awy ˈavɨ suffix
øs
(chemia, chemiczny) (przestarzałe, przestarzały) …tworzący nazwy kationów metali o stopniu utlenienia niższym od kationów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy
(chemia, chemiczny) …tworzący nazwy kwasów o stopniu utlenienia atomu centralnego niższym od kwasów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy

ek ɛk suffix
g
tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju męskiego

logia ˈlɔɟja suffix
logi
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

ość ɔɕʨ̑ suffix
het
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną

AIDS ɛjts n
AIDS
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Aaron aˈːrɔ̃n pn
Aron
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego;

Abchaz ˈapxas n
abkhasisk
mieszkaniec Abchazji;

Abchazja apˈxazʲja pn
Abkhasia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abdiasz pn
Obadias
(biblijny) postać biblijna, prorok;

Abel ˈabɛl pn
Abel
imię męskie pochodzenia biblijnego;

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
Abidjan
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abisynia ˌabʲiˈsɨ̃ɲja pn
Abessinia
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Abisyńczyk ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
abessinier
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

Abraham abˈraxãm pn
Abraham
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
Abu Dhabi
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

Adam ˈadãm pn
Adam
imię męskie;

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
Adeleide
imię żeńskie pochodzenia niemieckiego;

Adolf ˈadɔlf pn
Adolf
imię męskie;

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
Adonis
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adria ˈadrʲja pn
Adriaterhavet
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

Adrian ˈadrʲjãn pn
Adrian
imię męskie;

Adriatyk aˈdrʲjatɨk pn
Adriaterhavet
(zobacz) Morze Adriatyckie

Adżaria pn
Adsjaria
(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
Afghanistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afganka avˈɡãŋka n
afghaner
obywatelka Afganistanu

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
afghaner
obywatel Afganistanu

Afryka ˈafrɨka pn
Afrika
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afryka Południowa n
Sørlige Afrika
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
afrikaner
mieszkaniec Afryki

Agata aˈɡata pn
Ågot
imię żeńskie;

Aggeusz pn
Haggai
(biblijny) Księga Aggeusza;
imię męskie pochodzenia biblijnego;

Agnieszka aɟˈɲɛʃka pn
Agnete
imię żeńskie;

Aisne pn
Aisne
(geografia, geograficzny) (administracja) departament w północnej Francji;
(geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;

Akra ˈakra pn
Accra
(geografia, geograficzny) stolica Ghany;

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
Aachen
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Alandczyk n
ålending
mieszkaniec Wysp Alandzkich

Alaska aˈlaska pn
Alaska
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Albania alˈbãɲja pn
Albania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
albaner
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert ˈalbɛrt pn
Albert
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Alberta alˈbɛrta pn
Alberta
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Albi pn
Albi
(geografia, geograficzny) miejscowość na południu Francji, na północny wschód od Tuluzy;

Albin ˈalbʲĩn pn
Albin
imię męskie;

Aldebaran ˌaldɛˈbarãn pn
Aldebaran
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
Aleksander Alexander
imię męskie pochodzenia greckiego;

Aleksandra ˌalɛˈksãndra pn
Alexandra
(mitologia grecka) (zobacz) Kasandra
imię żeńskie;

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
Alexandria
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleppo pn
Aleppo
(geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

Alessandria pn
Alexandria
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);

Alfred ˈalfrɛt pn
Alfred
imię męskie;

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
algerier
obywatel Algierii

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
Algerie
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Alicja aˈlʲiʦ̑ʲja pn
Alice
imię żeńskie;

Allah ˈalːax pn
Allah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alpy ˈalpɨ pn
Alpene
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alpy Górnej Prowansji pn
Alpes-de-Haute-Provence
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Nadmorskie pn
Alpes-Maritimes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Wysokie pn
Hautes-Alpes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja n
Alsace
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Amanda ãˈmãnda pn
Amanda
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
Amazonaselva
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

Amelia ãˈmɛlʲja pn
Amalie
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sør-Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
Nord-Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
Mellom-Amerika
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
amerikanar
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amman ˈãmːãn pn
Amman
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amos ˈãmɔs pn
Amos
(biblijny) postać biblijna, prorok;

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
Amsterdam
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amur ˈãmur pn
Amur
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
Anatolia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
Andalucía
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andora ãnˈdɔra pn
Andorra
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andorczyk ãnˈdɔrʧ̑ɨk n
andorraner
obywatel Andory

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
Andromeda
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
imię żeńskie;

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
Anders Andreas
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Andy ˈãndɨ pn
Andes
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Angelika ˌãŋɡɛˈlʲika pn
Angelica Angelika
imię żeńskie;

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
Engelskmann
kobieta narodowości angielskiej

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
England
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglik ˈãŋɡlʲik n
engelskmann
mężczyzna narodowości angielskiej

Angola ãŋˈɡɔla pn
Angola
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Angolczyk ãŋˈɡɔlʧ̑ɨk n
angolaner
obywatel Angoli

Anguilla pn
Anguilla
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Aniela ãˈɲɛla pn
Angela
imię żeńskie;

Ankara ãŋˈkara pn
Ankara
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Anna ˈãnːa pn
Anna
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
Antananarivo
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares ãnˈtarɛs pn
Antares
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
Antarktika Antarktis
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
Antarktika
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
Antigua og Barbuda
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
Anton
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Antonia ãnˈtɔ̃ɲja pn
Antine
imię żeńskie;

Antonina ˌãntɔ̃ˈɲĩna pn
Antonie
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
Antwerpen
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antychryst pn
Antikrist
(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
De nederlandske Antillene
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anzelm ˈãw̃zɛlm pn
Anselm
imię męskie;

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
Apenninene
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apollo aˈpɔlːɔ pn
Apollon
(mitologia grecka) bóg sztuki (muzyki, poezji), światła i wróżbiarstwa, przewodnik muz;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie pochodzenia greckiego; jedno z imion mitologicznych;

Apulia pn
Puglia
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Arab ˈarap n
arabar
osoba narodowości arabskiej;

Arabia aˈrabʲja pn
Arabia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
Saudi-Arabia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka aˈrapka n
araber
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
Aragón
(geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Archimedes ˌarxʲĩˈmɛdɛs pn
Arkimedes
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Ardeny pn
Ardennes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;

Ares ˈarɛs pn
Ares
(mitologia grecka) bóg wojny;

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
Argentina
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentynka ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka n
Argentina
obywatelka Argentyny

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
argentinar
obywatel Argentyny

Ariadna arʲˈjadna pn
Ariadne
imię żeńskie;

Ariel ˈarʲjɛl pn
Ariel
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
(biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

Arka Przymierza pn
paktens ark
(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

Arkadia arˈkadʲja pn
Arkadia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
Armenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armeńczyk arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
armener
obywatel Armenii

Artur ˈartur pn
Arthur
imię męskie;

Aruba aˈruba pn
Aruba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arystoteles ˌarɨstɔˈtɛlɛs pn
Aristoteles
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

Asbiest pn
asbest
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

Asklepios asˈklɛpʲjɔs pn
Asklepios
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

Asturia pn
Asturias
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Atena aˈtɛ̃na pn
Athene
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków;

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
Aten Athen
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Atlantyk aˈtlãntɨk pn
Atlanterhavet
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

Augsburg ˈawɡzburk pn
Augsburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

August ˈawɡust pn
august
imię męskie;

Auksztota pn
Auksjtaitia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;

Australia awˈstralʲja pn
Australia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australia Zachodnia pn
Vest-Australia
(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

Australijczyk ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk n
australier
mieszkaniec, obywatel Australii

Austria ˈawstrʲja pn
Østerrike
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriaczka awstrʲˈjaʧ̑ka n
østers
mieszkanka lub obywatelka Austrii

Austriak ˈawstrʲjak n
østerriker
mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Østerrike-Ungarn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Awinion aˈvʲĩɲɔ̃n pn
Avignon
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
Aserbajdsjan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azerbejdżanin ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãɲĩn n
aserbajdsjanar
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Azerbejdżanka ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãŋka n
aserbajdsjansk
mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

Azja ˈazʲja pn
Asia
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
Lilleasia
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Południowo-Wschodnia n
Sørøst-Asia
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

Azja Środkowa n
Sentral-Asia
(geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azjata aˈzʲjata n
asiat
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azjatka aˈzʲjatka n
asiat
mieszkanka Azji

Azory aˈzɔrɨ pn
Azorene
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Baba Jaga ˈbaba ˈjaɡa n
Baba Jaga
(literacko) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
Babylon
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
Baden-Württemberg
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad ˈbaɡdat pn
Bagdad
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Bahamy baˈxãmɨ pn
Bahamas
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;

Bahrajn ˈbaxrajn pn
Bahrain
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Baku ˈbaku pn
Baku
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Bali pn
Bali
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

Bandżul ˈbãn͇ʤ̑ul pn
Banjul
(geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
Bangkok
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
Bangladesh
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Baran ˈbarãn pn
Væren
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Barbados barˈbadɔs pn
Barbados
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Barbara barˈbara pn
Barbro
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 234;
polskie imię żeńskie;

Barcelona ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na pn
Barcelona
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Bari bari pn
Bari
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

Barnaba barˈnaba pn
Barnabas
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego;

Bartłomiej bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j pn
Bartolomeus
imię męskie;

Bask bask n
Baskere
członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Baskijka baˈsʲcijka n
baskisk
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

Bastia pn
Bastia
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Baszkir n
basjkirsk
członek narodu Baszkirów

Bawaria baˈvarʲja pn
Bayern
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bałtyk ˈbawtɨk n
Østersjøen
(geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
beduin
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut ˈbɛjrut pn
Beirut
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu;

Belg bɛlk n
belgiar
obywatel Belgii

Belgia ˈbɛlʲɟja n
Belgia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
belgiar
obywatelka Belgii

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
Beograd
stolica Serbii;

Belize bɛˈlʲizɛ pn
Belize
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Benedykt bɛ̃ˈnɛdɨkt pn
Bendik
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Bengal ˈbɛ̃ŋɡal pn
Bengal
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Bengalka n
bengali
(etnografia, etnograficzny) członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

Beniamin bɛ̃ˈɲjãmʲĩn pn
Benjamin
polskie imię męskie hebrajskiego pochodzenia;

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
Berlin
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
Vest Berlin
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
Bermuda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Bernard ˈbɛrnart pn
Bernhard
imię męskie;

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
Betlehem
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bhutan ˈbutãn pn
Bhutan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bianka ˈbʲjãŋka pn
Bianca
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
imię żeńskie;

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
hviterusser
osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białorusinka ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka n
kviterussa
kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
Hviterussland Kviterussland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Biblia ˈbʲiblʲja n
bibel Bibelen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma ˈbʲirma pn
Burma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Bizancjum bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm pn
Bysants
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;
Østromerriket
termin stosowany przez nowożytnych historyków na określenie cesarstwa bizantyńskiego/cesarstwa bizantyjskiego

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
Midtøsten
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
Tvillingene
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Boliwariańska Republika Wenezueli pn
Den bolivianske republikken Venezuela
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wenezueli

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
Bolivia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Boliwijczyk ˌbɔlʲiˈvʲijʧ̑ɨk n
bolivian
obywatel Boliwii

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
Bologna
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolzano pn
Bolzano
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Bombaj ˈbɔ̃mbaj pn
Mumbai
(geografia, geograficzny) miasto w Indiach;

Bonawentura ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura pn
Bonaventura
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Bordeaux bɔʁdo pn
Bordeaux
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
Bosporos
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Boston ˈbɔstɔ̃n pn
Boston
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Botnik Południowy pn
Bottenhavet
(geografia, geograficzny) południowa część Zatoki Botnickiej na Bałtyku;

Botswana bɔtsˈfãna pn
Botswana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Botswańczyk bɔtsˈfãj̃n͇ʧ̑ɨk n
botswaner
obywatel Botswany

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
Bosnia og Hercegovina Bosnia-Hercegovina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Bośniak ˈbɔɕɲak n
bosnisk
mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
jul
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Brabancja Północna pn
Nord-Brabant
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;

Brandenburg ˈbrãndɛ̃nburk pn
Brandenburg
(geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Brandenburgia pn
Brandenburg
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
Bratislava
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia braˈzɨlʲja pn
Brasil
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk n
brasilianer
obywatel Brazylii

Brema ˈbrɛ̃ma pn
Bremen
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

Brenna n
Brandenburg
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie śląskim, powiecie cieszyńskim;

Bretonka n
bretonsk
mieszkanka Bretanii

Bretończyk n
bretonsk
mieszkaniec Bretanii

Brugia pn
Brugge
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Bruksela bruˈksɛla pn
Brussel
(geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei brũˈnɛji pn
Brunei
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brygida brɨˈɟida pn
Birgitte
imię żeńskie;

Bryt n
brite
(historia, historyczny, historycznie) członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Brytyjczyk brɨˈtɨjʧ̑ɨk n
brite
obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
Britiske Jomfruøyer
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Bryzgowia pn
Breisgau
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
Budapest
(geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
Bucureşti
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burgas pn
Burgas
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym;

Burgundia burˈɡũndʲja pn
Burgund
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Buriacja burʲˈjat͡s.ja pn
Burjatia
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
Burkina Faso
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burundi buˈrũndʲi pn
Burundi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bułgar ˈbuwɡar n
bulgarer
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria buwˈɡarʲja n
Bulgaria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Bułgarka buwˈɡarka n
bulgar
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Bydgoszcz ˈbɨdɡɔʃʧ̑ pn
Bydgoszcz
(geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

Byk bɨk pn
Tyren
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
Tidligere Jugoslaviske Republikk Makedonia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ

Bóg buk n
Gud Herre
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Bóg Ojciec pn
Gud Fader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;

CD sʲi‿ˈdʲi ʦ̑ɛ‿ˈdɛ acronym
CD
= (angielski) compact disc → płyta kompaktowa

Canberra pn
Canberra
(geografia, geograficzny) stolica Australii;

Cannes pn
Cannes
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Caracas kaˈrakas pn
Caracas
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli;

Carcassonne pn
Carcassonne
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji, w Oksytanii

Casablanca pn
Casablanca
(geografia, geograficzny) największe miasto Maroka;

Cecylia ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja pn
Cecilie
imię żeńskie;

Celina ʦ̑ɛˈlʲĩna pn
Celine
imię żeńskie;

Cerber ˈʦ̑ɛrbɛr pn
Kerberos
(mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Ceres ˈʦ̑ɛrɛs pn
Ceres
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Chanuka n
hanukka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Charon ˈxarɔ̃n pn
Kharon
(mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;

Chartum ˈxartũm pn
Khartoum
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Cheronea ˌxɛrɔ̃ˈnɛa pn
Khaironeia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja ˌxɛrɔ̃ˈnɛja pn
Khaironeia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chetyta n
hettittisk
(starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Chicago pn
Chicago
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
Chile
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chimera xʲĩˈmɛra pn
Khimaira
(mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;

Chiny ˈxʲĩnɨ pn
Kina
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chittyta n
hettittisk
(starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Chińczyk ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
kineser
obywatel Chin
osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
Folkerepublikken Kina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
Kroatia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat ˈxɔrvat n
kroat
człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chorwatka xɔrˈvatka n
kroat
kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji

Chrystus ˈxrɨstus pn
Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Cremona pn
Cremona
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
sigøyner
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
Kypros
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
kypriot
obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cypryjka ʦ̑ɨˈprɨjka pn
kypriot
obywatelka Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
Passeren
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym;

Czad ʧ̑at pn
Tsjad
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

Czarnobyl pn
Tsjernobyl
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
Montenegro
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czech ʧ̑ɛx n
tsjekkisk
osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
Tsjekkoslovakia
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
Tsjekkia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
Tsjetsjenia
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czeczenka n
tsjetsjensk
członkini narodu Czeczenów

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
Røde Kors
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czeszka ˈʧ̑ɛʃka n
tsjekkisk
osoba płci żeńskiej narodowości czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
Częstochowa
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski;

DNA dɛ‿ɛ̃n‿ˈa acronym
DNA
= (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

Dagestan daˈɡɛstãn n
Dagestan
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dakar ˈdakar pn
Dakar
(geografia, geograficzny) stolica Senegalu;

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut n
Det fjerne østen
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
Damaskus
(geografia, geograficzny) stolica Syrii;

Dania ˈdãɲja pn
Danmark
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel ˈdãɲɛl pn
Daniel
imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
Dareios
imię męskie pochodzenia staroperskiego;

Dawid ˈdavʲit pn
David
imię męskie;

Dekalog dɛˈkalɔk n
de ti bud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych;

Delfin ˈdɛlfʲĩn pn
Delfinen
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika;

Delta Rodanu pn
Bouches-du-Rhône
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki pn
Den demokratiske sosialistiske republikk Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sri Lanki jako państwa

Diana ˈdʲjãna pn
Diana
(mitologia rzymska) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, źródeł leczniczych), utożsamiana z grecką Artemidą;
imię żeńskie;

Dionizy dʲjɔ̇̃ˈɲizɨ pn
Dennis
imię męskie;

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
Dnepr
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dolna Normandia pn
Basse-Normandie
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji;

Dolna Saksonia pn
Niedersachsen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dominik dɔ̃ˈmʲĩɲik pn
Dominica
imię męskie;

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
Dominica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
Den dominikanske republikk
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Drawa pn
Drava
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ;

Drezno ˈdrɛznɔ pn
Dresden
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
Melkeveien
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Dubaj ˈdubaj pn
Dubai
(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;
(geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1);

Dublin ˈdublʲĩn pn
Dublin
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Duch Święty ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
Den heilage ande
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dunaj ˈdũnaj pn
Donau
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunka ˈdũŋka n
dansk
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
Dusjanbe
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
danske
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dzietrzych ˈʥ̑ɛṭʃɨx n
dirk
(staropolski) imię męskie

Dzień Zakochanych ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˌzakɔˈxãnɨx n
Sankt Valentins dag
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej

Dżalalabad pn
Jalalabad
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
Djibouti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

Edward ˈɛdvart pn
Edvard
imię męskie;

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
Edinburgh
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Edyta ɛˈdɨta pn
Edit
polskie imię żeńskie;

Egipcjanin ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
egypter
mieszkaniec Egiptu

Egipcjanka ˌɛɟipˈʦ̑ʲjãŋka n
egyptisk
mieszkanka Egiptu

Egipt ˈɛɟipt pn
Egypt
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Eklezjastes pn
Preikaren
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) Księga Koheleta
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
Ecuador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Eleonora ˌɛlɛɔ̃ˈnɔra pn
Eleonora
imię żeńskie;

Elizjum pn
Elyséepalasset
(mitologia grecka) raj, miejsce pośmiertnej egzystencji przeznaczone dla ludzi dobrych;

Elsynor pn
Helsingør
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Helsingør

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
Elisabeth Elisabet
polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Emanuel ˌɛ̃mãˈnu<sup>w</sup>ɛl pn
Immanuel
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
Emilie
imię żeńskie;

Emma ˈɛ̃mːa pn
Emma
imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Emmanuel ˌɛ̃mːãˈnu<sup>w</sup>ɛl pn
Immanuel
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Eneasz pn
Aineias
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Epir pn
Epirus
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Erfurt pn
Erfurt
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej części Niemiec, stolica Turyngii;

Eryk ˈɛrɨk pn
Erik
imię męskie;

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
Eritrea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
Jerevan
(geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Estera ɛˈstɛra pn
Ester
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
Estland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estończyk ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
ester
człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Etiopczyk ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk n
etiopier
obywatel Etiopii

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
Etiopia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etiopka ɛˈtʲjɔpka n
etiopisk
obywatelka Etiopii

Etrusk ˈɛtrusk pn
etrusker
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Etruska ɛˈtruska n
etruskisk
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Eurazja ɛwˈrazʲja n
Eurasia
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa ɛwˈrɔpa pn
Europa
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;

Europa Południowa n
Syd-Europa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Wschodnia n
Øst-Europa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Zachodnia ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa n
Vest-Europa
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
Mellom-Europa Sentral-Europa
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
europear
mieszkaniec Europy

Ewa ˈɛva pn
Eva
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
Esra
imię męskie;

Ezechiel ɛˈzɛxʲjɛl pn
Esekiel
imię męskie pochodzenia biblijnego;

Ezop ˈɛzɔp pn
Æsop
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Facebook pn
facebook
(informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis społecznościowy;

Falklandy falkˈlãndɨ pn
Falklandsøyene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1);

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
Den russiske føderasjon
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federalna Demokratyczna Republika Etiopii pn
Den føderale demokratiske republikken Etiopia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii

Feliks ˈfɛlʲiks pn
Felix
imię męskie;

Feniks ˈfɛ̃ɲiks pn
føniks
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ferdynand fɛrˈdɨ̃nãnt pn
Ferdinand
imię męskie;

Fez fɛs pn
Fez
(geografia, geograficzny) miasto w Maroku;

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
Fiji
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Filadelfia ˌfʲilaˈdɛlfʲja pn
Philadelphia
(geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

Filemon fʲiˈlɛ̃mɔ̃n pn
Filemon
imię męskie;

Filip ˈfʲilʲip pn
Filip
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
Filippinene
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Fin fʲĩn n
finne
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finka ˈfʲĩnka n
finsk
kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
Finland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Fionia pn
Fyn
(geografia, geograficzny) wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;

Flandria ˈflãndrʲja pn
Flandern
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

Flora ˈflɔra pn
Flora
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 8;
(mitologia rzymska) bogini wiosny, kwiatów, roślinności w stadium kwitnienia i wszystkiego co rozkwita, utożsamiana z grecką nimfą Chloris;
imię żeńskie;

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
Firenze
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Florencjusz pn
Firenze
imię męskie;

Florentyna n
Firenze
imię żeńskie

Fobos ˈfɔbɔs pn
Phobos
(astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
Frans
imię męskie pochodzenia germańskiego;

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
Frankrike
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
franskmann
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
franskmenn
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Freja ˈfrɛja pn
Frøya
nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;
skandynawskie i germańskie imię żeńskie o pochodzeniu staronordyckim

Fryderyk frɨˈdɛrɨk pn
Frederik
imię męskie;

Fryzja pn
Frisland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

Fryzyjka n
frisisk
(etnografia, etnograficzny) mieszkanka Fryzji

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
Gabon
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabriel ˈɡabrʲjɛl pn
Gabriel
imię męskie;

Gaja ˈɡaja pn
Gaia
(mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;

Galicia pn
Galicia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
Galicia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
Galilea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

Galisyjczyk n
galisisk
mieszkaniec Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Galisyjka n
galisisk
mieszkanka Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Gambia ˈɡãmbʲja pn
Gambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gandawa ɡãnˈdava pn
Gent
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Ganges ˈɡãŋɡɛs pn
Ganges
(geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Garonna ɡaˈrɔ̃nːa pn
Garonne
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Francji;

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
Gdańsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Gdynia ˈɡdɨ̃ɲa pn
Gdynia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Geldria pn
Gelderland
(geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem;

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
Genève
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
Genova
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Georgia pn
Georgia
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;

Germanin n
tyskar
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;

Gertruda ɡɛrˈtruda pn
Gjertrud
imię żeńskie;

Getynga pn
Göttingen
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Ghana ˈɡãna pn
Ghana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
Gibraltar
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Gioconda pn
Mona Lisa
(sztuka) kobieta sportretowana na słynnym obrazie Leonarda da Vinci

Goa pn
Goa
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
Hellas
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
Hellener
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Grek ɡrɛk n
Hellener
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
Grenada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenadyjczyk ˌɡrɛ̃naˈdɨjʧ̑ɨk n
grenadier
obywatel Grenady

Grenadyny pn
Grenadinene
(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
Grønland
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenoble pn
Grenoble
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Gruzja ˈɡruzʲja pn
Georgia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
Gregers
imię męskie;

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
Guam
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Guernsey pn
Guernsey
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana ɡuˈjãna pn
Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
Fransk Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Gwadelupa ˌɡvadɛˈlupa pn
Guadeloupe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
Guatemala
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
Guinea-Bissau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
Ekvatorial-Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gwinejczyk ɡvʲĩˈnɛjʧ̑ɨk n
ekvatorialguineaner
obywatel Gwinei Równikowej

Góra Stołowa ˈɡura stɔˈwɔva pn
Bordet
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Góry Skaliste ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ pn
Rocky Mountains
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Góry Skandynawskie pn
Kjølen
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii;

HIV xʲif acronym
hiv
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

Habakuk pn
Habakuk
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Haga ˈxaɡa pn
Haag
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Haitańczyk ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
haitiar
obywatel Haiti

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
Haiti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Halle pn
hall
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Niemiec, w Saksonii-Anhalcie, położone nad Soławą;

Hamburg ˈxãmburk pn
Hamburg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hanower pn
Hannover
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;

Hawaje xaˈvajɛ pn
Hawaii
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

Hebrajczyk n
hebraisk
(biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim

Helena xɛˈlɛ̃na pn
Helene
(oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;

Hellen n
hellener
inne określenie Greka, nazwa używana zwłaszcza w odniesieniu do starożytności

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
Helsingfors
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
Henrik
imię męskie

Henryka xɛ̃nˈrɨka pn
Henrikke
imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Hesja ˈxɛsʲja n
Hessen
(geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hetyta n
hettittisk
(starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Hezbollah xɛzˈbɔlːax n
Hizbollah
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;

Hindus ˈxʲĩndus n
inder
obywatel Indii

Hiob xʲjɔp pn
Job
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Hiszpan ˈxʲiʃpãn n
spanjol spanier
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania xʲiʃˈpãɲja pn
Spania
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hiszpanka xʲiʃˈpãnka n
spansk
kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii

Hokkaido n
Hokkaido
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii;

Holandia xɔˈlãndʲja pn
Holland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów;
Holland Nederland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holandia Południowa pn
Zuid-Holland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;

Holandia Północna pn
Noord-Holland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
nederlender
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka n
nederlandsk
kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Homer ˈxɔ̃mɛr pn
Homer
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;
anglosaskie imię męskie pochodzenia greckiego

Honduras xɔ̃nˈduras pn
Honduras
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
Hongkong
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Horacy xɔˈraʦ̑ɨ pn
Horats
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Hun n
hun
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hydra ˈxɨdra pn
Hydra
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie;
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;
(mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;

Hypnos ˈxɨpnɔs pn
Hypnos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827;

III Rzesza pn
Det tredje riket
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;

ISIS n
ISIS
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Państwo Islamskie

Ida ˈida pn
Ida
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Indiana ĩnˈdʲjãna pn
Indiana
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Indie ˈĩndʲjɛ pn
India
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indie Zachodnie pn
Karibia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Karaiby;

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
Indonesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
indonesisk
obywatel Indonezji

Ingria pn
Ingermanland
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
Internett
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa;

Io ˈi<sup>j</sup>ɔ pn
Io
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
(mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
(astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Irak ˈirak pn
Irak
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Irakijczyk ˌiraˈcijʧ̑ɨk n
iraker
obywatel Iraku

Iran ˈirãn pn
Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
iraner
obywatel Iranu

Irena iˈrɛ̃na pn
Airin
imię żeńskie;

Iris ˈirʲis pn
Iris
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 7;
(mitologia grecka) bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów do ludzi;

Irkuck pn
Irkutsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
ire
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia irˈlãndʲja pn
Irland Republikken Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
Nord-Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Iryda iˈrɨda pn
Iris
imię żeńskie;

Iryjczyk n
ire
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Irlandii pochodzenia celtyckiego

Islamska Republika Iranu pn
Den islamske republikk Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa

Islandczyk isˈlãnṭʧ̑ɨk n
islending
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia isˈlãndʲja pn
Island
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Islandka isˈlãntka n
islending
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii

Itaka iˈtaka pn
Ithaka
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iwona iˈvɔ̃na pn
Yvonne
imię żeńskie;

Iworyjczyk ˌivɔˈrɨjʧ̑ɨk n
ivorian
obywatel Wybrzeża Kości Słoniowej

Izaak iˈzaːk pn
Isak
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Izajasz iˈzajaʃ pn
Esaias
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;

Izrael izˈraɛl pn
Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
israelar
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Iżewsk pn
Izjevsk
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Jadwiga jadˈvʲiɡa pn
Hedvig
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Jakub ˈjakup pn
Jakob
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jakób pn
Jakob
(historia, historyczny, historycznie) Jakub

Jamajczyk jãˈmajʧ̑ɨk n
jamaicaner
obywatel Jamajki

Jamajka jãˈmajka pn
Jamaica
(geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1)

Jan jãn pn
Jan Johannes
imię męskie;

Jan Kowalski n
Ola Nordmann
ktoś typowy, przeciętny, anonimowy obywatel

Jangcy pn
Chang Jiang
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji;

Janina jä̃ˈɲĩna pn
Johanna
imię żeńskie;

Janus pn
Janus
(mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg o dwóch twarzach;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
Japan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japonka jaˈpɔ̃nka n
japansk
kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
japaner
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jawa ˈjava pn
Java
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jałta ˈjawta pn
Jalta
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jekaterynburg pn
Jekaterinburg
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
Jemen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jemeńczyk jɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
jemenitt
obywatel Jemenu

Jena pn
Jena
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;

Jeremiasz jɛˈrɛ̃mʲjaʃ pn
Jeremias
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jerozolima ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
Jerusalem
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jeruzalem jɛˈruzalɛ̃m pn
Jerusalem
(podniośle) (geografia, geograficzny) Jerozolima;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
Jeriko
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
Georg Jørgen
imię męskie;

Jezioro Aralskie jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ pn
Aralsjøen
(geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Bodeńskie pn
Bodensjøen
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezioro Genewskie pn
Genfersjøen
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;

Jezu interjection
Kristus
(potocznie, potoczny) wyraża zdenerwowanie, zdziwienie lub przerażenie

Jezu Chryste interjection
Jesus Kristus
(potocznie, potoczny) wyraża zdziwienie lub przerażenie

Jezus ˈjɛzus pn
Jesus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
Jesus Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Joachim jɔˈaxʲĩm pn
Joacim
imię męskie;

Joanna jɔˈãnːa pn
Johanna
imię żeńskie;

Joel ˈjɔɛl pn
Joel
(biblijny) Księga Joela;
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jonasz ˈjɔ̃naʃ pn
Jonas
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jonatan jɔ̃ˈnatãn pn
Jonatan
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Jordan ˈjɔrdãn pn
Jordan
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania jɔrˈdãɲa pn
Jordan
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
Jupiter
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Jozue jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ pn
Josva
rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego;

Juda ˈjuda pn
Judas
imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne;
Judea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Judea, nazwa krainy;

Judasz pn
Judas
(biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota;

Judea juˈdɛa pn
Judea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Judyta juˈdɨta pn
Judith
imię żeńskie;

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
Jugoslavia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Julia ˈjulʲja pn
Julie
imię żeńskie;

Julian ˈjulʲjãn pn
Julian
imię męskie;

Jutlandia pn
Jylland
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Józef ˈjuzɛf pn
Josef
polskie imię męskie;

Józefina ˌjuzɛˈfʲĩna pn
Josefine
imię żeńskie od imienia męskiego Józef;

KM ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ ‿ka‿ˈɛ̃m acronym
hk
(fizyka, fizyczny) koń mechaniczny (jednostka)

Kaaba pn
Kaba
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce;

Kabul ˈkabul pn
Kabul
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kabylia kaˈbɨlʲja pn
Kabylia
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
Donald Duck
bohater filmów animowanych;

Kadyks ˈkadɨks pn
Cádiz
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Kain pn
Kain
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
Kairo
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kalabria kaˈlabrʲja n
Calabria
(geografia, geograficzny) region w południowych Włoszech;

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
California
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kalkuta kalˈkuta pn
Calcutta
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach (egzonim wariantowy wg KSNG);

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
Kambodsja
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn n
kambodsjan
mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n pn
Kameleonen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kamerun kãˈmɛrũn pn
Kamerun
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kamila kãˈmʲila pn
Camilla
imię żeńskie;

Kanada kãˈnada pn
Canada Kanada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
kanadier
obywatel Kanady

Kanał Panamski ˈkãnaw pãˈnãmsʲci n
Panamakanalen
(geografia, geograficzny) sztuczny kanał wodny łączący Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym;

Kanał Sueski ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci n
Suezkanalen
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;

Kandahar kãnˈdaxar pn
Kandahar
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

Kapitol kaˈpʲitɔl pn
Capitol
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych;

Kapsztad ˈkapʃtat pn
Cape Town
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Kapua pn
Capua
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;

Karaczi kaˈraʧ̑ʲi pn
Karachi
(geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karaiby ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ pn
Karibien
(geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karel n
karelsk
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;

Karelka n
karelsk
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię;

Karol ˈkarɔl pn
Karl
imię męskie;

Karolina ˌkarɔˈlʲĩna pn
Karoline
imię żeńskie;

Karolina Południowa pn
Sør-Carolina
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty karˈpatɨ pn
Karpatene
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Kartagina pn
Karthago
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartagińczyk ˌkartaˈɟĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
kartagisk
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Kartaginy

Kaszmir ˈkaʃmʲir pn
Kashmir
(geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Kaszub ˈkaʃup n
kasjubisk
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel Słowian z północy Polski;

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
Catalonia
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katalończyk ˌkataˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
katalansk
osoba płci męskiej narodowości katalońskiej, mieszkaniec Katalonii

Katar ˈkatar pn
Qatar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
Katarina
polskie imię żeńskie;

Katowice ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Katowice
(geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego;

Kaukaz ˈkawkas pn
Kaukasus
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
Kasakhstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
Kenya
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kenijczyk kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk n
kenyaner
obywatel lub mieszkaniec Kenii

Kijów ˈcijuf pn
Kiev
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kioto pn
Kyoto
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna stolica Japonii;

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
Kirgisistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kiribati ˌcirʲiˈbatʲi pn
Kiribati
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
Chișinău
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Kneset n
Knesset
jednoizbowy parlament Izraela

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
Köln
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
Colombia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
Britisk Columbia
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolumbijczyk ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk n
colombian
obywatel Kolumbii

Komisja Europejska kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska n
Europakommisjonen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej;

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
Komorene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konakry kɔ̃ˈnakrɨ pn
Conakry
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei;

Kongo ˈkɔ̃ŋɡɔ pn
Kongo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konrad ˈkɔ̃nrat pn
Conrad
imię męskie;

Konstancja kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja pn
Konstanse
imię żeńskie;

Konstantynopol ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl pn
Konstantinopel
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Kopciuszek pn
Askepott
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
København
(geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran ˈkɔrãn pn
Koranen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Kordoba kɔrˈdɔba n
Córdoba
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sør-Korea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
Nord-Korea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreańczyk ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk n
koreaner
obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Kornel ˈkɔrnɛl pn
Kornelius
imię męskie;

Korneliusz kɔrˈnɛlʲjuʃ pn
Kornelius
imię męskie,

Kornwalia pn
Cornwall
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Korona Południowa kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Den sørlige krone
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba;

Korsyka kɔrˈsɨka pn
Korsika
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korsykanin n
Korsika
mieszkaniec Korsyki

Korynt pn
Korint
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
Kosovo
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
Costa Rica
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kowno pn
Kaunas
drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kozak ˈkɔzak n
kosakk
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
Steinbukken
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kościan ˈkɔɕʨ̑ãn pn
omkostning
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Kościół ˈkɔɕʨ̑uw pn
kirke
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

Kraj Basków ˈkraj ˈbaskuf pn
Baskerland
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);

Kraj Sudetów ˈkraj suˈdɛtuf pn
Sudetenland
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;

Kraków ˈkrakuf pn
Kraków
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
Krasnojarsk
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Kreta ˈkrɛta pn
Kreta
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Krym krɨ̃m pn
Krim
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
Kristian
imię męskie;

Krystyna krɨˈstɨ̃na pn
Kristine
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
Kristoffer
polskie imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Krzyż Południa ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa pn
Sørkorset
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów;

Królestwo Belgii pn
Kongeriket Belgia
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Norwegii pn
Kongeriket Norge
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Norwegii jako państwa;

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji pn
Kongeriket Sverige
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej

Księstwo Andory pn
Fyrstedømmet Andorra
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
måne
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Kuba ˈkuba pn
Cuba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;

Kubańczyk kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
cubaner
obywatel Kuby

Kubuś Puchatek ˈkubuɕ puˈxatɛk n
Ole Brumm
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;

Kurdystan pn
Kurdistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Kurlandia pn
Kurland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
Kuwait
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kwedlinburg pn
Quedlinburg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;

LGBT acronym
LHBT
= lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość;

LSD ɛl‿ɛz‿ˈdɛ ɛl‿ɛz‿ˈdʲi acronym
sur
organiczny związek chemiczny, psychodelik o silnym działaniu halucynogennym;

La Manche pn
Den engelske kanal
(geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji;

Lahaur pn
Lahore
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab;

Lankijczyk lãŋʲˈcijʧ̑ɨk n
srilanker
obywatel Sri Lanki

Laon pn
Laon
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Laos ˈlaɔs pn
Laos
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laponia laˈpɔ̃ɲja pn
Laponia
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;

Laponka n
samisk
kobieta narodowości lapońskiej

Latakia pn
Lattakia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Laura ˈlawra pn
Laura
imię żeńskie;

Laurenty pn
Lars
imię męskie

Lazurowe Wybrzeże ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ pn
Rivieraen
(geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;

Lejda pn
Leiden
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
Leningrad
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Leon ˈlɛɔ̃n pn
Leo
imię męskie pochodzenia grecko-łacińskigo;

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
Lesotho
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Leto ˈlɛtɔ pn
Leto
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 68;
(mitologia grecka) matka Apollina i Artemidy;

Lew lɛf pn
Løven
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant ˈlɛvãnt pn
Levanten
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Lewi pn
Levi
(biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;

Liban ˈlʲibãn pn
Libanon
(geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji;

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
Liberia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libia ˈlʲibʲja pn
Libya
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk lʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
libyer
obywatel Libii

Lidia ˈlʲidʲja pn
Lydia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;
imię żeńskie;

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
Liechtenstein
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Lille pn
Lille
(geografia, geograficzny) miasto we Francji;

Lipnik ˈlʲipʲɲik pn
Leipzig
(historia, historyczny, historycznie) dawny majątek w Gdańsku;

Lipsk lʲipsk pn
Leipzig
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Lisek ˈlʲisɛk pn
Reven
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Litwa ˈlʲitfa pn
Litauen
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
litauar
człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
Lisboa Lissabon
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara lɔˈara pn
Loire
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
(geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
Lombardia
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
London
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Los Angeles pn
Los Angeles
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotaryngia ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Lorraine
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lozanna lɔˈzãnːa pn
Lausanne
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lubeka pn
Lübeck
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;

Lucerna luˈʦ̑ɛrna pn
Luzern
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii, którego stolicą jest Lucerna (1.1);
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad Jeziorem Czterech Kantonów;

Ludwik ˈludvʲik pn
Ludvig
imię męskie;

Luksemburczyk ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk n
luxembourgsk
obywatel Luksemburga

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
Luxembourg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Lwów lvuf pn
Lviv
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Lyon lʲjɔ̃n pn
Lyon
(geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

L’Aquila pn
L’Aquila
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

MILF mʲilf n
MILF
(wulgarnie, wulgaryzm) atrakcyjna kobieta około czterdziestki

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
Makedonia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maciej ˈmaʨ̑ɛ̇j n
Mathias
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
Madagaskar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madagaskarczyk ˌmadaɡaˈskarʧ̑ɨk n
madagasser
obywatel Madagaskaru

Madryt ˈmadrɨt pn
Madrid
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magda ˈmaɡda pn
Grete
imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Magdalena ˌmaɡdaˈlɛ̃na pn
Magdalena
imię żeńskie;

Magdeburg maɡˈdɛburk pn
Magdeburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Maghreb n
Maghreb
(geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Magnus ˈmaɡnus pn
Magnus
imię męskie;

Mahomet maˈxɔ̃mɛt pn
Muhammed
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;

Majorka pn
Mallorca
(geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta maˈjɔtːa n
Mayotte
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Makau ˈmakaw pn
Macao
(geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach

Malachiasz pn
Malaki
(biblijny) imię męskie;

Malawi maˈlavʲi pn
Malawi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malawijczyk ˌmalaˈvʲijʧ̑ɨk n
malawier
obywatel Malawi

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
Maldivene
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja maˈlɛzʲja pn
Malaysia
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Mali ˈmalʲi pn
Mali
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malmö ˈmalmɛ pn
Malmö
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malta ˈmalta pn
Malta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Malwiny malˈvʲĩnɨ pn
Falklandsøyane
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;

Man pn
menneske
(geografia, geograficzny) miasto na Wybrzeżu Kości Słoniowej;

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
Mandsjuria
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manitoba ˌmãɲiˈtɔba pn
Manitoba
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Maraton pn
Marathon
miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
Martin
imię męskie;

Marek ˈmarɛk pn
Markus
imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Maria ˈmarʲja pn
Maria
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Mariany Północne marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Nord-Marianene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;

Maroko maˈrɔkɔ pn
Marokko
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Marrakesz marˈːakɛʃ pn
Marrakech
(geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka;

Mars mars pn
Mars
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii;
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Marsjanin marˈsʲjä̃ɲĩn n
marsboer
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Marsa

Marsylia marˈsɨlʲja pn
Marseille
(geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Marta ˈmarta pn
Marta
polskie imię żeńskie pochodzenia aramejskiego;

Martyna pn
Martine
imię żeńskie;

Martynika ˌmartɨ̃ˈɲika pn
Martinique
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach

Maryna maˈrɨ̃na pn
Marine
imię żeńskie;

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Matteus
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Matylda maˈtɨlda pn
Mathilde
imię żeńskie;

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
Mauritania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauretańczyk ˌmawrɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mauritanier
obywatel Mauretanii

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
Mauritius
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Mazury pn
Masuria
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce;

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
Margareta Margrethe
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Małgośka n
Grete
poufała forma imienia Małgorzata

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
Milano
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Meklemburgia-Pomorze Przednie pn
Mecklenburg-Vorpommern
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, położony w ich północno-wschodniej części, obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie;

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
Mekong
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk ˈmɛksɨk pn
Mexico
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;

Meksykanin ˌmɛksɨˈkãɲĩn n
meksikaner
obywatel Meksyku

Melar pn
Mälaren
(geografia, geograficzny) jezioro położone w środkowej Szwecji, na zachód od Sztokholmu;

Merkury mɛrˈkurɨ pn
Merkur
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesyna pn
Messina
(geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Metz pn
Metz
(geografia, geograficzny) miasto we Francji;

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
Mesopotamia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami pn
Miami
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał ˈmʲixaw pn
Mikael
imię męskie;

Micheasz pn
Mika
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
Nils
imię męskie;

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
Mikronesia Mikronesiaføderasjonen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Miluza pn
Mulhouse
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Francji, w Alzacji;

Minorka pn
Menorca
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;

Miriam ˈmʲirʲjãm pn
Miriam
imię żeńskie;

Missouri pn
Missouri
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Mińsk mʲĩj̃sk pn
Minsk
(geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Modena mɔˈdɛ̃na pn
Modena
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Modlitwa Pańska pn
Fader vår
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów;

Moguncja mɔˈɡũnʦ̑ʲja pn
Mainz
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
Moses
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
imię męskie;

Mojżeszowy possessiveAdjective
mosaikk
(przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, który należy do Mojżesza

Monachium mɔ̃ˈnaxʲjũm pn
München
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
Monaco
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
Mongolia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Monika mɔ̃ˈɲika pn
Monika
imię żeńskie;

Montreal mɔ̃nˈtrɛal pn
Montreal
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Montserrat pn
Montserrat
(geografia, geograficzny) masyw górski w Katalonii;
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;
klasztor benedyktynów w masywie górskim Montserrat (1.1) w Katalonii;

Morawy mɔˈravɨ pn
Mähren
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Adriaterhavet
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
Asovhavet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
Barentshavet
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Østersjøen
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
Kvitsjøen
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
Svartehavet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
Rødehavet
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ n
Egeer havet
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
Irskesjøen
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie pn
Japanhavet
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Karaibskie ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ pn
Det karibiske hav
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
Kaspihavet
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Martwe ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ pn
Dødehavet
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Norweskie ˈmɔʒɛ nɔrˈvɛsʲcɛ pn
Norskehavet
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ pn
Sørkinahavet
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Nordsjøen
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
Tyrrenhavet
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wattowe pn
vadehavet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
Middelhavet
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
Gulehavet
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa ˈmɔskfa pn
Moskva
(geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mount Everest pn
Mount Everest
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Moza ˈmɔza pn
Maas
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
Mosambik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawa pn
Moldau
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Rumunii, prawy dopływ Seretu;

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
Moldova
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mt maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ ɛ̃m‿ˈtɛ ˌɛvãŋˈɡɛlʲja ˈvɛdwuc ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˌmatɛˈ<sup>w</sup>uʃa abbreviation
Evangeliet etter Matteus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz

Murzyn ˈmuʒɨ̃n n
mørk
człowiek czarnoskóry

Myanmar pn
Burma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
Mikke Mus
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

NATO ˈnatɔ acronym
NATO
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NN ɛ̃n‿ˈɛ̃n acronym
Ola Nordmann
osoba o niezidentyfikowanej tożsamości

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
DDR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
Transnistria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadrenia Północna-Westfalia pn
Nordrhein-Westfalen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat pn
Rheinland-Pfalz
(geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nahum pn
Nahum
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) biblijne imię męskie;

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
Nairobi
(geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Nalczyk pn
Naltsjik
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Namibia nãˈmʲibʲja pn
Namibia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namibijczyk ˌnãmʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
namibier
obywatel Namibii

Namur pn
Namur
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

Nancy pn
Nancy
(geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji;

Nankin ˈnãŋʲcĩn pn
Nanjing
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica;

Nantes pn
Nantes
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;

Narwa pn
Narva
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);

Natalia naˈtalʲja pn
Natalie
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Natalis pn
jul
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Natanael ˌnatãˈnaɛl pn
Natanael
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;

Nauru naˈ<sup>w</sup>uru pn
Nauru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Nauruańczyk ˌna<sup>w</sup>uruˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
nauruer
obywatel Nauru

Nawarra naˈvarːa pn
Navarra
(geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

Ndżamena n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na pn
N’Djamena
(geografia, geograficzny) stolica Czadu;

Neapol nɛˈapɔl pn
Napoli
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nehemiasz pn
Nehemja
(biblijny) imię męskie

Nepal ˈnɛpal pn
Nepal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Nepalczyk nɛˈpalʧ̑ɨk n
nepaler
obywatel Nepalu

Neptun ˈnɛptũn pn
Neptun
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji;
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

New Jersey n
New Jersey
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na północno-wschodnim wybrzeżu St. Zj.;

Niasa pn
Malawi
(geografia, geograficzny) jezioro należące do grupy Wielkich Jezior Afrykańskich, położone w południowo-wschodniej Afryce;

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
Nice
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niedziela Palmowa ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva n
palmesøndag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
Tyskland Føderale Republikken Tyskland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
tysker
człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
Tyske Demokratiske Republikk
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka ˈɲɛ̃mka n
tysker
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Niger ˈɲiɡɛr pn
Niger
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigerczyk ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk n
nigerar
obywatel Nigru

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
Nigeria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nigeryjczyk ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk n
nigerian
obywatel Nigerii

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
Nicaragua
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nil ɲil pn
Nilen
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Nina ˈɲĩna pn
Nina
imię żeńskie;

Nix ɲiks pn
Nix
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Noe ˈnɔɛ pn
Noah
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Noemi pn
No'omi
polskie imię żeńskie;

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
Normandie
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Norweg ˈnɔrvɛk n
nordmann
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
Norge
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
nordmann
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Norymberga ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa pn
Nürnberg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Nowa Fundlandia ˈnɔva fũnˈdlãndʲja pn
Newfoundland
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Ny-Guinea
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
Ny-Caledonia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Południowa Walia pn
New South Wales
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Australii;

Nowa Szkocja ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Nova Scotia
(administracja) (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
New Zealand Ny-Zealand
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
Ny Delhi
(geografia, geograficzny) stolica Indii;

Noworosyjsk pn
Novorossijsk
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym;

Nowosybirsk ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk pn
Novosibirsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem;

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk n
newzealender
obywatel Nowej Zelandii

Nowy Brunszwik ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik pn
New Brunswick
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
New York
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn pn
New Orleans
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
Nyttår nyttår
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nubia ˈnubʲja pn
Nubia
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Nunavut pn
Nunavut
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Nuuk pn
Godthåb
(geografia, geograficzny) stolica Grenlandii;

OK ɔ‿ˈkɛj adj
alt i orden
(potocznie, potoczny) w porządku, dobry

OK ɔ‿ˈkɛj adv
alt i orden
(potocznie, potoczny) w porządku, dobrze

OK ɔ‿ˈkɛj interjection
alt i orden
(potocznie, potoczny) oznaczający zgodę

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
FN
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
Nordishavet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
Atlanterhavet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
Indiahavet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
Stillehavet
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
Oseania
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Odessa pn
Odessa
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odra ˈɔdra pn
Oder
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech;

Odyseja ˌɔdɨˈsɛja pn
Odysseen
(literacko) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi;

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
Ophelia
imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Ofiarowanie Pańskie n
kyndelsmesse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie, upamiętniające ofiarowanie Jezusa Chrystusa w Świątyni Jerozolimskiej (w 40. dniu od jego narodzin);

Oise pn
Oise
(geografia, geograficzny) (geografia, geograficzny) departament w północnej Francji;
(geografia, geograficzny) rzeka w Belgii i północnej Francji, prawy dopływ Sekwany;

Ojcze nasz ˈɔjʧ̑ɛ ˈnaʃ pn
Fader vår
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;

Olaf ˈɔlaf pn
Olav
imię męskie;

Oliwia ɔˈlʲivʲja pn
Olivia
imię żeńskie;

Oman ˈɔ̃mãn pn
Oman
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omsk pn
Omsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
forente nasjoner
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
Den nordatlantiske traktats organisasjon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Orinoko n
Orinoco
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Orlean pn
Orléans
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Ormianin ɔrˈmʲjä̃ɲĩn pn
armenar
osoba narodowości ormiańskiej

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sør-Ossetia
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Oslo ˈɔslɔ pn
Oslo
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ottawa ɔtˈːava pn
Ottawa
(geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Ozeasz pn
Hoseas
(biblijny) Księga Ozeasza;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
Osiris
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;
(astronomia, astronomiczny) planeta spoza Układu Słonecznego;

Ołtarz ˈɔwtaʃ pn
Altaret
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

PC n
PC
(informatyka, informatyczny) komputer osobisty

PI pɛ‿ˈi acronym
ISIS
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Państwo Islamskie

Padwa ˈpadva pn
Padova
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Pakistan paˈcistãn pn
Pakistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Palau ˈpalaw pn
Palau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palermo paˈlɛrmɔ pn
Palermo
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
Palestina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
palestiner
mieszkaniec Palestyny

Pan pãn pn
Pan
(mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;
Herre
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie

Panama pãˈnãma pn
Panama
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Panamczyk pãˈnãmʧ̑ɨk n
panaman
obywatel Panamy

Pandora n
Pandora
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Pani n
frøken
oficjalna pisana forma grzecznościowa pani

Pani personalPronoun
De
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty

Panna ˈpãnːa pn
Jomfruen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Papeete pn
Papeete
(geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Papua Ny-Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj paˈraɡvaj pn
Paraguay
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Parlament Europejski parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
Europaparlamentet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Parma ˈparma pn
Parma
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);

Paryż ˈparɨʃ pn
Paris
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Pas Kuipera ˈpas ˌku<sup>j</sup>iˈpɛra pn
Kuiperbeltet
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;

Pasawa pn
Passau
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;

Patrycja paˈtrɨʦ̑ʲja pn
Patricia
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Patryk ˈpatrɨk pn
Patrik
imię męskie;

Paweł ˈpavɛw pn
Pål Paul
polskie imię męskie;

Państwo Izrael pn
Staten Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Środka n
Kina
(książkowy) (peryfrastyczny) Chiny

Pekin ˈpɛcĩn pn
Beijing Pekin
(geografia, geograficzny) stolica Chin;

Peloponez ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs pn
Peloponnes
(geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim;

Pers pɛrs n
persisk
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu)

Persefona pn
Persephone
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Peru ˈpɛru pn
Peru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Perugia pn
Perugia
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, stolica Umbrii;

Peruwiańczyk ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
peruansk
obywatel Peru

Peszawar pn
Peshawar
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Pakistanie;

Pełczyce pɛwˈʧ̑ɨʦ̑ɛ pn
rav
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
Piemonte
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pierwszy Maja ˈpʲjɛrfʃɨ ˈmaja n
første mai
(potocznie, potoczny) (zobacz) Święto Pracy

Pigmej n
pygme
(etnografia, etnograficzny) członek ludu afrykańskiego;

Pikardia pʲiˈkardʲja pn
Picardie
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

Piotr pʲjɔtr̥ pn
Peter Peder Petter
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
Pyreneene Pyreneane
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pismo ˈpʲismɔ n
Bibelen
(skrót, skrótowiec, skrótowo) Pismo Święte, Biblia

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
Pythagoras
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Piza pn
Pisa
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

Pięćdziesiątnica n
pinse
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory

Pjongjang ˈpʲjɔ̃ŋʲɟjãŋk pn
Pyongyang
(geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Korei Północnej;

Platon ˈplatɔ̃n pn
Platon
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;

Plejady plɛˈjadɨ pn
Pleiadene
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Pluton ˈplutɔ̃n pn
Pluto
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
Podgorica
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Polak ˈpɔlak n
polakk
obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
Fransk Polynesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polka ˈpɔlka n
polakk
obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego

Polska ˈpɔlska pn
Polen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
Pommern
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Port-au-Prince pn
Port-au-Prince
(geografia, geograficzny) stolica Haiti;

Portorykańczyk n
puertoricaner
mieszkaniec Portoryka

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
Puerto Rico
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
portugiser
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
Portugal
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Poznań ˈpɔznãɲ pn
Poznań
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Południe pɔˈwudʲɲɛ n
sør
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na południe od mówiącego; również zbiorcze określenie Włoch, Hiszpanii, Grecji i Portugalii dla Europejczyków
(potocznie, potoczny) nazwa państwa „Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki” istniejącego w latach 1860-1865

Praga ˈpraɡa pn
Praha Prag
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Prometeusz pn
Prometeus
(astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;

Prusy ˈprusɨ n
Preussen
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Puchar ˈpuxar pn
Begeret
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Północ ˈpuwnɔʦ̑ n
nord
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie

Półwysep Antarktyczny pn
Antarktishalvøya
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci n
Arabia
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;

Półwysep Skandynawski pn
Skandinavia
(geografia, geograficzny) półwysep w Europie Północnej;

Płowdiw pn
Plovdiv
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Bułgarii, położone nad rzeką Maricą;

Quebec n
Québec
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Québec n
Québec
miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

Ra ra ɛr‿ˈa n
Ra
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca;

Rachela raˈxɛla pn
Rakel
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Rafał ˈrafaw pn
Raffel
imię męskie;

Rajmund ˈrajmũnt pn
Raymond
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Rak rak pn
Krepsen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ratyzbona pn
Regensburg
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Realpolitik ˌrɛalpɔlʲiˈtʲik n
realpolitikk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;

Rebeka rɛˈbɛka pn
Rebekka
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Regina rɛˈɟĩna pn
Regine
imię żeńskie;

Ren rɛ̃n pn
Rhinen
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Renata rɛ̃ˈnata pn
Renate
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Rennes pn
Rennes
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Republika Armenii pn
Republikken Armenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;

Republika Azerbejdżanu pn
Republikken Aserbajdsjan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;

Republika Beninu pn
Republikken Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu

Republika Bułgarii pn
Republikken Bulgaria
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Cypryjska pn
Republikken Kypros
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
Den tsjekkiske republikk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Dominikańska pn
Den dominikanske republikk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;

Republika Estońska pn
Republikken Estland
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
Forbundsrepublikken Tyskland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Francuska pn
Republikken Frankrike
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa;

Republika Grecka pn
Republikken Hellas
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;

Republika Indonezji pn
Republikken Indonesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Indonezji jako państwa

Republika Islandii pn
Republikken Island
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Islandii jako państwa

Republika Kazachstanu pn
Kasakhstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa

Republika Konga rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Republikken Kongo
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Litewska pn
Litauen
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;

Republika Paragwaju pn
Republikken Paraguay
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Paragwaju

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
Sør-Afrika
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Włoska pn
den italienske republikk
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
Kapp Verde
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Łotewska pn
Republikken Latvia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
Den sentralafrikanske republikk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Robert ˈrɔbɛrt pn
Robert
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Rodan ˈrɔdãn pn
Rhône
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Roger ˈrɔɡɛr n
Roar
imię męskie

Roksana rɔˈksãna pn
Roxana
polskie imię żeńskie pochodzenia perskiego;

Roland ˈrɔlãnt pn
Roland
polskie imię męskie pochodzenia starofrancuskiego;

Rom rɔ̃m n
Roma
(etnografia, etnograficzny) członek romskiej grupy etnicznej;

Roma ˈrɔ̃ma pn
Romafolket
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast w różnych państwach świata
(mitologia rzymska) bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego;
imię żeńskie;

Roman ˈrɔ̃mãn pn
roman
imię męskie;

Romeo pn
Romeo
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira

Rosja ˈrɔsʲja pn
Russland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
russer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
russer
obywatelka Rosji

Rotterdam pn
Rotterdam
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rudolf ˈrudɔlf pn
Rudolf
imię męskie;

Rumun ˈrũmũn n
rumen
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia rũˈmũɲja pn
Romania
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rut ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut pn
Ruth Rut
imię żeńskie

Rwanda ˈrvãnda pn
Rwanda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Rwandyjczyk rvãnˈdɨjʧ̑ɨk n
rwander
obywatel Rwandy

Ryby ˈrɨbɨ pn
Fiskene
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga ˈrɨɡa pn
Riga
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Ryn rɨ̃n pn
Rhinen
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Ryszard ˈrɨʃart pn
Richard Rikard
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ pn
Bildehoggaren
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rzym ʒɨ̃m pn
Roma
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;

SMS ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs acronym
tekst
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej
(telekomunikacja) usługa wysyłania SMS-ów (1.1);

Saara pn
Saarland
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;

Sahara Zachodnia saˈxara zaˈxɔdʲɲa pn
Vest-Sahara
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Kitts i Nevis pn
Saint Kitts og Nevis
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;

Saint Lucia pn
Saint Lucia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Vincent i Grenadyny pn
Saint Vincent og Grenadinene
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
Sachsen
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Saksonia-Anhalt pn
Sachsen-Anhalt
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w Niemczech, ze stolicą w Magdeburgu;

Salomon saˈlɔ̃mɔ̃n pn
Salomo
(biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
imię męskie pochodzenia semickiego;

Salwador salˈvadɔr pn
El Salvador
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salwadorczyk ˌsalvaˈdɔrʧ̑ɨk n
salvadoraner
obywatel Salwadoru

Salzburg ˈzalʣ̑burk pn
Salzburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);

Samarkanda pn
Samarkand
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samoa sãˈmɔa pn
Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
Amerikansk Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samuel sãˈmu<sup>w</sup>ɛl pn
Samuel
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
San Marino
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Sana ˈsãna pn
Sanaá
(geografia, geograficzny) stolica Jemenu;

Sanmaryńczyk ˌsãnmaˈrɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
sanmariner
obywatel San Marino

Sara ˈsara pn
Sara
polskie imię żeńskie;

Saragossa ˌsaraˈɡɔsːa pn
Zaragoza
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Hiszpanii;

Sarajewo ˌsaraˈjɛvɔ pn
Sarajevo
(geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
Sardinia
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Sardyńczyk sarˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
sardisk
mieszkaniec Sardynii lub osoba płci męskiej pochodząca z Sardynii

Saturn ˈsaturn pn
Saturn
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops;
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Saul sawl pn
Saul
(biblijny) postać biblijna, król Izraela
imię męskie;

Scytia ˈsʦ̑ɨtʲja pn
Skytia
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca część Ukrainy;

Sekwana sɛˈkfãna pn
Seinen
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
Senegal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Septuaginta pn
Septuaginta
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;

Serb sɛrp n
serber
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia ˈsɛrbʲja pn
Serbia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
Serbia og Montenegro
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Serbka ˈsɛrpka n
serber
kobieta lub dziewczyna narodowości serbskiej, obywatelka Serbii, mieszkanka Serbii

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
Seychellene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;

Set sɛt pn
Set
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;
(mitologia egipska) demoniczne bóstwo egipskie, pan pustyń i chaosu;

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
Seoul
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
Sevilla
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
Mikronesiaføderasjonen
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sfinks n
Sfinksen
(mitologia, mitologiczny) stwór z głową niewieścią i tułowiem lwa żyjący pod Tebami;

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
Sierra Leone
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
Singapore
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk n
singaporer
obywatel Singapuru

Skandynaw skãnˈdɨ̃naf pn
skandinavisk
mieszkaniec Skandynawii

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
Skandinavia
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
Skorpionen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Smok smɔk pn
Dragen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
Sotsji
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sofia ˈsɔfʲja pn
Sofia
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sofoniasz pn
Sefanias
(biblijny) imię męskie;

Sogdiana pn
Sogdia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Sokrates sɔˈkratɛs pn
Sokrates
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
Somalia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somalijczyk ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk n
somalier
obywatel Somalii

Sparta ˈsparta pn
Sparta
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

Spira pn
Speyer
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Sri Dźajawardanapura Kotte ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ pn
Kotte
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stambuł ˈstãmbuw pn
Istanbul
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
Forente Stater
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
Amerikas forente stater
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stefan ˈstɛfãn pn
Stefan
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Strasburg pn
Strasbourg
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
Gazastripa
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
Skytten
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart pn
Stuttgart
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Suazi pn
Swaziland
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Sudan ˈsudãn pn
Sudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
Sør-Sudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudańczyk suˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
sudaner
mieszkaniec Sudanu, obywatel Sudanu albo Sudanu Południowego

Sudety suˈdɛtɨ pn
Sudetene
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Sumatra sũˈmatra pn
Sumatra
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Surinam suˈrʲĩnãm pn
Surinam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Svalbard ˈsfalbart pn
Svalbard
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
Sibir
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
Sicilia
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sycylijczyk ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijʧ̑ɨk n
siciliansk
mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii

Sydney pn
Sydney
(geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Sydon ˈsɨdɔ̃n pn
Sidon
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Syjon pn
Sion
(geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy
(geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;

Sylwester sɨlˈvɛstɛr pn
nyttårsaften
imię męskie;

Sylwia ˈsɨlvʲja pn
Sylvia
imię żeńskie;

Syrakuzy pn
Syracuse
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

Syria ˈsɨrʲja pn
Syria
(geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syriusz ˈsɨrʲjuʃ pn
Hundestjernen
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;

Szatan pn
Satan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;

Szaweł pn
Saulus
(biblijny) pierwotne imię apostoła Pawła

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
Szczecin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Sziraz pn
Syrah
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Skottland
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkot ʃkɔt n
skotte
mieszkaniec Szkocji

Szkotka ˈʃkɔtka n
skotte
mieszkanka Szkocji

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
Stockholm
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwabia ˈʃfabʲja pn
Schwaben
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
sveitser
obywatel Szwajcarii

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
Sveits
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
Sverige
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed ʃfɛt n
svenske
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szwedka ˈʃfɛtka n
svensk kvinne
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji

Szymon ˈʃɨ̃mɔ̃n pn
Simon
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
Slovakia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak ˈswɔvak n
slovak
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
Slovenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
slovener
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
slaver
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

T-shirt t‿ʃʲirt n
T-skjorte
(krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem

TV acronym
TV
= telewizja

Tadżyk ˈtaʤ̑ɨk n
tadsjikisk språk
obywatel Tadżykistanu

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
Tadsjikistan
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
Thailand
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajwan ˈtajvãn n
Taiwan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;

Tallin pn
Tallinn
(geografia, geograficzny) stolica Estonii;

Tamiza tãˈmʲiza pn
Themsen
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanatos tãˈnatɔs pn
Thanatos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Tanganika pn
Tanganyika
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;
(geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

Tangier ˈtãŋʲɟɛr pn
Tanger
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
Tanzania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tara pn
tara
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Tartus pn
Tartus
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tasmania tasˈmãɲja pn
Tasmania
(geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii;

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
Tasjkent
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu;

Tbilisi ˌtbʲiˈlʲisʲi pn
Tbilisi
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Tel Awiw pn
Tel Aviv
(geografia, geograficzny) właściwie Tel Awiw-Jafa, miasto w Izraelu nad Morzem Śródziemnym;

Teneryfa pn
Tenerife
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Teodor tɛˈɔdɔr pn
Theodor
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teodoryk pn
Didrik
rzadkie polskie imię męskie;

Teofil tɛˈɔfʲil pn
Teofilos
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teresa tɛˈrɛsa pn
Therese
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Terytoria Północno-Zachodnie ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ pn
Nordvestterritoria
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Tesalia tɛˈsalʲja pn
Thessalia
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;

Tetyda tɛˈtɨda pn
Thetis
(mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
Øst-Timor
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tirsa pn
Tirsa
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Samarii, stanowisko archeologiczne;

Tiumeń pn
Tjumen
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
Tobias
imię męskie;

Togo ˈtɔɡɔ pn
Togo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio ˈtɔcɔ pn
Tokyo
(geografia, geograficzny) stolica Japonii;

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
Thomas
polskie imię męskie;

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
Tonga
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tora ˈtɔra pn
Thora
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toskania tɔˈskãɲja pn
Toscana
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Toskanka n
Toscana
mieszkanka Toskanii

Tracja pn
Thrakia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trewir pn
Trier
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;

Trydent pn
Trento
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina w północnych Włoszech;

Trynidad pn
treenighet
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
Trinidad og Tobago
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trzeci Świat ˈṭʃɛʨ̑i ˈɕfʲjat n
den tredje verden
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) XX wiek grupa państw nienależąca ani do bloku kapitalistycznego (pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych), ani do komunistycznego (ZSRR)
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;

Trójca Święta ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta pn
treenighet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Tulon pn
Toulon
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;

Tuluza tuˈluza pn
Toulouse
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji, położone nad Garonną;

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
Tunisia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunis ˈtũɲis pn
Tunis
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
Tyrkia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turek ˈturɛk n
tyrker
osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji

Turkmen ˈturkmɛ̃n n
turkmener
obywatel Turkmenistanu

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
Turkmenistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turyn ˈturɨ̃n pn
Torino
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Thüringen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tuvalu tuˈvalu pn
Tuvalu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Tuwalczyk tuˈvalʧ̑ɨk n
tuvaler
obywatel Tuvalu

Tybet ˈtɨbɛt pn
Tibet
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetanka ˌtɨbɛˈtãnka n
tibetansk
mieszkanka Tybetu

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
tibetansk
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tymoteusz ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Timoteus
imię męskie;

Tyrol pn
Tirol
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;

Tytan ˈtɨtãn pn
titan
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Tytus ˈtɨtus pn
Titus
imię męskie;

UE u‿ˈɛ acronym
EU
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
USA
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Udine pn
Udine
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Uganda uˈɡãnda pn
Uganda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugandyjczyk ˌuɡãnˈdɨjʧ̑ɨk n
ugander
obywatel Ugandy

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
Ukraina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
solsystem
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk pn
Uljanovsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulm pn
Ulm
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
Europeiske Union Den europeiske union
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich;

Uran ˈurãn pn
Uranus
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Uranos uˈrãnɔs pn
Uranus
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych;

Uri n
Uri
(geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii położony w środkowej części kraju;

Urlyk pn
Ulrik
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego

Urszula urˈʃula pn
Ursula
imię żeńskie;

Urugwaj uˈruɡvaj pn
Uruguay
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Uzbek ˈuzbɛk n
usbeker
(przestarzałe, przestarzały) obywatel Uzbekistanu
członek narodu Uzbeków

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
Usbekistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
Ulan Bator
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Mongolii;

Valletta pn
Valletta
(geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vancouver vãŋˈkuvɛr pn
Vancouver
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kanadzie
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w USA w stanie Waszyngton

Vanuatu pn
Vanuatu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

Victoria pn
Viktoria
(geografia, geograficzny) stolica Seszeli;

Vienne pn
Wien
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania;
(geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère;
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;

WC vu‿ˈʦ̑ɛ n
dass
ubikacja

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
SUS
= Wspólnota Niepodległych Państw;

Waga ˈvaɡa pn
Vekten
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Wagadugu pn
Ouagadougou
(geografia, geograficzny) stolica Burkiny Faso;

Waldemar valˈdɛ̃mar pn
Valdemar Waldemar
imię męskie;

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
Falentin
imię męskie;

Waleria pn
Valeria
imię żeńskie;

Walhalla n
Valhall
(mitologia, mitologiczny) w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Walia ˈvalʲja pn
Wales
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk vaˈlʲijʧ̑ɨk n
waliser
mieszkaniec Walii

Walonia pn
Vallonien
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
Berenikes hår
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warszawa varˈʃava pn
Warszawa
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Wasza Wysokość n
Deres Majestet
zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej

Watykan vaˈtɨkãn pn
Vatikanstaten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wawrzyniec vavˈʒɨ̃ɲɛʦ̑ pn
Lafranz
imię męskie;

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
Venezia
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska pn
Veneto
(geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wener pn
Vänern
(geografia, geograficzny) jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji;

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
Venezuela
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenus ˈvɛ̃nus pn
Venus
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Werona pn
Verona
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

Weronika ˌvɛrɔ̃ˈɲika pn
Veronika Veronica
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Wersal ˈvɛrsal pn
Versailles
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
god jul
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia

Wetter ˈvɛtːɛr pn
Vättern
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wezuwiusz vɛˈzuvʲjuʃ pn
Vesuv
(geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa vɛwˈtava pn
Moldau
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
Wien
(geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
Storbritannia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
påske
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Czwartek n
skjærtorsdag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
langfredag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Post ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst n
faste
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;

Wielki Wybuch ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux pn
Big Bang
(astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata;

Wielki Wóz pn
Karlsvognen
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie pn
De store sjøer
(geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA;

Wielkie Księstwo Luksemburga pn
Storhertugdømmet Luxembourg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
Vientiane
(geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
Vietnam
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk n
vietnamesisk
obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wietnamka vʲjɛtˈnãmka n
vietnamesisk
obywatelka Wietnamu, mieszkanka Wietnamu, kobieta narodowości wietnamskiej

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
julaften
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
Wikipedia
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
Wiktionary Wikiordboken
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
Wikikilden
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor ˈvʲiktɔr pn
Viktor
imię męskie;

Wiktoria vʲikˈtɔrʲja pn
Viktoria
(mitologia rzymska) bogini i uosobienie zwycięstwa, utożsamiana z grecką Nike;
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
Vilhelm
imię męskie;

Wilk vʲilk pn
Ulven
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wilno ˈvʲilnɔ pn
Vilnius
(geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wisznu ˈvʲiʃnu pn
Vishnu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Wisła ˈvʲiswa pn
Wisła
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;

Wit vʲit pn
Vittus
imię męskie;

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
Vannmannen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wojwodina pn
Vojvodina
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wolarz ˈvɔlaʃ pn
Bjørnepassaren
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wolne Hrabstwo Burgundii pn
Franche-Comté
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;

Wołga ˈvɔwɡa pn
Volga
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołoszczyzna pn
Valakia
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;

Wspólnota Niepodległych Państw fspulˈnɔta ˌɲɛpɔˈdlɛɡwɨx ˈpãj̃stf pn
SUS
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
Elfenbenskysten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Świętej Heleny ˈvɨspa ˈɕfʲjɛ̃ntɛj xɛˈlɛ̃nɨ pn
Saint Helena
(geografia, geograficzny) wyspa wulkaniczna na Oceanie Atlantyckim

Wyspy Cooka ˈvɨspɨ ˈkuka pn
Cookøyene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
Kanariøyene
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
Marshalløyene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
Færøyene
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)

Wyspy Salomona ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na pn
Salomonøyene
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
São Tomé og Príncipe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
ungarar
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Ungarn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Władywostok ˌvwadɨˈvɔstɔk pn
Vladivostok
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim;

Włoch vwɔx n
italiener
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy ˈvwɔxɨ pn
Italia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włoszka ˈvwɔʃka n
italiener
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

York pn
York
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Anglii;

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
SSSR USSR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
Sakarias Sakarja
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Zachodni Brzeg zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk pn
Vestbredden
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
Zagreb
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zalew Szczeciński pn
Oderlagunen
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;

Zalew Wiślany pn
Wisłalagunen
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;

Zambia ˈzãmbʲja pn
Zambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
Finskebukta
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
Mexicogolfen
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Niemiecka pn
Tyskebukta
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona u wybrzeży Niemiec, Danii i Holandii

Zatoka Ryska pn
Rigabukten
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
Zeeland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;
Sjælland
(geografia, geograficzny) wyspa Danii;

Zesłanie Ducha Świętego pn
pinse
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
jorden Jorden
(astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
Zimbabwe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zimbabweńczyk n
zimbabwar
mieszkaniec Zimbabwe

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
De forente arabiske emirater
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
Det forente kongerike Storbritannia og Nord-Irland
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zofia ˈzɔfʲja pn
Sofia
imię żeńskie;

Zurych pn
Zürich
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna zuˈzãnːa pn
Susanne
imię żeńskie;

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
Sovjetunionen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
Unionen av Sovjetiske Sosialistrepublikker Unionen av sosialistiske rådsrepublikker
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

a a conjunction
og
…uzupełniania
…objaśnień
…przeciwstawności
…wynikania

a cappella adj
a cappella
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

a cappella adv
a cappella
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

a kysz a‿ˈkɨʃ interjection
forsvinn
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)

abaka aˈbaka n
sjakkel
lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

abakus aˈbakus n
abacus
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abandon aˈbãndɔ̃n n
dereliksjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

abażur aˈbaʒur n
lampeskjerm
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abbé n
abbed
tytuł honorowy we francuskim Kościele katolickim;

abchaski apˈxasʲci n
abkhasisk
język używany w Abchazji;

abdukcja abˈdukʦ̑ʲja n
abduksjon
(medycyna, medyczny) odchylenie kończyny od osi ciała;

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
abdikasjon
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
abdisere
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

abecadlarz ˌabɛˈʦ̑adlaʃ n
indeks
(przestarzałe, przestarzały) skorowidz

abecadło ˌabɛˈʦ̑adwɔ n
abc
(gramatyka) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku

abecedariusz ˌabɛʦ̑ɛˈdarʲjuʃ n
indeks
skorowidz

aberracja ˌabɛrˈraʦ̑ʲja ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja n
avvik
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
(erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
(biologia, biologiczny) zmiana w strukturze chromosomów występująca samorzutnie w warunkach naturalnych, a także wywoływana sztucznie działaniem promieniowania jonizującego, różnych związków chemicznych itp., powodująca dziedziczne zmiany cech organizmu;
aberrasjon
(optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

abiogeneza ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza n
abiogenese
(biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

abisyński ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci adj
abessinier
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

abituria ˌabʲiˈturʲja n
abitur
(przestarzałe, przestarzały) szkolne świadectwo dojrzałości, matura

ablatyw abˈlatɨf n
ablativ
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

abolicja ˌabɔˈlʲiʦ̑ʲja n
abolisjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
abonnement
regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism

abonent aˈbɔ̃nɛ̃nt n
abonnent
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
abort
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

abrewiacja ˌabrɛˈvʲjaʦ̑ʲja n
forkortelse
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

abrewiatura ˌabrɛvʲjaˈtura n
snarvei
(książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;

absolut apˈsɔlut n
absolutt
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

absolutny ˌapsɔˈlutnɨ adj
absolutt
całkowity, zupełny, bezwzględny
(filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
niekwestionowany

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
absolutisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolwować ˌapsɔlˈvɔvaʨ̑ v
frikjenne
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać absolucji, rozgrzeszenia

absorbować ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑ v
absorbere
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie
påta seg
(przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
absorpsjon
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
inn-
proces pochłaniania energii fali przez ciało;

abstrahować ˌapstraˈxɔvaʨ̑ v
abstraksjon
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego

abstrakcja apsˈtrakʦ̑ʲja n
abstraksjon
(sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania
nierealny pogląd
pojęcie ogólne
proces tworzenia pojęć ogólnych (1.3);

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
abstrakt
nie mający związku z rzeczywistością

abstrakt ˈapstrakt n
distraksjon
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie
(książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
abstinens
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
avholdsmann
osoba nie pijąca napojów alkoholowych
osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś

absurd ˈapsurt n
absurditet
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

absurdalność n
absurditet
cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
absurd
(potocznie, potoczny) ogromny
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

absynt ˈapsɨ̃nt n
absint
(spożywczy) alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu;

absyntowy adj
absint
związany z absyntem; zawierający absynt

abuzywny adj
grov
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naruszający zasady współżycia społecznego, stanowiący nadużycie, zawierający zakazane zapisy

acetamid ˌaʦ̑ɛˈtãmʲit n
acetamid
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
aceton
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetonowy adj
aceton
(chemia, chemiczny) związany z acetonem, zawierający aceton

ach ax interjection
ai
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

achillesowy adj
Akilles
mający związek z mitycznym Achillesem

adadżio aˈdaʤ̑ʲjɔ n
visdomsord
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
damask
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adaptacja ˌadapˈtaʦ̑ʲja n
tilpasning
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
(psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
dostosowanie się organów do sytuacji
efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)
przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

adaptować ˌadapˈtɔvaʨ̑ v
anpasse
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska
tilpasse
dostosować/dostosowywać do innego użytku

addycja n
addisjon
(biologia, biologiczny) mutacja polegająca na wstawieniu jednej lub większej liczby zasad
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
adekvat
dokładnie czemuś odpowiadający

adidas aˈdʲidas n
sneaker
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
administrator
osoba zarządzająca czymś

administrować ˌadmʲĩɲiˈstrɔvaʨ̑ v
administrere
sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

admiracja n
beundring
(książkowy) (dawniej, dawny) przejaw podziwu i uwielbienia dla kogoś lub czegoś

admiralski adj
admiral
związany ze stanowiskiem admirała, należący do admirała

admirał adˈmʲiraw n
admiral
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

admitancja n
admittans
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
adopsjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adoptować ˌadɔpˈtɔvaʨ̑ v
adoptere
dokonywać / dokonać adopcji

adorować ˌadɔˈrɔvaʨ̑ v
tilbe
uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
adrenalin
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres ˈadrɛs n
adresse
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adresat aˈdrɛsat n
adressat
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
lesere
osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.

adresować ˌadrɛˈsɔvaʨ̑ v
sende
odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy
umieszczać adres na liście, przesyłkę

adware n
reklameprogram
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

adwent ˈadvɛ̃nt n
advent
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwentysta ˌadvɛ̃nˈtɨsta n
adventist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

adwersarz adˈvɛrsaʃ n
motstander
(przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

adwokat adˈvɔkat n
advokat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adwokat diabła adˈvɔkad ˈdʲjabwa n
djevelens advokat
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

aerodrom ˌaɛˈrɔdrɔ̃m n
flyplass
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerofagia ˌaɛrɔˈfaɟja n
aerofagi
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;

afazja aˈfazʲja n
afasi
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afekcja aˈfɛkʦ̑ʲja n
affeksjon
(dawniej, dawny) afekt, skłonność ku komu lub czemu

afekt ˈafɛkt n
kjærleik
namiętność, silne uczucie

afektowany ˌafɛktɔˈvãnɨ adj
affektert
przesadny, sztuczny

afera aˈfɛra n
butikk
wydarzenie, które wywołało skandal;

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
afghansk
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistan u

afiks ˈafʲiks n
affiks
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afisz ˈafʲiʃ n
stangskudd
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

aforyzm aˈfɔrɨsm̥ n
aforisme
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afro ˈafrɔ n
afro
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afroamerykański adj
afroamerikansk
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
afrikaans
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
afrikansk
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agawa aˈɡava n
agave
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

agenda aˈɡɛ̃nda n
grein
filia urzędu lub instytucji
agenda
terminarz
ustalony plan jakiegoś spotkania

agent ˈaɡɛ̃nt n
agent
pracownik wywiadu
przedstawiciel jakiejś firmy
tajny pracownik policji lub służb specjalnych

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
agnostisisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agonia aˈɡɔ̃ɲja n
dødskamp
(przenośnie, przenośnia) pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku
stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
agorafobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agrafka aˈɡrafka n
splint
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agrest ˈaɡrɛst n
stikkelsbær
(spożywczy) owoc agrestu (1.1)

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
aggressiv
zachowujący się wrogo, napastliwie

aha ˈaxa interjection
aha
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia
…wyrażenie przypomnienia

aikido ajˈcidɔ n
aikido
japońska sztuka samoobrony;

aj aj interjection
au da
…oznajmiający ból lub zaskoczenie

ajran n
ayran
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

ajwar n
ajvar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
akasie
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
akademi
instytucja, towarzystwo naukowe
szkoła wyższa;

akademicki ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
akademisk
(szkolnictwo, szkolny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
zgodny z określonymi, utartymi wzorami

akadyjski adj
akkadisk
dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

akadyjski n
akkadisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akapit aˈkapʲit n
avsnitt
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akceleracja n
akselerasjon
przyspieszenie

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
trykk
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akcentować ˌakʦ̑ɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
aksentuere
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu
podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

akceptacja ˌakʦ̑ɛpˈtaʦ̑ʲja n
aksept
wyrażenie zgody

akceptant n
akseptant
(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

akceptor n
akseptant
(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

akceptowalny ˌakʦ̑ɛptɔˈvalnɨ adj
akseptabel
możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

akceptować ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑ v
akseptere
aprobować coś

akcja ˈakʦ̑ʲja n
aksje
papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

akcjonariusz ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
aksjonær
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

aklamacja ˌaklãˈmaʦ̑ʲja n
akklamasjon
jednogłośny wybór, uznanie czegoś

akompaniować ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑ v
akkompagnere
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akonto aˈkɔ̃ntɔ n
forskudd
(ekonomia, ekonomiczny) zadatek na spłatę z tytułu należności

akord ˈakɔrt n
akkord
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
trekkspill
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akrobata ˌakrɔˈbata n
akrobat
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatyczny adj
akrobatisk
związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
akrofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

aksamit aˈksãmʲit n
fløyel
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksamitny ˌaksãˈmʲitnɨ adj
fløyel
wykonany z aksamitu

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
aksiom
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

akt akt n
dokument
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
mynt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
skuespiller
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka akˈtɔrka n
skuespillerinne
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktorski adj
spektakkel
dotyczący aktorów lub aktorstwa

aktualizacja ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja n
ajourføring
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

aktualizować v
oppdatere
czynić aktualnym

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
aktuell
dotyczący teraźniejszości

aktyn ˈaktɨ̃n n
actinium
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktywa n
aktivum
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywność akˈtɨvnɔɕʨ̑ n
aktivitet
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

aktywny akˈtɨvnɨ adj
aktiv
(chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

aktywować ˌaktɨˈvɔvaʨ̑ v
aktivere
sprawiać, że coś staje się aktywne

akumulacja n
akkumulasjon
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
akkumulator
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akurat aˈkurat adv
rettferdig
wskazanie chwili, w której ma lub miało miejsce zdarzenie lub że chwilę wcześniej się zakończyło

akurat aˈkurat particle
nøyaktig
podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / …
podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych

akustyczny adj
akustisk
odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
jordmor
(przestarzałe, przestarzały) położna;

akwaforta ˌakfaˈfɔrta n
etsning
(sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1)
(sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
akvamarin
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwamaryna ˌakfãmaˈrɨ̃na n
akvamarin
barwa niebieskawozielona

akwarium aˈkfarʲjũm n
akvarium
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwedukt aˈkfɛdukt n
akvedukt
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

alabaster ˌalaˈbastɛr n
alabast
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alanina n
alanin
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm ˈalarm n
alarm
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)
wezwanie do działania

alarmować v
alarmere
wywoływać niepokój
varsle
zawiadamiać o niebezpieczeństwie lub sytuacji wymagającej szybkiego działania

albatros alˈbatrɔs n
albatross
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański alˈbãj̃sʲci n
albansk
język używany przez Albańczyków;

albedo alˈbɛdɔ n
albedo
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
biała część skórki w owocach cytrusowych

albinizm alˈbʲĩɲism̥ n
albinisme
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
(botanika, botaniczny) brak chlorofilu

albinos alˈbʲĩnɔs n
albino
człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albit ˈalbʲit n
albitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

albo ˈalbɔ conjunction
eller
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album ˈalbũm n
album
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

albumina ˌalbũˈmʲĩna n
albumin
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

albumowy ˌalbũˈmɔvɨ adj
album
związany z albumem, dotyczący albumu

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
alkymi
średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto

alchemik alˈxɛ̃mʲik n
alkymist
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

aldehyd alˈdɛxɨt n
aldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldosteron ˌaldɔˈstɛrɔ̃n n
aldosteron
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
men
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
allegori
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegorycznie ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ adv
allegorisk
przenośnie, w sposób alegoryczny

aleja aˈlɛja n
allé
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

alejka aˈlɛjka n
strede
wąska uliczka spacerowa

alejowy adj
allé
związany z aleją; mający formę alei

aleksytymia n
aleksitymi
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alergen aˈlɛrɡɛ̃n n
allergen
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia aˈlɛrʲɟja n
allergi
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
allergisk
związany z alergią

ależ ˈalɛʃ interjection
hvorfor
wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

ależ ˈalɛʃ particle
bortsett fra
podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią
wyraz zdumienia, zaskoczenia

alfabet alˈfabɛt n
alfabet
zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfanumeryczny adj
alfanumerisk
(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

alfons ˈalfɔ̃w̃s n
hallik
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę

algebra alˈɡɛbra n
algebra
jeden z działów matematyki;

algebraiczny adj
algebraisk
dotyczący algebry

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
algerisk
odnoszący się do państwa Algieria

algologia ˌalɡɔˈlɔɟja n
fykologi
(botanika, botaniczny) nauka o glonach
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
algoritme
sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

alibi aˈlʲibʲi n
alibi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
alligator
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alimentacyjny adj
underhold
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z alimentami

alimenty ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ n
næring
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

alkaliczność ˌalkaˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
alkalinitet
(chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

alkaloid ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it n
alkaloid
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

alkan ˈalkãn n
alkan
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alkin ˈalʲcĩn n
alkyn
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkohol alˈkɔxɔl n
alkohol
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
(handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkoholiczny adj
alkohol
wywołany alkoholem

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
alkoholiker
osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
alkoholisme
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

alkoholowy ˌalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholholdig
zawierający alkohol; związany z alkoholem

alkowa alˈkɔva n
alkove
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

allel ˈalːɛl n
allel
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
halleluja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

almanach alˈmãnax n
almanakk
rodzaj publikacji;

almandyn n
almandin
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
allotropi
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

alpaka alˈpaka n
alpakka
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;

alpejski alˈpɛjsʲci adj
alpint
związany z Alpami, dotyczący Alp

alt alt n
alt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

alternatywny adj
alternativ
taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości
taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

altruista ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista n
altruist
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruistyczny ˌaltru<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
altruistisk
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
altruisme
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

altówka alˈtufka n
bratsj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

aluzja aˈluzʲja n
allusjon
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

amant ˈãmãnt n
ven
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) lub (ironicznie) kochanek lub adorator

amator ãˈmatɔr n
amatør
miłośnik, ktoś oddany czemuś
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

amazonit ˌãmaˈzɔ̃ɲit n
amasonitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

ambasada ˌãmbaˈsada n
ambassade
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
gwara więzienna brzuch, żołądek

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
ambassadør
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambicja ãmˈbʲiʦ̑ʲja n
ambisjon
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambigram ãmˈbʲiɡrãm n
ambigram
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

ambona ãmˈbɔ̃na n
prekestol
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambulans ãmˈbulãw̃s n
ambulanse
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

ambulatoryjny ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ adj
poliklinisk
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

ameba ãˈmɛba n
amøbe
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen ˈãmɛ̃n interjection
amen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk ãˈmɛrɨk n
americium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizować v
amerikanisere
narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
amerikansk
dotyczący Ameryki (kontynentu)

ametyst ãˈmɛtɨst n
ametyst
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
amfetamin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfibia ãw̃ˈfʲibʲja n
amfibium
zwykle w lm: amfibie – (zoologia, zoologiczny) inaczej płazy

amfiteatr ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥ n
amfiteater
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

amfora ãw̃ˈfɔra n
amfora
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amforyczny adj
amfora
związany z amforą; w kształcie amfory

amharski ãmˈxarsʲci n
amharisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
aminosyre
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

amnestia ãmˈnɛstʲja n
amnesti
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
ammoniakk
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amoryczny adj
kjærlighet
(rzadki, rzadko używany) erotyczny, miłosny

amper ˈãmpɛr n
ampere
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amplituda ˌãmplʲiˈtuda n
amplitude
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
amputasjon
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputacyjny adj
amputasjon
(medycyna, medyczny) związany z amputacją; służący do amputacji

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
amputere
dokonywać amputacji

ampułka ãmˈpuwka n
ampulle
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej

amunicja ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja n
ammunisjon
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

anagram ãˈnaɡrãm n
anagram
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
anakonda
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

analfabetyzm n
analfabetisme
(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

analiza ˌãnaˈlʲiza n
analyse
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analogowy adj
analog
(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

anamneza ˌãnãmˈnɛza n
anamnese
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas ãˈnãnas n
ananas
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju (1.1)

ananasowy adj
ananas
dotyczący ananasów, związany z ananasami

anarchia ãˈnarxʲja n
anarki
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

anarchista ˌãnarˈxʲista n
anarkist
zwolennik anarchizmu

anarchizm ãˈnarxʲism̥ n
anarkisme
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anataz n
anatas
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
anatomi
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

anchois ãw̃ʃuˈ<sup>w</sup>a n
ansjos
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskiej, zwykle intensywnych, ostrych w smaku, w postaci fileta, koreczka lub pasty, niekiedy podfermentowanych;

android ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it n
androide
robot mający postać człowieka;

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
andrologi
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

aneksja ãˈnɛksʲja n
annektering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anektować ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑ v
anneks
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemiczny adj
svak
(potocznie, potoczny) niemrawy, słaby, działający powoli, niezdecydowanie

anemometr ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥ n
anemometer
przyrząd do pomiaru prędkości gazów

anestetyk n
bedøvelsesmiddel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

anewryzm ãˈnɛvrɨsm̥ n
aneurisme
(medycyna, medyczny) (dawniej, dawny) guzowate wypełnione krwią rozszerzenie tętnicy np. wskutek uszkodzenia jej ścianki

angażować v
ansette
przyjmować do pracy
besette
zajmować czymś, wymuszać uwagę

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
engelsk
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
engelsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angina ãŋʲˈɟĩna n
halsbetennelse
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

anglicyzm ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥ n
anglisisme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglikanizm n
anglikanisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła

anglojęzyczny ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
engelskspråklig
posługujący się językiem angielskim
spisany, stworzony w języku angielskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

anglosaski ˌãŋɡlɔˈsasʲci adj
angelsaksisk
związany z językiem anglosaskim (1.1)
związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

anglosaski ˌãŋɡlɔˈsasʲci n
angelsaksisk
poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

angol ˈãŋɡɔl n
oksesteik
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) Anglik

angolski ãŋˈɡɔlsʲci adj
angolansk
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

ani ˈãɲi conjunction
eller
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani ˈãɲi particle
forbudt
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

anielski ãˈɲɛlsʲci adj
engelsk
związany z aniołami

animusz ãˈɲĩmuʃ n
mot
zapał, werwa, odwaga

anion ˈãɲjɔ̃n n
anion
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł ˈãɲɔw n
engel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;

anoda ãˈnɔda n
anode
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anonimowość ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑ n
anonymitet
cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
anonymt
o nieujawnionym nazwisku

anoreksja ˌãnɔˈrɛksʲja n
anorexia
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anortyt n
anortitt
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

antaba ãnˈtaba n
klare
(dawniej, dawny) ozdobny uchwyt na skrzyniach lub jako kołatka na drzwiach i bramach;
sluttstykke
sztaba z metalu zamykająca bramę lub drzwi

antagonista ˌãntaɡɔ̃ˈɲista n
Kjemisk
przeciwnik;

antarktyczny adj
antarktisk
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena ãnˈtɛ̃na n
antenne
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antidotum ˌãntʲiˈdɔtũm n
motgift
(przenośnie, przenośnia) środek zaradczy

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
antonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antropocen n
antropocen
(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryzm n
antroposentrisme
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropolog ˌãntrɔˈpɔlɔk n
antropolog
badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
antropologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
antropologisk
związany z antropologią, dotyczący antropologii

anty- ˈãntɨ
anti-
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny

antybiotyczny adj
antibiotikum
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami
antibiotisk
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
antibiotikum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antybohater ˌãntɨbɔˈxatɛr n
antihelt
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

antychryst n
antikrist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antycyklon n
høgtrykk
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antycząstka n
antipartikkel
(fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii

antygen ãnˈtɨɡɛ̃n n
antigen
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antyk ˈãntɨk n
antikvitet
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antykoncepcja ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
prevensjon
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
antilope Antilope
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
antimaterie
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
antimon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
antipati
niechęć do kogoś

antypoda n
diametral motsats
(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
antisemittisme
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ adj
antiseptisk
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

anulować ˌãnuˈlɔvaʨ̑ v
avta
stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś

anyż ˈãnɨʃ n
anis
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

anyż gwiazdkowy ˈãnɨʒ ɡvʲjastˈkɔvɨ n
stjerneanis
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

anyż gwiaździsty ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈʥ̑istɨ n
stjerneanis
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

aorta aˈɔrta n
aorta
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aparat aˈparat n
høreapparat
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad
apparat
urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
kamera
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat słuchowy n
høreapparat
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

aparatczyk n
apparatsjik
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

apartament ˌaparˈtãmɛ̃nt n
leilegheit
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

apaszka a.ˈpaʃ.ka n
skjerf
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);

apatia aˈpatʲja n
apati
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatyczny ˌapaˈtɨʧ̑nɨ adj
apatisk
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

apetyt aˈpɛtɨt n
matlyst appetitt
chęć jedzenia, łaknienie;

aplikacja ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja n
applikasjon
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
zastosowanie

aplikować ˌaplʲiˈkɔvaʨ̑ v
søke
(przenośnie, przenośnia) przekazywać, stosować, narzucać coś

apodyktyczny ˌapɔdɨkˈtɨʧ̑nɨ adj
myndig
taki, który narzuca swoje zdanie i nie uznaje sprzeciwu wobec niego

apogeum n
senit
moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej

aporia aˈpɔrʲja n
apori
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

apostoł aˈpɔstɔw n
apostel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apostrof aˈpɔstrɔf n
apostrof
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apostrofa n
apostrof
figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

apsik aˈpʲɕik interjection
atsjo
…naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania

apsyda apˈsɨda n
apsis
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

apteka apˈtɛka n
apotek
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarz apˈtɛkaʃ n
apoteker
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

ara ˈara n
ara
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

ara modra ˈara ˈmɔdra n
brilleara
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

arab ˈarap n
araber
(jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

arabski aˈrapsʲci adj
arabisk
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski aˈrapsʲci n
arabisk
język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci adj
aragonesisk
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
aragonesisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

aranżować v
ordne
organizować, urządzać

arbitralny ˌarbʲiˈtralnɨ adj
vilkårlig
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

arbitraż n
voldgift
sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

arbuz ˈarbus n
vannmelon
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
arkaisk
będący typowym dla dawnych czasów

archaik arˈxa<sup>j</sup>ik n
arkeisk
(geologia, geologiczny) najstarszy eon w dziejach Ziemi;

archaizm n
arkaisme
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanioł arˈxãɲɔw n
erkeengel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
arkeolog
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
arkeologi
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archetyp arˈxɛtɨp n
arketype
(literacko) pierwowzór postaci
(psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

archipelag ˌarxʲiˈpɛlak n
arkipelag
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt arˈxʲitɛkt n
arkitekt
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

architektka ˌarxʲiˈtɛktka n
arkitekt
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś

architektura ˌarxʲitɛkˈtura n
arkitektur
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

archiwista n
arkivar
pracownik archiwum

archiwum arˈxʲivũm n
arkiv
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)
instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

archont n
arkont
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach, od VIII w. p.n.e. do czasów reform Klejstensa, jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis, zasiadał w Areopagu;

arcy- ˈarʦ̑ɨ prefix
erke-
…potęgujący znaczenie, nasilenie czegoś
…wskazujący na zwierzchnictwo, pierwszeństwo czegoś

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
erkebiskop
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
mesterstykke
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

arcydzięgiel ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
kvann
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny selerowatych;

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
arrestere
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

argon ˈarɡɔ̃n n
argon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument arˈɡũmɛ̃nt n
komma
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

aria ˈarʲja n
luft
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

ariański arʲˈjä̃j̃sʲci adj
arianer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

ariergarda n
baktropp
(wojskowość, wojskowy) straż tylna

arka ˈarka n
ark
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arkadia arˈkadʲja n
Arkadia
kraina wiecznego szczęścia, raj

arkadowy ˌarkaˈdɔvɨ adj
ark
taki, który ma kształt łuku, arkady

arkebuz arˈkɛbus n
arkebuse
czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 10 do 12 milimetrów

arkusik n
gli
(zdrobniale) od: arkusz

arkusz ˈarkuʃ n
papir
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

armata arˈmata n
kanon
działo o długiej lufie;

armeński arˈmɛ̃j̃sʲci adj
armensk
odnoszący się do Armenii

armia ˈarmʲja n
hær
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
arroganse
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci adj
arrogant
(książkowy) będący oznaką arogancji
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

aromatyczny ˌarɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
rik
o wyraźnym, bogatym smaku

aronia aˈrɔ̃ɲja n
svartsurbær
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

arsen ˈarsɛ̃n n
arsen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

art n
kunst
wyraz tworzący pojęcia związane ze sztuką

artefakt arˈtɛfakt n
kulturgjenstand
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;
przedmiot wykonany ludzką ręką;

arteria arˈtɛrʲja n
arterie
(anatomia, anatomiczny) tętnica
ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

artretyzm n
artrose
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego

artykulacja n
artikulasjon
ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski

artykuł arˈtɨkuw n
artikkel
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
rzecz, która jest przedmiotem handlu
tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie

artysta arˈtɨsta n
kunstner
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystka arˈtɨstka n
artist
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

arystokracja ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja n
aristokrati
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
aristokrat
osoba należąca do arystokracji

arystotelesowski adj
aristotelisk
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arytmetyczny ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
aritmetisk
(przymiotnik) od: arytmetyka

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
aritmetikk
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

as a ɛs as n
ess
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

aseksualizm ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
aseksualitet
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

asertoryczny ˌasɛrtɔˈrɨʧ̑nɨ adj
assertorisk
stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

asfalt ˈasfalt n
asfalt
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltować v
asfaltere
pokrywać powierzchnię asfaltem

aspartam asˈpartãm n
aspartam
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt ˈaspɛkt n
aspekt
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana

aspirować v
lengte
starać się, ubiegać się o coś

aspołeczny adj
asosial
obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astat ˈastat n
astat
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
astenosfære
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
asteroide
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

asterysk aˈstɛrɨsk n
asterisk
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

astma ˈastma n
astma
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astrofizyczny adj
astrofysikk
dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

astrofizyka n
astrofysikk
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
astrologi
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
astronaut
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
astronom
miłośnik i znawca astronomii
specjalista w zakresie astronomii;

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
astronomi
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

asystować v
akkompagnere
być obecnym, towarzyszyć przy czym
hjelpe
pomagać przy czym

atak ˈatak n
anfall
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
støt
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
myokardieinfarkt
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atakować ˌataˈkɔvaʨ̑ v
angripe
o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
atavistisk
o cechach podobnych jak u odległych przodków

atawizm aˈtavʲism̥ n
atavisme
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
ateist
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistyczny ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
ateistisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
ateisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atest ˈatɛst n
belegg
(technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami

atlas ˈatlas n
atlas
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atletyka aˈtlɛtɨka n
friidrett
wszystkie ćwiczenia sportowe

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
atmosfære
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie

atol ˈatɔl n
atoll
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom ˈatɔ̃m n
atom
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomowy ˌatɔ̃ˈmɔvɨ adj
atom-
wykorzystujący energię powstającą przy rozszczepieniu jądra atomowego

atrakcyjny ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
attraktiv
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
blekk
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atrapa aˈtrapa n
grille
osłona chłodnicy samochodowej

atrofia aˈtrɔfʲja n
atrofi
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atropina n
atropin
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atrybut aˈtrɨbut n
attributt
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

atłas ˈatwas n
Atlasfjellene
(włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

au aw interjection
au
…wyrażający ból

audiencja awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja n
lesere
oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

audiobook n
lydbok
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

audycja awˈdɨʦ̑ʲja n
program
program radiowy;

audyt n
bokettersyn
okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

audytorium ˌawdɨˈtɔrʲjũm n
lesere
ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie

augment ˈawɡmɛ̃nt n
øke
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
auksjon
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aureola ˌawrɛˈɔla n
glorie
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych

australijski ˌawstraˈlʲijsʲci adj
australsk
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
østerriksk
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

aut awt n
av
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

autentyczny ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
ekte
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

auto ˈawtɔ n
bil
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

auto- ˈawtɔ
auto-
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
selvbiografi
własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobus awˈtɔbus n
buss
(motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autobusowy ˌawtɔbuˈsɔvɨ adj
busse
odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

autograf awˈtɔɡraf n
signatur
własnoręczny podpis

autokar awˈtɔkar n
buss
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autokefaliczny adj
autokefal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

autokracja ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja n
autokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

automat awˈtɔ̃mat n
automatisk
(potocznie, potoczny) pistolet maszynowy
(potocznie, potoczny) pralka automatyczna
(środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
automatisk
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
autonomi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autopsja awˈtɔpsʲja n
obdusere
sekcja zwłok;
erfare
własne doświadczenie

autorytaryzm n
autoritær
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
myndighet
wpływ osobisty, powaga, prestiż

autostrada ˌawtɔˈstrada n
motorvei
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków;

autotomia n
autotomi
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

autowy adj
fra
(sport, sportowy) związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska

autystyczny ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ adj
autistisk
związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm ˈawtɨsm̥ n
autisme
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awangarda n
fortropp
(wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły
grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

awangardowy ˌavãŋɡarˈdɔvɨ adj
avantgarde
(sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)

awansować v
oppgrade
przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień

awantura ˌavãnˈtura n
krangel
gwałtowna kłótnia, zamieszanie

awanturniczy adj
kranglete
właściwy awanturnikowi, osobie kłótliwej

awaria aˈvarʲja n
havari
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

awarski n
avarisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

awers ˈavɛrs n
forside
przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.;

awestyjski n
avestisk
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awifauna n
avifauna
(ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;

awizo aˈvʲizɔ n
fort
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pisemne zawiadomienie pocztowe o nadejściu przesyłki

awokado ˌavɔˈkadɔ n
avokado
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

azbest ˈazbɛst n
asbest
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci adj
aserbajdsjansk
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski aˈzɛrsʲci adj
aserbajdsjansk
odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
asiatiske asiatisk
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azot ˈazɔt n
nitrogen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan aˈzɔtãn n
nitrat
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azyl ˈazɨl n
asyl
miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;
schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych;

azymut n
asimut
kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

ałun ˈawũn n
alun
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) ałun potasowy;

aż aʃ conjunction
før
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

aż aʃ particle
slik
…podkreślająca wielkość jakiejś cechy

ażurowy ˌaʒuˈrɔvɨ adj
gjennomsiktig
taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło

ba ba interjection
bra
wyrażenie nierealności planów, marzeń, itp.
wyrażenie zakłopotania

ba ba particle
bra
…zapowiadająca kontynuację i wzmocnienie poprzedniej wypowiedzi

baba ˈbaba n
kjerring
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej
kake
(potocznie, potoczny) przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi

babcia ˈbapʲʨ̑a n
bestemor farmor mormor
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

babilończyk n
babylonier
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

babka ˈbapka n
kake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka
bestemor
matka ojca lub matki

babka macierzysta ˈbapka ˌmaʨ̑ɛˈʒɨsta n
bestemor
(dawniej, dawny) matka matki;

babka ojczysta ˈbapka ɔjˈʧ̑ɨsta n
bestemor
(dawniej, dawny) matka ojca;

babka z piasku ˈbapka ˈs‿pʲjasku n
kake
bryła zlepionego piasku, robiona przez dzieci w piaskownicy lub na plaży

babsko ˈbapskɔ n
kjerring
(pogardliwie) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

bacalhau n
klippfisk
(spożywczy) solone i suszone płaty dorsza

bachor ˈbaxɔr n
drittunge
(pejoratywnie, pejoratywny) dziecko, zwłaszcza niegrzeczne ((dawniej, dawny) szczególnie żydowskie)

badanie baˈdãɲɛ n
undersøkelse
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
sprawdzenie stanu zdrowia

badać ˈbadaʨ̑ v
undersøke
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
badminton
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

bagatelizować v
ignorere
uważać za niezbyt ważne

bagaż ˈbaɡaʃ n
bagasje
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik baˈɡaʒʲɲik n
støvel
miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach

bagażnik dachowy n
skiboks
(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagażowy n
bærer
pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

bagnet ˈbaɡnɛt n
bajonett
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagno ˈbaɡnɔ n
sump
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bait n
agn
(slangowo) prowokacyjny wpis na forum publicznym

bajeczny adj
fabelaktig
(przenośnie, przenośnia) cechujący się niezwykłością

bajka ˈbajka n
eventyr
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;

bajka na dobranoc n
godnatteventyr
historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

bajt bajt n
byte
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak bak n
kinnskjegg
zarost na policzkach
tank
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakburta baɡˈburta n
porting
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lewa burta statku patrząc z rufy na dziób

bakcyl ˈbakʦ̑ɨl n
basiller
(przestarzałe, przestarzały) zarazek

bakteria bakˈtɛrʲja n
bakterie
(biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

baktrian ˈbaktrʲjãn n
baktriakamel
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny

bakłażan bakˈwaʒãn n
aubergine
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
(spożywczy) warzywo; podłużny, zwykle fioletowoczarny owoc rośliny (1.1)

bakłażanowy ˌbakwaʒãˈnɔvɨ adj
aubergine
mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

bal bal n
bjelke
duży, wstępnie obrobiony pień

baldachim balˈdaxʲĩm n
kronetak
osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

balet ˈbalɛt n
ballett
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

balkon ˈbalkɔ̃n n
balkong
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

balon ˈbalɔ̃n n
ballong
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

balsamować v
lukte
dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic

bambus ˈbãmbus n
bambus
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banalny bãˈnalnɨ adj
banal
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan ˈbãnãn n
banan
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
(spożywczy) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

band n
binde
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny

banda ˈbãnda n
mannskap
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie
bunke
(przenośnie, przenośnia) duża i uciążliwa grupa ludzi

bandaż ˈbãndaʃ n
bandasje
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażować ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑ v
binde
zakładać bandaż, owijać bandażem

bandera bãnˈdɛra n
fane
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

bandyta bãnˈdɨta n
banditt
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

banjo ˈbãn͇ʤ̑ɔ n
banjo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank bãŋk n
bank
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
(medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

bankier n
bankier
właściciel lub dyrektor banku

banknot ˈbãŋknɔt n
pengeseddel seddel
(bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę;

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
minibank
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankowy bãŋˈkɔvɨ adj
banke
związany z bankami, dotyczący banków

bankrut ˈbãŋkrut n
bankerott
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

baptystyczny adj
baptist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

baptyzm ˈbaptɨsm̥ n
dåp
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

bar bar n
barium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
bar
(gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
-bar
(gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

barak ˈbarak n
hytte
prowizoryczny budynek

baran ˈbarãn n
saubukk
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy
dyr
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, idiota

baranek baˈrãnɛk n
lam
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran
(potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba

barbadoski ˌbarbaˈdɔsʲci adj
barbadisk
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

barbarzyństwo n
barbari
brak cywilizacji

barbeta barˈbɛta n
barbette
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) nieruchoma opancerzona niska cylindryczna osłona działa na okręcie;

barbituran n
barbiturat
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
høyst
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
veldig
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

bark bark n
skulder
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;
bjeff
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;

barman ˈbarmãn n
gut
osoba, która obsługuje bufet w barze;

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
barometer
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

barwić ˈbarvʲiʨ̑ v
farge
nadawać barwę, zabarwiać

barwny ˈbarvnɨ adj
broket
(przenośnie, przenośnia) wzbudzający ciekawość
posiadający wiele kolorów
fane
o kolorze innym niż biały lub czarny

barykada ˌbarɨˈkada n
barrikade
(wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

baryton baˈrɨtɔ̃n n
baryton
głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;

baryłka n
løp
mała beczka

bas bas n
bas
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
bass
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa; każdy instrument o niskich dźwiękach
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie

basen ˈbasɛ̃n n
nedbørfelt
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) region wokół morza lub innego zbiornika wodnego
basseng
forma skrócona od basen pływacki

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
baskisk
związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski baˈsʲcijsʲci n
baskisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

baszkirski adj
basjkirsk
związany z Baszkirami

baszkirski n
basjkirsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski;

bat bat n
baht
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii;
pisk
przyrząd do popędzania zwierząt i niewolników;

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
bataljon
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;
brushane
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

batat n
søtpotet
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

bateria baˈtɛrʲja n
batteri
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii
(wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;

baton ˈbatɔ̃n n
-bar
(cukiernictwo) niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

batyskaf baˈtɨskaf n
batyskaf
statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

bawarski baˈvarsʲci adj
bayersk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej
pochodzący z Bawarii

bawełna baˈvɛwna n
bomull
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);

bawić ˈbavʲiʨ̑ v
leke
mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji
spille
spędzać czas na rozrywkach

bawół ˈbavuw n
bøffel
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza ˈbaza n
fundament
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) preparat nakładany pod właściwy kosmetyk
bas
główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

baza danych n
database
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt ˈbazalt n
basalt
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazar ˈbazar n
basar
teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazgrać ˈbazɡraʨ̑ v
drodle
(potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

bazia ˈbaʑa n
jente
(botanika, botaniczny) kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa
gåsunge
(potocznie, potoczny) gałązka wierzby obsypana baziami (1.1)

bazylia baˈzɨlʲja n
basilikum
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazylika baˈzɨlʲika n
basilika
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

bazyliszek n
basilisk
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
(mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się ˈbaʨ̑‿ɕɛ v
være redd
martwić się, niepokoić się
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bałagan baˈwaɡãn n
røre
stan braku porządku

bałałajka ˌbawaˈwajka n
balalaika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

bałkanizacja n
balkanisering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałwan ˈbawvãn n
snømann
figura człowieka ulepiona ze śniegu;
blåskjell
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, tuman

bańka ˈbãɲka n
bubla
(potocznie, potoczny) bańka mydlana
do
blaszane naczynie na płyny
kopp
szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
Zeepbel
(przenośnie, przenośnia) coś ulotnego, nietrwałego, złudnego
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

baśniowy adj
fabelaktig
z baśni, dotyczący baśni

baśń baɕɲ̊ n
historie
(literacko) utwór o treści fantastycznej;

bażanciarnia ˌbaʒãɲˈʨ̑arʲɲa n
fasaneri
ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

bażant ˈbaʒãnt n
fasan
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

bażantarnia ˌbaʒãnˈtarʲɲa n
fasaneri
ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

bażyna n
krekling
(botanika, botaniczny) Empetrum L. rodzaj krzewinek należących do rodziny wrzosowatych

be bɛ
æsj
w mowie skierowanej do dzieci: brzydki, zły, brudny

beczeć ˈbɛʧ̑ɛʨ̑ v
breke
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka ˈbɛʧ̑ka n
tønne
(lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji powietrznej;
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami;

bednarski bɛdˈnarsʲci adj
bøkker
dotyczący bednarza lub bednarstwa

bednarz ˈbɛdnaʃ n
bøkker
rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

befsztyk ˈbɛfʃtɨk n
biff
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

behawior n
oppførsel
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska

bekas ˈbɛkas n
enkeltbekkasin
(ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

bekać ˈbɛkaʨ̑ v
rape
odbijać się

bekerel n
becquerel
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
belgisk
odnoszący się do Belgii lub Belgów

belka ˈbɛlka n
-bar
długi, obrobiony pień drzewa

belona bɛˈlɔ̃na n
horngjel
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

bemol ˈbɛ̃mɔl n
-es
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
bengali
język bengalski (1.1)

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
bensin
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

berdysz ˈbɛrdɨʃ n
bardiche
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

berek n
den
dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób
osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)

berkel ˈbɛrkɛl n
berkelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

bernikla białolica bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲiʦ̑a n
hvitkinngås
(ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych;

beryl ˈbɛrɨl n
beryllium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

berło ˈbɛrwɔ n
septer
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

beton ˈbɛtɔ̃n n
betong
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betoniarka ˌbɛtɔ̃ˈɲarka n
betongblandemaskin
maszyna do wyrobu betonu
betongbil
samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej

betonowy ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ adj
betong-
wykonany z betonu

bez bɛs n
hyll
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez grosza przy duszy adj
blakk
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, bez środków do życia

bez owijania w bawełnę adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

bez pracy nie ma kołaczy bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwaʧ̑ɨ proverb
den som intet våger, intet vinner
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

bez serca adj
hjerteløs
(przenośnie, przenośnia) nieczuły, bezwzględny, bezlitosny

bez- bɛs bɛz prefix
-løs
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

beza ˈbɛza n
marengs
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholfri
niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
fargeløs
nie mający barwy

bezbożnik bɛzˈbɔʒʲɲik n
ateist
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

bezbożny bɛzˈbɔʒnɨ adj
gudløs
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

bezbłędny adj
riktig
wolny od błędu

bezcenny bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
uvurderlig
mający ogromną wartość

bezchmurny bɛsˈxmurnɨ adj
skyfri
charakteryzujący się brakiem chmur

bezczelność bɛʃˈʧ̑ɛlnɔɕʨ̑ n
frekkhet
nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie

bezczelny bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ adj
uforskammet
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
hjemløs
taki, który nie ma domu

bezduszny bɛzˈduʃnɨ adj
formell
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

bezfleksyjny adj
uforanderlig
(językoznawstwo, językoznawczy) o języku, który nie ma odmiany wyrazów, nie ma form fleksyjnych

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
uendelig
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

bezgwiezdny adj
stjerneløs
nie mający gwiazd

bezinteresowny ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
altruistisk
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

bezkompromisowy ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ adj
egen
nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

bezlitosny ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ adj
hensynsløs
okrutny; taki, który nie ma litości

beznadzieja ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇ja n
frustrasjon
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

beznadziejnie ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jɲɛ adv
håpløs
(potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko
w sposób niedający nadziei na poprawę ani sukces

beznadziejność ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɔɕʨ̑ n
håpløshet
cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

beznadziejny ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ adj
håplaus
pozbawiony wszelkiej nadziei
kiepski, bardzo słaby

beznamiętny ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
likegyldig
pozbawiony emocji, emocjonalnego zaangażowania; obojętny, chłodny

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
infinitiv
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
upersonlig
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezowocny ˌbɛzɔˈvɔʦ̑nɨ adj
verdilaus
(książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów

bezołowiowy adj
blyfri
niezawierający ołowiu

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sikkerhet
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznie bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ adv
trygt
w sposób bezpieczny

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
sikring
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
sikker
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi
taki, który nie stwarza zagrożenia

bezpośrednio ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ adv
umiddelbar
w sposób bezpośredni

bezprawie n
anarki
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn bezprawny

bezprawny adj
rettsstridig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

bezproblemowy adj
banal
taki, który nie odnosi się do żadnego ważnego problemu

bezprzewodowy adj
trådlaus
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezpłatny bɛsˈpwatnɨ adj
gratis
taki, za który nie pobiera się opłaty

bezpłciowy adj
flau
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) niemający charakteru

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
hjelpløshet
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

bezradny bɛzˈradnɨ adj
rådvill
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
arbeidsløshet
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
arbeidsløs
bez pracy, bez zajęcia

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
søvnløshet søvnløyse
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsens ˈbɛsːɛ̃w̃s n
absurditet
brak sensu, uzasadnienia w czymś

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
kraftløs
bez sił, niezdolny do walki
maktesløs
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezstronny bɛsˈːtrɔ̃nːɨ adj
nøytral
taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
bekymringsløs
nie mający trosk, zmartwień

bezustannie adv
ustanselig
bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

bezużyteczny ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
nytteløs
taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwartościowy ˌbɛzvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
verdilaus
nieposiadający żadnej wartości

bezwarunkowy ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ adj
absolutt
nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

bezwiedny adj
ufriviljug
wykonany bez udziału świadomości

bezwodny adj
tørr
(technologia, technika, techniczny) niepotrzebujący wody do działania

bezwolny adj
treg
o słabej woli, niepotrafiący się sprzeciwić

bezwzględny bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
absolutt
(matematyka, matematyczny) pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej
(metrologia, metrologiczny) wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość
hensynsløs
okrutny, pozbawiony współczucia

bezwzrokowy adj
blind
dziejący się, wykonywany bez udziału wzroku

bezwładność bɛzˈvwadnɔɕʨ̑ n
treghet
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

bezzwłoczny adj
prompt
mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

bełkot ˈbɛwkɔt n
galimatias
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie

bełkotać v
bable
wypowiadać słowa w sposób bardzo niewyraźny, trudny do zrozumienia

bełt bɛwt n
sluttstykke
pocisk kuszy;

beżowo bɛˈʒɔvɔ adv
beige
(odprzymiotnikowy) → beżowy

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
beige
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

biatlon n
skiskyting
(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
leukemi
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białko ˈbʲjawkɔ n
kvit
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj
protein
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
hviterussisk
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
hviterussisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białorzytka ˌbʲjawɔˈʒɨtka n
steinskvett
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

białowłosy adj
hvithåret
taki, który ma białe włosy

białozór bʲjaˈwɔzur n
jaktfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

biały ˈbʲjawɨ adj
hvit
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biały fosfor ˈbʲjawɨ ˈfɔsfɔr n
fosforbomber
(chemia, chemiczny) silnie żrąca, biała, lepka, woskowata substancja o właściwościach wysoce toksycznych;

biblijny bʲiˈblʲijnɨ adj
bibelsk
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
bibliografi
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
bibliotek
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;

bibliotekarka ˌbʲiblʲjɔtɛˈkarka n
bibliotekar
kobieta, która pracuje w bibliotece

bibliotekarski adj
bibliotekar
związany z osobą lub zawodem bibliotekarza

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
bibliotekar
pracownik biblioteki;

bibuła n
trekkpapir
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

biceps n
biceps
(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bicie ˈbʲiʨ̑ɛ n
klang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzanie strun gitary dłonią, grając akordami
pisk
(rzeczownik odczasownikowy) od: bić
som ny
wytłaczanie monet lub medali

bicykl ˈbʲiʦ̑ɨkl̥ n
velosiped
(historia, historyczny, historycznie) dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości;

bicz bʲiʧ̑ n
pisk
kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

bidet ˈbʲidɛt n
bidet
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

biec bʲjɛʦ̑ v
gå
o czasie mijać, przemijać
bly
prowadzić w jakimś kierunku
løpe
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

bieda ˈbʲjɛda n
fattigdom
stan braku środków do życia

biedak ˈbʲjɛdak n
de fattige
osoba, której brakuje środków do życia
ze współczuciem o kimś

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
fattig
ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
marihøne
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) Coccinella septempunctata, biedronka siedmiokropka; biedronka (1.1) o czerwonych skrzydłach z siedmioma czarnymi kropkami;
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

bieg bʲjɛk n
småpenger
(motoryzacja) przełożenie w skrzyni biegów
Løpe
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki
retning
postępowanie, rozwój zdarzenia lub procesu
prąd wody, nurt

biegacz ˈbʲjɛɡaʧ̑ n
løper
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

bieganie bʲjɛˈɡãɲɛ n
løpe
(rzeczownik odczasownikowy) od: biegać

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
løpe
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegle adv
flytende
z łatwością

biegun ˈbʲjɛɡũn n
pol
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
diaré
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus rdzawy ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ n
polarsnipe
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegus zmienny ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ n
myrsnipe
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegłość ˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑ n
dugleik
doświadczenie w robieniu czegoś; nabyta wiedza umożliwiająca posiadanie praktycznej zdolności

biegły ˈbʲjɛɡwɨ adj
flink
mający dużą wiedzę lub umiejętności w danej dziedzinie

biel bʲjɛl n
hvit
biały kolor;
kvit
biały pigment (barwnik) używany do wyrobu farb
biały ubiór

bielaczek bʲjɛˈlaʧ̑ɛk n
lappfiskand
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bielik ˈbʲjɛlʲik n
havørn
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielić v
hvitkalke
malować wapnem rozpuszczonym w wodzie

bierne palenie ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ n
passiv røyking
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
akkusativ
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

bierny ˈbʲjɛrnɨ adj
passiv
(gramatyka) związany ze stroną bierną
niewykazujący inicjatywy

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
konfirmasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bierzmować bʲjɛʒˈmɔvaʨ̑ v
bekrefte
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać sakramentu bierzmowania

biesiada bʲjɛ̇ˈɕada n
etegilde
wystawne przyjęcie, któremu często towarzyszą śpiewy lub tańce

bieżnik ˈbʲjɛʒʲɲik n
løper
podłużna serweta na ławę lub stół

bieżący bʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ adj
flytende
płynący, posuwający się naprzód
pågående
taki, który właśnie, obecnie trwa

bijatyka n
blande
bójka z udziałem większej liczby osób

bikini bʲiˈcĩɲi n
bikini
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bila ˈbʲila n
biljardkule
(sport, sportowy) mała, twarda kula do gry w bilard;

bilans n
balansere
(księgowość) sprawozdanie finansowe
proporcje wpływów i wypływów

bilard ˈbʲilart n
biljard
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;
pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1);

bilet ˈbʲilɛt n
billett
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
billion
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

binarny adj
binær
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym
podwójny, złożony z dwóch części

bio- bʲjɔ
bio-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
biokjemi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biodro ˈbʲjɔdrɔ n
nype
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

biograf ˈbʲjɔɡraf n
biograf
autor biografii;

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
biografi
opis życia i działalności jakiejś osoby;

biolog ˈbʲjɔlɔk n
biolog
specjalista w zakresie biologii

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
biologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna n
molekylærbiologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biolożka n
biolog
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie biologii

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
biologisk mangfald
zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biret ˈbʲirɛt n
biretta
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kanciaste nakrycie głowy duchownych

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
bisexualitet
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biskup ˈbʲiskup n
biskop bisp
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

bistro ˈbʲistrɔ n
bistro
(książkowy) (gastronomia) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

biszkopt ˈbʲiʃkɔpt n
kjeks
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko z biszkoptu (1.1)

bit bʲit n
bit
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1
slå
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytmiczne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
krem
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa ˈbʲitfa n
slag
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biurko ˈbʲjurkɔ n
skrivebord
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro ˈbʲjurɔ n
kontor
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
reisebyrå
instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biuro rzeczy znalezionych n
hittegodskontor
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

biurokracja ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja n
byråkrati
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

biurokrata n
byråkrat
urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biust bʲjust n
bringe
piersi kobiety
bryst
popiersie

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
behå
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizmut ˈbʲizmut n
vismut
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznes ˈbʲiznɛs n
forretning
interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

biznesmen bʲizˈnɛsmɛ̃n n
forretningsmann
osoba prowadząca własną firmę

bić bʲiʨ̑ v
slå
uderzać kogoś, zadawać komuś ból
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.

biżuteria ˌbʲiʒuˈtɛrʲja n
juvel
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha ˈblaxa n
langpanne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) metalowe naczynie używane do pieczenia
metall
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (slangowo) instrumenty dęte blaszane
papir
cienki, płaski kawałek metalu;

blady ˈbladɨ adj
blek
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację

blasfemia blasˈfɛ̃mʲja n
blasfemi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

blask blask n
glans
jaskrawe światło
lyse
światło odbite, poblask

blaszany blaˈʃãnɨ adj
tinn
taki, który został wykonany z blachy

blaszka ˈblaʃka n
brett
niewielki kawałek blachy

blat blat n
blad
górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół

blazonowanie ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ n
blasonering
opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki

bliski ˈblʲisʲci adj
avslutte
bezpośrednio spokrewniony
zbliżony do czegoś, podobny
nær
taki, który jest w niewielkiej odległości
taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić
taki, który prawie osiągnął jakiś stan

blisko ˈblʲiskɔ adv
nær
w niewielkiej odległości

blizna ˈblʲizna n
arr
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźni n
nabo
(biblijny) każdy człowiek

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
tvilling
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

bloblik n
godteri
TemplateParserError:LuaError (spożywczy) twardy cukierek do ssania; karmelek, landrynka

blog blɔk n
blogg
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

bloger ˈblɔɡɛr n
blogger
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blok blɔk n
kloss
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;
(informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu;
(kolejnictwo) element blokady
(sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy
grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję
zeszyt, notes z kartkami większego formatu
blokk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
bygning
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blond blɔ̃nt adj
blond
o włosach jasny, płowy

blondyn ˈblɔ̃ndɨ̃n n
blondine
mężczyzna mający włosy koloru blond

blondynka blɔ̃nˈdɨ̃nka n
blondine
kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

bluszcz bluʃʧ̑ n
eføy
(botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluszcz pospolity n
eføy
(botanika, botaniczny) pnącze z gatunku (1.1)

bluzka ˈbluska n
bluse
(krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bluźnierstwo bluʑˈɲɛrstfɔ n
blasfemi
słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

bluźnić ˈbluʑɲiʨ̑ v
spotte
uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte

boa ˈbɔa n
boa
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;

bobas ˈbɔbas n
baby
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko

bobowate n
ert
(systematyka) (botanika, botaniczny) Fabaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
stork
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
stork
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

boczny ˈbɔʧ̑nɨ adj
lag
znajdujący się, umiejscowiony na boku czegoś

bodaj ˈbɔdaj particle
få
wprowadza życzenie lub przekleństwo

body ˈbɔdɨ n
kropp
jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek
jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
formue
majątek, posiadane dobra o dużej wartości
skatt
w lm: bogactwa → kosztowności, skarby
rikdom
wielka ilość, różnorodność

bogaty bɔˈɡatɨ adj
rik
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
dający dużą możliwość wyboru
taki, który obfituje w coś

bogini bɔˈɟĩɲi n
gudinne
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego

bohater bɔˈxatɛr n
helt
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.

bohaterski ˌbɔxaˈtɛrsʲci adj
heltemodig heroisk
związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi

bohr bɔxr̥ n
bohrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boisko bɔˈ<sup>j</sup>iskɔ n
bek
plac przeznaczony do gier sportowych

bojaźliwy ˌbɔjäʑˈlʲivɨ adj
blyg
skłonny do bojaźni, dający się łatwo wystraszyć

bojkot ˈbɔjkɔt n
boikott
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować v
boikotte
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojowy bɔˈjɔvɨ adj
kjempe for
związany z walką

bok bɔk n
kant
(matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta
lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu

bokeh n
bokeh
(fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

boks bɔks n
boksing
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;
boks
każda wydzielona część pomieszczenia

bokser ˈbɔksɛr n
bokser
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)

bolesny bɔˈlɛsnɨ adj
smertefullt
(medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
gjøre vont
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boleść n
sørgmodighet
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) żal, wielkie zmartwienie

bom bɔ̃m n
bom
(marynarka) poziome drzewce na żaglowcu;

bomba ˈbɔ̃mba n
bombe
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa n
atombombe
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bomba lotnicza ˈbɔ̃mba lɔtʲˈɲiʧ̑a n
bombe
(wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;

bombarda bɔ̃mˈbarda n
bombe
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
bombe
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bombowy adj
fantastisk
wywołujący duże wrażenie

bon bɔ̃n n
kvittering
dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr;

bon mot n
spøk
(książkowy) krótkie, dowcipne opowiadanie, anegdota lub powiedzenie, zbliżone do przysłowia

bonobo bɔ̃ˈnɔbɔ n
bonobo
(zoologia, zoologiczny) Pan paniscus, zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;

bor bɔr n
bor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

borowik bɔˈrɔvʲik n
herresopp
(biologia, biologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
steinsopp
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borowina ˌbɔrɔˈvʲĩna n
søle
(medycyna, medyczny) stosowany w lecznictwie torf;

borsuk ˈbɔrsuk n
grevling
(zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borykać się bɔˈrɨkaʨ̑‿ɕɛ v
bryte
pokonywać jakieś trudności, próbować coś przezwyciężyć

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
tyttebær
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

boski ˈbɔsʲci adj
guddommelig
właściwy bogu, bóstwu

boso ˈbɔsɔ adv
barbeint
bez obuwia, z nieubranymi stopami

bot bɔt n
bot
(informatyka, informatyczny) program wykonujący jakieś czynności za człowieka;

botaniczny ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ adj
plantelære
związany z botaniką, dotyczący botaniki

botanik bɔˈtãɲik n
botaniker
specjalista w zakresie botaniki

botanika bɔˈtãɲika n
plantelære
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

botek ˈbɔtɛk n
støvel
zwykle wysoki but dziecka lub kobiety

bowiem ˈbɔvʲjɛ̃m conjunction
for
(literacko) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

bozon ˈbɔzɔ̃n n
boson
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie;

boćwina bɔʨ̑ˈfʲĩna n
bladbete
(botanika, botaniczny) Beta vulgaris, roślina warzywna

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci adj
bosnisk
związany z Bośnią lub Bośniakami

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci n
bosnisk
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w BiH;

boży ˈbɔʒɨ adj
guddommelig
związany z Bogiem

bractwo n
brorskap
grono znających się osób

brak brak n
mangel
fakt nieistnienia czegoś
defekt, wada, usterka

brak miesiączki ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci n
amenoré
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;

brakować braˈkɔvaʨ̑ v
mangle
być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

bramka ˈbrãmka n
mål
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
målvakt keeper
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

bransoletka ˌbrãw̃sɔˈlɛtka n
armbånd
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

branża ˈbrãn͇ʒa n
forretningsområde
gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

brat brat n
bror
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

bratanek braˈtãnɛk n
brorsønn
syn brata

bratanica ˌbratãˈɲiʦ̑a n
niese
córka brata

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
brorskap
braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie
pokrewieństwo między synami jednych rodziców

bratowa braˈtɔva n
svigerinne
żona brata

brać braʨ̑ v
ta
chwytać coś ręką, unosić coś
(potocznie, potoczny) wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym
zobowiązywać się do czegoś
bli
rozumieć, przyjmować coś

brać nogi za pas ˈbraʨ̑ ˈnɔɟi za‿ˈpas v
stikke av
uciekać, zwykle ze strachu przed czymś

brać pod uwagę v
betrakte
mieć na uwadze; nie lekceważyć

brać udział ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw v
delta
uczestniczyć

brednia ˈbrɛdʲɲa n
dumhet
bezsens, bzdura

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci adj
bretonsk
związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci n
bretonsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew brɛf n
øyebryn
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz n
breviar
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

brezent ˈbrɛzɛ̃nt n
presenning
gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

brnąć brnɔ̃ɲʨ̑ v
vade
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

broda ˈbrɔda n
hake
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
skjegg
zarost na brodzie (1.1)

brodaty brɔˈdatɨ adj
skjegget
mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka n
vorte
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
patte
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
damsnipe
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

brodzić ˈbrɔʥ̑iʨ̑ v
vade
chodzić po czymś grząskim

brokuł ˈbrɔkuw n
brokkoli
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

brom brɔ̃m n
brom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
forsvare
odpierać atak

brosza ˈbrɔʃa n
brosje
spora, okazała broszka

broszka ˈbrɔʃka n
brosje
element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

broszura brɔˈʃura n
brosjyre
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

browar ˈbrɔvar n
bryggeri
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń brɔ̃ɲ n
våpen
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

brud brut n
skitt
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudas ˈbrudas n
slask
(potocznie, potoczny) osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

brudnopis brudˈnɔpʲis n
kladde
tekst roboczy

brudny ˈbrudnɨ adj
møkkete
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

brudzić v
jordsmonn
czynić brudnym, pokrywać brudem

bruk bruk n
brolegning
nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

brukiew ˈbrucɛf n
kålrot
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukselka bruˈksɛlka n
rosenkål
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brunatny brũˈnatnɨ adj
brun
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) [[hitlerowski, faszystowski]]
mający kolor ciemnobrązowy

brutalny bruˈtalnɨ adj
voldelig
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych
działający za pomocą siły, agresywny
pokazujący brutalność

brutto ˈbrutːɔ adv
ekkel
bez potrąceń

bryczka ˈbrɨʧ̑ka n
sulky
lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

brydż brɨʧ̑ n
bridge
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg brɨk n
brigg
(morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
britisk
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

bryła ˈbrɨwa n
kompakt
(matematyka, matematyczny) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

brzask bʒask n
grålysning
światło na niebie przed wschodem słońca

brzdąc n
baby
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) (potocznie, potoczny) małe dziecko

brzeg bʒɛk n
kant
krańcowa linia czegoś
bredd
pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzemienny bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ adj
gravid
(tylko (rodzaj żeński)) (książkowy) o kobiecie: ciężarna

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
ansvar
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
coś, co jest trudne do zniesienia

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
lyd
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć bʒmʲjɛ̇ʨ̑ v
frisk
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
(książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
fersken
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc brzoskwini (1.1)

brzoskwiniowy ˌbʒɔskfʲĩˈɲɔvɨ adj
fersken
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń

brzoza ˈbʒɔza n
bjørk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych;

brzuch bʒux n
buk mave
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a n
buktaler
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzydal n
ekkel
człowiek brzydki

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
stygg
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydki jak grzech śmiertelny ˈbʒɨtʲci ˈjaɡ ˈːʒɛxʲ ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
stygg som juling
(przestarzałe, przestarzały) bardzo brzydki

brzydki jak noc ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑ adj
stygg som juling
bardzo brzydki

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
stygg andunge
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota bʒɨˈdɔta n
stygghet
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzytwa ˈbʒɨtfa n
barberkniv
ostry nóż do usuwania zarostu;

bród brut n
vadeplass
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brąz brɔ̃w̃s n
bronse
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
brun
mający kolor brązu;

buchta ˈbuxta n
bukt
(przestarzałe, przestarzały) mała zatoka
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zwinięta lina;

buda ˈbuda n
marja
(środowiskowy) samochód policyjny
bod
pomieszczenie na sprzęt, narzędzia
stoisko na jarmarku
zaniedbany budynek
hundehus
schronienie dla psa
hette
szoferka, kabina pasażerska w samochodzie

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
buddhistisk
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta budˈːɨsta n
buddhist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
buddhisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budowa buˈdɔva n
byggeplass
(potocznie, potoczny) miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)
anlegg
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu

budowanie ˌbudɔˈvãɲɛ n
bygge
(rzeczownik odczasownikowy) od: budować

budować buˈdɔvaʨ̑ v
bygge
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

budowla buˈdɔvla n
anlegg
coś, co zostało zbudowane, skonstruowane

budowlany ˌbudɔvˈlãnɨ adj
bygge
mający związek z budowaniem

budownictwo n
arkitektur
dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych
bygge
ogół zabudowań według ustalonego projektu, formy

budulec buˈdulɛʦ̑ n
takbjelke
(budownictwo) materiał budowlany (szczególnie drewno)

budynek buˈdɨ̃nɛk n
bygning
(architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budyń ˈbudɨ̃ɲ n
blodpudding
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budzik ˈbuʥ̑ik n
vekkerklokke
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budzić ˈbuʥ̑iʨ̑ v
vekke
przerywać czyjś sen
wywoływać jakieś uczucia
våkne
przestawać spać

budżet ˈbuḍʒɛt n
budsjett
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

bufiasty buˈfʲjastɨ adj
vid
mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny

bug bak n
bakterie
(informatyka, informatyczny) błąd w programie;

bujda ˈbujda n
bedrag
coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo

buk buk n
bøk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych;

bukiet ˈbucɛt n
bukett
wiązanka, pęk kwiatów;

bukinista ˌbucĩˈɲista n
bokhandel
uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji;

bukować buˈkɔvaʨ̑ v
bestille
(potocznie, potoczny) rezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

bukowy buˈkɔvɨ adj
bøk
będący częścią buka
składający się z buka
wykonany z drewna lub innej części buka

bukszpan ˈbukʃpãn n
boks
(botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
baugspryd
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

bulaj ˈbulaj n
kuøye
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okrągłe okienko na statku;

bulimia buˈlʲĩmʲja n
bulimi
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulić ˈbulʲiʨ̑ v
blø
(potocznie, potoczny) płacić dużą sumę pieniędzy

bulla ˈbulːa n
blære
dokument papieski;
okrągła metalowa pieczęć przytwierdzana niegdyś do oficjalnego dokumentu papieskiego (1.1)

bulwar ˈbulvar n
bulevard
(książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym
(historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii
kai
obmurowanie zabezpieczające brzeg rzeki lub morza lub ulica nadbrzeżna koło tego obmurowania

bulwersować ˌbulvɛrˈsɔvaʨ̑ v
forurolige
oburzać, poruszać, wywoływać złość, niesmak

bumerang n
bumerang
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bunt bũnt n
motstandsbevegelse
sprzeciw, opór, protest
opprør
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

burak ˈburak n
bete
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;
enfoldig
(pogardliwie) (obraźliwie) człowiek niepotrafiący się odpowiednio zachować, często kompromitujący się, nieobyty, prymitywny, często niedouczony

burak cukrowy ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ n
sukkerbete
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burak ćwikłowy n
rødbete
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;

burdel ˈburdɛl n
horehus
(pospolicie) dom publiczny

burgund ˈburɡũnt n
Burgund
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gatunek czerwonego albo białego wina stołowego;
burgunder
mający kolor czerwonego wina

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
ordfører
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
rav
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

bursztynowy ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ adj
ravgul
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

burta ˈburta n
porting
bok statku;

bury ˈburɨ adj
grå
ciemnoszary, mający brunatny odcień

burza ˈbuʒa n
uvær
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
brainstorming
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
borgarskap
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

burżuazyjny adj
borgerlig
(historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

busola buˈsɔla n
kompass
kompas służący do wskazywania stron świata

busz buʃ n
busk
gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;

but but n
sko
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan ˈbutãn n
butan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka buˈtɛlka n
flaske
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butik ˈbutʲik n
butikk
mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

buzia ˈbuʑa n
kjeft
(potocznie, potoczny) twarz
(potocznie, potoczny) usta

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
bulgarsk
związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski buwˈɡarsʲci n
bulgarsk
język urzędowy Bułgarii;

bułka ˈbuw.ka n
rundstykke
wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka z masłem ˈbuwka ˈz‿maswɛ̃m n
barnemat
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania

by bɨ conjunction
til
…używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

bycie ˈbɨʨ̑ɛ n
bli
istnienie

byczyć się v
medan
leniwie nie wykazywać aktywności

bydlę ˈbɨdlɛ n
dyr
(potocznie, potoczny) pogardliwie o nikczemnym człowieku

bydło ˈbɨdwɔ n
stut
(rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk bɨk n
okse
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp.

byle ˈbɨlɛ conjunction
medan
…wyrażający warunek wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

bynajmniej bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
aldri
… wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

bystry ˈbɨstrɨ adj
begavet
o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie
hurtig
o rzece, potoku: szybko płynący

bystrze ˈbɨsṭʃɛ n
stryk
(hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;

byt bɨt n
eksistens
istnienie, całokształt życia
warunki materialne
bli til
to, co istnieje (w jakikolwiek sposób)

bywać ˈbɨvaʨ̑ v
besøke
(książkowy) utrzymywać z kimś kontakty towarzyskie, odwiedzać go
foregå
(książkowy) zdarzać się

być bɨʨ̑ v
være
istnieć; trwać
znajdować się w jakimś miejscu
charakteryzować się jakąś cechą
należeć do jakiejś organizacji
pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań
uczestniczyć w czymś

być może
kanskje kan være
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

były ˈbɨwɨ adj
eldre
taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

były ˈbɨwɨ n
eks
(potocznie, potoczny) były (1.1) mąż, chłopak, narzeczony

bzdura ˈbzdura n
dumhet
coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bzik bʲʑik n
trend
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

bób bup n
bønne
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona tej rośliny (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

bóbr bupr̥ n
bever
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
gud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bój buj n
rakne
starcie zbrojne walczących stron

ból bul n
smerte
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;

bóstwo ˈbustfɔ n
gud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów

bóść buɕʨ̑ v
bak
uderzać rogami

bądź bɔ̃ɲʨ̑ conjunction
eller
występuje w wyliczeniach w postaci bądź…, bądź… (poprzedza każdy element wyliczenia), wskazując na równorzędność elementów i możliwość wyboru/zaistnienia jednego z nich
łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów

bąk bɔ̃ŋk n
klegg
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;
rørdrum
(ornitologia, ornitologiczny) Botaurus, duży ptak wodny wydający buczenie;
humle
(potocznie, potoczny) trzmiel lub inny buczący owad
fis
(potocznie, potoczny) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii
snurrebass
rodzaj wirującej zabawki;

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
tromme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bębnić ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑ v
tromme
grać na bębnie

bębnowy adj
tromme
(technologia, technika, techniczny) mający postać bębna, wykorzystujący do działania bęben

bęcwał ˈbɛ̃nʦ̑faw n
ko-ko
(pogardliwie) osoba bezmyślna (i często leniwa)

będąc szczerym
for å være ærlig
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
enke
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd składu typograficznego, polegający na tym, że końcowy wiersz akapitu wypada na początku kolumny lub łamu;

błahy ˈbwaxɨ adj
ubetydelig
nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

bławatny adj
silke
(przestarzałe, przestarzały) (włókiennictwo) jedwabny (przeważnie w kolorze bławatka)

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
velsignelse
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece
sprzyjanie, przychylność, pomyślność

błogosławiony n
velsignet
(kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

błogosławić v
blessa signa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
trommehinne
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
jomfruhinne
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
slimhinne
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błota ˈbwɔta n
mersk
obszar bagienny

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
vinge
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błoto ˈbwɔtɔ n
søle gjørme
mieszanina ziemi i wody;

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
lyn
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ adv
kvikk
bardzo szybko, prędko

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ adj
blink
niezwykle szybki

błyskotliwy adj
-iss
wyróżniający się inteligentnym przemyśleniem, dowcipem

błyszczeć ˈbwɨʃʧ̑ɛʨ̑ v
lyse
jaśnieć blaskiem

błąd bwɔ̃nt n
feil
niezgodność z zasadami, założeniami
działanie, które przynosi złe skutki

błędnie ˈbwɛ̃ndʲɲɛ adv
falsk
w sposób błędny

błędny ˈbwɛ̃ndnɨ adj
disig
nieprzytomny, zdezorientowany
feil
zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

bździna n
fis
śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii, odchodzący z tyłu z hałasem

cal ʦ̑al n
tomme
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

cappuccino n
cappuccino
(spożywczy) włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka;

car ʦ̑ar n
tsar
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

całka ˈʦ̑awka n
integral
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
ganske
w sposób całkowity, zupełny, pełny
temmelig
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
fullstendig
w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całkowity ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ adj
total
taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
kysse
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

całościowy ˌʦ̑awɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
grundig
obejmujący całość, dogłębny

całość ˈʦ̑awɔɕʨ̑ n
helhet
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

całun n
vant
(kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały ˈʦ̑awɨ adj
hel
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni
jedyny, wyłączny

cały czas adv
stadig vekk
nieustannie, ciągle

cały ton ˈʦ̑awɨ ˈtɔ̃n n
heltone
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów;

cebula ʦ̑ɛˈbula n
løk lauk
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z rośliny (1.1)

cebulka n
rote
(anatomia, anatomiczny) korzeń włosa
løk
(botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno pokrojona (i czasami usmażona) cebula

cebulowy ˌʦ̑ɛbuˈlɔvɨ adj
løk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli

cech ʦ̑ɛx n
gilde
organizacja zrzeszająca rzemieślników;

cecha ˈʦ̑ɛxa n
drag
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
seder
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
murstein
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cekaem ʦ̑ɛˈkaɛ̃m n
maskingevær
(wojskowość, wojskowy) ciężki karabin maszynowy

cel ʦ̑ɛl n
mål
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
målet helliggjør midlene
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela ˈʦ̑ɛla n
celle
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha
pokój więźnia w więzieniu

celebrować ˌʦ̑ɛlɛˈbrɔvaʨ̑ v
feire
obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować
odprawiać nabożeństwo
robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem

celibat ʦ̑ɛˈlʲibat n
sølibat
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;

celny ˈʦ̑ɛlnɨ adj
nau
będący w celu, trafiający do celu

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
dativ
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

celownikowy adj
dativ
(gramatyka) związany z celownikiem, dotyczący celownika

celtycki ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci adj
keltiske
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
sement
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementować v
bunnfall
(budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
pris
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cenić ˈʦ̑ɛ̃ɲiʨ̑ v
skatte
uznawać walory kogoś/czegoś

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
kenotaf
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
kentaur
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
hoved-
główny
sentral
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centrować v
midt
(sport, sportowy) dośrodkowywać
midtstille
(technologia, technika, techniczny) ustawiać coś współosiowo

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
midtpunkt
miejsce, gdzie coś się koncentruje
centrum
środkowa część czegoś

centrum handlowe n
kjøpesenter
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
centimeter
miara długości; jedna setna metra;

cep ʦ̑ɛp n
sliul
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cer ʦ̑ɛr n
cerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

cera ˈʦ̑ɛra n
teint
skóra na powierzchni twarzy
wygląd cery (1.1)

ceremonialny ˌʦ̑ɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ adj
formell
sztywnie wynikający z etykiety, z reguł grzecznościowych

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
stoppe
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
sertifikat
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

cesarstwo ʦ̑ɛˈsarstfɔ n
imperium
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
keiser
najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
keiserinne
kobieta cesarz
żona cesarza

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
urinrør
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik ˈʦ̑ɛvʲɲik n
kateter
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cez ʦ̑ɛs n
cesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

chaber ˈxabɛr n
kornblom
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Centaurea cyanus, chaber bławatek

chabeta n
jadegrønn
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń

chadzać ˈxaʣ̑aʨ̑ v
hyppig
chodzić od czasu do czasu lub regularnie

cham xãm n
lømmel
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm

chamski ˈxãmsʲci adj
trumpete
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi

chaos ˈxaɔs n
kaos
nieporządek, bezład

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
tilfeldig
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter xaˈraktɛr n
natur
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
karakteristisk
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakteryzować ˌxaraktɛrɨˈzɔvaʨ̑ v
finne på
wykonywać charakteryzację

chart xart n
mynde
(zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

charyzma xaˈrɨzma n
karisma
cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie

charyzmat n
karisma
(teologia, teologiczny) szczególny dar otrzymywany przez człowieka od Ducha Świętego;

chaszcze n
kjerr
gęste krzaki lub zarośla

chat xat ʧ̑at n
chatte
(informatyka, informatyczny) (zobacz) czat

chata ˈxata n
hytte
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chałupa xaˈwupa n
flamme
wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

chcieć xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
ville
odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwiec n
storskarv
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek chcący jak najwięcej zysku tylko dla siebie

chciwość ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑ n
gjerrighet
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy ˈxʲʨ̑ivɨ adj
grådig
taki, który odznacza się chciwością

chemia ˈxɛ̃mʲja n
kjemi
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia organiczna ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na n
organisk kjemi
dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
kjemisk
związany z chemią

chemik ˈxɛ̃mʲik n
kjemikar
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemikalia ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja n
kjemikal
preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
kjemoterapi
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

cherub ˈxɛrup n
kjerub
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) (zobacz) cherubin

cherubin xɛˈrubʲĩn n
kjerub
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;

chiaroscuro n
chiaroscuro
(sztuka) rozłożenie światła i cienia na obrazie

chimera xʲĩˈmɛra n
fantom
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego

chinina xʲĩˈɲĩna n
kinin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chip ʧ̑ʲip n
chips
(elektronika, elektroniczny) układ scalony

chips ʧ̑ʲips n
chips
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;

chiromancja n
håndlesning
(ezoteryka) sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach

chirurg ˈxʲirurk n
kirurg
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurgia xʲiˈrurʲɟja n
kirurgi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chiński ˈxʲĩj̃sʲci adj
kinesisk
odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chlapa n
slaps
błoto i mokry śnieg

chleb xlɛp n
brød
pieczywo z mąki, wody i drożdży;

chleb świętojański ˈxlɛpʲ ˌɕfʲjɛ̃ntɔˈjä̃j̃sʲci n
johannesbrødtre
(botanika, botaniczny) Ceratonia siliqua, śródziemnomorskie drzewo o błyszczących, twardych liściach i jadalnych strąkach;

chlew xlɛf n
svinesti
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor xlɔr n
klor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek ˈxlɔrɛk n
klorid
(chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chloroform xlɔˈrɔfɔrm n
kloroform
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chlusnąć ˈxlusnɔ̃ɲʨ̑ v
plaske
z rozmachem rozlać, rozchlapać lub rozbryzgać ciecz

chmiel xmʲjɛl n
humle
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)

chmura ˈxmura n
sky
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chmurny adj
mørk
będący źródłem niepokoju

chochla ˈxɔxla n
suppeskje
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
selv om
robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ particle
i hvert fall
przynajmniej, bodaj, choć, co najmniej

chodnik ˈxɔdʲɲik n
teppe
długi dywan do przykrywania tylko miejsca, po którym się chodzi;
fortau
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

chodzenie xɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
forstå
(potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
ta
o mechanizmie: działać, pracować
o środkach komunikacji: kursować
uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia
date
poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
gå
poruszać się za pomocą nóg
(potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku

choina n
hemlokk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
juletre
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholera xɔˈlɛra interjection
avføring
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

cholera xɔˈlɛra n
kolera
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholerny xɔˈlɛrnɨ adj
jævla
(potocznie, potoczny) wstrętny, przeklęty, zły; wzbudzający gniew, zdenerwowanie

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
kolesterol
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

chomik ˈxɔ̃mʲik n
hamster
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae;

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
koreografi
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choroba xɔˈrɔba n
sykdom sjukdom
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
Parkinsons sykdom
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
sjøsyke
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

chorobliwy ˌxɔrɔˈblʲivɨ adj
abnorm
(przenośnie, przenośnia) o cechach mocno nieprawidłowych
morbid
znamionujący chorobę

chorować xɔˈrɔvaʨ̑ v
forverre
cierpieć z powodu choroby, mieć jakąś chorobę, być chorym

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci adj
kroatisk
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci n
Kroatisk
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chory ˈxɔrɨ adj
syk
dotknięty chorobą

chować ˈxɔvaʨ̑ v
oppdra
pielęgnować, wychowywać
skjule
ukrywać kogoś / coś przed kimś

choćby ˈxɔʥ̑bɨ conjunction
jevn
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji
selv om
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego

choćby ˈxɔʥ̑bɨ particle
si
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji
jevn
partykuła wskazująca na dolne ograniczenie jakiejś wielkości lub intensywności jakiegoś zjawiska

chrabąszcz majowy ˈxrabɔ̃w̃ʃʧ̑ maˈjɔvɨ n
oldenborre
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha Linnaeus, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
snorke
oddychać w trakcie snu charcząc

chrapliwy adj
hes
przypominający chrapanie

chrom xrɔ̃m n
krom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromatyczny adj
tilfeldig
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
kromosom
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
beskytte
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
kronologi
następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny adj
kronologisk
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chrystadelfiański ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci adj
kristadelfiansk
dotyczący chrystadelfianów

chryzantema ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma n
krysantemum
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

chrzan xʃãn n
pepperrot
(botanika, botaniczny) Armoracia P. Gaertn., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

chrzciciel n
baptist
osoba chrzcząca

chrzcielnica xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
døpefont
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzciny n
dåp
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu

chrzest xʃɛst n
dåp
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrzest bojowy ˈxʃɛzd bɔˈjɔvɨ n
ilddåp
(przenośnie, przenośnia) wystąpienie gdzieś pierwszy raz
pierwszy bój, pierwsza walka lub bitwa

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
kristen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
kristen
związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
kristendom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
brusk
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
bille
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;
boble
(rzadki, rzadko używany) (motoryzacja) (potocznie, potoczny) jeden z modeli Volkswagena

chudy ˈxudɨ adj
slank
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości
smal
o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu

chudzielec n
hasj
(potocznie, potoczny) chudy człowiek

chuj xuj interjection
avføring
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknik, gdy coś się nie udało, nie wyszło, poszło nie po naszej myśli

chuj xuj n
pikk
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek
kuk
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) wysoce obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

chuj ci w dupę interjection
faen ta deg
(wulgarnie, wulgaryzm) …wskazująca wyraźny brak zainteresowania kimś, chęć odcięcia się od jakiejś sprawy nic mnie nie obchodzisz, mam ciebie dość, nie będę się tobą przejmować, rób co chcesz

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
snørrfille
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa n
lommetørkle
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka ˈxustka n
lommetørkle
chusteczka do nosa
stoff
okrycie głowy

chwalba n
rose
(dawniej, dawny) uwielbienie, chwalenie

chwalić ˈxfalʲiʨ̑ v
rose
(przestarzałe, przestarzały) czcić, wielbić
mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze
skryt
podkreślać swoje osiągnięcia, zasługi, lub mówić z dumą o posiadanych przedmiotach

chwast xfast n
ugress
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwała ˈxfawa n
pris
chluba
majestat
rose
uznanie, szacunek, cześć

chwiać v
bergart
poruszać na boki czymś przytwierdzonym z jednej strony
nøle med å
być niezdecydowanym

chwiejny adj
avvikende
często zmieniający zdanie, niestały

chwila ˈxfʲila n
stund
bardzo krótki czas
punkt w czasie

chwyt xfɨt n
ressurs
(przenośnie, przenośnia) zaplanowane, sprytne posunięcie

chwytać ˈxfɨtaʨ̑ v
fangst
szybko łapać coś lub kogoś i mocno trzymać
bli
łapać się

chyba ˈxɨba particle
hvis ikke
…używana do stawiania warunku
kan hende
…wyrażająca niepewność, przypuszczenie

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
hvis ikke
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chybiać ˈxɨbʲjäʨ̑ v
frøken
nie trafiać do zamierzonego celu

chylić v
avslå
zbliżać się do końca czegoś

chytrość n
gjerrighet
bycie chytrym w wydawaniu

chytrus ˈxɨtrus n
gjerrigknark
(potocznie, potoczny) ktoś chciwy i skąpy

chytry ˈxɨtrɨ adj
sleip
podstępny, przebiegły

chyżość ˈxɨʒɔɕʨ̑ n
seleritet
(rzadki, rzadko używany) (przestarzałe, przestarzały) cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane

chód xut n
gir
chodzenie, (zobacz) krok

chór xur n
kor
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
innavl
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chętny ˈxɛ̃ntnɨ adj
beredt
mający chęć zrobienia czegoś

chęć xɛ̃ɲʨ̑ n
vilje
pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

chłeptać ˈxwɛptaʨ̑ v
fang
(potocznie, potoczny) zwykle o zwierzętach: pić, zagarniając płyn językiem

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
kald
o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany
behersket
raczej zimny; rześki

chłodzić ˈxwɔʥ̑iʨ̑ v
kjøle
sprawiać, że coś staje się chłodniejsze

chłoniak n
lymfekreft
(medycyna, medyczny) rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

chłonność n
mottakelighet
łatwość przyswajania

chłonny ˈxwɔ̃nːɨ adj
absorberende
(książkowy) wchłaniający, wsysający coś

chłop xwɔp n
bemanne
(potocznie, potoczny) mąż
(potocznie, potoczny) mężczyzna

chłopak ˈxwɔpak n
kjæreste
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
gutt
młody człowiek płci męskiej

chłostać ˈxwɔstaʨ̑ v
svøpe
(przenośnie, przenośnia) surowo krytykować

chłód xwut n
kulde
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ci ʨ̑i personalPronoun
deg
(celownik) lp od: ty (nieakcentowane)

ci ʨ̑i pronoun
disse
(mianownik) lm (rodzaj męskoosobowy) od: ten

ciamajda ʨ̑ãˈmajda n
mehe
(potocznie, potoczny) człowiek niezdarny, ślamazarny

ciasny ˈʨ̑asnɨ adj
smal
(przenośnie, przenośnia) ograniczony, zaściankowy
taki, w którym jest mało miejsca
snever
o ubraniu: zbyt mały lub wąski

ciastko ˈʨ̑astkɔ n
kjeks
mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem;

ciasto ˈʨ̑astɔ n
kake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;
deig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało ˈʨ̑awɔ n
kropp
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);
kropp legeme
organizm ludzki lub zwierzęcy

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
himmellegeme
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało obce ˈʨ̑awɔ ˈːpʦ̑ɛ n
fremmedlegeme
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów

ciało stałe n
kompakt
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;

ciało szkliste n
glasslegeme
(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cicha woda ˈʨ̑ixa ˈvɔda n
det stille vann har den dype grunn
osoba z pozoru cicha, ale zdolna do działań, których nikt by się nie spodziewał

cicha woda brzegi rwie ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ proverb
det stille vann har den dype grunn
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska

cicho ˈʨ̑ixɔ adv
dempet
bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
stille
o małej głośności
stilne
spokojny

ciecierzyca ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a n
kikert
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;
(spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.1)

ciecierzyca pospolita ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita n
kikert
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

ciecz ʨ̑ɛʧ̑ n
væske
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia

ciek ʨ̑ɛk n
retning
bieg cieczy, strumień płynącej cieczy

ciekawość to pierwszy stopień do piekła ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ ˈtɔ ˈpʲjɛrfʃɨ ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ dɔ‿ˈpʲjɛkwa proverb
nysgjerrighet drepte katten
lepiej nie pytać o pewne rzeczy, bo znajomość odpowiedzi może przeszkadzać lub zaszkodzić

ciekawski adj
nysgjerrig
(potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
nysgjerrig
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat
interessant
taki, który wzbudza zainteresowanie

cieknąć v
en som lekker
być nieszczelnym dla cieczy
drypp
płynąć powoli strużkami

ciekły ˈʨ̑ɛkwɨ adj
flytende
(fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielec n
kalv
(przestarzałe, przestarzały) (literacko) młody byk, większe cielę

cielić się v
kalve
(zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
kalv
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna n
kalvekjøtt
mięso z młodej krowy (cielęcia)

cielęcy adj
bekymringsløs
(potocznie, potoczny) niezbyt mądry
legg
związany z cielęciem

ciemna materia n
mørk materie
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;

ciemno ˈʨ̑ɛ̃mnɔ adv
mørk
…od przymiotnika: ciemny

ciemnoniebieski ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mørkeblå
mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

ciemnozielony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mørkegrønn
w kolorze ciemnego odcienia zieleni

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
mørke
stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
mørk
o kolorze: zbliżony do czarnego
o kolorze: intensywny, nasycony

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
tynn
mający niewielki przekrój poprzeczny

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
varme
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
varm
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
kval
długotrwały lub silny ból

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
lide
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny
godta
ubolewać z powodu czegoś

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
tålmodighet
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierpliwy ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
pasient
niezrażający się czekaniem

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
torn
ostry wyrostek na pędzie rośliny;

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
fryde seg
dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie
nyte
być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś
glede seg ved
mieć coś (najczęściej coś, co daje satysfakcję)
vits
weselić się, śmiać się

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
orrfugl
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
skygge
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

cieśla ˈʨ̑ɛ̇ɕla n
tømrer
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
kanal strede
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
tante
siostra matki

cios ʨ̑ɔs n
støttann
(zoologia, zoologiczny) siekacz słonia
slag
uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem

ciotka ˈʨ̑ɔtka n
tante
(potocznie, potoczny) żona stryja
(potocznie, potoczny) żona wuja
siostra ojca
faster
siostra matki

ciołek ˈʨ̑ɔwɛk n
æsj
(pogardliwie) niezbyt inteligentna osoba

cipa ˈʨ̑ipa n
fitte
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cis ʦ̑is ʨ̑is n
barlind
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

ciskać v
kast
rzucać z użyciem dużej siły

cisza ˈʨ̑iʃa n
stillhet
brak dźwięku

cisza przed burzą n
stillheten før stormen
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciuciubabka ˌʨ̑üʨ̑uˈbapka n
blindebukk
zabawa, w której jeden z uczestników goni i próbuje schwytać innych, mając zawiązane oczy;

ciąg ʨ̑ɔ̃ŋk n
rad
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;
układ rzeczy położonych jedna za drugą
støt
(technologia, technika, techniczny) przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień
bind
ciągłość zdarzeń następujących po sobie

ciągle ˈʨ̑ɔ̃ŋɡlɛ adv
alltid
bez przerw, nieustannie
cyklicznie, co i rusz
destillasjonsapparat
w dalszym ciągu, wciąż

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
fortsette
kontynuować
suge
powoli pić coś
dra
wlec, przesuwać za sobą
o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
skjære
dzielić na części ostrym narzędziem
stikke
(potocznie, potoczny) żądlić
piske
(slangowo) kaleczyć się umyślnie

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
svangerskap
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

ciążyć v
bebyrde
powodować obarczenie, nieznośny ciężar
mager
skłaniać się ku czemuś

cięcie ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
fell
(leśnictwo) wycinka chorych, zbędnych drzew
kviste
(ogrodnictwo, ogrodniczy) przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych
skjæring
(rzeczownik odczasownikowy) od: ciąć
(technologia, technika, techniczny) proces dzielenia materiałów na kilka części
kutt
cios zadany ostrym, tnącym narzędziem
miejsce przecięcia, nacięcia powierzchni przedmiotu
przecięte miejsce na ciele, rana cięta

cięciwa n
akkord
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią
reip
linka łącząca końce łuku albo kuszy

cięgno ˈʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
vant
odkształcalny element mechanizmu przenoszący wzdłużne siły rozciągające

cięty adj
kutt
(medycyna, medyczny), o ranie zadany ostrym przedmiotem
o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu
voldsom
(potocznie, potoczny) oddający się czemuś z pasją
hard
(potocznie, potoczny) okazujący złość
skarp
potrafiący atakować

ciężar ˈʨ̑ɛ̃w̃ʒar n
vekt
(fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;
belastning
obciążenie, utrudnienie, problem

ciężarek ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarɛk n
lodd
element służący obciążaniu
vekt
przedmiot pomiarowy, będący wzorcem określonej masy

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
gravid
będący w ciąży

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
lastebil
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
tung
taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciężko ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃkɔ adv
alvorlig
w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko

ciężkostrawny adj
tung
trudny do strawienia

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
trykk
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
presja, nacisk
blodtrykk
(medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

ciśnienie krwi ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi n
blodtrykk
(medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

ciżba ˈʨ̑iʒba n
finknuse
duża liczba stłoczonych ludzi

cmentarny ʦ̑mɛ̃nˈtarnɨ adj
kirkegård
będący na cmentarzu, odnoszący się do cmentarza

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
kirkegård
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota ˈʦ̑nɔta n
dyd
dodatnia cecha moralna

cnotliwy ʦ̑nɔˈtlʲivɨ adj
reinsdyr
który zachowuje powściągliwość seksualną; (także, też) świadczący o takiej powściągliwości

co ʦ̑ɔ interrogativePronoun
hva
…służący do zadawania pytań o orzeczniki

co do joty ˈʦ̑ɔ dɔ‿ˈjɔtɨ idiom
til punkt og prikke
szczegółowo, bardzo dokładnie, całkowicie

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
minst
nie mniej niż

co ty nie powiesz
sier du det
(ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy

coca-cola n
Coca-Cola
(spożywczy) słodzony gazowany napój z kofeiną

codziennie ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
daglig
w każdym dniu, co dzień

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
daglig
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

cofać ˈʦ̑ɔfaʨ̑ v
tilbakekalle
odwoływać coś

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
noen lunde
niezależnie od okoliczności
samma det!
wszystko jedno co; obojętnie który

cokół ˈʦ̑ɔkuw n
pidestall
(sztuka) podstawa pomnika czy rzeźby
frie
(technologia, technika, techniczny) podstawa lampy czy jakiegoś urządzenia

concept album n
konceptalbum
album muzyczny ujednolicony tematycznie na płaszczyźnie instrumentalnej, kompozycyjnej, narracyjnej i lirycznej

corocznie adv
årlig
(powtarzając) co rok

coroczny ʦ̑ɔˈrɔʧ̑nɨ adj
årlig
powtarzający się co roku

cotangens kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s n
cotangens
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
ukentlig
powtarzający się co tydzień

coup de grâce n
nådeskudd
cios miłosierdzia; śmiertelny cios zadany cierpiącemu lub rannemu w celu dobicia go i tym samym ukrócenia cierpień

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
noe
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić

croissant n
croissant
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

crêpes n
pannekake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienkie naleśniki, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;

ctg kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
barneseng
= (matematyka, matematyczny) cotangens

cud ʦ̑ut n
mirakel under
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

cudowne dziecko ʦ̑uˈdɔvnɛ ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ idiom
vidunderbarn
dziecko nieprzeciętnie zdolne, bardzo rozwinięte na swój wiek

cudowny ʦ̑uˈdɔvnɨ adj
herlig
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
utlending
osoba pochodząca z innego kraju

cudzołóstwo ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ n
hor
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzy ˈʦ̑uʣ̑ɨ adj
utenomjordisk
cudzoziemski
fremmed
należący do kogoś innego

cukier ˈʦ̑ucɛr n
sukker
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr n
melis
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier waniliowy ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ n
vaniljesukker
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) mieszanka cukru z wanilią lub z ekstraktem waniliowym;

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
drops
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernia ʦ̑uˈcɛrʲɲa n
bakverk
miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
squash
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
diabetes
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cuma ˈʦ̑ũma n
dyp
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;

cumować ʦ̑ũˈmɔvaʨ̑ v
fortøye
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mocować statek do nabrzeża

curling n
curling
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

curry n
karri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

cwaniak n
breiflabb
(potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych

cwał n
galopp
(jeździectwo, jeździecki) najszybszy czterotaktowy chód konia;

cybernetyka n
kybernetikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyberprzestrzeń ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
kyberrom
(przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery

cyc ʦ̑ɨʦ̑ n
pupp
(grubiański, grubiańsko) (wulgarnie, wulgaryzm) kobieca pierś

cycek ˈʦ̑ɨʦ̑ɛk n
pupp
(pospolicie) kobieca pierś

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
sider
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyferblat ʦ̑ɨˈfɛrblat n
kjeft
tarcza zegara

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
siffer
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
sigar
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cyjanek n
cyanid
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;
cyankalium
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) cyjanek potasu;

cyjankali ˌʦ̑ɨjãŋˈkalʲi n
cyankalium
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) cyjanek potasu, silnie trujący;

cykoria ʦ̑ɨˈkɔrʲja n
sikori
(botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

cymbały ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ n
hakkebrett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy;

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
tinn
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
kanel
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynizm ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥ n
kynisme
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
sink
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynkowy adj
sink
dotyczący cynku

cynować v
tinn
pokrywać cyną

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
sypress
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych;

cyranka ʦ̑ɨˈrãnka n
krikkand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyrk ʦ̑ɨrk n
sirkus
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
passer
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
zirkonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cyrkulacja n
sirkulasjon
obieg zamknięty

cyrylica ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a n
kyrillisk
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

cyrylicki adj
kyrillisk
(językoznawstwo, językoznawczy) napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

cytat ˈʦ̑ɨtat n
sitat
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytoplazma n
cytoplasma
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
sitere
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

cytra ˈʦ̑ɨtra n
siter
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytron ˈʦ̑ɨtrɔ̃n n
sukatsitron
(botanika, botaniczny) Citrus medica, gatunek roślin wieloletnich z rodziny rutowatych;

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
citrin
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
sitron
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce

cywil ˈʦ̑ɨvʲil n
sivilist
(wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
sivilisasjon
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizować v
sivilisere
szerzyć cywilizację

czad ʧ̑at interjection
hardne
(slangowo) słowo wyrażające uczucie radości, szczęścia lub innych pozytywnych doznań

czador ˈʧ̑adɔr n
chador
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czadyjski ʧ̑aˈdɨjsʲci adj
tsjadisk
odnoszący się do państwa Czad

czagatajski n
Tsjagadai
(językoznawstwo, językoznawczy) język czagatajski;

czajniczek ʧ̑ajˈɲiʧ̑ɛk n
tekanne
mały czajnik, np. do zaparzania herbaty

czajnik ˈʧ̑ajɲik n
tekanne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapeczka ʧ̑aˈpɛʧ̑ka n
skyggelue
(botanika, botaniczny) szczytowa warstwa komórek miękiszowych korzenia rośliny, dzięki której korzeń łatwiej wciska się w podłoże

czapka ˈʧ̑apka n
lue
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla ˈʧ̑apla n
hegre
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący;

czar ʧ̑ar n
besvergelse
magiczne zaklęcie

czara n
skjeblad
owalne płytkie naczynie służące do picia win i miodów

czarcie koło n
heksering
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
sort hull svart hull
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna jagoda ˈʧ̑arna jaˈɡɔda n
blåbær
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;
owoc czarnej jagody (1.1)

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
solbær
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc tego krzewu

czarna wdowa ˈʧ̑arna ˈvdɔva n
sorte enke
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa pająka Latrodectus mactans mactans;

czarniak ˈʧ̑arʲɲak n
lyr
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pollachius virens, europejska i kanadyjska ryba atlantycka;

czarno ˈʧ̑arnɔ adv
mørk
(przysłówek) (odprzymiotnikowy) od: czarny (barwa)

czarnoksięstwo n
heksekunst
praktyki magiczne i ich skutki

czarnowron ʧ̑arˈnɔvrɔ̃n n
svartkråke
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych;

czarnuch n
sotrør
(pogardliwie) Murzyn, Afroamerykanin

czarnuszka ʧ̑arˈnuʃka n
klinte
(botanika, botaniczny) Nigella L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
svart
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
nielegalny
svart sort
mający najciemniejszy możliwy kolor

czarny charakter ˈʧ̑arnɨ xaˈraktɛr idiom
skurk
postać złego, negatywnego bohatera w filmie lub sztuce teatralnej

czarodziej n
trollmann
w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarodziejka n
fe
(fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary

czarować v
forhekse
czynić czary
bedra
(potocznie, potoczny) wprowadzać w błąd (w tym: prawić nieszczere komplementy)

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
heks
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

czarujący ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
sjarmerende
uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czary ˈʧ̑arɨ n
heksekunst
magiczne obrzędy

czas ʧ̑as n
tid
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;
chwila, moment, pora

czas leczy rany proverb
tiden leger alle sår
po jakimś czasie człowiek lepiej znosi wspomnienie o nieszczęściu, które go spotkało

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
futurum
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
tid er penger
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
av og til
niekiedy, co pewien czas

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
tidsskrift
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
romtid
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
verb
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany

czasownik posiłkowy ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ n
hjelpeverb
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasowy ʧ̑aˈsɔvɨ adj
temporal
trwający przez krótki czas

czaszka ˈʧ̑aʃka n
skalle
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie

czat n
chat
(informatyka, informatyczny) internetowa rozmowa w formie pisemnych komunikatów

czatować ʧ̑aˈtɔvaʨ̑ v
stilk
pilnować, śledzić kogoś z ukrycia
chatte
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera

czczy ʧ̑ːɨ adj
tom
(przenośnie, przenośnia) pusty, próżny, nic nie znaczący, bezcelowy

czeczeński n
tsjetsjensk
język czeczeński

czeczotka ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka n
gråsisik
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czekanie ʧ̑ɛˈkãɲɛ n
vente
(rzeczownik odczasownikowy) od: czekać

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
vente
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
przerywać wykonywanie jakiejś czynności

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
sjokolade
(spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czekoladowy ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ adj
sjokoladebrun
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą
mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady

czeladnik ʧ̑ɛˈladʲɲik n
svenn
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra

czeluść ˈʧ̑ɛluɕʨ̑ n
avgrunn
(literacko) przepaść, głębia, jama

czepiec ˈʧ̑ɛpʲjɛʦ̑ n
kyse
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) rodzaj kobiecego nakrycia głowy;

czeremcha ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa n
hegg
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
morell
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;
kirsebær
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego

czernica ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a n
toppand
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

czerpać ˈʧ̑ɛrpaʨ̑ v
loddtrekning
nabierać wodę lub inny płyn jakimś naczyniem

czerw ʧ̑ɛrf n
larve
larwa niektórych gatunków muchówek i błonkówek;
ruge
(pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
juni
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwienić ʧ̑ɛrˈvʲjɛ̇̃ɲiʨ̑ v
rødme
oblewać się rumieńcem na twarzy, np. ze wstydu lub złości

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
rød
kolor czerwony

czerwona kartka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka n
rødt kort
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwono adv
rød
z użyciem czerwonej barwy, z obecnością czerwieni

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
rød
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) [[komunistyczny, lewicowy]]

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
sort
czarny kolor
czarny strój/ubiór

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
kjemme
(fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
tsjekkisk
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
tsjekkisk
język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
hei hallo
(potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

czkawka ˈʧ̑kafka n
hikke
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czkać ʧ̑kaʨ̑ v
hikke
wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

czop ʧ̑ɔp n
tappekran
(technologia, technika, techniczny) w bednarstwie: klin służący do zamykania beczki;

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
stikkpille
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
hvitløk
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czołg ʧ̑ɔwk n
stridsvogn
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
panne
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czterdzieści ʧ̑tɛrʲˈʥ̑ɛ̇ɕʨ̑i cardinalNumeral
førti
liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

cztery litery ˈʧ̑tɛrɨ lʲiˈtɛrɨ n
bak
(związek frazeologiczny) (eufemistycznie) dupa, pupa

czubatka europejska n
toppmeis
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;

czubek ˈʧ̑ubɛk n
tips
szpiczaste, ostre zakończenie czegoś
ball
(potocznie, potoczny) osoba chora psychicznie

czucie ˈʧ̑uʨ̑ɛ n
følsom
odbiór poprzez zmysły, reakcja na odbierane aspekty rzeczywistości

czujny ˈʧ̑ujnɨ adj
forsiktig
zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały

czupryna ʧ̑uˈprɨ̃na n
knull
krótkie, bujne włosy

czuwaski n
tsjuvansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski;

czuć ʧ̑uʨ̑ v
føle
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku
lukte
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu węchu
føle
mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie

czułość ˈʧ̑uwɔɕʨ̑ n
flå
(fotografia) wielkość określająca stopień reagowania filmu fotograficznego na światło

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
torsdag
czwarty dzień tygodnia

czworoboczny adj
firkant
mający cztery boki

czworokąt ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt n
firkant
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworościan n
tetraeder
(matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czy ʧ̑ɨ conjunction
om
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czyj ʧ̑ɨj pronoun
hvem sin
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyjś ʧ̑ɨjɕ indefinitePronoun
noen
należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czyli ˈʧ̑ɨlʲi conjunction
med andre ord
…służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

czyn ʧ̑ɨ̃n n
dåd
działanie, postępek, akt;

czynić ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑ v
gjøre
robić coś, wykonywać

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
faktor
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie
przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek

czynność ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑ n
funksjon
działanie, funkcjonowanie
handel
wykonywanie, robienie czegoś

czynny ˈʧ̑ɨ̃nːɨ adj
aktiv
funkcjonujący, uruchomiony
skłonny do działania, aktywny
wykonujący jakąś czynność

czyrak n
koke
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czystka ˈʧ̑ɨstka n
brekke seg
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób;
fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
dyd
(przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
ren
bez dodatków, domieszek
zupełny
pozbawiony brudu
przejrzysty, klarowny
fri
legalnie przeprowadzony
pur
moralnie bez skazy
blank
prawnie bez winy

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
lesing
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
lese
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytelny ʧ̑ɨˈtɛlnɨ adj
fri
zrozumiały, sformułowany w przejrzysty sposób

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
purgatoriet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
rengjøre
usuwać brud, zanieczyszczenia

czyżby ˈʧ̑ɨʒbɨ particle
veldig
…wprowadzająca pytanie, sugerująca niepewność lub przypuszczenie

czyżyk ˈʧ̑ɨʒɨk n
grønnsisik
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

czółenko ʧ̑uˈwɛ̃nkɔ n
skyttel
(włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;

cząsteczka ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka n
molekyl
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu;

cząstka ˈʧ̑ɔ̃w̃stka n
partikkel
(fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
ofte hyppig
(zobacz) częsty

częstoskurcz ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑ n
takykardi
(medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
frekvens
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częstować v
bidra til
dzielić się czymś z kimś przez grzeczność, gościnność; podejmować poczęstunkiem

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
frekvens
cecha tego, co jest częste

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
hyppig
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowy ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ adj
dra
odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
del
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim
fragment jakiejś całości

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
ordklasse
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
lem
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
medlem
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;
(anatomia, anatomiczny) penis;

członkostwo n
medlemskap
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

członkowski adj
lem
dotyczący członków organizacji

człowieczeństwo n
menneskehet
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
menneske
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
ktoś, jakaś osoba

córka ˈʦ̑urka n
datter
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cóż ʦ̑uʃ particle
bra
Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego.

cętka ˈʦ̑ɛ̃ntka n
flekk
mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło ʦ̑wɔ n
toll
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach dax n
tak
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dachówka daˈxufka n
takstein
(budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

dadaizm daˈda<sup>j</sup>ism̥ n
dadaisme
(sztuka) awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924;

daktyl ˈdaktɨl n
daddel
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daktylowy adj
daddel
zawierający daktyle; mający smak daktyli
związany z daktylami

dalej ˈdalɛj adv
destillasjonsapparat
nie przerywając, ciągle, wciąż

daleki daˈlɛci adj
fjern
taki, który jest w dużej odległości

daleko daˈlɛkɔ adv
langt
w znacznej odległości

dalia ˈdalʲja n
georgine
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
dalmatiner
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

daltonizm n
fargeblindhet
(medycyna, medyczny) nierozróżnianie kolorów

dama ˈdãma n
dame
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
dystyngowana kobieta

damski ˈdãmsʲci adj
hunn-
przeznaczony dla kobiet
złożony z kobiet

dandys ˈdãndɨs n
fett
mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

dane ˈdãnɛ n
bevise
informacje na temat jakiejś osoby
data
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków

danie ˈdãɲɛ n
rett
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

danina n
offer
coś składanego w ofierze

dany ˈdãnɨ adj
gi etter
ten, o którym się mówi; omawiany; ten, którego dotyczy sprawa

daremnie adv
forgjeves
w sposób nie przynoszący rezultatów pomimo starań

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
overfladisk
niedający żadnych wyników

darmo ˈdarmɔ adv
gratis
bezpłatnie
forgjeves
na próżno

darmowy darˈmɔvɨ adj
gratis
dany za darmo, bezpłatny

darmozjad n
parasitt
(potocznie, potoczny) ktoś, kto żyje na cudzy koszt

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
darmstadtium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darować daˈrɔvaʨ̑ v
gi etter
dać komuś coś na własność
forlate
przebaczyć

darowizna n
gåve
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne przekazanie czegoś dobrowolnie i bezpłatnie
gave
coś podarowanego bez zobowiązań

dart dart n
bykse
lotka do darta (1.1)

darń darʲɲ n
gressplen
zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;

data ˈdata n
datering
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

datek n
abonnement
pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne

dau daw n
dhow
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim

dawać ˈdavaʨ̑ v
gi
(zobacz) dać

dawać radę ˈdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈradɛ v
håndtere
umieć coś zrobić, radzić sobie, nie mieć z czymś problemów

dawniej ˈdavʲɲɛ̇j adv
sein
poprzednio, przedtem

dawny ˈdavnɨ adj
forhenværende, gammel, fra gamle tider
mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości

dać daʨ̑ v
forlate
pozwolić, umożliwić coś
gi etter
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś

dać kosza ˈdaʨ̑ ˈkɔʃa v
nekte
nie dać szansy drugiej osobie (w sprawach miłosnych); odmówić komuś (np. przy oświadczynach)

dać radę ˈdaʨ̑ ˈradɛ v
klare
zdołać coś zrobić, poradzić sobie
zdołać coś zrobić, poradzić sobie

dać susa v
gå forbi
skoczyć

dbać dbaʨ̑ v
nennsomhet
troszczyć się o coś lub kogoś; zajmować się czymś z dużą uwagą lub poświęceniem

de facto dɛ‿ˈfaktɔ adv
for øyeblikket
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym

debiut ˈdɛbʲjut n
debut
wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie

debiutancki adj
debut
związany z osobą debiutanta

debiutować v
begynne
zaczynać coś oficjalnie; występować pierwszy raz; rozpoczynać karierę

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
beslutte
podejmować decyzję, postanawiać o czymś

decydujący adj
avgjørende
przesądzający o czymś, przełomowy

decymetr n
desimeter
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra;

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
avgjørelse
postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie

dedukcja n
konklusjon
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków

defekt ˈdɛfɛkt n
forkastning
uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny

deficyt dɛˈfʲiʦ̑ɨt n
mangel
niedobór, brak;

defilada ˌdɛfʲiˈlada n
tidsskrift
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ostentacyjne przechadzanie się

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
definisjon
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

definitywnie ˌdɛfʲĩɲiˈtɨvʲɲɛ adv
definitivt
w sposób definitywny, ostateczny, zdecydowany

deflacja dɛˈflaʦ̑ʲja n
medrivning
(geologia, geologiczny) wywiewanie przez wiatr luźnego materiału z płaskiej powierzchni suchego terenu

deforestacja ˌdɛfɔrɛˈstaʦ̑ʲja n
avskoging
wycięcie, wytrzebianie, niszczenie lasów

defraudacja ˌdɛfrawˈdaʦ̑ʲja n
underslag
przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)

degrengolada ˌdɛɡrɛ̃ŋɡɔˈlada n
nedgang
(książkowy) zanik wartości moralnych lub estetycznych

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
deisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

dekada dɛˈkada n
tiår
dziesięć lat

dekapitacja ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja n
halshogging
ucięcie głowy;

dekiel ˈdɛcɛl n
lokk
szczelna pokrywa, dopasowana pokrywka

deklamować ˌdɛklãˈmɔvaʨ̑ v
resitere
z ekspresją wygłaszać utwór literacki

deklaracja ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja n
forklaring
ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań

deklarować v
erklære
wypowiadać oficjalnie
bud
wyrażać gotowość, przyrzekać pomoc

dekoracja ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja n
sette sammen
w lm: plastyczne tło sceny teatralnej

delegat dɛˈlɛɡat n
delegere
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy

delegować v
delegere
wysyłać jako przedstawiciela celem wykonania określonego zadania

delektować się ˌdɛlɛkˈtɔvaʨ̑‿ɕɛ v
aroma
odczuwać przyjemność, rozkoszować się, zachwycać się

delfin ˈdɛlfʲĩn n
delfin
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delikatny ˌdɛlʲiˈkatnɨ adj
delikat
charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością
slutt
wymagający taktu, taktowny

delikt ˈdɛlʲikt n
forbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie przeciw prawu

delta ˈdɛlta n
delta
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
demagog
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demiurg ˈdɛ̃mʲjurk n
demiurg
(filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość

demograf dɛ̃ˈmɔɡraf n
demograf
osoba zawodowo zajmująca się demografią

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
befolkningslære
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
demokrati folkestyre
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
demokrat
zwolennik demokracji

demokratycznie ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
demokratisk
zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
demokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
demon
istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demonologia ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja n
demonologi
(teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami

demonstracyjny adj
påpekende
służący do pokazania produktu, doświadczenia albo urządzenia

demontować ˌdɛ̃mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
demontere
rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu

denerwować ˌdɛ̃nɛrˈvɔvaʨ̑ v
irritere
działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej

denerwujący ˌdɛ̃nɛrvuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
irritende
wprowadzający w stan zdenerwowania, irytacji, wywołujący zdenerwowanie; dokuczliwy, wkurzający

dennica dɛ̃ɲˈːiʦ̑a n
bunn
(pszczelarstwo, pszczelarski) dolny element ula

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
tannlege
(zobacz) stomatolog;

depesza n
telegram
(telekomunikacja) tekst przesłany telegraficznie, blankiet z tym tekstem

deponować v
depositum
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie

depozyt n
hvelv
(bankowość, bankowy) miejsce przechowywania wartościowych rzeczy
depositum
formalne przejęcie na przechowanie czegoś należącego do kogoś innego

depresja dɛˈprɛsʲja n
depresjon
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
(geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;

deptak ˈdɛptak n
område med gågater
ulica, aleja lub plac tylko dla pieszych

deputowany n
parlamentsmedlem
wybrany członek parlamentu lub innego ciała wybieralnego w głosowaniu

dereń ˈdɛrɛ̃ɲ n
vårkornell
(spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
åkerrikse
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
dermatolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
dermatologi
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków;

deser ˈdɛsɛr n
dessert
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deska ˈdɛska n
borde
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny
płaski kawałek drewna;

deska do krojenia n
skjærebrett
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia żywności

deska do prasowania n
strykebrett
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a n
bindestrek
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
rullebrett
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

desperacja n
desperasjon
zwątpienie w powodzenie działań

desperat dɛsˈpɛrat n
håpløs
człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
destillasjon
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

deszcz dɛʃʧ̑ n
regn regnvær
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
regn
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
regnfull
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu

deszczówka n
regnvann
(potocznie, potoczny) woda pochodząca z opadów deszczu

detal ˈdɛtal n
detaljhandel
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi
detalj
szczegół, coś mało ważnego

detergent n
vaskemiddel
(chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;

determinant ˌdɛtɛrˈmʲĩnãnt n
determinant
czynnik mający decydujący wpływ

dewiza n
motto
zasada postępowania, którą ktoś wyznaje

dewon ˈdɛvɔ̃n n
Devon
(geologia, geologiczny) czwarty okres geologiczny ery paleozoicznej;

dezodorant ˌdɛzɔˈdɔrãnt n
deodorant
(higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;

dezynfekować ˌdɛzɨ̃nfɛˈkɔvaʨ̑ v
desinfisere
dokonywać dezynfekcji

diabelski dʲjaˈbɛlsʲci adj
djevelsk
związany z diabłem, dotyczący diabła

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
pariserhjul
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabeł ˈdʲjabɛw n
djevel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diadem ˈdʲjadɛ̃m n
diadem
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;

diagram ˈdʲjaɡrãm n
diagram
graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakon n
diakon
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu;

dialekt ˈdʲjalɛkt n
dialekt
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dializa n
dialyse
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog ˈdʲjalɔk n
dialog
rozmowa dwóch osób

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
diamant
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
bispedømme stift
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

dietetyka dʲjɛˈtɛtɨka n
ernæring
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;

diler ˈdʲilɛr n
narkolanger
sprzedawca-dystrybutor

dingo ˈdʲĩŋɡɔ n
dingo
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
dinosaurus
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda ˈdʲjɔda n
diode
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

diuna ˈdʲjũna n
dyne
ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku

dla dla preposition
for til
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ interrogativePronoun
hvorfor
…używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
hvorfor
…używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dlatego dlaˈtɛɡɔ conjunction
fordi
…używany w budowie podrzędnego zdania przyczynowego
derfor
…używany w budowie współrzędnego zdania wynikowego

dmuchany zamek n
hoppeslott
mobilne miejsce do zabawy dla dzieci wykonane z nadmuchiwanych elementów i trampolin do skakania

dmuchawiec dmuˈxavʲjɛʦ̑ n
ta tiden på
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) przekwitnięty kwiat mniszka lekarskiego

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
bykse
(wulgarnie, wulgaryzm) o mężczyźnie: odbywać stosunek płciowy z kobietą
blåse
wypuszczać powietrze z ust

dno dnɔ n
bunn
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu
wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu

do dɔ preposition
til
…określający końcowy punkt w przestrzeni
…określający końcowy punkt w czasie
…określający maksymalną wartość
…określający przynależność, własność
for
…określający przeznaczenie, użytek

do góry adv
opp
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do kitu dɔ‿ˈcitu adj
håplaus
(potocznie, potoczny) beznadziejny, nie nadający się

do niczego ˌdɔ‿ɲiˈʧ̑ɛɡɔ adj
nytteløs
tandetny, kiepski, marny, lichy, nie nadający się do użytku, nie spełniający oczekiwanej funkcji

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
alle gode ting er tre
trzecia próba czegoś będzie udana

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
hei
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

doba ˈdɔba n
døgn
(jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

dobosz ˈdɔbɔʃ n
batterist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
god natt
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobro ˈdɔbrɔ n
flink
czyjaś korzyść, zysk
jedna z dwóch podstawowych wartości moralnych, przeciwieństwo zła;

dobroczynność n
veldedighet
działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym

dobrowolnie ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ adv
frivillig
w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
frivillig
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobry ˈdɔbrɨ adj
god flink
miły, uczynny, usłużny, szlachetny

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
god kveld god aften
uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
bra
przyjemnie
w należyty sposób

dobrze wychowany adj
beleven
taki, który na skutek wychowania zachowuje się grzecznie

dobór n
valg
wybranie najodpowiedniejszych do określonego celu osób, zwierząt lub przedmiotów

doceniać dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
verdsette
dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko

dochodzić dɔˈxɔʥ̑iʨ̑ v
påstand
aspekt niedokonany od: dojść

dochód ˈdɔxut n
inntekt
(ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu;

docierać dɔˈʨ̑ɛraʨ̑ v
rekke
dostawać się, dochodzić dokądś lub do kogoś z trudem

doczesny dɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
alminnelig
przemijający, związany z życiem ziemskim, bez większego znaczenia w perspektywie wiecznego życia

dodatek dɔˈdatɛk n
tillegg
coś dodanego, dodatkowego

dodatkowo adv
enda
w sposób dodany do czegoś

dodawanie ˌdɔdaˈvãɲɛ n
addisjon
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus);
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1)
(rzeczownik odczasownikowy) od: dodawać

dodawać dɔˈdavaʨ̑ v
addere
(matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować
legge til
dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość

dodać ˈdɔdaʨ̑ conjunction
og
(matematyka, matematyczny) plus (spójnik łączący dodawane składniki)

dodać dwa do dwóch v
leggje to og to saman
(związek frazeologiczny) skojarzyć ze sobą proste fakty i zorientować się w sytuacji

dodo ˈdɔdɔ n
dodo
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogmat n
dogme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół
twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości

dogodność n
fordel
korzystna okoliczność

dogodny adj
praktisk
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
melke
(zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
moden
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

dojrzewać dɔjˈʒɛvaʨ̑ v
moden
osiągać pełnię rozwoju; osiągać dojrzałość, dorosłość

dojrzeć v
bemerke
zobaczyć coś niewyraźnego
moden
osiągnąć dojrzałość, pełnię rozwoju lub jakości

dojść dɔjɕʨ̑ v
komme
(potocznie, potoczny) osiągnąć orgazm
pojąć coś, zrozumieć, zbadać
oppnå
osiągnąć jakąś granicę
osiągnąć pewną miarę, liczbę, wielkość
rekke
poruszając się, osiągnąć pewien cel; dotrzeć idąc

dok dɔk n
kupere
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji

dokonany ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
perfekt
(gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła

doktor ˈdɔktɔr n
doktor
(potocznie, potoczny) lekarz
stopień naukowy;

doktorat n
doktorgrad
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
doktrine
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

dokuczać dɔˈkuʧ̑aʨ̑ v
gidde
sprawiać przykrość, kłopoty lub ból

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
dokumentar
(potocznie, potoczny) film dokumentalny
dokument
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;
identifikasjon
pismo urzędowe stwierdzające tożsamość
dåd
przedmiot poświadczający jakiś stan rzeczy

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
når
… pytajny, służący do pytania o długość trwania jakiejś czynności
kvar
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch
hvor
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
nøyaktig
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
nøyaktig
wykonany z dużą starannością
o człowieku: robiący coś starannie

dolar ˈdɔlar n
dollar
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
helle bensin på bålet
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

dolina dɔˈlʲĩna n
dal
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
dysse
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolnoniemiecki n
plattysk
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki;

dolny ˈdɔlnɨ adj
strømpe
(geografia, geograficzny) będący bliżej ujścia rzeki

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
hus
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
(urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
barnehjem
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom starców ˈdɔ̃m ˈstarʦ̑uf n
aldersheim
zakład, w którym dożywają osoby stare i pozbawione opieki

dom towarowy n
varemagasin
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep;

domena dɔ̃ˈmɛ̃na n
definisjonsområde
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa;
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;
charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność

domieszka n
dope
niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości

domino dɔ̃ˈmʲĩnɔ n
knulle
kamień do gry (1.1)

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
hjemlig
związany z domem, dotyczący domu

domysł n
gjetning
przypuszczenie, domniemanie

domyślać v
ane
przewidywać coś pomimo niewystarczających danych

donica dɔ̃ˈɲiʦ̑a n
skjeblad
duża doniczka, naczynie do hodowania roślin ozdobnych

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
blomsterpotte
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

donośny dɔ̃ˈnɔɕnɨ adj
sonor
o głosie: taki, który jest głośny, niesie się daleko

donżon ˈdɔ̃n͇ʒɔ̃n n
beholde
(architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;

dookoła ˌdɔːˈkɔwa adv
omkring
ze wszystkich stron punktu położonego w środku

dopasowywać v
deilig
dobierać do siebie części, aby stanowiły właściwą całość
układać coś na czymś, aby dobrze przylegało
jevnbyrdig
zestawiać różne elementy tak, by pasowały do siebie
tilpasse
nastrajać się do kogoś lub czegoś

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
genitiv
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełniaczowy adj
genitiv
(gramatyka) związany z dopełniaczrm, dotyczący dopełniacza

dopełniać v
gjøre
czynić powinności, by coś zakończyć

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
objekt
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;

dopierdalać ˌdɔpʲjɛrˈdalaʨ̑ v
bakterie
(wulgarnie, wulgaryzm) czepiać się, nagabywać, dręczyć o coś, robić komuś uwagi

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
bare at
postawienie warunku
przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano
først
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające

dopiero co adv
akkurat
przed chwilą

doprawdy particle
virkelig
podkreślająca prawdziwość
wyrażająca zdziwienie

doprowadzać ˌdɔprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
tjene
powodować jakiś stan
føre
przywodzić kogoś/coś w określone miejsce

dopuszczalny ˌdɔpuʃˈʧ̑alnɨ adj
antakelig
dozwolony, tolerowany w jakiejś sytuacji pod jakimś warunkiem

dopuszczać v
tillate
uznawać coś za możliwe

dopóki dɔˈpuci conjunction
inntil
jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia
medan
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopływ ˈdɔpwɨf n
sideelv
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora

doradca n
rådgiver
osoba udzielająca porad

dorastać v
dyrke
rosnąc, osiągać właściwy wzrost lub wysokość
bli voksen
stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
voksen
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorsz dɔrʃ n
torsk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dorywczo dɔˈrɨfʧ̑ɔ adv
ad hoc
z przerwami, okazjonalnie, od czasu do czasu

dorzecze dɔˈʒɛʧ̑ɛ n
balje
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wszystkie wody spływają do jednej rzeki

doskonale ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ adv
perfekt
w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie
świetnie, w doskonały sposób

doskonały ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ adj
perfekt
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dostarczać dɔˈstarʧ̑aʨ̑ v
levere
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś
gi etter
sprawiać, że coś charakteryzuje się jakąś cechą, stanem

dostateczny adj
adekvat
występujący w wystarczającym stopniu

dostawać dɔˈstavaʨ̑ v
få
stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
embetsmann
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostosowywać v
justere
sprawiać, że coś staje się odpowiednie
tilpasse
zmieniać się tak, by być odpowiednim

dostrzegać v
bemerke
zwracać uwagę na coś, zauważać coś

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
tilgang
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
tilgjengelig
(o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia

dostępować ˌdɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
forsterkning
osiągać

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
bokstavelig
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dotacja dɔˈtaʦ̑ʲja n
donasjon
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności

dotrzymywać v
beholde
spełniać zobowiązania
trzymać do określonego czasu

dotychczas dɔˈtɨxʧ̑as adv
hittil
(książkowy) do tego momentu, do chwili obecnej

dotychczasowy adj
aktuell
taki jaki był dotychczas

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
gjelde
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyczący adj
relativ
mający bezpośrednie powiązanie

dotyk ˈdɔtɨk n
følelse
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykalny adj
følbar
taki, którego można dotknąć

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
berøre
(przenośnie, przenośnia) poruszać jakieś zagadnienie w rozmowie
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego
fornærme
(przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość, urażać kogoś

dotąd ˈdɔtɔ̃nt pronoun
hittil
… wyrażający granicę czasową: aż do teraz, dotychczas

dowcip ˈdɔfʲʨ̑ip n
vits
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

dowiadywać się v
fastslå
uzyskiwać informację
be om
domagać się informacji usilnie pytając o coś

dowiedzieć się dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ v
finne ut
uzyskać nową informację

dowodzić dɔˈvɔʥ̑iʨ̑ v
bly
kierować i wydawać rozkazy swojej grupie
program
przeprowadzać dowód

dowolny dɔˈvɔlnɨ adj
alle
każdy
befri
zależny tylko od własnego wyboru, nieograniczony zewnętrznymi nakazami i zakazami, swobodny

dowód ˈdɔvut n
bevis
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
ID
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowódca dɔˈvutʦ̑a n
befalingsmand
osoba kierująca grupą wojskowych;

dowództwo n
stab
zespół dowódców; dowódca wraz ze sztabem

doznawać dɔˈznavaʨ̑ v
erfare
odczuwać, doświadczać na własnej skórze

dozorca dɔˈzɔrʦ̑a n
bruksklar
ktoś pilnujący czegoś lub kogoś
vaktmester
osoba opiekująca się budynkiem mieszkalnym, utrzymująca czystość w nim i wokół niego

dołek ˈdɔwɛk n
innrykk
nieznaczne wgłębienie w ciele człowieka

dołączać v
vedlegge
uzupełniać o coś
sammenstille
stawać się uczestnikiem lub elementem czego

dołączyć dɔˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
addere
dodać, połączyć z większą całością
sammenstille
przyłączyć się, zacząć towarzyszyć

doświadczać v
oppleve
doznawać czegoś

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
erfaring
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
erfaren
mający doświadczenie

dość dɔɕʨ̑ interjection
fyllestgjørende
wykrzyknienie oznaczające zakaz, stanowczą prośbę o zaprzestanie jakiegoś działania

dożywotni ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi adj
livslang
taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

dożywotnio adv
livslang
do końca życia

drabina draˈbʲĩna n
stige
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

drabinka draˈbʲĩnka n
trappe
w go sposób łapania grupy kamieni polegający na stawianiu ich przy każdym kolejnym ruchu w atari;

dragon ˈdraɡɔ̃n n
dragon
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

dramaturgiczny adj
dramaturgisk
związany z dramaturgią, dotyczący dramaturgii

dramatyczny adj
drammatisk
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
skyskraper
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapać ˈdrapaʨ̑ v
risp
przeciągać po czymś paznokciami lub pazurami

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
rovdyr
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drań drãɲ n
rotte
(pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna podły, niegodziwy, zły, nikczemny

drażnić ˈdraʒʲɲiʨ̑ v
irritere
irytować, denerwować kogoś; działać komuś na nerwy
podrażniać, wywoływać podrażnienie (np. skóry)

drelich ˈdrɛlʲix n
drill
(włókiennictwo) mocna tkanina używana do produkcji odzieży roboczej i pokrowców

dreszcz drɛʃʧ̑ n
avkjøle
(fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

drewienko drɛˈvʲjɛ̃nkɔ n
girspak
(potocznie, potoczny) niewielki kawałek drewna

drewniak ˈdrɛvʲɲak n
tresko
but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
døv
(przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu

drewno ˈdrɛvnɔ n
tre
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drgać drɡaʨ̑ v
vibrere
(fizyka, fizyczny) wykonywać ruchy oscylacyjne
shake
wykonywać szybkie, ledwo widoczne ruchy

drink drʲĩŋk n
drikke
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

drobne ˈdrɔbnɛ n
penger
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobnostka drɔbˈnɔstka n
ingenting
coś nieistotnego, coś co nie ma dużego znaczenia

drobny ˈdrɔbnɨ adj
liten
taki, którego budowa jest delikatna, słabo rozwinięta; taki, który ma niewielkie rozmiary, objętość
taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie

droga ˈdrɔɡa n
vei
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;
sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)

droga krzyżowa ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva n
korsvei
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogi ˈdrɔɟi adj
dyr
posiadający wysoką cenę

drogowy drɔˈɡɔvɨ adj
ferdsel
dotyczący drogi

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
dromedar
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

dron drɔ̃n n
drone
bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

dront dodo n
dodo
(ornitologia, ornitologiczny) Raphus cucullatus Linnaeus, wymarły gatunek dużego ptaka z rodziny gołębiowatych;

drop drɔp n
stortrappe
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drops n
slippe
(spożywczy) cukierek w kształcie płaskiego walca

drozd drɔst n
trost
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
gjær
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
(mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

druciarz n
kjeleflikker
(dawniej, dawny) wędrowny rzemieślnik łatający garnki drutem

druga wojna światowa ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
Andre verdenskrig
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

drugie danie n
hovedrett
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie

drugie śniadanie ˈdruɟjɛ ɕɲaˈdãɲɛ n
lunsj
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;

drugorzędny adj
de fattige
mniej wartościowy
subsidiær
mniej ważny, niższej kategorii

druid ˈdru<sup>j</sup>it n
druide
(historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki;

druk druk n
trykk
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka druˈkarka n
skriver
urządzenie służące do drukowania

drukarka laserowa n
laserskriver
(informatyka, informatyczny) rodzaj drukarki wykorzystującej w procesie drukowania laser, uzyskująca wydruk poprzez umieszczenie na papierze cząstek tonera;

drukarnia druˈkarʲɲa n
trykkeri
zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

drukarz ˈdrukaʃ n
trykker
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
trykke
dawać coś do druku, publikować
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce

drut drut n
bektråd
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;

drut kolczasty ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ n
piggtråd
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drużyna druˈʒɨ̃na n
tropp
(wojskowość, wojskowy) mały oddział piechoty;
mannskap
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drwal drval n
tømmerhugger
człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

dryl drɨl n
drill
(zoologia, zoologiczny) Mandrillus leucophaeus, gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

drylować drɨˈlɔvaʨ̑ v
edelstein
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pozbawiać owoce pestek

drzazga ˈḍʒazɡa n
flis
niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzemać ˈḍʒɛ̃maʨ̑ v
dorme
lekko, czujnie spać

drzemka ˈḍʒɛ̃mka n
dorme
krótki sen, przespanie się

drzewny adj
takbjelke
związany z przerobem drewna

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
tre
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2);
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

drzewo genealogiczne ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ n
stamtre
graf przedstawiający koligacje rodzinne

drzewo iglaste ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ n
bartre
(botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzeć ḍʒɛʨ̑ v
tårer
rwać na części, strzępy

drzwi ḍʒvʲi n
dør
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór

drób drup n
fjærkre
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

drąg drɔ̃ŋk n
stav
długi i gruby kij

dręczyciel drɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
torturist
osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się

dręczyć ˈdrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
plage
męczyć, nękać; sprawiać komuś dyskomfort, ból fizyczny lub psychiczny

drżeć drʒɛʨ̑ v
skjelve
trząść się, drgać, dygotać

dubeltówka ˌdubɛlˈtufka n
børse
(łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach;

dubn dupn̥ n
dubnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch dux n
sjel
dusza ludzka
umysł, myśli ludzkie
spøkelse
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;

duchowieństwo n
kleresi
(kościelny) ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny;

duchowny duˈxɔvnɨ n
geistlig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną

duchowy duˈxɔvɨ adj
spirituell
odnoszący się do sfery ducha i duchowości

dudek ˈdudɛk n
hærfugl
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dulka ˈdulka n
åregaffel
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

duma ˈdũma n
stolthet
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1)
poczucie osobistej godności
zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumny ˈdũmnɨ adj
stolt
pewny siebie, mający poczucie własnej godności
wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu
fornøyd
zadowolony z czegoś, mający dumę, satysfakcję z czegoś lub kogoś

dupa ˈdupa n
rasshøl
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupa jasiu ˈdupa ˈjäɕu interjection
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, ironię

dupczyć ˈdupʧ̑ɨʨ̑ v
faen!
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

dupek ˈdupɛk n
drittsekk
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

dur dur n
dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj skali muzycznej;

dureń ˈdurɛ̃ɲ n
dyr
(potocznie, potoczny) człowiek mało inteligentny

durian ˈdurʲjãn n
durian
(botanika, botaniczny) drzewo z rodziny wełniakowatych;

durny ˈdurnɨ adj
fjollete
mało inteligentny, głupi; naiwny, mało rozsądny

durowy adj
myndig
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem

durszlak ˈdurʃlak n
dørslag
dziurkowana miska do odcedzania

dusić ˈduɕiʨ̑ v
kvelertak
podrażniać drogi oddechowe

dusza ˈduʃa n
sjel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszpasterstwo n
Kabinett
zorganizowana działalność Kościoła, polegająca na głoszeniu zasad wiary i celebrowaniu liturgii;

duszpasterz n
fader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych

duszpasterzowanie n
Kabinett
działalność duszpasterza, upowszechnianie zasad wiary i sprawowanie liturgii

duński ˈdũj̃sʲci adj
dansk
odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński ˈdũj̃sʲci n
dansk
język urzędowy Danii;

duża litera ˈduʒa lʲiˈtɛra n
stor
litera pisana tak, jak na początku zdania albo nazwiska

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
mye
w wielkiej ilości

duży ˈduʒɨ adj
stor
mający znaczne, wielkie rozmiary

duży pokój ˈduʒɨ ˈpɔkuj n
stuen
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dwa ognie ˈdva ˈɔɟɲɛ idiom
kanonball
(sport, sportowy) gra zespołowa polegająca na zbijaniu piłką przez matkę i jej drużynę członków przeciwnej drużyny;

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
jernbanestasjon
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwudziestopięciolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
tjuefemåring
mężczyzna mający dwadzieścia pięć lat

dwudziestościan n
ikosaeder
(geometria) wielościan o dwudziestu ścianach

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
tospråklig
o człowieku: mówiący w dwóch językach

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
kolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwuletni dvuˈlɛtʲɲi adj
toårig
mający dwa lata
trwający dwa lata

dwunastokąt n
dodekagon
(geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwunastościan n
dodekaeder
(geometria) wielościan o dwunastu ścianach

dwupłat ˈdvupwat n
biplan
(lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
karbondioksid
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwuznaczny dvuˈznaʧ̑nɨ adj
flertydig
zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

dwójkowy adj
binær
związany z liczbą dwa, dotyczący liczby dwa

dwór dvur n
riddergods
(architektura, architektoniczny) duży dom mieszkalny, siedziba dawnego ziemiaństwa
hoff
siedziba władcy

dydaktyczny ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ adj
didaktisk
wykonany w celu pouczania
związany z dydaktyką

dydaktyka dɨˈdaktɨka n
didaktikk
(pedagogika, pedagogiczny) nauka o sposobach uczenia
lære
(środowiskowy) wykładanie, godziny pracownika naukowego spędzone na wykładaniu

dygotać v
skjelve
ulegać powtarzającym się wstrząsom o dużej częstotliwości

dyktator dɨkˈtatɔr n
diktator
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny

dyktatura n
diktatur
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dyletancki ˌdɨlɛˈtãnʦ̑ʲci adj
dilettant
właściwy dyletantowi i dyletantyzmowi / dyletanctwu

dyletant dɨˈlɛtãnt n
dillettant
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

dym dɨ̃m n
røyk
produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymek ˈdɨ̃mɛk n
blære
(potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi

dymić ˈdɨ̃mʲiʨ̑ v
ryke
wydzielać dym
wydzielać dym

dymówka dɨ̃ˈmufka n
låvesvale
(zoologia, zoologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
dynamitt
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynastia dɨ̃ˈnastʲja n
dynasti
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

dynia ˈdɨ̃ɲa n
gresskar
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

dynks dɨ̃ŋks n
dippedutt
(regionalizm, regionalny) przedmiot o nazwie, której mówiący nie potrafi określić

dyplomacja n
diplomati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

dyplomata ˌdɨplɔ̃ˈmata n
diplomat
oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

dyrekcja n
ledelse
(administracja) władze okręgu administracyjnego bezpośrednio zależnego od ministerstwa

dyrektor dɨˈrɛktɔr n
direktør
osoba zarządzająca jakąś instytucją

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
dirigent
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

dyscyplina ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna n
disciplinere
dział nauki, techniki itp.
rodzaj uprawianego sportu
rygorystyczne zasady postępowania

dysforia dɨsˈfɔrʲja n
dysfori
(psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysfunkcyjny adj
dysfunksjonell
charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

dyshonor n
skam
(książkowy) ujma dla honoru

dysk dɨsk n
oppvask
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
platelager
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskoteka ˌdɨskɔˈtɛka n
diskotek
(przestarzałe, przestarzały) płytoteka
lokal, w którym takie zabawy (1.1) odbywają się;

dyskrecja n
diskresjon
zdolność zachowywania tajemnic

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
diskriminering
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować v
diskriminere
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskusja dɨsˈkusʲja n
diskusjon
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dyskutować ˌdɨskuˈtɔvaʨ̑ v
diskutere
prowadzić dyskusję

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
dysleksi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dyslektyczny adj
dyslektisk
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) dotyczący dysleksji lub dyslektyka

dysmorfofobia n
dysmorfofobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
dispensasjon
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

dysponować ˌdɨspɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
har hat
mieć możliwość użycia czegoś

dysproz ˈdɨsprɔs n
dysprosium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dysputa dɨsˈputa n
akkedas
dyskusja na poważny temat

dystans ˈdɨstãw̃s n
distanse
(sport, sportowy) wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi
odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami

dystopia dɨsˈtɔpʲja n
dystopi
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;
(medycyna, medyczny) patologiczne, złe umiejscowienie narządu, organu
wizja rzeczywistości przedstawiona w (1.1)

dysza ˈdɨʃa n
munnstykke
(technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dyszeć ˈdɨʃɛʨ̑ v
pese
głośno i ciężko oddychać

dyszkant n
tredoble
wysoki głos chłopięcy

dywan ˈdɨvãn n
teppe
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywiz ˈdɨvʲis n
bindestrek
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

dyzenteria n
dysenteri
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dyżur ˈdɨʒur n
avgift
pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach

dzban ʣ̑bãn n
narr
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba głupia, tępa;
krukke
naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

dziabka n
hakke
TemplateParserError:LuaError motyka

dziad ʥ̑at n
farfar
(staropolski) (współcześnie) (przestarzałe, przestarzały) (podniośle) dziadek

dziadek ˈʥ̑adɛk n
bestefar morfar farfar
ojciec matki
bestefar farfar morfar
ojciec ojca

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
nøtteknekker
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

dziadek macierzysty ˈʥ̑adɛk ˌmaʨ̑ɛˈʒɨstɨ n
bestefar
(przestarzałe, przestarzały) ojciec matki

dziadek ojczysty ˈʥ̑adɛk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
bestefar
(dawniej, dawny) ojciec ojca

dziarski ˈʥ̑arsʲci adj
kjekk
(książkowy) pełen życia, energii, temperamentu

dziać ʥ̑äʨ̑ v
strikke
(włókiennictwo) robić dzianinę: ubranie, tkaninę z nitek na drutach, szydełkiem
foregå
odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

dział ʥ̑aw n
greie
część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom
dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.
tvangsinnlegge
część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
operasjon
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działanie ʥ̑aˈwãɲɛ n
operasjon
(matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa;
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
virke
aktywnie uczestniczyć, pracować

działka ˈʥ̑awka n
hageparsell
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród działkowy - działka (1.1) wykorzystywana przez mieszkańców miast do uprawy warzyw, owoców, roślin ozdobnych oraz do odpoczynku
land
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

działo ˈʥ̑awɔ n
kanon
(wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm;

dziczyzna ʥ̑iˈʧ̑ɨzna n
vilt
(spożywczy) mięso z ubitej zwierzyny łownej

dzida n
spyd
(wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem

dzidziuś ˈʥ̑iʥ̑üɕ n
baby
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko

dziecinny ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ adj
barnslig
zachowujący się jak dziecko

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
barndom
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
barn
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;

dziedzic ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑ n
arving
osoba, która coś po kimś przejmuje

dziedzictwo n
arv
dobra zachowane dla następnych pokoleń
arvestykke
majątek przejęty po kimś

dziedziczyć ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
arve
być uprawnionym do takiego otrzymania
o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
definisjonsmengde
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;
fagfelt
sfera czyjejś aktywności

dziegieć ˈʥ̑ɛ̇ɟɛ̇ʨ̑ n
tretjære
ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

dzieje ˈʥ̑ɛ̇jɛ n
historie
ogół zdarzeń, które wydarzyły się dawniej

dziekan n
president
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przewodniczący rady adwokackiej

dzielenie ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ n
divisjon
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
dele
(matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości
aksje
mieć z czymś / kimś coś wspólnego

dzielna n
utbytte
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
bydel
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielnie adv
modig
odznaczając się odwagą
dyktig
wykazując sporą sprawność

dzielnik ˈʥ̑ɛlʲɲik n
divisor
(matematyka, matematyczny) liczba, przez którą dzielimy inną liczbę;

dzielność n
hjerte
cnota bycia śmiałym i walecznym

dzielny ˈʥ̑ɛlnɨ adj
modig
nie poddający się przeciwnościom

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
dagbok
(administracja) księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów
(księgowość) księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi
notatki zapisywane codziennie
dagsavis
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie

dziennik okrętowy n
loggbok
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg rejsu;

dziennik pokładowy n
loggbok
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;

dziennikarski adj
journalistisk
związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
journalistikk
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
journalist
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dziesiątkować ˌʥ̑ɛ̇ɕɔ̃ntˈkɔvaʨ̑ v
desimere
(książkowy) (historia, historyczny, historycznie) bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę

dziesiątkowy adj
desimal
związany z liczbą dziesięć, dotyczący liczby dziesięć

dziesięciobój n
tikamp
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciokąt n
dekagon
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych)

dziesięciolecie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
tiår
okres dziesięciu lat

dziesiętny ʥ̑ɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ adj
desimal
mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
jente pike
młoda, niezamężna kobieta
jente
partnerka, nieformalna narzeczona

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
jomfru
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo n
jomfrudom
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewiętnaście ˌʥ̑ɛvʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ cardinalNumeral
nitten
liczba 19

dzieło ˈʥ̑ɛwɔ n
arbeid
efekt pracy twórczej

dzieło sztuki ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci n
kunstverk
(sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dag
okres od świtu do zmierzchu
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
god morgen morn
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzieńdoberek interjection
ettermiddag
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) dzień dobry

dzik ʥ̑ik n
villsvin
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki ˈʥ̑ici adj
vill
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dzikus ˈʥ̑ikus n
villmann
osobnik niecywilizowany

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
nebbdyr
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dziryt ˈʥ̑irɨt n
bykse
rodzaj broni drzewcowej, odmiana włóczni znana od czasów prehistorycznych;

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
i dag
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

dzisiejszy ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ adj
samtidig
ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach

dziura ˈʥ̑ura n
hull
otwór powstały wskutek uszkodzenia

dziurkacz biurowy ˈʥ̑urkaʧ̑ n
hullemaskin
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;

dziwaczeć v
homse
stawać się dziwakiem, człowiekiem o nietypowych, dziwnych przyzwyczajeniach

dziwić v
overraske
powodować odczucie zdumienia

dziwka ˈʥ̑ifka n
hore
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwkarz ˈʥ̑ifkaʃ n
rake
(pospolicie) mężczyzna korzystający z usług prostytutek, także: mężczyzna często zmieniającym partnerki seksualne

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
rar
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób ʥ̑up n
nebb
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;

dzióbek n
nebb
wylot czajnika, czajniczka lub innego naczynia

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
tannkjøtt
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
hakkespett
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
svartspett
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
flaggspett
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła;

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
grønnspett
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięciołek ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk n
dvergspett
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

dzięgiel ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
kvann
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci interjection
takk
(potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci n
takk
(podniośle) podziękowania

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
takke
składać podziękowanie

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
takk
…wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ
mange takk
…wyrażający wdzięczność

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
klokke
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
klokke
(zdrobniale) od: dzwon
dźwięk dzwonka (1.2-3), sygnał dzwonkiem (1.2-3)
przedmiot przypominający kształtem dzwon
innringing
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze

dzwoniec ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑ n
grønnfink
(ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

dzwonić ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
ringe
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwonko ˈʣ̑vɔ̃nkɔ n
å skjære
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (rybołówstwo, rybacki) kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek

dół duw n
hol
dziura wykopana w ziemi
passiv
najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu

dąb dɔ̃mp n
eik
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

dążenie dɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
streve
(książkowy) chęć realizacji jakiegoś zamiaru, pragnienia

dążyć ˈdɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
streve
działać w kierunku realizacji danego celu

dętka ˈdɛ̃ntka n
slange
(motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;

dłoń dwɔ̃ɲ n
håndflate
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dług dwuk n
gjeld
to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;

długi ˈdwuɟi adj
lang
mający znaczny wymiar podłużny (długość)
trwający znaczny czas
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.

długo ˈdwuɡɔ adv
lang
przez, na znaczny czas

długopis dwuˈɡɔpʲis n
kulepenn
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
lengde
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;
tid
o czasie: czas trwania czegoś

dłuto ˈdwutɔ n
meisel
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dźgać ʥ̑ɡaʨ̑ v
stikk
uderzać lub pchać czymś spiczastym i/lub ostrym

dźinizm ˈʥ̑ĩɲism̥ n
djainismen
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;

dźwig ʥ̑vʲik n
heisekran
maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie

dźwigacz ˈʥ̑vʲiɡaʧ̑ n
Atlasfjellene
(anatomia, anatomiczny) kręg szyjny, na którym opiera się czaszka;

dźwignia ˈʥ̑vʲiɟɲa n
dra fordel av
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy
(ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie

dźwięczeć v
klang
wydawać dźwięk

dźwięczny adj
sonor
o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
lyd
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dźwiękowy ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ adj
frisk
dotyczący dźwięku

dżdża ʤ̑ːa n
yr
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz o bardzo drobnych kroplach

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
meitemark
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżem ʤ̑ɛ̃m n
syltetøy
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżentelmen ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n n
herrer
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,

dżihad ˈʤ̑ʲixat n
jihad
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska

dżinsy ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ n
jeans
(krawiectwo) spodnie z dżinsu;

dżudo ˈʤ̑udɔ n
judo
(sport, sportowy) japońska sztuka walki

dżul ʤ̑ul n
joule
(fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J;

dżuma ˈʤ̑ũma n
pest
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
jungel
wilgotny las tropikalny;

dżunglowy adj
jungel
związany z dżunglą

e-mail ˈĩmɛjl n
e-post
(informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w (1.1)
(informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości;
(informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem (1.1)

echo ˈɛxɔ n
ekko
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

ecstasy n
ecstasy
(potocznie, potoczny) tabletki z jedną z odmian amfetaminy;

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
eàand
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edukacja ˌɛduˈkaʦ̑ʲja n
utdanning
nauczanie kogoś

edycja n
opplag
wydanie, publikacja

edytor ɛˈdɨtɔr n
editor
(informatyka, informatyczny) program służący do modyfikacji danych

edytować ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
redigere
(informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt ˈɛfɛkt n
effekt
osiągnięcie, wynik

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
drivhuseffekt
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt uboczny ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ n
bieffekt
(informatyka, informatyczny) w programowaniu dowolny efekt wyrażenia, który zmienia stan programu
dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

egipski ɛˈɟipsʲci adj
egyptisk
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

ego ˈɛɡɔ n
ego
(psychologia, psychologiczny) świadoma część osobowości;

egoista ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista n
egoist
osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistyczny ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
egoistisk
charakterystyczny dla egoisty i egoizmu

egotyzm ɛˈɡɔtɨsm̥ n
egoist
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
vurdering
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzekucja ˌɛɡzɛˈkuʦ̑ʲja n
utførelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego
wykonanie wyroku śmierci

egzekwować ˌɛɡzɛˈkfɔvaʨ̑ v
foreta
wymagać wykonania czegoś
zmuszać, doprowadzać do spełnienia pewnych zobowiązań

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
eksemplar
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzorcyzm n
eksorsisme
(kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;
(kościelny) modlitwa, która ma wywołać skutek (1.1)

egzosfera ˌɛɡzɔˈsfɛra n
eksosfære
(meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi;

egzystencja ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
eksistens
istnienie, byt, życie i jego warunki

egzystować ˌɛɡzɨˈstɔvaʨ̑ v
bli
być, istnieć

eh ɛx interjection
hva
wykrzyknik wyrażający w zależności od kontekstu zniecierpliwienie, zniechęcenie, rozgoryczenie, niezadowolenie, obojętność, lekceważenie, żal, rozpacz, sprzeciw

einstein ˈajn͇ʃtajn n
einsteinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

eis ɛjs n
is
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e podwyższony o półton;

ejakulacja ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja n
ejakulasjon
(fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ejakulat n
sæd
(fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ekierka ɛˈcɛrka n
kvadrat
przyrząd kreślarski o kształcie trójkąta prostokątnego

eklektyczny ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
blanding
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów

eklezjologia n
ekklesiologi
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
ekliptikken
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
økologi
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
økologisk
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekonomia ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
økonomi
nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
økonomisk
odnoszący się do gospodarki
billig
związany z ekonomią lub ekonomiką
økonomisk
oszczędny w środkach, niewymagający wielkiego nakładu sił

ekonomista n
økonom
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
økosystem
fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekran ˈɛkrãn n
lerret
budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.
skjerm
część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy

eks ɛks n
eks
(potocznie, potoczny) była żona / narzeczona / dziewczyna

ekscelencja ˌɛksʦ̑ɛˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
eksellense
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)

eksklawa n
eksklave
(administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;

ekspedycja ˌɛkspɛˈdɨʦ̑ʲja n
ekspedisjon
wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział
(av)sende
wysyłanie przesyłek lub towarów na miejsce przeznaczenia

eksperiencja ˌɛkspɛrʲˈjɛ̃nʦ̑ʲja n
erfare
(dawniej, dawny) doświadczenie

ekspert ˈɛkspɛrt n
ekspert
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
eksperiment
przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych;

eksploatować ˌɛksplɔaˈtɔvaʨ̑ v
bragd
wykorzystywać, czerpać korzyści z czegoś

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
eksplodere
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
explosjon
rozerwanie się z hukiem;

eksponować v
program
wystawiać na pierwszy plan

ekspozycja ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja n
utstilling
(fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu
(książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa
(literacko) wprowadzenie w akcję utworu literackiego (przy użyciu np. prologu, sceny), zapoznający czytelnika z sytuacją wyjściową: najważniejszymi postaciami i problemami tegoż utworu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w formie sonatowej: pierwsza część utworu, w której następuje prezentacja dwóch kontrastujących tematów, w dalszych częściach poddawanych przetworzeniom
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w fudze: pierwsze przeprowadzenie tematu we wszystkich głosach (zaczynając od jednego i powtarzając kolejno w pozostałych)
beliggenhet
(geografia, geograficzny) położenie, usytuowanie czegoś (np. budynku, terenu) względem stron świata
(meteorologia, meteorologiczny) położenie stoku w stosunku do promieni słonecznych lub wiatru; wystawa

ekspres ˈɛksprɛs n
kaffetrakter
urządzenie elektryczne służące do parzenia kawy;

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
ekspresjonisme
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresowy ˌɛksprɛˈsɔvɨ adj
uttrykke
charakteryzujący się dużą szybkością

ekstaza ɛkˈstaza n
ekstase
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstensywny ˌɛkstɛ̃w̃ˈsɨvnɨ adj
omfangsrik
rozciągły, obszerny, obfity ilościowo

ekstrakt n
ekstrahere
produkt sporządzony poprzez zagęszczanie

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
ekstrem
krańcowy, skrajny

ekstremistyczny adj
ekstremistisk
dotyczący ekstremizmu albo ekstremistów

ekstremizm ɛksˈtrɛ̃mʲism̥ n
ekstremisme
wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

eksykator ˌɛksɨˈkatɔr n
eksikator
rodzaj naczynia laboratoryjnego, służącego do ochrony przed wilgocią;

ekwinokcjum ˌɛkfʲĩˈnɔkʦ̑ʲjũm n
jevndøgn
(astronomia, astronomiczny) równonoc, zrównanie dnia i nocy

ekwipunek ˌɛkfʲiˈpũnɛk n
ekvipasje
rzeczy, które stanowią czyjeś wyposażenie na wyprawę lub podróż

ekwiwalent n
ekvivalent
rzecz, która jest równa innej wartością

elastyczny ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ adj
bøyelig
(fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty
fleksibel
(przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący

elekcja ɛˈlɛkʦ̑ʲja n
valg
proces wyboru na stanowisko lub urząd państwowy

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
elektron
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
elektronisk
związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
elektronikk
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektronowy adj
elektron
(fizyka, fizyczny) związany z elektronami

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
kraftverk
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
elektrisitet
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
elektrisk
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
elektriker
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
grunnstoff
(matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy
element
część składowa

elementarny ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ adj
enkelt
podstawowy, najprostszy

elf ɛlf n
alf
istota fantastyczna;

elipsa ɛˈlʲipsa n
ellipse
(literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;
(matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;

elita ɛˈlʲita n
elite
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

elokwencja n
veltalenhet
umiejętność pięknego wysławiania się

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
embryologi
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

ementaler n
emmentaler
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
pensjon
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
emigrasjon
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigrować ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑ v
utvandre
wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie

emir ˈɛ̃mʲir n
emir
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
emirat
(administracja) terytorium podległe władzy emira

emisja ɛ̃ˈmʲisʲja n
emisjon
(ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp.
(fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów)

emitować ˌɛ̃mʲiˈtɔvaʨ̑ v
problem
(ekonomia, ekonomiczny) wypuszczać na rynek papiery wartościowe lub pieniądze
kringkaste
nadawać program radiowy lub telewizyjny

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
følelse
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
empati
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empiryczny ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
empirisk
(filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

empiryzm ɛ̃mˈpʲirɨsm̥ n
empirisme
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;

emu ˈɛ̃mu n
emu
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
encyklopedi ensyklopedi
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

energetyczny adj
energi
związany z energią

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
energi
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
entuzjazm, chęć do działania

enharmoniczny adj
enharmonisk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z enharmonią

enigma ɛ̃ˈɲiɡma n
forunderlig
zagadka, tajemnica

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
enklave
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
entalpi
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

enter ˈɛ̃ntɛr n
komme inn
klawisz „Enter” na klawiaturze komputera
strzałka na klawiszu (1.1)

entomolog ˌɛ̃ntɔ̃ˈmɔlɔk n
entomolog
naukowiec zajmujący się badaniami owadów
kobieta naukowiec zajmująca się badaniami owadów

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
entomologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entuzjastyczny adj
ivrig
trwający w stanie zachwytu, emocjonalnie zaangażowany

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
begeistring
stan zachwytu czymś; zapał, radość

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
enzym
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

eon ˈɛɔ̃n n
eon
wiek, era

epejroforeza ˌɛpɛjrɔfɔˈrɛza n
kontinentaldrift
(geologia, geologiczny) poziome ruchy kontynentów skutkujące zmianami ich położenia względem siebie i względem biegunów;

epicentrum n
episenter
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epicki adj
storslått
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką
(slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny

epidemia ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja n
epidemi
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
epidemiologi
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epikryza n
epikrise
(medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
epitaf
inskrypcja nagrobna;

epizod ɛˈpʲizɔt n
episode
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epoka ɛˈpɔka n
tidsalder
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;

epoka kamienia n
steinalderen
(archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

epoka żelaza n
jernalder
(archeologia, archeologiczny) epoka dziejów następująca po epoce brązu;

epolet ɛˈpɔlɛt n
epålett
(wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego

epos ˈɛpɔs n
episk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) poemat epicki pisany wierszem lub rzadziej prozą, w którym dzieje legendarnych lub rzeczywistych bohaterów są przedstawione na tle wydarzeń historycznych

erb ɛrp n
erbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja ɛˈrɛkʦ̑ʲja n
reisning
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;
(książkowy) wzniesienie, zbudowanie lub ufundowanie jakiejś budowli

eremita ˌɛrɛ̃ˈmʲita n
eremitt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik żyjący w odosobnieniu;

erotyzm ɛˈrɔtɨsm̥ n
erotikk
miłość zmysłowa, o znaczącym podłożu seksualnym

erozja ɛˈrɔzʲja n
erosjon
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

es ɛs n
ess
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e obniżony o półton;

esej n
prøve
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

eskalacja n
opptrapping
stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

esperancki ˌɛspɛˈrãnʦ̑ʲci adj
esperantist
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący esperanta

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
esperanto
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso ɛsˈprɛsːɔ n
espresso
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
estisk
odnoszący się do Estonii lub Estończyków

etan ˈɛtãn n
etan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego;

etanol ɛˈtãnɔl n
etanol
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

etap ˈɛtap n
fase
odcinek czasu wykonania danej czynności, po którym lub przed którym wystąpiła inna część działania

etiopski ɛˈtʲjɔpsʲci adj
etiopisk
odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
etnisk
związany z przynależnością do grupy narodowej

etruski ɛˈtrusʲci n
etruskisk
język Etrusków

etui n
hylster
(handel, handlowy) (książkowy) futerał lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;

etyka ˈɛtɨka n
etikk
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etykieta ˌɛtɨˈcɛta n
etikett
nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.

eudajmonizm n
eudaimonisme
stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
eufemisme
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia ɛwˈfɔrʲja n
eufori
stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eukariont n
eukaryoter
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów
(biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami

eunuch ˈɛwnux n
evnukk
(dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec
mężczyzna z wyciętymi jądrami;

euro ˈɛwrɔ n
euro
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

europ ˈɛwrɔp n
europium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
europeisk
dotyczący Europy

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
eutanasi dødshjelp
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

event n
programpost
wydarzenie – muzyczne, towarzyskie itp., najczęściej publiczne

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
evakuering
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
evangelium
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewentualny ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
sannsynlig
przypuszczalny, możliwy

ewidentnie ˌɛvʲiˈdɛ̃ntʲɲɛ adv
tilsynelatende
w sposób ewidentny, oczywisty, jasny, jawny, wyraźny, widoczny

ewokować ˌɛvɔˈkɔvaʨ̑ v
framkalle
wywoływać

ewolucja ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja n
evolusjon
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

ewolucjonizm ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
evolusjonisme
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

exploit n
bragd
(informatyka, informatyczny) sposób wykorzystania błędu w oprogramowaniu do ataku informatycznego

exploitowanie n
bragd
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wykorzystywanie w ataku informatycznym błędów w oprogramowaniu

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
esoterisk
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryczny adj
fabrikk
związany z fabryką

fabryka ˈfabrɨka n
fabrikk
produkcyjny zakład przemysłowy

fabuła n
eventyr
(dawniej, dawny) treść stanowiąca coś ciekawego, niekoniecznie prawdziwego
historie
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym

facet ˈfaʦ̑ɛt n
fyr
(potocznie, potoczny) mężczyzna

fachowo adv
faglig
z fachową wiedzą

fachowy adj
spesialist
związany z określonym zawodem, specjalnością

fagocista n
fagott
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot ˈfaɡɔt n
fagott
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fajerwerk n
fyrverkeri
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

fajka ˈfajka n
tuba
(sport, sportowy) rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody;
rør
przedmiot do palenia tytoniu;

fajny ˈfajnɨ adj
cool
potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

fajtłapa n
muskedunder
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba niezdarna

fakir n
fakir
żebrzący ascetyczny mnich muzułmański;

fakt fakt n
faktum
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktoria n
fabrikk
(historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

faktura fakˈtura n
regning
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

faktycznie adv
faktisk
zgodnie z faktami, z rzeczywistością

fakultet faˈkultɛt n
evne
wydział szkoły wyższej

fala ˈfala n
vinke
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
bølge
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
bølgje
(wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;

falliczny adj
fallisk
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

fallus ˈfalːus n
fallos
(anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falsyfikat n
falsk
podrobiony przedmiot albo dokument łudząco przypominający oryginał

fama ˈfãma n
rykte
(książkowy) niepewna, niesprawdzona wiadomość

fan fãn n
fan
(potocznie, potoczny) zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś;

fanatycznie ˌfãnaˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
fanatisk
w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

fanatyczny adj
fanatisk
charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyk fãˈnatɨk n
fanatiker
żarliwy zwolennik idei lub religii

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
fanatisme
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fantastycznie ˌfãntaˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
strålende
(potocznie, potoczny) wspaniale, wyjątkowo, bardzo dobrze

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
fantastisk
(potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny
fikcyjny, zmyślony

fantazja fãnˈtazʲja n
fantasi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;

fantazjować v
improvisere
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć improwizacje
konfabulere
tworzyć niezgodny z rzeczywistością obraz czegoś
fantasere
wyobrażać sobie wiele rzeczy

fantom ˈfãntɔ̃m n
fantom
zjawa, przywidzenie

farad ˈfarat n
farad
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon faˈraɔ̃n n
farao
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

farba ˈfarba n
maling lakk
mieszanina barwników służąca do malowania

farciarz n
heldiggris
(potocznie, potoczny) człowiek, który ma szczęście, któremu coś się udało

farerski faˈrɛrsʲci adj
færøysk
odnoszący się do Wysp Owczych

farerski faˈrɛrsʲci n
færøysk
język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farma ˈfarma n
gård
(rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

farma wiatrowa n
vindpark
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności

farmaceutyczny ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
farmasøytisk
związany z farmacją

farmaceutyk ˌfarmaˈʦ̑ɛwtɨk n
legemiddel
substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

farmacja farˈmaʦ̑ʲja n
farmasi
nauka o lekach;

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
farmakologi
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

fart fart n
flaks
(potocznie, potoczny) szczęście

fartuch ˈfartux n
forkle
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

fasada faˈsada n
fasade
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;
(przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz
(socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;

fascynacja n
fascinasjon
bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fasola faˈsɔla n
bønne
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

fasolka szparagowa faˈsɔlka ˌʃparaˈɡɔva n
bønne
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana fasoli o jadalnych całych strąkach

fason ˈfasɔ̃n n
kutt
(krawiectwo) kształt obuwia lub ubioru

fast food n
hurtigmat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;

faszysta faˈʃɨsta n
fascistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
fascistisk
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
fascisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatalny adj
stusslig
(potocznie, potoczny) bardzo zły
unheldig
niosący nieszczęście, pecha

faworyt n
favoritt
ktoś lubiany, faworyzowany

faza ˈfaza n
fase
miejsce, etap

fałsz fawʃ n
falsk
nieprawda

fałszywie fawˈʃɨvʲjɛ adv
falsk
w sposób fałszywy

fałszywy fawˈʃɨvɨ adj
falsk
sztuczny, podrobiony

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
føderasjon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

felczer ˈfɛlʧ̑ɛr n
feltskjær
(dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego

feldmarszałek n
feltmarskalk
(wojskowość, wojskowy) w niektórych krajach: najwyższy stopień wojskowy

feler n
forkastning
(potocznie, potoczny) coś, co obniża wartość, jakość

felga ˈfɛlɡa n
felg
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
feminisme
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenomenalny ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃ˈnalnɨ adj
fantastisk
wyjątkowy, wspaniały, fantastyczny, niesłychany

ferm fɛrm n
fermium
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermata fɛrˈmata n
krone
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
fermion
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

fes fɛs n
fess
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f obniżony o półton;

fiasko ˈfʲjaskɔ n
fiasko
nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

figa ˈfʲiɡa n
fiken
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figiel ˈfʲiɟɛl n
strek
coś zrobionego dla żartu, dla rozrywki

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
fikentre
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

figura fʲiˈɡura n
bebyrde
(heraldyka, heraldyczny) szeroko pojęte godła herbowe/mobilia
figur
(książkowy) bohater utworu literackiego
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa dźwięków o charakterze ornamentu
(potocznie, potoczny) osobnik, typ
(potocznie, potoczny) znana osobistość
(sport, sportowy) (choreografia, choreograficzny) sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach
(szachy, pojęcie szachowe) starsze bierki na szachownicy: król, hetman, wieża, skoczek, goniec
(sztuka) odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka
(termin karciany) starsze karty w talii: as, król, dama, walet;
kształt ciała
przydrożny posąg, kapliczka

figura retoryczna fʲiˈɡura ˌrɛtɔˈrɨʧ̑na n
figur
(językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;

figurant fʲiˈɡurãnt n
statist
(dawniej, dawny) statysta teatralny
osoba zajmująca wysokie stanowisko, ale niesprawująca faktycznej władzy, niemająca wpływu na podejmowane decyzje

filar ˈfʲilar n
side
(górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
filateli
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filia ˈfʲilʲja n
filial
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

filipino n
Filippinsk
(językoznawstwo, językoznawczy) główny dialekt języka tagalskiego

filister n
filistrøs
(książkowy) człowiek o ciasnych ambicjach, gustach czy poglądach

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
kopp
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje

film fʲilm n
film
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;

film dokumentalny n
dokumentar
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku (1.1)

film niemy n
stumfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmować fʲilˈmɔvaʨ̑ v
filme
nagrywać coś kamerą filmową

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
filologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filozof fʲiˈlɔzɔf n
filosof
(edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
filosofi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
filosofisk
związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filozofować v
filosofere
(filozofia, filozoficzny) uprawiać filozofię

filtr fʲiltr̥ n
filter
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

filuterny ˌfʲiluˈtɛrnɨ adj
leken
żartobliwy i trochę prowokujący

finanse n
kontanter
(potocznie, potoczny) zasoby pieniężne

finansować v
finansere
dostarczać finansów

finansowy ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ adj
finansiell
dotyczący finansów

finał ˈfʲĩnaw n
finale
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek
koniec, zakończenie

finisz ˈfʲĩɲiʃ n
spurt
(sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą

finta ˈfʲĩnta n
fint
(sport, sportowy) zmylenie przeciwnika
sztuczka, trick, manewr, podstęp

finwal n
finnhval
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus;

fiolet n
fiolett
kolor fioletowy;

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
fiolett
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.

fiord fʲjɔrt n
fjord
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
fiolett
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

firana n
gardin
(środowiskowy) (handel, handlowy) ozdobna zasłona na okno z półprzezroczystej tkaniny

firma ˈfʲirma n
firma
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo

fizjologia n
fysiologi
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizyczność fʲiˈzɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
fysikk
cecha tego, co jest związane z wyglądem zewnętrznym człowieka

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
fysisk
dostępny zmysłom

fizyka ˈfʲizɨka n
fysikk
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
finsk
odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
finsk
ugrofiński język używany przez Finów;

fińskojęzyczny ˌfʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
finskspråklig
spisany, stworzony w języku fińskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fińskim
taki, który posługuje się językiem fińskim

flaga ˈflaɡa n
flagg
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flamandzki adj
flamsk
odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamandzki n
flamsk
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

flamaster flãˈmastɛr n
tusj
rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

flaming ˈflãmʲĩŋk n
flamingo
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flauta ˈflawta n
roe seg
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

flesz n
blits
lampa błyskowa aparatu fotograficznego

flet flɛt n
fløyte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

fletnia Pana ˈflɛtʲɲa ˈpãna n
panfløyte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

fleuta n
fløyte
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) holenderski, XVI-wieczny statek żaglowy;

flirtować v
kokettere
uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flota ˈflɔta n
flåte
zbiór jednostek pływających;

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
fluor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

flądra ˈflɔ̃ndra n
skrubbe
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba;

fobia ˈfɔbʲja n
fobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foch fɔx n
å furte
(potocznie, potoczny) dąs

foka ˈfɔka n
sel
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

folder ˈfɔldɛr n
mappe
(informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog

folk fɔlk n
befolkning
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;

folklor ˈfɔlklɔr n
befolkning
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folkowy adj
befolkning
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z folkiem, dotyczący folku

fondue n
fondue
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
fonem
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny adj
fonetisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
fonetikk
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

fonia n
lyd
(akustyka, akustyczny) reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (telewizja, telewizyjny) sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
springvann
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

foremny fɔˈrɛ̃mnɨ adj
regelmessig
(geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości;
(geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;
(książkowy) o prawidłowym, regularnym kształcie; kształtny, zgrabny

forma ˈfɔrma n
blåskjell
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie do pieczenia ciast

formacja fɔrˈmaʦ̑ʲja n
formasjon
(geologia, geologiczny) jednostka podstawowa w litostratygrafii
(wojskowość, wojskowy) samodzielny oddział wojskowy

formalny fɔrˈmalnɨ adj
formell
dotyczący formy
zgodny z pewnymi normami i przepisami, wymagany do utrzymania porządku

formułować v
uttrykke
wyrażać opinię, życzenia słowami

fornir ˈfɔrʲɲir n
finer
cienkie płaty drewna uzyskiwane przez skrawanie;

fornirować v
ferniss
(technologia, technika, techniczny) okładać wyroby stolarskie fornirem

forsa ˈfɔrsa n
spenn
(potocznie, potoczny) pieniądze

fort fɔrt n
festning
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna

fortel ˈfɔrtɛl n
horekunde
sprytne oszustwo, podstęp

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortuna fɔrˈtũna n
flaks
los, szczególnie ten dobry
wielkie bogactwo

forum ˈfɔrũm n
fora
miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji
spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat

fory n
fordel
dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji

fosa ˈfɔsa n
vollgrav
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor ˈfɔsfɔr n
fosfor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan n
fosfat
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fotel ˈfɔtɛl n
lenestol
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotograf fɔˈtɔɡraf n
fotograf
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
fotografi
sztuka wykonywania fotografii (1.1);
nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym

fotograficzny ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
fotografisk
związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑ v
fotografere
robić zdjęcie, robić fotografię

fotomontaż ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ n
fotomontasje
(fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton ˈfɔtɔ̃n n
foton
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotopowielacz ˌfɔtɔpɔˈvʲjɛlaʧ̑ n
fotomultiplikator
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie przetwarzające sygnał świetlny na elektryczny oraz wzmacniające ten sygnał;

foyer n
foajé
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

frajda ˈfrajda n
glede
(potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś

frajer ˈfrajɛr n
due
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frakcja ˈfrakʦ̑ʲja n
kutt
(chemia, chemiczny) wyodrębniona część składowa mieszaniny substancji o określonych właściwościach
andel
(poligrafia) czcionki mniejsze od pisma podstawowego, umieszczane powyżej albo poniżej linii pisma
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program
(statystyka, statystyczny) stosunek liczby obserwacji mających pewną właściwość do liczebności całej próby statystycznej;
(technologia, technika, techniczny) część partii kruszywa o jednakowych wymiarach ziaren

fraktal ˈfraktal n
fraktal
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
fransk
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
fransk
język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

frank frãŋk n
franc
(jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frankfurterka ˌfrãŋkfurˈtɛrka n
frank
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;

frans frãw̃s n
francium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

fraza n
mine
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;

frazeologia n
fraseologi
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń;

fregata frɛˈɡata n
fullrigger fregatt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

fresk frɛsk n
freskomaleri
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;

fretka ˈfrɛtka n
frett
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

frez frɛs n
papirmølle
narzędzie skrawające do obróbki powierzchni

front frɔ̃nt n
forside
(budownictwo) przód budynku
(meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza;
zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem
fasade
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;

fronton n
fronton
(architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

fruktoza n
fruktose fruktsukker
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frustracja n
frustrasjon
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

fruwać v
fly
poruszać się w powietrzu za pomocą skrzydeł

frykas n
frikassé
(dawniej, dawny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) francuska potrawka z pokrojonych mięs

frytka ˈfrɨtka n
pomfri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

frytkownica n
frityrkoker
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
frisør
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzura frɨˈzura n
frisyre sveis
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski adj
frisisk
dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

fryzyjski n
frisisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

frędzel ˈfrɛ̃nʣ̑ɛl n
dusk
(krawiectwo) zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

fuj interjection
fysj
(potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fuksja ˈfuksʲja n
fuksia
(botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;
fioletowo-czerwony kolor

fundacja fũnˈdaʦ̑ʲja n
stiftelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
fundament
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;

fundamentalizm n
fundamentalisme
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundamentalny ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ adj
grunnleggende
podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

fundator fũnˈdatɔr n
grundlegger
ktoś, kto coś ufundował lub dał czemuś początek;

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
funksjon
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcjonalny adj
funksjonell
bardziej użytkowy niż estetyczny
związany z funkcjonowaniem

funkcjonować ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
fungere
działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

funt fũnt n
pund
(jednostka monetarna) waluta niektórych państw

furora n
furore
powodzenie, sukces, wzbudzony podziw

furosemid ˌfurɔˈsɛ̃mʲit n
furosemid
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

futbolówka n
fotball
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) piłka używana podczas gry w futbol

futerał fuˈtɛraw n
hylster
ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu

futro ˈfutrɔ n
pels
(krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
futurisme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

fuzja ˈfuzʲja n
sammensmelting
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe
boks
rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;

gabinet ɡaˈbʲĩnɛt n
kirurgi
lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu
arbeidsrom
pokój przeznaczony do pracy umysłowej

gablota ɡaˈblɔta n
PR-jippo
oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

gad ɡat n
krypdyr reptil
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;

gadatliwy ˌɡadaˈtlʲivɨ adj
prateglad
taki, który dużo i chętnie mówi

gadać ˈɡadaʨ̑ v
foredrag
(potocznie, potoczny) mówić, (lekceważąco, lekceważący) rozmawiać

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
gadolinium
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadożer ɡaˈdɔʒɛr n
slangeørn
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

gadulstwo ɡaˈdulstfɔ n
snakkesalighet
(potocznie, potoczny) mówienie zbyt dużo, zbędne gadanie

gafa n
brøler
nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gaj ɡaj n
holt
(książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gajówka ɡaˈjufka n
hagesanger
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal ɡal n
gallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galaktyczny adj
galaktisk
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
galakse
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galaretka ˌɡalaˈrɛtka n
gelé
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;

galera ɡaˈlɛra n
galei
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria ɡaˈlɛrʲja n
galleri
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum
(sztuka) miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki

galisyjski n
galisisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język galisyjski (galicyjski);

galon ˈɡalɔ̃n n
gallon
(jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

gama ˈɡãma n
palett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;

gamoń ˈɡãmɔ̃ɲ n
dumrian
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) człowiek nierozgarnięty, niezaradny

ganek ˈɡãnɛk n
gir
przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

ganić v
refse
wyrażać słownie dezaprobatę, udzielać słownej krytyki

gapić się ˈɡapʲiʨ̑‿ɕɛ v
fikse
(potocznie, potoczny) uporczywie przyglądać się, wpatrywać się

garaż ˈɡaraʃ n
garasje
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb ɡarp n
kulrygg
(medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem
wypukłość na jakimś przedmiocie

garbus ˈɡarbus n
boble
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
garderobe
ogół odzieży, ubrań, które się posiada
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

gardziel n
strupe
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła
(przenośnie, przenośnia) wąskie przejście
gikt
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) część gaźnika, gdzie zachodzi rozpylenie paliwa przez rozpylacz

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
neglisjere
lekceważyć, bagatelizować
forakte
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

gardło ˈɡardwɔ n
strupe
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garnek ˈɡarnɛk n
gryte
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnitur ɡarʲˈɲitur n
dress
(krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garstka ˈɡarstka n
knyttneve
(zdrobniale) od: garść

garść ɡarʲɕʨ̑ n
knyttneve
ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gasić ˈɡaɕiʨ̑ v
få av
(technologia, technika, techniczny) wyłączać urządzenie
slukke
o wapnie palonym: łączyć z wodą
przerywać palenie

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
art
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;
slags
odmiana czegoś, typ, rodzaj

gawial n
gavial
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron ˈɡavrɔ̃n n
kornkråke
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gawęda n
historie
(książkowy) opowiadanie, opowieść, pogadanka

gawędzić v
prate
(przestarzałe, przestarzały) prowadzić opowiastkę
skravle
prowadzić luźną rozmowę

gaz ɡas n
gass
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
(technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
(motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz cieplarniany ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
drivhusgass
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
sennepsgass
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
edelgass
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki;

gaza n
gasbind
(włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana;

gazela ɡaˈzɛla n
gaselle
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta ɡaˈzɛta n
avis
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazowany adj
brusende
(spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gałka ˈɡawka n
avstemning
(dawniej, dawny) kulka używana w głosowaniach
ball
porcja lodów w kształcie kulki
filipens
regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
muskatnøtt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
grein gren
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
brannslukker
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gbur ɡbur n
slyngel
(pogardliwie) człowiek opryskliwy, nieobyty towarzysko

gburowaty adj
trumpete
zachowujący się w sposób niegrzeczny, szorstki

gdy ɡdɨ conjunction
da
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdyby ˈɡdɨbɨ conjunction
hvis
…wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

gdzie ɟʥ̑ɛ interrogativePronoun
hvor
służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
kvar
gdzieś (miejsce nie określone bliżej)
hvor
…względny, zastępujący określenie miejsca

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑ proverb
jo flere kokker, dess mer søl
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
hvor som helst
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce

gdzieniegdzie ɟʥ̑ɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟʥ̑ɛ adv
sted
w niektórych miejscach

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
noenting
(potocznie, potoczny) używany do podkreślenia przybliżonego określania jakiejś wielkości

gdzież ɟʥ̑ɛʃ pronoun
hvor
…pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację; (książkowy) gdzie

gej ɡɛj n
homse
homoseksualny mężczyzna;

gejowski ɡɛˈjɔfsʲci adj
homo
właściwy gejowi lub przeznaczony dla gejów

gem ɡɛ̃m n
med
(sport, sportowy) część seta w tenisie

gen ɡɛ̃n n
gen
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

gender n
kjønn
(psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, które są przypisane przez kulturę do każdej z płci; szerzej: zbiór wzorów zachowań, wyobrażeń i oczekiwań społecznych, a także norm, które są związane z płcią biologiczną, wyznaczający funkcje pełnione przez jednostkę w społeczeństwie i kulturze wraz ze statusem tej jednostki i przysługującymi jej prawami;

generacja n
generasjon
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku

generalny adj
allminnelig
taki, który odnosi się do czegoś ogólnego, powszechnie obowiązującego
taki, który odnosi się do czegoś zasadniczego, naczelnego

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
general
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) główny przełożony w niektórych zakonach katolickich;

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
genetisk
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

geneza ɡɛ̃ˈnɛza n
origo
zespół czynników prowadzących do powstania czegoś

genialny adj
enestående
wybitnie uzdolniony
znakomity

geniusz ˈɡɛ̃ɲuʃ n
geni
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach

gentryfikacja ˌɡɛ̃ntrɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
gentrifisering
(architektura, architektoniczny) proces renowacji miasta

geofizyka n
geofysikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geograf ɡɛˈɔɡraf n
geograf
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
geografi
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
geografisk
związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog ɡɛˈɔlɔk n
geolog
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
geologi
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geomancja ˌɡɛɔ̃ˈmãnʦ̑ʲja n
geomantikk
niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogrodków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
geometri
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
geomorfologi
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

gepard ˈɡɛpart n
gepard
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

german ˈɡɛrmãn n
germanium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanizacja n
germanisering
narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

germański ɡɛrˈmãj̃sʲci adj
germansk
dotyczący Germanów lub Germanii

gerundiwum n
gerundiv
(językoznawstwo, językoznawczy) łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana

gest ɡɛst n
gest
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

geszeft n
forretning
(gwara, gwarowe) żyd., (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) interes, zwykle nieuczciwy

gibelin n
ghibellin
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;

giez ɟɛs n
klegg
(zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda ˈɟɛwda n
børs
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigant ˈɟiɡãnt n
kjempe
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai;
jette
(zobacz) olbrzym

gil ɟil n
dompap
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;

gildia ˈɟildʲja n
laug
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;

gimnastyczny ˌɟĩmnaˈstɨʧ̑nɨ adj
gymnastikk
związany z gimnastyką, służący gimnastyce

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
gymnastikk
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
gynekolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginąć ˈɟĩnɔ̃ɲʨ̑ v
forsvinne
gubić się, zostawać zgubionym
przestawać być widocznym, słyszalnym itp.
wymierać (o dużej grupie organizmów)

gips ɟips n
gips
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gitara ɟiˈtara n
gitar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara basowa n
bass
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
elektrisk gitar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

glaca ˈɡlaʦ̑a n
hode
(potocznie, potoczny), także TemplateParserError:LuaError głowa

gladiator ɡlaˈdʲjatɔr n
gladiator
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

gleba ˈɡlɛba n
gulv
powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

glin ɡlʲĩn n
aluminium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina ˈɡlʲĩna n
leire
(geologia, geologiczny) skała osadowa;
stut
(potocznie, potoczny) policjant

gliniarz ˈɡlʲĩɲaʃ n
purk
(potocznie, potoczny) policjant

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
globalisering
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalny ɡlɔˈbalnɨ adj
global
ogólnoświatowy, obejmujący cały świat

glon ɡlɔ̃n n
alge
Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glosa n
glose
(językoznawstwo, językoznawczy) uwaga, objaśnienie dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki;

glosariusz n
ordliste
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glukoza n
glukose
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluten ˈɡlutɛ̃n n
gluten
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmach ɡmax n
byggverk
okazały budynek w którym znajduje się zwykle ważna instytucja

gmina ˈɡmʲĩna n
kommune
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnejs ɡnɛjs n
gneis
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniady ˈɟɲadɨ adj
laurbær
(hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
reir
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gnida ˈɟɲida n
gnett
jajo wszy;

gniew ɟɲɛf n
sinne
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gniewny adj
bitter
mający w sobie gniew lub podatny nań
sint
wyrażający gniew

gnieść ɟɲɛ̇ɕʨ̑ v
kna
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrabiać (ciasto)
finknuse
miażdżyć

gniot ɟɲɔt n
avfall
(potocznie, potoczny) nieudana praca, dzieło rąk

gnomon ˈɡnɔ̃mɔ̃n n
gnomon
prosty zegar słoneczny

gnostyk n
gnostiker
(filozofia, filozoficzny) zwolennik gnostycyzmu

gnu ɡnu n
gnu
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnuśny ˈɡnuɕnɨ adj
apatisk
(o osobach) charakteryzujący się lenistwem, ospałością

gnój ɡnuj n
møkk
(pospolicie) (rolnictwo, rolniczy) stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;
avføring
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) podstępny, złośliwy lub wredny mężczyzna

gnębić v
gidde
powodować zły stan psychiczny
undertrykke
znęcać się psychicznie lub fizycznie nad kim lub nad czym
uroe
trwać w złym stanie psychicznym

go ɡɔ n
date
rodzaj gry planszowej;

goblin ˈɡɔblʲĩn n
nisse
(literacko) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;

gocki adj
gotisk
związany z Gotami, dotyczący Gotów

gocki n
gotisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
egennavn
(przestarzałe, przestarzały) nazwisko

godny ˈɡɔdnɨ adj
fortjent
zasługujący na coś

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
time
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
portforbud
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godło ˈɡɔdwɔ n
våpen
(heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;

gofr ɡɔfr̥ n
vaffel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;

goj ɡɔj n
fornem
(potocznie, potoczny) określenie używane przez żydów w stosunku do innowierców, np. chrześcijan;

gol ɡɔl n
mål
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka ɡɔˈlarka n
barbermaskin
(elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
barbere
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

golusieńki ˌɡɔluˈɕɛ̇̃ɲci adj
splitter naken
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: goły

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
gondol
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;

gong ɡɔ̃ŋk n
gong
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
løper
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gonić ˈɡɔ̃ɲiʨ̑ v
jage
biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

gont n
shake
(budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych;

googlować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
google
(potocznie, potoczny) wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google

googol ˈɡuɡɔl n
googol
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100

gorczyca ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a n
sennep
(botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych;
ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew

gorliwość ɡɔrˈlʲivɔɕʨ̑ n
engasjement
wykazywanie w czymś wytrwałości i zapału

gorliwy adj
engasjert
taki, który wykazuje szczególny zapał

gorset ˈɡɔrsɛt n
korsett
część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

gorycz n
bitter
gorzki smak
malurt
substancja o gorzkim smaku

goryl ˈɡɔrɨl n
gorilla
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;

gorzelniany ˌɡɔʒɛlʲˈɲãnɨ adj
brenneri
dotyczący gorzelnictwa, odnoszący się do gorzelnictwa, związany z gorzelnictwem

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
bitter
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ adv
het
(potocznie, potoczny) niebezpiecznie
serdecznie, wylewnie
heit
bardzo ciepło, upalnie

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ n
hete
wysoka temperatura, upał

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
het
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
feber
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;

gospoda n
gjestgiveri
dom zajezdny
jadłodajnia wiejska lub stylizowana na taki charakter

gospodarczy ˌɡɔspɔˈdarʧ̑ɨ adj
billig
związany z gospodarką, dotyczący gospodarki

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
økonomi
całokształt działalności gospodarczej

gospodarować v
håndtere
prowadzić gospodarkę danego miejsca lub miejscowości
dyrke
prowadzić gospodarstwo rolne

gospodarstwo ˌɡɔspɔˈdarstfɔ n
dyrke
posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
vert
(biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;
osoba przyjmująca gości

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
koke
przyrządzać ciepłą potrawę

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
klar
skończony, wykonany

gotyk ˈɡɔtɨk n
gotisk
(sztuka) (architektura, architektoniczny) styl w architekturze i sztuce średniowiecza;

gotów ˈɡɔtuf adj
sette sammen
chętny i zdolny do zrobienia czegoś
beredt
przygotowany do czegoś, na coś
skończony, wykonany

gotówka ɡɔˈtufka n
kontanter
pieniądze w postaci banknotów lub monet
(bankowość, bankowy) (księgowość) pieniądze, którymi można płacić w każdej chwili

gołoledź ɡɔˈwɔlɛʨ̑ n
gli
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
due
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąbek ɡɔˈwɔ̃mbɛk n
turteldue
(żartobliwie) o kimś zakochanym, pozostającym w związku

gołębi ɡɔˈwɛ̃mbʲi adj
due
(zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem
mający kolor jasnopopielaty o odcieniu niebieskawym, taki jak kolor pióra gołębia

gołębica ˌɡɔwɛ̃mˈbʲiʦ̑a n
due
(ornitologia, ornitologiczny) samica gołębia

gościniec ɡɔɕˈʨ̑ĩɲɛʦ̑ n
suvenir
(przestarzałe, przestarzały) podarunek z podróży
landeveg
szeroka droga

gościnny ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ adj
gjestfri
chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gościć v
ta imot
podejmować kogo u siebie
beholde
o stanach psychicznych stawać się widocznym

gość ɡɔɕʨ̑ n
gjest
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
kryddernellik
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;
kwiat rośliny (1.1)

gra ɡra n
spill
zabawa według ustalonych reguł;

gra słów ˈɡra ˈswuf n
ordspill
budowanie zdań w oparciu o wieloznaczność lub homonimię wyrazów

grab ɡrap n
agnbøk
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;
drewno grabu (1.1)

grabie ˈɡrabʲjɛ n
rake
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabież ˈɡrabʲjɛʃ n
ravnsort
zabieranie siłą czyjejś własności; obrabowanie, plądrowanie

grabić ˈɡrabʲiʨ̑ v
plyndre
(książkowy) odbierać coś komuś siłą, łupić
rake
zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi

gracja n
betalingsutsettelse
wdzięk, powab, lekkość

gracz ɡraʧ̑ n
spiller
uczestnik gry lub zawodów

grad ɡrat n
hagl
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradobicie ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ n
hagl
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu powodujące znaczne straty materialne

graf ɡraf n
greve
(historia, historyczny, historycznie) osoba nosząca tytuł grafa (1.1)
(historia, historyczny, historycznie) tytuł szlachecki w dawnych Niemczech, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Austrii, odpowiednik hrabiego;
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

grafik ˈɡrafʲik n
timeplan
harmonogram prac

grafika ˈɡrafʲika n
grafikk
dział sztuk plastycznych, obejmujący techniki pozwalające na wielokrotne powielanie rysunku na papierze lub tkaninie;
avtrykk
dzieło wykonane techniką (1.1)

grafologia n
grafologi
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

grafoskop ɡraˈfɔskɔp n
overheadprosjektør
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);

gram ɡrãm n
gram
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
grammatikk
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

gramofon ɡrãˈmɔfɔ̃n n
grammofon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

granat ˈɡrãnat n
granateple
(spożywczy) owoc granatowca
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec;

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
granateple
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
marineblå
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
grense
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;
aldersgrense
(matematyka, matematyczny) wartość, do której zmierza ciąg lub funkcja;

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
bord
mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit ˈɡrãɲit n
granitt
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

grant ɡrãnt n
donasjon
dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium

grappa ˈɡrapːa n
grappa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wódka z winogron (i ich pestek)

grasica n
brissel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

gratis ˈɡratʲis adv
gratis
bezpłatnie, darmo, darmowo, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; (potocznie, potoczny) na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

gratulować ˌɡratuˈlɔvaʨ̑ v
gratulere
składać wyrazy uznania

gratyfikacja ˌɡratɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
glede
dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

grawerować v
gravere
żłobić rysunki powierzchniach z materiałów twardych, zwłaszcza metalowych

grawiton n
graviton
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać ɡraʨ̑ v
leke
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
spille
o przedmiocie: wydawać dźwięki
leke
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie
spille
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego

grdyka ˈɡrdɨka n
nøtt
(anatomia, anatomiczny) wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn)

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
gresk
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
gresk
język Greków i po części Cypryjczyków;

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
grapefrukt
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

gremium ˈɡrɛ̃mʲjũm n
kropp
grupa osób zajmujących się tym samym zawodem lub pełniących te same funkcje

grill ɡrʲil n
grill
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw
(środowiskowy) (motoryzacja) atrapa przednia pod maską

grillowanie ˌɡrʲilɔˈvãɲɛ n
grille
(rzeczownik odczasownikowy) od: grillować

grillować ɡrʲiˈlɔvaʨ̑ v
grille
piec na rusztach

grobowy ɡrɔˈbɔvɨ adj
grav
odnoszący się do grobu

groch ɡrɔx n
ert
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

groch z kapustą ˈɡrɔx s‿kaˈpustɔ̃w̃ n
sammensurium
(przenośnie, przenośnia) coś chaotycznego, bezładnie zmieszanego

grochowy adj
ert
związany z grochem, dotyczący grochu; zawierający groch

grochówka ɡrɔˈxufka n
ertesuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

grof n
greve
TemplateParserError:LuaError hrabia, graf

grom ɡrɔ̃m n
tordne
(książkowy) piorun

gromada ɡrɔ̃ˈmada n
klase
(astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;
klasse
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna w zoologii niższa rangą od typu, wyższa od rzędu;
tropp
zbiorowisko przedmiotów, zwierząt czy ludzi, zwykle dość liczne

gromadzić ɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑ v
gruppera
składać, zbierać w jednym miejscu
zbierać, kolekcjonować

grono ˈɡrɔ̃nɔ n
klase
(potocznie, potoczny) kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce
firma
grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp.

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
røyskatten røyskatt
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych;

gros ɡrɔ ɡrɔs n
ekkel
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki;
høyst
(książkowy) zdecydowana większość

groszek ˈɡrɔʃɛk n
ert
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion

grot ɡrɔt n
pilspiss
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;

groteska n
grotesk
(literacko) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
grotesk
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

groza ˈɡrɔza n
gru
uczucie strachu, przerażenia spowodowane niebezpieczeństwem

grubas ˈɡrubas n
feit
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) otyła osoba

grubiański ɡruˈbʲjä̃j̃sʲci adj
grov
(przestarzałe, przestarzały) ordynarny, niekulturalny, chamski, prostacki

grubo adv
-es
(akustyka, akustyczny) mając niski ton
feit
dając niedrobne kawałki
mye
w dużym stopniu

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
kjernebiter
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

gruboskórny adj
rå
(przenośnie, przenośnia) pozbawiony taktu i wrażliwości

grubość n
tykkelse
wymiar w krótszej osi

gruby ˈɡrubɨ adj
feit
otyły

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
kjertel
(anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju;

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
desember
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grunt ɡrũnt n
bakke
obszar stanowiący czyjąś własność (najczęściej występujące w liczbie mnogiej)
powierzchnia Ziemi lub innej planety, teren
jordsmonn
warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać

gruntować ɡrũnˈtɔvaʨ̑ v
prim
pokrywać jakąś powierzchnię gruntem, warstwą podkładową

gruntowny ɡrũnˈtɔvnɨ adj
grundig
sięgający do gruntu, dogłębnie wnikający we wszystkie szczegóły

grupa ˈɡrupa n
gruppe
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

grupa krwi n
blodtype
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grupować ɡruˈpɔvaʨ̑ v
gruppera
tworzyć grupy, porządkować w grupach

grusza ˈɡruʃa n
pæretre
(botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;

gruszka ˈɡruʃka n
pære
(spożywczy) owoc gruszy;

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
georgisk
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
georgisk
język urzędowy Gruzji;

gruźlica ɡruʑˈlʲiʦ̑a n
tuberkulose
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gryf ɡrɨf n
griff
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

grymas ˈɡrɨ̃mas n
grimase
wykrzywienie twarzy

grynszpan ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn n
eir
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;

grypa ˈɡrɨpa n
influensa
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

grypsera ɡrɨpˈsɛra n
drake
(potocznie, potoczny) gwara więzienna;

grywać v
leke
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odtwarzać jakąś rolę co pewien czas
grać nieregularnie, od czasu do czasu

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
gnager
ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
bite
zatapiać w czymś zęby

gryźć ziemię v
bite i gresset
być martwym

grzać v
varm
czynić cieplejszym
koke
podwyższać wysoko temperaturę czegoś
varmer opp
wydzielać ciepło
kose seg
poddawać się działaniu ciepła

grzbiet ɡʒbʲjɛt n
back
(potocznie, potoczny) plecy
rygg
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej

grzebać ˈɡʒɛbaʨ̑ v
digge
rozgarniać, np. ziemię

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
kam
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

grzech ɡʒɛx n
synd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
rangle
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

grzechotnik ɡʒɛˈxɔtʲɲik n
klapperslange
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzecznościowy ˌɡʒɛʧ̑nɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
høflig
taki, który charakteryzuje się grzecznością; taki, od którego wymagana jest grzeczność

grzeczność ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
gi kompliment
grzeczności uprzejme słowa i gesty, komplementy

grzeczny ˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
høflig
o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

grzejnik n
avfyre
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do ogrzewania pomieszczeń

grzeszny ˈɡʒɛʃnɨ adj
syndig
popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzmieć v
tordne
o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot
wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot

grzmot ɡʒmɔt n
tordne
huk towarzyszący, wraz z błyskawicą, piorunowi

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
sopp
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor

grzybek ˈɡʒɨbɛk n
bolleklipp
(krawiectwo) przyrząd do cerowania

grzybica n
sopp
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby

grzywa ˈɡʒɨva n
man
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywka ˈɡʒɨfka n
lugg
włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna n
bot
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grób ɡrup n
grav
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

gubernator ˌɡubɛrˈnatɔr n
guvernør
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernatorstwo n
guvernement
(administracja) prowincja zarządzana przez gubernatora

guglać ˈɡuɡlaʨ̑ v
nettsøk
(potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

guglować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
nettsøk
(potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

guma ˈɡũma n
gummi
rodzaj rozciągliwego tworzywa;

guma do żucia n
tyggegummi
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka ˈɡũmka n
gummi
(potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa;
(szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

gumka do ścierania ˈɡũmka ˌdɔ‿ɕʨ̑ɛˈrãɲa n
bilgummi
gumka służąca do wycierania śladów ołówka, najczęściej z papieru

gumowy ɡũˈmɔvɨ adj
bilgummi
wykonany z gumy

gust ɡust n
smak
poczucie piękna i harmonii

guwerner n
guvernør
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczyciel domowy, wychowawca dzieci w zamożnych rodzinach

guziec ˈɡuʑɛʦ̑ n
vortesvin
(zoologia, zoologiczny) przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik ˈɡuʑik n
knapp
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gwara ˈɡvara n
prate
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od przyjętego języka standardowego;

gwarancja ɡvaˈrãnʦ̑ʲja n
garanti
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad);
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś

gwarantować v
garantere
zapewniać, dawać gwarancję, ręczyć, zabezpieczać

gwałcić ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑ v
voldta
(książkowy) naruszać siłą zasady lub normy
zmuszać do stosunku płciowego

gwałt ɡvawt n
valdtekt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

gwałtowny ɡvawˈtɔvnɨ adj
stormfull
nagły, szybki
voldelig
o człowieku impulsywny, porywczy, burzliwy, żywiołowy, wybuchowy

gwelf n
guelf
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;

gwiazda ˈɡvʲjazda n
stjerne
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
sławna osobistość w danym środowisku

gwiazda spadająca ˈɡvʲjazda ˌspadaˈjɔ̃nʦ̑a n
meteor
(astronomia, astronomiczny) bryła kamienna lub metaliczna poruszająca się w przestrzeni międzyplanetarnej

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
stjernebilde
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwinejski ɡvʲĩˈnɛjsʲci adj
guinean
odnoszący się do krainy Gwinea
odnoszący się do państwa Gwinea

gwint n
tråd
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek

gwintować v
tråd
(technologia, technika, techniczny) wykonywać gwinty

gwintownik ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik n
tappekran
narzędzie skrawające wieloostrzowe, służące do nacinania gwintów wewnętrznych;

gwizd n
hvin
wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór

gwizdać ˈɡvʲizdaʨ̑ v
plystre
wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
fløyte
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
spiker
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gzyms ɡzɨ̃ms n
list
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra ˈɡura n
fjell berg
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
isfjell
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

górka ˈɡurka n
kolle
(zdrobniale) góra

górnictwo n
gruvedrift
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;

górnik ˈɡurʲɲik n
gruvearbeider
pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górny ˈɡurnɨ adj
øvre
taki, który jest na pewnej wysokości, w górze
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taki, który dotyczy wyższej części skali
o odcinku rzeki taki, który jest bliżej źródła

górski ˈɡursʲci adj
berg
związany z górami, dotyczący gór

góry n
berg
(geografia, geograficzny) teren o pofałdowanej powierzchni przekraczającej 300 m różnicy wysokości;

gówniarz ˈɡuvʲɲaʃ n
drittunge
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) dziecko, chłopiec

gówno ˈɡuvnɔ n
dritt
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał

gówno prawda ˈɡuvnɔ ˈpravda interjection
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) gniewna reakcja na czyjąś wypowiedź uważaną za nieprawdziwą

gówno prawda ˈɡuvnɔ ˈpravda n
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) oczywiste kłamstwo, nieprawda

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
svamp
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;

gągoł ˈɡɔ̃ŋɡɔw n
kvinand
(ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
larve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;

gąszcz ɡɔ̃w̃ʃʧ̑ n
kjerr
gęste skupienie drzew lub krzewów

gęba ˈɡɛ̃mba n
felle
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta

gęgawa ɡɛ̃ŋˈɡava n
grågås
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
gåsehud
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęstwina ɡɛ̃w̃ˈstfʲĩna n
kjerr
gęste skupienie roślin, zwłaszcza krzewów i drzew

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
gås
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej (1.1)
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

gładzica ɡwaˈʥ̑iʦ̑a n
rødspette
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;

gładzić v
tak
przesuwać po czymś delikatnie ręką

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
smeike
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głasnost ˈɡwasnɔst n
glasnost
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

głaz narzutowy n
flyttblokk
(geologia, geologiczny) fragment skały litej, przyniesiony przez lądolód;

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
sulten
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głos ɡwɔs n
avstemning
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
røst stemme
dźwięk wydawany przez istoty żyjące

głosiciel n
advokat
(podniośle) osoba głosząca coś, upowszechniająca jakieś przekonania

głosić ˈɡwɔɕiʨ̑ v
preke
(podniośle) wygłaszać (na przykład) przemówienie, kazanie
kunngjøre
ogłaszać, oznajmiać (na przykład) wiadomość, rozgłaszać, upowszechniać (na przykład) idee, hasła

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
avstemning
(potocznie, potoczny) wybory
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
stemme
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głosowy adj
vokal
związany z głosem, dotyczący głosu

głowa ˈɡwɔva n
hode
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;

głowa państwa n
statsoverhode
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba sprawująca najwyższą władzę w kraju

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
taffeland
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący;

głownia ˈɡwɔvʲɲa n
blad
(wojskowość, wojskowy) główna część broni siecznej przeznaczona do cięcia lub kłucia;

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
høgtaler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
berømt
popularny; taki, o którym się dużo mówi
stein
taki, który jest dobrze słyszalny

głuchota ɡwuˈxɔta n
døvhet
utrata zdolności słyszenia;

głuchy ˈɡwuxɨ adj
døv
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głupek ˈɡwupɛk n
dyr
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś głupi
dust
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba niepoważna

głupi ˈɡwupʲi adj
dum
niemądry, ograniczony intelektualnie

głupiec ˈɡwupʲjɛʦ̑ n
dust
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupio adv
dum
w niemądry sposób

głupota ɡwuˈpɔta n
dumhet
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
storfugl
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głód ɡwut n
sult
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;

główka ˈɡwufka n
hode
(biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom
skjeblad
część fajki, do której nabija się i spala tytoń

główkować v
evne
(sport, sportowy) odbijać piłkę głową

główny ˈɡwuvnɨ adj
hoved-
pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy

głębia ˈɡwɛ̃mbʲja n
dyp
(przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury
miejsce o dużej głębokości
dybde
odległość od powierzchni do dna
avgrunn
przepaść, otchłań, czeluść, głębina

głębina n
dybde
szczególnie głęboka cześć zbiornika wodnego

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
dyp
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
dypt
daleko w głębi

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
dybde
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

habit ˈxabʲit n
sedvane
ubiór zakonny;

haczyk ˈxaʧ̑ɨk n
huke
(zdrobniale) od: hak
fangst
trudny do zauważenia podstęp lub problem
avkrysse
znak ✓

hafn xafn̥ n
hafnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haftować xafˈtɔvaʨ̑ v
brodere
(rękodzieło, rękodzielniczy) (włókiennictwo) wyszywać igłą wzór na materiale

haggis n
haggis
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szkocka potrawa z podrobów baranich, zaszytych w owczym żołądku

hagiografia n
hagiografi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

haiku xaˈ<sup>j</sup>iku n
haiku
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

hak xak n
hekling
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

hala ˈxala ˈxalɛ n
sal
(architektura, architektoniczny) bardzo duże pomieszczenie o rozległej powierzchni;

halabarda ˌxalaˈbarda n
hellebard
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halibut xaˈlʲibut n
kveite
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halka ˈxalka n
gli
(krawiectwo) część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę;

halo ˈxalɔ interjection
hallo
wyrażenie używane przy odbieraniu telefonu

hamak ˈxãmak n
hengekøye
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburger xãmˈburɡɛr n
hamburger karbonadesmørbrød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamować xãˈmɔvaʨ̑ v
brems
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulcowy adj
brems
(technologia, technika, techniczny) odnoszący się do hamulca

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
brems
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

hamulec ręczny xãˈmulɛʦ̑ ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ n
brekk
(motoryzacja) ręcznie aktywowany hamulec postojowy w samochodzie;

handel ˈxãndɛl n
handel
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi n
menneskehandel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

handlować xãnˈdlɔvaʨ̑ v
dele ut
zajmować się kupnem, sprzedażą lub wymianą towarów i usług

handlowiec n
kjøpmann
(handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem

handlowy xãnˈdlɔvɨ adj
fag
związany z handlem, odnoszący się do handlu

handryczyć się xãnˈdrɨʧ̑ɨʨ̑‿ɕɛ v
kjekle
(potocznie, potoczny) wykłócać się, sprzeczać się

hangar ˈxãŋɡar n
hangar
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

hantel n
manual
(sport, sportowy) ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce;

harcerz ˈxarʦ̑ɛʃ n
Speiderbevegelsen
(harcerski) członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

hardware n
maskinvare
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

hardy ˈxardɨ adj
arrogant
dumny, butny, nieposłuszny

harfa ˈxarfa n
harpe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harmonia xarˈmɔ̃ɲja n
harmoni
ład
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element dzieła muzycznego;

harmonijka ustna ˌxarmɔ̃ˈɲijka ˈustna n
munnharmonika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;

harmonogram ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm n
timeplan
opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia;

harpun ˈxarpũn n
harpun
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

has xas n
hassium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

haszysz ˈxaʃɨʃ n
hasj
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło ˈxaswɔ n
parole
myśl przewodnia, idea
passord
tajny wyraz lub ciąg znaków
adgang
wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu

hau xaw interjection
voff boff
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
haubits
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hazard ˈxazart n
hasardspill
gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardzista ˌxazarʲˈʥ̑ista n
hasardspiller
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas ˈxawas n
larm
głośne, uciążliwe dźwięki;

hańba ˈxãɲba n
skam
(książkowy) coś, co przynosi wstyd, stanowi ujmę dla honoru

hańbić ˈxãɲbʲiʨ̑ v
skam
okrywać hańbą, przynosić hańbę

heavy metal n
tungmetall
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki);

heban ˈxɛbãn n
ibenholt
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
hebraisk
związany z Hebrajczykami

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
hebraisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonizm n
hedonisme
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
hegemoni
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

hej xɛj interjection
hei
powitanie

hejt xɛjt n
hate
(neologizm) (potocznie, potoczny) działanie w Internecie przejawiające złość, wrogość, nienawiść wobec kogoś
(neologizm) (potocznie, potoczny) obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie

heksan ˈxɛksãn n
heksan
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz;

hektar ˈxɛktar n
hektar
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hektyczny xɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
hastig (ˇhɑsti)
gorączkowy

hel xɛl n
helium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

hematyt n
hematitt
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemofilia n
blødersykdom
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofobia n
blodfobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hentai ˈxɛ̃ntaj n
hentai
(sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
heparin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

heptan ˈxɛptãn n
heptan
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz;

heraldyczny ˌxɛralˈdɨʧ̑nɨ adj
heraldikk
dotyczący heraldyki

heraldyka n
heraldikk
nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb xɛrp n
våpen
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe

herbata xɛrˈbata n
te
napój, napar z suszu (1.2);
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);

herbata chińska xɛrˈbata ˈxʲĩj̃ska n
te
(botanika, botaniczny) (Camellia sinensis) roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty

herbatnik xɛrˈbatʲɲik n
kjeks
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;

herbowy adj
våpen
dotyczący herbów, związany z herbem, herbami

herc xɛrʦ̑ n
hertz
(fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

heretycki ˌxɛrɛˈtɨʦ̑ʲci adj
kjettersk
(przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji

herezja xɛˈrɛzʲja n
heresi
(przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
heroin
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

heros n
helt
(przenośnie, przenośnia) ktoś bohaterski

herpetologia ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja n
herpetologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

herszt xɛrʃt n
boss
(potocznie, potoczny) przywódca bandy, szajki złoczyńców

heterogenny adj
heterogen
zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualista ˌxɛtɛrɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
heterofil
osoba o orientacji heteroseksualnej

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
heterofili
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
heterofil
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman ˈxɛtmãn n
dronning
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hetycki adj
hettittisk
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii

hetycki n
hettittisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

hełm xɛwm n
hjelm
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hełmiatka xɛwˈmʲjatka n
rødhodeand
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;

hiacynt ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt n
hyasint
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;

hiena ˈxʲjɛ̃na n
hyene
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

higiena xʲiˈɟɛ̃na n
hygiene
dbanie o czystość ciała

higieniczny adj
hygienisk
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

higroskopijność ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑ n
hygroskopisk
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

hindi ˈxʲĩndʲi n
hindi
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduista ˌxʲĩnduˈ<sup>j</sup>ista n
hinduisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca hinduizmu

hinduistka ˌxʲĩnduˈ<sup>j</sup>istka n
hinduisk
kobieta, która wyznaje hinduizm

hinduistyczny ˌxʲĩndu<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
hinduisk
związany z hinduizmem, dotyczący hinduizmu

hinduizm xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
hinduisme
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hinduski xʲĩnˈdusʲci adj
indisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z hinduizmem
pochodzący z Indii, dotyczący Indii lub Hindusów

hip hip hurra interjection
hipp hipp hurra
okrzyk wyrażający entuzjazm lub euforię

hipergamia n
hypergami
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków

hipertermia ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja n
hypertermi
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hipochondria n
hypokondri
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipoglikemia n
hypoglykemi
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokryzja ˌxʲipɔˈkrɨzʲja n
hykleri
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipomania ˌxʲipɔ̃ˈmãɲja n
hypomani
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie charakteryzujące się wzmożoną aktywnością

hipopotam ˌxʲipɔˈpɔtãm n
flodhest
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipoteka ˌxʲipɔˈtɛka n
hypothek
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipoteza ˌxʲipɔˈtɛza n
hypotese
niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

histologia n
histologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

historia xʲiˈstɔrʲja n
historie
nauka zajmująca się badaniem przeszłości;

historyczny ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
historisk
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk xʲiˈstɔrɨk n
historiker
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci adj
spansk
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci n
spansk
romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hit xʲit n
hit
utwór muzyczny (zazwyczaj piosenka) wyjątkowo modny w danym czasie

hoax n
bedrag
fałszywa informacja pozorująca prawdziwą, aby wprowadzić w błąd odbiorcę

hobby ˈxɔbbʲi n
hobby
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hodować xɔˈdɔvaʨ̑ v
dyrke
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania

hojność n
belønning
cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni

hojny ˈxɔjnɨ adj
rik
(książkowy) szczodrze udzielany

hokej ˈxɔkɛj n
hockey
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ n
ishockey
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

hol xɔl n
sal
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
nederlandsk
związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
Nederlandsk
główny język Holandii;

holm xɔlm n
holmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

holokaust xɔˈlɔkawst n
Holocaust
(historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust

homar ˈxɔ̃mar n
hummer
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
homøopati
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homiletyka n
homiletikk
(teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homofobia ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja n
homofobi
silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów;

homoseksualista ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
homofil
(seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej;

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
homoseksualitet
(seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualność n
homofili
(seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co homoseksualne; cecha tych, którzy są homoseksualni

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
homoseksuell
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

honduraski ˌxɔ̃nduˈrasʲci adj
honduransk
odnoszący się do państwa Honduras

honor ˈxɔ̃nɔr n
ære
czyjeś poczucie godności

horda ˈxɔrda n
horde
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
(książkowy) tłum, zgraja, banda

horoskop xɔˈrɔskɔp n
horoskop
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horror ˈxɔrːɔr n
gru
(przenośnie, przenośnia) straszne zdarzenie, dramatyczna sytuacja, uciążliwe okoliczności

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
horisont
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;

horyzontalny ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ adj
horisontal
taki, który ma poziomy kierunek

hostessa xɔˈstɛsːa n
vertinne
(książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.

hot dog ˈxɔd ˈːɔk n
pølse i brød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hotel ˈxɔtɛl n
hotell
(hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

housowy adj
hus
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący muzyki house

hoży ˈxɔʒɨ adj
yppig
(dawniej, dawny) taki, który wygląda dobrze, zdrowo, pięknie, młodo, jest silny i urodziwy

hrabia ˈxrabʲja n
greve
tytuł szlachecki;

hrabina xraˈbʲĩna n
grevinne
żona hrabiego

huczeć ˈxuʧ̑ɛʨ̑ v
knipse
wydawać głośny, niski ton

huk xuk n
rumle
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna

hulajnoga ˌxulajˈnɔɡa n
sparkesykkel
prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi

humbak ˈxũmbak n
knølhval
(zoologia, zoologiczny) Megaptera novaeangliae, gatunek wieloryba z podrzędu fiszbinowców;

hummus n
humus
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor ˈxũmɔr n
humør
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry
humor
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości

humus ˈxũmus n
humus
(ekologia, ekologiczny) (geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;

huragan xuˈraɡãn n
orkan
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

hurtowy adj
en gros
(handel, handlowy) kupowany i sprzedawany na dużą skalę, po niższej cenie niż w handlu detalicznym

huzar n
husar
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej;

huśtawka xuɕˈtafka n
dumphuske
(przenośnie, przenośnia) gwałtowne zmiany, wahania; zmienność

hybryda xɨ.ˈbrɨ.da n
blandning
(książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie

hydraulik xɨˈdrawlʲik n
rørlegger
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
hydrologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydroplan xɨˈdrɔplãn n
sjøfly
samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

hydroponika ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika n
vannkultur
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

hydrostatyka ˌxɨdrɔˈstatɨka n
hydrostatikk
nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hymn xɨ̃mn n
hymne
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

i i conjunction
og
…łączący słowa i zdania równorzędne

i tak
uansett
mimo to, mimo wszystko

i tak dalej adv
og så videre
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

ich ix pronoun
deres
3. (osoba) lm

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
iktyologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

idea iˈdɛa n
oppfatning
myśl przewodnia;
pomysł

identyfikacja ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
identifikasjon
(książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy
(psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę

identyfikować v
identifisere
ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest

ideogram ˌidɛˈɔɡrãm n
ideogram
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideolog n
ideolog
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
ideologi
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

idiom ˈidʲjɔ̃m n
idiom
(przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) mowa, narzecze
wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;

idiopatyczny adj
idiopatisk
(medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiosynkratyczny adj
idiosynkratisk
związany z idiosynkrazją

idiosynkrazja n
særegenhet
(psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację

idiota iˈdʲjɔta n
idiot
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi; tępak

ido ˈidɔ n
ido
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idol ˈidɔl n
idol
osoba, którą się podziwia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

iglicznia iɡˈlʲiʧ̑ʲɲa n
tangsnelle
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;

igloo ˈiɡlu ˈiɡlɔ n
iglo
kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
overse
pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m idiom
leke med ild
niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
Olympiske leker
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

igrzysko n
leke
(dawniej, dawny) impreza o charakterze niesportowym

iguana ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna n
iguan
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów;

igła ˈiɡwa n
nål
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;

ikona iˈkɔ̃na n
ikon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

ikra ˈikra n
rogn
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb
sjel
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) energia życiowa

ile ˈilɛ interrogativePronoun
kor
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze
używany do pytania o wielkość

ile ˈilɛ pronoun
kor
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

iloczyn iˈlɔʧ̑ɨ̃n n
produkt
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz iˈlɔras n
kvotient
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy adj
kvantitativ
dotyczący ilości

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
beløp
liczba określająca objętość lub masę;
kvantitet
liczba sztuk

ilustracja ˌiluˈstraʦ̑ʲja n
illustrasjon
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;

ilustrator ˌiluˈstratɔr n
illustratør
osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

ilustrować v
anskueliggjøre
(przenośnie, przenośnia) uzupełniać, unaoczniać coś przykładem, dodatkowym komentarzem lub dokumentacją
illustrere
opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem

iluzja n
illusjon
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

imadło ĩˈmadwɔ n
krampe
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imaginacja ˌĩmaɟĩˈnaʦ̑ʲja n
fantasi
wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś
zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie

imam ˈĩmãm n
imam
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbir ˈĩmbʲir n
ingefær
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
partisipp
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
innvandring
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigracyjny ˌĩmʲiɡraˈʦ̑ɨjnɨ adj
innvandring
związany z imigracją, należący do niej

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
innvandrer
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imię ˈĩmʲjɛ n
fornavn navn
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp.;

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
keisar
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy

imperializm n
imperialisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
imperium
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje

impertynent ˌĩmpɛrˈtɨ̃nɛ̃nt n
slyngel
osoba zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

impet n
drivkraft
siła rozpędu
szybki ruch

implementacja ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
iverksetting
(publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

implikować v
implisere
pociągać za sobą

imponować ˌĩmpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
imponere
wzbudzać w kimś uznanie, podziw

imponujący adj
imponerende
wzbudzający uznanie i zachwyt

importować v
importere
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

imprimatur n
imprimatur
(kościelny) (administracja) kościelne pozwolenie na druk;

improwizować v
improvisere
(przenośnie, przenośnia) wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów
prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
annerledes
w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie

incest ˈĩnʦ̑ɛst n
blodskam
(rzadki, rzadko używany) obcowanie płciowe z kimś blisko spokrewnionym

ind ĩnt n
indium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indiański ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci adj
indiansk
związany z Indianami, dotyczący Indian

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
indonesisk
odnoszący się do państwa Indonezja

indor ˈĩndɔr n
kalkun
samiec indyka

industrialny adj
industriell
związany z industrializacją, dotyczący industrializacji

indyczka ĩnˈdɨʧ̑ka n
kalkun
(ornitologia, ornitologiczny) samica indyka

indyferentny ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntnɨ adj
likegyldig
(książkowy) obojętny; taki, który ma bierny stosunek

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
indisk
związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk ˈĩndɨk n
kalkun
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualnie adv
særskilt
występując osobno

inercja ĩˈnɛrʦ̑ʲja n
treghet
bierność, bezwładność, niezdarność, niezgrabność, próżniactwo, lenistwo; bierne poddawanie się, niechęć do czynu

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
infeksjon
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
inflasjon
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
informasjon
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informacyjny ˌĩnfɔrmaˈʦ̑ɨjnɨ adj
informasjon
dostarczający wiadomości lub innych informacji
związany z informacjami, ich przesyłaniem i przetwarzaniem

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
Informatikk
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informować ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑ v
informere
przekazywać wiadomość i objaśniać

ingerencja ˌĩŋɡɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
interferens
wpływ na coś, mieszanie się do jakiejś sprawy, interweniowanie, wtrącanie się

inguski n
ingusjisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język inguski;

inicjatywa n
initiativ
propozycja zrealizowania określonych działań
skłonność do samodzielnego inicjowania działań
w grach: pierwszeństwo dające przewagę

inicjować v
sette i gang
dawać czemuś początek

inklinacja n
tilbøyelighet
(fizyka, fizyczny) nachylenie, kąt nachylenia

inkrementacja ˌĩŋkrɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
inkrementere
(informatyka, informatyczny) operacja zwiększenia wartości o jeden;

inkryminować ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑ v
beskylde
obwiniać, stawiać zarzuty

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
inkunabel
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

innowacja n
innovasjon
proces wprowadzenia czegoś nowego, ulepszania czegoś

inny ˈĩnːɨ adj
forskjellig
odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
annen
nie ten, jakiś odmienny

inochód ĩˈnɔxut n
pass
(zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;

inscenizator ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzatɔr n
regissør
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;

inserat ĩw̃ˈsɛrat n
annonse
(przestarzałe, przestarzały) ogłoszenie opublikowane w prasie

inspiracja ˌĩw̃spʲiˈraʦ̑ʲja n
inspirasjon
natchnienie, twórczy zapał, wena

inspirować v
inspirere
dostarczać natchnienia

instalacja ˌĩw̃staˈlaʦ̑ʲja n
installasjon
(sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów
(technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość

instalator n
installatør
(technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instalować ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑ v
innrede
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach
(potocznie, potoczny) wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się

instancja n
instans
(administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji

instrukcja ĩw̃ˈstrukʦ̑ʲja n
veiledning
zbiór zasad zalecających postępowanie w określonej dziedzinie

instruktaż n
veiledning
udzielanie komuś instrukcji, wskazówek

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
instrument
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny
(technologia, technika, techniczny) narzędzie
(technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy;
(przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu

instrument muzyczny n
musikkinstrument
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
instinkt
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
insulin
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

insurekcja ˌĩw̃suˈrɛkʦ̑ʲja n
opprør
powstanie zbrojne

insynuacja n
insinuasjon
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

integracja ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja n
integrasjon
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

integralny ˌĩntɛˈɡralnɨ adj
integral
nierozerwalnie związany z czymś

intelektualista n
intellektuell
człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

intelektualny ˌĩntɛlɛktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
intellektuell
dotyczący intelektu lub intelektualistów

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
intelligens
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
intelligent
odznaczający się inteligencją

intencja ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
intensjon
chęć, zamiar

interakcja ˌĩntɛrˈakʦ̑ʲja n
interaksjon
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń

interes ĩnˈtɛrɛs n
interesse
sprawa (do załatwienia)

interesować ˌĩntɛrɛˈsɔvaʨ̑ v
interessere
wzbudzać zainteresowanie, ciekawić

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
interessant
ciekawy, zajmujący

interferencja n
interferens
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
Interlingua
międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

internetowy ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ adj
Internett
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet

internować ˌĩntɛrˈnɔvaʨ̑ v
praktikant
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego
pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie

interview ĩnˈtɛrvʲju n
intervju
wywiad przeprowadzony przez dziennikarza

interwał ĩnˈtɛrvaw n
intervall
odległość między wysokościami dwóch dźwięków;

interwencja ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
intervensjon
wejście pomiędzy, mieszać się do czegoś aby osiągnąć zamierzony cel

introdukcja ˌĩntrɔˈdukʦ̑ʲja n
anbefaling
wstęp, przedstawienie czegoś, początek

intymny ĩnˈtɨ̃mnɨ adj
intim
mocno osobisty
związany z erotyką

inwazja ĩnˈvazʲja n
invasjon
(biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;

inwestować ˌĩnvɛˈstɔvaʨ̑ v
investere
dokonywać inwestycji

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
investering
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
ingeniør
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

iperyt iˈpɛrɨt n
sennep
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny mający budowę zbliżoną do iperytu (1.1) będący bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków;

iperyt siarkowy iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ n
sennepsgass
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

irański iˈrãj̃sʲci adj
iransk
odnoszący się do państwa Iran

irbis śnieżny n
snøleopard
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
irsk
język celtycki używany przez Irlandczyków;

ironia iˈrɔ̃ɲja n
ironi
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
ironisk
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

irracjonalny ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
irrasjonal
sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

iryd ˈirɨt n
iridium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irygacja n
irrigasjon
(rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól;

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
irritere
drażnić, denerwować kogoś

iskra ˈiskra n
gnist
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam ˈislãm n
islam
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamizacja ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja n
islamisering
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamizm isˈlãmʲism̥ n
islamisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
islamofobi
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamski isˈlãmsʲci adj
islamsk
związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
islandsk
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
islandsk
język urzędowy Islandii;

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
eksistens
bycie, trwanie, występowanie, egzystencja
bli til
wyodrębniona całość, istota, byt

istnieć ˈistʲɲɛ̇ʨ̑ v
eksistere
być, występować w rzeczywistości

istota iˈstɔta n
natur
charakter, rodzaj, postać czegoś lub kogoś
skapning
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać

istotnie iˈstɔtʲɲɛ adv
i alt vesentligt
w znaczącym i/lub znacznym stopniu

istotnie iˈstɔtʲɲɛ particle
faktisk
…potwierdzająca rację tego, co ktoś wcześniej oznajmił

istotny iˈstɔtnɨ adj
viktig
taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny
tro
taki, który jest prawdziwy, rzeczywisty

iteracja ˌitɛˈraʦ̑ʲja n
iterasjon
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia)
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu;

itr itr̥ n
yttrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

izba ˈizba n
rom
(potocznie, potoczny) pomieszczenie w wiejskim domu
(urzędowy) pomieszczenie mieszkalne, pokój
kammer
(urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach
-bar
(urzędowy) organ zajmujący się sprawami jakiegoś zrzeszenia zawodowego, mający na celu jego obronę
kontor
(urzędowy) wyższy urząd administracji państwowej

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
isogloss
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izolować v
isolere
wydzielać z całości
oddzielać od otoczenia, nie dopuszczać do zetknięcia

izometryczny adj
isometrisk
(matematyka, matematyczny) taki, który nie zmienia odległości między punktami

izomorfizm ˌizɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
isomorfisme
(matematyka, matematyczny) odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje

izotop iˈzɔtɔp n
isotop
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
israelsk
odnoszący się do państwa Izrael

ił iw n
søle
(geologia, geologiczny) drobnoziarnista skała osadowa zbudowana głównie z minerałów ilastych;

iść iɕʨ̑ v
gå
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem

iść spać ˈiɕʨ̑ ˈspaʨ̑ v
melde seg
udawać się na sen

ja ja personalPronoun
jeg
pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłecznik jabˈwɛʧ̑ʲɲik n
eplevin
słabe wino z jabłek

jabłeczny adj
eple
dotyczący jabłek (owoców)

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
eple
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc jabłoni

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
adamseple
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłkowy japw̥ˈkɔvɨ japˈkɔvɨ adj
eple
zrobiony z jabłek, zawierający jabłka

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
epletre
drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht jaxt n
lystbåt
lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jad jadɨ jat n
gift
substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jadalnia jaˈdalʲɲa n
kantine
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jadalny jaˈdalnɨ adj
spiselig
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jadowity adj
giftig
zawierający jad, trujący

jagnić się v
lam
(zoologia, zoologiczny) o owcy rodzić młode, wydawać na świat jagnię

jagnię ˈjäɟɲɛ n
lam
(zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
lam
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)

jagoda jaˈɡɔda n
bær
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
jaguar
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
eggerøre
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko ˈjäjkɔ n
egg
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajko sadzone ˈjäjkɔ saˈʣ̑ɔ̃nɛ n
speileg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania

jajnik ˈjäjɲik n
eggstokk
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo ˈjäjɔ n
egg
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;

jajowód jäˈjɔvut n
eggleder
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak jak pronoun
hvordan
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu
…używany w pytaniach o sposób lub stan

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
hvordan har du det
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jakby ˈjaɡbɨ conjunction
som
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa

jaki ˈjäci pronoun
hvilken
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy

jaki ojciec, taki syn ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n proverb
som far, så sønn
syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
noe
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jako ˈjakɔ preposition
da
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jako że ˈjakɔ ˈʒɛ
da
skoro; ponieważ; z uwagi na fakt, że

jakoby conjunction
bortsett fra at
łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu

jakoby particle
tilsynelatende
informująca, że mówiący przytacza cudzy sąd i podaje w wątpliwość jego prawdziwość

jakościowy adj
kvalitativ
odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
kvalitet
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki jaˈkuʦ̑ʲci n
jakutisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język jakucki;

jama ˈjãma n
hol
(zoologia, zoologiczny) schronienie zwierząt wykopane w ziemi

jama ustna ˈjãma ˈustna n
munn
(anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego;

jamnik ˈjãmʲɲik n
dachs
(kynologia, kynologiczny) pies rasy (1.1)
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

jamowanie n
knipe
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi

janczarski adj
janitsjar
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów

japonistyka n
japanologi
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
japansk
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
japansk
język używany w Japonii;

jard n
yard
brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarmuż ˈjarmuʃ n
grønnkål
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzmo ˈjaʒmɔ n
åk
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;

jarzynowa n
grønnsaksuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z jarzyn, najczęściej różnych

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
jerpe
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia (Bonasa bonasia), łowny ptak eurazjatycki zamieszkujący w gęstych starodrzewach;

jarząbek zwyczajny n
jerpe
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia, gatunek ptaka rodziny kurowatych;

jarzębina ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna n
rogn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;
drewno jarzębiny (1.1)
rognebær
owoc jarzębiny (1.1)

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
grotte
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskrawy jasˈkravɨ adj
glad
o kolorze: intensywny
o przedmiocie: mający intensywny (1.1) kolor
o świetle: mocno świecący, rażący oczy

jaskółka jaˈskuwka n
svale
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasna cholera interjection
avføring
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie i brak akceptacji

jasnoniebieski ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
lyseblå
mający kolor niebieski o jasnym odcieniu

jasnowidzenie n
klarsynthet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasność ˈjasnɔɕʨ̑ n
glans
światło wysyłane przez źródło światła

jasnożółty ˌjasnɔˈʒuwtɨ adj
lysegul
mający kolor żółty o jasnym odcieniu

jasny ˈjasnɨ adj
klar
(potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty
blek
o kolorze: mało intensywny
lys
pełen światła, słońca, nie zaciemniony

jaspis ˈjaspʲis n
jaspis
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
hauk
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
øgle firfisle
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jawa ˈjava n
virkelighet
rzeczywistość

jawność n
offentlighet
cecha tego, co jawne

jawny ˈjavnɨ adj
slette
widoczny dla wszystkich, powszechnie wiadomy; taki, którego się nie ukrywa, nie maskuje

jawor n
platanlønn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;

jazda ˈjazda n
drive
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazgarz ˈjazɡaʃ n
hork
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych;

jazz ʤ̑ɛs n
jazz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jałmużna jawˈmuʒna n
almisse
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
einer
(botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.;

jałowy jaˈwɔvɨ adj
akademiker
bez wartości
flau
pozbawiony smaku

jałówka jaˈwufka n
kvige
(zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin ˈjäɕmʲĩn n
jasmin
(botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jaśnieć v
lyse
dawać wyraźnie jasny blask

jaźń jäɕɲ̊ n
ego
świadomość siebie i swojej osobowości

jebany jɛˈbãnɨ adj
forpult
(wulgarnie, wulgaryzm) taki, który denerwuje, wzbudza gniew, pogardę

jechać ˈjɛxaʨ̑ v
sleide
(potocznie, potoczny) o butach, sankach: ślizgać się
kjøre
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
ein
liczba 1

jeden ˈjɛdɛ̃n n
én
cyfra 1

jeden ˈjɛdɛ̃n pronoun
aleine
sam, pojedynczy, bez nikogo/niczego innego
én
któryś (z większej grupy)

jedna jaskółka wiosny nie czyni ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
en svale gjør ingen sommer
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak ˈjɛdnak conjunction
ikke desto mindre
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednakowo ˌjɛdnaˈkɔvɔ adv
uendra
tak samo, identycznie, w taki sam sposób

jednakowy ˌjɛdnaˈkɔvɨ adj
uendra
taki sam, identyczny

jednakże jɛdˈnaɡʒɛ conjunction
ikke desto mindre
wzmocniona forma spójnika jednak

jednobarwny ˌjɛdnɔˈbarvnɨ adj
ensfarget
mający jedną barwę

jednoczesny ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
samstundes
odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

jednocześnie ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
samtidig
naraz, równolegle
på en gang
w tej samej chwili, w jednym czasie

jednoczyć v
forene
łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei

jednojęzyczny ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
ettspråklig
napisany w jednym języku
posługujący się jednym językiem

jednokrotnie adv
med det første
jeden raz

jednolatek ˌjɛdnɔˈlatɛk n
ettåring
chłopiec mający jeden rok

jednoletni ˌjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
ettårig
mający jeden rok
trwający jeden rok

jednolity ˌjɛdnɔˈlʲitɨ adj
enhetlig
niezróżnicowany pod względem budowy, składu

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
enøyd
taki, który ma jedno oko

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
enhjørning
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednostka jɛdˈnɔstka n
individ
(książkowy) osoba, pojedynczy osobnik
greie
część całości

jednostka astronomiczna n
astronomisk enhet
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednostkowy adj
individuell
dotyczący jednego bytu (osoby, rzeczy, itp.)

jednostronnie adv
ensidig
w sposób jednostronny

jednostronny adj
unilateral
dokonywany przez jedną ze stron

jednoznaczny ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ adj
entydig
niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jedność ˈjɛdnɔɕʨ̑ n
einskap
wspólnota, unia, zjednoczenie

jednym słowem ˈjɛdnɨ̃m ˈswɔvɛ̃m adv
i et nøtteskall
(związek frazeologiczny) nie rozwodząc się nad jakimś tematem, nie rozwlekając zagadnienia

jedwab ˈjɛdvap n
silke
(włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1);

jedwabnik jɛdˈvabʲɲik n
silkeorm
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedynak jɛˈdɨ̃nak n
enebarn
osoba płci męskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyny syn rodziny

jedynie jɛˈdɨ̃ɲɛ particle
bare at
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca
…ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
eneste
istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
mat
coś, co można jeść; żywność, pokarm

jegier n
jeger
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników

jego ˈjɛɡɔ pronoun
sin
3. (osoba) lp, rodzaj męski
dens
3. (osoba) lp, rodzaj nijaki

jej jɛ̇j pronoun
hennes
3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
hjort
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito jɛˈlʲitɔ n
tarm
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito grube n
tykktarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe n
blindtarm
(anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jelonek rogacz jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑ n
eikehjort
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
misteltein
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
sidensvans
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
fange
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jenot azjatycki n
Mårhund
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych;
(zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku (1.1)

jer jɛr n
bjørkefink
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jerzyk ˈjɛʒɨk n
fjellsulu
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesiennie jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲːɛ adv
høstlig
typowo dla jesieni

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
høstlig
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
høst
pora roku między latem a zimą;

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
ask
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych;

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
stør
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jeszcze ˈjɛʃʧ̑ɛ particle
flere
w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo
enda
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle
…podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już
destillasjonsapparat
…z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej

jezdnia ˈjɛzdʲɲa n
landevei
część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
innsjø sjø
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
spise ete
przyjmować pokarmy

jeść obiad v
spise
spożywać południowy posiłek

jeździecki adj
rytter
związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
ri
poruszać się na grzbiecie konia
sykle
przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji

jeż jɛʃ n
piggsvin pinnsvin
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
hvis
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
hulepinnsvin
(zoologia, zoologiczny) Hystrix, duży gryzoń pokryty długimi kolcami;

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
bjørnebær
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;

jidysz ˈjidɨʃ n
jiddisch jiddisk
język Żydów aszkenazyjskich;

jidyszowy adj
jiddisch
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka jidysz, związany z językiem jidysz

jod jɔt n
jod
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodła ˈjɔdwa n
edelgran
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;
(technologia, technika, techniczny) drewno jodły (1.1)

jodłować jɔdˈwɔvaʨ̑ v
jodle
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;

joga ˈjɔɡa n
yoga
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogurt ˈjɔɡurt n
jogurt yoghurt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

joint n
felling
(slangowo) rodzaj skręta zawierający marihuanę;

jojo n
jojo
rodzaj zabawki w postaci ciężarka-szpulki zawieszonego na sznurku

jon jɔ̃n n
ion
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonizacja ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
ionsering
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony;

jonizować v
ionisere
(fizyka, fizyczny) powodować jonizację

jordański jɔrˈdãj̃sʲci adj
jordansk
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

jot jɔt n
nøtteskrike
nazwa litery J

jowialny adj
jovial
(książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu

jubiler juˈbʲilɛr n
juvelér
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubileusz ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ n
jubileum
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

jubileuszowy adj
jubileum
odnoszący się do jubileuszu, związany z jubileuszem

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
jødedom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judasz ˈjudaʃ n
judas
(budownictwo) przyrząd optyczny umożliwiający sprawdzenie, czy ktoś stoi po drugiej stronie drzwi

judo ˈʤ̑udɔ n
judo
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

juk juk n
saltaske
każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła

juliański juˈlʲjä̃j̃sʲci adj
Julian
autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara
z czasów Juliusza Cezara

junk food n
usunnmat
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;

junta n
junta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa bądź człon nazwy organu kolegialnego w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej (nazwa odnosi się do wielu różnych organów)
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;

jurny adj
kåt
(przestarzałe, przestarzały) pełen temperamentu, żywotności

juta ˈjuta n
jute
(botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutro ˈjutrɔ adv
i morgen
następnego dnia po obecnym

jutro ˈjutrɔ n
i morgen
dzień następny w stosunku do obecnego

jutrzejszy juˈṭʃɛjʃɨ adj
i morgen
odnoszący się do przyszłości

jutrzenka juˈṭʃɛ̃nka n
soloppgang
(książkowy) (poetycki, poetycko) poranna jasność przed pojawieniem się słońca

już juʃ particle
allerede
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
testikkel
(anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie;
atomkjerne
(fizyka, fizyczny) centralna część atomu;
kjerne
(informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;

jądrowy jɔ̃nˈdrɔvɨ adj
atom-
(fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego

jęczeć v
stønne
o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
bygg
(rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1)

jędrny ˈjɛ̃ndrnɨ adj
fyndig
rubaszny, dosadny, obrazowy

jędza n
heks
(literacko) brzydka, zgarbiona starucha z bajki, będąca uosobieniem złych mocy
(pejoratywnie, pejoratywny) kłótliwa, złośliwa kobieta

jęk jɛ̃ŋk n
stønn
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jętka ˈjɛ̃ntka n
døgnflue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

języczek n
drøvel
(anatomia, anatomiczny) u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
tunge
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
språk
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie
språk tunge
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;

język literacki n
skriftspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) język standardowy, język ogólny (odmiana języka przeciwstawiana niskoprestiżowym dialektom i socjolektom)
(językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
tegnspråk
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
fremmedspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
morsmål
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język pisany n
skriftspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) reprezentacja języka mówionego za pomocą pisma;

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
programmeringsspråk
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

język standardowy n
skriftspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka

językowy ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ adj
språklig
związany z językiem

językoznawstwo ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ n
lingvistikk
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

kabaret kaˈbarɛt n
kabaret
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

kabina n
kabin
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe pomieszczenie mieszkalne na statku

kabotaż ka.ˈbɔ.taʃ n
cabotasje
żegluga między portami tego samego kraju

kabura n
hylster
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac kaʦ̑ n
bakrus fyllesyke
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kaczeniec kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
bekkeblom
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

kaczka ˈkaʧ̑ka n
and
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

kaczka dziennikarska ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska n
and
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa;

kaczka krzyżówka n
stokkand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

kadencja kaˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
avslutte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia;

kadm katm̥ n
kadmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadra n
stab
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień
kader
zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki

kadłub ˈkadwup n
kropp
(anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn
główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;
skrog
(potocznie, potoczny) kadłub (1.1) statku

kadź n
kar
duże otwarte zbiorniki używane w różnych procesach technologicznych;

kafar ˈkafar n
påledriver
maszyna do wbijania pali w grunt;

kafeteria n
kafeteria
stołówka, samoobsługowa restauracja

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
munnkurv
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kajak ˈkajak n
kajakk
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajdany n
jern
metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

kajman ˈkajmãn n
kaiman
(zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kajuta kaˈjuta n
kabin
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

kakadu kaˈkadu n
kakadu
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao kaˈkaɔ n
kakao
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca

kakofonia n
kakofoni
nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus ˈkaktus n
kaktus
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior kaˈlafʲjɔr n
blomkål
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafiorowy adj
blomkål
związany z kalafiorem; taki jak kalafior; zawierający kalafior

kalambur n
ordspill
żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
knutekål
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;

kaldera kalˈdɛra n
kaldera
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalectwo n
mein
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

kaleczyć v
drepe
(potocznie, potoczny) robić coś nieudolnie
kutt
uszkadzać ciało, zwykle czymś ostrym

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
kaleidoskop
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka kaˈlɛka n
krøpling
człowiek dotknięty kalectwem
kobieta dotknięta kalectwem

kaleki adj
handikappet
obarczony kalectwem

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
kalender
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

kalendarz adwentowy n
adventskalender
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalendy kaˈlɛ̃ndɨ n
kalendae
(historia, historyczny, historycznie) pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

kalenica ˌkalɛ̃ˈɲiʦ̑a n
møne
(architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
californium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kalina kaˈlʲĩna n
snøball
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
kalkulator
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kalmar ˈkalmar n
akkar
(zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zwierzę z gatunku (1.1); zwykle w lm

kaloryfer ˌkalɔˈrɨfɛr n
radiator
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kalumnia kaˈlũmʲɲja n
baksnakk
niesprawiedliwe oszczerstwo, oskarżenie

kamasz ˈkãmaʃ n
båt
męski but z krótką cholewą i elastycznymi bokami

kambr kãmpr̥ n
Kambrium
(geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
kameleon
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;

kamera kãˈmɛra n
kamera
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kamerdyner n
bøtler
starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kamienica czynszowa n
leiegård
okazały budynek z wieloma mieszkaniami do wynajęcia

kamieniołom n
steinbrudd
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
edelstein
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
stein
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia

kamień młyński n
slipestein
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamionetka n
varebil
mały samochód ciężarowy

kamizelka ˌkãmʲiˈzɛlka n
vest
(krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kamper ˈkãmpɛr n
bobil
(motoryzacja) samochód kempingowy;

kamuflaż kãˈmuflaʃ n
kamuflasje
(zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;

kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
kano
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;

kanalia kãˈnalʲja n
maddik
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanapa kãˈnapa n
benk
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

kanapka kãˈnapka n
smørbrød
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ;

kanapowiec ˌkãnaˈpɔvʲjɛʦ̑ n
sofagris
(potocznie, potoczny) człowiek, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie

kanapowy ˌkãnaˈpɔvɨ adj
frynse
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (żartobliwie) o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)

kanarek kãˈnarɛk n
kanarifugl
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanał ˈkãnaw n
kanal
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych
droga wysyłania i odbierania informacji

kancelaria ˌkãnʦ̑ɛˈlarʲja n
kontor
(urzędowy) komórka organizacyjna zajmująca się pismami urzędowymi;

kanciasty kãɲˈʨ̑astɨ adj
kantete
taki, który ma kanty

kanclerz n
kansler
(administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

kandela kãnˈdɛla n
candela
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;

kandydat kãnˈdɨdat n
kandidat
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kangur ˈkãŋɡur n
kenguru
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kania ˈkãɲa n
glente
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibal kãˈɲibal n
kannibal
człowiek, który jada ludzkie mięso

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
kannibalisme
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanion ˈkãɲjɔ̃n n
canyon
(geografia, geograficzny) dolina rzeczna o wąskim dnie i stromych, skalistych zboczach;

kanister kãˈɲistɛr n
boks
(dawniej, dawny) blaszany pojemnik do przenoszenia lub przechowywania czekolady, tytoniu itp. używany podczas wycieczek

kanon ˈkãnɔ̃n n
kanon
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione;
(kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.);
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
kanonbåt
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

kanonik n
kannik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

kanonizować v
kanonisere
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

kantar n
grime
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła

kantor ˈkãntɔr n
sanger
(dawniej, dawny) biuro poczty
miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną

kantyna kãnˈtɨ̃na n
kantine
bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

kapar ˈkapar n
kapers
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

kapać ˈkapaʨ̑ v
dryppe
o cieczy spadać kroplami

kapelusz kaˈpɛluʃ n
hatt
rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
tøffel
obuwie używane tylko w domu

kapitalik ˌkapʲiˈtalʲik n
kapitél
(termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
kapitalisme
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan kaˈpʲitãn n
kaptein
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

kapitał kaˈpʲitaw n
kapital
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)

kapitel n
kapital
(architektura, architektoniczny) ozdobne zwieńczenie kolumny lub pilastra;

kapituła n
kapittel
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
kapell
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapryśny kaˈprɨɕnɨ adj
lunefull
miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu

kapsaicyna n
capsaicin
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsel ˈkapsɛl n
kapsel
metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

kapsułka kapˈsuwka n
kapsel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

kaptur ˈkaptur n
hette
część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy

kapturka kapˈturka n
munk
(ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych;

kapusta kaˈpusta n
kål
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapuś ˈkapuɕ n
sladrehank
(potocznie, potoczny) donosiciel

kapłan ˈkapwãn n
prest
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych

kapłon n
kapun
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej;

kara ˈkara n
straff
dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara cielesna ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna n
tukt
kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej;

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
dødsstraff
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin kaˈrabʲĩn n
gevær
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
maskingevær
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek ˌkaraˈbʲĩnɛk n
karabin
indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karaka kaˈraka n
karakk
(marynarka) typ dawnego statku transportowego;

karaluch kaˈralux n
kakerlakk
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karate kaˈratɛ n
karate
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karawan n
likbil
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana ˌkaraˈvãna n
karavan
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawela ˌkaraˈvɛla n
karavell
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karać ˈkaraʨ̑ v
straffe
wymierzać karę

karb karp n
innrykk
małe nacięcie

karcer n
hol
(więziennictwo, więzienny) karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

karczek ˈkarʧ̑ɛk n
åk
(krawiectwo) górna część bluzki, sukienki itp., do której doszyta jest pozostała część
hals
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z karku zwierzęcego

karczma ˈkarʧ̑ma n
gjestgiveri
gospoda na wsi;

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
artisjokk
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardamon karˈdãmɔ̃n n
kardemomme
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1)

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
kardiologi
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardynał karˈdɨ̃naw n
kardinal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;

karelski adj
karelsk
związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

kareta kaˈrɛta n
vogn
czterokołowy powóz w kształcie pudła, na resorach, z opuszczanymi oknami w drzwiczkach;

karetka kaˈrɛtka n
vogn
(mechanika) przesuwająca się ruchem posuwisto-zwrotnym część maszyny do pisania i drukarki
ambulanse
(medycyna, medyczny) (motoryzacja) samochód służący do przewozu chorych

karierowicz ˌkarʲjɛˈrɔvʲiʧ̑ n
klatrer
(książkowy) człowiek bez skrupułów dążący do osiągnięcia sukcesu, zrobienia kariery

kark kark n
nakke
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karma ˈkarma n
fôr
pokarm dla zwierząt

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
mate
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karmić piersią v
amme
(fizjologia, fizjologiczny) żywić potomstwo mlekiem pochodzącym z własnego gruczołu piersiowego

karmnik ˈkarmʲɲik n
fuglebrett
drewniana konstrukcja do karmienia ptaków

karnawał karˈnavaw n
karneval
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

karny ˈkarnɨ adj
disciplinere
wdrożony do posłuszeństwa

karny ˈkarnɨ n
straff
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

karoseria ˌkarɔˈsɛrʲja n
karosseri
wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

karp karp n
karpe
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta ˈkarta n
pakt
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustawowa gwarancja praw
kort
(zobacz) karta pocztowa
(zobacz) karta płatnicza, karta bankomatowa, karta kredytowa, karta debetowa
(zobacz) karta telefoniczna
(elektronika, elektroniczny) wymienny podzespół elektroniczny na obwodzie drukowanym
(termin karciany) (sport, sportowy) (zobacz) karta do gry
arkusz papieru; duża kartka

karta dźwiękowa ˈkarta ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔva n
lydkort
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
kredittkort
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

kartagiński ˌkartaˈɟĩj̃sʲci adj
kartagisk
związany z Kartaginą

kartka ˈkartka n
kort
bon towarowy na artykuły deficytowe
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartofel karˈtɔfɛl n
potet
(zobacz) ziemniak

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
kartografi
nauka o tworzeniu map;

kartograficzny ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
kartografisk
dotyczący kartografii

karton ˈkartɔ̃n n
papp
gruby, sztywny papier

karuzela ˌkaruˈzɛla n
karusell
urządzenie do zabawy, które się kręci;

karykaturalny ˌkarɨkatuˈralnɨ adj
grotesk
mający cechy karykatury, przejaskrawiony, wyolbrzymiony

karzeł ˈkaʒɛw n
dverg
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

karłowatość n
dvergvekst
bycie karłowatym, bycie karłem

kasa ˈkasa n
kasse
(potocznie, potoczny) pieniądze
miejsce przechowywania pieniędzy
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

kask kask n
hjelm
rodzaj ochronnego nakrycia głowy;

kasować kaˈsɔvaʨ̑ v
slette
likwidować coś, znosić lub unieważniać

kasowy adj
kontanter
(bankowość, bankowy) dotyczący operacji pieniężnych dokonywanych w kasie
odnoszący się do kasy
anslag
(potocznie, potoczny) dający bardzo duże zyski

kasta ˈkasta n
kaste
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet n
knokejern
broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastrat ˈkastrat n
gjelle
mężczyzna, który został poddany kastracji

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
gjelde
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
røre
(wojskowość, wojskowy) lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin;

kasza ˈkaʃa n
grøt
(spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

kasza jaglana ˈkaʃa jaɡˈlãna n
hirse
(spożywczy) obłuszczone ziarniaki prosa zwyczajnego, kasza z łuskanego ziarna prosa

kaszalot kaˈʃalɔt n
spermhval
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka kaˈʃãnka n
blodpølse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel ˈkaʃɛl n
hoste
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszkiet ˈkaʃʲcɛt n
skyggelue
(potocznie, potoczny) sztywna czapka męska z daszkiem

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
hoste
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kaszta ˈkaʃta n
hylster
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;

kasztan ˈkaʃtãn n
kastanje
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)
rev
(jeździectwo, jeździecki) koń o maści kasztanowej – rudobrązowej sierści, skórze oraz takiej samej grzywie i ogonie

kaszubski kaˈʃupsʲci n
kasjubisk
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kat kat n
bøddel
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

katakumby ˌkataˈkũmbɨ n
katakombe
cmentarz podziemny w postaci systemu korytarzy;

katalog kaˈtalɔk n
katalog
folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami
spis zawartości biblioteki

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
katalansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katapulta ˌkataˈpulta n
katapult
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

katar ˈkatar n
betennelse
(medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;

katarakta ˌkataˈrakta n
foss
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
katastrofe
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katedra kaˈtɛdra n
domkirke
(kościelny) główny kościół diecezji;

kategoria ˌkatɛˈɡɔrʲja n
klasse
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji

kategoryczny ˌkatɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
-es
zdecydowany i niedopuszczający sprzeciwu

kation ˈkatʲjɔ̃n n
kation
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katoda kaˈtɔda n
katode
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
katolsk
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
katolisisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik kaˈtɔlʲik n
katolikk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

kaucja ˈkawʦ̑ʲja n
depositum
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kawa ˈkava n
kaffe kaffi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ziarna rośliny (1.1), z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3)
kaffe
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea

kawa na ławę adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

kawaler kaˈvalɛr n
ridder
(przestarzałe, przestarzały) rycerz
mężczyzna, który otrzymał dany order
ugift
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty
gut
młody mężczyzna, młodzieniec

kawał ˈkavaw n
vits
(potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka
stykke
(zgrubienie) od kawałek
ablegøyer
psikus

kawałek kaˈvawɛk n
del
fragment pewnej całości

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
kafé
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior ˈkavʲjɔr n
kaviar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawitacja n
kavitasjon
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

kawka ˈkafka n
kaie
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kazanie kaˈzãɲɛ n
preken
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;

kazać ˈkazaʨ̑ v
bestille
wydać rozkaz zrobienia czegoś

kazirodztwo n
blodskam incest
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja n
predikant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kazus ˈkazus n
hylster
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydarzenie powodujące skutki prawne

kał kaw n
avføring
(fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałakutas n
kalkun
(słownictwo kresowe) (pogardliwie) o osobie narodowości litewskiej
(słownictwo kresowe) (pogardliwie) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej

kałamarz kaˈwãmaʃ n
blekkhus
pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałuża kaˈwuʒa n
sølepytt
płytki dołek wypełniony wodą, błotem

kańczug ˈkãj̃n͇ʧ̑uk n
katte
rodzaj bicza z plecionego rzemienia osadzonego na krótkiej rękojeści;

kaźń kaɕɲ̊ n
henrettelse
wykonanie kary śmierci

każdorazowy adj
alle
każdy poszczególny

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
hver alle
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk cʨ̑uk n
tommel
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab ˈkɛbap n
kebab
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczup ˈkɛʧ̑up n
ketchup ketsjup
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kelner ˈkɛlnɛr n
kelner
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kenozoik ˌkɛ̃nɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Kenozoikum
(geologia, geologiczny) najmłodsza era w dziejach Ziemi;

kermes n
korn
naturalny barwnik otrzymywany z czerwców

khmerski ˈkmɛrsʲci adj
khmer
związany z Khmerami z Kambodży

khmerski ˈkmɛrsʲci n
khmer
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibel ˈcibɛl n
do
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) toaleta albo sam klozet, często zaniedbany

kibic ˈcibʲiʦ̑ n
fan
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;

kibuc ˈcibuʦ̑ n
kibbutz
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kichać ˈcixaʨ̑ v
nyse
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kicz ciʧ̑ n
kitsch
mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
når
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia

kiedykolwiek ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk adv
når som helst
w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś ˈcɛdɨɕ indefinitePronoun
med det første
w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kielich ˈcɛlʲix n
kopp
naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce;

kieliszek cɛˈlʲiʃɛk n
drink
zawartość kieliszka (1.1)
glass
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;

kiep cɛp n
bak
(potocznie, potoczny) niedopałek papierosa

kiepsko adv
ille
(potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie
(potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia

kier cɛr n
hjerter
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierdel ˈcɛrdɛl n
flokke
(etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy

kierować cɛˈrɔvaʨ̑ v
kjøre
sterować pojazdem lub grupą pojazdów
bly
wydawać komuś polecenia

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
sjåfør
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
ratt
(motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierownictwo ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
kommando
zespół osób stojących na czele jakiejś instytucji, organizacji itp.

kierownik cɛˈrɔvʲɲik n
leder
człowiek wydający innym polecenia w danym dziale lub jednostce firmy albo organizacji

kierunek cɛˈrũnɛk n
retning
droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel

kierunkowskaz ˌcɛrũŋˈkɔfskas n
pil
(motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się

kiesa ˈcɛsa n
børs
(dawniej, dawny) woreczek wykorzystywany do przechowywania pieniędzy

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
lomme
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
lommetyv
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieł cɛw n
hjørnetann
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełbasa cɛwˈbasa n
pølse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kiełbasa wyborcza cɛwˈbasa vɨˈbɔrʧ̑a idiom
valgflesk
obietnice nie mające pokrycia, które kandydat składa swoim potencjalnym wyborcom

kiełbaska cɛwˈbaska n
pølse
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: kiełbasa

kiełek n
spire
(botanika, botaniczny) cześć zarodka zawierająca część korzeniową i pąk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) skiełkowane nasiona roślin jadalnych w celach spożywczych

kij cij n
stokk
długi patyk;

kijanka ciˈjãnka n
rumpetroll
(zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów;

kilka ˈcilka indefinitePronoun
fler
oznaczenie w sposób przybliżony ilości od trzech do dziewięciu

kilof ˈcilɔf n
hakke
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;

kilogram ciˈlɔɡrãm n
kilogram
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
kilometer
jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilt cilt n
kilt
(etnografia, etnograficzny) krótka spódniczka w kratkę, tradycyjny strój górali szkockich;

kilwater cilˈvatɛr n
vekke
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
kimono
tradycyjny strój japoński;

kinematyczny ˌcĩnɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
kinematisk
(fizyka, fizyczny) związany z kinematyką, dotyczący kinematyki

kinematyka ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka n
kinematikk
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się badaniem ruchu ciał;

kingston n
evne
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ubikacja na statku;

kino ˈcĩnɔ n
kino
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy

kiosk cɔsk n
kiosk
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kir cir n
vant
czarny materiał lub strój symbolizujący żałobę;

kirgiski cirʲˈɟisʲci adj
kirgisisk
odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
kirgisisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kiur cjur n
curium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwi ˈki.vʲi n
kivi
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła ˈciwa n
syfilis
(medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

kiść ciɕʨ̑ n
bunke
pęk czegoś – owoców, kwiatów, przedmiotów

klacz klaʧ̑ n
hoppe
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klamerka klãˈmɛrka n
klesklype
przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura

klamka ˈklãmka n
håndtak
dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klamra n
spenne
zapięcie, zwykle ozdobne, u pasa, butów, odzieży, przy okładkach;

klapa ˈklapa n
lokk
każda część ubrania zaginana i odkładana
pokrywa na zawiasach przykrywająca coś
jakkeslag
wyłóg płaszcza, fraka lub marynarki

klapka ˈklapka n
skylapper
przesłona na oczy konia, ograniczająca pole widzenia

klaps klaps n
ris
uderzenie otwartą dłonią w pośladek

klarnet ˈklarnɛt n
klarinett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa ˈklasa n
klasse
dobry styl
grupa dzieci w szkole
pewien zbiór spełniający dane kryteria

klaster n
klase
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka;
(chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa;
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności;
(fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej;
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych;
(informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów;
(wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;

klasy n
paradis
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasyfikować v
klassifisere
dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasztor ˈklaʃtɔr n
kloster
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły
korsgang
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dom buddyjskiej wspólnoty mniszej

klatka ˈklatka n
bur
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
brystkasse
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa ˈklatka sxɔˈdɔva n
trappeoppgang
biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klatkować klatˈkɔvaʨ̑ v
forsinkelse
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wyświetlać obraz na ekranie w sposób umożliwiający rozróżnienie poszczególnych klatek

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
klaustrofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
cembalo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
tastatur
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych

klawisz ˈklavʲiʃ n
tast
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

kleić ˈklɛ<sup>j</sup>iʨ̑ v
lime
łączyć coś za pomocą kleju, sklejać coś z czymś

klej klɛj n
lim
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klejnot n
juvel
drogocenny kamień lub wyrób jubilerski

kleks n
flekk
plama atramentu lub tuszu na papierze

klepka ˈklɛpka n
golvplanke
rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg

klepsydra klɛpˈsɨdra n
minneord
niewielki plakat informujący o czyjejś śmierci oraz terminie i miejscu pogrzebu

kleptomania ˌklɛptɔ̃ˈmãɲja n
kleptomani
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;

kler klɛr n
kleresi
ogół duchowieństwa danego wyznania lub kraju

kleszcz klɛʃʧ̑ n
flått
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
kunde
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej

klientka klʲiˈ<sup>j</sup>ɛ̃ntka n
kunde
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kobieta kupująca, nabywająca towary lub usługi

klif klʲif n
klippe
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klikać ˈklʲikaʨ̑ v
klikke
(informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej

klimat ˈklʲĩmat n
klima
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;
atmosfera, stosunki między członkami grupy

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
aircondition
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klin klʲĩn n
kile
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
kształt tej maszyny

klinga ˈklʲĩŋɡa n
blad
ostrze broni siecznej

klingoński adj
klingonsk
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów

klingoński n
klingonsk
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"

klinicysta n
kliniker
(medycyna, medyczny) lekarz mający praktykę w klinice, oddziale, w pracy szpitalnej

kliniczny adj
klinisk
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego

klipa n
klippe
(numizmatyka, numizmatyczny) moneta nieokrągła, obcięta w formie kwadratu lub innego wielokąta;

klisza ˈklʲiʃa n
blokk
(drukarstwo, drukarski) (fotografia) rodzaj matrycy w postaci sztywnej, płaskiej płyty
klisjé
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stereotypowe zestawienie wyrazów

klocek ˈklɔʦ̑ɛk n
blokk
dziecięca zabawka o kształcie graniastosłupa

klon klɔ̃n n
lønn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

klon jawor ˈklɔ̃nʲ ˈjavɔr n
platanlønn
(botanika, botaniczny) Acer pseudoplatanus L., gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych

klosz klɔʃ n
klokke
rodzaj kroju spódnicy, sukni albo spodni rozszerzających się ku dołowi na kształt dzwonu
lampeskjerm
szklana osłona na żarówkę

kloszard ˈklɔʃart n
reisende
odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klown n
klovn
komik cyrkowy

klub klup n
klubb
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny n
nattklubb
lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klucz kluʧ̑ n
nøkkel
przyrząd do otwierania zamka;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
kod do szyfru;
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego

klucz francuski ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci n
skiftenøkkel
(technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

kluczowy kluˈʧ̑ɔvɨ adj
nøkkel
podstawowy, najważniejszy

klątwa n
forbannelse
(dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów
życzenie komuś nieszczęścia

kląć klɔ̃ɲʨ̑ v
banne
używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych
przysięgać, zaklinać się

klęczeć ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
knele
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji

klękać ˈklɛ̃ŋkaʨ̑ v
knele
zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

klęska ˈklɛ̃w̃ska n
beseire
fatalna przegrana w bitwie
kalamitet
wielkie nieszczęście, niepowodzenie lub zniszczenie

kmin rzymski ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci n
karve
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych;
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku (1.1), pochodząca prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym
(spożywczy) przyprawa z nasion rośliny (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku

kminek ˈkmʲĩnɛk n
karve
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
spisskarve
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

knajpa ˈknajpa n
kneipe
(potocznie, potoczny) gorszy typ restauracji

knieja ˈcɲɛ̇ja n
skog
gęsty las

knykieć ˈknɨcɛ̇ʨ̑ n
knoke
(anatomia, anatomiczny) człon palca ręki (zginający się)

koala kɔˈala n
koala
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
koalisjon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

kobalt ˈkɔbalt n
kobolt
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobaltowoniebieski ˌkɔbaltɔvɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
koboltblå
ciemnoniebieski

kobiecy kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ adj
kvinnelig
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta kɔˈbʲjɛta n
kvinne
dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobyła kɔˈbɨwa n
hoppe
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia

koc kɔʦ̑ n
teppe
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

kochanek kɔˈxãnɛk n
elskede
mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

kochanie kɔˈxãɲɛ interjection
elskling
zwrot do osoby, której chce się okazać uczucie sympatii

kochanie kɔˈxãɲɛ n
kjærlighet
(rzeczownik odczasownikowy) od: kochać
elskling
osoba ukochana

kochanka kɔˈxãnka n
elskede
kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany kɔˈxãnɨ adj
kjær
taki, który jest darzony przez kogoś miłością
søt
taki, który jest komuś miły, bliski; związany z miłością, kochaniem, sympatią

kochany kɔˈxãnɨ n
elske
osoba bliska, darzona miłością

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
elske
odczuwać miłość do kogoś
uwielbiać jakąś rzecz
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem

kocica n
hunkatt
(zoologia, zoologiczny) samica kota domowego

kocimiętka n
kattemynter
(botanika, botaniczny) (Nepeta) bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;

kocioł ˈkɔʨ̑ɔw n
heksegryte
urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody);

kociołek kɔˈʨ̑ɔwɛk n
kjele
mały kocioł, garnek do gotowania nad ogniskiem

kocić się v
kattunge
(zoologia, zoologiczny) o samicach, zwykle kotów wydawać potomstwo

kocię ˈkɔʨ̑ɛ n
kattunge
młody kot

kocur ˈkɔʦ̑ur n
hankatt
samiec kota

kocz n
hestevogn
(dawniej, dawny) rodzaj czterokołowego resorowanego pojazdu konnego;

kod kɔt n
kode
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
strekkode
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
kildekode
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

kogeneracja ˌkɔɡɛ̃nɛˈraʦ̑ʲja n
kogenerasjon
(technologia, technika, techniczny) proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni

kogut ˈkɔɡut n
hane
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

kohorta kɔˈxɔrta n
kohort
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

koja ˈkɔja n
køye
(marynarka) łóżko na statku

kojec n
park
zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy;

kojot ˈkɔjɔt n
prærieulv
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

koka-kola n
Coca-Cola
(spożywczy) słodzony gazowany napój z kofeiną

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
kokain
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokarda kɔˈkarda n
kokarde
rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

kokietować ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑ v
kokettere
starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

kokos ˈkɔkɔs n
kokosnøtt
(spożywczy) owoc palmy kokosowej (1.1)

kokosowy ˌkɔkɔˈsɔvɨ adj
kokosnøtt
związany z palmą kokosu lub jej owocem

koks kɔks n
koks
stały produkt suchej destylacji węgla;

koktajl ˈkɔktajl n
shake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)

kolaboracja ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja n
samarbeid
(przestarzałe, przestarzały) dowolna współpraca
współpraca z okupantem, wrogiem;

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
aftensmat
ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano kɔˈlãnɔ n
kne
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolaż n
collage
(sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolba ˈkɔlba n
pære
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką;
bak
(wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;

kolczatka kɔlˈʧ̑atka n
maurpinnsvin
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczuga kɔlˈʧ̑uɡa n
ringbrynje
pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
ørering
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolec ˈkɔlɛʦ̑ n
thorn
(botanika, botaniczny) twardy, ostro zakończony wyrostek na łodygach, owocach lub liściach roślin

kolega kɔˈlɛɡa n
venn
towarzysz pracy, nauki lub zabawy

kolej ˈkɔlɛj n
etter tur
następstwo zdarzeń według ustalonego porządku
jernbane
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolej linowa n
taubane
tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;

kolejarz kɔˈlɛjaʃ n
slusk
pracownik kolei

kolejka kɔˈlɛjka n
rund
(potocznie, potoczny) porcja alkoholu wypijana z daną grupą osób
bli
miejsce w uporządkowanej grupie ludzi, w szeregu, w kolejce (1.1)
kø
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;

kolejność kɔˈlɛjnɔɕʨ̑ n
bestille
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolejny kɔˈlɛjnɨ adj
enda
następny po tym, który jest teraz; przyszły

kolekcjoner ˌkɔlɛkˈʦ̑ʲjɔ̃nɛr n
samler
osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji

kolekcjonować ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
samle
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
koriander
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koleżanka ˌkɔlɛˈʒãnka n
venninne
towarzyszka nauki lub zabawy

koliber kɔˈlʲibɛr n
kolibri
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

kolka n
pigg
(botanika, botaniczny) kłujący wyrostek roślinny
krampe
(medycyna, medyczny) silne, napadowe bóle w jamie brzusznej

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
koloni
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
kolonialisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonie kɔˈlɔ̃ɲjɛ n
koloni
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;

kolor ˈkɔlɔr n
farge
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

kolorowy ˌkɔlɔˈrɔvɨ adj
fargerik
(przenośnie, przenośnia) urozmaicony
będący w jakimś kolorze innym niż czarny i biały
wielobarwny, pełen różnych kolorów

koloryzować ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑ v
brodere
dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia

kolt n
hingstføll
(potocznie, potoczny) rewolwer bębenkowy (niekoniecznie wyprodukowany przez firmę Samuela Colta);

kolumna kɔˈlũmna n
linje
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
carol
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

koma ˈkɔ̃ma n
koma
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej

komandor porucznik kɔ̃ˈmãndɔr pɔˈruʧ̑ʲɲik n
befalingsmand
stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający podpułkownikowi;

komar ˈkɔ̃mar n
mygg
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
komedie
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komendant n
befalingsmand
kierownik posterunku policji

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
kommentere
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
kommentere
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ adj
annonse
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa kɔ̃ˈmɛta n
komet
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komfort ˈkɔ̃w̃fɔrt n
bekvemmelighet
ogólnie warunki zapewniające spokój, wygodę i elegancję

komfortowy ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ adj
behagelig
sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie

komiczny kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
komisk
taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny

komik ˈkɔ̃mʲik n
tegneserie
artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
tegneserie tegneserier
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
skorstein
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

kominek kɔ̃ˈmʲĩnɛk n
grue
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
finlandshette
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
feier
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisariat ˌkɔ̃mʲiˈsarʲjat n
politi
jednostka organizacyjna policji pełniąca funkcje w określonym terenie
politistasjon
lokal, w którym urzędują pracownicy policji

komisarz n
kommissær
urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
oppdrag
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet ˈkɔ̃mʲitɛt n
komiteen
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komnata kɔ̃mˈnata n
gemakk
pomieszczenie mieszkalne w pałacu lub rezydencji, zwykle pełne przepychu;

komoda kɔ̃ˈmɔda n
kommode
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora kɔ̃ˈmɔra n
kammer
wydzielone pomieszczenie
(anatomia, anatomiczny) przestrzeń, zagłębienie w organach u ludzi i zwierząt

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
gasskammer
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

kompania kɔ̃mˈpãɲja n
firma
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;
kilka osób spędzających wspólnie czas

komparatywny ˌkɔ̃mparaˈtɨvnɨ adj
komparativ
porównawczy

kompas ˈkɔ̃mpas n
kompass
przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompensować ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsɔvaʨ̑ v
kompensere
równoważyć lub wyrównywać brak, niedobór, negatywny charakter czegoś

kompilacja ˌkɔ̃mpʲiˈlaʦ̑ʲja n
samling
(informatyka, informatyczny) tłumaczenie przez kompilator kodu źródłowego na równoważny kod wynikowy
(informatyka, informatyczny) wynik kompilacji (1.3), skompilowany program
dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat
wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)

komplement n
kompliment
grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

kompletnie kɔ̃mˈplɛtʲɲɛ adv
fullstendig
w sposób całkowity, zupełny; bez reszty, w pełni

kompletny kɔ̃mˈplɛtnɨ adj
komplett
całkowity, zupełny
cały, będący w komplecie

komponent n
konstituerende
część składowa, element

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
kompostere
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompozycja ˌkɔ̃mpɔˈzɨʦ̑ʲja n
sammensetning
(informatyka, informatyczny) agregacja obiektów, które nie mogą istnieć bez obiektu głównego;
(sztuka) budowa utworu, zwłaszcza plastycznego, literackiego, muzycznego
ogół składników wraz ze sposobem, w jaki tworzą całość

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
komponist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompres ˈkɔ̃mprɛs n
grøtomslag
zimny lub gorący okład

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
kompromiss
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

kompromitacja ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtaʦ̑ʲja n
fiasko
utrata dobrej opinii, narażenie się na śmieszność

komputer kɔ̃mˈputɛr n
datamaskin
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego;

komputer osobisty n
personlig datamaskin
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komputerowy ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ adj
computer
dotyczący komputera, związany z komputerem

komuna kɔ̃ˈmũna n
kommunisme
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) komunizm, socjalizm

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
kommunikasjon
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności

komunista ˌkɔ̃mũˈɲista n
kommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistka ˌkɔ̃mũˈɲistka n
kommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka komunizmu

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
kommunistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
kommunisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka kɔ̃ˈmurka n
celle
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;
mobiltelefon
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy

komża n
cotta
(kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

konanie n
døden
umieranie

konać v
sokkel
przestawać żyć, umierać w agonii

koncentrować ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɔvaʨ̑ v
konsentrere
skupiać, zbierać coś w jedno miejsce, w jeden punkt

koncern ˈkɔ̃nʦ̑ɛrn n
angå
(ekonomia, ekonomiczny) zjednoczenie przedsiębiorstw o odrębnej osobowości prawnej;

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
konsert
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja n
kondensasjonsreaksjon
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
kondensator
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
konduktør
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja n
etasje
poziom w budynku

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
vannkanne
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfetti kɔ̃nˈfɛttʲi n
konfetti
drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;

konfigurować ˌkɔ̃nfʲiɡuˈrɔvaʨ̑ v
konfigurere
przystosowywać jakieś urządzenie do pożądanej pracy

konfiskata n
inndragning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
konfiskere
dokonywać konfiskaty

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
syltetøy
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce smażone w syropie cukrowym;

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
konflikt
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności

konformizm n
konformitet
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

konfundować ˌkɔ̃nfũnˈdɔvaʨ̑ v
blande
powodować, że ktoś czuje się zakłopotany lub zawstydzony

kongijski kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci adj
kongolesisk
odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga
odnoszący się do państwa Kongo

kongres ˈkɔ̃ŋɡrɛs n
kongress
zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji

koniak ˈkɔ̃ɲak n
konjakk
rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczyna ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na n
kløver
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
ende
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
okoliczności końca (1.2)
slutt
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

koniecznie adv
nødvendigvis
bezwzględnie, absolutnie

konieczność kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
nødvendighet
coś, czego nie można uniknąć

konieczny kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɨ adj
nødvendig
taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

konik ˈkɔ̃ɲik n
mase
(zdrobniale) od: koń

konik morski ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci n
sjøhest
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus przypominająca kształtem konika szachowego;

konik polny ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ n
grashoppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owad z rodzaju konik;
gresshoppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owady przypominające pasikonika lub szarańczę;

konina kɔ̃ˈɲĩna n
hestekjøtt
(spożywczy) mięso końskie;

koniunkcja kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja n
bindeord
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;
(matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń

koniunktura n
konjunktur
ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny)

konklawe kɔ̃ŋˈklavɛ n
pavevalg
(kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

konkludować ˌkɔ̃ŋkluˈdɔvaʨ̑ v
slutte
(przestarzałe, przestarzały) podsumowywać np. wypowiedź, formułować ostateczne wnioski, wnioskować

konkretny kɔ̃ŋˈkrɛtnɨ adj
bestemt
dobrze określony
wybrany z jakiegoś powodu

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
konkubine
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkurencja ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
konkurranse
(biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną
(ekonomia, ekonomiczny) jednostki konkurujące ze sobą w sensie (1.1), (1.2) lub (1.3)
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży
ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy

konkurować v
konkurrere
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
konkurranse
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konno ˈkɔ̃nːɔ adv
hesterygg
o sposobie poruszania się: na koniu

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
kvakk
(pogardliwie) zły, kiepski lekarz

konsekrować v
konsekrere
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać konsekracji

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
konsensus
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwa kɔ̃w̃ˈsɛrva n
tinn
(spożywczy) zapasteryzowana żywność w hermetycznym, trwałym opakowaniu, najczęściej metalowym;

konserwacja n
vedlikehold
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem

konserwatywny ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ adj
tradisjonell
zachowawczy, nie lubiący zmian

konsjerż n
concierge
dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

konsoleta ˌkɔ̃w̃sɔˈlɛta n
konsoll
(technologia, technika, techniczny) stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;

konsorcjum kɔ̃w̃ˈsɔrʦ̑ʲjũm n
konsortium
(zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

konspiracja n
konspirasjon
tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

konstruktywizm n
construktivisme
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
grunnlov konstitusjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
konsulat
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: godność konsula
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsultacja ˌkɔ̃w̃sulˈtaʦ̑ʲja n
råd
udzielanie rad i wyjaśnień przez specjalistę lub rzeczoznawcę

konsumować v
forbruke
nabywać i użytkować coś, zużywać
fortære
spożywać, jeść

konsystencja ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
konsistens
poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
prylestokk
przełącznik światła elektrycznego
kontakt
zetknięcie się
gniazdo sieci elektrycznej

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
kontekst
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;

kontemplacja ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja n
meditasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa

kontemplować ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑ v
vurdere
pogrążać się głęboko w myślach

kontener kɔ̃nˈtɛ̃nɛr n
beholder
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;

konto ˈkɔ̃ntɔ n
konto
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontrabanda ˌkɔ̃ntraˈbãnda n
smugling
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
kontrabass
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontrakt ˈkɔ̃ntrakt n
kontrakt
umowa, zwykle o pracę

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
kontroll
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi

kontrolny kɔ̃nˈtrɔlnɨ adj
kontrollere
związany z kontrolą lub kontrolowaniem

kontrolować ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvaʨ̑ v
avkrysse
dokonywać kontroli; sprawdzać, czy coś działa sprawnie (lub tak jak powinno); weryfikować

kontuzjować ˌkɔ̃ntuˈzʲjɔvaʨ̑ v
skade
(sport, sportowy) spowodować czyjąś kontuzję

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
kontinent
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynentalny ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɨ adj
fastland
dotyczący kontynentu

kontynuacja n
fortsettelse
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuowanie ˌkɔ̃ntɨ̃nu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ n
fortsettelse
wykonywanie rozpoczętej czynności nadal

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
fortsette
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konurbacja ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja n
flerkjernebyregion
zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
liljekonvall
(botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwencjonalny ˌkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
konvensjonell
zgodny z konwencjami; tradycyjny, pospolity

konwisarz n
kjeleflikker
(dawniej, dawny) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;

kooperacja ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja n
kooperasjon
współpraca, współdziałanie

kooperatywa ˌkɔːpɛraˈtɨva n
samarbeidsvillig
(przestarzałe, przestarzały) stowarzyszenie spółdzielcze, spółdzielnia

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
gruve
zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

koparka kɔˈparka n
gravemaskin
maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
sparke
uderzać kogoś / coś nogą
grave
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny

koper ˈkɔpɛr n
dill
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

kopernik kɔˈpɛrʲɲik n
copernicium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

koperta kɔˈpɛrta n
konvolutt
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopeć ˈkɔpɛʨ̑ n
røyk
gęsty, ciemny dym

kopia ˈkɔpʲja n
avskrift
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

kopiować kɔˈpʲjɔvaʨ̑ v
kopiere
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

kopnięcie kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
spark
cios zadany nogą

kopnąć w kalendarz ˈkɔpnɔ̃ɲʨ̑ f‿kaˈlɛ̃ndaʃ v
gå i pennalet
(związek frazeologiczny) (żartobliwie) (ironicznie) umrzeć

kopra ˈkɔpra n
korn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony miąższ orzecha kokosowego;

kopuła kɔˈpuwa n
kuppel
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopyto kɔˈpɨtɔ n
hov
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora ˈkɔra n
bork
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
bark
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

koral ˈkɔral n
korall
(mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców;
(biologia, biologiczny) koralowiec

kord kɔrt n
huggert
(staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa;

kordialny kɔrˈdʲjalnɨ adj
hjertelig
(książkowy) serdeczny, przyjazny, wylewny w okazywaniu sympatii

kordzik ˈkɔrʲʥ̑ik n
huggert
(wojskowość, wojskowy) obosieczna broń paradna w postaci sztyletu;

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
koreansk
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

korek ˈkɔrɛk n
dupp
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału
bilkø
(potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym;
støpsel
zamknięcie odpływu w zlewie lub wannie

korespondencja ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
brevveksling
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
korketrekker
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

kormoran kɔrˈmɔrãn n
skarv
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornijski adj
kornisk
odnoszący się do Kornwalii lub Kornwalijczyków

kornijski n
kornisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornwalijski adj
kornisk
związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

koromysło n
åk
nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą;

korona kɔˈrɔ̃na n
krone
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
(jednostka monetarna) waluta w Czechach;
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
monarchia

koronacja n
kroning
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus n
coronavirus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus powodujący infekcje układu oddechowego;

koroniec kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑ n
krondue
(ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór;

koronka kɔˈrɔ̃nka n
knipling
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici

koronować v
krone
przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego

korpus ˈkɔrpus n
korpus
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych;
kropp
(technologia, technika, techniczny) główna część maszyny lub urządzenia;

korsarz n
kaperfart
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pirat na usługach państwa;

kort kɔrt n
domstol
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

korund ˈkɔrũnt n
korund
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

korupcja kɔˈrupʦ̑ʲja n
korrupsjon
nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta n
korvett
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
(marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

korygować v
fjerne
usuwać niedokładności

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
korridor
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

koryto kɔˈrɨtɔ n
trau
podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

korzec n
skjeppe
(dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;
(dawniej, dawny) naczynie odmierzające (1.1)

korzenie kɔˈʒɛ̃ɲɛ n
rote
pochodzenie, rodowód, początki

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
rote
(anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina, która zawiera olejki eteryczne, używana jako przyprawa
rot
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

korzystać kɔˈʒɨstaʨ̑ v
anvende
używać czegoś

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
fordelaktig
przynoszący korzyść
sprzyjający

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
fordel
zysk, pożytek

kos kɔs n
svarttrost
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1)

kosa ˈkɔsa n
ljå
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosarz ˈkɔsaʃ n
langbein
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach;

kosiarka kɔˈɕarka n
grasklipper
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

kosić ˈkɔɕiʨ̑ v
kutt
ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

kosmiczny kɔsˈmʲiʧ̑nɨ adj
rom
odbywający się w kosmosie
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu

kosmita kɔsˈmʲita n
utenomjordisk skapning
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;

kosmolog n
kosmolog
specjalista w dziedzinie kosmologii

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
kosmologi
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmonauta ˌkɔsmɔ̃ˈnawta n
kosmonaut
człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmos ˈkɔsmɔs n
kosmos
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kostium ˈkɔstʲjũm n
overall
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać
skreddar
ubranie damskie, w skład którego wchodzą żakiet i spódnica

kostka ˈkɔstka n
ankel
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;

kostka do gry n
kube
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
likhus
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kostny ˈkɔstnɨ adj
knulle
związany z kością

kosz kɔʃ n
kurv korg
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

koszarowy adj
kaserne
(wojskowość, wojskowy) związany z koszarami

koszary kɔˈʃarɨ n
kaserne
teren i budynki, w których kwaterują żołnierze

koszmar ˈkɔʃmar n
mareritt
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszt kɔʃt n
omkostning
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
koste
mieć jakąś cenę (także przenośnie)
smakebit
(przenośnie, przenośnia) korzystać z czegoś

koszula kɔˈʃula n
skjorte
(krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszula nocna n
nattkjole
(krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu;

koszyczek kɔˈʃɨʧ̑ɛk n
kurv
zawartość koszyczka (1.1)

koszyk ˈkɔʃɨk n
kurv
mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
basketball
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot kɔt n
hybelkanin
(potocznie, potoczny) kłąb kurzu zbierającego się w zakamarkach mieszkania
katt
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;

kot perski ˈkɔt ˈpɛrsʲci n
persisk
(felinologia, felinologiczny) rasa kota domowego o długich włosach;

kot syjamski ˈkɔt sɨˈjãmsʲci n
siamesisk
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;

kotara kɔˈtara n
forheng
zasłona z grubej tkaniny

kotek ˈkɔtɛk n
kattunge
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotka ˈkɔtka n
katt
(zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlarz ˈkɔtlaʃ n
kjeleflikker
rzemieślnik, który wyrabia naczynia metalowe, kotły;

kotlet ˈkɔtlɛt n
kinnskjegg
TemplateParserError:LuaError baki, bokobrody
kotelett
mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu;

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
anker
przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kowadło kɔˈvadwɔ n
ambolt
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal ˈkɔval n
smed
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

koza ˈkɔza n
geit
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozak ˈkɔzak n
støvel
wysoki but damski ze skóry

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
gemse
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

koziorożec n
alpesteinbukk
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

kozioł ˈkɔʑɔw n
bukk
stojak do piłowania drewna;

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
syndebukk
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi

koziołek kɔˈʑɔwɛk n
kødde
(zoologia, zoologiczny) młody lub mały kozioł

kołatka kɔˈwatka n
rangle
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków

kołchoz ˈkɔwxɔs n
kolkhoz
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołdra ˈkɔwdra n
dyne
element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

koło ˈkɔwɔ n
hjul
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło sterowe ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ n
stang
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;

kołysać v
knipse
wprawiać w ruch wahadłowy
bergart
usypiać dziecko, bujając je

kołyska kɔˈwɨska n
vugge
sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń kɔ̃ɲ n
hest
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
hestekraft
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

końcowy kɔ̃j̃nˈʦ̑ɔvɨ adj
endelig
ten przed definitywnym końcem; bliski końcowi

kończyna kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
lem
(anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
slutte
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca

końcówka kɔ̃j̃nˈʦ̑ufka n
formål
(potocznie, potoczny) końcowa część czegoś
finish
(potocznie, potoczny) ostatni fragment filmu, spektaklu, rozgrywek sportowych
tips
(technologia, technika, techniczny) stała lub wymienna część, stanowiąca zakończenie urządzenia

kościec ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑ n
skjelett
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt
armatur
(potocznie, potoczny) zespół istotnych elementów określonej całości

kościelny kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ adj
kirkelig
związany z regułami określonego kościoła (instytucji)

kościsty adj
radmager
o ciele lub o części ciała: o wydatnych, wystających kościach

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
kirke
(budownictwo) świątynia chrześcijańska;

koślawy kɔɕˈlavɨ adj
skeiv
krzywego kształtu, ze zniekształceniem

kość kɔɕʨ̑ n
ben bein
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
elfenben elfenbein
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlarz babka ˈkɔʑlaʒ ˈbapka n
brunskrubb
(botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie;

koźlę n
killing
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kożuch ˈkɔʒux n
ham
wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu
får
wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)

kożusznik kɔˈʒuʃʲɲik n
buntmaker
rzemieślnik wyrabiający kożuchy

kpić v
hånflire
odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

krab krap n
krabbe
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;

krach krax n
krasje
(ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne

kraciasty adj
rutete
o wzorze w kratę

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
tjuveri
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina kraˈ<sup>j</sup>ĩna n
land
(przenośnie, przenośnia) miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.
(przenośnie, przenośnia) sfera czyichś doznań, uczuć, myśli
obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska, itp.;

kraj kraj n
land
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
państwo

kraj związkowy ˈkraj zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ n
delstat
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;

krajacz do sera ˈkrajaʤ̑ dɔ‿ˈsɛra n
ostehøvel
(zobacz) [[krajacz, do, ser]]

krajobraz kraˈjɔbras n
landskap
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je
(sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury

krajowy kraˈjɔvɨ adj
pike
związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju

kran krãn n
kran
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

kraniec ˈkrãɲɛʦ̑ n
aldersgrense
(książkowy) koniec, granica czegoś

krasnolud n
dverg
(mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka, istota z mitologii nordyckiej i germańskiej;
przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od (1.1)

krater ˈkratɛr n
krater
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;
(geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;

kratka ˈkratka n
avkrysse
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów

kratownica ˌkratɔvʲˈɲiʦ̑a n
fagverk
(budownictwo) rodzaj sztywnej konstrukcji złożonej prętów;

kraul krawl n
krype
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;

krawat ˈkravat n
slips
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
skreddar
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawędź ˈkravɛ̃ɲʨ̑ n
sidekant
(geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej;
(matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;
brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry

krańcowy adj
ytterst
maksymalnie odbiegający od głównego nurtu, normy
endelig
znajdujący się na krańcu czego

kraść kraɕʨ̑ v
stjele
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacja krɛˈaʦ̑ʲja n
skapning
(przestarzałe, przestarzały) wytwór kreacji (1.3)
akt tworzenia czegoś
elegancki i oryginalny strój, szczegół stroju lub uczesania o walorach artystycznych, zwykle kobiecy
rolle
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci

kreacjonista n
kreasjonistisk
zwolennik kreacjonizmu

kreator n
assistent
(informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

kreatura ˌkrɛaˈtura n
kreatur
ktoś podły, bez skrupułów, kto budzi odrazę swoim zachowaniem

kreatywny ˌkrɛaˈtɨvnɨ adj
kreativ
twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego

kreda ˈkrɛda n
kritt
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);
(szkolnictwo, szkolny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie

kredka ˈkrɛtka n
blyant
ołówek z kolorowym grafitem służący do rysowania lub pisania
ołówek kosmetyczny do obrysowywania powiek, ust

kredyt ˈkrɛdɨt n
kreditt
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

kredytowy ˌkrɛdɨˈtɔvɨ adj
kreditere
dotyczący kredytu, dotyczący sprzedaży bez pieniędzy

krem krɛ̃m n
krem
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;

kreować krɛˈɔvaʨ̑ v
skape
tworzyć

kres krɛs n
formål
granica pewnej przestrzeni
koniec, schyłek czegoś

kreska ˈkrɛska n
bindestrek
(marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a
flekk
pozioma linia na podziałce przyrządów mierniczych, oznaczająca odcinek skali
strek
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski

kresowy adj
frynse
związany z kresami

kret krɛt n
føflekk
(przenośnie, przenośnia) osoba działająca w danej organizacji lub instytucji i przekazująca informacje o niej swojemu mocodawcy
moldvarp
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

krew krɛf n
blod
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;

krewetka krɛˈvɛtka n
reke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krewna ˈkrɛvna n
slektning
osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka

krewniak n
slektning
osoba będąca w relacji pokrewieństwa

krewny ˈkrɛvnɨ n
slektning
człowiek mający z kimś wspólnego przodka

krnąbrny ˈkr̥nɔ̃mbrnɨ adj
oppkjeftig
nieposłuszny, bezczelny, o trudnym charakterze

krocze n
perineum
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

kroić ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑ v
skjære
oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

krok krɔk n
skritt
przestawienie nogi, by wykonać ruch

krokiet ˈkrɔcɛt n
krokett
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
krokodille
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ idiom
krokodilletårer
nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokus ˈkrɔkus n
krokus
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;

kromka ˈkrɔ̃mka n
brødskive
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kropidło n
hemlokk
(botanika, botaniczny) Oenanthe L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

kropka ˈkrɔpka n
punkt
krótki sygnał w alfabecie Morse'a
ert
małe wypełnione kółko, plamka
punktum
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:

kropla ˈkrɔpla n
dråpe
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ n
dråpen som fikk begeret til å renne over
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

krosta ˈkrɔsta n
kvise
(medycyna, medyczny) wykwit na skórze, zawierający ropę lub płyn surowiczy;

krowa ˈkrɔva n
ku
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;

krtań kr̥tãɲ n
strupehode
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy ˈkruxɨ adj
skjør
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby
sprø
łatwo ulegający złamaniu, pokruszeniu

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
korstog
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
(przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
krusifiks
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruczek ˈkruʧ̑ɛk n
smutthull
wybieg, klauzula o nieoczywistych konsekwencjach

kruczy ˈkruʧ̑ɨ adj
ravnsort
(książkowy) o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka
typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka

kruk kruk n
ravn
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruszyna kruˈʃɨ̃na n
smule
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe, drobne, wątłe dziecko
okruch, drobny odłamek

kruszyć v
falle i grus
zmieniać ciało stałe na drobne kawałki
sprø
ulegać kruszeniu

krużganek kruʒˈɡãnɛk n
korsgang
(architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
blø
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwawy adj
jævla
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny

krwinka ˈkr̥fʲĩnka n
blodlegeme
(biologia, biologiczny) komórka krwi

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a n
blodgiver
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiopijca kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a n
blodsuger
ten, który pije krew

krwistoczerwony ˌkr̥fʲistɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
blodrød
(książkowy) mający kolor czerwony o odcieniu koloru krwi; intensywnie czerwony

krwisty adj
optimistisk
o odcieniu koloru krwi
taki, który zawiera krew
blodrød
zaczerwieniony od napływu krwi

krwotok ˈkr̥fɔtɔk n
blødning
obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby;

krykiet ˈkrɨcɛt n
cricket
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryl krɨl n
krill
rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;

kryminalny ˌkrɨ̃mʲĩˈnalnɨ adj
kriminalitet
taki, którego tematem jest przestępstwo i metody jego wykrywania

kryminał krɨ̃ˈmʲĩnaw n
krim
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem

kryniczny adj
vår
pochodzący z krynicy

kryolit n
kryolitt
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady halogenków;

krypta ˈkrɨpta n
krypt
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptografia n
kryptografi
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
krypton
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryterium n
kriterium
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyka ˈkrɨtɨka n
kritikk
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
kritisere
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys ˈkrɨzɨs n
krise
zła sytuacja (trwająca dłużej)
(ekonomia, ekonomiczny) załamanie procesu wzrostu gospodarczego

krzak kʃak n
busk
(botanika, botaniczny) krzew

krzem kʃɛ̃m n
silisium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemienny adj
flint
wykonany z krzemienia

krzemień n
flint
(geologia, geologiczny) krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

krzepki adj
mandig
silny fizycznie, pełen tężyzny

krzesiwo n
flint
dawne narzędzie do rozniecania ognia;

krzesło ˈkʃɛswɔ n
stol
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzta kʃta n
antyde
(przestarzałe, przestarzały) mała, niewielka ilość

krztusiec ˈkʃtuɕɛʦ̑ n
kikhoste
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
rope
mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk kʃɨk n
rop
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzywa ˈkʃɨva n
kurve
(matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywda ˈkʃɨvda n
feil
szkoda, strata, która spotyka kogoś niezasłużenie, niesłusznie

krzywica n
engelsk sjuke
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
mened
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywoprzysięzca ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃sʦ̑a n
mened
ktoś, kto przysięgając składa fałszywe zeznanie

krzyż kʃɨʃ n
kors kryss
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)
kryss kors
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;

krzyżak ˈkʃɨʒak n
krysse
przyrząd z dwóch skrzyżowanych części

krzyżować v
dekke
powodować udaremnienie, psucie czegoś

krzyżowy adj
krysse
związany z krzyżem jako symbolem chrześcijaństwa

krzyżyk ˈkʃɨʒɨk n
-iss
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu;

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
kryssord
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

król krul n
konge
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;

król śledziowy n
sildekonge
(dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
kongerike kongedømme
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

królewski kruˈlɛfsʲci adj
kongeleg
mający związek z królem lub królową
majestetisk
(przenośnie, przenośnia) bogaty i pełen przepychu, jakby z królewskiego (1.1) dworu

króliczek kruˈlʲiʧ̑ɛk n
hare
kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika
młody, mały królik
zabawka lub słodycze w kształcie królika

królik ˈkrulʲik n
kanin
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królowa kruˈlɔva n
dronning
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
żona króla

królować v
herske
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprawować władzę królewską
beherske
zajmować najwyższą, najważniejszą pozycję

krótki ˈkrutʲci adj
kort
mający małą długość

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
nærsynthet
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkowłosy ˌkrutkɔˈvwɔsɨ adj
korthåret
(książkowy) mający krótkie włosy

krąg krɔ̃ŋk n
sirkel
okrąg
grupa ludzi, których coś łączy

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
krysser
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

krążyć ˈkrɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
kretse
robić okrążenie, obieg

kręcić ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
dreie
obracać coś
vri
zwijać
kroll
skręcać się w loki (o włosach)

kręg n
ryggvirvel
(anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel n
kjegle
pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
ryggrad virvelsøyle
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
virveldyr
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

krępować krɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
binde
mocno wiązać ręce lub nogi np. sznurem, aby utrudnić poruszanie

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
vendehals
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jynginae, krętogłowy;

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
xenofobi
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
xenon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

ksiądz cɕɔ̃nʦ̑ n
prest
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
bok
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
kokebok
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
telefonkatalog
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
prins fyrste
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla

księga ˈcɕɛ̃ŋɡa n
bok
opasła książka

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
bokhandel
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgarz n
bokhandel
(handel, handlowy) sprzedawca w księgarni

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
bokholderi
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
hertugdømme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;
fyrstedømme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
prinsesse
córka księcia i/lub księżnej

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
måne
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część

ksylitol ksɨˈlʲitɔl n
xylitol
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
xylofon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kształcić v
instruere
przekazywać swoją wiedzę lub/i umiejętności
adle
rozwijać lub utrwalać określone cechy charakteru
arbeidsrom
zdobywać wiedzę, umiejętności

kształt kʃtawt n
kuva
zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kształty n
figur
figura, sylwetka człowieka

kszyk kʃɨk n
enkeltbekkasin
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;

kto ktɔ interrogativePronoun
hvem
…służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto ktɔ pronoun
hvem
…służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ proverb
alle som griper til sverd, skal falle for sverd
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
morgenstund har gull i munn
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa proverb
brent barn skyr ilden
po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni

ktokolwiek ktɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
enhver
obojętnie, bez znaczenia kto

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
noen
nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który ˈkturɨ pronoun
som
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego

kubański kuˈbãj̃sʲci adj
cubansk
odnoszący się do państwa lub wyspy Kuba, pochodzący z Kuby

kubek ˈkubɛk n
krus
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kucać ˈkuʦ̑aʨ̑ v
huk
obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach

kucharz ˈkuxaʃ n
kokk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka kuˈxɛ̃nka n
komfyr
(potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

kuchnia ˈkuxʲɲa n
kjøkken
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.

kucie ˈkuʨ̑ɛ n
smie
(rzeczownik odczasownikowy) od: kuć

kucyk ˈkuʦ̑ɨk n
ponni
(jeździectwo, jeździecki) (zoologia, zoologiczny) (zdrobniale) od kuc
hestehale
(fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kufa ˈkufa n
tryne
(kynologia, kynologiczny) przednia część głowy psa obejmująca trzewioczaszkę;

kufer ˈkufɛr n
bagasjerom
bagażnik samochodu osobowego lub autobusu
kiste
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży

kuguar n
fjelløve
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

kukabura n
kokaburra
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo;

kukabura chichotliwa n
latterkokaburra
(ornitologia, ornitologiczny) Dacelo novaeguineae, gatunek ptaka z rodziny zimorodkowatych;

kuku ˈkuku interjection
ko-ko
wyraz onomatopeiczny naśladujący odgłosy samca kukułki

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
mais
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
kykeliky
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka kuˈkuwka n
gjøk
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kula ˈkula n
ball
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;
każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
kule
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą;
(fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie w kształcie zbliżonym do kuli (1.1)

kulczyk ˈkulʧ̑ɨk n
gulirisk
(ornitologia, ornitologiczny) Serinus serinus, ptak z rodziny łuszczaków;

kulochwyt n
bak
wał osłaniający strzelnicę

kulon ˈkulɔ̃n n
triel
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;
(ornitologia, ornitologiczny) ogólnie ptak z rodziny o tej nazwie (Burhinidae);

kult kult n
gudsdyrkelse
(przenośnie, przenośnia) opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem
kult
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

kultowy adj
kult
związany z kultem, dotyczący kultu
(przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej

kultura kulˈtura n
kultur
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości

kulturalny ˌkultuˈralnɨ adj
beleven
taki, który odznacza się kulturą, wykształceniem, dobrym wychowaniem

kulturowy ˌkultuˈrɔvɨ adj
kulturell
dotyczący kultury

kultywar kulˈtɨvar n
kultivar
(botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

kum kũm interjection
kvekk
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumin ˈkũmʲĩn n
karve
(spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego

kuna ˈkũna n
mår
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kundel ˈkũndɛl n
kjøter
pies nie zaliczany do żadnej z ras psów

kupiec ˈkupʲjɛʦ̑ n
handelsmann
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupno ˈkupnɔ n
kjøp
nabywanie czegoś

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
kjøpe
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy
(potocznie, potoczny) dać się oszukać, uznawszy coś za prawdę

kupować kota w worku kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
kjøpe katta i sekken
kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno

kura ˈkura n
høne
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kurak ˈkurak n
feiging
młody kogut, kurczak

kurcz n
krampe
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;

kurczak ˈkurʧ̑ak n
kylling
większe kurczę (pisklę kury)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z kurczaka (1.1)

kurczyć v
forminske
zmniejszać przez ściąganie, podkulanie

kurczę ˈkurʧ̑ɛ n
kylling
pisklę kury

kurdupel kurˈdupɛl n
dverg
(pospolicie) (pogardliwie) ktoś bardzo niski, krępy, przysadzisty

kurdyjski kurˈdɨjsʲci adj
kurdisk
dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
kurdisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurdystański adj
kurdisk
związany z Kurdystanem, dotyczący Kurdystanu

kurek ˈkurɛk n
kran
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze
banke
(wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;
værhane
wiatrowskaz na dachu w kształcie koguta

kurewski kuˈrɛfsʲci adj
horete
(wulgarnie, wulgaryzm) właściwy prostytutkom lub kobietom rozwiązłym, charakterystyczny dla nich

kuria n
Den romerske kurie
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie;
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału obywateli w starożytnym Rzymie;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny;

kurier ˈkurʲjɛr n
post
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;

kuriozalny ˌkurʲjɔˈzalnɨ adj
nysgjerrig
wyjątkowo osobliwy, budzący zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

kurka ˈkurka n
kantarell
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius), gatunek grzyba jadalnego;

kurka wodna ˈkurka ˈvɔdna n
sivhøne
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;

kurkuma kurˈkũma n
gurkemeie
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
rapphøne
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs kurs n
kurs
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu
cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat

kursor ˈkursɔr n
merkør
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury

kursować v
Løpe
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) przemieszczać się pospiesznie tam i z powrotem
przebywać regularnie określoną trasę

kurtka ˈkurtka n
frakk
(krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna kurˈtɨ̃na n
forheng teppe
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurwa ˈkurva n
hore
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

kurz kuʃ n
støv
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
friste
wystawiać na pokusę

kustodia n
forvaring
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;

kustosz ˈkustɔʃ n
keeper
opiekun zbiorów muzealnych lub bibliotecznych; kierownik działu

kusza ˈkuʃa n
armbrøst
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuszetka n
køye
(kolejnictwo) leżanka w przedziale kolejowym;

kuter ˈkutɛr n
kutter
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
fetter søskenbarn
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
kusine
córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki

kuć kuʨ̑ v
smi
bić młotkiem metal nadając mu kształt

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
smi mens jernet er varmt
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kuśnierz n
buntmaker
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra

kwadra ˈkfadra n
bydel
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, podczas której widać połowę jego tarczy

kwadrans ˈkfadrãw̃s n
kvarter
czwarta część godziny, 15 minut

kwadrat ˈkfadrat n
kvadrat
(geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
kvadratisk
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia
(matematyka, matematyczny) związany z kwadratem, dotyczący kwadratu

kwakać ˈkfakaʨ̑ v
kvekke
o kaczce: wydawać charakterystyczne odgłosy

kwalifikowalny ˌkfalʲifʲikɔˈvalnɨ adj
egna
(administracja) możliwy do zaakwalifikowania, do zaakceptowania

kwarantanna n
karantene
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwark kfark n
kvarg
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartał ˈkfartaw n
blokk
część miasta, czworokąt utworzony przez cztery przecinające się ulice
kvartal
trzy miesiące, czwarta część roku

kwas kfas n
sur
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;
(slangowo) narkotyk LSD

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
akrylsyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
salpetersyre
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
folsyre
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas hialuronowy n
hyaluronsyre
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
melkesyre
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas mrówkowy ˈkfas mrufˈkɔvɨ n
maursyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas karboksylowy, silnie żrący i redukujący;

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
eddiksyre
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwasić ˈkfaɕiʨ̑ v
sylteagurk
poddawać żywność fermentacji mlekowej

kwaszonka kfaˈʃɔ̃nka n
sylteagurk
marynata z produktów spożywczych powstała w wyniku fermentacji mlekowej

kwazar ˈkfazar n
kvasar
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
sur
mający cierpki smak
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu

kwestia ˈkfɛstʲja n
sak
problem wymagający rozważenia lub rozwiązania
replika
wypowiedź aktora na scenie

kwiat kfʲjat n
blomst
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część

kwiatostan kfʲjaˈtɔstãn n
blomsterstand
(botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

kwiczeć ˈkfʲiʧ̑ɛʨ̑ v
grynte
o świni: wydawać charakterystyczny głos

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
gråtrost
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
april
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwit n
oppskrift
pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
blomstre
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty

kwota ˈkfɔta n
beløp
ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych
ustalony limit danej substancji/materiału

kynologia ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja n
kynologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kółko ˈkuwkɔ n
poser under øynene
(zdrobniale) od: koło

kółko i krzyżyk ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk n
bondesjakk
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;

kąkol ˈkɔ̃ŋkɔl n
klinte
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;

kąpać ˈkɔ̃mpaʨ̑ v
bad
zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
bade
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór przygotowany do zanurzenia w nim czegoś
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) trzymanie czegoś w specjalnie przygotowanym roztworze dla wywołania pożądanej reakcji
kąpanie kogoś, kąpanie się
woda przygotowana do kąpania lub woda, do której się wchodzi

kąpielowy ˌkɔ̃mpʲjɛˈlɔvɨ adj
bad
związany z kąpielą, dotyczący kąpieli

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
badebukser
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąsać ˈkɔ̃w̃saʨ̑ v
bite
kaleczyć ostrymi zębami lub żądłem

kąt kɔ̃nt n
vinkel
(geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi
hjørne
przestrzeń w okolicy styku dwóch prostopadłych ścian

kąt prosty ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ n
rett vinkel
(geometria) kąt równy 90 stopni;

kątomierz n
vinkelmåler
przyrząd kreślarski służący do ustalania miar kątów;

kąśliwy adj
skjæring
(przenośnie, przenośnia) sprawiający przykrość

kędzior n
kroll
pasmo kręconych włosów lub sierści

kęs kɛ̃w̃s n
munnfull
tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
lyve
świadomie mówić nieprawdę

kłamca ˈkwãmʦ̑a n
løgner
osoba płci męskiej, która kłamie

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
løgn
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłaść kwaɕʨ̑ v
legge
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) przekonywać kogoś do seksu ze sobą
sprawiać że ktoś się położy, lub pójdzie spać
zmieniać pozycję przedmiotu na poziomą
plassere
umieszczać coś w jakimś miejscu
legge
zmieniać pozycję na leżącą

kłopot ˈkwɔpɔt n
utfordring
przykra sytuacja, wymagająca reakcji

kłopotać v
gidde
sprawiać kłopot
uroe
być w trosce i / lub zmartwieniu o coś

kłopotliwy ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ adj
kjedelig
sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos kwɔs n
øre
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłus kwus n
trav
(jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia;

kłusownik kwuˈsɔvʲɲik n
krypskytter
(łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

kłuć kwuʨ̑ v
stikk
(o owadach) żądlić
pikk
przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym

kłódka ˈkwutka n
hengelås
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłótliwy kwuˈtlʲivɨ adj
sur
skłonny do kłótni

kłótnia ˈkwutʲɲa n
krangel
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

kłąb n
klase
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) skupisko pszczół otaczające królową;

kłąb rojowy n
klase
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
jordstengel rhizom
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
labyrint
ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście;

lada ˈlada n
disk
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

laguna laˈɡũna n
lagune
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

laicki adj
dekke
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwiązany z religią

lajkować lajˈkɔvaʨ̑ v
lik
(środowiskowy) w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
negllakk
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakmus ˈlakmus n
lakmus
(chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

lakrymator ˌlakrɨ̃ˈmatɔr n
tåregass
(chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej lakrymatorami, działający drażniąco na oczy i drogi oddechowe powodując silne łzawienie;

laktaza lakˈtaza n
laktase
enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

laktoza lakˈtɔza n
laktose
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka ˈlalka n
dukke
dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lama ˈlãma n
lama
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;

lament ˈlãmɛ̃nt n
sorg
narzekanie, biadanie

lamentować v
hvin
rozpaczliwie zawodzić; płakać lub narzekać poprzez głośne wydawanie jęków

lampa ˈlãmpa n
lampe
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampart ˈlãmpart n
leopard
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lampka ˈlãmpka n
glass
kieliszek

langusta lãŋˈɡusta n
langust
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lansować lãw̃ˈsɔvaʨ̑ v
sjøsette
promować, propagować, reklamować

lantan ˈlãntãn n
lantan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

lapidarny ˌlapʲiˈdarnɨ adj
konsis
zwięzły, treściwy, wyrazisty, lakoniczny

lapis lazuli ˈlapʲis laˈzulʲi n
lasurstein
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o intensywnie niebieskiej barwie

lapoński laˈpɔ̃j̃sʲci n
samisk
język używany w Laponii;

laptop ˈlaptɔp n
bærbar datamaskin
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa ˈlarva n
larve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

las las n
skog
gęste zbiorowisko drzew;

lasagne n
lasagne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem

lasencja n
fersken
(potocznie, potoczny) atrakcyjna kobieta

laser ˈlasɛr n
laser
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

laska ˈlaska n
dame
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
stokk
jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu)
stav
wydłużony przedmiot służący do podpierania się;

lasówka złotogłowa n
ovnparula
(ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki

latarka laˈtarka n
lommelykt
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia laˈtarʲɲa n
fyr
lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
fyrtårn fyr
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
drake
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać ˈlataʨ̑ v
stjele
(przenośnie, przenośnia) być w ruchu, śpieszyć się
fly
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lato ˈlatɔ n
sommer sommar
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latoś adv
i år
(dawniej, dawny) dziś (gwara, gwarowe) (także TemplateParserError:LuaError) w tym, bieżącym roku

latynoamerykański adj
latinamerikansk
związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

laufer n
løper
(przestarzałe, przestarzały) (szachy, pojęcie szachowe) (także TemplateParserError:LuaError) bierka poruszająca się po szachownicy na skos;
(włókiennictwo) rodzaj podłużnej serwety

lawa ˈlava n
lava
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda laˈvɛ̃nda n
lavendel
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

laweta laˈvɛta n
slepelastebil
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów
vogn
(wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych

lawina laˈvʲĩna n
lavine
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lać laʨ̑ v
helle
wykonywać odlew (np. dzwonu, pomnika)

lead n
bly
wstępna, wprowadzająca część artykułu prasowego, często wyróżniona pogrubioną czcionką;

leader n
fører
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca polityczny, społeczny, zawodowy

lecieć ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑ v
gå
(potocznie, potoczny) płynąć, ciec
(potocznie, potoczny) szybko biec
o czasie szybko mijać
fly
przemieszczać się w powietrzu
podróżować samolotem

leczyć ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ v
helbrede
przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

ledwie ˈlɛdvʲjɛ adv
så vidt
przysłówek informujący, że coś wydarzyło się przed krótką chwilą
przysłówek informujący, że coś zostało z trudem osiągnięte

ledwie ˈlɛdvʲjɛ particle
så vidt
partykuła określająca natężenie lub ilość czegoś jako bardzo małe

ledwo ˈlɛdvɔ adv
knapt
… czasu: niedawno, dopiero co
nesten ikke
… sposobu: z trudem, z ledwością

ledwo ˈlɛdvɔ conjunction
knapt
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko

ledwo ˈlɛdvɔ particle
bare at
podkreślająca, że czegoś jest mniej, niż spodziewała się osoba mówiąca
knapt
prawie nie, tylko trochę

legalnie adv
lovlig
w sposób legalny; nie odchodząc od litery prawa

legalny lɛˈɡalnɨ adj
lovlig
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem
zgodny z prawem

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
legende
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;

legendarny ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ adj
legendarisk
fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend

legislacyjny adj
legislativ
dotyczący legislacji

legitymacja ˌlɛɟitɨ̃ˈmaʦ̑ʲja n
kort
dokument potwierdzający tożsamość oraz przynależność do określonej grupy ludzi

legwan n
iguan
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

lej lɛj n
krater
duże, stożkowe wgłębienie

lejek n
trakt
urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
medisin
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz ˈlɛkaʃ n
lege
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekarz stażysta ˈlɛkaʃ staˈʒɨsta n
praktikant
absolwent studiów medycznych odbywający staż w szpitalu

lekceważenie ˌlɛkʦ̑ɛvaˈʒɛ̃ɲɛ n
forakt
traktowanie kogoś z pogardą, bez dostatecznej uwagi

lekceważyć ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑ v
avfeie
nie przywiązywać do czegoś wagi
neglisjere
traktować kogoś lub coś pogardliwie, bez szacunku lub zainteresowania

lekceważący adj
likegyldig
świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
undervisningstime
jednostka zajęć dydaktycznych

lekki ˈlɛcːi adj
lett
o małej wadze, małym ciężarze

lekkoatleta ˌlɛkːɔaˈtlɛta n
spreking
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
friidrett
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

lekkomyślność ˌlɛkːɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
lettsindighet
cecha kogoś, kto jest lekkomyślny, niepoważny, zbyt lekko coś traktujący

lekkostrawny ˌlɛkːɔˈstravnɨ adj
losse
taki, który jest łatwo przyswajany przez organizm, szybko trawiony

leksykografia n
leksikografi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;

leksykon n
ordbok
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lektura n
lektyre
to, co ktoś czyta lub będzie czytał
czynność czytania

lelek kozodój ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj n
nattravn
(ornitologia, ornitologiczny) europejski ptak leśny ze sztywnymi piórami otaczającymi dziób;

lemiesz ˈlɛ̃mʲjɛʃ n
plogskjær
(rolnictwo, rolniczy) dolna część pługa odcinająca skibę;
barberkniv
(technologia, technika, techniczny) element roboczy spycharki lub równiarki;
spade
(wojskowość, wojskowy) płyta przy lawecie działa zapobiegająca odrzutowi przy wystrzale

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
lemen
(zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
limonade
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn

lemur ˈlɛ̃mur n
lemur
(zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze;

len lɛ̃n n
lin
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
dovenskap
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuch n
lat
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie)

leniuchować v
late seg
(potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
dovendyr
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
lat
charakteryzujący się lenistwem

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
god
(zobacz) dobrze
bedre
nie powinno się (robić czegoś)

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
bedre sent enn aldri
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej zapobiegać niż leczyć ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ ˈɲiʃ ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ proverb
bedre å være på den sikre siden
bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepra ˈlɛpra n
lepra
(medycyna, medyczny) trąd

leprozorium ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm n
leprosarium
izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych;

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
én fugl i hånden er bedre enn ti på taket
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lesbijka lɛzˈbʲijka n
fargerik
homoseksualna kobieta;

lesbijski adj
lesbisk
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

leszcz lɛʃʧ̑ n
brasme
(ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

leszczyna lɛʃˈʧ̑ɨ̃na n
hassel
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;

letargiczny adj
letargisk
(psychologia, psychologiczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi

letni ˈlɛtʲɲi adj
lunken
o substancji: ciepły, lecz nie gorący
sommar
taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata

level ˈlɛvɛl n
gå videre til neste nivå
(slangowo) poziom w grze

lew lɛf n
løve
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lew afrykański n
løve
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera leo Linnaeus, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych;
(zoologia, zoologiczny) ssak z gatunku (1.1)

lewa ˈlɛva n
horekunde
(termin karciany) karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

lewar n
jekke
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewarek lɛˈvarɛk n
jekke
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
venstresiden
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy

lewicowy ˌlɛvʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
venstre
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy

lewo ˈlɛvɔ n
venstre
lewa strona

lewy ˈlɛvɨ adj
venstre
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

leń lɛ̃ɲ n
sofagris
człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leśnictwo lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ n
skogbruk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leśniczy lɛɕˈɲiʧ̑ɨ n
skogvokter
(leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa

leśny ˈlɛɕnɨ adj
skog
odnoszący się do lasu, mający związek z lasem

leżak ˈlɛʒak n
sjeselong
rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
ligge
zachowywać pozycję poziomą
znajdować się

libacja lʲiˈbaʦ̑ʲja n
drikkofferet
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
libanesisk
odnoszący się do państwa Liban

liberalny ˌlʲibɛˈralnɨ adj
tolerant
nieuznający przymusu, tolerancyjny

libido lʲiˈbʲidɔ n
libido
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libijski lʲiˈbʲijsʲci adj
libysk
odnoszący się do Libii

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
lisens
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

lichenometria n
lichenometri
metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów;

lichwa ˈlʲixfa n
åger
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichy ˈlʲixɨ adj
bedriten
(potocznie, potoczny) będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
tall antall
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
atomnummer
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
pluralis
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba niewymierna ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna n
irrasjonale tal
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
primtall
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna n
dualis
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
entall
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba rzeczywista n
reelt tall
(matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;

liczba wymierna n
rasjonalt tall
(matematyka, matematyczny) liczba dająca się przedstawić jako ułamek liczb całkowitych;

liczbowy adj
antall
dotyczący liczb: złożony z liczby, oparty na liczbach lub wyrażony liczbami

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
numerale
(gramatyka) nazwa liczby

liczi chińskie ˈlʲiʧ̑ʲi ˈxʲĩj̃sʲcɛ n
litchi
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
teller
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
regne
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór
wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne

lid lʲit n
anbefaling
pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;

lider ˈlʲidɛr n
sjef
osoba dowodząca, zarządzająca pracą zespołu

liderować ˌlʲidɛˈrɔvaʨ̑ v
bly
przewodzić, być liderem

likier ˈlʲicɛr n
likør
słodki i mocny napój alkoholowy;

likwidacja ˌlʲikfʲiˈdaʦ̑ʲja n
likvidasjon
pozbycie się

lilak ˈlʲilak n
syrin
(botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia ˈlʲilʲja n
lilje
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

liliowy lʲiˈlʲjɔvɨ adj
syrin
(poetycki, poetycko) przypominający kolorem lilię
lilje
dotyczący lilii, należący do lilii, zrobiony z lilii, związany z lilią
lilla
mający kolor jasnofioletowy lub różowoniebieski , taki jak kolor kwiatu lilaka pospolitego

limit ˈlʲĩmʲit n
begrensning
granica niemożliwa do przekroczenia

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
limnologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limo ˈlʲĩmɔ n
blått øye
(potocznie, potoczny) podbite oko

limuzyna n
limo
(motoryzacja) luksusowy samochód;

lin lʲĩn n
sudre
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina ˈlʲĩna n
tau
elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

linczować lʲĩn͇ˈʧ̑ɔvaʨ̑ v
lynsje
(książkowy) dokonywać linczu

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
lingvist
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

lingwistyczny adj
lingvistisk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty
(przestarzałe, przestarzały) związany z językiem lub dotyczący języka

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
lingvistikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia ˈlʲĩɲja n
linje
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka

linie lotnicze n
flyselskap
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka lʲĩˈɲijka n
linjal
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
lineær
mający związek z linią

lipa ˈlʲipa n
lind
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych;

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
juli
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
harr
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

lis lʲis n
rev
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie;

list lʲist n
brev
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
papier, na którym napisano wypowiedź (1.1)

lista ˈlʲista n
liste
elementy zapisane w kolejności

listek ˈlʲistɛk n
blad
(zdrobniale) od: liść
girspak
cienki, niewielki płatek, plasterek czegoś
pakke
płaskie opakowanie

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
postmann
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad lʲiˈstɔpat n
november
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listwa ˈlʲistfa n
list
kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby
bord
pasek materiału używany do obszywania krawędzi ubrań

listwa przypodłogowa n
golvlist
(budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze

liszka ˈlʲiʃka n
larve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami

lit lʲit n
litium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litania n
litani
(kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem;

litera lʲiˈtɛra n
bokstav
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
litterær
mający związek z literaturą

literatka ˌlʲitɛˈratka n
forfatter
pisarka

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
litteratur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literatura faktu n
faglitteratur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół piśmiennictwa o charakterze dokumentalnym;

literować v
stave
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
litauisk
odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
litauisk
bałtyjski język używany przez Litwinów;

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
litografi
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litość ˈlʲitɔɕʨ̑ n
medlidenhet
współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litr lʲitr̥ n
liter
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgia lʲiˈturʲɟja n
liturgi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
sleike
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

liść lʲiɕʨ̑ n
blad løv
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

loch lɔx n
fangehull
podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;

locha ˈlɔxa n
purke
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica świni

lodowaty ˌlɔdɔˈvatɨ adj
iskald
zimny jak lód, bardzo zimny

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
isbre
(geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodowisko ˌlɔdɔˈvʲiskɔ n
skøytebane
miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach;

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
isbryter
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody n
is iskrem
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka lɔˈdufka n
havelle
(ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis, gatunek morskiej kaczki;
kjøleskap
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
logaritme
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logika ˈlɔɟika n
logikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logistyka n
logistikk
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr;
(wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;

lojalność n
lojalitet
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni

lojalny lɔˈjalnɨ adj
tro
rzetelny, uczciwy w relacjach z innymi

lokal ˈlɔkal n
plassere
(potocznie, potoczny) pub, bar, restauracja, klub
eiendom
mieszkanie lub pomieszczenie użytkowe

lokal wyborczy n
valglokale
miejsce oddawania głosów w wyborach

lokalny lɔˈkalnɨ adj
lokal
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca
(informatyka, informatyczny) widoczny tylko w obrębie danej procedury lub bloku, tworzona w momencie inicjowania bloku i niszczona w momencie kończenia bloku

lokator lɔˈkatɔr n
leieboer
ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
lokomotiv
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

lokować v
investere
(bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk
plassere
umieszczać w jakimś miejscu

lont lɔ̃nt n
lunte
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
lawrencium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka lɔrˈnɛtka n
kikkert
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych

los lɔs n
lodd
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej

losowy lɔˈsɔvɨ adj
tilfeldig
przypadkowy, niezależny od decyzji

lot lɔt n
flukt
podróż, np. samolotem, balonem
przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu

lotka ˈlɔtka n
balanseror
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;
bykse
strzałka do gry w lotki (1.5)

lotnictwo lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ n
luftfart
ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi;

lotniczy lɔtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
luftfart
związany z lotnictwem

lotnik ˈlɔtʲɲik n
flygeblad
(lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
flyplass
wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
hangarskip
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotny adj
flyktig
(fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący
łatwo unoszący się w powietrzu
flink
cechujący się bystrością lub zwinnością
uro
łatwo przemieszczający się

lotos ˈlɔtɔs n
lotus
(botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

loża n
boks
(architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości;

lub lup conjunction
eller
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
løpstikke
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubieżny luˈbʲjɛʒnɨ adj
kåt
rozpustny, sprośny

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
like
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lud lut n
folk
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
befolkning
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
folkemord
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludowy luˈdɔvɨ adj
befolkning
dotyczący obszarów wiejskich i chłopów

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
menneskelig
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka
(przenośnie, przenośnia) humanitarny, dobry

lufa ˈlufa n
løp
część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

luka ˈluka n
hull
brak lub niedobór czegoś
puste miejsce

luka w prawie n
skyteskår
brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
lakris
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory

luksemburski ˌluksɛ̃mˈbursʲci adj
luxembourgsk
odnoszący się do miasta Luksemburg
odnoszący się do państwa Luksemburg

luksus ˈluksus n
luksus
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

lulu ˈlulu v
ha det
(potocznie, potoczny) (infantylnie) spać

lunatyk lũˈnatɨk n
søvngjenger
(medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na lunatyzm

lunch n
lunsj
posiłek we wczesnej porze obiadowej, głównie podczas przerwy w pracy lub na uczelni

luneta n
teleskop
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw

lupa ˈlupa n
lupe
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lustro ˈlustrɔ n
speil
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

luteranizm ˌlutɛˈrãɲism̥ n
lutherdom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

lutet ˈlutɛt n
lutetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia ˈlutʲɲa n
lutt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
loddebolt
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

luty ˈlutɨ n
februar
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luźny ˈluʑnɨ adj
tilfeldig
swobodny, niewymuszony

lwi lvʲi adj
løve
związany z lwem, dotyczący lwa

lwi lvʲi possessiveAdjective
løve
należący do lwa

lwia część ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ idiom
brorpart
ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
løvinne
(zoologia, zoologiczny) samica lwa

lód lut n
is
stały stan skupienia wody;
(potocznie, potoczny) lodowisko
(potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd lɔ̃nt n
land
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądować lɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
lande
osiadać na czymś – z powietrza lub wody

lędźwie ˈlɛ̃ɲʥ̑vʲjɛ n
lende
(anatomia, anatomiczny) część pleców między żebrami a miednicą

lęk lɛ̃ŋk n
angst
uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;

lękliwy lɛ̃ŋkˈlʲivɨ adj
beskjeden
(o osobach) skłonny do lęku, dający się łatwo nastraszyć

lśniący ˈl̥ʲɕɲɔ̃nʦ̑ɨ adj
glanset
taki, który lśni, błyszczy, świeci, bije blaskiem

lśnić l̥ʲɕɲiʨ̑ v
skimra
świecić, błyszczeć, odbijać światło

lżyć v
krenke
obrażać kogoś, obrzucać kogoś obelgami

machać ˈmaxaʨ̑ v
vinke
szybko, wahadłowo ruszać czymś

machlojka n
lurendreieri
(potocznie, potoczny) nieuczciwa aktywność mająca na celu osiągnięcie korzyści lub ukrycie czegoś

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
mamma
(dawniej, dawny) (także TemplateParserError:LuaError) matka
matrise
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;

macierzanka ˌmaʨ̑ɛˈʒãnka n
timian
(botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

macocha maˈʦ̑ɔxa n
stemor
żona ojca, ale nie matka

maczuga n
klubbe
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

madejowe łoże ˌmadɛˈjɔvɛ ˈwɔʒɛ n
fole
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;

mafia ˈmafʲja n
mafia
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mag mak n
trollmann
(ezoteryka) osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną
mager
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią

magazyn maˈɡazɨ̃n n
magasin
czasopismo

magia ˈmaɟja n
magi
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
magisk
związany z magią

magik ˈmaɟik n
magiker
osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

magistrala n
buss
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia

magnes ˈmaɡnɛs n
magnet
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
båndopptaker
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ adj
magnetisk
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes
taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

magnetyzm n
magnetisme
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych
(przenośnie, przenośnia) siła przyciągająca
mesmerisme
(przestarzałe, przestarzały) (filozofia, filozoficzny) tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki

magnez ˈmaɡnɛs n
magnesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

mahometański adj
muhammedaner
związany z mahometanizmem i mahometanami, dotyczący mahometanizmu

maj maj n
mai
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek ˌmajɛˈrãnɛk n
merian
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majestat maˈjɛstat n
storslagenhet
dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

majonez maˈjɔ̃nɛs n
majones
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major ˈmajɔr n
myndig
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

majstersztyk majˈstɛrʃtɨk n
mesterstykke
(książkowy) coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie

majtki ˈmajtʲci n
underbukse
(krawiectwo) dolna część bielizny okrywająca biodra;

majątek maˈjɔ̃ntɛk n
formue
bogactwo, fortuna
riddergods
posiadłość ziemska

majątkowy ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ adj
materiale
dotyczący majątku

majętny maˈjɛ̃ntnɨ adj
rik
posiadający duży majątek

mak mak n
valmue
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

makabra maˈkabra n
gru
coś wzbudzającego grozę, coś strasznego

makaron maˈkarɔ̃n n
makaroni
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makijaż maˈcijaʃ n
sminke
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
tornirisk
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makrela maˈkrɛla n
makrell
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

maksyma n
leveregel
(literacko) myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

malajski maˈlajsʲci adj
malayisk
dotyczący Malajów (lub Malezji)

malajski maˈlajsʲci n
malayisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malaria maˈlarʲja n
malaria
(medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarski adj
lakk
związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza
związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

malarstwo maˈlarstfɔ n
maleri
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz ˈmalaʃ n
maler
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku
(sztuka) artysta, który maluje obrazy

malediwski ˌmalɛˈdʲifsʲci adj
Maldivene
odnoszący się do państwa Malediwy

maleć ˈmalɛʨ̑ v
avslå
stawać się mniejszym

malina maˈlʲĩna n
bringebær bringebærbusk
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
bringebær
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malinka maˈlʲĩnka n
sugemerke
(potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

malinowy ˌmalʲĩˈnɔvɨ adj
bringebær
mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony
prompelyd
przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin

malować maˈlɔvaʨ̑ v
male
(sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie

malowniczy adj
pittoresk
pełny walorów malarskich

maltański malˈtãj̃sʲci adj
maltesisk
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltretowanie ˌmaltrɛtɔˈvãɲɛ n
misbruk
(rzeczownik odczasownikowy) od: maltretować

malutki maˈlutʲci adj
minutt
bardzo mały; (zdrobniale) od: mały

mama ˈmãma n
mamma
(potocznie, potoczny) matka

mamka ˈmãmka n
amme
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mamut ˈmãmut n
mammut
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

manat ˈmãnat n
manat
(zoologia, zoologiczny) duży ssak wodny ciepłych wód przybrzeżnych;

mandaryński n
mandarin
(językoznawstwo, językoznawczy) standardowy język chiński;

mandat ˈmãndat n
bot
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandatowy adj
obligatorisk
odnoszący się do mandatu, związany z mandatem

mandola mãnˈdɔla n
mandola
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny, szarpany instrument strunowy;

mandolina ˌmãndɔˈlʲĩna n
mandolin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

mandragora ˌmãndraˈɡɔra n
alruner
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1), której ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką, przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności

manewr ˈmãnɛfr̥ n
manøver
zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;
zręczne posunięcie
zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania

manga ˈmãŋɡa n
erme
japoński komiks;

mangan ˈmãŋɡãn n
mangan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango ˈmãŋɡɔ n
mango
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)

mangusta mãŋˈɡusta n
mungo
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

mania prześladowcza n
forfølgelsesvanvidd
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie

manipulować ˌmãɲipuˈlɔvaʨ̑ v
klare
obsługiwać coś wykorzystując jakiś układ sterowania

manko ˈmãŋkɔ n
underskudd
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
manometer
przyrząd do mierzenia ciśnienia;

mansarda mãw̃ˈsarda n
loft
pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;

mantykora n
mantikora
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

manufaktura n
verksted
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;

manul n
manul
(zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

manul stepowy n
manul
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji;
(zoologia, zoologiczny) drapieżnik z gatunku (1.1)

manuskrypt mãˈnuskrɨpt n
manuskript
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;

manx mãŋks n
mansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany na Wyspie Man;

maoizm n
maoisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

mapa ˈmapa n
kart
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

marathi n
marathi
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;

marcepan marˈʦ̑ɛpãn n
marsipan
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych;

marchew ˈmarxɛf n
gulrot
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.;

marchewkowy ˌmarxɛfˈkɔvɨ adj
gulrot
przyrządzony z marchewki, z dodatkiem marchewki

marchia n
flekk
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
margarin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
marihuana
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marina maˈrʲĩna n
marine
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) port dla jachtów;

marine n
marin
(wojskowość, wojskowy) żołnierz brytyjskiej lub amerykańskiej piechoty morskiej

marionetka ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka n
marionett
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków

marka ˈmarka n
brennemerke
(handel, handlowy) znak na produktach danej firmy

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
marxisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmolada ˌmarmɔˈlada n
marmelade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur ˈmarmur n
marmor
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marmurowy ˌmarmuˈrɔvɨ adj
klinkekule
wykonany z marmuru, zbudowany z marmuru

marnieć v
visne
stawać się marnym, słabszym

marnotrawić ˌmarnɔˈtravʲiʨ̑ v
sløse
nie wykorzystywać rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarować

marnować marˈnɔvaʨ̑ v
sløse
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marność ˈmarnɔɕʨ̑ n
forfengelighet
bycie ulotnym, nietrwałym, bezcelowym, bez wartości

marny ˈmarnɨ adj
ynkelig
będący w złym stanie, o niewielkiej wartości

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
marokkansk
odnoszący się do Maroka

marsjański marˈsʲjä̃j̃sʲci adj
marsboer
(przymiotnik) od Mars

marsz marʃ n
forløp
przemieszczanie się, pochód wojsk;
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszałek marˈʃawɛk n
marskalk
(wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

marszczyć v
rynke
pokrywać zmarszczkami
fold
ulegać zmarszczeniu, pokrywać się zmarszczkami

marszruta marʃˈruta n
reisehåndbok
wyznaczona trasa dojazdu, dojścia, dotarcia do jakiegoś celu

martwa natura ˈmartfa naˈtura n
stilleben
(sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.

martwić ˈmartfʲiʨ̑ v
bedrøve
wzbudzać niepokój, obawę, smutek

martwy ˈmartfɨ adj
død
taki, który umarł

marudzić v
hvine
(potocznie, potoczny) ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
marine
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
marine
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
sjømann
(marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynistyczny adj
marin
(sztuka) związany tematycznie z morzem

marynować v
marinere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
mars
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
draum
(przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marzenie ściętej głowy maˈʒɛ̃ɲɛ ˈɕʨ̑ɛ̃ntɛj ˈɡwɔvɨ n
luftslott
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, niedostępnego dla kogoś

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
drømme
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

masa ˈmasa indefiniteCardinalNumeral
stein
bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa ˈmasa n
bakke
(elektryczność) połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym;
masse
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

masa perłowa ˈmasa pɛrˈwɔva n
perlemor
ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra maˈsakra n
massakre
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masaż ˈmasaʃ n
massasje
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

maska ˈmaska n
hette
część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik

maskonur maˈskɔ̃nur n
lunde lundefugl
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

masochizm maˈsɔxʲism̥ n
masokisme
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia
przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

masowy maˈsɔvɨ adj
i massevis
obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
onani
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masturbować ˌmasturˈbɔvaʨ̑ v
masturbere
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem

masyw ˈmasɨf n
fjellkjede
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

masywny adj
fjellkjede
o mocnej budowie i dużym ciężarze

maszerować v
marsjere
iść miarowym, równym krokiem

maszt maʃt n
olden
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;
mast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;

maszyna maˈʃɨ̃na n
maskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
skrivemaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
symaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynka do golenia maˈʃɨ̃nka ˌdɔ‿ɡɔˈlɛ̃ɲa n
barbermaskin
narzędzie służące do usuwania w bezpieczny sposób owłosienia ciała

masło ˈmaswɔ n
smør
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
peanøttsmør
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

mat mat n
sjakkmatt
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;

mata ˈmata n
matte
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych
plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
matematisk
związany z matematyką

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
matematiker
osoba zajmująca się zawodowo matematyką

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
matematikk
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac maˈtɛraʦ̑ n
madrass
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
materialisme
kierowanie się w życiu względami materialnymi

materialny ˌmatɛrʲˈjalnɨ adj
materiell
dotyczący materii, związany z pojęciem materii
związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

materiał maˈtɛrʲjaw n
materiale
to, z czego są wytwarzane przedmioty

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
sprengstoff
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka ˈmatka n
mor
rodzic płci żeńskiej;

matka pszczela n
dronning
(pszczelarstwo, pszczelarski) jedyna dojrzała płciowo samica w rodzinie pszczoły miodnej

matkojebca ˌmatkɔˈjɛpʦ̑a n
drittsekk
(wulgarnie, wulgaryzm) (rzadki, rzadko używany) mężczyzna utrzymujący kontakty seksualne z własną matką
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

matma ˈmatma n
matte
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja matematyki
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) przedmiot matematyki

matnia ˈmatʲɲa n
felle
(przenośnie, przenośnia) sytuacja bez wyjścia
(łowiectwo, łowiecki) sidła, pułapka

matura maˈtura n
abitur
(szkolnictwo, szkolny) egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej;

mauretański ˌmawrɛˈtãj̃sʲci adj
mauritansk
odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
mausoleum
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mazurek maˈzurɛk n
pilfink
(ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

mała czarna ˈmawa ˈʧ̑arna n
lille sorte
czarna sukienka (także spódnica) kończąca się powyżej kolan;

mało ˈmawɔ adv
litt
w niewielkim stopniu

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
litt
niewielka ilość czegoś lub kogoś

małoletni adj
mindreårig
tak młody, że nie posiada pełni praw obywatelskich

małpa ˈmawpa n
ape apekatt
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

mały ˈmawɨ adj
liten
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
lillefinger
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż mawʃ n
musling
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeński mawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
ekteskap
dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
ekteskap
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

małżonek mawˈʒɔ̃nɛk n
ektefelle
mąż (czyjś)
mąż lub żona (czyiś)

małżonka mawˈʒɔ̃nka n
ektefelle
(podniośle) cudza żona

małżowina uszna n
øyremusling
(anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

mdleć mdlɛʨ̑ v
svime av
tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

mdłości ˈmdwɔɕʨ̑i n
kvalme
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;

mdły mdwɨ adj
flau
bez wyrazistego smaku

mebel ˈmɛbɛl n
møbel
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mecenas mɛˈʦ̑ɛ̃nas n
mesen
osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat);

mech mɛx n
mose
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechaniczny ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
mekanisk
pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki
związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu

mechanika mɛˈxãɲika n
mekanikk
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

mecz mɛʧ̑ n
kamp
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
moské
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal ˈmɛdal n
medalje
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalion mɛˈdalʲjɔ̃n n
medaljong
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki

mediana mɛˈdʲjãna n
median
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

meduza mɛˈduza n
manet
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
medisin
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,

medytować ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
vurdere
(przenośnie, przenośnia) pogrążać się w myślach
meditere
uprawiać medytację

meitner ˈmajtnɛr n
meitnerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

meksykański ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci adj
mexicansk
odnoszący się do państwa Meksyk

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
melankoli
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melancholijny adj
melankolsk
wyrażający melancholię lub skłonny do niej

melodia mɛˈlɔdʲja n
melodi
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodyjny adj
iørefallende
o przyjemnym brzmieniu

melon ˈmɛlɔ̃n n
melon
(spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1)

melonik mɛˈlɔ̃ɲik n
klokke
sztywny, półkolisty kapelusz męski

mem mɛ̃m n
mem
dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;
śmieszna idea, obrazek lub animacja, powielana w internecie

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
mendelevium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendoweszka ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka n
flatlus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;

mennica n
mynt
przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

menstruacja ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
menstruasjon
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

menu n
meny
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

merdać ˈmɛrdaʨ̑ v
logre
o psie: machać ogonem najczęściej z radości

merostwo n
rådhus
(administracja) urząd, godność mera
siedziba mera

meta ˈmɛta n
finish
(sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach

metafizyka n
metafysikk
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
metafor
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metal ˈmɛtal n
metall
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;

metaliczny adj
metallisk
(chemia, chemiczny) o cechach metalu lub zawierający w składzie metal

metalowy ˌmɛtaˈlɔvɨ adj
metalisk
związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metamorfoza ˌmɛtãmɔrˈfɔza n
metamorfose
przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

metan ˈmɛtãn n
metan
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metastaza n
metastase
(medycyna, medyczny) przerzut nowotworowy, guz wtórny nowotworu złośliwego

metempsychoza n
sjelevandring
reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor mɛˈtɛɔr n
meteor
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteorolog ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk n
meteorolog
specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
meteorologi
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
meteoritt
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

metoda mɛˈtɔda n
metode måte
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metr mɛtr̥ n
meter
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
kvadratmeter
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny n
kubikkmeter
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro ˈmɛtrɔ n
T-bane
podziemna kolej miejska

metrologia ˌmɛtrɔˈlɔɟja n
metrologi
nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych;

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
metropol
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

metropolita ˌmɛtrɔpɔˈlʲita n
byregion
(administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;

metropolitalny adj
metropolitt
związany z metropolią, odnoszący się do metropolii

mewa ˈmɛva n
måke
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mezozoik ˌmɛzɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Mesozoikum
(geologia, geologiczny) jedna z er geologicznych;

mgnienie oka ˈmʲɟɲɛ̇̃ɲɛ ˈɔka n
øyeblikk
moment, chwila

mgła mɡwa n
tåke skodde
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
stjernetåke
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mgłowy adj
stjernetåke
związany z mgłą, dotyczący mgły

miami n
Miami
język Indian z plemienia Miami

mianować v
utnevne
określać nazwą

mianowicie ˌmʲjãnɔˈvʲiʨ̑ɛ conjunction
nemlig
służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
nevner
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

mianownikowy adj
nominativ
(gramatyka) związany z mianownikiem, dotyczący mianownika

miara ˈmʲjara n
mål
(matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru;
metoda szacowania lub pomiaru
odmierzona ilość
rozmiar

miasteczko mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
tettsted
małe miasto

miasto ˈmʲjastɔ n
by
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miasto widmo n
spøkelsesby
opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miau mʲjaw interjection
mjau
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑ v
mjaue
(zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miazga ˈmʲjazɡa n
fruktkjøtt
bezkształtna masa powstała wskutek rozbicia, zgniecenia lub roztarcia czegoś

miał mʲjaw n
dust
drobne cząstki niektórych substancji stałych

miażdżyca mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a n
aterosklerose åreforkalkning
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

miażdżyć v
finknuse
rozbijać na miazgę

miech mʲjɛx n
blåsebelg
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach

miecz mʲjɛʧ̑ n
sverd
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz świetlny mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
lyssabel
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

miecznik ˈmʲjɛʧ̑ʲɲik n
sverdfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

miedza ˈmʲjɛʣ̑a n
bjelke
wąski pas ziemi będący granicą między obszarami rolnymi, działkami budowlanymi;

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
kobber
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
kobber kopper
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
sted
obszar lub punkt w przestrzeni

miejscownik mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik n
lokativ
(gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejscowość mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
identifisere
jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany wyróżniający się odrębną nazwą

miejscowy mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɨ adj
lokal
związany z jakimś miejscem
(medycyna, medyczny) dotyczący ograniczonego miejsca na ciele

miejscowy mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɨ n
lokal
(potocznie, potoczny) stały mieszkaniec jakiejś miejscowości

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
bymessig
związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna mʲjɛˈlʲizna n
grunn
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mielonka mʲjɛˈlɔ̃nka n
sende søppelpost
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;

mienie ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
gods
ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność;

mierzyć ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
måle
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
måned
(jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
hvetebrødsdager
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesięcznie mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
månedlig
w ciągu miesiąca; dotyczy ilości czegoś

miesięcznik mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
månedlig
czasopismo wydawane co miesiąc

miesięczny mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
månedlig
związany z okresem jednego miesiąca

mieszanina ˌmʲjɛʃãˈɲĩna n
blande
połączenie dwóch lub więcej substancji, które po zmieszaniu zachowują swoje właściwości
połączenie różnorodnych właściwości, cech. pojęć

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
blande mikse
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)
dodawać, łączyć pojęcia itp.

mieszczański adj
borgerlig
(historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast

mieszczaństwo mʲjɛʃˈʧ̑ãj̃stfɔ n
borgarskap
(dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
bo
(rzeczownik odczasownikowy) od: mieszkać
-es
miejsce, gdzie dana osoba mieszka
leilighet
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
innbygger
osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkanka mʲjɛˈʃkãnka n
innbygger
kobieta na stałe mieszkająca w jakimś miejscu (regionie, mieście)

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
bo
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
ha
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
dysponować środkami na wykonanie czegoś

mieć czyste sumienie ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈʧ̑ɨstɛ sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ v
ha rent mel i posen
postępować moralnie, uczciwie

mieć miejsce ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ idiom
finne sted
rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć muchy w nosie ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmuxɨ ˈv‿nɔɕɛ v
å furte
być niezadowolonym, dąsać się

mieć na imię ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈĩmʲjɛ v
hete
posiadać, nosić jakieś imię nadane aktem urodzenia

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
håpe
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieścić ˈmʲjɛ̇ɕʨ̑iʨ̑ v
sete
być siedzibą
holde
zawierać coś w środku
deilig
być wystarczająco małym, aby znaleźć się w środku czegoś

migdał ˈmʲiɡdaw n
mandelfarget
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;
(zobacz) migdałowiec

migdałowiec n
mandelfarget
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku

migdałowiec pospolity n
mandelfarget
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku (1.1), uprawiane, o owocach z jadalnym nasieniem

migdałowy ˌmʲiɡdaˈwɔvɨ adj
mandelfarget
zrobiony z migdałów lub z ich znacznym dodatkiem
mandel
(przenośnie, przenośnia) przypominający migdał, kształtem, kolorem lub zapachem

migotanie przedsionków ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf n
atrieflimmer
(medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

migotać v
anelse
świecić w sposób przerywany lub krótko

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
migrene
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mijać ˈmʲijäʨ̑ v
passere
o czasie, zjawiskach: stawać się przeszłością, przemijać, upływać, kończyć się

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
mikrobiologi
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
mikrofon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrokomputer n
mikrodatamaskin
(informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego

mikrometr n
mikrometer
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra;
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do mierzenia bardzo małych długości lub grubości

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
mikroskop
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskop elektronowy n
elektronmikroskop
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym

miks mʲiks n
blande
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki połączone przez mikser; efekt miksowania
(potocznie, potoczny) mieszanka, mieszanina

mila ˈmʲila n
mil
jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczek ˈmʲilʧ̑ɛk n
blåskjell
człowiek małomówny, milczący

milczenie mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ro
nieodzywanie się, niemówienie

milczący adj
stum
przebiegający bez użycia słów

mile ˈmʲilɛ adv
vennlig
od przym. → miły

milenium mʲiˈlɛ̃ɲũm n
millennium
okres tysiąca lat

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
milliardær
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

milicja mʲiˈlʲiʦ̑ʲja n
milits
formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny
w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
millimeter
tysięczna część metra;

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
millionær
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

militaria ˌmʲilʲiˈtarʲja n
militær
sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem

militarny ˌmʲilʲiˈtarnɨ adj
militær
związany z wojskiem, wojskowością lub wojną

militaryzm n
militarisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
tross
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo to
enda
…przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia

mimo że
selv om
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mina ˈmʲĩna n
mine
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;

minaret mʲĩˈnarɛt n
minaret
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralny adj
mineral
nie będący organicznym

minerał mʲĩˈnɛraw n
mineral
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minimalizm ˌmʲĩɲĩˈmalʲism̥ n
minimalisme
ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera)

minispódniczka ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka n
lårkort skjørt
(krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister mʲĩˈɲistɛr n
minister
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
ministerium
urząd, którego szefem jest minister

minowy adj
min
(wojskowość, wojskowy) obsiany minami

minus ˈmʲĩnus conjunction
minus
oprócz, z wyjątkiem

minus ˈmʲĩnus n
minus
(termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera;
ulempe
ujemna cecha czegoś

minuta mʲĩˈnuta n
minutt
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);

mion n
myon
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego

miotacz ˈmʲjɔtaʧ̑ n
flammekaster
(wojskowość, wojskowy) broń, która wyrzuca coś na większy dystans, np. granaty, ogień, kamienie lub miny

miotła ˈmʲjɔtwa n
kost
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mirra ˈmʲirːa n
myrra
żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirt mʲirt n
myrte
(botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;

misa ˈmʲisa n
skål
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia

miseczka mʲiˈsɛʧ̑ka n
bikube
każda z dwóch części stanika osłaniająca pierś

misie-patysie ˈmʲiɕɛ paˈtɨɕɛ n
pinneleken
(neologizm) (literacko) dziecięca gra towarzyska o literackiej proweniencji, polegająca na umiejętnym zrzucaniu patyka z mostu tak, aby wypłynął z drugiej strony jako pierwszy;

misja ˈmʲisʲja n
misjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania

misjonarski adj
misjonær
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
misjonær
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

miska ˈmʲiska n
bolle
mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry;
skjeblad
plastikowe lub blaszane naczynie średnich rozmiarów do różnych potrzeb

misterium n
mysterium
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) coś tajemniczego, niezrozumiałe zjawisko

mistrz mʲisṭʃ n
mester
osoba najlepsza w czymś

mistyfikacja ˌmʲistɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
bedrag
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozorów prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;

misyjny adj
misjonær
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misją, misjami, dotyczący misji

mit mʲit n
myte
(literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
mytologi
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
nauka zajmująca się mitami

mitra ˈmʲitra n
mitra
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;

mityczny mʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
mytisk
związany z mitem, mitologią

mizantropijny adj
misantropisk
charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizerny mʲiˈzɛrnɨ adj
de fattige
niewielki, zbyt mały

miód mʲjut n
honning
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
mjød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miąższ mʲjɔ̃w̃ʃ n
fruktkjøtt
miękka, wewnętrzna część czegoś, głównie owoców

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
bløtdyr
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
mellom
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami

między innymi adv
blant annet
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
internasjonal
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzyrostek ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨˈrɔstɛk n
fugemorfem
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany między dwoma leksemami, np. morfem między dwoma rdzeniami;

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
myk
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

mięsień ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ n
muskel
(anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięsny ˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
kjøtt
dotyczący mięsa
zrobiony z mięsa, zawierający mięso

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
kjøtt
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
trippe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięsożerny ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ adj
kjøttetende
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
mynte
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

miętowy mʲjɛ̃nˈtɔvɨ adj
som ny
(rzadki, rzadko używany) związany z miętą, dotyczący mięty
taki, który ma kolor bladej, chłodnej zieleni

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
lake
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;

miło ˈmʲiwɔ adv
fin
od: miły

miłosierdzie ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
barmhjertighet
okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
barmhjertig
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłosny mʲiˈwɔsnɨ adj
elske
dotyczący miłości, kochania; taki, który jest wynikiem miłości, faktu kochania kogoś

miłostka mʲiˈwɔstka n
mos
(książkowy) mało istotny, krótkotrwały romans

miłować mʲiˈwɔvaʨ̑ v
elske
(literacko) (przestarzałe, przestarzały) darzyć kogoś miłością
(literacko) (przestarzałe, przestarzały) uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
kjærlighet
uczucie, którym się darzy kochaną osobę;
osoba, którą się kocha

miły ˈmʲiwɨ adj
snill
uprzejmy, serdeczny
koselig
wywołujący przyjemne uczucie

miś mʲiɕ n
fram
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) niedźwiedź lub niedźwiadek
teddybjørn
zabawka wyobrażająca misia (1.1);

mlecz mlɛʧ̑ n
løvetann
(botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski

mleczarnia n
meieri
(zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarstwo n
meieri-
przetwórstwo mleka; skup, składowanie i przerób mleka oraz sprzedaż powstałych przetworów

mleczny ˈmlɛʧ̑nɨ adj
meieri-
(zootechnika, zootechniczny) o zwierzętach hodowanych dla mleka: wydajny, dający dużo mleka

mleko ˈmlɛkɔ n
melk mjølk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu

mleko sojowe ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ n
soyamelk
tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mleć mlɛʨ̑ v
tygge
powoli coś żuć
male
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnich mʲɲix n
munk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj
om lag
szacunkowe podanie miary, wielkości

mniemać ˈmʲɲɛ̃maʨ̑ v
anta
(książkowy) przypuszczać coś, wnioskować

mniszek lekarski n
løvetann
(systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych

mnogość ˈmnɔɡɔɕʨ̑ n
sette sammen
(matematyka, matematyczny) zbiór

mnożyć ˈmnɔʒɨʨ̑ v
øke
powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać

mobilny adj
bevegelig
taki, który można przenosić, używać w różnych miejscach

moc mɔʦ̑ n
effekt
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;

mocno ˈmɔʦ̑nɔ adv
sterk
w sposób mocny

mocny ˈmɔʦ̑nɨ adj
sterk
bardzo silny
o wysokim stężeniu, o wysokiej zawartości jakiejś substancji w czymś
wytrzymały

mocny jak byk adj
sterk som en bjørn
(potocznie, potoczny) bardzo silny

mocz mɔʧ̑ n
urin
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczar n
mersk
(książkowy) teren podmokły

moczowy mɔˈʧ̑ɔvɨ adj
urin
związany z moczem, dotyczący moczu

moda ˈmɔda n
mote
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

modem ˈmɔdɛ̃m n
modem
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
kneler
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
bønn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ v
be
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
lerk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę

moduł n
modul
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikować ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
endre
wprowadzać zmiany

mogiła mɔˈɟiwa n
grav
miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary

moher ˈmɔxɛr n
mohair
wełna z kóz angorskich;

moja ˈmɔja pronoun
min
(mianownik) lp (rodzaj żeński) od: mój

mojito n
mojito
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mojżeszowy ˌmɔjʒɛˈʃɔvɨ adj
mosaikk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dotyczący Mojżesza

mokry ˈmɔkrɨ adj
våt
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol mɔl n
mol
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molekularny adj
molekylær
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molekuła ˌmɔlɛˈkuwa n
molekyl
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

moleskin n
pilot
(włókiennictwo) tkanina bawełniana imitująca skórę;

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
molybden
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molo ˈmɔlɔ n
molo
pomost spacerowy wychodzący w morze;

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
øyeblikk
krótki odcinek czasu

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
monark
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia mɔ̃ˈnarxʲja n
monarki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchiczny adj
monarkisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)

monastyr n
kloster
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

moneta mɔ̃ˈnɛta n
mynt
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
mongol
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
mongolsk
język urzędowy Mongolii;

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
overvåke
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;
billedskjerm
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
etthjulssykkel
rower z jednym kołem

monoftong mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk n
monoftong
(językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monoftongizacja ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja n
monoftongering
(językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
monogami
życie w związku z tylko jednym partnerem;

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
monografi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
monopol
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monstrancja n
forvaring
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej

monsun n
monsun
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montaż ˈmɔ̃ntaʃ n
forsamling
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

montować mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
deilig
instalować, zakładać, umocowywać
redigere
łączyć części filmu, audycji w całość

mop mɔp n
mopp
zmywak do podłogi na kiju

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
etikk
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

moratorium ˌmɔraˈtɔrʲjũm n
moratorium
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności

morał ˈmɔraw n
moral
zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

morda ˈmɔrda n
felle
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) twarz

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
morder
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
mord
celowe odebranie komuś życia

morela mɔˈrɛla n
aprikos
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;

morelowy ˌmɔrɛˈlɔvɨ adj
aprikos
przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli

morfina mɔrˈfʲĩna n
morfin
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
morfologi
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

mormon ˈmɔrmɔ̃n n
Mormon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, który wyznaje mormonizm

moroszka mɔˈrɔʃka n
molte
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;
multe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc rośliny (1.1)

mors mɔrs n
hvalross
(zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki;

morski ˈmɔrsʲci adj
sjø
dotyczący morza, związany z morzem

mortadela ˌmɔrtaˈdɛla n
mortadell
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

morwowy adj
morbær
fioletowy z odcieniem czerwieni, o kolorze owoców morwy

morze ˈmɔ.ʒɛ n
hav sjø
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;
hav
(przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś

morze Marmara pn
Marmarahavet
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
nise
(dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
messing
stop miedzi z cynkiem;

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
messing
wykonany z mosiądzu

moskit ˈmɔsʲcit n
mygg
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;

moskitiera ˌmɔsʲciˈtʲjɛra n
myggnett
zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

most mɔst n
bro bru
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

mostek ˈmɔstɛk n
brystbein
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;
bro
(stomatologia, stomatologiczny) rodzaj protezy zębowej
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wzniesiona część pokładu;

moszna ˈmɔʃna n
pung
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
motorsykkel
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motocyklista ˌmɔtɔʦ̑ɨkˈlʲista n
motorsyklist
osoba kierująca motocyklem

motorower ˌmɔtɔˈrɔvɛr n
moped
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motoryzacyjny ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ adj
bil
dotyczący motoryzacji, samochodów

motyka mɔˈtɨka n
hakke
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl ˈmɔtɨl n
sommerfugl
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera;

motylkowate n
ert
(botanika, botaniczny) Fabaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

motyw ˈmɔtɨf n
motiv
(psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

mowa ˈmɔva n
tunge
język, zbiór słów i reguł gramatycznych
stemme
przemówienie, wypowiedź;
zdolność mówienia;

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
tale er sølv, men taushet er gull
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mowa nienawiści n
hatprat
(socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej;

mozaika mɔˈzajka n
mosaikk
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozambicki ˌmɔzãmˈbʲiʦ̑ʲci adj
mosambikisk
odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem

mozarabski adj
mozarabisk
związany z mozarabami, dotyczący mozarabów

mozolny mɔˈzɔlnɨ adj
slitsom
wymagający sporego wysiłku i dużo cierpliwości, pochłaniający wiele czasu

moździerz ˈmɔʑʥ̑ɛʃ n
morter
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może ˈmɔʒɛ particle
kanskje
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
evne
często w lm umiejętność, predyspozycja, sprzyjające warunki do dokonania czegoś
mulighet
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
mulig
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

możny ˈmɔʒnɨ adj
mektig
o dużej mocy i wpływie

mrok mrɔk n
skygge
(przenośnie, przenośnia) ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów
(przenośnie, przenośnia) to, co otacza wydarzenia odległe, zapomniane, niewyjaśnione
mørke
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca

mrozić v
fryse
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie
przenikać mrozem, chłodem
ise
powodować zamrażanie; mocno ochładzać
fryse
stawać się chłodniejszym

mroźny ˈmrɔʑnɨ adj
frigid
przejmująco zimny

mru mru interjection
male
onomatopeja naśladująca odgłos mruczącego kota

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
blunke
wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrzonka ˈmʒɔ̃nka n
luftslott
pomysł, zamiar niemożliwy do urzeczywistnienia

mrówka ˈmrufka n
maur
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad mrufˈkɔjat n
maursluker
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrównik ˈmruvʲɲik n
jordsvin
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz mrus n
frost
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza m̥ʃa n
tysk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

mu mu interjection
mø
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

mucha ˈmu.xa n
flue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
fluesopp
(systematyka) (biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
fluesopp
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
panterfluesopp
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;

muczeć v
raute
o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

muffin n
muffin
(cukiernictwo) (spożywczy) rodzaj okrągłej babeczki;

muflon n
mufflon
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

mugol ˈmuɡɔl n
gomp
(fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

mumia ˈmũmʲja n
mumie
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mundur ˈmũndur n
uniform
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

municypalny ˌmũɲiʦ̑ɨˈpalnɨ adj
kommunal
mający związek z miastem lub jego samorządem

mur mur n
mur
(architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku
(przenośnie, przenośnia) poglądy, odczucia dzielące lub izolujące ludzi
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

murowany adj
edelstein
(budownictwo) zbudowany przez murowanie (z cegły, betonu lub kamienia)

mus mus n
krav
(potocznie, potoczny) przymus

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
måtte
być zobowiązanym do zrobienia czegoś
zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

muskuł ˈmuskuw n
muskel
mięsień

musli n
müsli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka płatków zbożowych, suszonych owoców i bakalii

muszka ˈmuʃka n
fly
(zdrobniale) mucha; mała mucha
sløyfe
rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;

muszkiet ˈmuʃʲcɛt n
muskett
(wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów,

muszkieter n
musketer
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet;
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz oddziałów specjalnych francuskiej gwardii królewskiej w XVII– i XVIII-wiecznej Francji;

muszla ˈmuʃla n
musling
skorupa małża lub ślimaka

musztarda muˈʃtarda n
sennep
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

musztardowy adj
sennep
przypominający musztardę w smaku lub zapachu

musztra n
boring
(wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;

mutacja muˈtaʦ̑ʲja n
mutasjon
(biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

mutra ˈmutra n
mutter
(technologia, technika, techniczny) nakrętka na śrubę

muza ˈmuza n
muse
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
museum
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1)

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
muslim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
muslimsk
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyczny muˈzɨʧ̑nɨ adj
noter
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk ˈmuzɨk n
musiker
osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka ˈmuzɨka n
musikk
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
całokształt takich kompozycji
sztuka układania takich kompozycji

muzykologia n
musikkvitenskap
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muł muw n
gjørme
naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych;

muślin ˈmuɕlʲĩn n
musselin
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

my mɨ personalPronoun
vi
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydelniczka ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka n
såpeskål
pojemnik na mydło

mydlnica lekarska mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska n
såpeurt
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;

mydło ˈmɨdwɔ n
såpe
(higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mylny ˈmɨlnɨ adj
falsk
wynikający z pomyłki, błędu

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
fuglekonge
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz mɨʃ n
mus
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych

mysz komputerowa n
datamus
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;

myszka ˈmɨʃka n
mus
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece
(potocznie, potoczny) mysz komputerowa
fødselsmerke
znamię

myszołów mɨˈʃɔwuf n
musvåk
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myć mɨʨ̑ v
vaske
czyścić coś za pomocą wody

myśl mɨɕl̥ n
tanke
efekt pracy umysłu

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
tenke synes
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
jeger
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

móc muʦ̑ modal
kunne
być w stanie coś wykonać
få
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

mój muj pronoun
min
1. (osoba) lp

mól mul n
møll
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mówiąc szczerze
for å være ærlig
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
si
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
snakke tale
posługiwać się jakimś językiem
snakke prate
rozmawiać
snakke
używać mowy do wyrażania myśli

mówić na ty ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ v
dus
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)

mózg musk n
hjerne
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mózgownica n
gresskar
(potocznie, potoczny) mózg jako siedlisko rozumu

mózgowy muzˈɡɔvɨ adj
cerebral
(anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

móżdżek n
hjerne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego

mąciwoda n
bråkmaker
(potocznie, potoczny) człowiek wprowadzający zamęt, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

mącznica mɔ̃n͇ʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
melbær
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

mądrala mɔ̃nˈdrala n
bedreviter
ktoś wymądrzający się

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
visdom
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
vis
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie
przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony

mąka ˈmɔ̃ŋka n
mel mjøl
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka żytnia n
rugmel
(spożywczy) mąka uzyskana z ziarna żyta;

mątwa ˈmɔ̃ntfa n
blekksprut
(zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie;

mąż mɔ̃w̃ʃ n
mann
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna; rycerz, wojownik
ektemann
mężczyzna będący w małżeństwie

męczennik n
martyr
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męczyć ˈmɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
gidde
dokuczać
bli trett
nużyć
torturere
zadawać męki, dręczyć
trøtne
stawać się zmęczonym

mędrzec ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑ n
vismann
osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

męka ˈmɛ̃ŋka n
pine
wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męstwo ˈmɛ̃w̃stfɔ n
mot
odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
mann
dorosły człowiek płci męskiej;

młode ˈmwɔdɛ n
baby
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodociany adj
mindreårig
taki, który wciąż nie posiada cech dorosłości

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
ungdom
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody ˈmwɔdɨ adj
ung
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młodzieniec mwɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
yngling
(książkowy) młody mężczyzna

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
ungdom
młodzi ludzie

młodzieżowy ˌmwɔʥ̑ɛˈʒɔvɨ adj
ungdom
przeznaczony dla młodzieży
typowy dla młodzieży

młot mwɔt n
hammer
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek

młoteczek mwɔˈtɛʧ̑ɛk n
banke
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym

młotek ˈmwɔtɛk n
hammer
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn mwɨ̃n n
mølle
budynek, w którym zboże miele się na mąkę

młynek ˈmwɨ̃nɛk n
kvern
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy

młócić v
treske
(rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mżawka ˈmʒafka n
duskregn
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

mżysty adj
regnfull
(meteorologia, meteorologiczny) obfity w mżawkę

na na preposition
ved
…opisujący miarę, zakres, stopień
…opisujący moment w czasie
på
…opisujący miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na chybił trafił adv
tilfeldig
losowo, przypadkowo

na czasie adj
i
modny, spełniający pewne standardy

na czele na‿ˈʧ̑ɛlɛ adv
foran
na początku, z przodu, na przodzie / na przedzie

na mocy adv
hvorved
zgodnie z umową, respektując zawarty układ

na ogół na‿ˈɔɡuw adv
stort sett
zazwyczaj, przeważnie

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
utenat
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno na‿ˈpɛvnɔ adv
sikkert
z całą pewnością, bez wątpliwości

na przekór
imot
niezgodnie z czyjąś wolą; przeciw okolicznościom; na złość komuś

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
for eksempel
… poprzedzająca wyliczenie przykładów

na rzecz
for
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

na temat
av
o czymś

na wskroś na‿ˈfskrɔɕ adv
gjennom
(książkowy) na wylot, na przestrzał, przez
fra ende til annen
(przenośnie, przenośnia) do głębi, całkowicie, zupełnie

na zawsze adv
alltid
bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
skål
zwrot używany przed toastem
prosit
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ
borte
poza daną ograniczoną przestrzenią
utside
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ adv
borte
poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)
utside
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)

na świętego Dygdy ˌna‿ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈdɨɡdɨ adv
når griser flyr
(związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) (żartobliwie) nigdy, ponieważ nie ma dnia świętego Dygdy

na żywo adv
direkte
będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania

nabiał ˈnabʲjaw n
meieriprodukter
(spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabierać naˈbʲjɛraʨ̑ v
narr
(potocznie, potoczny) okłamywać, zwodzić kogoś, naciągać
loddtrekning
czerpać, zagarniać
beherske
zdobywać pewne cechy

nabrać ˈnabraʨ̑ v
horekunde
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zwieść kogoś
loddtrekning
napełnić się, przepełnić się płynem
wciągnąć, wchłonąć
zaczerpnąć, zagarnąć

naburmuszony adj
sur
o osobach: okazujący niezadowolenie i brak humoru

nabywać v
anskaffe
(handel, handlowy) otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę
forsterkning
dochodzić do czego

nabywca naˈbɨfʦ̑a n
kjøper
osoba, która coś nabywa lub nabyła poprzez kupno

nabór 'nabur n
inntak
przyjmowanie nowych osób w jakieś struktury

nabłonek n
epitel
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu

nacisk ˈnaʨ̑isk n
stress
presja, przymus
aksent
zaakcentowanie czegoś, wyróżnienie

naciskać naˈʨ̑iskaʨ̑ v
trykke
działać na coś siłą

naciągać v
sile
napinać przez ciągnięcie
przedstawiać pewne sprawy nierzetelnie
horekunde
osiągać co czyimś kosztem
gjennomføre
powodować nadwerężenie mięśni
umieszczać coś na czymś lub na kimś, przeciągając to
manipulere
powodować powrót przemieszczonego elementu kostnego lub stawowego na swoje miejsce
loddtrekning
o płynie nabierać właściwości

nacięcie n
hakke
wykonanie ostrym narzędziem przecięcia czegoś, wgłębienia, rowku, znaku

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
nasjonalisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

naczelnik n
beherske
osoba stojąca na czele instytucji lub organizacji

naczelny adj
myndig
będący na pierwszym planie

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
kar
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

nad nat preposition
over
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

nadal ˈnadal adv
fremdeles
w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze

nadawać naˈdavaʨ̑ v
kringkaste
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

nadchodzić natˈxɔʥ̑iʨ̑ v
ankomme
idąc, przybywać do określonego miejsca

nadepnąć naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑ v
tråkke
przygnieść coś stopą; nastąpić na coś

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
håndledd
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadmiarowy adj
overflødig
nadmierny, którego jest zbyt wiele

nadmienienie ˌnadmʲjɛ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
nevne
(rzeczownik odczasownikowy) od: nadmienić

nadmierny nadˈmʲjɛrnɨ adj
overflødig
taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę

nadprzewodnik ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik n
superleder
(fizyka, fizyczny) ciało, u którego w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

nadrabiać nadˈrabʲjäʨ̑ v
finne på
pracować więcej w celu wykonania zaległej pracy

nadrzędny naḍˈʒɛ̃ndnɨ adj
hoved-
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany

nadstępka n
kjølsvin
element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu

nadtlenek wodoru natˈːlɛ̃nɛɡ vɔˈdɔru n
hydrogenperoksid
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu, stosowana w formie roztworu do m.in. dezynfekcji ran, wybielania i jako utleniacz w przemyśle chemicznym i paliwach rakietowych;

nadużycie n
misbruk
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

nadużywać ˌnaduˈʒɨvaʨ̑ v
misbruk
używać w nadmiarze, przesadzać

nadwozie n
kropp
część górna pojazdu;

nadwyżka n
utskeielse
ilość lub liczba czegoś ponad to, co planowane albo konieczne

nadwzroczność n
hypermetropi
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
håp
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy

nadziewać naˈʥ̑ɛvaʨ̑ v
materiale
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypełniać wnętrze czegoś nadzieniem

nadzorować ˌnadzɔˈrɔvaʨ̑ v
kontrollere
sprawować kontrolę nad czymś

nadzwyczajny ˌnadzvɨˈʧ̑ajnɨ adj
spesiell
spowodowany szczególnymi okolicznościami lub nieprzewidziany w programie, planie

nadzór ˈnadzur n
kontrollere
pełnienie kontroli
nennsomhet
sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie

nadęty adj
oppblåst
z przesadą

nagadać v
asjett
obmówić kogoś przed kimś innym; powiedzieć komuś coś niewłaściwego o kimś innym

nagana naˈɡãna n
refs
upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

naganny adj
klanderverdig
taki, który zasługuje na naganę

nagi ˈnaɟi adj
naken
bez ubrania na sobie ubrania, rozebrany do naga
(zoologia, zoologiczny) o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp.

nagle ˈnaɡlɛ adv
plutselig
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nago ˈnaɡɔ adv
naken
bez ubrania, goło

nagość ˈnaɡɔɕʨ̑ n
nakenhet
brak ubrania na ciele

nagradzać v
belønning
przyznawać nagrodę

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
gravminne
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda naˈɡrɔda n
belønning
wynagrodzenie za wyrzeczenia, trudności lub straty
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywać naˈɡrɨvaʨ̑ v
innskrive
rejestrować obraz, dźwięk lub informację na nośniku

nagły ˈnaɡwɨ adj
plutselig
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek naˈɡwuvɛk n
overskrift
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

nahajka n
pisk
pleciony bicz o krótkiej rękojeści

naiwniak naˈ<sup>j</sup>ivʲɲak n
dupere
(potocznie, potoczny) człowiek naiwny i łatwowierny

naiwny naˈ<sup>j</sup>ivnɨ adj
blåøyd
taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

naj- naj prefix
høyst
…służący do tworzenia stopnia najwyższego od stopnia wyższego przymiotników i przysłówków

najeżdżać naˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
invadera
dokonywać inwazji
kjøre på en
jadąc, wpadać na coś lub na kogoś

najądrze n
bitestikkel
(anatomia, anatomiczny) narząd płciowy męski wewnętrzny, przylegający od góry do jądra;

nakaz ˈnakas n
befaling
norma działania

nakazywać v
behov
stawiać wymagania
bestille
wydawać nakaz, polecenie, rozkaz

nakrycie naˈkrɨʨ̑ɛ n
dekke
coś, co okrywa, zasłania, osłania

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
mutter
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

nakład ˈnakwat n
pålegg
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

nakładać naˈkwadaʨ̑ v
ordlegge
umieszczać przedmiot lub rozprowadzać substancję na innym przedmiocie albo substancji

nakłaniać v
overtale
wywierać na kogoś wpływ, by coś wykonał

nalegać v
trang
mocno lub uparcie domagać się

nalewka naˈlɛfka n
likør
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem

naleśnik naˈlɛɕɲik n
pannekake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należność naˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
bebyrde
kwota, którą trzeba komuś wypłacić

należyty ˌnalɛˈʒɨtɨ adj
hensiktsmessig
(podniośle) właściwy; taki, jak należy

nalot ˈnalɔt n
rassia
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.

namacalny adj
følbar
możliwy do wyczucia zmysłem dotyku

namawiać nãˈmavʲjäʨ̑ v
overtale
nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać kogoś, zachęcać

namiot ˈnãmʲjɔt n
telt
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiętność nãˈmʲjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
lidenskap
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką
stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej

namiętny nãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
varm
o uczuciach, gestach, zachowaniach: pełen gwałtowności, namiętności, intensywności

napad ˈnapat n
deilig
(medycyna, medyczny) atak (choroby, dolegliwości)
voldta
atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś

napadać v
voldta
dokonywać napadu, niespodziewanie uderzać na coś lub na kogoś
nedgang
(meteorologia, meteorologiczny) spaść w znacznej ilości

napalm ˈnapalm n
napalm
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
kåt
(potocznie, potoczny) podniecony seksualnie

napastliwy adj
aggressiv
miejący skłonność do zaczepek lub wszczynania kłótni

napastnik naˈpastʲɲik n
baug
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;
angriper
strona atakująca, osoba dokonująca napaści

napaść ˈnapaɕʨ̑ n
voldta
gwałtowny atak (zbrojny, słowny, itp.)

napierdalać ˌnapʲjɛrˈdalaʨ̑ v
banke opp
(wulgarnie, wulgaryzm) bić dotkliwie

napis ˈnapʲis n
dedikasjon
napisana informacja o czymś

napisać naˈpʲisaʨ̑ v
skrive
wyrazić coś słowami na piśmie

napiwek naˈpʲivɛk n
drikkepenger
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napięcie naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
spenning
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia
(fizyka, fizyczny) naprężenie
stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją

napletek naˈplɛtɛk n
forhud
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napomnienie ˌnapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
bebreide
karcące ostrzeżenie

naprawa naˈprava n
reparasjon
doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawdę naˈpravdɛ particle
virkelig
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością
…wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
reparere
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

naprzeciw naˈpʃɛʨ̑if adv
motsatt
po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

naprzeciw naˈpʃɛʨ̑if preposition
imot
po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

naprzeciwko preposition
motsatt
po przeciwnej stronie

naprzód ˈnapʃut adv
framover
do przodu, przed siebie

napuszony adj
bombastisk
rażący przesadą, sztucznością

napój ˈnapuj n
drikk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napój gazowany n
brus
(spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla

napędzać naˈpɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
drive
powodować funkcjonowanie jakiegoś mechanizmu, wprawiać w ruch

napływ n
nettopp
pojawianie się / pojawienie się w kimś doznań, uczuć

napływać v
komme
(psychologia, psychologiczny) powstawać w psychice, rodzić się w świadomości
ankomme
być dostarczanym gdzieś
flo
docierać gdzieś, unosząc się nad ziemią
płynąc, gromadzić się gdzieś
oversvømme
przybywać tłumnie

naraz ˈnaras adv
samtidig
jednocześnie, razem

narciarski narʲˈʨ̑arsʲci adj
gå på ski
charakterystyczny dla narciarza, przeznaczony dla narciarzy, dotyczący narciarstwa

narciarstwo narʲˈʨ̑arstfɔ n
ski
dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

narcyz ˈnarʦ̑ɨs n
narsiss
(botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny (1.2)

narkolepsja n
narkolepsi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narodowościowy adj
etnisk
dotyczący narodowości

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
nasjonalitet
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
nasjonal
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodziny ˌnarɔˈʥ̑ĩnɨ n
fødsel
akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka

narożnik naˈrɔʒʲɲik n
hjørne
(sport, sportowy) miejsce na ringu przeznaczone do odpoczynku zawodnika

narta ˈnarta n
ski
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

naruszać naˈruʃaʨ̑ v
fordom
zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

narzecze naˈʒɛʧ̑ɛ n
idiom
język, mowa

narzeczony n
brudgom
mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narzekanie ˌnaʒɛˈkãɲɛ n
innvending
skarga, utyskiwanie

narzekać naˈʒɛkaʨ̑ v
klage
mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

narząd płciowy n
kjønnsorgan
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
verktøy
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;

naród ˈnarut n
nasjon
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

nasada naˈsada n
frie
część, na której coś jest osadzone czy umocowane, stanowiąca podstawę

nasienie naˈɕɛ̇̃ɲɛ n
barn
(dawniej, dawny) ród, potomstwo, dziecko
sperm
(fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;

nastawić naˈstavʲiʨ̑ v
justere
przygotować psychicznie kogoś na coś
skierować coś w daną stronę
położyć na palniku na kuchence celem zagotowania

nastolatek ˌnastɔˈlatɛk n
tenåring
chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastolatka ˌnastɔˈlatka n
tenåring
dziewczyna w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastrojowy adj
dårlig
dający miły, intymny nastrój

nastrój ˈnastruj n
humør
(psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;
stemming
wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca

następca naˈstɛ̃mpʦ̑a n
arving
ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następnie naˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
deretter
później, w chwili następnej

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
neste
mający nastąpić, kolejny

następować ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
følge
występować po sobie kolejno
inntreffe
zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku

nasycać naˈsɨʦ̑aʨ̑ v
gjennomvæte
o wilgoci, zapachu itp.: przepajać, przenikać, napełniać

nasz naʃ pronoun
vår
1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
halsbånd
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natchnienie n
inspirasjon
coś, co powoduje twórcze działanie

natomiast naˈtɔ̃mʲjast conjunction
imidlertid
w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej

natura naˈtura n
natur
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;
ogół cech człowieka lub zwierzęcia

naturalnie ˌnatuˈralʲɲɛ adv
naturligvis
w sposób naturalny, zgodnie z naturą

natychmiast naˈtɨxmʲjast adv
umiddelbart
bardzo szybko, bez zwłoki

natykać v
møte
spotykać niespodziewanie

nauczanie ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ãɲɛ n
lære
(rzeczownik odczasownikowy) od: nauczać

nauczka n
lekse
przestroga na przyszłość powstała w wyniku przykrego doświadczenia

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
lærer
osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
lærerinne
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
vitenskap
usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

nauki polityczne naˈ<sup>w</sup>uci ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɛ n
statsvitenskap
nauki zajmujące się problemami dotyczącymi polityki oraz zdobywaniem i sprawowaniem władzy w państwie;

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
vitenskapsmann
człowiek zajmujący się nauką;

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
vitenskapelig
związany z nauką

nawa ˈnava n
skip
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

nawalić v
svikte
(potocznie, potoczny) zawieść w czymś, nie zdołać zrobić czegoś z własnej winy
(potocznie, potoczny) zepsuć się

nawałnica ˌnavawʲˈɲiʦ̑a n
snøstorm
(książkowy) bardzo obfity gwałtowny deszcz, śnieg, wiatr itp.
storm
(książkowy) gwałtowna burza połączona z silnym wiatrem

nawet ˈnavɛt particle
til og med
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru
endog
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją

nawias ˈnavʲjas n
binders
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawiasem mówiąc naˈvʲjasɛ̃m ˈːuvʲjɔ̃nʦ̑ adv
forresten
nadmieniając, dodając mimochodem, przy okazji, od niechcenia

nawierzchnia naˈvʲjɛʃxʲɲa n
brulegging
górna część drogi, placu, chodnika;

nawijać v
fis
zwijać coś na coś

nawiązywać v
etablere
zaczynać lub wznawiać kontakt, stosunki
henvise
przywoływać jako wzór
rykk
o relacjach wytwarzać obustronnie pozytywne więzi

nawyk ˈnavɨk n
vane
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
hverandre
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego

naziemny adj
bakke
o umiejscowieniu na powierzchni ziemi

nazista naˈʑista n
nasjonalsosialistisk
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu

nazistowski adj
nasjonalsosialistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów

nazizm ˈnaʑism̥ n
nasjonalsosialisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa ˈnazva n
navn
wyraz lub termin określający coś

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
egennavn
(zobacz) rzeczownik własny

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
etternavn
nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
kalle
nadawać nazwę lub imię
określać nazwą, mianem
heite seg
nosić dane imię, nazwisko lub nazwę, być znanym pod tym imieniem

nałóg ˈnawuk n
avhengig
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;
skade
zakorzeniony nawyk lub upodobanie zazwyczaj oceniane negatywnie

naśladować ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑ v
kopiere
powtarzać po kimś jakąś czynność

naśladowca n
herme etter
osoba, która kogoś naśladuje, wzoruje się na kimś

neandertalczyk ˌnɛãndɛrˈtalʧ̑ɨk n
neandertaler
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;

negatyw nɛˈɡatɨf n
negativ
(fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;

negatywny ˌnɛɡaˈtɨvnɨ adj
negativ
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy
stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)
wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
nyord neologisme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon ˈnɛɔ̃n n
neon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

nepalski nɛˈpalsʲci adj
nepali
odnoszący się do państwa Nepal

nepalski nɛˈpalsʲci n
nepali
język urzędowy Nepalu;

neptek n
talentløs
(lekceważąco, lekceważący) osoba niezaradna lub niezdarna

neptun ˈnɛptũn n
neptunium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerka ˈnɛrka n
nyre
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerwowo nɛrˈvɔvɔ adv
nervøs
w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

nestorianizm n
nestorianisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

netto ˈnɛtːɔ adv
fri
o cenie, pensji itp.: po odliczeniu wszelkich dodatkowych kosztów

neurobiologia n
nevrovitenskap
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;

neurochirurgia ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja n
nevrokirurgi
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

neutralność n
nøytralitet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
nøytral
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
neutrino
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
nøytron
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

niby ˈɲibɨ conjunction
som
spójnik wyrażający relację podobieństwa

niby ˈɲibɨ preposition
som
przyimek wyrażający relację podobieństwa

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
ingen ting ingenting
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nicość n
ingenting
pustka, brak, nieistnienie czegoś

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
nederlandsk
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie ɲɛ particle
ikke
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
nei ikke
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie bardzo ɲɛ‿ˈbarʣ̑ɔ adv
knapt
mało, co najwyżej częściowo, tylko trochę

nie chwal dnia przed zachodem słońca ˈɲɛ‿xfal ˈdʲɲa ˌpʃɛd‿zaˈxɔdɛ̃m ˈswɔ̃j̃nʦ̑a proverb
ikke selg skinnet før bjørnen er skutt
nie ciesz się z pozytywnych efektów zbyt wcześnie, bo możesz zapeszyć

nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe ˈɲɛ‿ʧ̑ɨ̃ɲ druˈɟɛ̃mu ˈʦ̑ɔ ˈtɔbʲjɛ ɲɛ̃ˈmʲiwɛ proverb
man høster som man sår
nie należy robić komuś rzeczy, które nie są miłe dla nas.

nie do wiary ˌɲɛ‿dɔ‿ˈvʲjarɨ adv
ubegripelig
(potocznie, potoczny) o czymś nieprawdopodobnym, niewiarygodnym

nie ma problemu interjection
ikke noe problem
zapewnienie drugiej strony, że jej prośba nie stwarza żadnego problemu i może być zrealizowana

nie ma sprawy interjection
ikke noe problem
zapewnienie drugiej strony, że jej prośba nie stwarza żadnego problemu i może być zrealizowana

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło proverb
aldri så galt at det ikke er godt for noe
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie ma za co
bare hyggelig
odpowiedź na „dziękuję”

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
Rom ble ikke bygget på en dag
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
det er ikke gull alt som glimrer
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie- ɲɛ prefix
ikke
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno)
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych…
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych
zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy
u-
niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
fare
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebieskawozielony ˌɲɛbʲjɛskavɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
akvamarin
zielony z niebieskawym odcieniem

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
blå
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;

niebiesko adv
blå
z użyciem niebieskiej barwy, z obecnością niebieskości

niebo ˈɲɛbɔ n
himmel
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

nieboskłon ɲɛˈbɔskwɔ̃n n
blåne
(książkowy) kopuła nieba, zwłaszcza jej dolna część

niebyt n
ingenting
nieistnienie, nicość

niech ɲɛx particle
la
…używana do tworzenia trybu rozkazującego dla 3 (osoba) lp oraz 3 (osoba) lm

niechęć ˈɲɛxɛ̃ɲʨ̑ n
mislike
brak chęci, pragnienia czegoś

niecierpliwość ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
utålmodighet
brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

nieco ˈɲɛʦ̑ɔ adv
noen lunde
przysłówek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy

nieco ˈɲɛʦ̑ɔ indefinitePronoun
noe
zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości)
zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy

nieczuły adj
hjerteløs
pozbawiony wrażliwości, współczucia, okazywania reakcji emocjonalnych

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
som far, så sønn
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawno ɲɛˈdavnɔ adv
nylig
w niedalekiej przeszłości

niedawny adj
nylig
taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości

niedbały adj
utilsiktet
wykonujący coś niedokładnie
uformell
wyrażający lekceważenie

niedobry adj
dårlig
bez optymizmu
pozbawiony dobroci
de fattige
bez staranności
kvalm
przynoszący szkodę

niedojrzały ˌɲɛdɔjˈʒawɨ adj
grønn
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie
o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia

niedokrwienie ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ n
iskemi
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
anemi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedopałek ˌɲɛdɔˈpawɛk n
lomme
niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedorozwinięty adj
tilbakestående
(potocznie, potoczny) (psychologia, psychologiczny) opóźniony lub zahamowany w rozwoju umysłowym

niedorzeczność n
absurditet
coś bez sensu, nie mające uzasadnienia

niedostatek ˌɲɛdɔˈstatɛk n
mangel
zbyt mała ilość

niedostępny ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ adj
utilgjengelig
taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

niedoszły adj
wannabe
o człowieku: taki, który nie osiągnął zamierzonego celu

niedożywienie ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
underernæring
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedużo ɲɛˈduʒɔ adv
litt
niewiele, mało

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
søndag
siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedługo ɲɛˈdwuɡɔ adv
snart
niebawem; o czymś, co ma się zdarzyć w niedalekiej przyszłości

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
bjørn
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź biały ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑ ˈbʲjawɨ n
isbjørn
(zoologia, zoologiczny) (zobacz) niedźwiedź polarny

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
isbjørn
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieetyczny ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ adj
uetisk
niezgodny z etyką

niefortunny ˌɲɛfɔrˈtũnːɨ adj
ulykkelig
nieszczęśliwy, który nie ma szczęścia

niegdyś ˈɲɛɡdɨɕ indefinitePronoun
med det første
w przeszłości (zwykle odległej), dawniej, kiedyś

niegodny adj
skamfull
bez honoru, godności

niegodziwiec ˌɲɛɡɔˈʥ̑ivʲjɛʦ̑ n
skurk
(książkowy) ktoś niegodziwy, zły, nieuczciwy, nikczemny

niegodziwy adj
slim
taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niegroźny adj
harmløs
nieszkodliwy, który nie stanowi zagrożenia dla nikogo ani niczego

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
uskikkelig
zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy

niegustowny adj
flau
w złym guście, bez smaku

niejaki ɲɛ̇ˈjäci pronoun
enkelte
jakiś, pewien, coś nieokreślonego lub ktoś nieokreślony

niejasność n
bølgje
brak jasności, dookreślenia, precyzji; dwuznaczność, niejednoznaczność, niezrozumiałość

niejasny ɲɛ̇ˈjasnɨ adj
dim
ciemny, słabo oświetlony

niekiedy ɲɛ̇ˈcɛdɨ adv
av og til
(książkowy) niezbyt często, w nieregularnych odstępach czasu

niekonwencjonalny ˌɲɛkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
uortodoks
taki, który wykracza poza ustalone schematy

niekorzystny adj
ugunstig
taki, który przynosi straty

niektóry ɲɛˈkturɨ indefinitePronoun
noen
pewien należący do jakiegoś zbioru, ale nie każdy
niektórzy, niektóre w użyciu rzeczownikowym pewne osoby

nielegalny ˌɲɛlɛˈɡalnɨ adj
ulovig
niezgodny z prawem

nieletni adj
mindreårig
(potocznie, potoczny) który nie osiągnął pełnoletniości

nieliczny ɲɛˈlʲiʧ̑nɨ adj
få
który nie jest liczny, którego nie jest dużo

nielubiany ˌɲɛluˈbʲjãnɨ adj
mislike
taki, którego się nie lubi, nie wzbudzający sympatii

niemal ˈɲɛ̃mal particle
nesten
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
tysk
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
tysk
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemiły ɲɛ̃ˈmʲiwɨ adj
hyggelig
niesympatyczny, wredny, zachowujący się wobec innych w odpychający sposób
wywołujący nieprzyjemne uczucie

niemniej jednak
hvor mye
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu

niemoc ˈɲɛ̃mɔʦ̑ n
sykdom
bezsilność

niemowlak n
baby
(potocznie, potoczny) małe dziecko nieumiejące jeszcze mówić

niemowlę ɲɛ̃ˈmɔvlɛ n
baby
małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
umulig
taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
stum
taki, który nie może mówić

nienaganny adj
prikkfritt
(książkowy) niedający powodu do jakichkolwiek zarzutów

nienarodzony ˌɲɛ̃narɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
ufødt
taki, który się (jeszcze) nie narodził/urodził

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
hate
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
hat
silna niechęć, awersja, wrogość

nienormalny ɲɛnɔrˈmalnɨ adj
abnorm
taki, który odbiega od pewnej normy

nieobecność ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
åndsfraværelse
(przenośnie, przenośnia) brak uwagi, brak koncentracji

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
fraværende
taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa

nieodmienny ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
ubøyelig
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same

nieodpowiedni ˌɲɛɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
uskikket
niewłaściwy, niespełniający warunków

nieomylny ˌɲɛɔ̃ˈmɨlnɨ adj
ufeilbarlig
taki, który się nie myli

nieopodal ˌɲɛɔˈpɔdal preposition
avslutte
w sąsiedztwie, otoczeniu

nieosiągalny ˌɲɛɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ adj
utilgjengelig
taki, którego nie da się osiągnąć

nieostrożny ˌɲɛɔˈstrɔʒnɨ adj
uforsiktig
taki, który nie jest ostrożny, który nie uważa

niepalący ˌɲɛpaˈlɔ̃nʦ̑ɨ n
ikke-røker
osoba, która nie pali papierosów

nieparzysty ˌɲɛpaˈʒɨstɨ adj
ulike
(matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepełnoletni ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi adj
mindreårig
niebędący dojrzałym

niepełnosprawny ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ adj
bevegelseshemmet
nieosiągający wystarczających władz fizycznych lub umysłowych wskutek ułomności swego ciała

niepełnosprawny ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ n
bevegelseshemmet
osoba niepełnosprawna (1.1)

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
sjølvstendighet
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodległy ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ adj
selvstendig
mający niepodległość; niezależny

niepodobny adj
ulik
niewykazujący podobieństwa

niepogoda ˌɲɛpɔˈɡɔda n
uvær
zła, nieprzyjemna pogoda

niepokoić ˌɲɛpɔˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
forstyrre
wzbudzać niepokój, martwić

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
uro
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

niepomyślny ˌɲɛpɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ adj
ugunstig
który nie jest po czyjejś myśli, który komuś nie sprzyja

niepoprawny adj
ond
niezgodny częściowo lub zupełnie z ustalonymi regułami

nieporadny adj
klosset
niepotrafiący sobie poradzić
klumsete
świadczący o braku radzenia sobie

nieporozumienie ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
misforståelse
pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieposłuszeństwo ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ n
ulydighet
cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa

nieposłuszny adj
ulydig
odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
unødvendig
taki, który nie jest potrzebny

niepoważny adj
eplekjekk
niedający się traktować poważnie

niepowodzenie ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
fiasko
przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepowtarzalny adj
unik
wyjątkowy, nadzwyczajny, jedyny w swoim rodzaju

niepozorny ˌɲɛpɔˈzɔrnɨ adj
upåfallende
niewielki, nie rzucający się w oczy, nie zwracający na siebie uwagi

niepożądany adj
motstående
taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego

nieprawda ɲɛˈpravda n
usannhet
coś co jest niezgodne z prawdą

nieprawdziwy ˌɲɛpravʲˈʥ̑ivɨ adj
usann
taki, który nie jest prawdziwy

nieprawidłowy ˌɲɛpravʲidˈwɔvɨ adj
abnorm
niezgodny z normą; niezgodny z tym, co prawidłowe

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
intransitiv
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzeciętny adj
merkelig
taki, który się wyróżnia

nieprzewidywalny ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ adj
ujamn
taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzyjaciel ˌɲɛpʃɨˈjäʨ̑ɛl n
fiendtlig
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk
ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś

nieprzyjacielski adj
fiendtlig
związany z nieprzyjacielem militarnym

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
hyggelig
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzytomny ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
bevisstløs
taki, który stracił przytomność, świadomość

nieraz ˈɲɛras adv
av og til
czasami, niekiedy

nierealny ˌɲɛrɛˈalnɨ adj
irreal
taki, który nie istnieje w rzeczywistości

nieregularny adj
irregulær
pojawiający się, działający, występujący, w nierównych odstępach czasu

nierozłączka ˌɲɛrɔzˈwɔ̃n͇ʧ̑ka n
turteldue
(ornitologia, ornitologiczny) mała papuga żyjąca w Afryce, zawsze w parze z inną;

nieruchomość ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑ n
eiendom
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nierząd n
prostitusjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi

nierób n
lathans
(pogardliwie) człowiek stroniący od pracy

nieskazitelny adj
uplettet
bez skazy, bez zanieczyszczeń
gullende ren
niemający żadnej skazy moralnej

nieskończony ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
uendelig
niemający końca, niekończący się

niesmaczny ɲɛˈsmaʧ̑nɨ adj
flau
(przenośnie, przenośnia) niegrzeczny, ordynarny, wzbudzający niesmak, w złym smaku
nie mający dobrego smaku

niesmak ˈɲɛsmak n
gi avsky
(przenośnie, przenośnia) przykre wrażenie

niespodzianka ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka n
overraskelse
coś, czego się ktoś nie spodziewa

niespodziewanie ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãɲɛ adv
som lyn fra klar himmel
w sposób nieoczekiwany, niespodziewany, powodujący zaskoczenie

niespokojny ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ adj
stormfull
o czasach, okolicznościach: trudny, zmienny

niestaranny adj
forhasta
wynikający z braku staranności; świadczący o pośpiechu i niedokładności

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
dessverre
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

niestosowny adj
uskikket
taki, który nie jest dostosowany do okoliczności

niestrawność n
fordøyelsesbesvær
(medycyna, medyczny) ostre zaburzenie w trawieniu, dyspepsja

niestrudzenie ˌɲɛstruˈʣ̑ɛ̃ɲɛ adv
utrettelig
w sposób niestrudzony

nieszczęścia chodzą parami ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi proverb
en ulykke kommer sjelden alene
jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
ulykke
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń

nieszczęśliwy ˌɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
ulykkelig
nieodczuwający szczęścia, przygnębiony
prowadzący do niekorzystnego przebiegu wydarzeń

nieszkodliwy adj
harmløs
niestanowiący zagrożenia

niesławny adj
beryktet
okryty niesławą, okryty hańbą

nietakt n
brøler
(podniośle) niewłaściwy postępek wynikający z braku dobrych manier; brak taktu

nietaktowny ˌɲɛtakˈtɔvnɨ adj
klønet
pozbawiony taktu, nieuprzejmy, niekulturalny, niezręczny

nietolerancja ˌɲɛtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
intoleranse
brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś
negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
flaggermus
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietrwały adj
lettbedervelig
krótko nadający się do użytku

nietrzeźwy ɲɛˈṭʃɛʑvɨ adj
berusa
pijany, będący w stanie upojenia alkoholowego

nieudolny adj
talentløs
nie potrafiący dobrze czegoś zrobić
hjelpeløs
świadczący o braku radzenia sobie

nieufność n
mistro
brak zaufania

nieugięty adj
uforsonlig
o osobie niedający się przekonać, pokonać lub zmienić

nieumyślny adj
tilfeldig
wyrządzony bez uprzedniego zamysłu

nieuprawny ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈpravnɨ adj
øde
o terenie, ziemi, polu: nie nadający się do uprawy lub nie objęty uprawą; taki, który leży odłogiem

nieuprzejmy adj
uhøflig
niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

nieurodzajny adj
mager
cechujący się brakiem urodzaju

nieustannie ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈstãɲːɛ adv
ustanselig
bez przerwy, non-stop, bez ustanku

nieustraszony ˌɲɛ<sup>w</sup>ustraˈʃɔ̃nɨ adj
frekk
dzielny, nie ulegający strachowi

nieustępliwy adj
uforsonlig
taki, który łatwo lub wcale nie ustępuje

nieuwaga ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈvaɡa n
uoppmerksomhet
brak uwagi, koncentracji

nieuzasadniony ˌɲɛ<sup>w</sup>uzasadʲˈɲɔ̃nɨ adj
falsk
nie mający uzasadnienia, nie mający usprawiedliwienia

niewart złamanego grosza ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ˈɡrɔʃa adj
ikke verdt et rødt øre
(potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

niewart złamanego szeląga ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ʃɛˈlɔ̃ŋɡa adj
ikke verdt et rødt øre
(książkowy) oceniany jako bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

nieważny ɲɛˈvaʒnɨ adj
død og maktesløs
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej

niewdzięcznik ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
utakknemlig
osoba niewdzięczna, niepoczuwająca się do wdzięczności

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
utakknemlig
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
utrolig
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidoczny ˌɲɛvʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
usynlig
taki, którego nie widać

niewidomy ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ adj
blende
taki, który trwale nie widzi

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
usynlig
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiele ɲɛˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
litt
nieduża ilość kogoś lub czegoś

niewielki ɲɛˈvʲjɛlʲci adj
lille-
taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu

niewola ɲɛˈvɔla n
slaveri
brak wolności, suwerenności; zamknięcie

niewolnica n
seksualslave
kobieta będąca własnością innej osoby

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
slaveri
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
slave
dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
slave
osoba będąca w niewoli

niewrażliwy adj
likegyldig
niepodatny na działanie
hjerteløs
pozbawiony wrażliwości

niewypłacalność n
insolvens
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku;

niewypłacalny adj
bankerott
(ekonomia, ekonomiczny) taki, który nie ma możliwości spłaty swoich długów z posiadanego majątku

niewzruszony adj
rigid
odporny na wpływy, ataki

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ adj
gal
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być

niezadowolenie ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
misnøye
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezadowolony ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
misnøgd
odczuwający niezadowolenie

niezależnie adv
uansett
bez względu na coś (sugeruje, że jakiś argument nie jest wystarczająco ważny)

niezależność ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
sjølvstendighet
bycie niezależnym od kogoś

niezależny ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ adj
uavhengig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nienależący do żadnej z rywalizujących partii
selvstendig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie
frilans
bezstronny, niezwiązany z żadną z grupą społeczną, niekierujący się jej interesem

niezamężny ˌɲɛzãˈmɛ̃w̃ʒnɨ adj
ugift
zwykle o kobiecie: nie mająca męża, będąca panną; nie będąca żoną, małżonką

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
forglemmegei
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1)
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezapomniany adj
minnerik
taki, którego nie można zapomnieć

niezaradny adj
talentløs
nie potrafiący radzić sobie z czymś

niezawodność n
pålitelighet
cecha tego, co nie zawodzi, na czym można polegać

niezborny ɲɛˈzbɔrnɨ adj
klumsete
nie łączący się w harmonijną całość

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
uunnværlig
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdarny ɲɛˈzdarnɨ adj
slurvet
będący objawem braku zręcznośći lub sprawności, wykonany nieudolnie

niezdatny adj
udugelig
(przestarzałe, przestarzały) nie będący zdolnym do czego
taki, który nie nadaje się do czegoś

niezdolność ɲɛˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
udugelighet
brak zdolności do zrobienia czegoś, brak umiejętności

niezgodny ɲɛˈzɡɔdnɨ adj
motsatt
taki, który jest w sprzeczności z czymś

niezgrabny adj
klossete
niezręczny, charakteryzujący się brakiem zręczności; niezdarny, niewprawny
klumsete
świadczący o braku zręczności

niezidentyfikowany obiekt latający n
uidentifisert flygende objekt
obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

nieziemski adj
fantastisk
niczym niepodobny do tego, co ziemskie

niezmierzony adj
enorm
tak duży, że trudno zmierzyć, określić wielkość

nieznaczny adj
ubetydelig
nie posiadający większego znaczenia

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
uforståelig
(przenośnie, przenośnia) niedający się zinterpretować, niejasny
niedający się zrozumieć

niezręcznie adv
klosset
w sposób niestosowny
w sposób niezręczny

niezwyciężony ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ adj
uovervinnelig
taki, którego nie da się zwyciężyć

niezwykły ɲɛˈzvɨkwɨ adj
fabelaktig
baśniowy, czarodziejski
underfull
rewelacyjny
uvanlig
rzadko spotykany, nietypowy

niezwłocznie ɲɛˈzvwɔʧ̑ʲɲɛ adv
kvikk
bez zwłoki, natychmiast

niezłomny adj
stødig
taki, którego nie można zwyciężyć

niezły ˈɲɛzwɨ adj
fin
mający dość dobry charakter

nieśmiało ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔ adv
sjenert
z wahaniem, bez śmiałości czy pewności siebie

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
beskjeden
cichy, niepewny, ledwo widoczny
blyg
niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
udødelig
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieświeży adj
dårlig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który utracił świeżość
flekket
o zauważalnych cechach zbyt długiego używania
butt
źle wyglądający

nieść ɲɛ̇ɕʨ̑ v
bære
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ adj
ugift
zwykle o mężczyźnie: niemający żony

nieżywy ɲɛˈʒɨvɨ adj
død
pozbawiony życia, martwy

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
aldri
w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
hvor som helst
w żadnym miejscu

nihilizm n
nihilisme
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nikiel ˈɲicɛl n
nikkel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
nikotin
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt ɲikt pronoun
ingen
żadna osoba

nikły adj
svime av
słabo zauważalny; o niewielkim natężeniu

nimfomania ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja n
nymfomani
(medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet;

niniejszy ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ pronoun
disse
(książkowy) ten oto właśnie

ninja ˈɲĩn͇ʤ̑a n
ninja
japoński wojownik, specjalizujący się w zamachach i szpiegostwie;

niob ɲɔp n
niob
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niski ˈɲisʲci adj
lav
mający mały wymiar w pionie
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości

nisko ˈɲiskɔ adv
lågtrykksområde
na niedużej wysokości

nisza n
båt
(geologia, geologiczny) zagłębienie w skale

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
gruse
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nit ɲit n
klinke
(technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym;

nitpiker ɲitˈpʲikɛr n
kverulant
(slangowo) osoba czepiająca się nieistotnych szczegółów

nius ɲus n
nyhet
świeża wiadomość

niwchijski n
Giljakisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język niwchijski;

niweczyć v
angre
pozbawiać wartości, obracać wniwecz

nić ɲiʨ̑ n
tråd
cienkie włókno używane np. do szycia

niż ɲiʃ conjunction
enn
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

no nɔ particle
jupp
(potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie

no to co ˈnɔ ˈtɔ ˈʦ̑ɔ
(og) hva så
(potocznie, potoczny) sygnalizuje, że mówca uważa dane zdarzenie lub argument za nieistotne, lub ma do niego lekceważący stosunek

nobel ˈnɔbɛl n
nobelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc nɔʦ̑ n
natt
okres od zmierzchu do świtu;

nocebo nɔˈʦ̑ɛbɔ n
nocebo
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne;

nocnik ˈnɔʦ̑ʲɲik n
kammer
naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocny marek ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk n
natteravn
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień

noga ˈnɔɡa n
bein
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;

nogawka nɔˈɡafka n
bein
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nominacja n
omdømme
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie

nonsens ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s n
nonsens
zupełny brak sensu, niedorzeczność;

nora ˈnɔra n
kule
(zoologia, zoologiczny) podziemne schronienie zwierząt

nordycki nɔrˈdɨʦ̑ʲci adj
nordisk
(książkowy) północnoeuropejski;

norma ˈnɔrma n
norm
ogólnie przyjęta zasada;

normalność n
normalitet
cecha tego, co normalne; brak dziwactw

normalny nɔrˈmalnɨ adj
vanleg
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne
najczęściej spotykany, typowy
o bilecie pełnopłatny
zdrowy psychicznie i fizycznie
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być

normotwórstwo n
brilleseddel
(rzadki, rzadko używany) ustanawianie norm, prawideł, wytycznych (i tym podobne, i temu podobne)

nornica nɔrʲˈɲiʦ̑a n
vånd
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
norsk
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski nɔrˈvɛsʲci n
norsk
język urzędowy Norwegii;

nos nɔs n
nese
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;

nosacizna n
snørr
(weterynaria, weterynaryjny) przewlekła, zakaźna i zaraźliwa choroba zwierząt nieparzystokopytnych;

nosiciel nɔˈɕiʨ̑ɛl n
bybud
(medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
bære
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
nesehorn
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy nɔˈsɔvɨ adj
nese
(przymiotnik) od nos

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
nostalgi
tęsknota, zwłaszcza za krajem

nostalgiczny ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑nɨ adj
nostalgisk
taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

nosze n
båre
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

notatka nɔˈtatka n
bemerke
robocze, odręczne zapiski, np. z wykładów, z pracy koncepcyjnej

notatnik nɔˈtatʲɲik n
skrivebok
zeszyt do zapisków

notebook ˈnɔdbuk ˈnɔwdbuk n
skrivebok
niewielki komputer przenośny, składany jak książka

notes ˈnɔtɛs n
skrivebok
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

notoryczny ˌnɔtɔˈrɨʧ̑nɨ adj
berømt
(pejoratywnie, pejoratywny) powszechnie znany
regelmessig
nieustanny

nowicjusz n
novise
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kandydat do zakonu, odbywający w nim nowicjat

nowicjuszka n
novise
(książkowy) kobieta nie posiadająca doświadczenia

nowiutki nɔˈvʲjutʲci adj
frisk
nowy, świeżo kupiony lub zrobiony, nie używany

nowobogacki adj
oppkomling
(pejoratywnie, pejoratywny) od niedawna wzbogacony i ostentacyjnie to ukazujący

nowoczesny ˌnɔvɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
moderne
charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny

nowomowa n
nytale
język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

nowotwór nɔˈvɔtfur n
neoplasme
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;

nowozelandzki ˌnɔvɔzɛˈlãnʦ̑ʲci adj
newzealandsk
odnoszący się do państwa Nowa Zelandia

nowożeniec ˌnɔvɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
nygift
mężczyzna świeżo po ślubie

nowożytność n
Tidlig moderne tid
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości następujący po średniowieczu;

nowożytny ˌnɔvɔˈʒɨtnɨ adj
moderne
od nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością

nowy ˈnɔvɨ adj
ny nåværende
istniejący od niedawna
ny
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego

nożownik n
knivsmed
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik produkujący noże

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
saks
małe nożyce;

nożyczki do paznokci n
neglsaks
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) narzędzie służące do obcinania paznokci u rąk i u stóp

nuda ˈnuda n
kjedsomhet
stan, gdy jest nudno, gdy nie dzieje się nic ciekawego;

nudny ˈnudnɨ adj
kjedelig
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudziarz n
bore
człowiek zanudzający innych

nudzić ˈnuʥ̑iʨ̑ v
bore
powodować nudę

nuklearny adj
atom-
dotyczący jądra atomu

numer ˈnũmɛr n
tall
(przenośnie, przenośnia) żart, przekręt, oszustwo
identyfikator zawierający, między innymi, cyfry;
nummer
egzemplarz czasopisma z daną datą
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru
pozycja w programie (zwykle w cyrku)

numerować ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑ v
antall
nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

nur białodzioby ˈnur ˌbʲjawɔˈʥ̑ɔbɨ n
gulnebblom
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów;

nur rdzawoszyi ˈnur ˌːʣ̑avɔˈʃɨji n
smålom
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia stellata, duży ptak wodny, jeden z pięću gatunków nurów;

nurek ˈnurɛk n
dykker
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych

nurogęś nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ n
laksand
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;

nurt nurt n
retning
ciąg wydarzeń
aktuell
strumień wody w rzece na jej środku, który płynie szybciej niż reszta
tendencje w sztuce, filozofii itp.

nurzyk polarny ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ n
polarlomvi
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;

nuta ˈnuta n
note
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nuty ˈnutɨ n
partitur
zapis nutowy melodii

nużyć v
bli trett
wywoływać znudzenie lub wyczerpanie swoją jednostajnością

nużący adj
kjedelig
wywołujący znużenie

nów nuf n
nymåne
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż nuʃ n
kniv
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nęcić ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
friste
działać przyciągająco

nędznik n
kreatur
osoba podła, nikczemna

nędzny ˈnɛ̃nʣ̑nɨ adj
bety
niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

nękać ˈnɛ̃ŋkaʨ̑ v
pine
dręczyć, trapić

o ɔ n
over
dwudziesta litera polskiego alfabetu;

o ɔ preposition
imot
…wskazujący fizyczną przeszkodę w ruchu
angående
…wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o ile
hvis
łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym, które wyraża warunek treści

o wilku mowa ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva idiom
når man snakker om sola
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach

oaza ɔˈaza n
oase
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

oba ˈɔba collective
begge
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi

obaj ˈɔbaj collective
både ... og ...
dwie konkretne osoby określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi

obalać ɔˈbalaʨ̑ v
kantre
odbierać komuś władzę, moc, wpływ itp.

obawa ɔˈbava n
uro
niepokój o przyszłość połączony z lękiem; przewidywanie, że coś może się nie powieść

obawiać się ɔˈbavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
være redd
mieć obawę, bać się czegoś
mieć wątpliwości (co do słuszności, powodzenia czegoś)

obcas ˈɔpʦ̑as n
krenge
część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obchodzić ɔpˈxɔʥ̑iʨ̑ v
angå
obchodzić kogoś: interesować się czymś, chcieć wiedzieć o czymś
feire
świętować, uczcić jakąś rocznicę, radosne wydarzenie, sukces

obchód n
rund
kontrolne obejście danego miejsca

obcisły ɔpʲˈʨ̑iswɨ adj
snever
o ubraniu: ściśle przylegający do ciała, ciasno opinający

obciążać ɔpʲˈʨ̑ɔ̃w̃ʒaʨ̑ v
laste
zwiększać ciężar

obciążenie ˌɔpʲʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
laste
(elektryczność) całkowita moc elektryczna pobierana ze źródła przez wszystkie odbiorniki
ansvar
ciężar spoczywający na kimś lub czymś

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
fremmed
nienależący do jakiegoś kręgu

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
fremmed
ktoś nienależący do danej grupy

obczyzna n
utanlands
kraje poza ojczyzną

obcęgi n
tang
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obdukcja ɔbˈdukʦ̑ʲja n
obdusere
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;

obecnie ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ adv
nå som
teraz, aktualnie, w tym momencie

obecność ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
nærvær
bycie, przebywanie gdzieś

obecny ɔˈbɛʦ̑nɨ adj
til stede
dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny
osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
forstå
mieścić w sobie
gripe
o emocjach: owładnąć
klemme
otaczać ramionami
bringe
rozpoczynać sprawowanie funkcji, urzędu, stanowiska itp.

obejrzeć ɔˈbɛjʒɛʨ̑ v
klokke
patrzeć w ekran przez cały film
eksaminere
poznać coś patrząc na to
leite
zapoznać się z czymś oglądając to

obelga ɔˈbɛlɡa n
skjelle ut
obraźliwe słowo skierowane do kogoś

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
obelisk
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

obfitość ɔpˈfʲitɔɕʨ̑ n
overflod
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obiad ˈɔbʲjat n
lunsj middag
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
love
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiegowy ˌɔbʲjɛˈɡɔvɨ adj
hverdagslig
akceptowany powszechnie, choć niekoniecznie zawsze zgodny z prawdą
strøm
taki, który jest w użyciu ogólnym

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
objekt
rzecz fizycznie istniejąca

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
objektiv
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obierać ɔˈbʲjɛraʨ̑ v
skrelle
usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.
beslutte
wybierać kogoś na stanowisko, funkcję drogą głosowania

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
løfte
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

objaw ˈɔbʲjaf n
symptom
oznaka jakiegoś zjawiska

objazd ˈɔbʲjast n
rundtur
objeżdżanie, odwiedzanie

objazdowy adj
alternativ
służący do omijania czegoś

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
volum
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni
wielkość książki (wyrażana np. w stronach), tekstu (wyrażana np. w słowach) itp.
dra
odmierzona ilość substancji, we względnych jednostkach objętości (1.1)

oblegać v
beleire
(wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie

oblicze ɔbˈlʲiʧ̑ɛ n
ansikt
(książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz
kjeft
(przenośnie, przenośnia) charakter czegoś; zarys, postać czegoś

oblig n
løfte
(ekonomia, ekonomiczny) pisemne uznanie długu

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
sete
otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obnażać v
avkle
czynić nagim, pozbawionym ubioru

obniżać ɔbʲˈɲiʒaʨ̑ v
forminske
czynić niższym
avslå
ulegać obniżeniu, opadać poniżej poziomu

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
kragebein
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojętny ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ adj
nøytral
(chemia, chemiczny) taki, który nie ma właściwości zasadowych i kwasowych; taki, który nie tworzy związków chemicznych
(fizyka, fizyczny) taki, który nie ma ładunku elektrycznego
likegyldig
taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś

obok ˈɔbɔk preposition
hos
w niedużej odległości

obora ɔˈbɔra n
fjøs
budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obowiązany adj
forpliktet
mający obowiązek do robienia czegoś

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
ansvar
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obowiązkowy ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ adj
obligatorisk
będący czyimś obowiązkiem

obracać ɔbˈraʦ̑aʨ̑ v
dreie
wprawiać w ruch obrotowy, utrzymywać w takim ruchu, powodować obrót

obraz ˈɔbras n
bilde
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
widok na ekranie urządzenia

obraza ɔbˈraza n
fornærmelse
urażenie czyjejś godności osobistej

obraźliwy ˌɔbraʑˈlʲivɨ adj
grov
stanowiący dla kogoś obrazę

obrażać ɔbˈraʒaʨ̑ v
fornærme
sprawiać komuś przykrość

obrona ɔbˈrɔ̃na n
forsvar
(wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
advokat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.
back
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny

obrus ˈɔbrus n
duk
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzeże ɔbˈʒɛʒɛ n
bord
okolice kończącego się zjawiska czy czynności
wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie

obrzydliwy ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ adj
fæl
(książkowy) budzący odrazę

obrzydzenie ˌɔbʒɨˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
gi avsky
bardzo silne uczucie niechęci

obrzęk n
ødem
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obrót ˈɔbrut n
omsetning
(ekonomia, ekonomiczny) (księgowość) sumaryczna wartość obrotu (1.3)
ferdsel
(ekonomia, ekonomiczny) transakcje kupna-sprzedaży oraz wymiany towaru;
omdreining
(geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii;
ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny

obrót położniczy ˈɔbrut ˌpɔwɔʒʲˈɲiʧ̑ɨ n
versjon
(medycyna, medyczny) zabieg lekarski mający na celu zmianę nieprawidłowej pozycji płodu w macicy

obrączka ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
giftering
(jubilerstwo, jubilerski) (zobacz) obrączka ślubna;
klang
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu noszone na palcu jako ozdoba

obrączka ślubna n
giftering
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obrączkować v
klang
(zoologia, zoologiczny) zakładać obrączkę, znakując np. ptaki lub nietoperze

obręb n
eiendom
wyraźnie odgraniczony obszar wewnętrzny
kule
zakres działań, możliwości, obszar wpływów

obręcz ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑ n
tønnebånd
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu;
sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś

obsada n
gips
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.

obsadzić ɔpˈsaʥ̑iʨ̑ v
gips
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie
plante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) posadzić rośliny na jakiejś wyznaczonej powierzchni

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑ v
bemerke
spostrzegać
observere
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obsesja ɔpˈsɛsʲja n
sykdom
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności

obstawać v
avvente
nie zmieniać własnego zdania

obstrukcja n
obstruksjon
hamowanie sprawnego przebiegu czegoś

obszar ˈɔpʃar n
område
ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów
zakres jakiejś działalności

obszerny ɔpˈʃɛrnɨ adj
vid
dużych rozmiarów
fyldig
zawierający mnóstwo szczegółów

obsługa ɔpˈswuɡa n
personale
zespół osób upoważnionych do zajmowania się czymś

obsługiwać ˌɔpswuˈɟivaʨ̑ v
betjene
wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia

obudzić ɔˈbuʥ̑iʨ̑ v
vekke
sprawić, by ktoś przestał spać, wyrwać kogoś ze snu
wywołać jakieś wrażenia, odczucia, emocje itp.
våkne
przestać spać, zakończyć sen, wyrwać się ze snu

oburzenie ˌɔbuˈʒɛ̃ɲɛ n
indignert
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim / niewłaściwym / niesprawiedliwym zachowaniem

obustronny adj
felles
zachodzący pomiędzy dwiema stronami relacji

obwiniać ɔbˈvʲĩɲäʨ̑ v
skylde
przypisywać, zarzucać komuś winę; oskarżać kogoś o zrobienie czegoś złego

obwód ˈɔbvut n
kretsløp
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;
omkrets
(matematyka, matematyczny) długość najkrótszego cyklu zawartego w grafie;
kant
brzeg, krawędź, otaczająca coś z każdej strony, obejmująca obiekt zwykle w poziomie

oby ˈɔbɨ particle
burde
wyrażenie nadziei, że coś się stanie

obyczaj ɔˈbɨʧ̑aj n
sedvane
nawyk, sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
statsborger
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
statsborgerskap
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój ˈɔbuj n
obo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz ˈɔbus n
leir
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje

obóz dla uchodźców n
flyktningleir
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obłok ˈɔbwɔk n
sky
(meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

obłąkanie n
galskap
zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność

obłąkany adj
gal
będący w stanie obłąkania

obłąkany n
ko-ko
człowiek psychicznie chory

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
hav
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanografia ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja n
oseanografi
nauka o oceanach i morzach;

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
ozelot
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
(zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju (1.1)

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
karakter
(szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
eddik
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami;

och ɔx interjection
ai
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych (zachwytu, zaskoczenia, przestrachu)

ochota ɔˈxɔta n
appetitt
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochraniacz n
blokk
(technologia, technika, techniczny) przedmiot chroniący coś przed uszkodzeniem

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
beskyttelse
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu
gjeldsbrev
służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo

ochroniarz ɔxˈrɔ̃ɲaʃ n
bevokte
(potocznie, potoczny) pracownik służb ochrony

ochrypły adj
hes
(medycyna, medyczny) taki, który ochrypł

ochładzać ɔxˈwaʣ̑aʨ̑ v
hardne
obniżać temperaturę czegoś

ociężały adj
nummen
nie mający energii do działania
tungvinn
wykonywany powolnie, bez energii

oclić ˈɔʦ̑lʲiʨ̑ v
avgift
nałożyć cło lub pobrać cło ze sprzedaży czegoś

octan ˈɔktãn n
acetat
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

octowy ɔʦ̑ˈtɔvɨ adj
eddik
(przymiotnik) od ocet

oczekiwanie ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ n
håp
pragnienie, żądanie

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
forvente
dłużej czekać
spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś

oczerniać v
sladre
rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczko ˈɔʧ̑kɔ n
maske
dziura w pończosze lub rajstopach

oczyszczać ɔˈʧ̑ɨʃʧ̑aʨ̑ v
brekke seg
usuwać nieczystości, brudy; doprowadzać do stanu czystości

oczyszczenie ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
gjøre
przywrócenie porządku, higieny

oczytany adj
belest
taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
innlysende
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
selvsagt
partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od ɔt preposition
fra
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot

od razu ɔd‿ˈrazu adv
direkte
bez namysłu
med en gang
bez zwłoki, natychmiast, z miejsca

od ręki ɔd‿ˈrɛ̃ŋʲci adv
direkte
bez czekania, zaraz, natychmiast

odbicie ɔdˈbʲiʨ̑ɛ n
kopi
wierna kopia kogoś lub czegoś

odbierać ɔdˈbʲjɛraʨ̑ v
ta imot
o telewizorze, radiu: przyjmować fale ze stacji nadawczej
bringe
odczytywać coś (słowa, zachowanie, reakcje) w określony indywidualny sposób
løsning
podnosić słuchawkę telefonu i rozpoczynać rozmowę
hente (noen)
zabierać kogoś z jakiegoś miejsca

odbijacz ɔdˈbʲijaʧ̑ n
forsvar
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;

odbiornik n
mottaker
(technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne odbierające fale elektromagnetyczne

odbitka n
avtrykk
zapis graficzny otrzymany określoną metodą techniczną, np. odciskową, drukarską, fotochemiczną

odbiór ˈɔdbʲjur n
mottak
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego
(fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów
oppskrift
wzięcie czegoś co jest nasze lub przeznaczone dla nas a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)

odbyt ˈɔdbɨt n
anus endetarmsåpning
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbywać ɔdˈbɨvaʨ̑ v
gå an
robić coś lub brać udział w wykonywaniu czegoś; uczestniczyć w czymś
finne sted
mieć miejsce, dziać się, dokonywać się

odcedzić ɔtˈʦ̑ɛʥ̑iʨ̑ v
sile
oddzielić od siebie płyn i znajdujące się w nim cząstki stałe

odchodzić ɔtˈxɔʥ̑iʨ̑ v
gå bort
(eufemistycznie) umierać
forlate
oddalać się od jakiegoś miejsca
slå opp
zrywać związek z kimś, opuszczać kogoś

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
nyanse
nieznaczna różnica lub cecha trudno postrzegalna
farve
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
linjesegment
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;
tvangsinnlegge
fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)
fragment większej całości, odcięty od niej
bind
jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno

odcisk ˈɔtʲʨ̑isk n
korn
zgrubienie skóry powstałe na skutek ucisku

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
fingeravtrykk
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odczucie ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ n
følelse
wrażenie, które się odczuwa

odczuwać ɔṭˈʧ̑uvaʨ̑ v
føle
reagować na coś zmysłowo, doświadczać czegoś za pomocą zmysłów
interpretować coś

odczyt n
foredrag
wykład publicznie wygłoszony zwykle na temat popularnonaukowy

oddalać v
forkaste
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nie uwzględniać czyich pretensji, żądań
fjerne
zwiększać odległość pomiędzy danymi jednostkami
dra bort
zwiększać własną odległość od czego lub kogo

oddalony adj
vid
położony w znacznej odległości przestrzennej albo czasowej od czegoś

oddanie ɔdˈːãɲɛ n
forpliktelse
wierność, poświęcenie określonej sprawie, idei lub osobie

oddech ˈɔdːɛx n
pust
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
puste
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddział ˈɔdʲʥ̑aw n
tropp
grupa ludzi jako część pewnej formacji
grein
odrębna i samodzielnie działająca część jakiejś organizacji lub urzędu

oddziaływanie ˌɔdʲʥ̑awɨˈvãɲɛ n
påvirkning
(książkowy) wywierany wpływ

oddziaływać ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑ v
påvirke
wpływać, powodować skutek

oddzielać ɔdʲˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
avsondre
separować jedną rzecz od drugiej
separować kogoś od jakiejś grupy
odzielać (1.2) siebie od jakiejś grupy

oddzielnie adv
særskilt
nie razem, osobno

oddzielny ɔdʲˈʥ̑ɛlnɨ adj
avsondre
taki, który stanowi samodzielną całość

odejmowanie ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ n
subtraksjon
(matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania;

odejmować ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
subtrahere
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania;

odejście n
avvik
(rzeczownik) (odczasownikowy) od odejść

odgadnąć ɔdˈɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
gjette
aspekt dokonany od: odgadywać

odgrywać ɔdˈɡrɨvaʨ̑ v
leke
odtwarzać utwór muzyczny
pełnić w czymś jakąś funkcję, mieć znaczenie
tworzyć jakąś postać w przedstawieniu teatralnym lub filmie
hevne
mścić się
finne sted
wydarzać się

odgłos ˈɔdɡwɔs n
frisk
dźwięk towarzyszący jakiejś czynności lub wydawany przez coś, brzmienie czegoś

odjazd ˈɔdʲjast n
avvik
ruszenie w drogę, początek podróży jakimś środkiem lokomocji

odjeżdżać ɔdʲˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
løyve
jadąc, oddalać się

odjąć ˈɔdʲjɔ̇̃ɲʨ̑ conjunction
minus
(matematyka, matematyczny) minus (spójnik stawiany między odjemną i odjemnikiem)

odkrywać ɔtˈkrɨvaʨ̑ v
oppdage
poznawać coś nowego

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
støvsuger
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
lage vakuum
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd.
dust
usuwać kurz

odkąd ˈɔtkɔ̃nt pronoun
siden
od kiedy

odkład n
kjerne
(pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej

odkładać ɔtˈkwadaʨ̑ v
la på røret
(telekomunikacja) odkładać słuchawkę przerywać rozmowę telefoniczną
redning
oszczędzać pieniądze lub inne zasoby na określony cel

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
avstand
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami

odległy ɔdˈlɛɡwɨ adj
fjern
znajdujący się daleko

odlew ˈɔdlɛf n
gips
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy

odlewać v
gips
wykonywać przedmiot poprzez wlewanie ciekłego surowca do specjalnej formy
en som lekker
(wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

odlot ˈɔdlɔt n
avvik
start do podróży powietrznej, oddalenie się drogą powietrzną

odlotowy ˌɔdlɔˈtɔvɨ adj
feit
(slangowo) wspaniały, rewelacyjny

odmawiać ɔdˈmavʲjäʨ̑ v
si
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wypowiadać słowa modlitwy
avslå
nie zgadzać się

odmienny ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
ulik
różny

odnawiać ɔdˈnavʲjäʨ̑ v
opp
ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe

odnieść ˈɔdʲɲɛ̇ɕʨ̑ v
oppnå
zyskać coś, mieć jakiś wynik
påspandere
potraktować coś lub kogoś w pewien sposób

odnosić ɔdˈnɔɕiʨ̑ v
angå
dotyczyć czegoś

odnotować ˌɔdnɔˈtɔvaʨ̑ v
skrive ned
sporządzić notatkę
flekk
zrobić znak przy czymś istotnym celem pamiętania o tym
spille inn
zwrócić na coś uwagę

odnośnie do ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ
angående
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś

odpadać v
falle
oddzielać się od miejsca przymocowania
miste
przestawać brać udział wskutek przegrania, wyeliminowania

odpalać ɔtˈpalaʨ̑ v
avfyre
wystrzelać
rykk
zapalać / uruchamiać coś

odpieprzyć ɔtˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
dra til helvete
(wulgarnie, wulgaryzm) zostawić kogoś w spokoju, odczepić się od kogoś

odpierać v
motbevise
bronić się skutecznie przed zarzutami

odpierdalać ˌɔtpʲjɛrˈdalaʨ̑ v
dra til helvete
(wulgarnie, wulgaryzm) zostawiać w spokoju

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
slappe av
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odporny ɔtˈpɔrnɨ adj
bestandig
mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
tilsvare
być równoważnym czemuś
oppfylle
odpisywać (np. na list)
ponosić za coś konsekwencje
spełniać jakieś warunki, oczekiwania
udzielać odpowiedzi
svare
odpowiadać (1.1) na pytania nauczyciela w celu oceny wiedzy
fara
podobać się

odpowiedni ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
hensiktsmessig
spełniający wymagane warunki

odpowiednik ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲik n
ekvivalent
(książkowy) pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję

odpowiednio ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ adv
henholdsvis
(książkowy) w tej samej kolejności
deretter
w sposób odpowiedni; właściwie, stosownie

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
ansvar
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
ansvarlig
przeznaczony do poniesienia konsekwencji

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
svar
reakcja na pytanie

odprężać ɔtˈprɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
slappe av
uczynić mniej naprężonym, rozluźnić

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
banke i bordet
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy

odpuścić ɔtˈpuɕʨ̑iʨ̑ v
slippe
aspekt dokonany od: odpuszczać

odpychający adj
frastøtende motbydelig
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odpychać v
nekte
oddalać pchnięciem
powodować niechęć

odra ˈɔdra n
meslinger
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odraza ɔdˈraza n
avsky
uczucie wstrętu, obrzydzenia, niechęci do kogoś lub czegoś

odrażający ˌɔdraʒaˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
ekkel
wzbudzający odrazę, obrzydzenie; ohydny, wstrętny

odrobina ˌɔdrɔˈbʲĩna n
antyde
bardzo mała ilość czegoś

odrośl n
rote
(przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.

odrywać v
flå
odłączać część od danej całości poprzez ciągnięcie lub szarpanie
mangle
być oddzielanym od całości, odłączać się
ta av
przestawać stykać się; tracić styczność

odrzucać ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
avslå
(medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu
wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś
gips
oddalać gwałtownie od siebie
zmieniać położenie ruchem gwałtownym czy rzutem
negativ
unikać potwierdzenia a nawet zaprzeczać

odróżnianie n
differensiering
(rzeczownik odczasownikowy) od: odróżniać

odrębny ɔdˈrɛ̃mbnɨ adj
bestemt
różniący się od innych
avsondre
stanowiący samodzielną całość

odsetek ɔtˈsɛtɛk n
hyppighet
określony procent całości

odstawiać ɔtˈstavʲjäʨ̑ v
glemme
rezygnować (z czegoś)

odstęp ˈɔtstɛ̃mp n
rom
odległość między dwoma przedmiotami, obiektami lub dwiema osobami
intervall
odległość w czasie między jakimiś wydarzeniami

odstępować v
gi etter
oddawać coś komuś (bez zapłaty)
bli solgt
przekazywać coś, odsprzedając to na dogodnych warunkach
løssluppenhet
odchodzić od postanowień
zostawiać kogoś samego

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
erstatning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odsłaniać v
avdekke
powodować, że coś staje się widoczne
avsløre
sprawiać, że coś wychodzi na jaw
loddtrekning
usuwać to, co zasłania

odsłownik n
gerundium
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik, który jest utworzony od czasownika

odtrutka ɔtˈːrutka n
botemiddel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtwarzać ɔtˈːfaʒaʨ̑ v
leke
wykonywać naśladując

odtąd ˈɔtːɔ̃nt pronoun
da
od tej chwili, od teraz

odwadniać v
drenere
odprowadzać nadmiar wody

odwaga ɔdˈvaɡa n
mot
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odważać v
utfordring
decydować się na coś niebezpiecznego, niełatwego

odważnik ɔdˈvaʒʲɲik n
vekt
przedmiot służący do pomiaru masy innych przedmiotów na wadze szalkowej;

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
modig
taki, który ma odwagę

odwet n
hemn
odwzajemnienie za zło

odwiedzać ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑ v
besøke
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwilż ˈɔdvʲilʃ n
mildvær
ocieplenie w zimie, połączone z topnieniem śniegu

odwlekać v
forhale
odsuwać coś w czasie, powodować opóźnienie czegoś

odwołanie ˌɔdvɔˈwãɲɛ n
besvær
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji

odwoływać v
avfyre
usunąć kogoś z danego stanowiska

odwracać ɔdˈvraʦ̑aʨ̑ v
bli
przekręcać, obracać na drugą stronę

odwrotnie ɔdˈvrɔtʲɲɛ adv
andre veien
w inny sposób, inaczej niż należy, na odwrót

odwłok ˈɔdvwɔk n
buk
(zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odyniec ɔˈdɨ̃ɲɛʦ̑ n
galte
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, a rzadziej żubra

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
klær
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odzwierciedlać v
speile
przedstawiać dokładnie

odzywać się v
prate
mówić, zwykle w odpowiedzi do czego
kalle
nawiązywać kontakt, by przekazywać wieści
klang
wydawać dźwięk, być słyszalnym

odór ˈɔdur n
lukt
(książkowy) nieprzyjemny zapach

odłam n
blokk
duża część odłamana od całości

odłamek n
chips
mała część odłamana od całości

odświętny adj
formell
(przenośnie, przenośnia) odznaczający się czymś niecodziennym

odżegnać v
avsverge
(dawniej, dawny) w wierzeniach ludowych: znakiem krzyża lub jakimś zaklęciem odwrócić działanie złego; oddalić, odegnać diabła, uroki, złe duchy itp.

odżywka ɔḍˈʒɨfka n
næring
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu

ofensywa ˌɔfɛ̃w̃ˈsɨva n
støt
atak dużych sił wojska na wielkim obszarze lub na całym froncie
masowe pojawienie się czegoś

oferma n
esel
(potocznie, potoczny) osoba niezaradna lub niezdarna

oferować ˌɔfɛˈrɔvaʨ̑ v
bud
proponować coś, składać ofertę

oferta ɔˈfɛrta n
tilbud
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

ofiara ɔˈfʲjara n
offer
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku
poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś

ofiarować v
gje
dać bezinteresownie
ofre
złożyć ofiarę

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
offisiell
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

ogar ˈɔɡar n
blodhund
gończy pies myśliwski

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
ild
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;

ogląd n
åpenbaring
obejrzenie czego w celu zrozumienia sprawdzanej rzeczy

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
betrakte
przypatrywać się komuś lub czemuś

ognie świętego Elma ˈɔɟɲɛ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈɛlma n
Sankt Elms ild
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;

ogniowy adj
avfyre
odnoszący się do ognia

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
bål
ułożony, płonący stos drewna

ogniwo ɔɟˈɲivɔ n
batteri
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego

ogon ˈɔɡɔ̃n n
hale
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogonek ɔˈɡɔ̃nɛk n
kvist
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci ogonka (1.2) umieszczany pod literą

ograniczać ˌɔɡrãˈɲiʧ̑aʨ̑ v
redusere
zmniejszać coś, redukować dostępność czegoś, uszczuplać coś

ograniczony ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
dum
o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł
avgrensa
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)

ogrodniczki n
dongeribukse
(potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;

ogrodniczy adj
hage
(ogrodnictwo, ogrodniczy) związany z ogrodnictwem

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
gartner
(ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogromnie ɔˈɡrɔ̃mʲɲɛ adv
veldig
bardzo, mocno, w wysokim stopniu

ogromny ɔˈɡrɔ̃mnɨ adj
uhørt
mający bardzo duży rozmiar

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
kjerne
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka)

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
brenning
czynność dostarczania ciepła
oppvarming
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewać ɔˈɡʒɛvaʨ̑ v
varmer opp
zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

ogrzewczy adj
stekepanne
przeznaczony do ogrzewania

ogród ˈɔɡrut n
hage have
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogólnodostępny adj
allmenn
dostępny dla wszystkich

ogólny ɔˈɡulnɨ adj
allmenn
nieuwzględniający szczegółów
zbierający w całość

ogórecznik lekarski ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci n
agurkurt
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;

ogórek ɔˈɡurɛk n
agurk
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;

ogół ˈɔɡuw n
alle
pewna całość; zbiór zjawisk, przedmiotów

ogółem adv
alt i alt
uwzględniając całość, wszystkie elementy

ogłaszać ɔɡˈwaʃaʨ̑ v
proklamere
(przestarzałe, przestarzały) nadawać komuś godność, tytuł
problem
publikować

ogłoszenie ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ n
annonse
(rzeczownik odczasownikowy) od: ogłosić
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu

ohar ˈɔxar n
gravand
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

ohydny ɔˈxɨdnɨ adj
fæl
obrzydliwy, budzący wstręt

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
far fader
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);

ojczenasz ɔjˈʧ̑ɛ̃naʃ n
Fader vår
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
stefar
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
fedreland
kraj, w którym ktoś się urodził;

ok adj
alt i orden
(zobacz) OK

ok adv
alt i orden
(zobacz) OK

ok interjection
alt i orden
(zobacz) OK

okapi ɔˈkapʲi n
okapi
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okazja ɔˈkazʲja n
anledning
sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

okazjonalny adj
tilfeldig
rzadko występujący

okienko ɔˈcɛ̃nkɔ n
luke
miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci

oklepany adj
banal
za bardzo znany z powodu wielokrotnego powtarzania

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
vindu
oszklony otwór w ścianie
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program

oko ˈɔkɔ n
øye
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;

okolica ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a n
egn
obszar wokół czegoś

okoliczność ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
omstendighet
coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okopywać v
bikube
obsypywać uprawianą roślinę skopaną wokół ziemią
befeste
otaczać umocnieniami ziemnymi, (na przykład) wałem

okowy ɔˈkɔvɨ n
jern
(poetycki, poetycko) łańcuchy, kajdany, pęta

około ɔˈkɔwɔ particle
omtrent
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około ɔˈkɔwɔ preposition
omtrent
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu
(dawniej, dawny) … określający miejsce dookoła przedmiotu

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
abbor
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis, słodkowodna ryba drapieżna;

okres ˈɔkrɛs n
periode
przedział czasu, czas trwania czegoś
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem

określać ɔˈkrɛɕlaʨ̑ v
definere
definiować, ustalać cechy czegoś

określony ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ adj
forutsetning
zdefiniowany, pewien, sprecyzowany

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
redselsfull
wywołujący strach, odrzucający

okrucieństwo ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ n
grusomhet
skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom;

okruszyna n
smule
(zdrobniale) od okruch

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
grusom
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrycie ɔˈkrɨʨ̑ɛ n
mantel
przedmiot służący do okrywania

okrywać ɔˈkrɨvaʨ̑ v
dyne
kładąc coś na czymś, osłaniać jego powierzchnię

okrzyk ˈɔkʃɨk n
rop
głośny dźwięk wydany przez człowieka, wyrażający silne emocje lub mające zwrócić uwagę innych

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
sirkel
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);
kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
rund
mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okrążenie n
fang
droga, trasa, którą ktoś przebył dookoła czegoś

okręg ˈɔkrɛ̃ŋk n
menighet
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości

okręt ˈɔkrɛ̃nt n
skip
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt podwodny n
undervannsbåt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okrężnica n
endetarm
(anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego

oksytocyna ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na n
oksytocin
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

oktan ˈɔktãn n
oktan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
briller
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ n
solbriller
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okultyzm n
okkult
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
okkupasjon
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okupant ɔˈkupãnt n
besettelsesmakt
państwo dokonujące okupacji innego państwa

okupować ˌɔkuˈpɔvaʨ̑ v
besette
zbrojnie zajmować terytorium innego państwa

okładka ɔˈkwatka n
teppe
wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

olbrzym ˈɔlbʒɨ̃m n
kjempe
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile

olcha ˈɔlxa n
or
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., rodzaj drzew z rodziny brzozowatych;

olej ˈɔlɛj n
olje
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo

olej palmowy n
palmeolje
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olejek ɔˈlɛjɛk n
smøre
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu

olejny ɔˈlɛjnɨ adj
smøre
związany z farbami sporządzanymi na olejach

olejowy ˌɔlɛˈjɔvɨ adj
smøre
odnoszący się do oleju

olewać v
dike
(pospolicie) nie przejmować się czymś lub kimś, wykazując lekceważenie

oliwa ɔˈlʲiva n
smøre
(spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek;

oliwka ɔˈlʲifka n
oliven
owoc oliwki (1.1)

oliwkowy ˌɔlʲifˈkɔvɨ adj
oliven
mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki;

olszyna ɔlˈʃɨ̃na n
older
las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;

omawiać ɔ̃ˈmavʲjäʨ̑ v
diskutere
rozpatrywać daną sprawę
gå an
wypowiadać się szczegółowo na jakiś temat

omdlenie ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ n
besvimelse
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;
svime av
(rzeczownik odczasownikowy) od: omdleć

omlet ˈɔ̃mlɛt n
omelett
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omocznia ɔ̃ˈmɔʧ̑ʲɲa n
allantois
(biologia, biologiczny) jedna z błon płodowych;

omyłka n
feil
sprawa niezamierzona a niewłaściwa

on ɔ̃n personalPronoun
han
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona ˈɔ̃na personalPronoun
hun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
onani
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

onanizować ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑ ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑‿ɕɛ v
runke
(seksuologia, seksuologiczny) zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
de
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
de
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

ono ˈɔ̃nɔ personalPronoun
den
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

onomatopeja ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja n
lydord
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
ontologi
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;

onyks n
onyx
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
oologi
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

opacki adj
abbed-
związany z opatem lub opactwem

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
abbedi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opad ˈɔpat n
nedbør
(meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej;
nedgang
coś, co opadło
czynność lub zjawisko opadania, opadnięcia czegoś

opadać ɔˈpadaʨ̑ v
fjære
o emocjach, burzy: powoli zanikać
nedgang
tracić wysokość, osuwać się z góry na dół, obniżać się
helling
usiąść wygodnie

opakowanie ˌɔpakɔˈvãɲɛ n
innpakking
(rzeczownik odczasownikowy) od: opakować

opal ˈɔpal n
opal
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalać ɔˈpalaʨ̑ v
sole
poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
brune
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opanowany adj
overveid
taki, który panuje nad swoim zachowaniem

opanowywać v
beherske
nabywać wiedzy lub sprawności w czym
kontrollere
przejmować kontrolę psychiczną
zdobywać kontrolę nad czymś lub nad kimś

oparcie ɔˈparʲʨ̑ɛ n
bistand
(przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz pomocna w trudnej sytuacji
back
część mebla służąca do podtrzymywania pleców

oparzenie n
bekk
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2)
(medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem
(rzeczownik odczasownikowy) od: oparzyć

opaska n
binde
wstążka / taśma / bandaż

opasły adj
overvektig
zbyt dobrze odżywiony; z otyłością

opat ˈɔpat n
abbed
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatka n
abbedisse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona monasteru mniszek

opał ˈɔpaw n
brensel
to, czym pali się w piecu, aby ogrzać pomieszczenie; materiał do opalania

opcja ˈɔpʦ̑ʲja n
valgmulighet
jedna z możliwości do wyboru
(ekonomia, ekonomiczny) instrument pochodny w formie prawa do kupna lub sprzedaży określonej ilości danej waluty w ustalonym czasie i cenie;

opera ˈɔpɛra n
opera
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
operasjon
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operator ˌɔpɛˈratɔr n
operatør
człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie

opieka ɔˈpʲjɛka n
nennsomhet
dbanie o kogoś lub coś;

opiekun ɔˈpʲjɛkũn n
verge
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem

opiekuńczy adj
omsorgsfull
sprawujący opiekę

opierać ɔˈpʲjɛraʨ̑ v
frie
(przenośnie, przenośnia) brać coś za podstawę, uzasadniać coś czymś
mager
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać
motstå
przeciwstawiać się, stawiać opór

opinać v
omgi
otaczać coś czymś przywierającym

opinia ɔˈpʲĩɲja n
mening
sąd, zdanie na jakiś temat
orzeczenie fachowca na jakiś temat
navn
zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

opis ˈɔpʲis n
redegjørelse
relacja z jakichś wydarzeń

opisywać ˌɔpʲiˈsɨvaʨ̑ v
gjengi
przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

opona ɔˈpɔ̃na n
dekk
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

opornik ɔˈpɔrʲɲik n
motstandsbevegelse
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;

oporny adj
sta
niepoddający się żadnym wpływom
taki, który stawia opór

oportunista ˌɔpɔrtũˈɲista n
opportunist
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

opos n
pungrotte
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodzaju (1.1)

opowiadanie ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ n
beretning
coś, co zostało opowiedziane

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
fortelle
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
historie
(językoznawstwo, językoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści
opowiadana historia
foredrag
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) coś, co zostało powiedziane

oprawca ɔˈprafʦ̑a n
torturist
osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
programvare
ogół programów komputerowych

opryskliwy adj
avkortet
odpowiadający nieuprzejmie

oprzyrządowanie ˌɔpʃɨʒɔ̃ndɔˈvãɲɛ n
utstyr
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji

oprócz ˈɔpruʧ̑ preposition
bortsett fra
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

oprócz tego ˈɔpruʧ̑ ˈtɛɡɔ
dessuten
wprowadza uzupełnienie wypowiedzi, nową informację o czymś

opróżniać ɔˈpruʒʲɲäʨ̑ v
tømme
usuwać zawartość czegoś, czynić coś pustym

optyka n
optikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymalny ˌɔptɨ̃ˈmalnɨ adj
beste
najlepszy

optymista ˌɔptɨ̃ˈmʲista n
Optimist
człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
optimistisk
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

optymizm ɔpˈtɨ̃mʲism̥ n
optimisme
wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opublikować v
publisere
ogłosić publicznie jakiś tekst
wydać dzieło drukiem

opuszczać ɔˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
hoppe over
pomijać
forlate
zostawiać coś, odchodzić od czegoś / kogoś

opuszczony adj
løssluppen
taki, którego opuszczono
zniszczony wskutek zaniedbania

opuszka n
blokk
(anatomia, anatomiczny) końcowa, zaokrąglona część palca

opór ˈɔpur n
motstand
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
w lm przeszkody, utrudnienia

opóźniać v
forsinkelse
powodować zwolnienie tempa robienia lub osiągnięcia czego

opóźnienie ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ n
forsinkelse
odsunięcie zdarzenia w czasie
różnica w czasie między zależnymi od siebie zdarzeniami

opłacalny adj
umaken verd
taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność

opłacać ɔpˈwaʦ̑aʨ̑ v
betale
przez pewien czas (lub kilkakrotnie) płacić za coś

opłata ɔˈpwata n
pris
kwota płacona za usługę, świadczenie

opłatek ɔˈpwatɛk n
juleoblat
rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
orangutang
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

orać ˈɔraʨ̑ v
pløye
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbitalny adj
orbital
(astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

orchidea ˌɔrxʲiˈdɛa n
orkidé
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

order ˈɔrdɛr n
orden
wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

ordowik ɔrˈdɔvʲik n
Ordovicium
(geologia, geologiczny) drugi okres geologiczny paleozoiku;

ordynans n
resept
(wojskowość, wojskowy) żołnierz posługujący oficerowi
(przestarzałe, przestarzały) (wojskowość, wojskowy) rozkaz lub zarządzenie

oregano ˌɔrɛˈɡãnɔ n
bergmynte
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L.
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa

organ ˈɔrɡãn n
organ
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
organisasjon
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów

organizacja pozarządowa ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva n
ikke-statlig organisasjon
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
organisme
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;
(medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka

organy n
orgel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
orgasme
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia ˈɔrʲɟja n
orgie
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

orientacja seksualna n
seksuell orientering
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci

orientować v
informere
pomagać w rozeznaniu w czymś

origami ˌɔrʲiˈɡãmʲi n
origami
(sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

ork ɔrk n
ork
(literacko) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą

orka ˈɔrka n
kverne
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ciężka bądź wyczerpująca praca
spekkhogger
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
orkester
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

orkiestrowy adj
orkestral
związany z orkiestrą, wchodzący w jej skład; przeznaczony na orkiestrę

orkiszowy adj
spelt
dotyczący orkiszu (Triticum spelta L.)

orlik krzykliwy n
småskrikørn
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
armensk
związany z Ormianami

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci n
armensk
język urzędowy Armenii;

ornament ɔrˈnãmɛ̃nt n
ornament
(sztuka) motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym,

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
ornitolog
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
ornitologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

orogeneza ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza n
fjellkjedefolding
(geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
ortografi
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortolan n
hortulan
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;

oryginał ˌɔrɨˈɟĩnaw n
eksentriker
(potocznie, potoczny) osoba o ekscentrycznym wyglądzie lub zachowaniu

orzech ˈɔʒɛx n
nøtt
(potocznie, potoczny) owoc orzecha (1.2) włoskiego;
valnøtt
suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

orzech laskowy n
hasselnøtt
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski n
valnøtt
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2)

orzech ziemny ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
jordnøtt
(botanika, botaniczny) (Arachis hypogaea) brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
påstand
jakaś opinia, osąd, ekspertyza

orzecznik ɔˈʒɛʧ̑ʲɲik n
attributt
(językoznawstwo, językoznawczy) nieczasownikowa część orzeczenia imiennego;

orzesznik jadalny n
pecannøtt
(botanika, botaniczny) gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;

orzeł ˈɔʒɛw n
ørn
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;

orędzie n
melding
uroczyste przemówienie osobistości

osa ˈɔsa n
veps
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osada ɔˈsada n
mannskap
(sport, sportowy) załoga łodzi sportowej, sanek lub bobsleja
grend
niewielkie, odosobnione skupisko zabudowań mieszkalnych

osełka n
panne
(etnografia, etnograficzny) owalna bryłka masła
skarre-r
narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osiadać v
sette seg
zatrzymywać się na jakimś miejscu

osiedle ɔˈɕɛdlɛ n
by
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osiemnastolatek ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatɛk n
attenåring
mężczyzna mający osiemnaście lat

osika ɔˈɕika n
osp
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osioł ˈɔɕɔw n
esel
(zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
(potocznie, potoczny) głupi człowiek
(potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑ v
rekke
docierać do określonego miejsca
uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy
docierać lub doprowadzać coś do pewnego punktu
oppnå
realizować pewien cel

osiągnięcie ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
dåd
(rzeczownik odczasownikowy) od: osiągnąć
suksess
coś, co zostało osiągnięte

oskarżać ɔˈskarʒaʨ̑ v
beskylde
wydawać oskarżenie, obwiniać kogoś o coś

oskarżony ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ n
anklagede
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

osm ɔsm̥ n
osmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osmotyczny ˌɔsmɔˈtɨʧ̑nɨ adj
osmotisk
oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

osnowa ɔsˈnɔva n
renning
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

osoba ɔˈsɔba n
person
pojedynczy człowiek, ktoś

osobistość ˌɔsɔˈbʲistɔɕʨ̑ n
person
osoba wybitna, ważna i wpływowa

osobisty ˌɔsɔˈbʲistɨ adj
privat
stanowiący własność danej osoby

osobliwość n
særegenhet
immanentny, niezwykły, oryginalny charakter kogoś lub czegoś
spesialitet
osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna

osobliwy adj
underlig
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobnik ɔˈsɔbʲɲik n
individ
jednostkowy okaz gatunku;
osoba, człowiek

osobny ɔˈsɔbnɨ adj
unik
(dawniej, dawny) szczególny, wyjątkowy, osobliwy
avsondre
oddzielony, oddalony od innych, mający specjalne przeznaczenie

osocze n
plasma
(biologia, biologiczny) płynna składowa zawarta w naczyniach, w której są zawieszone krwinki

ospa wietrzna n
vannkopper
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ospały adj
døsig
taki, który ma potrzebę snu

ossuarium ˌɔsːuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
ossuarium
budowla lub pomieszczenie ze szczątkami zmarłych, często w obrębie cmentarza

ostaniec ɔˈstãɲɛʦ̑ n
uteligger
(geologia, geologiczny) odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;

ostatecznie ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
endelig
całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca
omsider
wreszcie, w końcu

ostateczny ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ adj
avgjort
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny
endelig
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
senest
znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatnio ɔˈstatʲɲɔ adv
nyest
ostatnim razem
i det siste
w niedalekiej przeszłości

ostracyzm ɔˈstraʦ̑ɨsm̥ n
ostrakisme
bojkot jakiejś osoby wykluczonej ze swojego środowiska zwykle z powodu nieakceptowanego przez resztę społeczności zachowania; okazywanie jej wykluczenia

ostrokrzew ɔˈstrɔkʃɛf n
kristtorn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

ostrokrzew kolczasty ɔˈstrɔkʃɛf kɔlˈʧ̑astɨ n
kristtorn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych;

ostrosłup ɔˈstrɔswup n
piramide
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie;

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
forsiktig
w sposób ostrożny, uważny

ostrożność n
nennsomhet
zdolność do działania z rozwagą

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
aktsom
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry ˈɔstrɨ adj
skarp
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący

ostryga ɔˈstrɨɡa n
østers
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
tjeld
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrzarka ɔˈsṭʃarka n
slipestein
urządzenie mechaniczne służące do ostrzenia części roboczych narzędzi skrawających

ostrzał ˈɔsṭʃaw n
avfyre
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
blad
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzegać ɔˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
advare
informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

ostrzeżenie ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
åtvaring
akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostrzyciel ɔˈsṭʃɨʨ̑ɛl n
jeskel
(rzemiosło, rzemieślniczy) (historia, historyczny, historycznie) rzemieślnik ostrzący noże, nożyczki itp.

ostrzyć ˈɔsṭʃɨʨ̑ v
hvesse
czynić ostrym (krawędź czegoś)

osuwisko ˌɔsuˈvʲiskɔ n
steinras
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania

oswojony ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ adj
tam
o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

oszałamiać v
lamme
wywierać silne wrażenie

oszczep ˈɔʃʧ̑ɛp n
spydkast
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) rzut oszczepem (1.2);
spyd
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;

oszczerstwo ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ n
baktalelse
kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszczędności ˌɔʃʧ̑ɛ̃ndˈnɔɕʨ̑i n
økonomisering
to, co zostało zaoszczędzone, nie zostało zużyte

oszczędny adj
frugal
nietrwoniący pieniędzy, majątku

oszczędzać ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
spare
zużywać w niewielkiej ilości

oszołom ɔˈʃɔwɔ̃m n
fanatiker
(potocznie, potoczny) człowiek wierzący bezgranicznie w jakąś ideologię, ślepo jej podporządkowany
dåre
(potocznie, potoczny) osoba zachowująca się nienormalnie

oszukańczy ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ adj
falsk
opierający się na oszustwie, nieuczciwości

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
fuske
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów
mówić komuś nieprawdę, kłamać
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

oszust ˈɔʃust n
lure
ten, kto oszukuje

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
bedrageri
(potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

osłomuł ɔsˈwɔ̃muw n
mulesel
(zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

ot ɔt particle
rettferdig
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania

otaczać ɔˈtaʧ̑aʨ̑ v
omgi
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)
(przenośnie, przenośnia) gromadzić wokół siebie pewne przedmioty lub pewnych ludzi

otchłań ˈɔtxwãɲ n
avgrunn
puste, ogromne, głębokie miejsce

oto ˈɔtɔ particle
aller
wzmocnienie zaimka

oto ˈɔtɔ pronoun
dit
coś lub ktoś w bezpośrednim otoczeniu w połączeniu z czasownikiem „być”

otoczak ɔˈtɔʧ̑ak n
grus
(geologia, geologiczny) kamień wygładzony i zaokrąglony podczas transportu przez wodę;

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
boområder
(matematyka, matematyczny) dowolny zbiór, który zawiera zbiór otwarty, zawierający dany punkt;
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron

otrzewna n
bukhinne
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otrzymywać ˌɔṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
ha godt av
dostawać, być odbiorcą

otucha ɔˈtuxa n
bekvemmelighet
nadzieja wynikająca z przekonania, że będzie lepiej

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ adv
frank
w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ n
åpning
uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

otwartość n
åpenhet
cecha tego, co jest otwarte, skierowane do wszystkich

otwarty ɔtˈfartɨ adj
åpen
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
o sklepie: czynny, działający
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

otwieracz ɔtˈfʲjɛraʧ̑ n
boksåpner
przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
åpne lukke opp
powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór ˈɔtfur n
hol
dziura lub wgłębienie
munn
wlot przewodu
wylot przewodu

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
fedme
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

otyły ɔˈtɨwɨ adj
korpulent
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

owad ˈɔvat n
insekt
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owal ˈɔval n
oval
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;

owca ˈɔfʦ̑a n
sau får
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczarek ɔfˈʧ̑arɛk n
hyrde
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach

owczy ˈɔfʧ̑ɨ adj
får
związany z owcami, pochodzący od owcy

owies ˈɔvʲjɛs n
havre
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owijać v
flette
otaczać co, wijąc się wokół tego

owijać w bawełnę ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ idiom
gå som katten rundt den varme grøten
mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
frukt
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
(przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań

owoce morza ɔˈvɔʦ̑ɛ ˈmɔʒa n
sjømat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne skorupiaki, mięczaki morskie i małże

owocnia ɔˈvɔʦ̑ʲɲa n
kjerne
(botanika, botaniczny) część owocu, powstająca ze ściany zalążni;

owocny ɔˈvɔʦ̑nɨ adj
fruktbar
dający rezultaty, przynoszący korzyści

owocowy ˌɔvɔˈʦ̑ɔvɨ adj
frukt
taki, który jest zrobiony z owoców, smakuje lub pachnie jak owoc

owsianka ɔfʲˈɕãnka n
grøt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie;

owsiany adj
havre
dotyczący owsa; zrobiony z owsa

owszem ˈɔfʃɛ̃m particle
jo
odpowiedź twierdząca, potwierdzająca słowa rozmówcy (także na pytanie z partykułą nie)

owulacja n
eggløsning
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

owulować v
ha eggløsning
(biologia, biologiczny) przechodzić owulację

ozdabiać ɔzˈdabʲjäʨ̑ v
spisse
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdoba ɔzˈdɔba n
ornament
coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

oziębły adj
frigid
odnoszący się z rezerwą

oznaczać ɔzˈnaʧ̑aʨ̑ v
antyde
być oznaką
bety
wyrażać określoną treść
merke
znakować, wyróżniać, robić znak

oznajmiać v
informere
podawać wiadomość w sposób oficjalny, uroczysty lub zdecydowany

oznaka ɔzˈnaka n
forslag
objaw świadczący o czymś; dowód, znak czegoś

ozon ˈɔzɔ̃n n
ozon
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ołtarz ˈɔwtaʃ n
alter
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów ˈɔwuf n
bly
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek ɔˈwuvɛk n
blyant
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś ɔɕ n
akse
centralna linia danego układu

oślepiać v
blende
poprzez silne świecenie czy blask uniemożliwiać patrzenie
pozbawiać wzroku

ośmiokąt n
oktogon
(matematyka, matematyczny) figura geometryczna zamknięta mająca osiem kątów;

ośmiolatek ˌɔɕmʲjɔˈlatɛk n
åtteåring
chłopiec mający osiem lat

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
akkar blekksprut
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ośrodek ɔˈɕrɔdɛk n
midtpunkt
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie
środkowy, centralny punkt czegoś
środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia

oświadczać ɔɕˈfʲjaṭʧ̑aʨ̑ v
forklare
komunikować w podniosły lub formalny sposób

ość ɔɕʨ̑ n
snerp
(botanika, botaniczny) ostry, sztywny wyrostek u plewki ziaren kłosa
fiskebein
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

ożenić ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑ v
gifte seg
zawrzeć związek małżeński z kobietą

ożywiony adj
aktiv
obdarzony życiem
z temperamentem pełnym energii
heit
odznaczający się gwałtownością

pa pa interjection
adjø
(potocznie, potoczny) używane w sytuacjach nieoficjalnych, przy pożegnaniach z rodziną bądź przyjaciółmi

pacha ˈpaxa n
armhole
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym

pachnidło paxʲˈɲidwɔ n
aroma
(dawniej, dawny) olejek lub perfumy

pachnieć ˈpaxʲɲɛ̇ʨ̑ v
lukte
wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
pasient
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

pacyfikacja ˌpaʦ̑ɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
passivisering
tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej

pacyfikał n
fred
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;

pacyfizm n
pasifisme
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka ˈpaʧ̑ka n
pakke
(handel, handlowy) małe opakowanie
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

paczkować paʧ̑ˈkɔvaʨ̑ v
boks
umieszczać coś w paczkach lub w pudełkach

padaczka paˈdaʧ̑ka n
epilepsi
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padać ˈpadaʨ̑ v
regne
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)

padlina paˈdlʲĩna n
kadaver
zwierzęce zwłoki

pager ˈpɛjʤ̑ɛr n
personsøker
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;

pagoda paˈɡɔda n
pagode
(budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami

pagórek paˈɡurɛk n
hill
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

paj n
pai
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek z nadzieniem

pajac ˈpajaʦ̑ n
narr
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności
sprellemann
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka

pajacyk paˈjaʦ̑ɨk n
nikkedokke
ćwiczenie gimnastyczne wykonywane w podskoku, z wykonaniem rozkroku i klaśnięciem nad głową

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
edderkopp edderkopper
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
lin
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rzecz przypominająca pajęczynę (1.1)
edderkoppsilke
sieć tkana przez pająka

pakiet ˈpacɛt n
pakke
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;
kilka rzeczy spakowanych razem

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
pakistansk
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakować paˈkɔvaʨ̑ v
kortstokk
umieszczać rzeczy razem w paczce, bagażu, plecaku

pakt pakt n
pakt
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym

pal pal n
påle
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca
gruby słup osadzony w gruncie, pełniący zwykle funkcję konstrukcyjną

palacz ˈpalaʧ̑ n
fyrbøtar
ktoś, kto zawodowo pali w piecu;
røyker
osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palczatka cytrynowa palˈʧ̑atka ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔva n
sitrongress
(botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;

palec ˈpalɛʦ̑ n
finger tå
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
pekefinger
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
røyking
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

paleogen ˌpalɛˈɔɡɛ̃n n
Paleogen
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku;

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
paleografi
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleontologiczny adj
paleontologisk
(biologia, biologiczny) związany z paleontologią, dotyczący paleontologii

paleozoik ˌpalɛɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Paleozoikum
(geologia, geologiczny) era w dziejach Ziemi;

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
palestinsk
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

palikować ˌpalʲiˈkɔvaʨ̑ v
ro
podwiązywać rośliny uprawne (np. pomidory) do palika

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
palimpsest
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
palindrom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

paliwo paˈlʲivɔ n
brensel
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić ˈpalʲiʨ̑ v
brenne
niszczyć coś za pomocą ognia
forbrenne
o silniku spalinowym, pojeździe z takim silnikiem: zużywać jakąś ilość paliwa
røyke
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
svi
(potocznie, potoczny) parzyć, piec (wywoływać ból na ciele)
fyre
dorzucać drewno, węgiel i inne materiały łatwopalne do ognia, aby podtrzymać płomień
brennende
ulegać działaniu ognia, niszczeć pod wpływem ognia

pallad ˈpalːat n
palladium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palma ˈpalma n
palme
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie

palnik ˈpalʲɲik n
flamme
(potocznie, potoczny) element grzewczy kuchenki elektrycznej
część kuchenki gazowej, w której wytwarza się płomień, na której stawia się naczynia do gotowania

palny ˈpalnɨ adj
brennbar
przeznaczony do palenia lub spalania

paluszek n
fiskepinne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) panierowane rybne filety w małych, podłużnych porcjach;

pamflet ˈpãw̃flɛt n
pamflett
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
minne
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamiętliwy adj
langsint
pamiętający długo urazy, doznane krzywdy, przykrości itp.

pamiętnik n
dagbok
wspomnienia spisywane przez kogoś, zwykle na własne potrzeby

pamiętny adj
minnerik
taki, który długo się pamięta; godny zapamiętania; zapadający w pamięć

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
hukommelse minne
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;

pan pãn n
herre
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
brudgom
mężczyzna w dniu swojego ślubu

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
beltedyr
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
slagskip
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

panczenlama n
Panchen Lama
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;

panda ˈpãnda n
panda
(zoologia, zoologiczny) panda mała
(zoologia, zoologiczny) panda wielka

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
pandeisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
pandemi
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

panegiryk ˌpãnɛˈɟirɨk n
lovprising
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;

pani ˈpãɲi n
fru
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panienka pãˈɲɛ̃nka n
hore
(eufemistycznie) o prostytutce
frøken
młoda dziewczyna

panierować v
panere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce

panika n
panikk
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panikować v
få panikk
wpadać w panikę

panna ˈpãnːa n
frøken
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda ˈpãnːa ˈmwɔda n
brud
kobieta w dniu swojego ślubu

panowanie ˌpãnɔˈvãɲɛ n
regjere
okres władzy danego monarchy

panować pãˈnɔvaʨ̑ v
herske
być panem, przywódcą czegoś
być panem, władcą kraju, królestwa
występować, pojawiać się
beherske
podporządkowywać coś sobie, mieć władzę nad czymś

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
panteisme
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panteon pãnˈtɛɔ̃n n
panteon
(przenośnie, przenośnia) ogół najwybitniejszych przedstawicieli narodu albo jakiejś dziedziny sztuki
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;
ogół bogów jakiejś religii;

pantera śnieżna pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna n
snøleopard
(zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;

pantoflarz pãnˈtɔflaʃ n
tøffelhelt
mężczyzna potulny, ulegający kobiecie

pantograf pãnˈtɔɡraf n
pantograf
przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń;
przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;

papa ˈpapa n
felle
(potocznie, potoczny) często (obraźliwie) usta
papp
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;

papier ˈpapʲjɛr n
papir
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument
papir ark
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
toalettpapir dopapir
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ n
gjeldsbrev
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papier ścierny ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ n
sandpapir
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;

papieros paˈpʲjɛrɔs n
sigarett
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papież ˈpapʲjɛʃ n
pave
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

paplanina ˌpaplãˈɲĩna n
sladder
(potocznie, potoczny) rozwlekłe mówienie o nieważnych rzeczach, często bez wewnętrznego ładu, często bez związku z reakcją otoczenia

paplać ˈpaplaʨ̑ v
plapre
(potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
bregne
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników;

papryka ˈpaprɨka n
paprika
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;

papuga paˈpuɡa n
papegøye
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1)
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
undulat
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para ˈpara n
damp
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
par
dwa przedmioty stanowiące komplet
dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu
dwie osoby, darzące się uczuciem
określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części

parabola ˌparaˈbɔla n
parabel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;

paradoks paˈradɔks n
paradoks
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradygmat ˌparaˈdɨɡmat n
mønster
(językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

paradyz n
paradis
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;

paradyż n
paradis
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;

parafia paˈrafʲja n
sogn
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;

parafilia n
paraphilia
(seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

paragon paˈraɡɔ̃n n
kvittering
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar

paragraf paˈraɡraf n
avsnitt
podstawowa jednostka redakcyjna rozporządzenia, oznaczana w tekście symbolem §;

paralela n
parallell
cechy podobne, analogiczne

paralelny ˌparaˈlɛlnɨ adj
parallell
trwający, zachodzący jednocześnie z czymś innym

paralotniarstwo ˌparalɔtʲˈɲarstfɔ n
paragliding
sport i forma rekreacji polegająca na lataniu przy użyciu paralotni:

paranoja n
paranoia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

parapet paˈrapɛt n
vinduskarm
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia

parapetówka ˌparapɛˈtufka n
innflytningsfest
(potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

parapsychologia ˌparapsɨxɔˈlɔɟja n
parapsykologi
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę

parasol paˈrasɔl n
paraply
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem

parcela n
skjebne
działka gruntu utworzona poprzez wydzielenie jej z większego obszaru

parcie ˈparʲʨ̑ɛ n
trykk
(fizyka, fizyczny) siła oddziałująca na powierzchnię zanurzonego ciała;

pardon interjection
om forlatelse
(potocznie, potoczny) przepraszam

pardwa ˈpardva n
rype
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

pardwa górska ˈpardva ˈɡurska n
fjellrype
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa mszarna ˈpardva ˈm̥ʃarna n
lirype
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

park park n
park
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
nasjonalpark
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

parking ˈparʲcĩŋk n
parkeringsplass
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parlament parˈlãmɛ̃nt n
parlament ting
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;
gmach w którym obraduje parlament (1.1)

parodiować v
farse
dokonywać parodii czegoś

parostatek ˌparɔˈstatɛk n
dampskip
dawny, niewielki statek z silnikiem parowym, zwykle przeznaczony do żeglugi śródlądowej lub przybrzeżnej, z podsiębiernymi kołami napędowymi

partacz ˈpartaʧ̑ n
kjeleflikker
(potocznie, potoczny) zły pracownik lub rzemieślnik; osoba źle (niedbale, niechlujnie) wykonująca pracę

parter ˈpartɛr n
første etasje
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia ˈpartʲja n
kløyvt
(przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę
(przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób
(zobacz) partia polityczna

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
politisk parti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partnerstwo n
partnerskap
równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
partikkel
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

parzystokopytne n
Partåede dyr
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd dużych, lądowych ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;

parzysty paˈʒɨstɨ adj
jevn
(matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa;

parzyć ˈpaʒɨʨ̑ v
blekne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać coś działaniu wrzątku lub gorącej wody
bekk
być odczuwanym jako gorące
podrażniać skórę podobnie jak coś gorącego
spille
o zwierzętach: łączyć się w pary w okresie godowym, kopulować

parę ˈparɛ indefiniteCardinalNumeral
et par
kilka; niewielka liczba czegoś

pas pas n
spor
(motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;
belte
(technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;
długi rząd czegoś
midje
miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)

pas startowy ˈpas ːtarˈtɔvɨ n
rullebane
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów

pasat ˈpasat n
passatvind
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;

pasażer paˈsaʒɛr n
passasjer
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasek ˈpasɛk n
belte
lekki i wąski pas na biodrach lub w talii noszony w celach ozdobnych lub dla przytrzymania odzieży, także do noszenia zegarka, bagażu itp.
strek
wąska linia w deseniu

paser ˈpasɛr n
heler
osoba handlująca kradzionymi rzeczami

pasikonik ˌpaɕiˈkɔ̃ɲik n
grashoppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwykle zielony, skoczny owad;

pasja ˈpasʲja n
raseri
gniew
lidenskap
silne zainteresowania, zamiłowanie

pasjans ˈpasʲjãw̃s n
kabal
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

paskal ˈpaskal n
pascal
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI;

pasmo ˈpasmɔ n
bånd
(fizyka, fizyczny) przedział (częstotliwości, energii, czasu)
rekke
(przenośnie, przenośnia) wiele następujących po sobie zdarzeń
strand
szereg nici, włosów itp. tworzących jakąś całość

pasować paˈsɔvaʨ̑ v
passe
(termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”
być odpowiednim do czyichś potrzeb
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się
przypadać do gustu
(książkowy) ustępować, rezygnować z zamierzonego celu

pasożyt paˈsɔʒɨt n
parasitt
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;

pasta ˈpasta n
pasta
substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
tannkrem
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pasternak n
pastinakk
(botanika, botaniczny) Pastinaca, roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;

pasterz ˈpastɛʃ n
hyrde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun
(zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pastisz ˈpastʲiʃ n
pastisj
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor ˈpastɔr n
pastor
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastorał n
bispestav
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;

pastwić się v
misbruk
znęcać się, postępować okrutnie z kimś lub z czymś

pasywny adj
passiv
który nie wykazuje chęci działania

pasza ˈpaʃa n
fôr
(zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszport ˈpaʃpɔrt n
pass
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet ˈpaʃtɛt n
postei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka
troll
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) brzydka dziewczyna
røre
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
gåselever
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

paszto ˈpaʃtɔ n
afghaner
język Pasztunów;

patafian n
narr
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, oferma

patat n
søtpotet
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym

patelnia paˈtɛlʲɲa n
stekepanne
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patriarchalny ˌpatrʲjarˈxalnɨ adj
patriark
związany z patriarchą, dotyczący patriarchy

patriota paˈtrʲjɔta n
Patriot
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
patriotisk
taki, którego cechuje patriotyzm
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
patriotisme
miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrolować v
patruljere
wykonywać obchód kontrolowanego terenu

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
se
kierować wzrok na coś lub na kogoś

patyczek do uszu n
bomullspinne
plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu

patyk ˈpatɨk n
kvist
cienkie drewienko

pauza ˈpawza n
pause
przerwa w jakiejś czynności
(szkolnictwo, szkolny) przerwa między lekcjami w szkole

paw paf n
påfugl
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1)

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
negl
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazucha paˈzuxa n
barm
(przestarzałe, przestarzały) miejsce na piersi, schowek znajdujący się pod ubraniem

pazur ˈpazur n
fakke
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) długi paznokieć
kloa
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pałac ˈpawaʦ̑ n
palass slott
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pałeczka paˈwɛʧ̑ka n
spisepinne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (zobacz) pałeczki
girspak
(zdrobniale) od: pałka

pałeczki paˈwɛʧ̑ʲci n
spisepinne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) azjatycki przyrząd do nabierania jedzenia;

pałka ˈpawka n
nattklubb
kij służący do uderzania, najczęściej drewniany lub gumowy, tępo zakończony

pałąkowaty ˌpawɔ̃ŋkɔˈvatɨ adj
bandy
wygięty łukowato jak pałąk

państwo ˈpãj̃stfɔ n
stat rike
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;
herskap
pan i pani wobec służby
tytuł grzecznościowy wobec małżeństwa

państwowy pãj̃ˈstfɔvɨ adj
stat
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

pańszczyzna pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna n
livegenskap
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;

paść paɕʨ̑ v
beite
doglądać zwierząt pożywiających się na łące

paź paɕ n
side
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
oktober
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchać pxaʨ̑ v
sende
(potocznie, potoczny) wysyłać
dytte
(przenośnie, przenośnia) namawiać do czegoś
przesuwać coś przed sobą napierając z tyłu

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
loppemarked
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów

pchła pxwa n
loppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pe pɛ n
late vannet
nazwa litery p / P

pech pɛx n
uflaks uheld
niepomyślny zbieg okoliczności

pechowy pɛˈxɔvɨ adj
stakkars
świadczący o pechu

pedagogiczny adj
pedagogisk
związany z pedagogiką, wychowawczy

pedał ˈpɛdaw n
pedal
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;

pediatra pɛˈdʲjatra n
barnelege
(medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy

pediatria n
pediatri
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedofil pɛˈdɔfʲil n
pedofili
(seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
pedofili
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
pejorativ
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pejzaż ˈpɛjzaʃ n
landskap
(sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz

peleryna ˌpɛlɛˈrɨ̃na n
kappe
wierzchnie okrycie bez rękawów, zarzucone na ramiona, niekiedy krótsze, tylko do łokci;

pelikan pɛˈlʲikãn n
pelikan
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

penis ˈpɛ̃ɲis n
penis pikk
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

penitencjarny ˌpɛ̃ɲitɛ̃nˈʦ̑ʲjarnɨ adj
fengsel
dotyczący kar, więźniów, więziennictwa

pensjonat pɛ̃w̃ˈsʲjɔ̃nat n
pensjonat
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;

pentagram pɛ̃nˈtaɡrãm n
pentagram
(geometria) pięciokąt gwiaździsty;

per se ˈpɛr ˈse
i seg selv
(książkowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sam z siebie, sam przez się

percepcja n
persepsjon
odbiór i postrzeganie zjawisk za pomocą zmysłów

perfekcyjnie ˌpɛrfɛkˈʦ̑ɨjɲɛ adv
perfekt
w sposób perfekcyjny

perfekcyjny adj
fullkommen
odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu

perfumować v
aroma
skrapiać perfumami, aplikować perfumy

perfumy pɛrˈfũmɨ n
aroma
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin n
pergament
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania

period ˈpɛrʲjɔt n
periode
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie

periodyk pɛrʲˈjɔdɨk n
magasin
czasopismo o regularnej częstotliwości ukazywania się;

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
trommeslager
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
perlehøne
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

perm pɛrm n
Perm
(geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

permakultura n
permakultur
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanentnie adv
for alltid
bez przerwy, wciąż

peron ˈpɛrɔ̃n n
perrong
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
peronisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perski ˈpɛrsʲci adj
persisk
dotyczący Persji, pochodzący z Persji

personel pɛrˈsɔ̃nɛl n
personell
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

perspektywa ˌpɛrspɛkˈtɨva n
sikt
(informatyka, informatyczny) widok bazodanowy
(przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia
daleki widok

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
kaki kakifrukt kakiplomme persimon
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;

peruwiański ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci adj
peruansk
odnoszący się do państwa Peru

perwersyjny adj
kinky
właściwy perwersji, charakteryzujący się odchyleniem reakcji psychicznych w sferze seksualnej

peryferyjny adj
perifer
(informatyka, informatyczny) podłączony do komputera z zewnątrz
o mniejszym znaczeniu; drugiej kategorii
położony na peryferiach, dalej od centrum, na uboczu

peryhelium ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm n
perihel
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

perła ˈpɛrwa n
perle
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

pestka ˈpɛstka n
stein
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono
(spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji
barnemat
(przenośnie, przenośnia) coś błahego lub łatwego do wykonania

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
pessimist
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymistyczny ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pessimistisk
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

pesymizm pɛˈsɨ̃mʲism̥ n
pessimisme
tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

pet pɛt n
lomme
(potocznie, potoczny) resztka wypalonego papierosa

petent ˈpɛtɛ̃nt n
søker
człowiek ubiegający się o coś, składający swoją prośbę, podanie w urzędzie, sądzie itp.

petrologia ˌpɛtrɔˈlɔɟja n
petrologi
(geologia, geologiczny) nauka o składzie, powstawaniu i rozmieszczeniu skał w skorupie ziemskiej

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n adj
visse
całkowicie przekonany o słuszności

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n pronoun
ei
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pewnie ˈpɛvʲɲɛ particle
sikkert
(potocznie, potoczny) komunikuje duże prawdopodobieństwo

pewno adv
sikkert
pewnie, prawdopodobnie

pewność ˈpɛvnɔɕʨ̑ n
sikkerhet
całkowite przekonanie o czymś

pewny ˈpɛvnɨ adj
pålitelig
godny zaufania, sprawdzony
safe
gwarantujący bezpieczeństwo, bezpieczny
stadig
gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany
sikker
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi
o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie

pewny siebie adj
selvsikker
przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełen ˈpɛwɛ̃n adj
vid
(potocznie, potoczny) obfitujący w coś, posiadający tego dużą liczbę
cały, napełniony do końca
zaokrąglony

pełnić ˈpɛwʲɲiʨ̑ v
gå an
(książkowy) sprawować jakąś funkcję, wypełniać jakieś obowiązki

pełno adv
vid
tak, że nic się więcej nie zmieści

pełnoletni adj
myndig
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny

pełnoletniość n
majoritet
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;

pełnomocnik n
fullmakt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

pełnorejowiec ˌpɛwnɔrɛˈjɔvʲjɛʦ̑ n
fullrigger
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe

pełny ˈpɛwnɨ adj
full
wypełniony w największym możliwym stopniu

pełzać v
krype
o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka
o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża
(pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy
o roślinach rozrastać się po podłożu
daffe
o żywiołach przesuwać się wolno, unosząc się nisko

piana ˈpʲjãna n
butt
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianie ˈpʲjä̃ɲɛ n
gale
głos wydawany przez koguta

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista pʲjä̃ˈɲista n
pianist
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianistka pʲjä̃ˈɲistka n
pianist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

pianka ˈpʲjãnka n
marshmallow
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek

piano ˈpʲjãnɔ adv
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) określenie wykonawcze: cicho, delikatnie

piarg n
talus
(geografia, geograficzny) osypisko skalne

piasek ˈpʲjasɛk n
sand
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
sandkasse
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

piaskowy pʲjaˈskɔvɨ adj
sandfarget
zbudowany, stworzony z piasku

piasta ˈpʲjasta n
nav
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

piaszczysty pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ adj
sandfarget
usypany z piasku, pełen piasku

piać pʲjäʨ̑ v
gale
o kogucie: wydawać charakterystyczny głos

picie ˈpʲiʨ̑ɛ n
drikking
spożywanie płynów

piec pʲjɛʦ̑ v
bake
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
sjampinjong
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
steik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczony adj
steik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczęć ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ n
forsegling
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

piedestał pʲjɛˈdɛstaw n
pidestall
podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę;

piegża ˈpʲjɛɡʒa n
møller
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
bakeri
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
baker
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
helvete
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;

pielgrzym n
pilegrim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielgrzymka pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka n
pilegrimsreise
wędrówka do świętego miejsca

pielgrzymować v
valfart
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

pieluszka pʲjɛˈluʃka n
serviett
kawałek płótna do przewijania niemowląt

pieluszkowy ˌpʲjɛluˈʃkɔvɨ adj
serviett
(rzadki, rzadko używany) związany z pieluszką

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
søster
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgniarz pʲjɛˈlɛ̃ŋʲɟɲaʃ n
søster
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych

pielęgnować ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑ v
søster
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych
skjemme
dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską

piemontyt n
piemontitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
penger
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieniądze pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ n
kontanter
lm od: pieniądz

pieniężny pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ adj
kontanter
w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi
wypłacany lub płacony w pieniądzach
wyrażony w pieniądzach

pieprz pʲjɛpʃ n
pepper
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion rośliny (1.1)

pieprzony pʲjɛˈpʃɔ̃nɨ adj
forpult
(potocznie, potoczny) wzbudzający gniew, niechęć, pogardę

pieprzyk n
fødselsmerke
mała, brązowa plama na skórze

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
skruing
(potocznie, potoczny) pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś
knulle
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać seks
pepre
dodawać pieprzu do jedzenia

pierd n
fis
śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

pierdnięcie pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
fis
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych

pierdolenie ˌpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ n
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) bzdury
knull
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawianie seksu

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑ v
jokke
(wulgarnie, wulgaryzm) lekceważyć
knulle
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)
jokke
(wulgarnie, wulgaryzm) psuć się
knulle
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać seks ze sobą nawzajem

pierdu-pierdu ˌpʲjɛrdu‿ˈpʲjɛrdu interjection
bull
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
fise
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

pieriestrojka ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka n
perestrojka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
grunnstoff
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
rote
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiosnek pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk n
nøkleblom
(botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

pierwsza wojna światowa ˈpʲjɛrfʃa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
fyrste verdskrigen
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1914-1918;

pierwszeństwo pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ n
forkjørsrett
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
prim
(matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników

pierś pʲjɛrʲɕ n
bryst
(anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
ring
ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;
krąg naokoło czegoś
(matematyka, matematyczny) rodzaj struktury algebraicznej;

pierścionek pʲjɛrʲɕˈʨ̑ɔ̃nɛk n
ring
rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

pies pʲjɛs n
hund
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;
samiec psa (1.1)

pies domowy n
bikkje
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;
(zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku (1.1)

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
fårehund
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ n
politihund
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
førerhund
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

piesek ˈpʲjɛsɛk n
bikkje
(zdrobniale) od: pies

pieszy ˈpʲjɛʃɨ adj
slippe løs
poruszający się jedynie na własnych nogach

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
persille
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
bikube
(pszczelarstwo, pszczelarski) (zasiedlona) rodzina pszczela (np. ul wraz ze znajdującymi się w nim pszczołami lub dzikie gniazdo)
torso
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić v
kjæledyr
tulić, głaskać okazując czułość

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
sang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigułka pʲiˈɡuwka n
pille
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

pigwa ˈpʲiɡva n
kvede
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

pijak ˈpʲijak n
drita
(potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu
osoba nadużywająca alkoholu

pijany pʲiˈjãnɨ adj
full drukken
pod wpływem alkoholu

pijawka pʲiˈjafka n
igle
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

pika ˈpʲika n
pik
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

piksel ˈpʲiksɛl n
piksel
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

pilaw ˈpʲilaf n
pilaff
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnik ˈpʲilʲɲik n
fil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować pʲilˈnɔvaʨ̑ v
passe på
sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilność n
diligence
cecha bycia pilnym; przykładanie się do czegoś; staranność w wykonywaniu czego

pilny ˈpʲilnɨ adj
flittig
gorliwie i rzetelnie coś wykonujący

pilot ˈpʲilɔt n
pilot
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
los
(marynarka) osoba, która pokazuje i nadzoruje drogę w porcie wodnym
fjernkontroll
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

pinda ˈpʲĩnda n
tispe
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

pinezka pʲĩˈnɛska n
bispedømme
krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
pingvin
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pion pʲjɔ̃n n
lodd
(technologia, technika, techniczny) ciężarek na sznurku, służący do wyznaczania pionu (1.1);
bonde
(szachy, pojęcie szachowe) jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

piona ˈpʲjɔ̃na n
A
(uczniowskie) (potocznie, potoczny) ocena bardzo dobra

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
brikke
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
apparat
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

pionowo pʲjɔ̃ˈnɔvɔ adv
ned
w grach planszowych: związany z pionem (bierką)

piorun ˈpʲjɔrũn n
lyn
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n n
lynavleder
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
sang
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarka ˌpʲjɔsɛ̃ŋˈkarka n
sangerinne
artystka, która śpiewa piosenki

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
sanger
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piołun ˈpʲjɔwũn n
malurt
(botanika, botaniczny) bylica piołun

piractwo pʲiˈraʦ̑tfɔ n
kapring
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
piramide
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
(architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej

pirania pʲiˈrãɲja n
piraya
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

pirat ˈpʲirat n
pirat sjørøver
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

pirol ˈpʲirɔl n
pyrrol
(chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N;

pirotechnika n
pyroteknikk
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

pirs pʲirs n
brupilar
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sztuczny półwysep portowy wyposażony w urządzenia do cumowania;

piruet n
piruett
(choreografia, choreograficzny) (sport, sportowy) szybki obrót

pisanka pʲiˈsãnka n
påskeegg
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

pisarz ˈpʲisaʃ n
forfatter
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
skrive
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma

pisemnie pʲiˈsɛ̃mʲɲɛ adv
skriftlig
na piśmie, za pomocą pisma

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
skriftlig
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisklę ˈpʲisklɛ n
gutt
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;
fugleunge
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku

pismo ˈpʲismɔ n
avis
czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści
bokstav
nota, dokument na jakiś temat
skrift
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;
sposób pisania

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
pistol
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
maskinpistol
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

piszczel n
skinneben
(anatomia, anatomiczny) podstawowa kość goleni;

pitrasić pʲiˈtraɕiʨ̑ v
fikse
(potocznie, potoczny) przygotowywać potrawy

piwiarnia pʲiˈvʲjarʲɲa n
bryggeri
lokal, w którym sprzedaje się piwo

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
kjeller
podziemne piętro budynku

piwo ˈpʲivɔ n
øl
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
pizza
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
pizzeria
(gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
penal
(szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro ˈpʲjurɔ n
fjær
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
przyrząd do pisania
fjør
autorstwo dzieła literackiego
blad
spłaszczony, rozszerzony koniec wiosła

piąte koło u wozu ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu n
femte hjul på vogna
(przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna, zawadzająca lub niepożądana

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
fredag
piąty dzień tygodnia

piątka ˈpʲjɔ̃ntka n
A
ocena w polskich szkołach, niegdyś najwyższa, obecnie druga po najwyższej

pić pʲiʨ̑ v
drikke
spożywać płyny
pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pięciokoronówka ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔkɔrɔ̃ˈnufka n
femkrone
moneta o nominale 5 koron

pięciolinia n
personale
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki;

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
skjønnhet
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
vakker
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
hæl
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

pięta Achillesa ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa n
akilleshæl
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętnaście pʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ cardinalNumeral
femten
liczba 15

piętno n
brennemerke
cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
etasje
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
knyttneve
zaciśnięta dłoń

piła ˈpʲiwa n
sag
(technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka ˈpʲiwka n
fotball
(potocznie, potoczny) zabawa lub gra sportowa z użyciem piłki (1.1)
ball
(sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych
sag
(technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
fotball
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
håndball
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłkarski pʲiwˈkarsʲci adj
fotball
dotyczący piłki nożnej (piłkarzy i piłkarstwa)

piłować v
sage
rżnąć, przecinać coś piłą lub piłką

piśmiennictwo n
litteratur
ogół pisanych utworów literackich

piżama pʲiˈʒãma n
pysjamas
strój, który zakłada się, idąc spać;

piżmak ˈpʲiʒmak n
bisamrotte
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

plac plaʦ̑ n
plass
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac budowy n
byggeplass
miejsce, w którym prowadzone są prace budowlane: konstrukcyjne lub rozbiórkowe;

plac zabaw ˈplaʣ̑ ˈzabaf n
lekeplass
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

placek ˈplaʦ̑ɛk n
stykke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski, zwykle okrągły wypiek, często słodki, z dodatkami

placówka plaˈʦ̑ufka n
staur
(wojskowość, wojskowy) część wojsk przeznaczona do ubezpieczenia innych oddziałów na postoju
legge ut
zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego

plafon ˈplafɔ̃n n
tak
malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia
sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym;

plagiat ˈplaɟjat n
plagiat
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;
utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

plakat ˈplakat n
stangskudd
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plakatowy ˌplakaˈtɔvɨ adj
stangskudd
dotyczący plakatu, wykorzystywany do produkcji plakatu

plama ˈplãma n
flekk
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

plama słoneczna ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na n
solflekk
(astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca;

plamić v
sverte
robić plamy

plan plãn n
sette sammen
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) miejsce realizacji filmu
plan
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety
to, co chcemy zrobić
timeplan
tabelka z układem czynności w czasie, np. zajęć lekcyjnych
planlegge
układ czegoś, szkic

plandeka n
presenning
nieprzemakalna płachta do nakrywania czegoś

planeta plãˈnɛta n
planet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
dvergplanet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
planetarium
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

planetarny ˌplãnɛˈtarnɨ adj
planetarisk
dotyczący planet; taki, który jest właściwy, charakterystyczny dla planet

planetka n
småplanet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające Słońce, mniejsze od planety

plankton ˈplãŋktɔ̃n n
plankton
zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

planować plãˈnɔvaʨ̑ v
planlegge
zamierzać
obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości
tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy

plansza ˈplãw̃ʃa n
borde
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach

plantacja plãnˈtaʦ̑ʲja n
plantasje
obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plask plask n
dryppert
(potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego

plaster ˈplastɛr n
plaster
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany
kam
(pszczelarstwo, pszczelarski) uformowany przez pszczoły zlepek sześciokątnych komórek woskowych
å skjære
płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

plasterek plaˈstɛrɛk n
å skjære
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały plaster (porcja czegoś)
plaster
(medycyna, medyczny) mały, samoprzylepny opatrunek

plastik ˈplastʲik n
plast
(potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne
plastikk
rodzaj materiału wybuchowego;

plastikowy ˌplastʲiˈkɔvɨ adj
plastikk
wykonany z dowolnego rodzaju plastiku

plastyczny plaˈstɨʧ̑nɨ adj
plastikk
mający wyraźnie zarysowane kontury i kształty, sprawiający wrażenie trójwymiarowości
mający związek z twórczością malarza, rzeźbiarza, grafika itp.
określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu

platan ˈplatãn n
plane
(botanika, botaniczny) rodzaj drzew z rodziny platanowatych;

platyna plaˈtɨ̃na n
platina
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

playboy n
levemann
hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

plazma ˈplazma n
plasma
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

plaża ˈplaʒa n
strand
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plebania plɛˈbãɲja n
prestegård
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny

plecak ˈplɛʦ̑ak n
ryggsekk
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
rygg
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
stamme
(biologia, biologiczny) kategoria systematyki roślin i zwierząt;
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

plemnik ˈplɛ̃mʲɲik n
spermie
(biologia, biologiczny) męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin;

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
pleonasme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleć plɛʨ̑ v
hasj
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyrywać chwasty spośród roślin uprawnych

pleść plɛɕʨ̑ v
flette
łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

pleśń n
mugg
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik plʲik n
arkiv
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;
pakke
pęk papierów (dokumentów, banknotów)

pliszka siwa ˈplʲiʃka ˈɕiva n
linerle
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęśceisj spotykany w Polsce gatunek pliszki;

plon plɔ̃n n
avling
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców

plotka ˈplɔtka n
sladder
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
sladre
opowiadać, roznosić plotki

plugawy adj
møkkete
budzący głęboki wstręt

plus plus n
og
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera

pluskać ˈpluskaʨ̑ v
fang
kąpać się w płytkiej wodzie, rozchlapując ją

pluskwa ˈpluskfa n
tege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;
bakterie
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu
(potocznie, potoczny) małe urządzenie służące do podsłuchu;

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
bakterie
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
bamse
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja n
plutokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

pluton ˈplutɔ̃n n
plutonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;
lese
(wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)

pluć pluʨ̑ v
spytte
wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

plądrować plɔ̃nˈdrɔvaʨ̑ v
plyndre
przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

pneumatyczny ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
pneumatiker
zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

po pɔ preposition
alle
każdy dokładnie (tyle samo)
til
niewiele ponad
snakke
w danym języku
på veg til
w wielu miejscach, w wielu przedmiotach tego samego typu
av
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część przed przyimkiem ma miejsce ze strony określonej przez część za przyimkiem
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch
etter
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po drodze adv
forresten
o sytuacji tak, że bezproblemowe jest wykonanie czegoś, przy okazji innych czynności

po drugie pɔ‿ˈdruɟjɛ idiom
bak
przy wyliczaniu zaraz po pierwszym

po prostu pɔ‿ˈprɔstu adv
ganske enkelt
bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie
bare
tylko, jedynie, nic więcej
enkel
zwyczajnie, w sposób oczywisty, bez uzasadniania

po wtóre idiom
feilvare
(książkowy) przy wyliczaniu jako drugi element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

pobiec ˈpɔbʲjɛʦ̑ v
bli
(książkowy) (o spojrzeniu, myślach itp.) zwrócić się ku czemuś lub komuś
løpe
(potocznie, potoczny) pospiesznie udać się gdzieś lub po kogoś
Løpe
przemieścić się do przodu, biegnąc

pobijak pɔˈbʲijak n
kølle
młotek z dużym drewnianym obuchem w kształcie prostopadłościanu;

pobić ˈpɔbʲiʨ̑ v
banke opp
zadać wiele ciosów, uderzyć kogoś lub coś wiele razy
slå
zwyciężyć kogoś
brać czynny udział w bójce, zadać ciosy jeden drugiemu

pobliże pɔˈblʲiʒɛ n
nærhet
miejsce położone blisko czegoś, pobliska okolica

poborca n
samler
urzędnik ściągający należności

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
from
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobrać ˈpɔbraʨ̑ v
bringe
uzyskać posiadanie czegoś

pobudzać pɔˈbuʣ̑aʨ̑ v
tenne
wprawiać kogoś w podniecenie seksualne
prompt
zachęcać do czegoś

pobyt ˈpɔbɨt n
opphold
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pobór n
verneplikt
(administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej;

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
kyss
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pochlebca n
spyttsleiker
człowiek pochlebiający komu

pochlebstwo n
grov
nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
fakkel
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
origo
wywodzenie się z czegoś

pochwa ˈpɔxfa n
skjede
futerał na broń białą;

pochwalić v
rose
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uwielbić, uczcić
wyrazić o kimś lub o czymś pozytywną opinię

pochwała pɔxˈfawa n
ros
pochwalenie kogoś lub czegoś

pochyłość pɔˈxɨwɔɕʨ̑ n
helling
powierzchnia ukośna względem poziomu

pochówek n
begravelse
pogrzebanie zmarłego

pochłaniać pɔˈxwãɲäʨ̑ v
påta seg
wchłaniać, wciągać, zasysać
zaabsorbować czyjąś uwagę

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
trøst
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocieszać pɔˈʨ̑ɛʃaʨ̑ v
trøste
mówić komuś zasmuconemu miłe rzeczy w celu wprawienia go w lepszy nastrój

pocisk ˈpɔʨ̑isk n
kule
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pocisk manewrujący ˈpɔʨ̑isk ˌmãnɛvruˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
kryssermissil
(wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
tog
(kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pociągający adj
attraktiv
wzbudzający zainteresowanie

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
sveitte
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku
(przenośnie, przenośnia) trudzić się, wysilać się
svette
(przenośnie, przenośnia) o szkle i innych materiałach: skraplać na sobie wilgoć lub wydzielać ją z siebie

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
venterom
miejsce dla osób, które czekają

poczta ˈpɔʧ̑ta n
postkontor post
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
postvesen
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.

poczta elektroniczna n
e-post
(informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
postkort
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ n
følsom
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś

poczynić v
bringe
dokonać wielu czynności, aby osiągnąć dany cel

poczytalność n
fornuft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) możliwość rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
begynnelse
to, od czego się coś zaczyna

początkowy ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ adj
i begynnelsen
stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

początkujący adj
begynne
nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie

początkujący n
begynner
osoba początkująca (1.1)

poczęstunek ˌpɔʧ̑ɛ̃w̃ˈstũnɛk n
påspandere
małe, skromne przyjęcie
rzeczy, którymi częstuje się gości

pod pɔt preposition
under
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia

podanie pɔˈdãɲɛ n
sagn
(literacko) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie;
angivelse
(sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych
ansøkning
pismo z prośbą skierowane do władz;

podarunek n
gåve
dar, prezent, to, co się komuś darowuje

podatek pɔˈdatɛk n
skatt
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek od wartości dodanej pɔˈdatɛk ˌɔd‿varˈtɔɕʨ̑i dɔˈdãnɛj n
merverdiavgift
(ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość

podatkowy ˌpɔdatˈkɔvɨ adj
avgift
związany z podatkami lub systemem poboru podatków

podatnik pɔˈdatʲɲik n
skatteyter
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podatny adj
fleksibel
(technologia, technika, techniczny) łatwo podlegający obróbce, wpływowi fizycznemu
legge seg flat
ulegający z łatwością czemuś

podać ˈpɔdaʨ̑ v
servere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) postawić jedzenie na stole
passere
(sport, sportowy) przekazać piłkę innemu graczowi
przekazać coś komuś do rąk

podbrzusze pɔdˈbʒuʃɛ n
buk
(anatomia, anatomiczny) u zwierząt: spodnia część tułowia

podbródek pɔdˈbrudɛk n
hake
(anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg
(anatomia, anatomiczny) miękka część twarzy pod dolną szczęką

podburzać pɔdˈbuʒaʨ̑ v
hisse opp, egge til opprør
namawiać do buntu przeciw komuś

podcast n
podcast
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja dźwiękowa lub wideo dostarczana za pomocą RSS;

podchodzić pɔtˈxɔʥ̑iʨ̑ v
stille for retten
rozpoczynać coś, próbować
innflyging
zbliżać się do czegoś, zmniejszać dystans pomiędzy sobą a jakimś obiektem

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
i løpet av
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

podczas gdy ˈpɔṭʧ̑az ˈɡdɨ
medan
natomiast, kiedy, za to
mens
w tym samym czasie, co

podczerwień pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
infrarød stråling
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;

podczerwony ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
infrarød stråling
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddasze pɔdˈːaʃɛ n
loft
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

poddać ˈpɔdːaʨ̑ v
gi opp
uznać kogoś lub coś za pokonanego
uznać swoją porażkę wobec drugiej strony

podejmować ˌpɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
påspandere
gościć
finne på
wprowadzać coś w życie
loddtrekning
wziąć coś własnego (lub jego część), co znajduje się u kogoś
anta
zgadzać się na zrobienie czegoś

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ adj
mistenkelig
budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp.
taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ n
mistenkelig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
mistanke
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑ v
ane
przypuszczać

podejrzliwość n
mistro
cecha tego, kto jest podejrzliwy; nieufność, niedowierzanie

podejrzliwy adj
suspekt
skłonny do podejrzeń lub zdradzający takie nastawienie

podejście pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ n
tilnærmelsesmåte
sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś

podest ˈpɔdɛst n
pall
podwyższenie dla mówcy, recytatora itp.
pozioma płaszczyzna między kondygnacjami schodów

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
såle
dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami
(potocznie, potoczny) spodnia część stopy

podgorzałka ˌpɔdɡɔˈʒawka n
hvitøyeand
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję;

podkast n
podcast
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy

podkolanówka ˌpɔtkɔlãˈnufka n
kneestrømpe
długa skarpetka sięgająca do kolana

podkoszulek ˌpɔtkɔˈʃulɛk n
trøye
krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele;

podkowa pɔtˈkɔva n
hestesko
metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkradać pɔtˈkradaʨ̑ v
sladre
kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu

podkreślać pɔtˈkrɛɕlaʨ̑ v
understreke
(przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt

podkład ˈpɔtkwat n
fundament
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) puder w kremie, nakładany na twarz przed zrobieniem makijażu

podkładka n
skive
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji
blokk
rzecz podłożona pod coś

podkładka pod mysz n
musematte
(informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podlewać pɔdˈlɛvaʨ̑ v
drikkevann
(ogrodnictwo, ogrodniczy) zasilać roślinę w wodę

podmorski adj
undervannsbåt
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza

podmuch ˈpɔdmux n
explosjon
strumień powietrza

podmurówka ˌpɔdmuˈrufka n
fundament
płytki kamienny, ceglany lub betonowy fundament, na którym opiera się konstrukcja budynku

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
gane
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;

podniecać pɔdʲˈɲɛʦ̑aʨ̑ v
loppe
wzmagać intensywność czegoś

podniecony adj
spent
(książkowy) będący w stanie pobudzenia emocjonalnego

podnosić pɔdˈnɔɕiʨ̑ v
løfte
unieść, wziąć coś do góry

podnosić na duchu pɔdˈnɔɕiʨ̑ na‿ˈduxu v
opp med hodet
pocieszać kogoś, dodawać komuś otuchy

podnóże pɔdˈnuʒɛ n
fot
miejsce u spodu czegoś, co się wznosi

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
like
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobieństwo ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
likhet
(matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami

podobnie pɔˈdɔbʲɲɛ adv
i like måte
w podobny sposób

podobno pɔˈdɔbnɔ
angivelig
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
lik
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
brannstiftelse
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpieracz ścian n
veggpryd
(przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nie tańcząca na imprezach, nie mająca ochoty na włączanie się do działań grupy

podpis ˈpɔtpʲis n
underskrift signatur
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑ v
signere
składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie

podpowiadać ˌpɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
prompt
dyskretnie udzielać komuś potrzebnej informacji, której ta osoba nie pamięta lub nie wie

podpułkownik ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik n
oberstløytnant
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrabiać v
forfalske
wykonywać kopię czegoś mającą uchodzić za oryginał

podrywać pɔdˈrɨvaʨ̑ v
hente (noen)
(potocznie, potoczny) zagadywać osobę przeciwnej płci i starać się zainteresować ją sobą; uwodzić

podrzucać pɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
flippe
rzucać coś w górę na niezbyt dużą wysokość
plante
zostawiać coś komuś ukradkiem

podrzynać v
skjære
ciąć, rżnąc od spodu

podróż ˈpɔdruʃ n
reise
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróż poślubna n
bryllupsreise
podróż odbywana przez parę nowożeńców

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
blåstrupe
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżny pɔdˈruʒnɨ adj
slaglengde
związany z podróżą, dotyczący podróży

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
reise
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
handbok
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podskakiwać v
motstå
(potocznie, potoczny) występować gwałtownie przeciw czemu lub komu
stå opp
powiększać się szybko i znacznie
rykk
szybko podnosić się, wykonywać drgania
sprette
udawać się gdzieś szybko
gå forbi
wykonywać skok niezbyt wysoko

podstawa pɔtˈstava n
frie
pewna zasada, baza teoretyczna
to, na czym coś stoi

podstawek pɔtˈstavɛk n
bro
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentów smyczkowych podtrzymujący struny na pewnej wysokości i przenoszący jej drgania do pudła rezonansowego

podstawowy ˌpɔtstaˈvɔvɨ adj
grunnleggende
główny, elementarny

podstęp ˈpɔtstɛ̃mp n
horekunde
przemyślane działanie mające na celu oszukanie kogoś

podstępny pɔtˈstɛ̃mpnɨ adj
ondsinnet
działający przebiegle, skrycie, z chytrymi intencjami

podsumowanie n
sammendrag
krótkie, ogólne przedstawienie jakiejś sprawy

podszewka pɔṭˈʃɛfka n
fôr
cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania

podsłuch ˈpɔtswux n
bakterie
urządzenie, którym wykonywany jest podsłuch (1.1) lub (1.2);

podsłuchiwać v
overhøre
słuchać czyjejś rozmowy

podtytuł n
undertekst
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) tytuł uzupełniający, umieszczany po tytule właściwym

poduszeczka ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka n
pute
miękka podkładka z tuszem do nasączania stempli

poduszka pɔˈduʃka n
pute
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
luftputefartøy
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwajać v
fordoble
zwiększać dwukrotnie

podwiązka pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska n
hosebånd
opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

podwyżka pɔdˈvɨʃka n
øke
cena, o którą zostało podwyższone uposażenie
podniesienie się ceny, kosztu
podniesienie wysokości uposażenia

podwójnie adv
dobbelt
dwa razy tyle

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
dobbel
dwa razy większy, z dwa razy większą liczbą czegoś
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwójny standard pɔˈdvujnɨ ˈstãndart n
dobbeltmoral
niesprawiedliwe stosowanie odmiennych zasad w podobnych do siebie sytuacjach

podwórko pɔdˈvurkɔ n
gård
przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami

podwórze pɔdˈvuʒɛ n
gard
plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

podzespół n
maskinvare
(technologia, technika, techniczny) części zmontowane ze sobą

podziemny pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ adj
underjordisk
znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziw ˈpɔʥ̑if n
beundring
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
beundre
darzyć podziwem

podziękowanie ˌpɔʥ̑ɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ n
takk
(rzeczownik odczasownikowy) od: podziękować

podążać pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑ v
date
(książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku

podłoga pɔdˈwɔɡa n
gulv golv
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podłoże pɔdˈwɔʒɛ n
jordsmonn
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wierzchnia warstwa ziemi pod uprawę
bunn
spodnia warstwa

podły ˈpɔdwɨ adj
lumpen
(potocznie, potoczny) w złym gatunku, kiepskiej jakości, w złym stanie
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę
wynikający z czyjejś niegodziwości

podświadomie ˌpɔtʲɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ adv
underbevisst
w sposób podświadomy

poemat n
dikt
(literacko) dłuższy utwór pisany wierszem opisujący ciąg wątków lub refleksji

poeta pɔˈɛta n
dikter
literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetycki ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci adj
poetisk
związany z poezją

poezja pɔˈɛzʲja n
poesi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poganin pɔˈɡãɲĩn n
hedning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda pɔˈɡarda n
forakt
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogawędka ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka n
prat
krótka, lekka rozmowa

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
hedensk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
hedenskap
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogląd ˈpɔɡlɔ̃nt n
mening
sąd, opinia na określony temat

pogoda pɔˈɡɔda n
vær
chwilowy stan atmosfery

pogranicze ˌpɔɡrãˈɲiʧ̑ɛ n
grensestrøk
obszar przy granicy dzielącej przestrzenie

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
begravelse
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogrzebowy ˌpɔɡʒɛˈbɔvɨ adj
begravelse
związany z pogrzebem, pochówkiem

pogłoska pɔˈɡwɔska n
rykte
rozpowszechniana wiadomość, której autentyczność jest niepewna, niesprawdzona

pogłębiarka n
mudderpram
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka pływająca przeznaczona do pogłębiania akwenów morskich lub śródlądowych;

poinformować v
informere
udzielić informacji, powiadomić o czymś

pointylizm n
pointillisme
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

poić ˈpɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
drikkevann
podawać napój

pojawiać się pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
inntreffe
stawać się widocznym, jawnym

pojazd ˈpɔjast n
bil
(potocznie, potoczny) samochód
kjøretøy
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojechać pɔˈjɛxaʨ̑ v
date
(potocznie, potoczny) o środkach lokomocji, transportu: wyruszyć w drogę w jakimś kierunku; odjechać z miejsca, gdzie się zatrzymał
udać się dokądś jakimś pojazdem, lub na zwierzęciu

pojednanie n
avstemming
akt zgody dokonany, by zażegnać trwający konflikt

pojedynczy ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ adj
enkel
taki, który jest tylko jeden; osobny

pojedynek n
tvekamp
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
beholder
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
rom
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojmować pɔjˈmɔvaʨ̑ v
begripe
rozumieć

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
i overmorgen
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pojęcie pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
begrep
termin, określenie, hasło, nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli

pokal ˈpɔkal n
pokal
naczynie do piwa z nóżką;

pokarm ˈpɔkarm n
føde
pożywienie organizmów żywych danego gatunku (w szczególności człowieka);

pokaz ˈpɔkas n
program
prezentacja jakichś umiejętności, przedmiotów itp.

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
vise
dawać możliwość zobaczenia czegoś

pokoik n
WC
(zdrobniale) od: pokój (pomieszczenie)

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
fredelig
dotyczący porozumienia lub zgody

pokolenie ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ n
generasjon
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku
grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń

pokonywać ˌpɔkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
beseire
odnosić zwycięstwo nad kimś

pokorny adj
ydmyk
nie wywyższający się, skromny

pokrewieństwo ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
likhet
(przenośnie, przenośnia) odczuwane podobieństwo poglądów i charakteru do kogoś
slekt
relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka

pokrycie n
tom
o słowach: potwierdzenie w czynach

pokrywa pɔˈkrɨva n
teppe
przedmiot służący do nakrywania, przykrywania czegoś

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
skyggelue
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części
(zootechnika, zootechniczny) zapładniać
nanosić coś na coś

pokusa pɔˈkusa n
agn
trudne do opanowania pragnienie

pokuta pɔˈkuta n
anger
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;

pokwitowanie ˌpɔkfʲitɔˈvãɲɛ n
oppskrift
potwierdzenie odbioru czegoś

pokój ˈpɔkuj n
rom
(budownictwo) część mieszkania, izba
fred
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
(przestarzałe, przestarzały) spokój

pokój gościnny ˈpɔkuj ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ n
stuen
w mieszkaniu: duży pokój, salon

pokład ˈpɔkwat n
bro
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;
runde
warstwa określonej kopaliny zalegająca pomiędzy warstwami innych kopalin
borde
wnętrze samolotu lub statku kosmicznego

pokłon ˈpɔkwɔ̃n n
bukk
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;
niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci

pokłosie pɔˈkwɔɕɛ n
resultat
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) skutek czyjegoś działania

polana pɔˈlãna n
lysning
pozbawione drzew miejsce w lesie;

pole ˈpɔlɛ n
felt
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
(matematyka, matematyczny) funkcja przyporządkowująca każdemu punktowi przestrzeni skalar, wektor, bądź tensor
część ziemi przeznaczona pod uprawę;
miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym
areal
(geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej;

pole bitwy ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ n
slagmark
miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole elektryczne ˈpɔlɛ ˌːlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
elektrisk felt
(fizyka, fizyczny) pole fizyczne, stan przestrzeni, w której na ładunek elektryczny działa siła;

pole minowe n
minefelt
(wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
bestille
mówić komuś, co ma zrobić, wydawać komuś polecenie
anbefale
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

polegać pɔˈlɛɡaʨ̑ v
forhåpning
na czymś opierać się na czymś, ufać czemuś

polepszać pɔˈlɛpʃaʨ̑ v
forbedre
zmieniać coś na lepsze
zmieniać się na lepsze, stawać się lepszym, poprawiać się

polewa pɔˈlɛva n
beite
(technologia, technika, techniczny) barwna powłoka dekorująca ceramikę kolorem i połyskiem

poliamoria ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja n
polyamori
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
politi
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
politi
funkcjonariusz policji

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
kinn
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
polygami
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poligon pɔˈlʲiɡɔ̃n n
polygon
(przestarzałe, przestarzały) (matematyka, matematyczny) wielobok

polimat n
polyhistor
uczony o wszechstronnej, encyklopedycznej wiedzy

polineuropatia n
polynevropati
(medycyna, medyczny) zespół objawów wynikłych z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych

poliptyk n
alterskap
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

politolog n
statsviter
specjalista w dziedzinie politologii

politologia ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja n
statsvitenskap
nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
politisk
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk pɔˈlʲitɨk n
politiker
osoba zajmująca się polityką

polityka pɔˈlʲitɨka n
politikk
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
system odgórnie wprowadzonych zasad

polo ˈpɔlɔ n
pol
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;

polon ˈpɔlɔ̃n n
polonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
jakt
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
jage
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski ˈpɔlsʲci adj
polsk
odnoszący się do Polski lub Polaków

polski ˈpɔlsʲci n
polsk
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polszczyzna pɔlˈʃʧ̑ɨzna n
polsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski

poltergeist n
poltergeist
niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu

polucja pɔˈluʦ̑ʲja n
forurensning
(fizjologia, fizjologiczny) mimowolny wytrysk nasienia u mężczyzn podczas snu

polędwica ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a n
lende
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z grzbietu zwierzęcia

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
hjelpe
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcz pɔ̃ˈmarãj̃n͇ʧ̑ n
oransje
kolor pomarańczowy

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
appelsin
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce;

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
oransje
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomelo pɔ̃ˈmɛlɔ n
pomelo
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pomarańczy olbrzymiej

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
måling
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
tomat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)

pomierzyć pɔ̃ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
mål
zmierzyć kolejno wiele rzeczy

pomieszczenie ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
plassere
(budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu

pomijać pɔ̃ˈmʲijäʨ̑ v
kutte ut
nie mówić czegoś, opuścić temat, który chciało lub miało się poruszyć
hoppe over
nie uwzględniać czegoś

pomknąć ˈpɔ̃mknɔ̃ɲʨ̑ v
press
ruszyć szybko naprzód, (na przykład) pobiec, pojechać (i tym podobne, i temu podobne)

pomnik ˈpɔ̃mʲɲik n
monument
rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
hjelp
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocnica n
hjelp
kobieta pomagająca w czymś, wyręczająca kogoś

pomocniczy ˌpɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ adj
adjektiv
stanowiący pomoc dla kogoś lub czegoś

pomocny pɔ̃ˈmɔʦ̑nɨ adj
hjelpsom
(o osobach) taki, który pomaga w czymś
middel
(o rzeczach) taki, który jest przydatny do czegoś, który coś ułatwia

pomocy pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ interjection
hjelp
wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

pompa ˈpɔ̃mpa n
pumpe
(ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość
(mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;

pompka ˈpɔ̃mpka n
pumpe
(mechanika) niewielkie urządzenie do pompowania, najczęściej wody lub powietrza

pomruk n
rumle
niski, głuchy dźwięk wydawany przez człowieka, zwierzęta lub przyrodę nieożywioną

pomurnik pɔ̃ˈmurʲɲik n
murkrypar
(ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych;

pomysł ˈpɔ̃mɨsw̥ n
idé
myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomyłka pɔ̃ˈmɨwka n
feil
błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu

pomyśleć pɔ̃ˈmɨɕlɛʨ̑ v
resonnere
myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś
wziąć coś pod uwagę, zadbać o coś, zająć się czymś
zdać sobie sprawę z czegoś, uświadomić sobie coś

pomyślność pɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
suksess
sprzyjający los, korzystny bieg wydarzeń

pomyślny adj
god
niebędący złym, negatywnym

ponad ˈpɔ̃nat preposition
over
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
mandag
pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
fordi
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

ponieść v
forverre
zostać obarczonym

poniżać v
ydmyke
uwłaczać czyjejś godności
bukke
upokarzać samego siebie

poniżej pɔ̃ˈɲiʒɛj preposition
under
niżej w stosunku do jakiegoś punktu odniesienia

poniżenie n
ydmykelse
stan bycia poniżonym, odbierania komuś godności

ponosić v
forverre
zostawać obciążonym czymś

ponowny pɔ̃ˈnɔvnɨ adj
feilvare
występujący po raz kolejny

ponury pɔ̃ˈnurɨ adj
dyster
pełen smutku, przygnębienia
sørgelig
taki, który wywołuje smutek, daje przykre wrażenie

ponętny adj
attraktiv
wzbudzający pożądanie, bardzo atrakcyjny

pop-music n
popmusikk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej

popadać v
forvandle seg til
zostać opanowanym przez negatywne uczucia

poparcie pɔˈparʲʨ̑ɛ n
bistand
pomoc, akceptacja, wsparcie otrzymywane od kogoś

popcorn n
popkorn
prażona kukurydza

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
askebeger
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popierać pɔˈpʲjɛraʨ̑ v
bistå
udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
byste
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popijać v
nippe
pić małymi łykami, wolno
svelge
pić po przełknięciu czegoś

popisywać v
smøre
czynić na pokaz; robić co, żeby zwrócić czyjąś uwagę

popiół ˈpɔpʲjuw n
aske
szary proch pozostający po spaleniu czegoś

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
ettermiddag
okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawiać pɔˈpravʲjäʨ̑ v
justere
regulować lub ustawiać coś
riktig
usuwać błędy, np. z tekstu

poprawny pɔˈpravnɨ adj
riktig
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprzeczka pɔˈpʃɛʧ̑ka n
tverrbjelke
belka albo listwa umocowana w poprzek czegoś

poprzedni pɔˈpʃɛdʲɲi adj
gammel
taki, który był uprzednio (w czasie)
foregående
taki, który poprzedza (w kolejności)

poprzez ˈpɔpʃɛs preposition
gjennom at
…dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś

popręg ˈpɔprɛ̃ŋk n
salgjord
zakładany pod brzuchem konia pas przytrzymujący siodło;

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
vanlig
taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu
populær
taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa

popychać v
dytte
przemieszczać coś, pchając to

popyt ˈpɔpɨt n
etterspørsel
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

popęd n
drive
(psychologia, psychologiczny) wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu
trang
nieopanowana potrzeba czegoś, nagła chęć

popędliwy adj
fremfusende
charakteryzujący się popędliwością, porywczością, impulsywnością

popędzać v
press
skłaniać do pośpiesznego wykonywania czegoś
drive
zmuszać do ruchu w określonym kierunku

popłoch n
få panikk
nagły strach, który wywołuje nieracjonalne zachowanie, obezwładnia

por pɔr n
purre purreløk
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych;

pora ˈpɔra n
soningstid
pewien okres, czas trwania czegoś
stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
årstid
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

porada pɔˈrada n
råd
konsultacja u specjalisty (np. lekarza, prawnika)
wskazówka, zalecenie komuś czegoś

poradzić pɔˈraʥ̑iʨ̑ v
råde
udzielić komuś rady, wskazówki
dele ut
pokonać trudności, rozwiązać problemy

poranek pɔˈrãnɛk n
morgen
pora dnia następująca po nocy

porażenie n
lammelse
(medycyna, medyczny) całkowita utrata funkcji ruchowej
paralyse
(medycyna, medyczny) zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe

porażka pɔˈraʃka n
fiasko
poważne niepowodzenie
nederlag
przegrana bitwa

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
porselen
masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

porcja ˈpɔrʦ̑ʲja n
dra
określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
pornografi
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
pornografisk
związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja n
pornokrati
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

pornos ˈpɔrnɔs n
porno
(potocznie, potoczny) film pornograficzny

poronić v
abortere
(medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

porost ˈpɔrɔst n
lav
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

porowatość n
porøsitet
cecha tego, co jest porowate, co ma pory

porozmawiać ˌpɔrɔzˈmavʲjäʨ̑ v
foredrag
przeprowadzić rozmowę

porozumienie ˌpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
enighet
dokument potwierdzający uzgodnione warunki
uzgodnienie, zgoda

port pɔrt n
havn
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;

portable adj
brakke
(informatyka, informatyczny) o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania

porter ˈpɔrtɛr n
bærer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;

portfel ˈpɔrtfɛl n
lommebok
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

portfolio n
portefølje
(sztuka) teczka z dokumentacją działalności artystycznej

portier ˈpɔrtʲjɛr n
portner
(urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

portmonetka n
portemoné
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

porto n
havn
(spożywczy) wzmacniane wino portugalskie;

portowy pɔrˈtɔvɨ adj
kupere
związany z portem, dotyczący portu

portret ˈpɔrtrɛt n
portrett
dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
portugisisk
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
portugisisk
język urzędowy Portugalii;

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
løytnant
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać pɔˈruʃaʨ̑ v
berøre
(przenośnie, przenośnia) mówić, omawiać
gripe
(przenośnie, przenośnia) wzruszać
forflytte
wprawiać coś w ruch

porwanie pɔˈrvãɲɛ n
bortføring
działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

poryw n
nettopp
gwałtowne uczucie lub zapał
dytt
nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury

porywacz pɔˈrɨvaʧ̑ n
barnenapper
człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś

porywać pɔˈrɨvaʨ̑ v
kapring
uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli

porywać się z motyką na słońce v
gape over for mye
zabierać się za coś, czego nie jest się w stanie zrobić

porywczy pɔˈrɨfʧ̑ɨ adj
impulsstyrt
taki, którego reakcje lub zachowanie jest gwałtowne

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
rips
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;

porzucać pɔˈʒuʦ̑aʨ̑ v
oppgi
opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
orden
kolejność czegoś
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęć „mniejszy-większy” na zbiory niekoniecznie złożone z liczb;
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
(architektura, architektoniczny) wywodzący się z antyku styl konstrukcyjny i kompozycyjny budowli;

porządek dzienny pɔˈʒɔ̃ndɛɟ ˈʥ̑ɛ̃nːɨ n
agenda
(urzędowy) ustalony plan zebrania, konferencji; lista spraw, mających stanowić przedmiot obrad

porządny pɔˈʒɔ̃ndnɨ adj
kompakt
dobrze urządzony, wykonany; solidny
ærbar
uczciwy, dobry, szlachetny, prawy, czysty

poród ˈpɔrut n
fødsel
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
jevnføring
(rzeczownik odczasownikowy) od: porównać
sammenligning
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;

porównawczy adj
komparativ
opierający się na porównaniu

porównywalny adj
sammenlignbar
na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
sammenligne
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

posada pɔˈsada n
legge ut
miejsce pracy dające stały dochód

posadzić pɔˈsaʥ̑iʨ̑ v
ordlegge
umiejscowić na czymś
plante
umieścić sadzonki w ziemi

posag ˈpɔsak n
medgift
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
eier
ktoś, kto coś ma, posiada

posiadanie ˌpɔɕaˈdãɲɛ n
besittelse
(rzeczownik odczasownikowy) od: posiadać

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
besitte
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości
ha
opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie

posiadłość pɔˈɕadwɔɕʨ̑ n
tomt
teren i zabudowania należące do kogoś

posiłek pɔˈɕiwɛk n
måltid
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

posmak n
aroma
wrażenie dziwności smaku pokarmu lub napoju

pospiesznie adv
kvikk
w sposób pospieszny

pospieszny adj
dyp
działający lub przemieszczający się szybciej od innych
foregående
odbywający się lub dokonywany zbyt prędko, przedwcześnie

pospolity ˌpɔspɔˈlʲitɨ adj
vanlig
jeden z wielu, zwyczajny
wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany

posrebrzać pɔˈsrɛbʒaʨ̑ v
sølv
pokrywać coś warstwą srebra

post pɔst n
faste
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
czas obowiązywania postu (1.1)
legge ut
(informatyka, informatyczny) (slangowo) wiadomość na grupie dyskusyjnej lub forum

postanowienie ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
avgjørelse
coś, co zostało postanowione; decyzja, konkretny zamiar

postawa pɔˈstava n
anbringe
każda pozycja ciała

postawić pɔˈstavʲiʨ̑ v
gi etter
o stopniach szkolnych: dopisać nowy stopień do ocen danego ucznia
erigere
podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą
wybudować, wznieść jakąś budowlę, konstrukcję
zbudować coś na czyjąś cześć
anbringe
sformułować coś, wystąpić z czymś
ordlegge
stawiając, umieścić coś lub kogoś na czymś

postać ˈpɔstaʨ̑ n
karakter
bohater utworu literackiego, filmu
bli til
określenie istoty, wyglądu, sylwetki

posterunek ˌpɔstɛˈrũnɛk n
legge ut
miejsce pełnienia straży lub służby

postować v
legge ut
(neologizm) zamieszczać post w Internecie

postrzegać pɔˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
bemerke
widzieć coś w dany sposób, mieć na jakiś temat określone zdanie

postulat pɔˈstulat n
postulat
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;
behov
(oficjalnie) żądanie, wniosek, propozycja, życzenie

postulować ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑ v
postulere
proponować lub domagać się czegoś

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
forskudd
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ n
oppførsel
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)
(rzeczownik odczasownikowy) od: postępować

postępować ˌpɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
forskudd
dokonywać postępu

posunięcie ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
handle
(szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych

posuwać v
vokse
(wulgarnie, wulgaryzm) odbywać stosunek seksualny jako osobnik aktywny
handle
przemieszczać co do przodu, sunąc to
forskudd
znacznie zwiększać nasilenie jakiegoś stanu lub czynu
tomme
zmieniać wolno swoje położenie

posyłać v
sende
polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś
przekazywać za pośrednictwem
kierować coś dokądś szybkim ruchem

poszczególny adj
bestemt
postrzegany indywidualnie (a nie jako członek swojej grupy)

poszewka n
putevar
(krawiectwo) wymienialne pokrycie na pościel

poszkodowany ˌpɔʃkɔdɔˈvãnɨ n
offer
osoba, która ucierpiała w wyniku wypadku lub innego nieszczęśliwego zdarzenia

poszlaka pɔˈʃlaka n
kretskort
fakt nieudowodniony, który jednak przemawia za określoną interpretacją czegoś

poszukiwacz ˌpɔʃuˈcivaʧ̑ n
søker
osoba, która czegoś poszukuje

poszukiwanie ˌpɔʃuciˈvãɲɛ n
ettersøkning
(rzeczownik odczasownikowy) od: poszukiwać

poszukiwać ˌpɔʃuˈcivaʨ̑ v
lete
starać się coś osiągnąć, zdobyć
starać się znaleźć coś ukrytego lub zgubionego

posępny adj
dyster
okazujący smutek lub przygnębienie

posłuch n
lydighet
poddawanie się czyimś wymaganiom

posłuchanie n
lesere
przyjęcie kogoś (zwykle niższego stopniem) w celu wysłuchania jego próśb, życzeń itp.

posługa n
Kabinett
(kościelny) w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;

posługiwać ˌpɔswuˈɟivaʨ̑ v
anvendelse
(książkowy) używać czegoś przy wykonywaniu jakiejś czynności lub do osiągania jakiegoś celu

posłuszeństwo n
lydighet
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłuszny pɔˈswuʃnɨ adj
lydig
spełniający bez protestu polecenia

pot pɔt n
svette
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potajemny ˌpɔtaˈjɛ̃mnɨ adj
hemmelighet
trzymany bądź wykonywany w tajemnicy

potas ˈpɔtas n
kalium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potem ˈpɔtɛ̃m adv
etterpå
później, w chwili następnej

potocznie pɔˈtɔʧ̑ʲɲɛ adv
omgangsspråklig
(językoznawstwo, językoznawczy) w sposób codzienny, powszechny, nieformalny, swobodny

potoczny pɔˈtɔʧ̑nɨ adj
omgangsspråklig
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;

potok ˈpɔtɔk n
bekk
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;

potokowy adj
elv
dotyczący potoku, związany z potokiem

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
barn
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
barn
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potop ˈpɔtɔp n
oversvømme
(przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś
powódź powstała na rozległych terenach

potrafić pɔˈtrafʲiʨ̑ v
kunne
umieć coś zrobić, wiedzieć, jak coś zrobić

potrawa pɔˈtrava n
matrett
posiłek stworzony z jadalnych składników

potrawka n
frikassé
(zdrobniale) od: potrawa

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
trenge
cel jakiegoś działania
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzeba pɔˈṭʃɛba v
trenge
tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś

potrzeba jest matką wynalazków pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf proverb
nød lærer naken kvinne å spinne
to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
nødvendig
taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
behøve trenge
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrząsać v
shake
wstrząsać czymś wiele razy, poruszać gwałtownie

potrójny pɔˈtrujnɨ adj
tredoble
składający się z trzech jednakowych lub podobnych części

potulny adj
blyg
łagodny, ustępliwy

potwierdzić pɔˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
bekrefte
stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

potwornie adv
forferdelig
w sposób wywołujący odrazę

potworny adj
ekkel
bardzo brzydki
illevarslende
taki, który budzi przerażenie, strach

potwór ˈpɔtfur n
monster
straszny stwór

potykać pɔˈtɨkaʨ̑ v
reise
zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się

potęga pɔˈtɛ̃ŋɡa n
makt
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania;
coś potężnego
przeważająca siła i skuteczność

potężny pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ adj
mektig
o wielkiej mocy
høy
znacznych rozmiarów

pouczający adj
didaktisk
mogący być wzorem; taki, który kształtuje zachowania

pouczać pɔˈ<sup>w</sup>uʧ̑aʨ̑ v
advare
dawać komuś pouczenie, informować kogoś jak należy się zachowywać (jak postępować)

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
hemmelig
tajny, powierzony w sekrecie

poważnie pɔˈvaʒʲɲɛ adv
seriøst
w sposób poważny

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
alvorlig
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
mający uznanie u innych osób
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
odpowiedzialny, godny zaufania

powiadamiać v
meddele
dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości

powiat ˈpɔvʲjat n
sirkel
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w Polsce, wchodząca w skład województwa;

powidła pɔˈvʲidwa n
knipe
(spożywczy) przetwór robiony głównie ze smażonych owoców, głównie śliwek z dodatkiem cukru;

powiedzieć pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
prate
wyrazić coś słowami, oznajmić

powieka pɔˈvʲjɛka n
øyelokk
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzać v
betro
wyznawać komuś coś w zaufaniu
zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś
poddawać czyjejś opiece

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃxʲɲa pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ n
område
(potocznie, potoczny) miara wielkości zbioru na płaszczyźnie, pole powierzchni
overflate
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy
zewnętrzna strona

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
luft
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;

powietrzny pɔˈvʲjɛṭʃnɨ adj
fly
związany z powietrzem, dotyczący powietrza

powiewać pɔˈvʲjɛvaʨ̑ v
vinke
poruszać się na wietrze, falować

powieściopisarz ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ n
romanforfatter
autor powieści

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
roman
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powinien pɔˈvʲĩɲɛ̃n modal
burde
musieć
wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił
wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

powinność pɔˈvʲĩnːɔɕʨ̑ n
avgift
obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z nakazu moralnego

powiązać v
rem
połączyć jedno z drugim za pomocą węzła
fagverk
związać pętami poszczególne jednostki

powiększać pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
forstørre
powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości
powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów

powlekać v
smøre
nakładać powłokę

powodować ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑ v
forårsake
być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
lykke til
wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powodzenie ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
suksess
sukces

powoli pɔˈvɔlʲi adv
langsomt
wolno, z małą prędkością

powolność n
langsomhet
cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

powolny pɔˈvɔlnɨ adj
langsom
odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli

powoływać v
oppnevne
wyznaczać do roli, stanowiska
kladde
wzywać do służby

powróz n
tau
gruby, mocny sznur z plecionego włókna

powrózek n
tau
cienki powróz

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
opprør
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstawać pɔˈfstavaʨ̑ v
stå opp
wstawać, podnosić się, stawać na nogi
motstå
zaczynać istnieć, być utworzonym, rozpoczętym

powstrzymywać ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
avskrekke
pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś
avkrysse
zatrzymywać coś lub kogoś w miejscu
avstå
rezygnować ze zrobienia czegoś, nie pozwalać sobie na coś

powszechny pɔˈfʃɛxnɨ adj
vanlig
dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
gjenta
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powtórka n
anmeldelse
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego

powtórny adj
feilvare
będący lub zrobiony po raz drugi

powyżej pɔˈvɨʒɛj preposition
slutt
więcej niż określona wartość liczbowa
ovenfor
znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś

powód ˈpɔvut n
grunn
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
flom
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;
oversvømme
(przenośnie, przenośnia) potok (np. słów), mnogość

powóz ˈpɔvus n
vogn
czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie

powłoka pɔˈvwɔka n
skare
to, co okrywa, powleka jakiś przedmiot

powściągliwość ˌpɔfʲɕʨ̑ɔ̃ŋɡˈlʲivɔɕʨ̑ n
bestilling
umiejętność panowania nad sobą

powściągliwy adj
reservert
potrafiący zachować opanowanie, mający umiar

poza ˈpɔza n
anbringe
postawa, stan ciała w danej chwili

poza ˈpɔza preposition
utenfor
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

pozaziemski adj
utenomjordisk
pochodzący spoza Ziemi

pozbywać v
kaste
odsuwać od siebie

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
hilsen
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

pozer ˈpɔzɛr n
posør
(pejoratywnie, pejoratywny) ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie

pozew ˈpɔzɛf n
påstand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;

poziom ˈpɔʑɔ̃m n
nivå
etap gry komputerowej
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju
stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
wartość jakiejś mierzalnej wielkości

poziomka pɔˈʑɔ̃mka n
markjordbær
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;

poziomka pospolita n
markjordbær
(botanika, botaniczny) Fragaria vesca L., gatunek rośliny z rodziny różowatych, uprawiana w wielu krajach świata, również w Polsce;

poziomo adv
horisontal
równolegle do podłoża

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
horisontal
prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznawać v
lære
dowiadywać się w wyniku doświadczenia lub obserwacji

pozornie adv
tilsynelatende
sprawiając wrażenie prawdziwego

pozorny pɔˈzɔrnɨ adj
tilsynelatende
nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego

pozostawać ˌpɔzɔˈstavaʨ̑ v
stag
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś
być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się
zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś

pozostały ˌpɔzɔˈstawɨ adj
andre
taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

pozować pɔˈzɔvaʨ̑ v
anbringe
przyjmować nieruchomą pozycję do zdjęcia lub obrazu

pozwalać pɔˈzvalaʨ̑ v
tillate
umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne
la
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozwany pɔˈzvãnɨ n
anklagede
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo

pozwolenie ˌpɔzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
tillatelse
zgoda na coś lub uprawnienie dotyczące jakiejś czynności lub rzeczy

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
plassering
(ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych
położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów
posisjon
konkretne ułożenie ludzkiego ciała

pozycja misjonarska n
misjonærstilling
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;

pozyskiwać v
overvinne
przekonywać do siebie
stawać się posiadaczem czego

połać ˈpɔwaʨ̑ n
bane
(książkowy) duża część jakiegoś obszaru lub jakiejś przestrzeni

połowa pɔˈwɔva n
halv
jedna z dwóch równych części całości

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
beliggenhet
miejsce znajdowania się czegoś
warunki, w jakich znajduje się dana osoba lub obiekt

położna pɔˈwɔʒna n
fødselshjelper
pielęgniarka wyszkolona w położnictwie, pomagająca przy odbieraniu porodów

południe pɔˈwudʲɲɛ n
sør
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
middag
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południowo-wschodni ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
sørøst
będący na południowym wschodzie

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
sørvest
będący na południowym zachodzie

południowoafrykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
sørafrikansk
odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
sørkoreansk
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
non
odbywający się w południe, dotyczący południa (czas)

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
sørøst
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
sørvest
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać v
svelge
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

połysk ˈpɔwɨsk n
glose
(potocznie, potoczny) błyszczenie się czegoś

połyskiwać v
skimra
wyróżniać się połyskiem z otoczenia

połączenie ˌpɔwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
forbindelse
(rzeczownik odczasownikowy) od: połączyć

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
strømpe
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościel ˈpɔɕʨ̑ɛl n
sengetøy
wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
faste
przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek pɔˈɕladɛk n
rumpeballe
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

poślizg n
forsinkelse
(potocznie, potoczny) trwanie w wykonywaniu czego ponad zaplanowany czas
sleide
ruch posuwisty po śliskiej powierzchni

poślubić pɔˈɕlubʲiʨ̑ v
gifte
wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż

pośpiech ˈpɔɕpʲjɛx n
travelhet
spieszenie się, robienie czegoś szybko

poświęcać pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
ofre
(książkowy) oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra
blessa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą
utøve
zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi

poświęcenie ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
offer
(książkowy) oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra
(książkowy) pełen bohaterstwa czyn; ofiara
(szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.
forpliktelse
skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś

pożar ˈpɔʒar n
brann
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożarny adj
avfyre
(dawniej, dawny) związany z pożarem lub pożarnictwem

pożycie pɔˈʒɨʨ̑ɛ n
livsstil
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj, tryb życia

pożyczać pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑ v
låne
dawać coś komuś na pewien czas
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
lån
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyteczny ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
nyttig
przynoszący pożytek lub przydatny do czegoś

pożywienie ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
ernæring
jedzenie, pokarm, strawa

pożądanie ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ n
ønske
pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

pożądać pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
ønske
bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć
czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie

prababcia praˈbapʲʨ̑a n
oldemor
matka dziadka lub babci

prababka praˈbapka n
oldemor
matka dziadka lub babki

praca ˈpraʦ̑a n
Løpe
funkcjonowanie czegoś
arbeid
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
artykuł, tekst lub dzieło plastyczne
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;

praca domowa ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva n
hjemmelekse
(szkolnictwo, szkolny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
arbeide jobbe
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowitość ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɔɕʨ̑ n
diligence
cecha tego, kto jest pracowity

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
flittig
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pracownik praˈʦ̑ɔvʲɲik n
arbeider
osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
oldefar
ojciec dziadka lub babci

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
tørst
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;

pragnąć ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑ v
ønske
(oficjalnie) chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie

praindoeuropejski ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
protoindoeuropeisk
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej

praktycznie adv
i praksis
w praktyce

praktykant n
lærling
ktoś, kto odbywa praktykę zawodową

pralka ˈpralka n
vaskemaskin
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia ˈpralʲɲa n
vaskerom
miejsce, w którym pierze się odzież

pranie ˈprãɲɛ n
juling
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bicie kogoś
klesvask
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych

prasować praˈsɔvaʨ̑ v
stryke
wygładzać ubranie za pomocą żelazka

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
menneskerettigheter
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawda ˈpravda n
sannhet
treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
sannsynlighet
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1);
szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
antagelig
przypuszczalnie, być może

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
sannsynlig
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwie pravʲˈʥ̑ivʲjɛ adv
ekte
w sposób prawdziwy

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
virkelig
naturalny
sann
rzeczywisty
typowy dla naszych wyobrażeń
zgodny z prawdą

prawdę mówiąc
for å være ærlig
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

prawica praˈvʲiʦ̑a n
høyre
(książkowy) prawa dłoń, prawa ręka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej

prawidło praˈvʲidwɔ n
linjal
(przestarzałe, przestarzały) zasada, przepis, norma zapewniająca prawidłowość czegoś

prawidłowy ˌpravʲidˈwɔvɨ adj
riktig
bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami
regelmessig
dobrze uformowany, foremny
annektere
słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)

prawie ˈpravʲjɛ particle
nesten
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawniczy adj
juridisk
dotyczący prawa lub prawników

prawnik ˈpravʲɲik n
jurist
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba posiadająca wykształcenie prawnicze

prawnuczka praˈvnuʧ̑ka n
oldedatter
córka wnuka lub wnuczki

prawnuk ˈpravnuk n
oldebarn
syn wnuczki lub wnuka

prawo ˈpravɔ n
lov
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
førerkort
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo zwyczajowe ˈpravɔ ˌzvɨʧ̑aˈjɔvɛ n
common law
(socjologia, socjologiczny) zbiór stosowanych norm prawnych ukształtowanych w toku historii i uważanych przez jakąś społeczność lub grupę za obowiązujące;

prawomocny adj
gyldig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) posiadający moc prawną

prawy ˈpravɨ adj
ærlig
o człowieku: uczciwy, szlachetny
høyre
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce
(krawiectwo) (o stronie tkaniny, odzieży): przeznaczony do noszenia na danej stronie

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
praseodym
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prać praʨ̑ v
tvette
usuwać brud

prażyć ˈpraʒɨʨ̑ v
riste
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu

precesja prɛˈʦ̑ɛsʲja n
presesjon
(fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;

precyzyjnie ˌprɛʦ̑ɨˈzɨjɲɛ adv
nøyaktig
w sposób precyzyjny, dokładny

precyzyjny ˌprɛʦ̑ɨˈzɨjnɨ adj
nøyaktig
charakteryzujący się precyzją, dokładnością; taki, który dba o szczegóły

precz prɛʧ̑ interjection
av
gwałtowne wyrażenie niechęci, sprzeciwu, tego że ma się czegoś dość

preferować ˌprɛfɛˈrɔvaʨ̑ v
føretrekje
dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje

prefiks ˈprɛfʲiks n
forstavelse
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoryczny adj
forhistorisk
związany z prehistorią

prekognicja ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja n
prekognisjon
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

prekursor prɛˈkursɔr n
førelaupar
osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
statsminister
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
premiere
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenumerata ˌprɛ̃nũmɛˈrata n
abonnement
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

prenumerator ˌprɛ̃nũmɛˈratɔr n
abonnent
osoba, która wykupiła prenumeratę

prenumerować v
underskrive
otrzymywać jakąś publikację regularnie przez określony czas

preskrypcja prɛˈskrɨpʦ̑ʲja n
brilleseddel
(dawniej, dawny) przedawnienie
(dawniej, dawny) przepis prawny, nakaz urzędowy
(językoznawstwo, językoznawczy) wydawanie norm językowych; kodyfikacja normatywna;
wypisywanie, ordynowanie czegoś, (także, też) recepta lekarska

pretekst ˈprɛtɛkst n
unnskyldning
powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę

pretensja n
klage
prawo, które sobie ktoś rości do czegoś; wymaganie, żądanie

prezbiterium ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm n
kor
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
gave
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezentować ˌprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
presentere
pokazywać coś

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
kondom
(seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezes ˈprɛzɛs n
president
osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu

prezydencja n
formannskap
prezydentura
przewodniczenie

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
president
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prezydentura ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura n
presidentembete
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bycie prezydentem
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem

priorytet prʲjɔˈrɨtɛt n
forkjørsrett
pierwszeństwo przysługujące czemuś

probierstwo prɔˈbʲjɛrstfɔ n
prøve
sztuka mająca na celu dochodzenie wartości rud, metalów i innych produktów hutniczych

problem ˈprɔblɛ̃m n
problem
coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

proboszcz ˈprɔbɔʃʧ̑ n
sogneprest
(kościelny) ksiądz zarządzający parafią;

probówka n
prøverør
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

proca ˈprɔʦ̑a n
slynge
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt n
interesse
(finanse, finansowy) oprocentowanie, odsetki, dochód od kapitału

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
prosent
(matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
prosess
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie

procesja prɔˈʦ̑ɛsʲja n
siv
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
prosessor
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

proch prɔx n
pulver
proch strzelniczy
ask
rozdrobniona, sypka substancja

prochy ˈprɔxɨ n
aske
stałe produkty rozkładu lub spopielenia zwłok

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
produksjon
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkt ˈprɔdukt n
produkt
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej
(lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu
(matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego;
rezultat pracy twórczej
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa
w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;

profesjonalny adj
proff
uprawiający swój zawód jak należy
uprawiany dobrze jako zawód, wykonywany znakomicie, na wysokim poziomie

profesor prɔˈfɛsɔr n
professor
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;

profilaktyczny adj
profylaktisk
(medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom

profilaktyka ˌprɔfʲiˈlaktɨka n
forsvar
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk

profit ˈprɔfʲit n
forsterkning
(finanse, finansowy) zysk

prognoza prɔˈɡnɔza n
forutsi
przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

program ˈprɔɡrãm n
program
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
plan działań
(potocznie, potoczny) zestawienie programów (1.2) na pewien okres, zwykle w czasopiśmie
odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio
kanal
(potocznie, potoczny) stacja telewizyjna

programista ˌprɔɡrãˈmʲista n
programmerer
(informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
programmering
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;

programować ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑ v
program
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

projekt ˈprɔjɛkt n
prosjekt
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu

prokrastynacja n
prokrastinering
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
statsadvokat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

prolog ˈprɔlɔk n
innledning
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;

prom prɔ̃m n
ferje
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promet ˈprɔ̃mɛt n
promethium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promieniotwórczy adj
radioaktiv
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z promieniotwórczością, mający cechy promieniotwórczości

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
stråling
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promieniowanie jonizujące ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ ˌjɔ̇̃ɲizuˈjɔ̃nʦ̑ɛ n
ioniserende stråling
(fizyka, fizyczny) (medycyna, medyczny) promieniowanie, którego źródłem są substancje mające zdolność wytwarzania jonów w czasie przenikania przez materię;

promieniować v
spre
(medycyna, medyczny) rozchodzić się z chorego miejsca do przyległej okolicy
arbeid
wywierać wpływ na środowisko

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
radius
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
stråle
wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
propaganda
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propagować v
spre
prowadzić propagandę

proponować ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
foreslå
zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
forslag
coś, co się komuś proponuje

propriocepcja ˌprɔprʲjɔˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
propriosepsjon
(fizjologia, fizjologiczny) zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała

proroctwo prɔˈrɔʦ̑tfɔ n
profesi
przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka

prorok ˈprɔrɔk n
profet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokować ˌprɔrɔˈkɔvaʨ̑ v
forutsi
(przenośnie, przenośnia) przewidywać przyszłe wydarzenia

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
be
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię ˈprɔɕɛ n
grisunge
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia

proso ˈprɔsɔ n
hirse
(botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa;

prosta ˈprɔsta n
høyre
(matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostacki prɔˈstaʦ̑ʲci adj
trumpete
właściwy prostakowi

prostak ˈprɔstak n
enfoldig
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski

prostata prɔˈstata n
prostata
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia

prosto ˈprɔstɔ adv
akkurat
równo pionowo, bez przekrzywień i pochylania się
enkel
w nieskomplikowany sposób
heterofil
w prostej linii
ganske enkelt
łatwo, bez problemów

prosto w nos adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

prosto w oczy adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

prosto z mostu ˈprɔstɔ ˈz‿mɔstu adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
rektangel
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
rektangulær
mający kształt prostokąta

prostopadle adv
loddrett
tworząc z daną prostą lub płaszczyzną kąt prosty

prostopadły ˌprɔstɔˈpadwɨ adj
loddrett
tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty

prostota prɔˈstɔta n
keitete
(dawniej, dawny) brak ogłady i wykształcenia, nieokrzesanie

prostować v
riktig
dokonywać korekty; usuwać pomyłki, wady

prosty ˈprɔstɨ adj
bein
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
plane
równy
enkel
łatwy, o niewielkiej trudności
niewykształcony; zwykły

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
prostitusjon
proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
prostituert
(książkowy) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne

proszek ˈprɔʃɛk n
pulver
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia n
bakepulver
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszę ˈprɔʃɛ
værsågod
potwierdzenie wykonania prośby
vær så snill
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego
hva
zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś

protagonista ˌprɔtaɡɔ̃ˈɲista n
hovedperson
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami
bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę
najwybitniejszy aktor w zespole
odtwórca głównej roli

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
protactinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protektorat n
protektorat
forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);

protest ˈprɔtɛst n
protestere
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
protestantisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

protestować ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑ v
protestere
wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza

protokół prɔˈtɔkuw n
spille inn
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton ˈprɔtɔ̃n n
proton
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

prowadzenie ˌprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
bly
(rzeczownik odczasownikowy) od: prowadzić

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
administrere
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu
føre
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś
kjøre
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)
framkalle
tworzyć skutek czegoś

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
provins
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo;

prowokować ˌprɔvɔˈkɔvaʨ̑ v
provosere
podburzać do czegoś
wywoływać

proxy ˈprɔksɨ n
fullmakt
(informatyka, informatyczny) komponent lub urządzenie pośredniczące w dostępie do innego obiektu;

prozopagnozja ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja n
prosopagnosi
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy;

pruski ˈprusʲci adj
prøyssisk
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców

pruć pruʨ̑ v
region
(potocznie, potoczny) jechać, płynąć czymś z dużą szybkością
angre
usuwać szwy; rozdzielać dwa materiały (tkaniny)

pryszcz prɨʃʧ̑ n
barnemat
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś bardzo łatwego lub niezbyt ważnego
kvise
krosta

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
dusj
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatny prɨˈvatnɨ adj
privat
(informatyka, informatyczny) o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy
nie dla każdego dostępny
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)
niereprezentujący żadnej instytucji
będący czyjąś osobistą własnością
dotyczący czyichś osobistych spraw
wynajęty do osobistego użytku

przebieg ˈpʃɛbʲjɛk n
prosess
odbywanie się czegoś, rozwijanie się w czasie
rute
trasa, kierunek biegu czegoś, linia, wzdłuż której jest coś położone, przeprowadzone

przebiegać pʃɛˈbʲjɛɡaʨ̑ v
Løpe
będąc w ruchu, biegiem przemieścić się z jednego punktu na drugi
przebywać daną drogę biegiem

przebiegły pʃɛˈbʲjɛɡwɨ adj
listig
postępujący chytrze, przemyślnie

przebijać v
perforere
robić otwór czymś ostrym; przeszywać na wylot
digge
robić przejście w jakiejś przeszkodzie

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
snøklokke
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebudzenie n
vekkerklokke
(rzeczownik odczasownikowy) od: przebudzić

przebywać pʃɛˈbɨvaʨ̑ v
avvente
być gdzieś przez pewien czas; pozostawać gdzieś dłużej; spędzać gdzieś czas

przebój n
hit slager
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przechadzać się v
gå tur
odbywać przechadzkę

przechadzka n
rusletur
chodzenie dla relaksu, wypoczynku

przechodni pʃɛˈxɔdʲɲi adj
transitiv
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przechodzić pʃɛˈxɔʥ̑iʨ̑ v
erfare
być przekazywanym, krążyć między obiektami lub osobami
passere
minąć w czasie, stawać się przeszłością
o propozycji: zostać zatwierdzoną
krysse
przekraczać coś w poprzek
gjennomgå
przeżywać coś
prylestokk
zmieniać stan

przechowywanie ˌpʃɛxɔvɨˈvãɲɛ n
lager
(rzeczownik odczasownikowy) od: przechowywać

przechowywać ˌpʃɛxɔˈvɨvaʨ̑ v
beholde
chować coś przed zniknięciem, zginięciem lub zepsuciem w jakimś miejscu

przeciek ˈpʃɛʨ̑ɛk n
lekkasje
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej
wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność

przecież ˈpʃɛʨ̑ɛʃ particle
jo
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
komma
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;

przeciskać pʃɛˈʨ̑iskaʨ̑ v
bend
przesuwać, przekładać coś poprzez coś innego (najczęściej ciasnego, zwartego)

przeciw ˈpʃɛʨ̑if preposition
mot
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem
… używany do określenia celu działania czegoś
imot
… używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem

przeciw- ˈpʃɛʨ̑if ˈpʃɛʨ̑iv prefix
mot
…łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
antistoff
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
motsatt
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
motstander
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
motsatt
znajdujący się naprzeciw czegoś

przeciwprostokątna n
hypotenus
(matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwstawny adj
andre
stanowiący kontrast

przeciwutleniacz ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑ n
antioksidant
związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki

przeciąg ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk n
trekk
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami

przeciętna pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntna n
gjennomsnitt
(matematyka, matematyczny) średnia arytmetyczna lub wartość oczekiwana;

przeciętny pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ adj
bety
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;
middelmådig
niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną

przeczuwać pʃɛˈʧ̑uvaʨ̑ v
ane
mieć przeczucie

przed pʃɛt preposition
før
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
fortrinnsvis
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedimek określony pʃɛdʲˈĩmɛk ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
bestemd artikkel
(gramatyka) przedimek, który stoi przed rzeczownikiem znanym z kontekstu

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
forstad
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
gjenstand
rzecz, obiekt nieożywiony
cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo

przedmiotowy adj
gjenstand
(gramatyka) odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia
dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości

przedmowa n
innledning
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu

przedni ˈpʃɛdʲɲi adj
foran
znajdujący się na przodzie

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
nest siste
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
korridor
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń

przedpołudnie ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ n
formiddag
okres pomiędzy rankiem a południem

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
underarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
entreprenør
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczość ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʧ̑ɔɕʨ̑ n
foretagende
ogół przedsiębiorców i przedsiębiorstw

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
bedrift
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsięwzięcie ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
bedrift
zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjäʨ̑ v
utgjøre
być czymś dla kogoś, stanowić coś
forestille
opisywać, ukazywać coś zwykle w formie artystycznej
presentere
podać co do wiadomości, dać do obejrzenia, do wglądu
zapoznać kogoś z kimś, zaprezentować komuś kogoś

przedstawiciel ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl n
representant
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedstawienie ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
program
występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
barnehage
(szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedtem ˈpʃɛtːɛ̃m pronoun
før
w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
bråmoden
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedział ˈpʃɛʥ̑aw n
kupé
(kolejnictwo) jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest wagon;

przegradzać pʃɛˈɡraʣ̑aʨ̑ v
avsondre
stawiać przegrodę między danymi obiektami; dzielić jakąś przestrzeń

przegrana pʃɛˈɡrãna n
beseire
poniesiona porażka w grze, rywalizacji lub rozgrywce
tap
przegrane środki pieniężne lub przedmiot

przegrany adj
tapt
doznający niepowodzenia
stanowiący porażkę

przegroda n
kupé
odgrodzone, wydzielone miejsce

przegrywać pʃɛˈɡrɨvaʨ̑ v
kopi
nagrywać coś na nowy nośnik z nośnika z zarejestrowanym wcześniej materiałem
tape
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji

przegub n
felling
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi

przegłos ˈpʃɛɡwɔs n
omlyd
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;

przejaw ˈpʃɛjaf n
måler
oznaka czegoś, zewnętrzny znak

przejawić pʃɛˈjavʲiʨ̑ v
manifestere
okazać na zewnątrz
wyjść na jaw

przejazd ˈpʃɛjast n
passasje
przebywanie jakiejś drogi pojazdem lub konno

przejechać pʃɛˈjɛxaʨ̑ v
rakke ned på
potrącić kogoś, jadąc pojazdem

przejeżdżać pʃɛˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
krysse
dostawać się na drugą stronę czegoś jadąc, przekraczać coś w czasie jazdy
passere
jadąc, mijać określone miejsce
kjøre ned
przesunąć coś po czymś innym

przejmować v
gripe
zatrzymywać kogoś lub coś w drodze
uroe
odczuwać strach o co lub wzruszenie

przejrzysty pʃɛjˈʒɨstɨ adj
gjennomsiktig
taki, który przepuszcza promienie słoneczne
fri
łatwy do zrozumienia, o prostej i logicznej konstrukcji

przejście ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ n
overgang
(rzeczownik odczasownikowy) od: przejść

przejście dla pieszych n
fotgjengerfelt
miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przejście graniczne n
grenseovergang
miejsce służące do przekraczania granicy państwa

przekaz ˈpʃɛkas n
postanvisning
pieniądze wysłane poprzez pocztę lub bank

przekazywać ˌpʃɛkaˈzɨvaʨ̑ v
gi etter
(o emocjach) wzbudzać w odbiorcy
dawać komuś coś (jakiś przedmiot)
løyve
dawać komuś uprawnienia do czegoś

przekaźnik pʃɛˈkaʑɲik n
relé
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
banneord
klątwa, życzenie komuś źle
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

przeklinać pʃɛˈklʲĩnaʨ̑ v
banne
rzucać klątwę, życzyć źle

przeklęty adj
jævla
tak trudny do zniesienia, że powodujący chęć przeklinania

przekonanie ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ n
mening
czyjeś przeświadczenie o prawdziwości jakiejś opinii

przekonywać ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
overbevise
zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

przekorny adj
trassig
skłonny do sprzeciwiania się, robiący na przekór

przekształcać pʃɛˈkʃtawʦ̑aʨ̑ v
overføre
zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę

przekupstwo n
bestikkelse
uzyskiwanie korzyści poprzez przekazywanie komuś innej korzyści

przekupywać v
bestikke
zjednywać sobie kogo, dając mu coś wartościowego

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
matbit
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

przekładać pʃɛˈkwadaʨ̑ v
kutt
(termin karciany) przesuwać potasowane karty w talii przed rozpoczęciem gry
handle
kłaść w inne miejsce, przemieszczać coś z jednego miejsca na drugie
oversette
tłumaczyć na inny język
forsinkelse
zmieniać termin na późniejszy

przelecieć v
fly over
o czasie lub przestrzeni: minąć, przebyć
przeczytać szybko i pobieżnie

przelew ˈpʃɛlɛf n
oversvømme
wystąpienie z brzegów, przelanie

przelotny adj
flyktig
szybko przemijający, nietrwały

przemawiać pʃɛ̃ˈmavʲjäʨ̑ v
snakke
wygłaszać mowę do grupy ludzi

przemiana pʃɛ̃ˈmʲjãna n
bli
przejście w stan inny niż poprzedni

przemieniać v
forandre
zmieniać w co innego

przemierzać pʃɛ̃ˈmʲjɛʒaʨ̑ v
kompass
pokonywać znaczną przestrzeń

przemieszczać pʃɛ̃ˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑ v
flytte
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu

przemijać v
forsvinne
kończyć się bezpowrotnie

przemilczeć pʃɛ̃ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
dekke over
aspekt dokonany od: przemilczać

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
vold
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemowa n
stemme
okolicznościowa, uroczysta wypowiedź przed zgromadzeniem

przemożnie adv
diger
(książkowy) w znaczny sposób

przemożny adj
diger
(książkowy) bardzo intensywny

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
industri
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
industriell
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemyt n
smugling
nielegalny przewóz przez granicę państwa towarów, dewiz bez poddania ich kontroli i ocleniu lub przewóz przez granicę przedmiotów zakazanych;

przemywać pʃɛ̃ˈmɨvaʨ̑ v
bad
zwilżać, oczyszczać coś za pomocą płynu (np. środka dezynfekującego, wody); myć z wierzchu

przemyśliwać v
overlegen
myśleć długo nad czym

przemówienie ˌpʃɛ̃muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
stemme
oficjalna wypowiedź skierowana do jakiegoś gremium

przenajświętszy adj
fredlyst
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najbardziej święty

przenikać v
trenge inn
przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym

przenikliwy ˌpʃɛ̃ɲikˈlʲivɨ adj
-iss
intensywnie odczuwany, uderzający swoją mocą, intensywnością

przenosić pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
føre
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).
overgå
(dawniej, dawny) przekraczać (nadal jest używany w języku prawniczym)
handle
(informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy
umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach
formidle
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc
kopi
kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny
flytte
przemieszczać coś niosąc
tilpasse
w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: stosować w nowym kontekście
flytte
(wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) o pocisku: przelatywać dalej niż wyznaczony cel
spre
(biologia, biologiczny) o gatunku: zmieniać obszar występowania
rozprzestrzeniać się
handle
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane
zmieniać miejsce pobytu
zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza
zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach
tilpasse
w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: dawać się zastosować w innym kontekście

przenoszenie ˌpʃɛ̃nɔˈʃɛ̃ɲɛ n
overføring
(rzeczownik odczasownikowy) od: przenosić

przenośny pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ adj
portabel
pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeor n
prior
(kościelny) zastępca opata

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
abbedisse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepadać v
svikte
nie osiągać celu
fjerne
stawać się niełatwym do odnalezienia, niewidocznym

przepaść ˈpʃɛpaɕʨ̑ n
avgrunn
obszar obok stromej ściany góry

przepis ˈpʃɛpʲis n
oppskrift
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy

przepisywać v
omskrive
pisać to samo powtórnie; sporządzać odpis
formidle
przekazywać na własność

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
vaktel
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepowiedzieć v
forutsi
przewidzieć przyszłe wydarzenia w nadnaturalny sposób, wyprorokować

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
unnskyld
uprzejme zwrócenie na siebie uwagi
beklager
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przepraszać pʃɛˈpraʃaʨ̑ v
beklage
wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę

przeprosiny n
unskyldning
akt przeproszenia kogoś

przeprowadzać ˌpʃɛprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
utføre
kierować czymś, wykonywać coś
handle
pomagać w przeniesieniu się do nowej siedziby
flytte
przenosić się do nowego miejsca (siedziby, mieszkania, domu); zmieniać adres (zamieszkania)

przeprowadzka ˌpʃɛprɔˈvaʦ̑ka n
handle
zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

przepuklina n
brokk
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepustka n
passere
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;
løyve
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś

przepych n
stat
ostentacyjne, widoczne bogactwo

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
flom
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się kogoś lub czegoś z jednego miejsca do drugiego
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

przepływać pʃɛˈpwɨvaʨ̑ v
flomme
pokonywać, przez długość lub szerokość, ciek albo zbiornik wodny

przerabiać v
gå an
(potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem
(technologia, technika, techniczny) zdobić tkaninę poprzez przeplatanie jej czymś
omskrive
dokonywać pewnych zmian w gotowym przedmiocie celem przystosowania go do określonej funkcji
forandre
stosować surowiec do otrzymania produktu lub półproduktu

przeraźliwy adj
-iss
o znacznej i niepokojącej intensywności
forferdelig
wzbudzający przerażenie

przerażający adj
grusom
taki, który budzi grozę, strach

przerażenie ˌpʃɛraˈʒɛ̃ɲɛ n
gru
nagły i silny strach

przerażony ˌpʃɛraˈʒɔ̃nɨ adj
redd
bardzo przestraszony

przerost n
utskeielse
nadmierne powiększenie rozmiarów; przesadne zwiększenie czegoś

przerwa ˈpʃɛrva n
pause
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole

przerywać pʃɛˈrɨvaʨ̑ v
avbryte
rwąc, dzielić coś
przeszkadzać w jakiejś czynności

przerzut n
metastase
(medycyna, medyczny) rozsiew nowotworu, metastaza;

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
flytte
kazać komuś, aby siadł w innym miejscu
overdrive
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości
przekraczać jakąś granicę, przeginać w czymś

przesilenie n
solverv
(astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

przeskakiwać ˌpʃɛskaˈcivaʨ̑ v
gå forbi
pokonywać skokiem jakąś przeszkodę

przesmyk ˈpʃɛsmɨk n
eid
(geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;
skur
(technologia, technika, techniczny) przestrzeń między nitkami osnowy, przez którą przechodzi czółenko

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
foreldet
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestawać pʃɛˈstavaʨ̑ v
slutte
przerywać jakąś czynność, nie robić czegoś dłużej

przestawiać v
handle
zmieniać położenie czegoś

przestraszyć pʃɛˈstraʃɨʨ̑ v
skremme
wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestronny pʃɛˈstrɔ̃nːɨ adj
rommelig
taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni

przestrzegać pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
advare
ostrzegać kogoś przed czymś
adlyde
stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
rom
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
określony obszar
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
ytre rom
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestworze pʃɛˈstfɔʒɛ n
rom
(książkowy) rozległa, nieograniczona przestrzeń (zwykle w liczbie mnogiej)

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a n
forbryter
osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczość pʃɛˈstɛ̃mpʧ̑ɔɕʨ̑ n
kriminalitet
ogół popełnionych przestępstw
popełnianie przestępstw

przestępczy pʃɛˈstɛ̃mpʧ̑ɨ adj
forbryter
związany z przestępczością i przestępcami; właściwy przestępcom

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
forbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesuwać pʃɛˈsuvaʨ̑ v
handle
zmieniać położenie

przeszczep ˈpʃɛʃʧ̑ɛp n
pode
(medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała
transplatasjon
(medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

przeszkadzać pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑ v
hindre
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
hemsko
coś, co przeszkadza, utrudnia

przeszukiwanie ˌpʃɛʃuciˈvãɲɛ n
lete
(rzeczownik odczasownikowy) od: przeszukiwać

przeszukiwać v
lete
szukając, przeglądać dokładnie, zaglądać w wiele miejsc

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
fortid
wszystko to, co już się wydarzyło;

przeszły ˈpʃɛʃwɨ adj
bortenfor
(gramatyka) odnoszący się do czasu przeszłego
taki, który już minął
nyest
(przestarzałe, przestarzały) poprzedni, ubiegły

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
overtru
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
overtroisk
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przesądzać v
bestemme
osądzać z góry

przesłanie pʃɛˈswãɲɛ n
betydning
główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi

przesłanka pʃɛˈswãnka n
premiss
okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przesłać ˈpʃɛswaʨ̑ v
sende
posłać, wysłać coś dokądś

przesłuchiwać v
lytta
słuchając, sprawdzać co lub kogo
avhøra
wypytywać kogo w czasie śledztwa

przeto ˈpʃɛtɔ conjunction
av
(książkowy) przyłącza wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

przetransportować v
transportere
przewieźć coś lub kogoś przy pomocy środków transportu

przetrwać v
leve lenger enn
przetrzymać trudny okres, utrzymać się przy życiu
motstå
trwając, pozostać na dłużej niż coś lub ktoś

przetwarzać v
forandre
zmieniać, nadając inne właściwości

przewaga pʃɛˈvaɡa n
fordel
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający adj
overlegen
będący w większej ilości lub liczbie

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
for det meste
w przeważającej części

przewidywanie ˌpʃɛvʲidɨˈvãɲɛ n
framsyn
domyślanie się, jaki jest najbardziej prawdopodobny tok zdarzeń w przyszłości

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑ v
forutse
prognozować przyszłe zdarzenia

przewijać pʃɛˈvʲijäʨ̑ v
skrolle
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment

przewlekły pʃɛˈvlɛkwɨ adj
kronisk
trwający długo lub stale

przewodni adj
nykel
stanowiący podstawę działania; wytyczający kierunek postępowania

przewodnictwo n
konduksjon
(biologia, biologiczny) przekazywanie sygnału wywołanego w organizmie przez określony bodziec
(fizyka, fizyczny) zjawisko przewodzenia ciepła, dźwięku lub prądu elektrycznego
presidentperiode
rola przewodniczenia, kierowania czymś

przewodniczący ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
styreformann
osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
stige
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
leder
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;
reisefører
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;

przewodzić pʃɛˈvɔʥ̑iʨ̑ v
bly
kierować kimś lub jakąś działalnością; dowodzić, stać na przywództwie

przewracać pʃɛˈvraʦ̑aʨ̑ v
falle
powodować upadek czegoś

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
sykkel
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przewrotny adj
falsk
odznaczający się fałszem, obłudą

przewóz ˈpʃɛvus n
føre
transport, przewiezienie

przez pʃɛs preposition
over
…czasu trwania czynności
gjennom
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
…przyczyny wykonania czynności
av
…narzędzia użytego do wykonania czynności
…operacji dzielenia (w matematyce)
…wykonawcy czynności w formach strony biernej

przezabawny ˌpʃɛzaˈbavnɨ adj
komisk
nadzwyczaj, niezwykle, bardzo zabawny

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
forkjølelse
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczać pʃɛˈznaʧ̑aʨ̑ v
dedikere
określać cel

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
lagnad
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

przeznaczony ˌpʃɛznaˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
enkelte
taki, który musi się stać

przezroczysty ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ adj
gjennomsiktig
taki, który przepuszcza światło

przełom ˈpʃɛwɔ̃m n
vendepunkt
(książkowy) nagła, zasadnicza zmiana, zwrotny moment w czymś

przełożony ˌpʃɛwɔˈʒɔ̃nɨ n
beherske
osoba wyższa rangą, mająca władzę nad kimś lub czymś

przełyk ˈpʃɛwɨk n
spiserør
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

przełykać v
svelge
(fizjologia, fizjologiczny) przesuwać treść z jamy ustnej w kierunku żołądka
(przenośnie, przenośnia) przeżywać w milczeniu trudną sytuację

przełącznik pʃɛˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
prylestokk
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową

przełęcz ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑ n
pass
(geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
laken
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

prześladować v
være besatt
nie pozwalać o sobie zapomnieć, być niemal stale obecnym
hundse
wyrządzać krzywdy, stale czynić przeszkody czy szykany

prześladowca ˌpʃɛɕlaˈdɔfʦ̑a n
stalker
osoba, która nieustannie sprawia komuś przykrość, robi krzywdę, nęka drugą osobę

przeżuwacz pʃɛˈʒuvaʧ̑ n
drøvtygger
(zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przeżuwać v
drøvtygge
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm
tygge
(fizjologia, fizjologiczny) żując, rozdrabniać pokarm zębami

przeżyć ˈpʃɛʒɨʨ̑ v
erfare
doświadczyć czegoś
leve lenger enn
pozostać przy życiu

przodek ˈpʃɔdɛk n
forfader
ktoś, od kogo ktoś pochodzi

przy pʃɨ preposition
imot
…opisujący okoliczność
rundt
…opisujący orientacyjny czas, okazję

przy okazji adv
medan
o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej)
o zdarzeniu podczas innego zdarzenia

przybierać v
anta
nabierać cech
przyjmować imię, nazwisko lub pseudonim
risa
o rzece lub wodzie: podnosić swój poziom, wzbierać

przybijać gwóźdź pʃɨˈbʲijäʥ̑ ˈɡvuɕʨ̑ v
fakke
mocować gwóźdź silnymi uderzeniami młotka

przybity pʃɨˈbʲitɨ adj
nedtrykt
załamany, smutny, zmartwiony

przybliżać v
forstørre
(optyka, optyczny) pokazywać w powiększeniu

przybliżony adj
tilnærmet
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przybytek n
forsterkning
przyrost czegoś

przybywać pʃɨˈbɨvaʨ̑ v
ankomme
docierać do pewnego miejsca

przybyć ˈpʃɨbɨʨ̑ v
ankomme
dotrzeć do jakiegoś miejsca

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
komme
przybywać dokądś

przychylny pʃɨˈxɨlnɨ adj
sympatisk
podchodzący z sympatią; dający, zapewniający dobre, korzystne warunki do czegoś; korzystny

przychód n
inntekt
(ekonomia, ekonomiczny) wpływy pieniężne osiągane w danym okresie

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
knapp
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem
stress
(językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) akcent dynamiczny
podkreślenie wypowiedzi intonacją głosu lub gestem

przyczepa n
tilhengar
(motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd

przyczepa campingowa n
campingvogn
(motoryzacja) pojazd drogowy, bez własnego silnika, z przeznaczeniem do mieszkania;

przyczepiać v
fortøye
umocowywać coś na czym lub do czego jakąś techniką
girspak
czepiając się czego lub kogo, zatrzymywać się na tym

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
grunn
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczyniać się pʃɨˈʧ̑ɨ̃ɲäʨ̑‿ɕɛ v
bidra
być częściowo przyczyną czegoś, wpływać na powstawanie czegoś

przyczółek n
brohode
(wojskowość, wojskowy) teren broniony za przeszkodą wodną;

przydatność pʃɨˈdatnɔɕʨ̑ n
begavelse
posiadanie zastosowania; cecha czegoś, co jest przydatne

przydatny pʃɨˈdatnɨ adj
nyttig
mający zastosowanie
hjelpsom
pomocny

przydawka pʃɨˈdafka n
attributt
(gramatyka) część zdania, będąca określeniem rzeczownika;

przydomek n
kallenavn
dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przydział ˈpʃɨʥ̑aw n
porsjon
to, co przydzielono

przyglądać się pʃɨɡˈlɔ̃ndaʨ̑‿ɕɛ v
observere
patrzeć uważnie, obserwować coś / kogoś

przygnębiony ˌpʃɨɡnɛ̃mˈbʲjɔ̃nɨ adj
nedtrykt
będący w obniżonym nastroju, z poczuciem kłopotów

przygoda pʃɨˈɡɔda n
eventyr
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygodny adj
tilfeldig
będący wynikiem przypadku lub taki, który zdarza się przypadkiem

przygotowanie ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ n
forberedelse
((także, też) w lm) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić

przygotowany adj
beredt
będący gotów do czegoś

przygotowywać ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑ v
bu
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
preposisjon
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
venn
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach

przyjacielski ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci adj
vennskapelig
serdeczny, życzliwy, przyjazny

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
venninne
kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazd n
ankomst
dotarcie do jakiegoś miejsca
przybycie pojazdu

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
vennligsinnet
(przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód
vennskapelig
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
vennskap
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjechać pʃɨˈjɛxaʨ̑ v
komme
o człowieku: przybyć za pomocą pojazdu na kołach
o pojeździe na kołach: przybyć

przyjemnie pʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
koselig
od: przyjemny

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
fornøyelse
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
hyggelig
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować pʃɨjˈmɔvaʨ̑ v
anta
akceptować wizytę/rozmowę; udzielać audiencji
dać pracę, zatrudniać
z góry coś zakładać
ta
o lekach: zażywać
godta
odbierać coś (rzecz, informację)

przyjęcie pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
aksept
(rzeczownik odczasownikowy) od: przyjąć
mottak
uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji

przyjęty adj
gjengs
powszechnie uznany lub używany

przyjść pʃɨjɕʨ̑ v
komme
(zobacz) przychodzić

przykleić v
girspak
przytwierdzić klejem
sette sammen
spowodować przylgnięcie
barbere
ulec przylepieniu, przylgnięciu do czegoś

przyklejać pʃɨkˈlɛjäʨ̑ v
sette sammen
powodować przywieranie do czegoś
girspak
umocowywać coś przy pomocy kleju lub taśmy klejącej
barbere
ulegać przyczepieniu do czegoś lub kogoś

przykrość ˈpʃɨkrɔɕʨ̑ n
sorg
niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami

przykry ˈpʃɨkrɨ adj
hyggelig
o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia
motbydelig
wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe
ekkel
wywołujący nieprzyjemne uczucia

przykrywać v
skyggelue
tworzyć górną część, okrycie czegoś

przykrywka n
lokk
przedmiot lub jego część, służąca do przykrywania

przykład ˈpʃɨkwat n
eksempel
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem

przykładać v
legge
umieszczać coś na czymś, powodując przyciśnięcie albo zasłonięcie tego

przykładowo adv
eksempelvis
na przykład

przylaszczka n
levermose
(systematyka) (botanika, botaniczny) Hepatica Mill., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych

przylegać v
berøre
mieć bliski lub bezpośredni kontakt w położeniu

przyległy adj
nabo-
graniczący z czymś, stykający się z czym

przymierze n
union
porozumienie pomiędzy stronami

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
adjektiv
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymiotnikowy ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ adj
adjektiv
odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem

przymus ˈpʃɨ̃mus n
tvang
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś

przymusowy adj
obligatorisk
wynikający z konieczności albo obowiązku

przymuszać v
påtvinge
wywierać nacisk na kogoś, by zrobił co wbrew woli
bite i det sure eplet
robić co wbrew własnej woli

przymykać pʃɨ̃ˈmɨkaʨ̑ v
fengsle
(potocznie, potoczny) osadzić kogoś w więzieniu lub areszcie
avslutte
zamykać coś niecałkowicie, zostawiając szczelinę

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
minst
nie mniej niż

przynosić pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
hente
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce

przynęta n
agn
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek pʃɨˈpadɛk n
kasus
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
tilfelidigvis
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
aleatorisk
będący wynikiem przypadku

przypalić v
bekk
spalić częściowo zewnętrzną część
ulec przypaleniu

przypaść ˈpʃɨpaɕʨ̑ v
nedgang
zdarzyć się, wypaść w danym momencie lub okresie

przypiekać v
riste
piekąc coś, powodować przyrumienienie tego z wierzchu
brenne
tak mocno grzać, że mogą powstawać rumieńce
steke
ulegać przypiekaniu

przypisać pʃɨˈpʲisaʨ̑ v
tilskrive
ustanowić związek czegoś z kimś lub z czymś

przypisywać ˌpʃɨpʲiˈsɨvaʨ̑ v
attributt
wskazywać na związek między jakimiś pojęciami, osobami

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
likne
być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś
huske
przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś

przypowieść n
allegori
(literacko) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej

przyprawa pʃɨˈprava n
kryddek
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprawiać pʃɨ.ˈpra.vʲjäʨ̑ v
krydre
dodawać przyprawę do potrawy lub napoju

przypuszczalnie adv
formodentlig
prawdopodobnie, być może

przypuszczalny adj
antakelig
oparty na przypuszczeniu

przypuszczać pʃɨˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
anta
uważać coś, domyślać się czegoś bez dostatecznych podstaw, bez pewności

przyroda pʃɨˈrɔda n
natur
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrost n
inkrementere
wzrost ilości czegoś

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
suffiks
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrzeczenie ˌpʃɨʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
love
(rzeczownik odczasownikowy) od: przyrzec
uroczysta obietnica

przyrzekać v
love
zapewniać słownie kogoś o zrobieniu czegoś

przyrząd ˈpʃɨʒɔ̃nt n
apparat
narzędzie, urządzenie

przysadka mózgowa pʃɨˈsatka muzˈɡɔva n
hypofyse
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów;

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
ed
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
sverge
silnie deklarować, mocno obiecywać

przysmak n
søtsaker
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rzecz, którą ktoś bardzo lubi spożywać, która mu bardzo smakuje

przysposobić ˌpʃɨspɔˈsɔbʲiʨ̑ v
anpasse
(dawniej, dawny) przygotować coś do użytku

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
holdeplass
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
bussholdeplass
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystawka pʃɨˈstafka n
forrett
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;

przystojny pʃɨˈstɔjnɨ adj
kjekk
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne

przystosować ˌpʃɨstɔˈsɔvaʨ̑ v
tilpasse
uczynić coś odpowiednim dla określonych zadań lub potrzeb

przystosowywać v
tilpasse
zmieniać coś odpowiednio do określonych wymagań
zmieniać się do nowych okoliczności

przystępny adj
slette
łatwy do zrozumienia

przystępować ˌpʃɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
sammenstille
dołączać do grupy lub organizacji
innflyging
podchodzić, zbliżać się

przysyłać pʃɨˈsɨwaʨ̑ v
sende
dostarczać coś nieosobiście, pocztą lub przez posłańca

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
framtid fremtid
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
neste
następny, bliski w czasie
framtid
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
ordtak ordspråk
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysługa pʃɨˈswuɡa n
vennskap
grzeczność wyświadczona komuś

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
adverb
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przytaczać v
sitere
przywoływać czyjąś wypowiedź, fragment tekstu

przytomność pʃɨˈtɔ̃mnɔɕʨ̑ n
bevissthet
stan pełnej świadomości

przytomny pʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
bevisst
świadomy tego, co się z nim dzieje; taki, który nie stracił przytomności lub ją odzyskał

przytulia n
kjøttøks
(botanika, botaniczny) pnąca lub płożąca się roślina rosnąca w zbożu;

przytulić pʃɨˈtulʲiʨ̑ v
klemme
okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się

przytulnie adv
koselig
domowo, ciepło, wygodnie

przytulny adj
koselig
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przytułek n
asyl
miejsce schronienia

przywieszka n
etikett
(filatelistyka) arkusik przylegający do znaczka pocztowego bez wydrukowanego waloru pieniężnego;

przywieźć v
bringe
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
pakt
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywiązanie ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
affeksjon
oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź

przywozić v
ta med tilbake
wioząc, dostarczać jakąś, rzecz lub kogoś do jakiegoś miejsca

przywódca pʃɨˈvutʦ̑a n
fører
osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy

przywłaszczać v
annektere
zabierać bezprawnie cudzą własność lub przyznawać sobie prawo do czegoś

przywłaszczyć pʃɨvˈwaʃʧ̑ɨʨ̑ v
annektere
włączyć cudzą własność do swojego majątku.

przyznawać pʃɨzˈnavaʨ̑ v
donasjon
przydzielać coś komuś, dawać
anerkjenne
uznawać czyjąś przewagę, wyższość (i tym podobne, i temu podobne)
innrømme
zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne
anerkjenne
potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
ærbar
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie

przyzwolenie ˌpʃɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
konsensus
pozwolenie, zgoda na coś

przyłoić v
drefse
(potocznie, potoczny) uderzyć mocno

przyłączać v
addere
(chemia, chemiczny) wiązać ze sobą inny element i przez to nabierać nowych cech chemicznych
overføre
dodawać nową jednostkę do czegoś większego
sammenstille
stawać się częścią danej grupy

przyłączyć pʃɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
sammenstille
wejść w skład jakiejś grupy, stając się jej częścią

przyśpieszać pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑ v
akselerere
sprawiać, że coś dzieje się szybciej
zwiększać prędkość

przód pʃut n
evne
część frontowa

prząść v
spinne
przerabiać kłąb włókna na przędzę

przędza ˈpʃɛ̃nʣ̑a n
garn
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

próba ˈpruba n
prøve
ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbka ˈprupka n
eksempel
mała porcja czegoś przeznaczona do badań

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
gjenta
odbywać próbę sztuki, sceny, występu
prøve
starać się coś zrobić
sprawdzać smak potrawy lub napoju

próchnica n
karies
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg pruk n
terskel
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny

próżnia ˈpruʒʲɲa n
vakuum
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

próżność ˈpruʒnɔɕʨ̑ n
forfengelighet
cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje

próżny ˈpruʒnɨ adj
overfladisk
mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu
tom
niczym niewypełniony

prąd prɔ̃nt n
strøm
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;

pręcik ˈprɛ̃ɲʨ̑ik n
spisepinne
(anatomia, anatomiczny) światłoczuła komórka siatkówki oka;

prędki ˈprɛ̃ntʲci adj
frisk og rask
szybki, odznaczający się dużą szybkością

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
hastighet
(fizyka, fizyczny) wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu
fart
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;

prędzej czy później ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j adv
før eller seinere
w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy)

pręgostrzyżyk n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

pręt prɛ̃nt n
abbor
(dawniej, dawny) miara długości i powierzchni
girspak
drążek, tyczka, witka
-bar
wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki

psalm psalm n
salme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

pseudoefedryna n
pseudoefedrin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

psikus ˈpʲɕikus n
horekunde
(potocznie, potoczny) coś zrobione dla żartu

psina ˈpʲɕĩna n
hundekjøtt
(potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) (spożywczy) mięso z psa

psota n
strek
coś dla jednej strony potencjalnie dowcipnego, a dla drugiej przykre, uciążliwe

pstry pstrɨ adj
broket
o rozmaitych barwach, wielokolorowy

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
ørret
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;

psuć psuʨ̑ v
forderve
pogarszać

psychiatra psɨˈxʲjatra n
psykiater
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatryczny adj
psykiatrisk
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychiczny psɨˈxʲiʧ̑nɨ adj
psykiker
związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
psykologi
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
psykologisk
dotyczący psychologii

psychopata ˌpsɨxɔˈpata n
psykopat
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na psychopatię

pszczelarstwo pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ n
birøkt
(rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
birøkter
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
bie
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
hvete
roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

ptak ptak n
fugl
(ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
fågelinfluensa
(weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptaszek ˈptaʃɛk n
småfugl
(potocznie, potoczny) (infantylnie) penis
mały ptak
fugl
(potocznie, potoczny) drobny oszust, przestępca
avkrysse
nazwa znaku ✓, służącego do zaznaczania wyboru

ptaszyna n
småfugl
mały ptak

publicystyczny ˌpublʲiʦ̑ɨˈstɨʧ̑nɨ adj
journalistisk
odnoszący się do publicystyki, mający charakter publicystyki, dotyczący dziennikarstwa

publiczność puˈblʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
publikum
grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody

publiczny puˈblʲiʧ̑nɨ adj
offentlig
taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi

publikacja ˌpublʲiˈkaʦ̑ʲja n
publikasjon
praca, artykuł, utwór wydane drukiem

publikować ˌpublʲiˈkɔvaʨ̑ v
publisere
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać
zajmować się wydawaniem gazety lub czasopisma

puch pux n
ned
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
hubro
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar ˈpuxar n
pokal
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

pucować puˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
pusse
starannie czyścić gładką powierznię, taką którą da się doprowadzić do połysku

pudel ˈpudɛl n
puddel
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder ˈpudɛr n
pudder
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudełko puˈdɛwkɔ n
eske
mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury

pudło ˈpudwɔ n
sjel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) część instrumentu wzmacniająca dźwięk
føre i pennen
(potocznie, potoczny) więzienie
frøken
chybiony strzał
kasse
duże pudełko
(motoryzacja) (potocznie, potoczny) stary lub zepsuty pojazd

pudłować pudˈwɔvaʨ̑ v
bomme
nie trafiać w cel; chybiać podczas strzelania

puginał puˈɟĩnaw n
dolk
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;

pukać ˈpukaʨ̑ v
dunke
uderzać czymś lekko w coś, powodując powstanie odgłosu

pulchny adj
fyldig
mający wydatne kształty i miękki z powodu dużej zawartości tkanki tłuszczowej
legg
miękki jak gąbka, łatwo uginający się pod naciskiem

pulpit ˈpulpʲit n
kontor
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest o tzw. okna;
kateter
stolik do pisania z pochyłym blatem

puls puls n
puls
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca

pulsar ˈpulsar n
pulsar
(astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

pulsować v
slå
(fizjologia, fizjologiczny) ulegać skurczowi i rozkurczowi i wywoływać tętno

pumeks ˈpũmɛks n
pimpstein
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;

punkt pũŋkt n
punkt
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;

punkt K n
kritisk punkt
(sport, sportowy) punkt na profilu skoczni narciarskiej;

punkt widokowy n
overse
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
standpunkt
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie

punktualny ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
akkurat
przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności

pupa ˈpupa n
bak
dziecięce pośladki, (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) każde inne

pupil ˈpupʲil n
elskling
osoba, którą ktoś lubi bardziej od innych, wyróżnia ją

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
fiolett
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

purysta puˈrɨsta n
puristisk
osoba pedantycznie dbająca o czystość języka

purée n
mos
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

pustać ˈpustaʨ̑ n
hedning
pustkowie, nieużytki porośnięte niską roślinnością bez drzew

pustelnik puˈstɛlʲɲik n
einstøing
(przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi
eremitt
człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie

pustka n
tomhet
pusta, niewypełniona przestrzeń

pustość n
tomhet
cecha tego, co jest puste, przeciwieństwo pełności

pustułka puˈstuwka n
tårnfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty ˈpustɨ adj
tom
niezawierający niczego

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
ørken
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie n
ørkenspredning
(geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

pustynny puˈstɨ̃nːɨ adj
ørken
związany z pustynią, pochodzący z terenów pustyni

puszczać ˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
slippe
przestawać trzymać coś

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
kattugle
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszczyk mszarny ˈpuʃʧ̑ɨk ˈm̥ʃarnɨ n
lappugle
(ornitologia, ornitologiczny) Strix nebulosa, gatunek sowy zamieszkujący lasy północnej Eurazji i Ameryki Północnej;

puszka ˈpuʃka n
boks
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puzdro n
skjede
(zootechnika, zootechniczny) napletek niektórych gatunków ssaków domowych, np. koni

puzon n
trombone
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

puzzle ˈpuzlɛ n
puslespill
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;

pułapka puˈwapka n
felle
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
zasadzka, podstęp

pułapka na myszy puˈwapka na‿ˈmɨʃɨ n
musefelle
proste mechaniczne urządzenie służące do łapania myszy na przynętę

pułk n
regiment
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
oberst
wyższy stopień oficerski niższy od generała;

puścić pawia ˈpuɕʨ̑iʨ̑ ˈpavʲja v
elge
(potocznie, potoczny) (pospolicie) zwymiotować

pycha ˈpɨxa n
stolthet
nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
pyrrhosseier
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk pɨsk n
nese
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki

pyszny ˈpɨʃnɨ adj
hovmodig
pełen pychy

pytanie pɨˈtãɲɛ n
spørsmål
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
spørre
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pył pɨw n
dust
(astronomia, astronomiczny) teoretyczna, wyidealizowana forma materii, której równanie stanu odpowiada płynowi o skończonej gęstości ale zerowym ciśnieniu;
(technologia, technika, techniczny) substancja mineralna pozostała po procesie spalania albo ścierania, kruszenia substancji stałych;
bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu

pójdźka n
kirkeugle
(ornitologia, ornitologiczny) nazwa ptaków z rodzaju Athene, z rodziny puszczykowatych;

pójdźka zwyczajna n
kirkeugle
(ornitologia, ornitologiczny) Athene noctua, gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych;

pójść pujɕʨ̑ v
date
(potocznie, potoczny) potoczyć się, mieć określony przebieg
pieszo udać się w jakąś stronę
poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce
rozpocząć jakąś długotrwałą czynność, wstąpić do jakiejś instytucji, organizacji
udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności

pójść do łóżka ˈpujʑʥ̑ dɔ‿ˈwuʃka v
legge
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) odbyć (z kimś) stosunek płciowy

pół puw numeralFraction
halv
jedna z dwóch równych części całości

półka ˈpuwka n
hylle
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
halvmåne
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);

półkula puwˈkula n
halvkule
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
(geometria) połowa kuli;

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
midnatt
godzina 24:00
nord
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-wschodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
nordøst
(geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
nordlig
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
nordøst
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
nordvest
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półotwarty ˌpuwɔtˈfartɨ adj
på gløtt
taki, który jest otwarty częściowo, trochę

półpasiec puwˈpaɕɛʦ̑ n
helvetesild
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
halvleder
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półroczny adj
halv årlig
trwający pół roku, mający pół roku

półton ˈpuwtɔ̃n n
nyanse
(książkowy) jeden z kolorów pośrednich między dwiema barwami podstawowymi

półwysep puwˈvɨsɛp n
halvøy
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

później ˈpuʑɲɛ̇j adv
senere
stopień wyższy od późno

późno ˈpuʑnɔ adv
sein
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

późny ˈpuʑnɨ adj
sein
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

pęcherz n
blære
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia

pęcherz moczowy n
urinblære
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu

pęcherzyk żółciowy n
galleblære
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci

pęd pɛ̃nt n
flå
szybkie posuwanie się naprzód, szybki ruch, szybki bieg
drive
wewnętrzna potrzeba, zamiłowanie do czegoś, wzmożona chęć dążenia do czegoś

pędzić ˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
gå på jakt
poruszać się bardzo szybko w pewnym kierunku
drive
poganiać stado zwierząt

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
navle
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina n
navlestreng
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta n
pinsett
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętla ˈpɛ̃ntla n
sløyfe
(informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie
løkke
związany na powrót sznur lub drut

płaca ˈpwaʦ̑a n
lønn
zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
betale
dawać (przekazywać) pieniądze za coś

płakać ˈpwakaʨ̑ v
gråte
wylewać łzy, ronić łzy

płakać nad rozlanym mlekiem ˈpwakaʨ̑ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m v
ikke gråt over spilt melk
użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie

płaski ˈpwasʲci adj
flat
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień
(przenośnie, przenośnia) niewyszukany, powierzchowny, banalny

płaskowyż pwaˈskɔvɨʃ n
høyslette
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;

płaszcz pwaʃʧ̑ n
kåpe
(anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków;
element konstrukcyjny urządzenia technicznego, jego osłona;
frakk
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

płaszcz ziemski ˈpwaʒʤ̑ʲ ˈʑɛ̃msʲci n
mantel
warstwa Ziemi o grubości ok. 2900 km, leżąca pomiędzy skorupą a jądrem;

płaszczka ˈpwaʃʧ̑ka n
rokke
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
plan
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;
slette
płaska powierzchnia

płatek ˈpwatɛk n
kronblad
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:
snøfnugg
kryształ śniegu

płatek śniegu ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu n
snøfnugg
struktura kryształów śniegu

płatność ˈpwatnɔɕʨ̑ n
betaling
efekt, akt płacenia dokonywany w wyznaczonym terminie

płetwa ˈpwɛtfa n
finne
(zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwa ogonowa n
halefinne
(zoologia, zoologiczny) tylna płetwa zwierząt wodnych

płetwal błękitny n
blåhval
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal;

płeć pwɛʨ̑ n
kjønn
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płodzić v
jobbe
(przenośnie, przenośnia) być twórcą czegoś

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
flamme
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płonąć ˈpwɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
brenne
być trawionym przez ogień
silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć

płot pwɔt n
gjerde
ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płotek ˈpwɔtɛk n
hekk
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w biegach płotkarskich

płoć pwɔʨ̑ n
mort
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rutilus rutilus, niewielka srebrzysta ryba eurazjatycka;

płucny adj
lunge-
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
lunge
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług pwuk n
plog
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płyn pwɨ̃n n
væske
substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płynnie adv
flytende
w sposób płynny, sprawnie

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
flytende
będący płynem
odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
flomme
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku
passere
o czasie: upływać, mijać
svømme
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi

płyta ˈpwɨta n
steinhelle
element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru
CD-plate
krążek służący do przechowywania muzyki lub danych
borde
płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości

pływak ˈpwɨvak n
dupp
(technologia, technika, techniczny) element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy

pływalnia pwɨˈvalʲɲa n
svømmehall
(sport, sportowy) obiekt sportowy przeznaczony do treningu pływania

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
svømme
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

płód pwut n
foster
zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

płótno ˈpwutnɔ n
lin
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

quad kwɔt n
ATV
(motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

queer n
homse
androgyniczna osoba nie identyfikująca się z żadną płcią

quiz n
gjettekonkurranse
rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

quizowy adj
gjettekonkurranse
odnoszący się do quizu

rabarbar raˈbarbar n
rabarbra
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

rabat ˈrabat n
rabatt
obniżka ceny

rabata raˈbata n
blomsterbed
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wąska grządka kwiatowa obramowująca trawnik

rabin ˈrabʲĩn n
rabbiner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabować raˈbɔvaʨ̑ v
røve
bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy

rabunek n
ran
zabranie siłą czyjejś własności

rabuś ˈrabuɕ n
røver
ten, który rabuje, kradnie

rachunek raˈxũnɛk n
redegjørelse
(bankowość, bankowy) konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe
regning
kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

rachunkowy adj
redegjørelse
(księgowość) odnoszący się do obrotów finansowych, stanu majątku, itp.
aritmetikk
(matematyka, matematyczny) dotyczący obliczeń; dokonywany rachunkiem

racja ˈraʦ̑ʲja n
komma
najczęściej w liczbie mnogiej argument, stanowisko
rett
słuszność, prawda

racjonalistyczny ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
rasjonalistisk
(filozofia, filozoficzny) związany z racjonalizmem

racjonalność ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
rasjonalitet
cecha tego, co racjonalne

racjonalny ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
fornuftig
opierający się na logicznym rozumowaniu

raczej ˈraʧ̑ɛj adv
kanskje
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia
flere
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
gå an
łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie))
påspandere
delektować się czymś, częstować się czymś

rad rat adj
heldig
zadowolony, radosny

rad rat n
radium
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;
hjul
(fizyka, fizyczny) jednostka dawki pochłoniętej;

rada ˈrada n
råd
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar ˈradar n
radar
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radian ˈradʲjãn n
radian
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;

radio ˈradʲjɔ n
radio
instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;

radioaktywność n
radioaktivitet
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioteleskop n
radioteleskop
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radiowóz raˈdʲjɔvus n
politibil
samochód policyjny;

radon ˈradɔ̃n n
radon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radosny raˈdɔsnɨ adj
heldig
taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

radość ˈradɔɕʨ̑ n
glede
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radziecki raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci adj
sovjetisk
odnoszący się do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR)

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
råde
udzielać komuś rady

radło n
ard
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie do spulchniania gleby bez odwracania skiby

rafa ˈrafa n
rev
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafa koralowa ˈrafa ˌkɔraˈlɔva n
rev
rafa powstała z nagromadzenia pozostałości organizmów morskich, głównie szkieletów korali

rafinować ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑ v
raffinere
poddawać procesowi rafinacji

raj raj n
paradis
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
skatteparadis
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajstopy rajˈstɔpɨ n
strømpebukse
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak rak n
kreps
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;

rakieta raˈcɛta n
rakett
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;

rama ˈrãma n
ramme
oprawa obrazu, lustra lub szyby

ramiączko rãˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ n
rem
pasek tkaniny podtrzymujący na ramionach część garderoby, np. bluzkę, stanik;

ramię ˈrãmʲjɛ n
skulder
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego
arm
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna
w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym

ramka ˈrãmka n
pakke
(telekomunikacja) jednostka informacji transmitowanej przez sieć telekomunikacyjną;
frame
mała rama, obramowanie np. z listewek
bord
obramowanie w tekście

rana ˈrãna n
sår skade
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

randka ˈrãntka n
date
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu

randomowy ˌrãndɔ̃ˈmɔvɨ adj
tilfeldig
(neologizm) losowy, przypadkowy

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
stjertmeis
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;

ranić ˈrãɲiʨ̑ v
skadet
(przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość; urażać czyjeś uczucia
skade
powodować kaleczenie
zadać ranę

rano ˈrãnɔ n
morgen
wczesna pora dnia

ransomware n
gisselvare utpressingsprogramvare utpressingsvare
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

rany boskie interjection
Gudskjelov
(przenośnie, przenośnia) wykrzyknienie, które może wyrażać zaskoczenie, irytację, zdziwienie, gniew

raport ˈrapɔrt n
rapport
szczegółowe sprawozdanie

raptem ˈraptɛ̃m adv
plutselig
(potocznie, potoczny) nagle, znienacka
bare at
(potocznie, potoczny) nie więcej niż

raróg ˈraruk n
tatarfalk
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

rasa ˈrasa n
ras
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasizm ˈraɕism̥ n
rasisme
ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

raszpla ˈraʃpla n
rasp
(rzemiosło, rzemieślniczy) stalowy pilnik o grubych nacięciach

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
redde
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratunek raˈtũnɛk n
bidra til
pomoc w niebezpieczeństwie

ratunku raˈtũnku interjection
hjelp
wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

ratusz ˈratuʃ n
rådhus
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

raz 'razɨ ras cardinalNumeral
ett
przy liczeniu jeden

raz 'razɨ ras n
hylster
okoliczność, ewentualność
gang
pojedyncza realizacja czynności
jednostka jakiejś wielkości
slag
uderzenie wymierzone za pomocą przeznaczonego do tego celu narzędzia

razem ˈrazɛ̃m adv
samlet
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

razić ˈraʑiʨ̑ v
slå
atakować za pomocą jakiejś broni

rdza rʣ̑a n
rust
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzawy ˈrʣ̑avɨ adj
rust
brunatnoceglasty, rudawy, mający kolor rdzy

rdzenny adj
etnisk
nieobjęty zewnętrznym wpływem

rdzewieć ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑ v
ruste
(technologia, technika, techniczny) o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się

rdzeń rʣ̑ɛ̃ɲ n
rote
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;
kjerne
istota czegoś

rdzeń kręgowy n
ryggmarg
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała

re- rɛ prefix
gjen-
znowu, ponownie

reagować ˌrɛaˈɡɔvaʨ̑ v
reagere
odpowiadać jakimś zachowaniem na daną sytuację

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
reaksjon
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce

reakcyjny adj
reaksjonær
(pejoratywnie, pejoratywny) sprzeciwiający się wszelkim zmianom, przeciwny postępowi

reaktor katalityczny rɛˈaktɔr ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ n
katalysator
(motoryzacja) część układu wydechowego wszystkich współczesnych samochodów osobowych spełniająca funkcję pozasilnikowego systemu zmniejszania emisji szkodliwych składników spalin;

real ˈrɛal n
ekte
(jednostka monetarna) brazylijska waluta;

realistyczny adj
realistisk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu
oparty na trzeźwym patrzeniu na świat

realizacja ˌrɛalʲiˈzaʦ̑ʲja n
utførelse
doprowadzenie do wykonania czegoś

realizm n
realisme
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości

realny rɛˈalnɨ adj
ekte
(ekonomia, ekonomiczny) odniesiony do wzrostu cen

rebeliant rɛˈbɛlʲjãnt n
rebell
uzbrojony bojownik buntujący się przeciwko istniejącej władzy;

recenzja rɛˈʦ̑ɛ̃w̃zʲja n
kritikk
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu

recepcja rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
mottak
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
(książkowy) (sztuka) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

recepcjonista n
resepsjonist
osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recepta n
resept
(przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania
pisemne zlecenie wydania leku

rechotać rɛˈxɔtaʨ̑ v
vrinske
(potocznie, potoczny) śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie
kvekke
o żabie: wydawać charakterystyczny głos
vrinske
(potocznie, potoczny) śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie

recytować v
resitere
wygłaszać z pamięci utwór literacki

redagować v
redigere
kierować redakcją czasopisma, dzieła zbiorowego, decydując ostatecznie o jego treści i formie
opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku

redaktor rɛˈdaktɔr n
redaktør
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

redukcja rɛˈdukʦ̑ʲja n
reduksjon
sprowadzenie czegoś do mniejszych rozmiarów

redukować v
redusere
(chemia, chemiczny) wprowadzać pierwiastek do mniejszej wartościowości wskutek przyłączania elektronów, poprzez odbieranie tlenu lub wprowadzanie wodoru
powodować zmniejszenie czego
avfyre
likwidować etaty pracownicze

refektarz rɛˈfɛktaʃ n
refektorium
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referencja ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
referanse
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
folkeavstemming
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

refować rɛˈfɔvaʨ̑ v
reve
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek

refren ˈrɛfrɛ̃n n
refreng
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regaty rɛˈɡatɨ n
regatta
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyścig łodzi lub statków;

regał ˈrɛɡaw n
hylle
mebel z półkami

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
regent
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

region ˈrɛɟɔ̃n n
region
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi

regionalny ˌrɛɟɔ̃ˈnalnɨ adj
lokal
(przymiotnik) od region

regulacja n
regulering
(językoznawstwo, językoznawczy) sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami
instilling
sterowanie zmianą danej wielkości

regularnie ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
regelmessig
w sposób regularny

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
regelmessig
(gramatyka) posiadający typową odmianę
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

regulować ˌrɛɡuˈlɔvaʨ̑ v
justere
(technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób
dozować ilość, moc czegoś
kontrollere
ustalać reguły, zasady

reguła rɛˈɡuwa n
regel
zasada, według której należy postępować

reja n
gård
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca;

rejestrować v
spille inn
(technologia, technika, techniczny) utrwalać w pamięci urządzenia

rejon ˈrɛjɔ̃n n
område
obszar, strefa, określona część

rejs n
cruise
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin ˈrɛcĩn n
hai
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama rɛkˈlãma n
reklame annonse
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

reklamacja ˌrɛklãˈmaʦ̑ʲja n
innvending
zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi

rekolekcjonista n
predikant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie: głoszący rekolekcje

rekomendacja ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja n
anbefaling
(książkowy) opinia o kimś (zazwyczaj pozytywna)

rekomendować ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑ v
anbefale
dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekreacja ˌrɛkrɛˈaʦ̑ʲja n
rekreasjon
odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej

rekwizyt rɛˈkfʲizɨt n
tomt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;

relacja rɛˈlaʦ̑ʲja n
historie
opis zdarzenia, wydarzenia, sytuacji
bekjent
zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów

relaks ˈrɛlaks n
rekreasjon
wypoczynek, oderwanie się od codziennych obowiązków

relatywistyczny adj
relativistisk
(filozofia, filozoficzny) oparty na relatywizmie
(fizyka, fizyczny) związany z teorią względności

relatywnie ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ adv
relativt
względnie

relewantny ˌrɛlɛˈvãntnɨ adj
relevant
ważny z czyjegoś punktu widzenia lub istotny w jakiejś sprawie

religia rɛˈlʲiɟja n
religion
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
religiøs
dotyczący religii, opisujący religię
postępujący zgodnie z zasadami religii

remis ˈrɛ̃mʲis n
uavgjort
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

remiz ˈrɛ̃mʲis n
pungmeis
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda;

remont ˈrɛ̃mɔ̃nt n
overhale
doprowadzenie do stanu użyteczności

ren rɛ̃n n
rhenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;
reinsdyr
(zoologia, zoologiczny) renifer

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
reinsdyr
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma rɛ̃ˈnɔ̃ma n
omdømme
sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

renomowany adj
berømt
mający renomę, szeroko rozpowszechnioną dobrą opinię, cieszący się uznaniem

rentowny rɛ̃nˈtɔvnɨ adj
lønnsom
przynoszący zysk

reperować v
reparasjon
przywracać stan użyteczności rzeczy uszkodzonej

repertuar ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar n
repertoar
zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie

replika ˈrɛplʲika n
replika
powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału;

reportaż n
reportasje
(literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reportażysta n
reporter
autor reportaży

reporter rɛˈpɔrtɛr n
reporter
dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

reprezentować ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
uttrykke
wyrażać coś
representere
występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem

reprymenda ˌrɛprɨ̃ˈmɛ̃nda n
refse
nagana, upomnienie, admonicja

republika rɛˈpublʲika n
republik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo posiadające ustrój (1.1)
republikk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
bananrepublikk
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy;

reputacja ˌrɛpuˈtaʦ̑ʲja n
rykte
opinia o kimś, dobre imię

respekt ˈrɛspɛkt n
aktelse
szacunek, poważanie

restart ˈrɛstart n
start PC'en på nytt
(informatyka, informatyczny) ponowne uruchomienie

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
restaurant
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

restauracyjny adj
restaurant
dotyczący restauracji, związany z restauracją

restrukturyzacja ˌrɛstrukturɨˈzaʦ̑ʲja n
restrukturering
(ekonomia, ekonomiczny) zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;

reszta ˈrɛʃta n
penger
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

retoryka n
retorikk
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1)

reumatyzm rɛwˈmatɨsm̥ n
revmatisme
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewanż n
hevn
odwzajemnienie się komuś za coś nierzadko czymś podobnym

rewizja n
lete
(kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia
bokettersyn
kontrola urzędowa dokonywana w określonej instytucji

rewolta rɛˈvɔlta n
upprør
zbrojny spisek, bunt

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
revolusjon
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja francuska ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja frãnˈʦ̑uska n
den franske revolusjon
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;

rewolucjonista ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
revolusjonær
uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucyjny ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ adj
revolusjonær
dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
revolver
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezerwa n
reservetropp
powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia
zapas czegoś

rezerwacja ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja n
forbehold
czynność rezerwowania czegoś
dowód zarezerwowania czegoś

rezerwat rɛˈzɛrvat n
forbehold
wydzielony obszar przymusowego osiedlenia ludności rdzennej

rezerwat przyrody n
bestilling
(ekologia, ekologiczny) obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce;

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑ v
bestille
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy n
bestilling
(sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

rezolucja ˌrɛzɔˈluʦ̑ʲja n
vedtak
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad

rezolutny ˌrɛzɔˈlutnɨ adj
snartenkt
bystry, zaradny

rezultat rɛˈzultat n
resultat
wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

rezydencja ˌrɛzɨˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
bolig
wielki budynek mieszkalny o charakterze reprezentacyjnym

rezydent n
beboer
osoba mieszkająca w jakimś kraju, nie mając jego obywatelstwa

rezydentny adj
beboer
(informatyka, informatyczny) taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera

rezyliencja n
motstandsdyktighet
(psychologia, psychologiczny) indywidualna zdolność do znoszenia przeciwności losu;

reżim n
regime
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
regissør
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

ring rʲĩŋk n
ring
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

robak ˈrɔbak n
orm
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;

rober ˈrɔbɛr n
bilgummi
(termin karciany) część gry w brydża lub wista zakończona podliczeniem punktów

robić ˈrɔbʲiʨ̑ v
lage gjøre
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
gjøre
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

robić na drutach ˈrɔbʲiʨ̑ na‿ˈdrutax v
strikke
wykonywać robotę dzianą na drutach; dziać

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
gjøre en fjær til fem høns
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

roboczy rɔˈbɔʧ̑ɨ adj
arbeid
związany z robotą, właściwy robocie

robot ˈrɔbɔt n
robot
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robota rɔˈbɔta n
arbeid
(potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś

robotnik rɔˈbɔtʲɲik n
arbeider
pracownik wykonujący pracę fizyczną

robótka rɔˈbutka n
håndarbeid
(przestarzałe, przestarzały) przedmiot (np. serwetka, ubranie itp.) wykonany (albo w trakcie wykonywania) ręcznie igłą, na drutach, na szydełku itp.

rock rɔk n
bergart
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
jubileum
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

rocznicowy adj
bryllupsdag
odnoszący się do rocznicy, związany z rocznicą

rocznie ˈrɔʧ̑ʲɲɛ adv
årlig
w ciągu roku; dotyczy ilości czegoś

roczny ˈrɔʧ̑nɨ adj
årlig
trwający przez rok
obejmujący czas roku

rodak n
landsmann
człowiek pochodzący z tego samego narodu
człowiek pochodzący z tej samej okolicy, regionu

rodowód n
origo
początek, z którego coś lub ktoś się wywodzi

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
kjønn
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
hankjønn
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
intetkjønn
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
hunkjønn
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
artikkel
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
bestemd artikkel
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
søsken
brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
forelder
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
foreldre
ojciec i matka

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
familie
rodzice wraz z ich dziećmi
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
fram
(botanika, botaniczny) o roślinach, ziemi: wydawać plon
føde
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat

rodzony adj
eie
bardzo blisko spokrewniony

rodzynek rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk n
rosin
suszone winogrono

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
roentgenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogacz ˈrɔɡaʧ̑ n
hanrei
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie) zdradzany mąż

rogal ˈrɔɡal n
croissant
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo w kształcie półksiężyca;

roić v
drømme
rozmyślać, marzyć o czymś nierealnym
przychodzić do głowy
vrimle
występować licznie

rok rɔk n
år
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
skuddår skotår
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rokoko n
rokokko
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

rokokowy adj
rokokko
(sztuka) związany z rokoko, dotyczący rokoko

rokować rɔˈkɔvaʨ̑ v
drøfte
prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy

rola ˈrɔla n
rolle
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
funkcja, odpowiedzialność

rolada rɔˈlada n
rullekake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto biszkoptowe uformowane w rulon, nadziane jakąś masą

rolka ˈrɔlka n
spole
szpula, tuba z czymś na nią nawiniętym

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
landbruk
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolniczy rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
dyrke
dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

rolnik ˈrɔlʲɲik n
bonde
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

rolować rɔˈlɔvaʨ̑ v
lure
(potocznie, potoczny) oszukiwać, zwodzić
skrolle
zwijać w rulon

romaji n
rōmaji
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;

romans ˈrɔ̃mãw̃s n
forretning
(potocznie, potoczny) interes, sprawa

romb rɔ̃mp n
rombe
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

romeo n
Romeo
zalotnik

romski ˈrɔ̃msʲci adj
Romafolket
odnoszący się do Romów

rondel ˈrɔ̃ndɛl n
panne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) względnie płytki garnek z rączką lub uchami;

rondo ˈrɔ̃ndɔ n
brem
brzeg kapelusza otaczający jego główkę

ropa ˈrɔpa n
olje
(potocznie, potoczny) ropa naftowa

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
petroleum
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
verkebyll
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropucha rɔˈpuxa n
padde
(herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa ˈrɔsa n
dugg
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosiczka n
soldogg
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
risa
o cieście podnosić się
vokse
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
powiększać swoje rozmiary, skalę
o roślinach występować

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
jerv
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
russisk
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
russisk
język urzędowy Rosji;

roszować rɔˈʂɔ.vat͡ɕ v
borg
(szachy, pojęcie szachowe) wykonywać roszadę

rosół ˈrɔsuw n
buljong
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;

rotmistrz ˈrɔtmʲisṭʃ n
rittmester
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii z pierwszej połowy XX wieku;

rotor ˈrɔtɔr n
rotor
(technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik

rower ˈrɔvɛr n
sykkel
jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
syklist
osoba poruszająca się za pomocą roweru

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
forskjell
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbitek rɔzˈbʲitɛk n
vrak
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa

rozbić ˈrɔzbʲiʨ̑ v
slå
(książkowy) pokonać nieprzyjaciela w walce, rozproszyć siły nieprzyjaciela
skadet
uszkodzić część ciała przez uderzenie lub upadek
krasje
ulec wypadkowi

rozbójnik n
landeveisrøver
(przestarzałe, przestarzały) osoba parająca się rozbojem

rozchlapywać ˌrɔsxlaˈpɨvaʨ̑ v
plaske
chlapiąc, rozrzucać coś na zewnątrz czegoś

rozchodzić v
spre
być przekazywanym
strø
iść od siebie w różnych kierunkach
slå opp
starać się o rozwód
slaglengde
wydobywać się z jakiegoś źródło w wielu kierunkach

rozciągać v
knipse
rozpościerać się między punktami, brzegami

rozczarowany adj
skuffet
taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

rozdrabniać v
smuldre
dzielić na drobne części
dzielić na poszczególne części
falle i grus
dzielić się samoistnie na małe części

rozdroże rɔzˈdrɔʒɛ n
veiskille
miejsce, w którym droga, ścieżka, szlak rozgałęzia się

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
kapittel
(drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozdzielać rɔʑˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
avsondre
dokonywać podziału na części
dele
rozdawać, dystrybuować coś między grupę ludzi lub zwierząt

rozdzielczość n
vedtak
(informatyka, informatyczny) (poligrafia) miara dokładności obrazowania

rozegrać v
leke
przeprowadzić grę aż do rozstrzygnięcia
spille
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przebiec w określonych scenariuszem warunkach
finne sted
ulec zaistnieniu

rozejm n
våpenhvile
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozeta rɔˈzɛta n
rosett
(architektura, architektoniczny) ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit
(botanika, botaniczny) zespół liści pędu ułożonych na jednym poziomie u części roślin o krótkiej łodydze, tuż nad powierzchnią ziemi;
(dawniej, dawny) (hutnictwo, hutniczy) zbierana z wierzchu rudy skorupka miedziana, wyprażona i wytopiona z odtleniaczem kwarcowym, stopiona powtórnie z węglem
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) intarsja wokół otworu rezonansowego w instrumentach szarpanych

rozeznanie n
kunnskap
orientacja w jakiejś sprawie, dziedzinie

rozgniewany adj
sint
taki, który wyraża wzbierający gniew

rozgniewać v
sint
wywołać gniew u kogo

rozgrywka rɔzˈɡrɨfka n
med
(sport, sportowy) mecz
kjempe for
zmaganie, spór, rywalizacja przeciwstawnych sił

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
benådning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;

rozgrzewka rɔzˈɡʒɛfka n
oppvarming
(sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku;

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
sjøstjerne
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz ˈrɔskas n
ordre
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkoszować się ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑‿ɕɛ v
nyte
odczuwać dużą przyjemność, doznawać rozkoszy z jakiego powodu

rozkład ˈrɔskwat n
etasje
plan czynności następujących w jakimś określonym porządku czasu
oppløsning
proces lub wynik gnicia
timeplan
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

rozkład jazdy ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ n
timeplan
lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozkładać rɔsˈkwadaʨ̑ v
spre
kłaść zbiór jakichś rzeczy na większej przestrzeni
unosić kończyny na szerokość

rozległy rɔzˈlɛɡwɨ adj
vid
obejmujący duży obszar
omfangsrik
posiadający znaczny zakres, zasięg

rozlewać v
øse
lejąc, napełniać kilka naczyń

rozlewisko ˌrɔzlɛˈvʲiskɔ n
bakevje
(książkowy) miejsce zalane wodą; także: naturalny zbiornik wody pozostały po powodzi;

rozmaity ˌrɔzmaˈ<sup>j</sup>itɨ adj
ulike
charakteryzujący się różnorodnością swoich cech, np. kształtów, kolorów, typów

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
rosmarin
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

rozmawiać rɔzˈmavʲjäʨ̑ v
snakke
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
størrelse
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmowa rɔzˈmɔva n
samtale
ustna wymiana zdań

rozmowność n
nebb
cecha bycia rozmownym, chętnym do rozmowy

rozmowny rɔzˈmɔvnɨ adj
plaprende
(książkowy) taki, który lubi rozmawiać, jest chętny do rozmowy

rozmyślać rɔzˈmɨɕlaʨ̑ v
betrakte
zastanawiać się nad czymś; długo o czymś myśleć, rozważać coś
svinge
zmieniać zdanie, zniechęcać się; wycofywać się, odstępować od jakiegoś zdania, decyzji

rozmówki rɔzˈmufʲci n
parlør
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

roznegliżowany ˌrɔznɛɡlʲiʒɔˈvãnɨ adj
naken
rozebrany do bielizny, także nagi

rozpacz ˈrɔspaʧ̑ n
frustrasjon
silne uczucie wyrażające bezsilność i zwątpienie

rozpaczać v
fortvile
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozpaczliwy adj
håpløs
pełen rozpaczy, wyrażający czyjąś rozpacz

rozpad ˈrɔspat n
oppløsning
podzielenie na części

rozpakowywać v
pakke opp
wyjmować z opakowania, zdejmować opakowanie

rozpatrywać ˌrɔspaˈtrɨvaʨ̑ v
eksaminere
(książkowy) brać pod rozwagę, rozważać coś wnikliwie, zaznajamiać się z czymś, analizować

rozpiętość rɔsˈpʲjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
spre
odległość pomiędzy najdalszymi krańcami

rozpoczynać ˌrɔspɔˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
rykk
inicjować coś, dawać początek
znaleźć się na początku

rozpoczęcie ˌrɔspɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
begynnelse
moment w którym coś się rozpoczyna

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
gylf
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozpowiadać v
fortelle
dzielić się wiadomościami z wszystkimi

rozpowszechnić v
spre
uczynić coś powszechnie znanym

rozpoznawać v
identifisere seg
identyfikować kogoś lub coś, wyróżniając spośród innych; badając, stwierdzić, określić coś

rozpoznawczy adj
identifikasjon
dający sposobność rozpoznania

rozpościerać v
spre
rozkładać na dużej powierzchni coś przedtem złożonego
zajmować dużą powierzchnię lub przestrzeń

rozpraszać v
fjerne
przyczyniać się do ustąpienia niewłaściwych stanów psychicznych
spre
rozpędzać na wszystkie strony
distrahere
uniemożliwiać skupienie się nad czym
fri
(meteorologia, meteorologiczny) ulegać ustąpieniu

rozpusta n
skjørlevnet
brak moralności w sferze seksualnej

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
løysemiddel
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozpuszczony ˌrɔspuʃˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
åpen
(fryzyjski) luzem, niezwiązany

rozrzucać rɔzˈʒuʦ̑aʨ̑ v
strø
rzucać niedbale lub chaotycznie rzeczami

rozsiewać v
spre
być źródłem czego
czynić bardziej znanym
så
siejąc, rozmieszczać na znacznej przestrzeni

rozstrzygać v
avgjøre
podejmować ostateczną decyzję po etapie rozważań

rozstęp n
strekkmerke
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;

rozszczep n
kløyve
miejsce rozszczepione, rozszczepienie

rozsądek rɔsˈːɔ̃ndɛk n
fornuft
intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

rozsądny rɔsˈːɔ̃ndnɨ adj
fornuftig
taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie n
åndsfraværelse
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztropny adj
fornuftig
kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie

roztrzepany adj
distré
skłonny do nieuwagi i chaotyczności

rozum ˈrɔzũm n
fornuft
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
forstå
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozwaga rɔzˈvaɡa n
dømekraft
namysł, refleksja, umiejętność rozsądnego przemyślenia czegoś przed działaniem

rozważać rɔzˈvaʒaʨ̑ v
vurdere
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozweselić ˌrɔzvɛˈsɛlʲiʨ̑ v
heiarop
sprawić, że ktoś jest wesoły

rozwijać rɔzˈvʲijäʨ̑ v
utvikle
prowadzić długotrwałą operację o rosnącej skali

rozwiązywać ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
angre
likwidować węzeł lub splątanie

rozwlekły rɔzˈvlɛkwɨ adj
diffundere
zawierający nadmiar treści, często niespójnej

rozwolnienie n
diaré
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) wydalanie luźnego lub wodnistego stolca

rozwód ˈrɔzvut n
skilsmisse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój ˈrɔzvuj n
utvikling
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

rozzłościć v
sinne
spowodować u kogoś złość

rozładować ˌrɔzwaˈdɔvaʨ̑ v
utlade
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem
avløse
(przenośnie, przenośnia) zlikwidować gęstą atmosferę, usunąć napięcie, złagodzić konflikt lub trudną sytuację

rozłożyć v
innlede
postawić coś złożonego w swej okazałości

rozłączać v
avsondre
powodować oddzielanie się uprzednio połączonych jednostek

rościć v
påstand
zgłaszać prawa, pretensje do czegoś

roślina rɔɕˈlʲĩna n
plante
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina doniczkowa n
potteplante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych

rożeniec rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
stjertand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
kvikksølv
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubaszny ruˈbaʃnɨ adj
grov
prosty, dosadny, bezceremonialny, swobodny w sposobie zachowania, poufale żartobliwy, frywolny

rubid ˈrubʲit n
rubidium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubież ˈrubʲjɛʃ n
linje
(wojskowość, wojskowy) pas terenu, na którym odbywają się operacje wojenne

rubin ˈrubʲĩn n
rubin
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

rubinowy adj
rubin
mający kolor rubinu

ruch rux n
bevegelse
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
gest, ruszenie częścią ciała
trafikk
sposób poruszania się na drodze
trekk
w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka

ruch oporu ˈrux ɔˈpɔru n
motstandsbevegelse
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;

ruch uliczny ˈrux uˈlʲiʧ̑nɨ n
ferdsel
ogół pojazdów i pieszych poruszających się drogami publicznymi, szczególnie w kontekście jego uciążliwości i negatywnych następstw

ruchliwy adj
aktiv
będący w nieustannym ruchu
sysselsette
charakteryzujący się wzmożonym ruchem

ruchomy ruˈxɔ̃mɨ adj
bevegelig
dający się przenosić

ruda ˈruda n
malm
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudy ˈrudɨ adj
ingefær
o człowieku lub zwierzęciu: mający rude (1.1) włosy (sierść)
w kolorze rdzy

rudzik ˈruʥ̑ik n
raudstrupe
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa ˈrufa n
akterende
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rukola ruˈkɔla n
rakett
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) rokietta siewna, roślina warzywna i przyprawowa

rulon n
knipse
cylindryczny zwój z czegoś płaskiego

rum rũm n
rom
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumieniec n
nettopp
czasowe różowe zabarwienie policzków

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
rumensk
urzędowy język Rumunii;

rupia ˈrupʲja n
rupee
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rura ˈrura n
rør
przewód do transportu płynów;

rusałka admirał ruˈsawka ːdˈmʲiraw n
admiral
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;

ruszać ˈruʃaʨ̑ v
rykk
(potocznie, potoczny) dotykać
rozpoczynać działanie
handle
(potocznie, potoczny) powodować silne emocje
wprawiać w ruch lub utrzymywać w ruchu, powodować wykonanie ruchu
berøre
(potocznie, potoczny) uszczuplać zasoby

ruszt ruʃt n
rist
część urządzenia do spalania (pieca lub kotła), a także grilla, pod którą umieszcza się paliwo

rusztowanie ˌruʃtɔˈvãɲɛ n
stillas
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruta ˈruta n
vinrute
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna

ruten ˈrutɛ̃n n
ruthenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford ruˈtɛrfɔrt n
rutherfordium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rwać rvaʨ̑ v
tårer
szarpiąc dzielić coś na części
wydobywać, wyrywać

ryba ˈrɨba n
fisk
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;

rybacki rɨˈbaʦ̑ʲci adj
fisking
związany z rybactwem i rybakami, dotyczący rybactwa i rybaków

rybak ˈrɨbak n
fisker
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybny ˈrɨbnɨ adj
fisk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem
związany z hodowlą ryb, połowem i handlem nimi

rybołów rɨˈbɔwuf n
fiskeørn
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rybołówstwo n
fisking
gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

rycerstwo n
kavaleri
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
ridder
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rycina rɨˈʨ̑ĩna n
avtrykk
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;

ryczeć ˈrɨʧ̑ɛʨ̑ v
brøle
o niektórych zwierzętach: wydawać przeciągły i donośny odgłos

ryft n
rift
(geologia, geologiczny) rów tektoniczny o znacznej długości i głębokości;

rygiel n
sluttstykke
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla

ryj rɨj n
tryne
(zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt

rym rɨ̃m n
rime
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach

rymować rɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
rime
tworzyć rymy

rynek ˈrɨ̃nɛk n
torg
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;

rynkowy adj
markeds-
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący rynku, tj. kupna i sprzedaży

rynna ˈrɨ̃nːa n
grøft
rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
blyant
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia
karde
robić rysy na jakiejś twardej powierzchni

rysunek rɨˈsũnɛk n
linje
(książkowy) kontur, kształt czegoś
tegnekunst
to, co zostało narysowane;

ryt n
gravering
(sztuka) rycina
(sztuka) rysunek wyryty w twardym materiale

rytm rɨtm̥ n
rytme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;

rytualny ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
rituale
związany z rytuałem

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
rituale
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal n
rival
osoba, która konkuruje w czymś

rywalizacja ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja n
debatt
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka

ryza ˈrɨza n
kjempe
(leśnictwo) (technologia, technika, techniczny) przenośnik (np. w postaci rynny wyżłobionej w ziemi) służący do transportowania drewna ze stoków górskich
åre
(poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom;

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
risiko
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryć rɨʨ̑ v
grave
kopać, robić doły w ziemi
gravere
wyrzynać coś w płycie, kamieniu, drewnie, metalu

ryś rɨɕ n
gaupe
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryż rɨʃ n
ris
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
(handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

rzadki ˈʒatʲci adj
tynn
półpłynny, mający półpłynną konsystencję
o elementach rozmieszczonych we względnie dużych odstępach
sjelden
zachodzący rzadko

rzadko ˈʒatkɔ adv
sjelden
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzec ʒɛʦ̑ v
uttrykke
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) mówić, odzywać się, komunikować coś

rzecz ʒɛʧ̑ n
gjenstand
wytwór materialny, przedmiot
sprawa, problem, zagadnienie
temat, treść, wątek

rzecznik n
talerør
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
substantiv
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownik odczasownikowy ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik ˌɔṭʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ n
gerundium
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego

rzeczownik własny ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲiɡ ˈvwasnɨ n
egennavn
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego

rzeczownikowy adj
substantiv
(gramatyka) (językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do rzeczownika, związany z rzeczownikiem

rzeczowy adj
relevant
dotyczący treści (a nie strony formalnej)
materiale
odnoszący się do rzeczy (a nie osób)

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
virkelighet
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie

rzeczywisty ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
virkelig
mający miejsce naprawdę

rzeczywiście ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ adv
faktisk
zgodnie z rzeczywistością, naprawdę, faktycznie

rzeczywiście ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
virkelig
w formie pytania: wyraża wątpliwość

rzeka ˈʒɛka n
elv flod
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzekomo
angivelig
tak, że coś przypomina, ale jest niewiarygodne lub nieprawdziwe

rzekomy adj
tilsynelatende
niebędący takim, za jakiego się go uważa

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
håndverker
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
fag
(potocznie, potoczny) zawód, profesja, zajęcie
håndverk
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzep ʒɛp n
borrelås
(potocznie, potoczny) zapięcie z tkaniny velcro
skarre-r
owoc łopianu, pokryty małymi haczykami, łatwo czepiający się ubrań i futer

rzepak ˈʒɛpak n
raps
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;

rzepka n
kneskål
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzeski adj
riks-
(dawniej, dawny) związany z rzeszą, dotyczący rzeszy (np.: Rzeszy Niemieckiej lub Monarchii Austro-Węgierskiej)

rzesza ˈʒɛʃa n
rike
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;
haug
mnóstwo, duża liczba ludzi

rzeszoto ʒɛˈʃɔtɔ n
gåte
sito z dużymi otworami

rzeszowy adj
riks-
związany z rzeszą, dotyczący rzeszy (np.: Rzeszy Niemieckiej lub Monarchii Austro-Węgierskiej)

rześki adj
frisk
pełen orzeźwienia, świeżości

rzeź ʒɛɕ n
massakre
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeźba ˈʒɛʑba n
leie
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) ukształtowanie terenu;
arkitektur
ukształtowanie budynku

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
billedhogger
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
slakteri
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
jordekorn
(środowiskowy) dialekt traderów forex para GBP/JPY
slakter
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa
(potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym

rzeżucha wodna ʒɛˈʒuxa ˈvɔdna n
brønnkarse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potoczna nazwa rukwi wodnej

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
gonoré
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
reddik
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
kaste
wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
kaste perler for svin
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzut ʒut n
kast
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
straffe
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
spydkast
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzut rożny ˈʒut ˈrɔʒnɨ n
hjørnespark
(sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzutka ˈʒutka n
bykse
(potocznie, potoczny) strzałka, lotka

rzygacz ˈʒɨɡaʧ̑ n
vannkaster
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;

rzygać ˈʒɨɡaʨ̑ v
kaste opp
(grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzygi ˈʒɨɟi n
oppkast
(grubiański, grubiańsko) wymiociny

rząd ʒɔ̃nt n
regjering styresmakt
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;

rządzić ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
regjere styre
sprawować władzę, panować

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
øyevipp
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

ród rut n
hus
duża, wielopokoleniowa rodzina

róg ruk n
horn
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;
hjørne
miejsce styku dwóch ulic
miejsce styku krawędzi jakiegoś przedmiotu
(sport, sportowy) miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym

rój ruj n
plogskjær
(przenośnie, przenośnia) duże nagromadzenie ruszających się osób

rów ruf n
grøft
podłużny dół wykopany w ziemi

równanie ruvˈnãɲɛ n
likning
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

równie ˈruvʲɲɛ adv
likeså
w taki sam sposób

również ˈruvʲɲɛʃ particle
også
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik ˈruvʲɲik n
ekvator
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równina ruvʲˈɲĩna n
slette
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równo ˈruvnɔ adv
-iss
dokładnie
likt
gładko
heterofil
prosto

równoczesny adj
samstundes
odbywający się w tym samym czasie

równocześnie ˌruvnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
samtidig
w tym samym czasie; jednocześnie

równolegle ˌruvnɔˈlɛɡlɛ adv
parallelt
o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległy ˌruvnɔˈlɛɡwɨ adj
parallell
jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości

równoleżnik n
parallell
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
jevndøgn
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc jesienna ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa n
høstjamdøgn
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;

równonoc wiosenna ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa n
vårjamdøgn
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równorzędny adj
ekvivalent
o takiej samej wartości pod jakimś względem

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
ekvilibrium
stabilny stan jakiegoś układu

równowartościowy adj
ekvivalent
równy pod względem wartości

równoważny adj
ekvivalent
mający równe znaczenie, równą wartość

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
likhed
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)

równy ˈruvnɨ adj
jevn
posiadający gładką powierzchnię
er lik
posiadający identyczną wartość

rózga ˈruzɡa n
prylestokk
cienka, elastyczna, bezlistna gałązka

róż ruʃ n
rosa
kolor różowy

róża ˈruʒa n
rose
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
rosenkrans
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw

różanka n
gallerørsopp
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rhodeus sericeus, ryba akwariowa z rodziny karpiowatych;

różdżka ˈruʃʧ̑ka n
stav
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
forskjell
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
to, czym się coś od czegoś różni

różnorodny ˌruʒnɔˈrɔdnɨ adj
mangfoldig
składający się z wielu różnych, czasem przeciwstawnych elementów

różny ˈruʒnɨ adj
annerledes
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech

różowy ruˈʒɔvɨ adj
rosa
mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
røde hunder
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

rąbać ˈrɔ̃mbaʨ̑ v
fatte
ścinać przy pomocy siekiery, topora lub maczety

rączka ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
håndtak
uchwyt, rękojeść

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
opp med henda
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
håndkle
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręczyć ˈrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
gå god
odpowiadać za coś lub za kogoś

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
hånd
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
erme
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
hanske
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękojeść rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕʨ̑ n
klare
część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania;

rękopis rɛ̃ŋˈkɔpʲis n
manuskript
(książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie;

rękopiśmienny adj
manuskript
pisany ręcznie

rżenie ˈrʒɛ̃ɲɛ n
knegg
odgłos konia wydawany paszczą

rżeć rʒɛʨ̑ v
gneggja
o koniu: wydawać charakterystyczny głos

sabat ˈsabat n
heksesabbat
(ludowy) tajemny zlot czarownic

sabotaż saˈbɔtaʃ n
sabotasje
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
sabotasje
stosować sabotaż

sad sat n
frukthage
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadyzm n
sadisme
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadzawka n
skål
nieduży, otwarty i płytki zbiornik wodny wykopany w ziemi;

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
plante
umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

sadzonka saˈʣ̑ɔ̃nka n
sette sammen
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu

saga ˈsaɡa n
eventyr
tradycyjna opowieść islandzka, skandynawska

sake ˈsakɛ n
sake
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
sakrament
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
saksofon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

saksofonista ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista n
saksofonist
muzyk, który gra na saksofonie

sala ˈsala n
kammer
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

salada saˈlada n
salat
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj okrągłego średniowiecznego hełmu;

salamandra ˌsalãˈmãndra n
salamander
(zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

saldo ˈsaldɔ n
balansere
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona "Ma") pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona "Winien") w danym okresie;

salon ˈsalɔ̃n n
sal
główny, dzienny pokój w mieszkaniu

sam sãm pronoun
aleine
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
endog
podkreślenie: właśnie ten, a nie inny
aller
właśnie taki (a nie inny)

samar ˈsãmar n
samarium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samica sãˈmʲiʦ̑a n
kvinne
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
hann-
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samobieżny adj
bil
taki, który porusza się samodzielnie

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
selvmord
osoba próbująca zabić samą siebie

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
selvmord
zabicie samego siebie;

samochodowy ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ adj
bil
związany z samochodem, dotyczący samochodu

samochwalstwo n
skryt
(książkowy) zachwalanie siebie

samochód sãˈmɔxut n
bil
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samodzielnie ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ adv
alene
samotnie, bez innych

samogwałt n
masturbasjon
(przestarzałe, przestarzały) (pejoratywnie, pejoratywny) (fizjologia, fizjologiczny) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
vokal
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samogłów n
klumpfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

samoistny adj
selvstendig
będący odrębną całością, niezwiązaną z niczym

samolot sãˈmɔlɔt n
fly
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samolub n
egoist
egoista myślący tylko o sobie

samopoczucie ˌsãmɔpɔˈʧ̑uʨ̑ɛ n
dårlig
nastrój, humor

samorodny adj
født
nie posiadający wykształcenia w danej dziedzinie, choć w niej działający

samorząd n
råd
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny

samorządowy adj
råd
(administracja) związany z samorządem

samotnie sãˈmɔtʲɲɛ adv
alene
w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
ensomhet
uczucie braku bliskich osób

samotny sãˈmɔtnɨ adj
alene
odbywający się bez towarzystwa
ensom
taki, który jest sam, żyje samotnie

samotrzeci ˌsãmɔˈṭʃɛʨ̑i adj
trekant
(staropolski) będący w towarzystwie dwóch osób, jeden z trzech

samouk sãˈmɔ<sup>w</sup>uk n
autodidakt
ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela

samowar sãˈmɔvar n
samovar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowolny adj
vilkårlig
postępujący według własnej woli, nie licząc się z innymi, z przepisami
lovlaus
świadczący o postawie jak (1.1)

samplować sãmˈplɔvaʨ̑ v
eksempel
umieszczać pocięte fragmenty utworów muzycznych zapisane w postaci cyfrowej w jednym utworze

samuraj n
samurai
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
gjørs
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał ˈsãndaw n
sandal
rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

sandałowiec ˌsãndaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
sandeltre
(botanika, botaniczny) Santalum wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje

saneczkarstwo ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ n
slede
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;

sangwina sãŋɡˈvʲĩna n
optimistisk
miękka, czerwono-brązowa kredka używana do szkicowania lub rysowania;

sanie ˈsãɲɛ n
slede
pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery);

sankcja n
sanksjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa
samtykke
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej danemu aktowi przez wyższą instancję

sankcjonować ˌsãŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
aksepetere
aprobować, przyzwalać na coś, uznawać za dopuszczalne

sanki ˈsãnʲci n
kjelke
małe sanie do zaprzęgu

sanktuarium ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
asyl
(przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie ważne, bogate w pewien walor
helgenskrin
otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;

sanmaryński ˌsãnmaˈrɨ̃j̃sʲci adj
sanmarinsk
odnoszący się do państwa San Marino

sanskrycki sãw̃sˈkrɨʦ̑ʲci adj
sanskrit
związany z sanskrytem, dotyczący sanskrytu

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
sanskrit
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

sapać v
pese
oddychać ciężko, wydając charakterystyczne odgłosy

sardela sarˈdɛla n
ansjos
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardoniczny adj
bitter
(książkowy) ironiczny, złośliwy

sardynka sarˈdɨ̃nka n
sardin
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci adj
sardisk
charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sarkastyczny ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ adj
sarkastisk
złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm ˈsarkasm̥ n
sarkasme
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag sarˈkɔfak n
sarkofag
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarna ˈsarna n
rådyr
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

satanizm n
satanisme
kult szatana

satelita ˌsatɛˈlʲita n
satellitt
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;
satelitt
(potocznie, potoczny) telewizja satelitarna;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki

satelitarny adj
satelitt
związany z satelitą

satrapa n
satrap
(starożytność) w Persji: zarządca prowincji;

satyra saˈtɨra n
satire
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

satysfakcja ˌsatɨˈsfakʦ̑ʲja n
oppreisning
(książkowy) uczucie zadowolenia ze spełnienia pewnych oczekiwań

satysfakcjonować ˌsatɨsfakʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
tilfredsstille
dawać satysfakcję; sprawiać komuś przyjemność

sauna ˈsawna n
badstue
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna n
savanne
(geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata saˈwata n
bladsalat
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka saˈwatka n
salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana n
potetsalat
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
scene
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;
(przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;

sceniczny adj
scene
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
skeptisisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

sceptyczka n
skeptisk
kobieta sceptyczna, wątpiąca, niedowierzająca

sceptyczny adj
skeptisk
wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

sceptyk ˈsʦ̑ɛptɨk n
skeptisk
człowiek sceptyczny, wątpiący, niedowierzający

schadzka ˈsxaʦ̑ka n
avtale
potajemne spotkanie, najczęściej randka pary kochanków

schemat ˈsxɛ̃mat n
planlegge
ogólny plan albo szkic

schistosomatoza n
bilharzia
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;

schizofrenia ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja n
schizofreni
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schlebiać v
smigre
chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś

schodkowy sxɔtˈkɔvɨ adj
skritt
taki, który ma kształt schodków
związany ze schodkiem, dotyczący schodka

schody ˈsxɔdɨ n
trapp
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
rulletrapp
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schodzić ˈsxɔʥ̑iʨ̑ v
sokkel
umierać

schron sxrɔ̃n n
bunker
(wojskowość, wojskowy) rodzaj betonowej budowli obronnej lub ochronnej o przeznaczeniu militarnym;

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
ly
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schronisko sxrɔ̃ˈɲiskɔ n
ly
budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną;
barndomshjem
miejsce, w którym można się schronić

schwytać ˈsxfɨtaʨ̑ v
fange
(książkowy) złapać

schyłek ˈsxɨwɛk n
formål
okres bliski zakończeniu, stadium końcowe

scyzoryk sʦ̑ɨˈzɔrɨk n
lommekniv
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg ˈsʲibɔrk n
seaborgium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

sedno ˈsɛdnɔ n
kjerne
(książkowy) istota czegoś

segregować ˌsɛɡrɛˈɡɔvaʨ̑ v
sortere
układać według określonego porządku

sejf sɛjf n
safe
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejm sɛjm n
dag
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa parlamentu albo jednej z izb parlamentu

sekcja ˈsɛkʦ̑ʲja n
obdusere
(medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych
tvangsinnlegge
(technologia, technika, techniczny) element składowy, część urządzenia mająca określony zakres działania
(wojskowość, wojskowy) część plutonu
dział urzędu, organizacji, towarzystwa, związku itp.

sekcja zwłok ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk n
obduksjon
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;

sekretarka ˌsɛkrɛˈtarka n
sekretær
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów

sekretarz sɛˈkrɛtaʃ n
sekretær
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

sekretny sɛˈkrɛtnɨ adj
hemmelig
trzymany w sekrecie

seks sɛks n
samleie
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seks oralny ˈsɛks ɔˈralnɨ n
munnsex
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami

seksować sɛˈksɔvaʨ̑ v
kjønn
określać płeć zwierząt, głównie piskląt hodowlanych

seksowny sɛˈksɔvnɨ adj
kjønnslig
atrakcyjny seksualnie, ponętny

seksualność n
seksualitet
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
seksuell
dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
sexologi
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

sekta ˈsɛkta n
sekt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii

sekunda sɛˈkũnda n
sekund
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty
(potocznie, potoczny) krótka chwila

sekundant sɛˈkũndãnt n
sekundant
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi

sekwoja sɛˈkfɔja n
kystsequoia
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych;

selen ˈsɛlɛ̃n n
selen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

selenologia n
selenologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler ˈsɛlɛr n
selleri
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selfie n
selfie
(slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

semantyka sɛ̃ˈmãntɨka n
semantikk
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością
(informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp.
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych

semestr ˈsɛ̃mɛstr̥ n
vilkår
połowa roku akademickiego lub szkolnego;

sen sɛ̃n n
søvn
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
drøm
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)

senat ˈsɛ̃nat n
senat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senator sɛ̃ˈnatɔr n
senator
członek izby wyższej parlamentu (senatu)

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
døsig
dotyczący snu, związany ze snem; trwający lub przeżywany podczas snu
søvnig
taki, który chce spać; jest śpiący

sens sɛ̃w̃s n
sans
sposób rozumienia czegoś
mening
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu
komma
właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony

sensowny sɛ̃w̃ˈsɔvnɨ adj
fornuftig
(potocznie, potoczny) taki, który działa logicznie, rozsądnie
rimelig
taki, który ma sens, właściwą zawartość, treść; ma uzasadnienie, jest logiczny

sentyment sɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt n
affeksjon
poczucie przywiązania i sympatii

sentymentalny ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
kårny
przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości

separować v
avsondre
oddzielać od czego lub kogo

seplenić sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑ v
lesping
błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe

sepsa ˈsɛpsa n
dass
(slangowo) ubikacja

ser sɛr n
ost
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

serafin n
seraf
(teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

serbski ˈsɛrpsʲci adj
serbisk
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski ˈsɛrpsʲci n
serbisk
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
hjerte
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;

sercowy adj
elske
dotyczący uczuć zakochania i miłości

serdecznie sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ adv
varm
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
hjertelig
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
orbbeš
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

seria ˈsɛrʲja n
serie
elementy lub wydarzenia następujące po sobie
bind
szereg jednakowych elementów

serio ˈsɛrʲjɔ adv
seriøst
poważnie, bez żartów, prawdziwie, szczerze

serwatka n
myse
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer ˈsɛrvɛr n
tjener
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serweta sɛrˈvɛta n
bordduk
ozdobny obrus do nakrywania stołu

serwetka n
serviett
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwis ˈsɛrvʲis n
servere
(sport, sportowy) odbicie piłki na pole przeciwnika w momencie rozpoczęcia lub wznowienia gry (w siatkówce, tenisie, badmintonie, ping-pongu itp.)

serwować sɛrˈvɔvaʨ̑ v
servere
podawać coś (zwykle o jedzeniu)
wybijać zza linii boiska lotkę lub piłkę na pole przeciwnika

set sɛt n
sette sammen
gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart
partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa

sexy adj
kjønnslig
(potocznie, potoczny) (zobacz) seksowny

sezon ˈsɛzɔ̃n n
løpetid
(handel, handlowy) pora roku
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza
årstid
(rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.

sezon ogórkowy n
agurktid
(publikatory) okres w porze letniej, gdy w mediach dominują błahe tematy i zmyślone newsy;

sfaleryt n
sinkblende
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfera ˈsfɛra n
kule
(matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli;

sfinks sfʲĩŋks n
sfinks
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

sfora ˈsfɔra n
hundehus
duże stado psowatych (psów, wilków)

siadać ˈɕadaʨ̑ v
sette seg
zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia

siano ˈɕãnɔ n
høy
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

siara ˈɕara n
kolostrum
(zoologia, zoologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów mlekowych ssaków;

siarka ˈɕarka n
svovel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
hydrogensulfid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siatka ˈɕatka n
nett
(matematyka, matematyczny) figura powstała z rozłożenia ścian bryły na płaszczyźnie
(sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki
(sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części
układ krzyżujących się ze sobą linii, np. ulic lub przewodów

siatkówka ɕatˈkufka n
netthinne
(anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
volleyball
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siatkówka plażowa ɕatˈkufka plaˈʒɔva n
strandvolleyball
(sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku;

siać ɕäʨ̑ v
så
rzucać nasiona w glebę

siebie ˈɕɛbʲjɛ pronoun
meg selv
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem

siedem grzechów głównych n
syv dødssynder
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedmiolatek ˌɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
sjuåring
chłopiec mający siedem lat

siedzenie ɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
sete
(eufemistycznie) część ciała poniżej pleców
miejsce przeznaczone do siedzenia (1.1)

siedziba ɕɛ̇ˈʥ̑iba n
bak
(książkowy) lub (podniośle) miejsce, w którym ktoś mieszka lub dłużej przebywa
sete
budynek, w którym znajduje się jakaś instytucja, firma, organizacja

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
sitte
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności

siedzący adj
sete
służący do siedzenia

siekacz n
fortann
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu

siekać ˈɕɛkaʨ̑ v
hakke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno kroić

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
øks
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

sierp ɕɛrp n
sigd
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
hammer och sigd
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów;

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
august
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierpówka n
tyrkerdue
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
sersjant
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
nett
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;
połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś
w go: sposób łapania kamieni polegający na odcięciu im jednym ruchem wszystkich dróg ucieczki;
pajęczyna
felle
(przenośnie, przenośnia) pułapka
kjede
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję

sień ɕɛ̇̃ɲ n
entré
(przestarzałe, przestarzały) pomieszczenie prowadzące do wnętrza domu

sikać ˈɕikaʨ̑ v
tisse
(potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikora ɕiˈkɔra n
meis meise
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
kjøtmeis
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora modra ɕiˈkɔra ˈmɔdra n
blåmeis
(ornitologia, ornitologiczny) (Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus) niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;

sikora sosnówka ɕiˈkɔra sɔsˈnufka n
svartmeis
(ornitologia, ornitologiczny) (Parus ater) ptak z rodziny sikor;

sikorka ɕiˈkɔrka n
meis
(ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) sikora

siku ˈɕiku n
late vannet
(potocznie, potoczny) czynność sikania, oddawania moczu

silnia ˈɕilʲɲa n
fakultet
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnik ˈɕilʲɲik n
motor
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny ˈɕilnɨ adj
grov
dosadny
sterk
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)
odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy)
intensywnie działający

silos ˈsʲilɔs n
silo
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;
(wojskowość, wojskowy) podziemna komora startowa rakiet balistycznych;

siniak ˈɕĩɲak n
normannaost
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
sinologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinus ˈsʲĩnus n
sinus
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

sio ɕɔ interjection
trekk unna
(potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci

siodło ˈɕɔdwɔ n
sal hestesal
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siostra ˈɕɔstra n
søster lillesøster
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki
zakonnica
pielęgniarka

siostrzenica ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
niese
córka siostry

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
nevø
syn siostry

sitko ˈɕitkɔ n
mudderpram
małe sito, używane w kuchni

sito ˈɕitɔ n
sikt
narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu;

siusiu ˈɕüɕu n
Pyse
(infantylnie) sikanie, oddawanie moczu

siwy ˈɕivɨ adj
grå
(fryzjerstwo, fryzjerski) o włosach: mający naturalny białoszary kolor, najczęściej ze starości

się ɕɛ pronoun
seg
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków

sięgać ˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
rekke
mieć określony zasięg
starać się uzyskać coś, osiągnąć coś
henvise
o twórcy, pisarzu: zapożyczać
streve
próbować dostać się do czegoś, wyciągać rękę, żeby dotknąć czegoś

siła ˈɕiwa n
kraft
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami;
energia, zdolność do wysiłku

skakanka skaˈkãnka n
hoppetau
rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

skakać ˈskakaʨ̑ v
hoppe
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)
zmieniać się w sposób nieciągły

skala ˈskala n
skrelle
(książkowy) wielkość, zakres czegoś
(matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
(metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
(psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu
(technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru
(technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)

skald n
skald
(literacko) staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑ n
fossil
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skamienieć skãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̇ʨ̑ v
fryse
znieruchomieć

skand skãnt n
scandium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
skandinavisk
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skarb skarp n
skatt
zbiór bardzo wartościowych rzeczy
coś niezwykle wartościowego, drogocennego

skarga ˈskarɡa n
innvending
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś

skarpa n
understøtte
(architektura, architektoniczny) murowana stroma podpora na zewnątrz budowli, wysoka przypora;

skarpeta skarˈpɛta n
sokk
okrycie (ubiór) stopy

skarżypyta ˌskarʒɨˈpɨta n
sladrehank
(potocznie, potoczny) ktoś (zwykle dziecko), kto skarży na kogoś

skaut skawt n
Speiderbevegelsen
członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej

skazywać skaˈzɨvaʨ̑ v
dom
wydawać wyrok skazujący

skała ˈskawa n
bergart
(geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;
berg
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

skałka ˈskawka n
flint
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia
bergart
(zdrobniale) skała

skiba ˈsʲciba n
å skjære
grubo ukrojona kromka chleba
møne
wąski pas gleby podcięty przez pług, odwrócony i odłożony na bok w czasie orki

skierować sʲcɛˈrɔvaʨ̑ v
direkt
nadać czemuś określony kierunek; wysłać coś w jakimś kierunku, w określoną stronę

skinhead n
ham
męski członek kontrkultury skinhead (1.1)

sklep sklɛp n
butikk forretning
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep monopolowy ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ n
pol
sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklep rybny ˈsklɛp ˈrɨbnɨ n
fiskebutikk
sklep, w którym sprzedaje się ryby i owoce morza

sknera n
gjerrigknark
ktoś skąpy, chciwiec

sknerowaty adj
gjerrig
skłonny do sknerstwa

sknerstwo n
gjerrighet
(potocznie, potoczny) niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
hest
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skok skɔk n
hopp
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry

skok wzwyż ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ n
høydehopp
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skomplikowany ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ adj
komplisert
składający się z wielu elementów
trudny, zawiły

skoro ˈskɔrɔ conjunction
da
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego
(przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
skorpion
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa skɔˈrupa n
skjell
(zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu

skorupa ziemska skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska n
jordskorpe
zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery;

skorupiak skɔˈrupʲjak n
skalldyr
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skory ˈskɔrɨ adj
legge seg flat
(książkowy) chętny
(książkowy) skłaniający się (ku czemuś), skłonny (do czegoś)

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
lerke
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skowyczeć skɔˈvɨʧ̑ɛʨ̑ v
hvin
o ludziach: jęczeć, skarżyć się żałośnie
o psie lub innym ssaku psowatym: wydawać urywane, żałosne dźwięki

skończony skɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
avsluttet
(matematyka, matematyczny) nieosiągający plus/minus nieskończoności
(matematyka, matematyczny) o liczbie elementów wyrażonej liczbą naturalną;
absolutt
całkowity, pełny, kompletny
ferdig
niespodziewający się niczego dobrego, niemogący liczyć na sukces; przegrany

skraj skraj n
kant
brzeg jakiejś płaszczyzny, jakiegoś obszaru
(przenośnie, przenośnia) granica

skrajna prawica ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a n
høgreekstremisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;

skrajny ˈskrajnɨ adj
ytterst
będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skreczować skrɛˈʧ̑ɔvaʨ̑ v
risp
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) obracać płytą winylową w celu uzyskania efektów dźwiękowych

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
ydmykhet
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
beskjeden
niemający potrzeby wyróżniania się
niewielki
w prostym stylu, pozbawionym ozdób

skroń skrɔ̃ɲ n
tinning
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrucha ˈskruxa n
anger
żal za popełnione błędy, krzywdy

skrupulatnie adv
nøyaktighet
w sposób bardzo dokładny i staranny

skrupulatny adj
omhyggelig
drobiazgowo, pedantycznie dokładny
wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva n
postboks
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skryty adj
hemmelig
utrzymywany w tajemnicy

skrywać v
dekke over
czynić niewidocznym
dekke
trzymać w niewidocznym miejscu
skjule
utrzymywać w tajemnicy

skrzek n
rogn
(herpetologia, herpetologiczny) skupisko płazich jaj;

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
vinge
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
boczna część budynku, wydzielona z głównej części;
część samolotu tworząca siłę nośną;
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;

skrzynia ˈskʃɨ̃ɲa n
kiste
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem;

skrzynia biegów ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf n
girkasse
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm służący do przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik i dającej napęd maszynie roboczej lub pojazdowi;

skrzynka ˈskʃɨ̃nka n
boks
mała skrzynia
postkasse
metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję

skrzynka pocztowa n
postkasse
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp skʃɨp n
snelle
Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzyp polny ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ n
kjerringrokk
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
fiolin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
fiolinist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
kryss
miejsce połączenia dwóch dróg;

skrócić v
redusere
(matematyka, matematyczny) podzielić wartość licznika i mianownika o tę samą liczbę całkowitą, upraszczając ułamek
forkorte
uczynić krótkim, zwięzłym

skrót skrut n
forkortelse
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛʦ̑ n
initialord
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skręcać ˈskrɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
svinge
zmieniać kierunek poruszania się

skrępowany ˌskrɛ̃mpɔˈvãnɨ adj
blyg
(książkowy) zawstydzony, onieśmielony jakąś sytuacją

skunks skũŋks n
stinkdyr
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skupić v
klase
zebrać się, znaleźć się w jednym miejscu

skurwiel ˈskurvʲjɛl n
drittsekk
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) (obraźliwie) o mężczyźnie

skurwysyn skurˈvɨsɨ̃n n
drittsekk
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

skuteczny skuˈtɛʧ̑nɨ adj
effektiv
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skutek ˈskutɛk n
virkning
wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skuter ˈskutɛr n
moped
jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skutkiem ˈskutʲcɛ̃m preposition
av hensyn til
w wyniku, konsekwencji czegoś, z jakiegoś powodu

skóra ˈskura n
hud
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
lær
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;

skąd skɔ̃nt particle
hvordan
wzmocnione nie

skądinąd particle
forresten
…używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją

skąpiec ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑ n
gjerrigknark
osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

skąpstwo ˈskɔ̃mpstfɔ n
gjerrighet
niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
gjerrig
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze
(potocznie, potoczny) bardzo mały, o małej objętości

skład skwat n
lager
miejsce gromadzenia (składowania) towarów, magazyn

składany adj
sammenleggbar
dający się składać

składać ˈskwadaʨ̑ v
stille
(drukarstwo, drukarski) przygotowywać tekst do druku, łącząc, zestawiając różne litery i wyrazy
samle
gromadzić coś, zbierać
avgi
przekazywać coś komuś w formie ustnej lub pisemnej

składnik ˈskwadʲɲik n
ingrediens
część składowa czegoś

składniowy skwadʲˈɲɔvɨ adj
syntaktisk
(przymiotnik) od składnia

skłaniać v
bli
wpływać na czyjąś decyzję

skłonność ˈskwɔ̃nːɔɕʨ̑ n
tilbøyelighet
potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha
partisk
upodobanie do czegoś

skłonny ˈskwɔ̃nːɨ adj
legge seg flat
taki, który ma uległość wobec czegoś lub jest podatny na coś, ma predyspozycję do czegoś
klar
taki, który zgadza się z czymś, ma chęć na coś

slajd slajt n
sleide
(fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;

slalom ˈslalɔ̃m n
slalåm
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slang slãŋk n
slang
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slipy ˈslʲipɨ n
snipp
męskie, obcisłe majtki;

slums n
slum
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

slup slup n
slupp
żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok;

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ
håper det smaker
zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się

smaczny ˈsmaʧ̑nɨ adj
deilig
mający dobry smak; dobrze smakujący

smak smak n
smak
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
smake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku

smarować smaˈrɔvaʨ̑ v
spre
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) pokrywać coś substancją płynną lub półpłynną
smøre
(mechanika) dostarczać do ruchomych części smar

smarowidło ˌsmarɔˈvʲidwɔ n
spre
(potocznie, potoczny) substancja do smarowania lub wcierania

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
smarttelefon
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smażyć ˈsmaʒɨʨ̑ v
steke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

smerf smɛrf n
smurf
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (żartobliwie) policjant

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
smokk
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smok smɔk n
drage
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking ˈsmɔcĩŋk n
smoking
męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smrodzić ˈsm̥rɔʥ̑iʨ̑ v
fis
(potocznie, potoczny) wydalać przez odbyt cuchnące gazy

smród sm̥rut n
stinke
przykry zapach

smukły ˈsmukwɨ adj
slank
taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

smutek ˈsmutɛk n
sorg melankoli
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutny ˈsmutnɨ adj
trist lei seg
odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz smɨʧ̑ n
kobbel
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
bue
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

snop snɔp n
bunke
(rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;

sobie ˈsɔbʲjɛ pronoun
meg selv
… wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem

sobota sɔˈbɔta n
lørdag
szósty dzień tygodnia;

sobowtór sɔˈbɔftur n
dobbeltgjenger
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból ˈsɔbul n
sobel
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

sobą ˈsɔbɔ̃w̃ pronoun
meg selv
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem

socjaldemokracja ˌsɔʦ̑ʲjaldɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
sosialdemokrati
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;

socjalistyczny ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
sosialistisk
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
sosialisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjalny adj
sosialen
związany z zaspokojeniem potrzeb bytowych członków społeczeństwa

socjolekt n
sosiolekt
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu środowiskowym;

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
sosiolog
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
sosiologi
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socynianin ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃ɲĩn n
sociniansk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu

socyniański ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci adj
sociniansk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
linse
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczewka sɔˈʧ̑ɛfka n
linse
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;

sofa ˈsɔfa n
sofa
rodzaj niskiej kanapy

soja ˈsɔja n
soja
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
alliert
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok sɔk n
jus juice
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sokół ˈsɔkuw n
falk
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sola ˈsɔla n
sjøtunge
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solić ˈsɔlʲiʨ̑ v
salte
przyprawiać potrawy solą

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
somalisk
odnoszący się do państwa Somalia

sommelier sɔ̃ˈmɛlʲjɛr n
vinkelner
doradca w zakresie win
specjalista w dziedzinie enologii i degustacji wina
wykwalifikowany kelner, który specjalizuje się w podawaniu wina

sonata sɔ̃ˈnata n
sonate
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sonet ˈsɔ̃nɛt n
sonett
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sopel ˈsɔpɛl n
istapp
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sopranik n
tredoble
(zdrobniale) cichy i delikatny sopran

sortować sɔrˈtɔvaʨ̑ v
sortere
dzielić na grupy według przyjętych kryteriów
układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości

sos sɔs n
saus
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sosna ˈsɔsna n
furu
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

soul n
sjel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z gatunków muzycznych;

sowa ˈsɔva n
ugle
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa jarzębata ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata n
haukugle
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

sowa śnieżna ˈsɔva ˈɕɲɛʒna n
snøugle
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowiecki sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
sovjetisk
radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

sośnina n
furu
drewno z sosny

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
spasertur
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
rusle
chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacja ˈspaʦ̑ʲja n
blank
(poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

spad spat n
blø
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;

spadać ˈspadaʨ̑ v
falle
lecieć bezwładnie w dół
droppe
uderzać, trafiać
senke
zmniejszać się

spadkobierca ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a n
arving
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
fallskjerm
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
spagetti
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spajać v
sammenstille
trwale łączyć ze sobą różne elementy

spalić ˈspalʲiʨ̑ v
foræde
poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem

spam spãm n
søppelpost
(informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

spanie ˈspãɲɛ n
sove
(rzeczownik odczasownikowy) od: spać
banke
posłanie; miejsce, w którym można spać

spartański sparˈtãj̃sʲci adj
spartansk
charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością
dotyczący Sparty, związany ze Spartą

spawacz ˈspavaʧ̑ n
sveiser
robotnik zajmujący się spawaniem

spazm n
krampe
(medycyna, medyczny) nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

spać spaʨ̑ v
sove
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

specjalista ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista n
spesialist
człowiek, który się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalistyczny adj
spesialist
dotyczący specjalisty, fachowy

specjalnie spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
spesielt
w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

specjalność spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑ n
spesialitet
czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością
dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

specjalny spɛˈʦ̑ʲjalnɨ adj
særskilt
mający szczególne, wyjątkowe właściwości
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

specjał ˈspɛʦ̑ʲjaw n
spesialitet
bardzo smaczna lub wyszukana potrawa

specyficzny ˌspɛʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ adj
karakteristisk
typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)
merkelig
wyróżniający się na tle innych

spektakl ˈspɛktakl̥ n
program
popis, efektowne przedstawienie

sperma ˈspɛrma n
sperma
(fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spełniać ˈspɛwʲɲäʨ̑ v
tilsvare
być zgodnym z wymaganiami
utføre
robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia

spieprzać ˈspʲjɛpʃaʨ̑ v
stikk av
(potocznie, potoczny) uciekać

spierać v
slette
bić dotkliwie
argumentere
prowadzić spór

spin spʲĩn n
spinn
(fizyka, fizyczny) własny moment pędu cząstki;

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
binders
wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spinka ˈspʲĩnka n
stutteri
często zdobiony przedmiot do spinania czegoś, np. włosów, krawata, kołnierzyka lub mankietu

spis spʲis n
katalog
lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
innholdsfortegnelse
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek ˈspʲisɛk n
konspirasjon
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiłować spʲiˈwɔvaʨ̑ v
arkivere
przytępić ostre krawędzie za pomocą pilnika

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
bod
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

spoczynek n
sove
stan snu, którego celem jest regeneracja

spodek ˈspɔdɛk n
koppeskål
mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
benklær
(krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spodziewać się spɔˈʥ̑ɛvaʨ̑‿ɕɛ v
forvente
przewidywać jakieś zjawisko lub zachowanie

spojrzenie spɔjˈʒɛ̃ɲɛ n
leite
skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

spojrzeć ˈspɔjʒɛʨ̑ v
leite
(książkowy) zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem

spojówka spɔˈjufka n
bindehinne
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek;

spoko ˈspɔkɔ interjection
hardne
(potocznie, potoczny) dobrze, w porządku
safe
(potocznie, potoczny) spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
rolig
o człowieku: zachowujący się w sposób opanowany i zrównoważony
roe seg
o morzu, wodzie: niezmącony

spokój ˈspɔkuj n
rolig
cisza, brak hałasu, rumorów
ro
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania
fred
stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek

spontaniczność ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
spontanitet
żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

spontaniczny adj
spontan
działający odruchowo, bez innych wpływów

sporofit n
sporofytt
(botanika, botaniczny) diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

sport spɔrt n
idrett
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sportowiec spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑ n
atlet
(sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

sportowy spɔrˈtɔvɨ adj
idrett
dotyczący sportu, związany ze sportem

sporządzić spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
sette opp
(książkowy) wykonać, przygotować coś

sposobić spɔˈsɔbʲiʨ̑ v
lære
(przestarzałe, przestarzały) uczyć, kształcić kogoś do czegoś
ordne
(przestarzałe, przestarzały) urządzać, przygotowywać coś
lære
(przestarzałe, przestarzały) czynić samego siebie czymś lub jakimś

sposobność n
mulighet
sprzyjające warunki ku czemuś

spostrzegać v
bemerke
patrząc, zwracać uwagę na coś lub kogoś

spostrzeżenie ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
merknad
obserwacja, uwaga na dany temat

sposób ˈspɔsup n
fremgangsmåte metode prosedyre
metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu
vis måte stil
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

spot spɔt n
identifisere
krótki film reklamowy lub reklama w radiu

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
fyrstikk
rozgrywka sportowa
avtale
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

spotykać spɔˈtɨkaʨ̑ v
treffe
napotykać kogoś, widywać
chodzić na spotkania z kimś

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
tilståelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
samfunn
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczność spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
kommune
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

społeczny spɔˈwɛʧ̑nɨ adj
sosial
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

społem adv
felles
(przestarzałe, przestarzały) do spółki

spośród ˈspɔɕrut preposition
fra
przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami

spożywanie ˌspɔʒɨˈvãɲɛ n
inntak
jedzenie albo picie czegoś

spożywać spɔˈʒɨvaʨ̑ v
bringe
(książkowy) jeść albo pić coś

spożywczy spɔˈʒɨfʧ̑ɨ adj
spiselig
przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały
føde
związany z żywnością lub spożyciem

spożywczy spɔˈʒɨfʧ̑ɨ n
dagligvarebutikk
sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
tørst
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody

sprawa ˈsprava n
fall
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne
oppdrag
interes, rzecz do załatwienia
problem
to, co jest dla kogoś ważne

sprawca ˈsprafʦ̑a n
gjerningsmann
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot powodujący niepożądane zdarzenia
spion
ten, który dokonuje czego

sprawdzać ˈspravʣ̑aʨ̑ v
etterprøve
kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe
holde
dobrze się sprawować, spełniać oczekiwania

sprawdzian ˈspravʲʥ̑ãn n
har testet
(edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie
kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

sprawiać ˈspravʲjäʨ̑ v
anskaffe
(przenośnie, przenośnia) kupować
grunn
powodować, by coś się stało

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
rettferdighet
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
rettferdig
(o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością

sprawny ˈspravnɨ adj
flink
o człowieku dobrze wykonujący jakieś czynności
behendig
o instytucji dobrze zorganizowany

sprawować spraˈvɔvaʨ̑ v
holde
wypełniać obowiązki, pełnić funkcję
oppføre
zachowywać się w określony sposób

sprawozdanie ˌspravɔˈzdãɲɛ n
redegjørelse
ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

sprawunek n
handling
zakup

spread n
spre
(finanse, finansowy) różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;

sprowadzać v
redusere
powodować ograniczenie wypowiedzi
prylestokk
powodować zmianę położenia
hente
przyczyniać się do przybycia kogo lub czego
handle
przybywać gdzieś z zamiarem osiedlenia się

spryt n
kløkt
umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach
listig
zdolność wychodzenia z korzyścią z każdej sytuacji zwykle w sposób nieuczciwy

sprytny ˈsprɨtnɨ adj
begavet
pomysłowy, wykazujący praktyczną inteligencję, umiejący sobie radzić

sprzeciw ˈspʃɛʨ̑if n
innvending
aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeczka n
krangle
ostra, energiczna wymiana zdań między osobami niezgadzającymi się ze sobą

sprzeczność n
motsatt
stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzeczny ˈspʃɛʧ̑nɨ adj
motsigende
niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
selge
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
selger
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
auksjon
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzeniewierzyć ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
underslå
przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

sprzątać ˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
gjøre rent
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
clutchpedal
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprzęt spʃɛ̃nt n
apparat
przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu
utstyr
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

sprężać ˈsprɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
press
robić coś szybciej

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
vår
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

sprężysty adj
elastisk
(fizyka, fizyczny) zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej
flink
charakteryzujący się lekkością w ruchu

spód sput n
passiv
dolna część czegoś, stanowiąca zwykle dno lub podstawę

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
skjørt
(krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik ˈspujɲik n
bindeord konjunksjon
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spór spur n
akkedas
różnica zdań, stanowisk, interesów

spółdzielczy adj
samarbeidsvillig
odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

spółdzielnia spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa n
samarbeidsvillig
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
konsonant
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka ˈspuwka n
firma
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
aksjeselskap
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka zależna ˈspuwka zaˈlɛʒna n
subsidiær
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu

spóźniać się ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ v
miste
o zegarze wskazywać czas opóźniony w stosunku do rzeczywistego

spóźnienie n
forsinkelse
brak wykonania czegoś w porę
lagg
przybycie po ustalonym czasie

spędzać ˈspɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
bruke
być w towarzystwie kogoś
przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas
wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś
samle
zaganiać/zbierać ludzi lub zwierzęta w jedno miejsce

spłacać v
utskrivning
płacić stopniowo komu, wywiązując się w ten sposób z jakiegoś zobowiązania

spłuczka n
nettopp
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spłukany adj
blakk
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

spływ spwɨf n
konfluens
ujście rzeki do innej rzeki

spływać v
flo
płynąć w dół (o cieczy)
daffe
płynąć z prądem, w dół rzeki, potoku

squat n
huk
opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

sraczka ˈsraʧ̑ka n
avføring
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie

sranie w banię ˈsrãɲɛ ˈv‿bãɲɛ interjection
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

srać sraʨ̑ v
avføring
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
sølv
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra

srebro ˈsrɛbrɔ n
sølv
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

srogo adv
så vidt
bezlitośnie, surowo

sroka ˈsrɔka n
skjære
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srokosz ˈsrɔkɔʃ n
varsler
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;

srom srɔ̃m n
vulva
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

sromotny srɔ̃ˈmɔtnɨ adj
skamfull
okrywający wstydem lub hańbą, przynoszący hańbę albo wstyd

ssak sːak n
pattedyr
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssaki n
pattedyr
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mammalia, gromada zwierząt należących do kręgowców;

ssanie ˈsːãɲɛ n
suging
(rzeczownik odczasownikowy) od: ssać

ssać sːaʨ̑ v
suge
pić wyciągając z czegoś płyn ustami

stabilny staˈbʲilnɨ adj
stabil
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję
niezmieniający się przez dłuższy czas
łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
stasjon
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją
stasjonere
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wyspecjalizowany ośrodek badawczy i naukowy
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czternastu tradycyjnych wizerunków drogi krzyżowej Chrystusa umieszczanych w miejscu kultu

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
bensinstasjon
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stadium ˈstadʲjũm n
side
część procesu, część czasu rozwoju

stadnina n
stutteri
(zootechnika, zootechniczny) ośrodek zajmujący się hodowlą lub reprodukcją koni;

stado ˈstadɔ n
haug
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy)
flokke
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) gromada podobnych do siebie obiektów
flokk
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

stagnacja staɡˈnaʦ̑ʲja n
stagnasjon
wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia ˈstajɲa n
stall
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stal stal n
stål
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stale ˈstalɛ adv
for alltid
(potocznie, potoczny) bez przerwy, cały czas

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
stalinisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stan stãn n
tilstand
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

stanowczy stãˈnɔfʧ̑ɨ adj
besluttsom
taki, który potrafi podjąć kategoryczną decyzję, pozbawiony wahań i wątpliwości

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
plass
miejsce wykonywania czynności, miejsce postoju, pobytu
plassere
pozycja w hierarchii zawodowej
punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś

stanowić stãˈnɔvʲiʨ̑ v
medføre
być zasadniczym powodem, czynnikiem decydującym
utgjøre
składać się na coś, tworzyć coś

stanowy adj
tilstand
(administracja) związany ze stanem

stanąć ˈstãnɔ̃ɲʨ̑ v
erigere
o budowlach: zostać zbudowanym gdzieś
stå opp
o człowieku, zwierzętach: powstać, dźwignąć się na nogi

stara n
boss
(potocznie, potoczny) przełożona, szefowa

staranność n
nennsomhet
cecha bycia starannym

starać się ˈstaraʨ̑‿ɕɛ v
angrep
zabiegać o coś, dążyć do otrzymania czegoś

starogrecki ˌstarɔˈɡrɛʦ̑ʲci adj
gammelgresk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Grecji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Grecji

staronordyjski n
norrønt
(językoznawstwo, językoznawczy) język staronordyjski;

starosaksoński n
Gammelsaksisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język starosaksoński;

staroszwedzki ˌstarɔˈʃfɛʦ̑ʲci n
gammelsvensk
język używany w dawnej Szwecji w okresie między XIII a XVI wiekiem

starotestamentowy adj
gammeltestamentlig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
alderdom
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑ n
antikken
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;

starożytny ˌstarɔˈʒɨtnɨ adj
gammel
związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

start start n
opphav
chwila, w której coś zaczyna się
miejsce, w którym coś zaczyna się
date
komenda wydawana do rozpoczęcia czegoś

startować starˈtɔvaʨ̑ v
ta av
o statku latającym lub pilocie: rozpoczynać lot
rykk
rozpoczynać bieg, wyścig lub inną konkurencję sportową
Løpe
rozpoczynać jakąś działalność

stary ˈstarɨ adj
gammel
mający wiele lat, niemłody

starzec ˈstaʒɛʦ̑ n
alder
stary mężczyzna

statek ˈstatɛk n
skip
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

status ˈstatus n
status
położenie, pozycja (np. społeczna)

statyczny staˈtɨʧ̑nɨ adj
fjøs
będący w bezruchu
niepodatny na zmiany
w stanie równowagi

statystyka staˈtɨstɨka n
statistikk
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

staw staf n
tjern
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
albue
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawać ˈstavaʨ̑ v
stanse
przestawać działać
kle
przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś
bli noe av
tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić

stawiać ˈstavʲjäʨ̑ v
bygge
budować
by
kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol
satse
określać przedmiot swojego zakładu
aksje
określać sumę pieniędzy, którą wnosi się do zakładu
motstå
tak przemieszczać przedmiot, by stał
ordlegge
umieszczać coś gdzieś
ha seg
przybywać na żądanie

stawka ˈstafka n
interesse
kwota zakładu, którą można zyskać lub stracić w grze hazardowej
hyppighet
ustalona jednostka, według której liczy się wysokość zarobków, opłat, świadczeń itp.

stawonóg staˈvɔ̃nuk n
leddyr
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;

staza n
turniké
(środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

stać staʨ̑ v
stå
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych

stałoogniskowy adj
prim
(fotografia) o obiektywie: posiadający stałą, niezmienną ogniskową; pozbawiony zoomu

stały ˈstawɨ adj
fast
będący w tym samym miejscu/położeniu
stabil
niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień

stek stɛk n
steik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stenoza n
stenose
(medycyna, medyczny) zwężenie

step stɛp n
steppe
(geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

ster stɛr n
ror
urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

stereotyp ˌstɛrɛˈɔtɨp n
klisjé
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;

sterować stɛˈrɔvaʨ̑ v
direkt
kierować jakimiś działaniami, wpływać na coś, rządzić czymś
kontrollere
kontrolować pracę urządzenia

sterta ˈstɛrta n
haug
zbiór leżących na sobie przedmiotów

stewardesa ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa n
flyvertinne
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
verft
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stodoła stɔˈdɔwa n
låve
(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stojak ˈstɔjak n
motstå
(technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać

stok stɔk n
bakke
(geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem

stokrotka stɔˈkrɔtka n
tusenfryd
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych;
margaritt
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

stolarz ˈstɔlaʃ n
snekker
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
hovedstad
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stolik ˈstɔlʲik n
bord
(termin karciany) w brydżu: karty partnera rozgrywającego, rozłożone na stole i widoczne dla wszystkich
dekke (på) bordet
stół z siedzeniami przygotowany dla klientów w restauracji, barze

stonka ˈstɔ̃nka n
koloradobille
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)

stonka ziemniaczana ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãna n
koloradobille
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;

stonoga stɔ̃ˈnɔɡa n
skolopender
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach;

stop stɔp n
legering
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa ˈstɔpa n
fot
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
jednostka długości, używana w niektórych krajach;
podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
grad
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
superlativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
komparativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopniowo stɔpʲˈɲɔvɔ adv
litt etter hvert
nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stos stɔs n
stakk
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim
bål
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego

stosowanie ˌstɔsɔˈvãɲɛ n
anvendelse
używanie czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosować stɔˈsɔvaʨ̑ v
bruke
używać czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosownie stɔˈsɔvʲɲɛ adv
ifølge
(książkowy) zgodnie z czymś, odpowiednio, właściwie; według czegoś

stosowny stɔˈsɔvnɨ adj
velegnet
(książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek stɔˈsũnɛk
forhold
sposób obcowania między różnymi jednostkami

stosunek stɔˈsũnɛk n
samleie
współżycie seksualne, akt płciowy, stosunek płciowy
forhold
zależność między różnymi elementami

stosunek przerywany stɔˈsũnɛk ˌpʃɛrɨˈvãnɨ n
hoppe av i svingen
(medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
samleie kjønnslig omgang
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo adv
relativt
w stosunku do czego lub kogo

stowarzyszenie ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ n
forening
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

stołowy stɔˈwɔvɨ adj
dekke (på) bordet
dotyczący stołu, związany ze stołem

stołówka stɔˈwufka n
kantine
miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek ˈstɔʒɛk n
kjegle konus
(geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

stracenie straˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
tap
(rzeczownik odczasownikowy) od: stracić
utførelse
egzekucja, wykonanie kary śmierci; (także, też) kara śmierci

strach strax n
frykt redsel angst skrekk
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne

stracony straˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
tapt
taki, którego stracono, zgubiono; który nie wróci

stragan ˈstraɡãn n
bod
(handel, handlowy) prowizoryczne lub przenośne miejsce handlu, np. na targowisku

strajk strajk n
streik
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;

strajkować strajˈkɔvaʨ̑ v
streike
uczestniczyć w strajku

straszny ˈstraʃnɨ adj
forferdelig fryktelig
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

strata ˈstrata n
tap
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strategia straˈtɛɟja n
strategi
ogólny plan działań, szerszy od taktyki

stratyfikacja n
stratifisering
(geologia, geologiczny) układanie się skał osadowych warstwami
(meteorologia, meteorologiczny) układ warstwowy mas powietrza
(rolnictwo, rolniczy) proces przysposabiania nasion do kiełkowania poprzez przekładanie nasion przed wysiewem warstwami wilgotnego piasku lub ziemi inspektowej, także umieszczenie nasion w wilgotnym podłożu o niskiej temperaturze
(socjologia, socjologiczny) wyróżnianie warstw w społeczeństwie według różnych kryteriów, np. sytuacji ekonomicznej, funkcji społecznych, wspólnoty obyczajów, stylu życia itp.

straż straʃ n
vakt
pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
brannvesen
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

straż przednia n
avantgarde
(wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły

straż tylna n
baktropp
(wojskowość, wojskowy) oddział zabezpieczający tyły przemieszczającego się wojska

strażak ˈstraʒak n
brannmann
osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnica n
vakttårn
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż

strażnik ˈstraʒʲɲik n
bevokte
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa ˈstrɛfa n
sone
przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

stres strɛs n
stress
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

streszczać ˈstrɛʃʧ̑aʨ̑ v
forminske
skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie

streszczenie strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
abstrakt
wyciąg, skrót

strit strʲit n
følgja
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

strofa ˈstrɔfa n
strofe
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) część utworu lirycznego złożona z wersów

stroficzny strɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
strofisk
podzielony na strofy

stroik ˈstrɔ<sup>j</sup>ik n
rør
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
bratt
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona ˈstrɔ̃na n
side
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

strona bierna ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna n
passiv
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie;

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
internettside
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;

stronić v
sky
trzymać się z dala

stronnictwo n
nattklubb
zorganizowane ugrupowanie o wspólnych poglądach, działające wspólnie dla osiągnięcia określonych celów

stront strɔ̃nt n
strontium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strony n
egn
okolica

strug struk n
høvel
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

struga ˈstruɡa n
stråle
ciecz płynąca wąskim pasmem; płynąca, lejąca się woda, ciecz

strugać ˈstruɡaʨ̑ v
leke
(potocznie, potoczny) udawać kogoś
høvle
obrabiać drewno poprzez ścinanie podłużnych wiór

struktura strukˈtura n
struktur
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strumień ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ n
bekk
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny;

strumyk ˈstrũmɨk n
bekk
mały strumień

struna ˈstrũna n
streng
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa n
røstband
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strup strup n
skare
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;

struś struɕ n
struts
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych strɨx n
loft
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

stryczek ˈstrɨʧ̑ɛk n
reip
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) śmierć przez powieszenie
løkke
(książkowy) sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie

stryj strɨj n
onkel
brat ojca;

strzał sṭʃaw n
skudd
(sport, sportowy) uderzenie, kopnięcie piłki
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni
(potocznie, potoczny) próba losowego zgadnięcia odpowiedzi

strzała ˈsṭʃawa n
pil
pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka ˈsṭʃawka n
pil
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek

strzec sṭʃɛʦ̑ v
bevokte
mieć pod opieką, pilnować, dozorować, opiekować się kimś lub czymś

strzecha ˈsṭʃɛxa n
halm
(przenośnie, przenośnia) bujne, zmierzwione włosy
pokrycie dachu wykonane ze słomy lub trzciny;

strzelanina n
skyting
strzały z broni palnej padające jeden za drugim

strzelać ˈsṭʃɛlaʨ̑ v
skyte
oddawać strzał z broni
(sport, sportowy) kierować piłkę do bramki

strzelba ˈsṭʃɛlba n
hagle
długa, palna broń myśliwska;

strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ n
spark
(sport, sportowy) zawodnik, który strzelił bramkę
jeger
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wyspecjalizowany w strzelaniu
skytter
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą

strzelnica sṭʃɛlʲˈɲiʦ̑a n
skytebane
(wojskowość, wojskowy) miejsce ćwiczeń w strzelaniu do celu

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
stigbøyle
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzeżonego Pan Bóg strzeże ˌsṭʃɛʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈpãn‿buk ˈsṭʃɛʒɛ proverb
bedre å være på den sikre siden
lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą

strzyc v
klippe
obcinać futro zwierząt na wełnę
skracać włosy, brodę lub sierść
przycinać rośliny, np. trawę, gałęzie

strzykawka n
sprøyte
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzyż n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

strzyżal n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

strzyżoń n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce Środkowej i Południowej

strzyżyczek n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Belize, Gwatemali, Hondurasie i Meksyku

strzyżyk n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję

strzyżyki n
gjerdesmett
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Troglodytidae Swainson, rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce i Eurazji;

strzęp sṭʃɛ̃mp n
snutt
paproch
klut
poszarpana resztka czegoś

strój struj n
omvisning
określony rodzaj ubioru

stróż struʃ n
portner
osoba pilnująca np. budynku

strąk strɔ̃ŋk n
kapsel
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

stręczyciel n
hallik
człowiek trudniący się ułatwianiem nierządu

student ˈstudɛ̃nt n
student
osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
studere
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach
uważnie czytać, zgłębiać temat
wpatrywać się uważnie

studnia ˈstudʲɲa n
brønn
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

stuk stuk interjection
dunke
(onomatopeja) wyraz naśladujący odgłos stukania

stuknięty adj
sinnsyk
(potocznie, potoczny) niezrównoważony psychicznie

stwarzać v
jobbe
powoływać do istnienia
tjene
stawać się przyczyną czegoś

stwierdzać v
fastslå
dochodzić do wniosku

stwierdzenie stfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
påstand
wypowiedź stwierdzająca coś, wypowiedź wyrażająca przekonanie o czymś

stworzenie stfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
skapning
zwierzę lub człowiek
(rzeczownik odczasownikowy) od: stworzyć

stwór stfur n
skapning
dziwna, często odrażająca istota

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
januar
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styl stɨl n
stil
(informatyka, informatyczny) wygląd elementu strony HTML, nadawany za pomocą CSS
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej
rodzaj starożytnego przyrządu do pisania, rylec
sposób czyjegoś postępowania, zachowania
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.

styl życia n
livsstil
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;

stynka ˈstɨ̃nka n
krøkle
(ichtiologia, ichtiologiczny) Osmerus eperlanus, mała ryba o dużych łuskach;

stypa n
vekke
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie;

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
stipend
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

stóg stuk n
batteri
(rolnictwo, rolniczy) duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły

stół stuw n
bord
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd stɔ̃nt pronoun
av
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz
derfor
z tego powodu

stąpać ˈstɔ̃mpaʨ̑ v
skritt
stawiać kroki

stękać v
stamme
mówić zacinająć się
klage
uskarżać się
stønne
wydawać ciężkie westchnienia

stępka ˈstɛ̃mpka n
kjøl
(marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego;

stężenie normalne n
normalitet
(chemia, chemiczny) liczba gramorównoważników substancji w roztworze odniesiona do jednostki objętości;

subkultura n
delkultur
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

subskrypcja n
abonnement
formalne (pisemne lub elektroniczne) zobowiązanie do nabycia lub wykupienia czegoś cyklicznie wydawanego

substancja supˈstãnʦ̑ʲja n
masse
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

suchy ˈsuxɨ adj
tørr
nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

sudański suˈdãj̃sʲci adj
sudansk
odnoszący się do Sudanu, związany z Sudanem

sufiks ˈsufʲiks n
suffiks
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit ˈsufʲit n
tak
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sugerować ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑ v
antyde
czynić aluzję
podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie
stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku

sugestia suˈɡɛstʲja n
forslag
przekonywanie kogoś;

suita n
følgja
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

suka ˈsuka n
tispe
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
suksess
osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery
korzystny wynik

sukienka suˈcɛ̃nka n
kjole
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

suknia ˈsucɲa n
kjole
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sukno ˈsuknɔ n
stoff
gęsta, zgrzebna tkanina wełniana;

sum sũm n
malle
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma ˈsũma n
sum
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania

sumak ˈsũmak n
sumakslekta
(botanika, botaniczny) (Rhus) rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku

sumeryjski adj
sumerisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków

sumeryjski n
sumerisk språk
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
samvittighet
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumienny adj
tro
skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków

sumo ˈsũmɔ n
sumo
(sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

sumować sũˈmɔvaʨ̑ v
addere
dodawać, podliczać

sundajski adj
sundanesisk
związany z Sundajczykami, dotyczący Sundajczyków

super ˈsupɛr adj
storartet
(potocznie, potoczny) wspaniały, świetny, doskonały

superbohater ˌsupɛrbɔˈxatɛr n
superhelt
fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

superkontynent ˌsupɛrkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
superkontinent
(geologia, geologiczny) masa lądu składająca się z więcej niż jednego współczesnego kontynentu;

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
supermarked
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supermodelka n
supermodell
bardzo znana modelka

supeł n
bekymringsrynker
splot, który powstał w miejscu związania splątania sznurka, nici, łańcuszka itd.

sura ˈsura n
sura
w islamie: rozdział Koranu;

surowiec suˈrɔvʲjɛʦ̑ n
råstoff
substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowy suˈrɔvɨ adj
rå
taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
surrealisme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka ˌsurɨˈkatka n
surikat
(zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

surówka suˈrufka n
salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzana z surowych warzyw lub owoców;

suseł ˈsusɛw n
jordekorn
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

susza ˈsuʃa n
tørke
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka suˈʃarka n
tørketrommel
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarka do włosów suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf n
føner
(fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów

suszyć ˈsuʃɨʨ̑ v
tørke
powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody
stawać się suchym

sutek ˈsutɛk n
patte
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

sutener suˈtɛ̃nɛr n
hallik
człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób

sutra ˈsutra n
sutra
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w buddyzmie: pismo kanoniczne, z naukami Buddy lub późniejszymi komentarzami;

suw n
tak
(technologia, technika, techniczny) w silnikach, maszynach, urządzeniach mechanicznych: ruch jednego elementu względem drugiego na pewnej długości, np. ruch tłoka w cylindrze w silniku spalinowym

suwak logarytmiczny n
regnestav
przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
suvenir
(przestarzałe, przestarzały) drobny pamiątkowy upominek

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
suverenitet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwmiarka suvˈmʲjarka n
skyvelære
(metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru drobnych długości;

sułtan n
sultan
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

swastyka ˈsfastɨka n
hakekors
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach

sweter ˈsfɛtɛr n
genser
grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

switch n
prylestokk
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową;

swoboda sfɔˈbɔda n
fridom
poczucie braku skrępowania, postępowanie bez przymusu, zgodnie z własną wolą

swobodny sfɔˈbɔdnɨ adj
fri
mający niezajęty czas w danej chwili
niepodlegający przymusowi ani ograniczeniom
tilfeldig
zachowujący się w sposób naturalny; (także, też) cechujący zachowanie takiej osoby

swój sfuj pronoun
sin
należący do wykonawcy czynności

swędzić ˈsfɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
klø
dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
siciliansk
od Sycylia

syczeć ˈsɨʧ̑ɛʨ̑ v
hvese
emitować dźwięk przypominający głoskę s
mówić ze złością, z pasją

sygnalizować v
signalisere
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

syjamski adj
siamesisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Syjamem, dotyczący Syjamu

syjonistyczny ˌsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
sionistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów

syk sɨk n
hvese
odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”

sykatywa ˌsɨkaˈtɨva n
tørketrommel
(chemia, chemiczny) środek przyspieszający schnięcie farb olejnych i olejów;

sylaba sɨˈlaba n
stavelse staving
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylwester sɨlˈvɛstɛr n
nyttårsaften
dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
symbol
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
symfoni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
sympati
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympatyczny ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ adj
sympatisk
wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
symptom
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

symulować ˌsɨ̃muˈlɔvaʨ̑ v
simulere
świadomie wprowadzać w błąd poprzez udawanie

syn sɨ̃n n
sønn
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
synagoge
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
synapse
połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej

synergia sɨ̃ˈnɛrʲɟja n
synergi
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

synkretyzm n
synkretisme
łączenie w jedną całość różnych elementów

synod ˈsɨ̃nɔt n
synode
(administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów
(administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich

synowa sɨ̃ˈnɔva n
svigerdatter
żona syna

syntezator n
fjøl
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (elektryczność) urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
soveværelse soverom
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrena sɨˈrɛ̃na n
siren
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
odgłos syreny (1.3)
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;

syryjski sɨˈrɨjsʲci adj
syrisk
odnoszący się do państwa Syria

system ˈsɨstɛ̃m n
system
układ urządzeń współpracujących ze sobą;
orden
ustrój, sposób organizacji życia

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
operativsystem
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
filsystem
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
situasjon
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syty adj
mett
taki, który zaspokoił głód, najadł się

szabat ˈʃabat n
sabbat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szabla ˈʃabla n
sabel
(wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą;

szablodziób ʃaˈblɔʥ̑up n
avosett
(ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szablon ˈʃablɔ̃n n
mal
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty
mønster
gotowy wzór do wypełniania lub naśladowania
przyjęty wzorzec postępowania, często bezmyślnie naśladowany

szach ʃax interjection
sjakk
(szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

szach ʃax n
sjakk
(szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;

szachy ˈʃaxɨ n
sjakk
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szadź ʃaʨ̑ n
rim
(meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;

szafa ˈʃafa n
skap
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir ˈʃafʲir n
safir
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafirowy adj
safirblå
zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru

szafka ˈʃafka n
skap
mała szafa

szafot ˈʃafɔt n
skafott
rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafran ˈʃafrãn n
safran
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szafranowy ˌʃafrãˈnɔvɨ adj
safran
(książkowy) mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego

szagryn ˈʃaɡrɨ̃n n
sorg
skóra cielęca, kozia lub owcza z licem groszkowanym, używana do wyrobu galanterii kaletniczej;

szahada ʃaˈxada n
shahada
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

szakal ˈʃakal n
sjakal
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka;

szal ʃal n
skjerf
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szalbierstwo n
fingerferdighet
(książkowy) wykorzystanie czyjejś niewiedzy dla uzyskania korzyści

szalej ˈʃalɛj n
hemlokk
(botanika, botaniczny) Cicuta, roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
våghals
(przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo
dåre
osoba obłąkana, chora umysłowo

szaleć ˈʃalɛʨ̑ v
rase
tracić panowanie nad sobą

szaleństwo ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ n
galskap
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna
stan umysłu człowieka, który nad sobą nie panuje
postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy

szalik ˈʃalʲik n
skjerf
pas materiału służący do owijania szyi

szalka ˈʃalka n
bord
(technologia, technika, techniczny) (zdrobniale) mała szala

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
gal
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny
charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2)
chory umysłowo
niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
nieszablonowy, dziwny
szybki (np. pościg, ruch)

szalotka ʃaˈlɔtka n
sjalottløk
(botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebulek tej rośliny

szaman ˈʃãmãn n
volve
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szamerować ˌʃãmɛˈrɔvaʨ̑ v
flette
obszywać coś galonem, sznurem itp. w celach dekoracyjnych

szampan ˈʃãmpãn n
champagne
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
sjampo
płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szanować ʃãˈnɔvaʨ̑ v
skatte
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

szanowny adj
ærede
przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych

szansa ˈʃãw̃sa n
sjanse
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

szantaż ˈʃãntaʃ n
utpressing
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
utpresning
stosować szantaż wobec kogoś

szantażysta ˌʃãntaˈʒɨsta n
utpresser
ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś

szara eminencja ˈʃara ˌɛ̃mʲĩˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
grå eminense
(związek frazeologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba z ukrycia sprawująca władzę lub wpływająca na podejmowanie decyzji, nie pełniąca jednocześnie funkcji adekwatnych do tych czynności

szarawy ʃaˈravɨ adj
gråaktig
w kolorze podobnym do szarego

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
gresshoppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw;

szariat ˈʃarʲjat n
sharia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie;

szarlatan n
sjarlatan
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szarość ˈʃarɔɕʨ̑ n
grå
szary kolor

szary ˈʃarɨ adj
grå
w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szarytka ʃaˈrɨtka n
løvmeis
(ornitologia, ornitologiczny) (potocznie, potoczny) mały ptak z gatunku sikora uboga;

szarża ˈʃarʒa n
angrep
(wojskowość, wojskowy) gwałtowne natarcie kawalerii

szaszłyk ˈʃaʃwɨk n
sjasjlyk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

szata ˈʃata n
antrekk
(książkowy) podniośle o ubraniu
odświętny ubiór

szatan ˈʃatãn n
satan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu

szałas ˈʃawas n
hytte
tymczasowe, prymitywne schronienie zbudowane z lokalnie dostępnego materiału, np. z liści i gałęzi;

szałwia ˈʃawvʲja n
klok
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw ʃʧ̑af n
engsyre
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczawik ˈʃʧ̑avʲik n
gjøkesyre
roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;

szczawik zajęczy n
gjøkesyre
(botanika, botaniczny) Oxalis acetosella L., gatunek roślin z rodziny szczawikowatych;

szczać ʃʧ̑aʨ̑ v
en som lekker
(wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

szczebel ˈʃʧ̑ɛbɛl n
trin
poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

szczecina n
silke
(żartobliwie) sztywne i gęste owłosienie u ludzi, zwłaszcza zarost
sztywne włosy na ciele świniowatych

szczególnie ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ adv
særlig
w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu
spesielt
zwłaszcza

szczególny ʃʧ̑ɛˈɡulnɨ adj
spesiell
taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę
taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie

szczegół ˈʃʧ̑ɛɡuw n
detalj
drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
detaljert
mający cechy szczegółu; dokładny

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
gjø
(zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczelny adj
snever
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczeniak ˈʃʧ̑ɛ̃ɲak n
valp
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie) chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały

szczenię ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ n
hundevalp
(zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczep ʃʧ̑ɛp n
etterkommer
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina powstała w wyniku szczepienia;

szczepienie ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
vaksinering
(medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
vaksine
preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczerba ˈʃʧ̑ɛrba n
chips
ubytek powstały w wyniku odpadnięcia, wyłamania fragmentu czegoś; miejsce wyszczerbione

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
oppriktig
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje
ekte
jednolity, pozbawiony domieszek

szczerze ˈʃʧ̑ɛʒɛ adv
rettferdig
od: szczery

szczerze mówiąc
for å være ærlig
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

szczodry ˈʃʧ̑ɔdrɨ adj
raus
hojny, dający coś obficie

szczoteczka ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka n
børste
mała szczotka

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
tannbørste
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka do włosów ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf n
hårbørste
(fryzyjski) przedmiot służący do czesania, modelowania włosów

szczupak ˈʃʧ̑upak n
gjedde
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły ˈʃʧ̑upwɨ adj
slank
mający smukły kształt, mało tłuszczu

szczur ʃʧ̑ur n
rotte
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczur lądowy n
landkrabbe
(przenośnie, przenośnia), (pogardliwie) osoba nieobeznana z morzem, nieumiejąca żeglować

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
stillits
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczypawka ʃʧ̑ɨˈpafka n
saksedyr
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad)

szczyt ʃʧ̑ɨt n
nebb
(przenośnie, przenośnia) godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii
topp
najwyższy punkt góry
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
kjeve
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęściarz ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ n
heldiggris
(potocznie, potoczny) osoba, której sprzyja szczęście w życiu

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
hell
uczucie radości i zadowolenia
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
godt nytt år
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwość ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
lykke
uczucie silnego zadowolenia

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
lykkelig
odczuwający szczęście

szef ʃɛf n
sjef
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk n
sjeik
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szelka ˈʃɛlka n
buksesele
pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

szelma n
kjøter
osoba cwana, bez skrupułów

szemrany ʃɛ̃mˈrãnɨ adj
suspekt
TemplateParserError:LuaError podejrzany, nieuczciwy, nieczysty

szept n
hvisking kviskring
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szeptanka n
fortellerstemme
mówienie, rozmawianie szeptem

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
hviske
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg ˈʃɛrɛk n
rekke
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników
ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

szeregowiec n
soldat
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) żołnierz najniższy rangą;

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
fekting
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
sztuka władania białą bronią

szermierz ˈʃɛrmʲjɛʃ n
advokat
(przenośnie, przenośnia) bojownik za jakąś sprawę czy ideę

szeroki ʃɛˈrɔci adj
bred
mający określony wymiar poprzeczny

szerokiej drogi interjection
god reise
(motoryzacja) (pospolicie) pozdrowienie kierowców

szeroko ʃɛˈrɔkɔ adv
bredt
na określony wymiar w poprzek
rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek

szerokość geograficzna ʃɛˈrɔkɔʑʥ̑ ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑na n
latitude
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych - kąt pomiędzy lokalną osią pionu a płaszczyzną równika;

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
geithams
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szeryf ˈʃɛrɨf n
lensmann
w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;
serif
(drukarstwo, drukarski) w niektórych krojach pisma: zakończenie linii znaku, przeznaczone głównie do dekoracji;

szerzyć ˈʃɛʒɨʨ̑ v
spre
popularyzować coś; sprawiać, że coś staje się coraz bardziej znane, powszechne

szesnastkowy adj
sekstentallsystem
związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście

szesnastolatek ˌʃɛsnastɔˈlatɛk n
sekstenåring
chłopak mający szesnaście lat

szesnastoletni ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi adj
sekstenårig
mający szesnaście lat
trwający szesnaście lat

szewc ʃɛfʦ̑ n
skomaker
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
kube
(matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;

szkaradny ʃkaˈradnɨ adj
uhyrlig
(książkowy) wyjątkowo zły; budzący odrazę pod względem moralnym

szkarłatny ʃkarˈwatnɨ adj
skarlagen
(książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi

szkatułka ʃkaˈtuwka n
skatoll
małe, zamykane pudełko na biżuterię lub inne cenne drobiazgi

szkic ʃʲciʦ̑ n
skisse
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

szkicować v
skissere
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
skjelett
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;
(przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś
(technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji

szklanka ˈʃklãnka n
glass
szklane naczynie, z którego się pije;

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
drivhus
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz n
glassmester
rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkocki ˈʃkɔʦ̑ʲci adj
skotsk
odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda ˈʃkɔda n
skade
krzywda, strata

szkoda ˈʃkɔda v
synd
być żal, być przykro

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
skadelig
przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkodnik ˈʃkɔdʲɲik n
skadelig programvare
(informatyka, informatyczny) program, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;
masekopp
osoba wyrządzająca szkody

szkolić ˈʃkɔlʲiʨ̑ v
mosjonere
dokształcać w określonej dziedzinie

szkolny ˈʃkɔlnɨ adj
lære opp
związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

szkopuł ˈʃkɔpuw n
klippe
(książkowy) coś utrudniającego realizację czegoś, jakiś problem, przeszkoda

szkorbut n
skjørbuk
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła ˈʃkɔwa n
skole
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
grunnskole
szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkoła średnia ˈʃkɔwa ˈɕrɛdʲɲa n
videregående skole
szkoła ogólnokształcąca, techniczna lub zawodowa

szkuner ˈʃkũnɛr n
skonnert
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkło ʃkwɔ n
glass
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szkło powiększające n
lupe
(technologia, technika, techniczny) prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu

szlachar ˈʃlaxar n
siland
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachcic ˈʃlaxʲʨ̑iʦ̑ n
adelsmann
członek szlachty

szlachecki ʃlaˈxɛʦ̑ʲci adj
edel
związany ze szlachtą, dotyczący szlachty

szlachetnie urodzony ʃlaˈxɛtʲɲɛ ˌurɔˈʣ̑ɔ̃nɨ
snill
o szlacheckim pochodzeniu, ze szlacheckiej rodziny

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
edel
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szlachta ˈʃlaxta n
adel
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

szlachtować ʃlaxˈtɔvaʨ̑ v
slakte
(przestarzałe, przestarzały) zarzynać bydło
(potocznie, potoczny) mordować ludzi

szlafrok ˈʃlafrɔk n
morgenkåpe
(krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szlak ʃlak n
landevei
określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób

szlauch ʃlawx n
slange
(potocznie, potoczny) bardzo długa rura gumowa

szlifierka ʃlʲiˈfʲjɛrka n
jeskel
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów

szlug ʃluk n
soper
(potocznie, potoczny) papieros

szmaragd ˈʃmarakt n
smaragd
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szmata ˈʃmata n
ludder
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta rozwiązła seksualnie

szmer ʃmɛr n
hviske
cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

szminka ˈʃmʲĩnka n
sminke
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kosmetyk używany do wykonania charakteryzacji, makijażu scenicznego aktora
leppestift
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

szmira ˈʃmʲira n
avfall
coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz

szmuglować v
jukse
(potocznie, potoczny) nielegalnie przewozić przez granicę towary lub przeprowadzać osoby

sznur ʃnur n
rad
grupa ludzi, zwierząt lub przedmiotów ustawionych jeden za drugim
tau
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;
(potocznie, potoczny) izolowany przewód zasilający urządzenie elektryczne

sznurek ˈʃnurɛk n
streng
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
skolisse
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

szok n
sjokk
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szop ʃɔp n
vaskebjørn
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze;

szop pracz ˈʃɔp ˈːraʧ̑ n
nordlig vaskebjørn
(zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem;

szopka ˈʃɔpka n
fødsel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami

szorstki ˈʃɔrstʲci adj
ujevn
mający niegładką, chropawą powierzchnię
skarp
o człowieku: przykry, nieprzyjemny w obejściu
hes
o dźwiękach, odgłosach: nieczysty, brzmiący przenikliwie

szpadel ˈʃpadɛl n
spade
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpagat ˈʃpaɡat n
snor
rodzaj mocnego sznurka z juty

szpak ʃpak n
stær
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szparag ˈʃparak n
asparges
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpatułka n
stekespade
(medycyna, medyczny) podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła

szpicel n
detektiv
(pogardliwie) tajny agent, szpieg

szpieg ʃpʲjɛk n
spion
osoba zajmująca się szpiegostwem

szpiegostwo n
spionasje
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegować v
detektiv
(potocznie, potoczny) działać jak szpieg; śledzić kogoś i donosić na niego
spionere
działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe

szpik ʃpʲik n
marg
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

szpilka ˈʃpʲilka n
knappenål
mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny

szpinak ˈʃpʲĩnak n
spinat
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

szpinet n
spinett
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu

szpital ˈʃpʲital n
sykehus
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital psychiatryczny n
galehus
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szprycha ˈʃprɨxa n
trinn
(technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą

szpulka ˈʃpulka n
trådsnelle
walec, na który nawija się np. nić

szron ʃrɔ̃n n
rim
warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztab ʃtap n
personale
(wojskowość, wojskowy) organ dowodzący jednostką wojskową na różnych szczeblach;

sztaba n
-bar
wąska, gruba płyta metalowa

sztabka ˈʃtapka n
-bar
uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie

sztacheta n
påle
wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu

sztag n
stag
lina olinowania stałego stabilizująca omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej

sztaluga n
staffeli
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar ˈʃtãndar n
fane
chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu

sztetl n
shtetl
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;

sztos ʃtɔs n
tak
(sport, sportowy) uderzenie kijem kuli bilardowej

sztuczka n
triks
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zachowanie, posunięcie, przez które chcemy coś osiągnąć, korzystając z cudzej naiwności, niewiedzy itp.
popis zręczności sprawnie wykonywanych

sztuczne ognie ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ n
fyrverkeri
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
kunstig
imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka
falsk
niezgodny z naturą
unaturlig
zachowujący się nienaturalnie

sztuka ˈʃtuka n
kunst
twórczość artystyczna
skuespill
utwór sceniczny, przedstawienie

sztuka walki n
kampaktivitet
(sport, sportowy) umiejętność walki wręcz, niekiedy bronią białą, zdobywana poprzez trening;

szturchać v
dytte
delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

szturm n
voldta
(wojskowość, wojskowy) atak zbrojny

sztućce ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ n
bestikk
komplet sztućców

sztylet ˈʃtɨlɛt n
dolk
krótka broń biała o cienkim ostrzu;

sztywny ˈʃtɨvnɨ adj
rigid
(przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
galge
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada ʃufˈlada n
skuff
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukać ˈʃukaʨ̑ v
lete
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szumieć ˈʃũmʲjɛ̇ʨ̑ v
nynne
powodować szum

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
svigerinne
siostra żony lub męża
żona szwagra

szwaja n
ost
(regionalizm poznański) noga

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
sveitsisk
związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
svensk
odnoszący się do Szwecji lub Szwedów

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
svensk
język urzędowy Szwecji;

szwindel ˈʃfʲĩndɛl n
svimmelhet
(potocznie, potoczny) nieuczciwy interes

szyb ʃɨp n
borerigg
(górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac
bra
pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

szyba ˈʃɨba n
drink
płyta ze szkła;

szyber ˈʃɨbɛr n
forvirre
zasuwa w kominie regulująca przepływ powietrza

szybki ˈʃɨpʲci adj
rask kjapp
poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybko ˈʃɨpkɔ adv
fort
z dużą prędkością

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
fart
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko
(fizyka, fizyczny) wartość skalarna charakteryzująca ruch i prędkość;

szyderczy adj
bitter
wyrażający kpinę, szyderstwo

szyderstwo ʃɨˈdɛrstfɔ n
hån
złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

szydełko ʃɨˈdɛwkɔ n
heklenål
(rękodzieło, rękodzielniczy) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
hekle
(rękodzieło, rękodzielniczy) wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

szydło ˈʃɨdwɔ n
syl
ostry kolec na trzonku;

szyja ˈʃɨja n
hals
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem
(przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka)

szyjka macicy ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ n
livmorhals
(anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
sjimpanse
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szyna ˈʃɨ̃na n
buss
(informatyka, informatyczny) wewnętrzne połączenie elektroniczne, po którym transmitowane są dane
skinne
(technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach;

szynka ˈʃɨ̃nka n
skinke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;

szyszka ˈʃɨʃka n
kjegle
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyć ʃɨʨ̑ v
sy
robić ubrania
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szósty ˈʃustɨ adj
sjette
od 6

szósty zmysł ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥ n
sjette sans
wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji

sód sut n
natrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka ˈsujka n
nøtteskrike
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sól sul n
salt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) chlorek sodu
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól fizjologiczna ˈsul ˌfʲizʲjɔlɔˈɟiʧ̑na n
saltløsning
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) roztwór chlorku sodowego o stężeniu 0,9 % albo 0,6 %;

sąd sɔ̃nt n
domstol
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem
redd
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skład sędziowski (także jednoosobowy)

sądzić ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
dømme
oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa
regne som
mieć o czymś jakieś zdanie

sąg sɔ̃ŋk n
akkord
stos drewna o objętości 4 m³;

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
nabo
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadować ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvaʨ̑ v
nabo
być położonym obok czegoś

sąsiedni sɔ̃w̃ˈɕɛdʲɲi adj
attmed
leżący najbliżej
położony niedaleko
etterfølgende
o terenie, państwie: bezpośrednio graniczący

sąsiedztwo sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ n
nabolag
to, co znajduje się w pobliżu

sążeń ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ n
favn
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramiom mężczyzny, czyli około 1,7 m

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
dommer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;

sędzina sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna n
domar
(potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie

sędziować v
avgjøre
pełnić funkcję sędziego w sądzie

sęk sɛ̃ŋk n
bekymringsrynker
wrośnięta w pień drzewa część konaru, która po ścięciu stanowi wadę drewna;

sęp sɛ̃mp n
gribb
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słabeusz n
Kanin
(lekceważąco, lekceważący) ktoś o słabej konstrukcji psychicznej
dott
(lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie

słaby ˈswabɨ adj
svak
mający niewielką wartość, nie najlepszej jakości
niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny
posiadający niewielką siłę fizyczną
uległy, nie posiadający silnej woli, psychiki

sława ˈswava n
omdømme
(podniośle) opinia o kimś
berømmelse
wielki rozgłos

sławny ˈswavnɨ adj
berømt
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słać swaʨ̑ v
sende
wyprawiać, kierować kogoś dokądś, przekazywać coś komuś

słodki ˈswɔtʲci adj
søt
mający smak cukru

słodko ˈswɔtkɔ adv
søt
od: słodki

słodkowodny ˌswɔtkɔˈvɔdnɨ adj
ferskvann
typowy dla wód słodkich, żyjący w wodach słodkich
zawierający wody słodkie

słodownia n
malteri
wydział produkcyjny w browarze lub gorzelni
zakład lub pomieszczenie, w którym wytwarza się słód

słodycz ˈswɔdɨʧ̑ n
ren
(cukiernictwo) wyrób cukierniczy o słodkim smaku

słodycze swɔˈdɨʧ̑ɛ n
ren
coś słodkiego

słoik ˈswɔ<sup>j</sup>ik n
krukke
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych

słoma ˈswɔ̃ma n
halm
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomiana wdowa swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva n
gressenke
żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas

słomiany wdowiec swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
gressenkemann
mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
solsikke
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słoneczność n
sol
wielka jasność pochodząca ze Słońca

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
solrik
pełen słońca

słonica swɔ̃ˈɲiʦ̑a n
elefant
(zoologia, zoologiczny) samica słonia

słonina swɔ̃ˈɲĩna n
flesk
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słonka ˈswɔ̃nka n
rugde
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony ˈswɔ̃nɨ adj
bitter
mający smak soli

słowa ˈswɔva n
tekst
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tekst utworu

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
slovakisk
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
slovensk
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
slavisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik ˈswɔvʲik n
nattergal
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słowik rdzawy ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ n
sørnattergal
gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce;

słownictwo swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
ordliste
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

słownie adv
muntlig
poprzez wypowiedź

słownik ˈswɔvʲɲik n
ordbok
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;

słowny ˈswɔvnɨ adj
muntlig
wyrażony za pomocą słów

słowo ˈswɔvɔ n
ord
wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;

słowo honoru ˈswɔvɔ xɔ̃ˈnɔru n
æresord
wyrażenie wymawiane przy składaniu obietnicy; przy zaręczaniu czegoś swoim dobrym imieniem, honorem

słoń swɔ̃ɲ n
elefant
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
sol
Słońce widziane jako tarcza na niebie

słuch swux n
hørsel
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiejętność rozróżniania wysokości dźwięków

słuchawka swuˈxafka n
heler
element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
lytte
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
świadomie odbierać czyjąś mowę

sługa ˈswuɡa n
tjener
(dawniej, dawny) osoba która usługuje
seksualslave
(seksuologia, seksuologiczny) osoba podległa w układzie sadomasochistycznym

słup swup n
batteri
wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

słupek ˈswupɛk n
målstang
(sport, sportowy) boczny element bramki
aksje
(zdrobniale) od: słup
spisepinne
element wzoru w szydełkowaniu
-bar
prostokątny element wykresu

słuszny ˈswuʃnɨ adj
riktig
sensowny, trafny
egen
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

służba ˈswuʒba n
avgift
działanie dla jakiejś idei

służba wojskowa n
verneplikt
(wojskowość, wojskowy) wykonywanie działań, obowiązków wojskowych

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
jatte
(przestarzałe, przestarzały) dobrze wpływać na kogoś lub na coś
tjene
być czyimś sługą
o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać
pracować w wojsku
bud
dawać, ofiarować coś

służąca swuˈʒɔ̃nʦ̑a n
stuepike
osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
høre
(fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód n
malt
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

słój swuj n
glass
duży słoik

ta ta pronoun
denne
zaimek wskazujący, rodzaj żeński

tabaka taˈbaka n
slukke
sproszkowany tytoń zażywany przez nos;

tabakowy adj
tobakk
związany z tabaką, dotyczący tabaki

tabela taˈbɛla n
tabell
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tablet ˈtablɛt n
nettbrett
(informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

tabletka taˈblɛtka n
pille
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

tablica taˈblʲiʦ̑a n
dekke (på) bordet
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) (matematyka, matematyczny) (chemia, chemiczny) zestawienie danych, wzorów
tavle
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)
brett
miejsce do umieszczania ogłoszeń, informacji

tablica rejestracyjna taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna n
nummerskilt
tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tabliczka taˈblʲiʧ̑ka n
dekke (på) bordet
mała tablica, płyta z określonym napisem

tabliczka czekolady taˈblʲiʧ̑ka ˌʧ̑ɛkɔˈladɨ n
sjokoladekake
prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu

tabliczka mnożenia taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa n
multiplikasjonstabell
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

taboret taˈbɔrɛt n
krakk
rodzaj krzesła bez oparcia

taca ˈtaʦ̑a n
brett
duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
takykardi
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

taczka ˈtaʧ̑ka n
trillebår
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci adj
tadsjikisk språk
odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci n
tadsjikisk språk
język urzędowy Tadżykistanu;

tafta ˈtafta n
taft
(włókiennictwo) gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

tag tak n
sisten
(informatyka, informatyczny) znacznik rozpoczynający i kończący tekst i zaznaczający jego odmienną funkcję lub cechy;

taić v
dekke over
ukrywać, nie wyjawiać, (zobacz) zatajać

tajać v
tine
topnieć, roztapiać się

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
mysterium
rzecz tajemna, niewytłumaczalna
hemmelighet
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemniczość ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɔɕʨ̑ n
mysterium
cecha tego, co jest tajemnicze, zagadkowe, niejasne

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
mystisk
zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajemny adj
hemmelig
skryty, owiany tajemnicą

tajfun ˈtajfũn n
tyfon
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga ˈtajɡa n
taiga
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajlandzki tajˈlãnʦ̑ʲci adj
thailandsk
odnoszący się do Tajlandii

tajny ˈtajnɨ adj
hemmelig
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajski ˈtajsʲci n
thai
język urzędowy Tajlandii;

tak tak particle
ja jo
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak sobie ˈtak ˈsɔbʲjɛ adv
passe
przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

taki ˈtaci pronoun
desslike
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności
slik
…do wzmocnienia przymiotnika

taki sam ˈtaci ˈsãm adj
endog
identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam

taki sobie ˈtaci ˈsɔbʲjɛ adj
passe
średni, przeciętny; ani dobry, ani zły

taksówka taˈksufka n
drosje
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

takt takt n
-bar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;

taktyka ˈtaktɨka n
taktikk
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;
sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

tal tal n
thallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar ˈtalar n
daler
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talent ˈtalɛ̃nt n
talent
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz ˈtalɛʃ n
tallerken asjett
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

talia ˈtalʲja n
midje
(anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder
kortstokk
(termin karciany) komplet kart do gry

talizman taˈlʲizmãn n
talisman
(ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

tam tãm pronoun
der
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tamburyn tãmˈburɨ̃n n
marin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

tampon ˈtãmpɔ̃n n
tampong
(higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

tamten ˈtãmtɛ̃n pronoun
som
obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tamto pronoun
som
odnosi się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako dalsze w sensie umiejscowienia lub wystąpienia w czasie; (rodzaj nijaki) lp od tamten

tancerz ˈtãnʦ̑ɛʃ n
danser
(choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu

tandeta tãnˈdɛta n
avfall
rzecz źle wykonana, słabej jakości

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
tangens
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango ˈtãŋɡɔ n
tango
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

tani ˈtãɲi adj
billig
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
niewiele wart
oferujący towary po niskich cenach

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
dans
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

tanina n
garvesyre
(biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tanio ˈtãɲɔ adv
billig
w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

tantal ˈtãntal n
tantal
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzanit tãw̃ˈzãɲit n
tanzanitt
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu

tapir ˈtapʲir n
tapir
(zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

tapnąć v
tappekran
(informatyka, informatyczny) dotknąć palcem (w odniesieniu do urządzeń dotykowych)

taraj n
fiskerkatt
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w lasach południowo-wschodniej Azji;

tarcza ˈtarʧ̑a n
skjold
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

tarczyca n
skjoldbruskkjertel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

targ tark n
markeds-
kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia
miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży

targowisko n
markeds-
(urbanistyka, urbanistyczny) (handel, handlowy) stałe miejsce targowe

tarnina tarʲˈɲĩna n
slåpe
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

tarta ˈtarta n
pai
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) (spożywczy) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

tartak ˈtartak n
sagbruk
zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

taryfa n
hakke
(potocznie, potoczny) taksówka

tasza ˈtaʃa n
rognkall
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych;

tata ˈtata n
pappa
(potocznie, potoczny) ojciec lub teść

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
tatovering
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele;

tatuować ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
tatovere
wykonywać tatuaż

tatuś ˈtatuɕ n
pappa
(zdrobniale) tata

taxi ˈtaksʲi n
drosje
(potocznie, potoczny) taksówka

tałes n
tallit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowska chusta modlitewna z frędzlami;

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
danse
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma filmowa ˈtaɕma fʲilˈmɔva n
film
celuloidowy, perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa;

tażin n
tagine
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw
arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
luftrør
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz txuʃ n
feiging
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
feig
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

teatr ˈtɛatr̥ n
teater
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
(architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);

technet ˈtɛxnɛt n
technetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczny tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ adj
teknisk
odnoszący się do techniki, związany z techniką

technika ˈtɛxʲɲika n
teknologi
dziedzina działalności, obejmująca wytwarzanie zjawisk i przedmiotów nie występujących naturalnie w przyrodzie;

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
teknokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technokrata ˌtɛxnɔˈkrata n
teknokrat
zwolennik technokracji

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
teknologi
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania

teczka ˈtɛʧ̑ka n
trøye
okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.
håndkle
prostokątna torba z uchwytem

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
teisme
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekst tɛkst n
tekst
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tektoniczny ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
tektonisk
(geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

tektura n
kartong
(technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
telefon
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
mobiltelefon
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
telefonere
rozmawiać z kimś przez telefon

teleskop tɛˈlɛskɔp n
teleskop
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
fjernsyn
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
fjernsyn
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

tellur ˈtɛlːur n
tellur
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52;

temat ˈtɛ̃mat n
tema
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

tematyka n
problem
ogół zagadnień

temblak ˈtɛ̃mblak n
slynge
(medycyna, medyczny) opaska unieruchamiająca chorą rękę

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
temperatur
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
blyantspisser
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

templariusz tɛ̃mˈplarʲjuʃ n
tempelherre
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
hyppighet
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

temu ˈtɛ̃mu particle
siden
…używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

ten tɛ̃n pronoun
dette
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
den som ler sist, ler best
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tendencja tɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
tendens
trend, moda
skłonność do czegoś

tenis ˈtɛ̃ɲis n
tennis
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ n
bordtennis
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tensor n
tensor
(matematyka, matematyczny) wielowskaźnikowy obiekt matematyczny o współrzędnych podlegających określonym regułom transformacji przy przekształceniach układu odniesienia;

teocentryczny adj
teosentrisk
związany z teocentryzmem, dotyczący teocentryzmu
charakterystyczny dla teocentryzmu

teofania ˌtɛɔˈfãɲja n
teofani
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teolog n
teolog
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii

teologia ˌtɛɔˈlɔɟja n
teologi
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)
(teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ adj
teoretisk
mało prawdopodobny
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoretyk n
teoretiker
naukowiec zajmujący się nauką teoretyczną

teoria tɛˈɔrʲja n
teori
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

teozoficzny ˌtɛɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
teosofisk
związany z teozofią

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
terapeut
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapia tɛˈrapʲja n
terapi
(medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teraz ˈtɛras adv
nå
w tej chwili, obecnie

teraźniejszość n
nåtid
czas obecny; to, co dzieje się teraz

teraźniejszy ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ adj
til stede
(gramatyka) dotyczący czasu teraźniejszego
odbywający się teraz

terb tɛrp n
terbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

teren ˈtɛrɛ̃n n
område
pewien określony obszar ziemi

termiczny adj
varmer opp
mający związek z ciepłem

termin ˈtɛrmʲĩn n
vilkår
czas przeznaczony na wykonanie czegoś
wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
terminologi
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

termit ˈtɛrmʲit n
termitt
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
termodynamikk
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termofor tɛrˈmɔfɔr n
varmeflaske
gumowy worek, służący do miejscowego ogrzewania lub ochładzania ciała;

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
termometer
przyrząd do pomiaru temperatury;

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
terrorist
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
terrorisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
territorium
określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego;

test tɛst n
har testet
(szkolnictwo, szkolny) (edukacja, edukacyjny) egzamin, sprawdzian
próba podejmowana, aby uzyskać odpowiedź na postawione pytania

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
testament
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

testosteron ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n n
testosteron
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

testować tɛˈstɔvaʨ̑ v
har testet
badać z wykorzystaniem testu
sprawdzać

tetum ˈtɛtũm n
tetum
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

teza n
tese
twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie

tezaurus tɛˈzawrus n
begrepsklasseordbok
(literacko) dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
svigermor
matka żony lub męża

teść tɛɕʨ̑ n
svigerfar
ojciec żony lub męża

tg ˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
brune
= (matematyka, matematyczny) tangens

thatcheryzm taˈʧ̑ɛrɨsm̥ n
thatcherisme
(ekonomia, ekonomiczny) liberalna polityka gospodarcza prowadzona przez Margaret Thatcher, premiera Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990, cechująca się m.in. ograniczaniem roli państwa i związków zawodowych w gospodarce;

tiamina tʲjãˈmʲĩna n
tiamin
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

tiul n
tyll
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tkanina tkãˈɲĩna n
stoff
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek;

tkać tkaʨ̑ v
veve
sporządzać tkaninę

tkwić v
klinke
zostawać nadal w tym samym miejscu, przedtem tam wpadłszy, przybywszy czy będąc wetkniętym
leie
mieć początek w czymś, być istotą czego

tlen tlɛ̃n n
oksygen surstoff
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
oksid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek węgla ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
karbonmonoksid
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

tlić się ˈtlʲiʨ̑‿ɕɛ v
gløde
lekko się palić bez płomienia

to tɔ conjunction
enn
…oznaczający wynikanie lub przyzwolenie

to tɔ particle
enn
…podkreślająca ekspresywność wypowiedzi

to tɔ pronoun
det
…wskazujący, rodzaj nijaki
…występujący w funkcji podmiotu

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
pynting
ubikacja w miejscu publicznym

toast ˈtɔast n
bolle
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

toczyć ˈtɔʧ̑ɨʨ̑ v
skrolle
czynić coś, prowadzić
knipse
formować jakąś masę w kulkę
przesuwać obracając po ziemi
bli
nadawać czemuś kształt, obrabiając to na tokarce
nadawać kształt wyrobom ceramicznym na kole garncarskim
tappekran
pobierać płyn i wypuszczać go
Løpe
dziać się
flo
o cieczy: płynąć, zwykle w dużych ilościach
skrangle
o pojeździe kołowym: powoli się poruszać (celowo)
knipse
przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie)

tofu ˈtɔfu n
tofu
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

tojad ˈtɔjat n
hjelm
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tok n
gir
kierunek pewnych działań czy myśli
retning
przebieg wydarzeń, zdarzeń

tokarka tɔˈkarka n
dreiebenk
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokowisko n
spill
(łowiectwo, łowiecki) (ornitologia, ornitologiczny) miejsce zbiorowych toków ptasich

toksykolog n
toksikolog
specjalista w dziedzinie toksykologii

toksykologia ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja n
toksikologi
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
toleranse
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;

tolerować ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
tåle
odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk

tom tɔ̃m n
bind
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

tomisko tɔ̃ˈmʲiskɔ n
bakhun
gruby, obszerny tom

tomiszcze n
bakhun
duży, gruby tom; ciężka, kilkusetstronicowa książka

ton tɔ̃n n
tone
(książkowy) charakter wypowiedzi
dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych;
charakter brzmienia dźwięku
bek
jednostka odległości na skali dźwieku

tona ˈtɔ̃na n
tonn
jednostka masy równa 1000 kilogramów

tona rejestrowa ˈtɔ̃na ˌrɛjɛˈstrɔva n
registertonn
(morski) jednostka objętości używana do określania pojemności rejestrowej statków handlowych równa stu stopom sześciennym, czyli około 2,83 m3;

tonacja tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
nøkkel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny

tonik ˈtɔ̃ɲik n
tonic
(spożywczy) bezbarwny napój gazowany o gorzkawym smaku, przygotowywany z dodatkiem chininy;

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
synke
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
zanurzać się pod wodę, znikając w niej
drukne
tracić życie w wodzie, topić się

topaz ˈtɔpas n
topas
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

topazowy adj
topas
koloru topazu

topić v
smelte
przemieniać ciało stałe w ciecz poprzez podgrzewanie
drukne
próbować pozbawić życia poprzez zanurzanie w czymś płynnym
kast
sprawiać, że coś przemieszcza się pod powierzchnię cieczy albo w głąb ciała
smelte
przybierać postać płynną
drukne
tracić życie w płynie lub czymś grząskim

topnienie tɔpʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
sammensmelting
proces przechodzenia ciała ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topnieć ˈtɔpʲɲɛ̇ʨ̑ v
smelte
przechodzić ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
topografi
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topola tɔˈpɔla n
poppel
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

topór ˈtɔpur n
øks
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor tɔr n
thorium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;
spor
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się;

torba ˈtɔrba n
veske
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych
worek, opakowanie do przechowywania rzeczy

torebka tɔˈrɛpka n
kapsel
(botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory
veske
mała torba
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni

torf tɔrf n
torv torvjord
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

torfowisko wysokie ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ vɨˈsɔcɛ n
nedbørsmyr
(geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym;

tornado tɔrˈnadɔ n
tornado
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

tornister tɔrʲˈɲistɛr n
ransel
(szkolnictwo, szkolny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych

tort tɔrt n
kake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortura tɔrˈtura n
tortur
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;

torturować ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑ v
torturere
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji

tory ˈtɔrɨ n
løype
tor kolejowy poza stacją; konstrukcja zbudowana z szyn, podkładów itd. dla ruchu pojazdów szynowych

tost tɔst n
ristet brød
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj opiekanego pieczywa;

toster ˈtɔstɛr n
brødrister
urządzenie do pieczenia tostów

totalitaryzm ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥ n
totalitarisme
system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

toteż ˈtɔtɛʃ conjunction
altså
(książkowy) …przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

towar ˈtɔvar n
vare
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski ˌtɔvaˈʒɨsʲci adj
intim
będący formą rozrywki grupy osób
sosial
dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
firma
obecność przy kimś
forbund
organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach

towarzysz tɔˈvaʒɨʃ n
kamerat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej

towarzysz broni n
våpenbror
(wojskowość, wojskowy) osoba wspólnie z kimś walcząca, biorąca udział w tej samej wojnie

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
identitet
identyczność, brak różnic

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
tappe
przestawać posiadać jakąś cechę
miste
przestawać posiadać jakąś rzecz
ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji
stawać się mniej wartościowym

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
tradisjon
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjnie ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ adv
tradisjonelt
zgodnie z tradycją

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
tradisjonell
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

trafić ˈtrafʲiʨ̑ v
kjøre på en
(potocznie, potoczny) przypadkiem spotkać kogoś lub coś
ankomme
(potocznie, potoczny) przypadkiem zjawić się w jakimś szczególnym momencie
anslag
o człowieku: uderzyć czymś w jakiś cel
o pocisku, nożu, ręce, piłce, itp.: uderzyć w cel
bli
znaleźć drogę i dotrzeć gdzieś
foregå
(potocznie, potoczny) zdarzyć się niespodziewanie

trafny adj
fyndig
o najlepszym efekcie lub dopasowaniu, najbardziej oddający rzeczywistość

tragarz n
bærer
osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki

tragedia traˈɡɛdʲja n
tragedie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
tragikomedie
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria n
bane
(fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

trakt trakt n
veg
(książkowy) droga, szlak

traktat ˈtraktat n
traktat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.

traktować trakˈtɔvaʨ̑ v
påspandere
działać czymś na kogoś lub coś
odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
trikk sporvogn
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

transakcja trãw̃ˈsakʦ̑ʲja trãw̃ˈzakʦ̑ʲja n
transaksjon
(handel, handlowy) operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług
(informatyka, informatyczny) grupa operacji, które razem wszystkie są wycofywane, np. jeśli choć jedna z nich zakończy się błędem

transformacja ˌtrãw̃sfɔrˈmaʦ̑ʲja n
overgang
przemiana, przekształcanie czegoś

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
trafo
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transliteracja ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja n
transliterasjon
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

transmisja trãw̃sˈmʲisʲja n
overføring
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

transport ˈtrãw̃spɔrt n
transport
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transportować v
transportere
przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

transportowy adj
føre
dotyczący transportu

transseksualista ˌtrãw̃sːɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
transperson
ktoś żyjący lub pragnący żyć, jako osoba płci przeciwnej

transseksualny adj
transperson
związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

transsubstancjacja n
transsubstansiasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

tranzycja trãw̃ˈzɨʦ̑ʲja n
overgang
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych
(medycyna, medyczny) proces korekty płci obejmujący zmianę roli społecznej i wizerunku, medyczną diagnostykę, terapię hormonalną zabiegi chirurgiczne oraz zmianę oznaczenia płci prawnej

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
transistor
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;

trapić v
pine
czynnie przysparzać niepokojów
uroe
przyprawiać o zmartwienie

trasa ˈtrasa n
rute
określona droga wyznaczona do przejechania
szlak, droga, arteria

trasować traˈsɔvaʨ̑ v
rute
(informatyka, informatyczny) stanowić połączenie różnych sieci komputerowych i wyznaczać trasę przepływu pakietów w nich

traszka ˈtraʃka n
havmann
(zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratować traˈtɔvaʨ̑ v
motvirke
niszczyć lub uszkadzać coś przez przebiegnięcie po czymś

tratwa ˈtratfa n
flåte
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

trawa ˈtrava n
gress
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;

trawestować ˌtravɛˈstɔvaʨ̑ v
farse
(literacko) przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji

trawnik ˈtravʲɲik n
plen
poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trefl trɛfl̥ n
kløver
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

tren trɛ̃n n
mosjonere
(książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;
klagesang
(literacko) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;

trener ˈtrɛ̃nɛr n
trener
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trening ˈtrɛ̃ɲĩŋk n
trening
(sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;
ćwiczenia z zakresu jakichś kompetencji, umiejętności

trenować v
mosjonere
(sport, sportowy) kierować rozwojem sprawności fizycznej sportowca
(sport, sportowy) ćwiczyć celem poprawienia swojej sprawności w danej dyscyplinie
podnosić czyjeś umiejętności

tresować v
lære opp
uczyć zwierzęta samodzielnego wykonywania konkretnych czynności

treść trɛɕʨ̑ n
formue
to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki

tri trʲi n
trikloretylen
(chemia, chemiczny) handlowa nazwa trichloroetenu

trias trʲjas n
Trias
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

trichotillomania n
trikotillomani
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

tricykl ˈtrʲiʦ̑ɨkl̥ n
trehjulssykkel
(historia, historyczny, historycznie) rower z trzema kołami wynaleziony w 2. połowie XIX w.;

trik trʲik n
horekunde
sztuczka zastosowana w celu osiągnięcia jakiegoś szczególnego efektu

trimaran trʲĩˈmarãn n
trimaran
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
noe
w niewielkim stopniu, niewiele

trociny trɔˈʨ̑ĩnɨ n
sagmugg
drobne odpady po obróbce drewna;

trockista trɔʦ̑ʲˈcista n
trave
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik trockizmu

trockizm n
trotskisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trolejbus trɔˈlɛjbus n
trolleybuss
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

troll trɔl n
troll
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi

tron trɔ̃n n
trone
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;

tropiciel n
stalker
(przenośnie, przenośnia) szpicel
Speiderbevegelsen
(łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę

troska ˈtrɔska n
nennsomhet
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

troskliwy trɔsˈklʲivɨ adj
omsorgsfull
wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój

truchło ˈtruxwɔ n
kadaver
(książkowy) to, co ulega bądź ulegnie rozkładowi; martwe ciało

trucizna truˈʨ̑izna n
gift
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudno ˈtrudnɔ adv
alvorlig
z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
styr
coś, co jest trudne
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
właściwość rzeczy trudnych

trudny ˈtrudnɨ adj
vanskelig
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku
niełatwy do zrozumienia

trufla ˈtrufla n
trøffel
(kynologia, kynologiczny) nieowłosiona końcówka nosa u psa
(mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki

truizm ˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
sannhet
wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
giftig
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna ˈtrũmna n
kiste
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trunek ˈtrũnɛk n
brennevin
(książkowy) napój alkoholowy

trup trup n
lik
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

trupia czaszka ˈtrupʲja ˈʧ̑aʃka n
dødninghode
schematyczny rysunek ludzkiej czaszki, często nad skrzyżowanymi piszczelami będący symbolem śmierci

truskawka truˈskafka n
jordbær
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;

truskawkowy ˌtruskafˈkɔvɨ adj
jordbærfarge
przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
drone
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem

trutka ˈtrutka n
gift
(potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników

trutowy truˈtɔvɨ adj
drone
(pszczelarstwo, pszczelarski) dotyczący trutnia, samca pszczoły miodnej

truć v
gift
powodować objawy choroby lub śmierć poprzez działanie trucizny
(potocznie, potoczny) powodować niepokój, przygnębienie
bable
(pogardliwie) mówić rozwlekle, natrętnie prosić
uroe
(potocznie, potoczny) ulegać złym przemyśleniom

trwale adv
for alltid
niezmiennie, permanentnie

trwać tr̥faʨ̑ v
nyest
istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

trwała ˈtr̥fawa n
permanent
(potocznie, potoczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) trwała ondulacja

trwoga ˈtr̥fɔɡa n
frykt
intensywny strach, przerażenie
angst
lęk, obawa przed czymś, co ma się wydarzyć

tryb trɨp n
mote
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy
procedura lub ustalony wariant jej wykonania

tryb przypuszczający ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
kondisjonalis
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie;

tryb łączący ˈtrɨp wɔ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
konjunktiv
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;

trybunał n
domstol
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instancja orzekająca, kolegium sądowe;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kolegium sędziowskie o szczególnych uprawnieniach

tryftong ˈtrɨftɔ̃ŋk n
triftong
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

tryk trɨk n
saubukk
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

tryktrak ˈtrɨktrak n
backgammon
rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

trylogia n
trilogi
cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trymestr ˈtrɨ̃mɛstr̥ n
trimester
(urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach

tryskać ˈtrɨskaʨ̑ v
leke
wydobywać się nagle, wyrzucać gwałtownie

trzaskać v
anslag
uderzać mocno, wywołując trzask

trzcina ˈṭʃʲʨ̑ĩna n
rør
roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcina cukrowa n
sukkerrør
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzecia wojna światowa ˈṭʃɛʨ̑a ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
tredje verdenskrig
(historia, historyczny, historycznie) hipotetyczny ogólnoświatowy konflikt zbrojny;

trzepaczka ṭʃɛˈpaʧ̑ka n
visp
narzędzie do ubijania piany z białek jaj lub śmietany;

trzepot n
blafre
szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
raspe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrabniać na cząstki lub rozgniatać na jednolitą masę

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
edru
kierujący się rozumem, rozsądkiem
niepijany

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
humle
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
vepsevåk
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
gulspurv
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzoda ˈṭʃɔda n
flokke
gromada zwierząt hodowlanych

trzon ṭʃɔ̃n n
kjerne
(architektura, architektoniczny) układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną
najważniejszy, główny element jakiegoś przedmiotu

trzonek ˈṭʃɔ̃nɛk n
klare
uchwyt, rękojeść jakiegoś narzędzia

trzos ṭʃɔs n
pengepung
(dawniej, dawny) pas z kieszeniami na pieniądze

trzustka ˈṭʃustka n
bukspyttkjertel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzydziestolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlatɛk n
trettioåring
osoba w wieku 30-39 lat

trzylatek ṭʃɨˈlatɛk n
treåring
chłopiec w wieku trzech lat

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
holde
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać

trzymać język za zębami ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈjɛ̃w̃zɨɡ ˌza‿zɛ̃mˈbãmʲi v
holde tann for tunge
(przenośnie, przenośnia) dochowywać tajemnicy, być ostrożnym w wypowiedziach

trzymać kciuki ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈcʨ̑üci v
krysse fingrene
życzyć komuś powodzenia, czasem zaciskając przy tym palce

trząść v
riste
(potocznie, potoczny) wywoływać silne emocje
wykonywać ruchy drgania, szarpania
skjelve
poddawać się drganiom

trzęsawisko n
myr
podmokły i grząski teren, zwykle porośnięty szuwarami

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
jordskjelv
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójdźwięk n
triade
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
trekant
(geometria) wielokąt mający trzy boki

trójskok ˈtrujskɔk n
tresteg
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
trefork
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trąba ˈtrɔ̃mba n
tuba
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia
snabel
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);
virvelstorm
gwałtowny wir powietrza;

trąba powietrzna n
virvelstorm
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej;

trąbić ˈtrɔ̃mbʲiʨ̑ v
trompetere
wydawać dźwięk podobny do dźwięku trąbki lub trąby
wydawać dźwięk trąbką lub trąbą

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
trompet
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trącać ˈtrɔ̃nʦ̑aʨ̑ v
slå
szturchać, lekko uderzać

trąd trɔ̃nt n
spedalskhet
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik n
akne
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

tu tu pronoun
her
…miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu leży pies pogrzebany ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ proverb
her ligger hunden begravet
wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tukan ˈtukãn n
tukan
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tul tul n
thulium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tuleja tuˈlɛja n
foring
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca

tulipan tuˈlʲipãn n
tulipan
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tundra ˈtũndra n
tundra
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel ˈtũnɛl n
tunell
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;
budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
tunisisk
odnoszący się do państwa Tunezja

turban ˈturbãn n
turban
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
tyrkisk
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turkawka turˈkafka n
turteldue
(ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
turkmensk
odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci n
turkmensk
język urzędowy Turkmenistanu;

turkus ˈturkus n
turkis
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;
barwa, zielony odcień cyjanu;

turkusowy ˌturkuˈsɔvɨ adj
turkis
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
(książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turma n
tårn
(dawniej, dawny) wieża stanowiąca więzienie

turniej n
turnering
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;

turysta tuˈrɨsta n
turist
osoba uprawiająca turystykę

turystyka tuˈrɨstɨka n
turisme
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

tuwiński n
sojotisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin ˈtuʑĩn n
dusin
(jednostka miary) 12 sztuk

tułów ˈtuwuf n
løp
(zoologia, zoologiczny) odcinek ciała u owadów i skorupiaków (zwykle pomiędzy głową a odwłokiem)

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
tunfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż tuʃ adv
nesten
prawie, blisko

twardo adv
stram
(przenośnie, przenośnia) w sposób bezwzględny i surowy
hard
(przenośnie, przenośnia) w sposób zdecydowany; z upartością
fast
odpornie na odkształcenia

twardy ˈtfardɨ adj
hard
ciężki, trudny
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem
hård
o człowieku odporny, niepoddający się przeciwnościom i emocjom

twardziel ˈtfarʲʥ̑ɛl n
drage
(potocznie, potoczny) ktoś niezłomny, odporny na trudy
kjerneved
(leśnictwo) wewnętrzna, fizjologicznie nieczynna strefa w pniu drzewa

twarz tfaʃ n
ansikt
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twaróg ˈtfaruk n
hytteost
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdzenie tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
påstand
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
påstå
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

twist n
vri
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w takcie dwudzielnym, w którym partnerzy tańczą osobno, wykonując energiczne skręty nóg, bioder i rąk

tworzenie tfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
formasjon
(rzeczownik odczasownikowy) od: tworzyć

tworzywo sztuczne n
plastikk
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) materiał łatwy w przetwórstwie, zbudowany z polimerów nie występujących w naturze, a wytworzonych przez człowieka

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
skape
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój tfuj pronoun
din
2. (osoba) lp

twórczy ˈtfurʧ̑ɨ adj
skapende
taki, który ma zdolność tworzenia, tworzy lub prowadzi do tworzenia

ty tɨ personalPronoun
du
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
tibetansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tyczka n
aborr
(zdrobniale) od: tyka

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
uke
każdy okres siedmiu dni
uke veke
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;

tygiel ˈtɨɟɛl n
smeltedigel
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd.

tygodniowo ˌtɨɡɔdʲˈɲɔvɔ adv
ukentlig
w ciągu tygodnia; dotyczy ilości czegoś

tygodniowy adj
ukentlig
odnoszący się do tygodnia; funkcjonujący, trwający, istniejący przez tydzień
zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień

tygrys ˈtɨɡrɨs n
tiger
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrys azjatycki n
tiger
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

tygrysica ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a n
tigerhunn
(zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tyka ˈtɨka n
aborr
(przenośnie, przenośnia) wysoka i szczupła osoba
żerdź, np. ustawiana jako podpora dla roślin

tykać ˈtɨkaʨ̑ v
flått
o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

tylko ˈtɨlkɔ particle
bare
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tylny ˈtɨlnɨ adj
back
znajdujący się z tyłu czegoś

tym adv
desto
…wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach

tymczasem tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m adv
imens
w tym samym czasie, o którym była mowa

tymczasem tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m interjection
ha det
forma pożegnania na krótki okres

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
timian
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

tympanon tɨ̃mˈpãnɔ̃n n
gavl
(architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;

tynk n
murpuss
(budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.
(przenośnie, przenośnia) (ironicznie) zbyt gruby, przesadny makijaż

tynktura tɨ̃ŋkˈtura n
farge
(heraldyka, heraldyczny) barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

typ tɨp n
karakter
(potocznie, potoczny) podejrzany mężczyzna
slag
rodzaj, wzorzec

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
typografi
technika druku wypukłego, drukarstwo;

typowy tɨˈpɔvɨ adj
typisk
często spotykany

tyrania n
tyranni
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyrać ˈtɨraʨ̑ v
sveitte
(potocznie, potoczny) ciężko pracować

tyrystor n
tyristor
przyrząd półprzewodnikowy stosowany w układach prostowniczych, przekaźnikowych i przełączających;

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nʦ̑ n
tusen
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
millennium
tysiąc lat

tytan ˈtɨtãn n
titan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoniowy ˌtɨtɔ̃ˈɲɔvɨ adj
tobakk
dotyczący tytoniu (rośliny)
dotyczący tytoniu (używki)

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
tobakk
suszone liście tej rośliny (1.1);
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł ˈtɨtuw n
overskrift
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tył tɨw n
bakside
część czegoś najdalej od przodu

tyłek ˈtɨwɛk n
bak
(potocznie, potoczny) pośladki

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
regnbue
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
regnbuehinne
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tępak ˈtɛ̃mpak n
dumrian
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba tępa, głupia, mało inteligentna, bezmyślna

tępić ˈtɛ̃mpʲiʨ̑ v
dum
czynić tępym
bekjempe
zwalczać, dążyć do wyeliminowania kogoś lub czegoś; prześladować

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
dum
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
savne
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
hjemlengsel
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tęskny ˈtɛ̃w̃sknɨ adj
lengselsfull
pełen tęsknoty, nostalgii

tężec n
stivkrampe
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tężeć ˈtɛ̃w̃ʒɛʨ̑ v
koagulere
zmieniać stan skupienia z ciekłego na stały

tło twɔ n
bakgrunn
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan
okoliczności, sytuacja, w której rozgrywają się jakieś wydarzenia

tłok twɔk n
stempel
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

tłuc v
kjempe for
(potocznie, potoczny) mocno bić jeden drugiego
daffe
(potocznie, potoczny) przemieszczać się bez celu, włóczyć się

tłum twũm n
flokk
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
tolk
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;
osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
oversettelse
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
(rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
oversette
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumik n
lyddemper
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;

tłusty ˈtwustɨ adj
feit
(pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku: gruby
pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz
zawierający dużo tłuszczu

tłusty wtorek ˈtwustɨ ˈftɔrɛk idiom
feitetirsdag
ostatni wtorek karnawału

tłuszcz twuʃʧ̑ n
fett
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;

tłuszczowy twuʃˈʧ̑ɔvɨ adj
feit
(przymiotnik) od tłuszcz

u u preposition
av
…bycie częścią całości
…przynależność
…umiejscowienie w bliskości

uaktualniać v
ajourføring
czynić znów aktualnym

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
forsikring
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubiegły uˈbʲjɛɡwɨ adj
nyest
zeszły, miniony, poprzedni, ostatni

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
kle
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubijać v
piske
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie
slakte
(potocznie, potoczny) powodować czyjąś śmierć
gå videre til neste nivå
bijąc w coś, powodować mocniejsze powiązanie cząstek tego, zwiększać gładkość i twardość czego

ubikacja kucana ˌubʲiˈkaʦ̑ʲja kuˈʦ̑ãna n
huk
rodzaj ubikacji, w której brak muszli i wymagającej korzystania w pozycji kucznej;

ubiór ˈubʲjur n
antrekk
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

uboczny adj
frynse
mający drugorzędne znaczenie
lag
powstający przy okazji jakiegoś działania

ubogi uˈbɔɟi adj
knapp
nieobfitujący w coś
fattig
posiadający mało dóbr materialnych

ubranie uˈbrãɲɛ n
klær
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubój n
massakrere
zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa

ubóstwiać uˈbustfʲjäʨ̑ v
tilbe
czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać kogoś (lub coś) zachwytem

ubóstwo uˈbustfɔ n
fattigdom
brak środków materialnych

ucho ˈuxɔ n
øre
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
małżowina uszna

uchodzić uˈxɔʥ̑iʨ̑ v
stikke av
(przestarzałe, przestarzały) oddalać się, uciekać
telle
być uznawanym / uważanym za kogoś lub za coś
unngå
o niebezpieczeństwach: unikać negatywnych następstw, wydostawać się z opresji
passe
wypadać, pasować, być dozwolonym

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
flyktning
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchodźczy adj
flyktning
dotyczący uchodźcy i/lub uchodźstwa

uchwała uˈxfawa n
vedtak
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;

uchwyt ˈuxfɨt n
begripe
(technologia, technika, techniczny) część służąca do umocowania czegoś
klare
część przedmiotu służąca do chwytania go ręką

uchybienie n
forkastning
niedopracowanie

ucieczka uˈʨ̑ɛʧ̑ka n
flukt
szybkie uciekanie skądś lub przed czymś

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
flykte
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

ucinać v
kutt
oddzielać coś od całości, tnąc to

ucisk n
trykk
odczuwanie uciskania przez coś
oddziaływanie pewną siłą na coś

uciskać uˈʨ̑iskaʨ̑ v
trykke
wywierać ucisk na coś

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
ubekvem
męczący, dokuczliwy
byrdefull
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwie uʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ adv
rettferdig
w sposób uczciwy, dobry, czysty

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
ærlig
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczelnia uˈʧ̑ɛlʲɲa n
akademi
szkoła wyższa

uczelniany adj
akademiker
związany z uczelnią, odnoszący się do uczelni

uczestniczyć ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑ v
delta
brać udział

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
elev
(szkolnictwo, szkolny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczta ˈuʧ̑ta n
etegilde
duże, wystawne przyjęcie

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
affeksjon
miłość, przyjaźń
følelse
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczulenie n
allergi
(medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem

uczynek uˈʧ̑ɨ̃nɛk n
gjerning
zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
lære undervise
przekazywać komuś wiedzę

uczęszczać uˈʧ̑ɛ̃w̃ʃʧ̑aʨ̑ v
besøke
bywać gdzieś często (lub regularnie); brać udział w czymś

udany uˈdanɨ adj
vellykket
zakończony powodzeniem; nie zakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udar ˈudar n
tak
(medycyna, medyczny) porażenie

udar mózgu ˈudar muzɡu n
tak
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z zaburzeniem krążenia krwi w mózgu;

udawać uˈdavaʨ̑ v
late som
postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego

udeptywać ˌudɛpˈtɨvaʨ̑ v
mose
chodząc, naciskać na coś

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
dytt
(przenośnie, przenośnia) gwałtowne nasilenie się jakiegoś zjawiska atmosferycznego (mrozu, wiatru itp.)
(wojskowość, wojskowy) gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela
cios zadany ręką lub przedmiotem
zderzenie się jakichś przedmiotów lub zetknięcie czegoś upadającego z jakąś powierzchnią; także: odgłos takiego zderzenia
slag
(rzeczownik odczasownikowy) od: uderzyć

uderzyć uˈdɛʒɨʨ̑ v
slå
zadać komuś cios

udo ˈudɔ n
lår
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udowadniać v
bevise
wykazywać prawdziwość czegoś lub jej brak, przedstawiając dowody

udręka n
kval
to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie

udział ˈuʥ̑aw n
aksje
(finanse, finansowy) wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika
dokument potwierdzający udział (1.2)
dra
przypadająca część własności po podziale

udziałowiec n
aksjeeier
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym

udziec ˈuʥ̑ɛʦ̑ n
etappe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

udzielać uˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
gi etter
pożyczać, dostarczać, użyczać czegoś

ufać ˈufaʨ̑ v
ha tillit til
mieć przekonanie, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego

ufność ˈufnɔɕʨ̑ n
tillit
skłonność do obdarzania zaufaniem

ufny ˈufnɨ adj
optimistisk
mający lub wyrażający zaufanie

uformować ˌufɔrˈmɔvaʨ̑ v
skape
powołać do istnienia

ugandyjski ˌuɡãnˈdɨjsʲci adj
ugandisk
odnoszący się do państwa Uganda

ugoda uˈɡɔda n
avtale
porozumienie, które kończy spór

ugrofiński ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci adj
finsk-ugrisk
dotyczący Ugrofinów

ugrupowanie ˌuɡrupɔˈvãɲɛ n
formasjon
grupa ludzi o podobnych przekonaniach i/lub ze wspólnym celem

ugryźć ˈuɡrɨɕʨ̑ v
bite
użądlić
zacisnąć na czymś zęby, wbić je w coś zaciskając

ugryźć się w język ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk v
hvis du ikke har noe hyggelig å si, si ingen ting
(przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś

ujawniać v
gi etter
podawać do wiadomości
avsløre
pokazywać coś, co dotąd było niejawne

ujemny uˈjɛ̃mnɨ adj
negativ
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujgurski ujˈɡursʲci n
uigurisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach

ujmować v
begripe
chwytać ręką lub narzędziem

ujmujący adj
sjarmerende
budzący sympatię

ujęcie uˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
hagl
fragment filmu nakręcony bez wyłączania kamery
inntak
miejsce pobierania wody spod ziemi, gazu składowiskowego, ropy itp.

ujście ˈujɕʨ̑ɛ n
kjeft
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukamienować ˌukãmʲjɛ̃ˈnɔvaʨ̑ v
steine
zabić kogoś poprzez ukamienowanie – obrzucając go kamieniami

ukierunkowywać ˌucɛrũŋkɔˈvɨvaʨ̑ v
direkt
nadawać kierunek czemuś, precyzować, określać zakres

ukleja ukˈlɛja n
laue
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukochany ˌukɔˈxãnɨ n
elskling
osoba, którą ktoś kocha

ukojenie ˌukɔˈjɛ̇̃ɲɛ n
lette
(rzeczownik odczasownikowy) od: ukoić

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
finish
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
ukrainsk
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukrywać uˈkrɨvaʨ̑ v
gjemme
nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś o ważnego
skjule
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim

ukrzyżowanie ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ n
korsfestelse
zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

układ ˈukwat n
pakt
porozumienie
sette sammen
zbiór elementów powiązanych ze sobą w jakiś sposób;

układ nerwowy n
nervesystem
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
Periodesystemet
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
periodesystemet
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ planetarny ˈukwat ˌplãnɛˈtarnɨ n
solsystem
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;

układ przeciwpoślizgowy ˈukwat ˌpʃɛʨ̑ifpɔɕlʲizˈɡɔvɨ n
automatisk antiblokkerings-system
(motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;

układać ukˈwadaʨ̑ v
dekke
tworzyć całość z określonych elementów
drøfte
negocjować

ukłuć v
pikk
zranić za pomocą spiczastego przedmiotu

ul ul n
bikube
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulegać uˈlɛɡaʨ̑ v
gjennomgå
być poddawanym procesom
multiplisere
nie być w stanie czemuś się oprzeć

uległy adj
formbar
poddający się czyjejś woli, pozwalający sobą kierować

ulepszać uˈlɛpʃaʨ̑ v
forbedre
udoskonalać coś, poprawiać, czynić lepszym

ulepszenie ˌulɛˈpʃɛ̃ɲɛ n
forbedring
(rzeczownik odczasownikowy) od: ulepszyć

ulewa uˈlɛva n
skur
(przenośnie, przenośnia) mnóstwo czegoś
deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulga ˈulɡa n
reduksjon
(ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat
trøst
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu

ulica uˈlʲiʦ̑a n
gate
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uliczka uˈlʲiʧ̑ka n
strede
krótka lub wąska ulica

ulicznica ˌulʲiʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
ludder
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka

uliczny uˈlʲiʧ̑nɨ adj
gate
dotyczący ulicy, związany z ulicą
odbywający się na ulicy

ulotka uˈlɔtka n
flygeblad
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ulotny uˈlɔtnɨ adj
diffus
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały

ultradźwięk n
ultralyd
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultrafioletowy ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
ultrafiolett
(fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

ulubieniec n
favoritt
ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś
kjæledyr
o zwierzęciu domowym

ulubiony ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ adj
favoritt
najbardziej lubiany

umacniać v
befeste
czynić coś trwalszym

umiejętność ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
adresse
biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
dø
(przenośnie, przenośnia) cierpieć z nadmiaru jakiegoś uczucia
døy
kończyć swoje życie, przestawać żyć

umieszczać ũˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑ v
plassere
stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
kunne
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umięśniony adj
muskuløs
mający silnie rozwinięte mięśnie

umlaut ˈũmlawt n
omlyd
(językoznawstwo, językoznawczy) przegłos
znak przegłosu – dwie kropki nad literą

umniejszać v
forminske
czynić coś mniej ważnym; obniżać wartość, wielkość, znaczenie

umowa ũˈmɔva n
dele ut
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umożliwiać ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑ v
muliggjøre
dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umrzeć ˈũmʒɛʨ̑ v
dø
skończyć życie

umysł ˈũmɨsw̥ n
forstand
siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umywalka ˌũmɨˈvalka n
vaskeservant
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umyślnie ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ adv
med overlegg
w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem

umyślny adj
med vilje
będący przejawem czyjegoś zamierzenia

umówić ũˈmuvʲiʨ̑ v
jatte
ustalić, uzgodnić, postanowić, określić wraz z kimś

uncja n
jaguar
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unia ˈũɲja n
union
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;

unicestwiać v
rasere
powodować, że coś lub ktoś przestaje istnieć

uniesienie n
eufori
stan wzmożonej aktywności emocjonalnej lub uczuciowej

unieważnienie ˌũɲɛvaʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
abolisjon
zniesienie ważności czegoś; uznanie, że coś jest nieważne, niebyłe

uniewinniać ˌũɲɛˈvʲĩɲːäʨ̑ v
frifinne
oczyszczać z zarzutów

unikalny adj
unik
unikatowy, wyjątkowy, rzadko spotykany

unikat ũˈɲikat n
unik
rzecz szczególna, niepowtarzalna, jedyna w swoim rodzaju

unikatowy ˌũɲikaˈtɔvɨ adj
unik
niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny

unikać ũˈɲikaʨ̑ v
unngå
starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś

uniwersytecki ˌũɲivɛrsɨˈtɛʦ̑ʲci adj
akademiker
dotyczący uniwersytetu, związany z uniwersytetem

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
universitet
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

unosić ũˈnɔɕiʨ̑ v
handle
(dawniej, dawny) o uczuciach, doznaniach: kogoś owładnąć, ugłaskać, udobruchać, ułaskawić, ukrócić, ułagodzić, okiełznać, uśmierzyć, powściągnąć , zmiękczyć
loppe
dźwigać kogoś lub coś w górę, podnosić, wznosić, dźwigać, podciągać
kidnappe
zabierać kogoś, coś ze sobą; uchodzić z kimś, z czymś; zagarniać coś z sobą, porywać, ponieść, przenosić, zanosić na inne miejsce
dupp
dawać się przenosić, utrzymywać się na lub nad czymś
risa
wzlatywać w powietrze

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
ununbium
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununhexium ˌũnũnˈxɛksʲjũm n
ununhexium
(chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor

ununoctium ˌũnũnˈɔktʲjũm n
ununoctium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

ununpentium ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm n
ununpentium
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moscovium (symbol Mc);

ununquadium ˌũnũŋˈkwadʲjũm n
ununquadium
(chemia, chemiczny) (zobacz) flerow

ununseptium ˌũnũnˈsɛptʲjũm n
ununseptium
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);

ununtrium ũˈnũntrʲjũm n
ununtrium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;

upadać uˈpadaʨ̑ v
avslå
(przestarzałe, przestarzały) przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób
nedgang
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą
opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół

upadek uˈpadɛk n
fall
przewrócenie się
nedgang
spadnięcie

upalnie adv
heit
bardzo gorąco

upamiętniać v
flekk
zachowywać dla pamięci

uparty uˈpartɨ adj
sta
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

upał ˈupaw n
hetetokt
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
slå to fluer i én smekk
załatwić dwie sprawy jednocześnie

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu idiom
slå to fluer i ett smekk
załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść

upijać uˈpʲijäʨ̑ v
drikke
brać łyka z wierzchu

upiór ˈupʲjur n
vampyr
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) wampir, zmarły atakujący w nocy żywych

upiększać uˈpʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
forskjønne
czynić coś piękniejszym, dodawać ozdobniki, dekoracje

upokarzać ˌupɔˈkaʒaʨ̑ v
ydmyke
poniżać kogoś, obrażać czyjąś godność

upokorzenie n
ydmykelse
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upominać v
advare
skłaniać kogoś do właściwego zachowywania się
beskytte
(potocznie, potoczny) brać kogoś w obronę czy wstawiennictwo
behov
zwracać się do kogoś o coś, przypominając; ponownie prosić lub zarządać

upominek n
gave
zwykle nieduża rzecz ofiarowana komuś

upomnienie ˌupɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
purring
(administracja) pismo przypominające albo zawierające ostrzeżenie czy naganę
refse
karcąca uwaga

upośledzony adj
bevegelseshemmet
wykazujący niedorozwój umysłowy jakiegoś stopnia

upragniony adj
velkomst
oczekiwany z dużym pragnieniem

upraszczać v
forenkles
sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób

uprawiać uˈpravʲjäʨ̑ v
utøve
zajmować się regularnie jakąś czynnością
dyrke
zajmować się uprawą rośliny lub ziemi

uprawnienie ˌupravʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
rett
prawo do wykonywania czegoś przez daną osobę

uprawniony adj
lovlig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający prawo do czegoś

uprowadzać v
kidnappe
zmuszać kogoś do pójścia ze sobą lub porywać środek lokomocji

uprowadzić v
kapring
zmusić kogoś do pójścia ze sobą lub porwać środek lokomocji

uprościć uˈprɔɕʨ̑iʨ̑ v
forenkles
uczynić coś prostszym, mniej skomplikowanym

uprzednio adv
i forkant
przed danym momentem, wydarzeniem; wcześniej

uprzedzać v
advare
powiadamiać o niebezpieczeństwie
informere
zawiadamiać zawczasu

uprzedzenie ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
fordom
nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
vennlig
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uprząż n
bestikk
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś

uran ˈurãn n
uran
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uran zubożony n
utarmet uran
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;

uraz ˈuras n
skade
uszkodzenie ciała

uraza uˈraza n
skade
niechęć, żal do kogoś

urlop ˈurlɔp n
ferie
dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urna ˈurna n
valgurne
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy
urne
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;

uroczy uˈrɔʧ̑ɨ adj
sjarmerende
pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

uroczystość ˌurɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
etegilde
uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp.

uroczysty ˌurɔˈʧ̑ɨstɨ adj
galla
obchodzony w sposób podniosły, odznaczający się okazałością

urodzaj n
overflod
(potocznie, potoczny) obfitość, duża ilość czegoś

urodzajny adj
flink
taki, w którym zebrano wysokie plony

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
fødsel
(rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
fødselsdag bursdag
rocznica dnia narodzin

urojenie n
fantasifoster
myśl lub pomysł nie do zrealizowania

urok ˈurɔk n
stave
(dawniej, dawny) według wierzeń ludowych: negatywna siła magiczna mogąca komuś lub czemuś szkodzić

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
urologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

uruchamiać ˌuruˈxãmʲjäʨ̑ v
anvendelse
(bankowość, bankowy) zaczynać wykorzystywać jakieś środki finansowe
rykk
włączać jakąś maszynę

urugwajski ˌuruɡˈvajsʲci adj
uruguayansk
związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju

urwis n
sylteagurk
chłopiec lubiący płatać figle

urwisko urˈvʲiskɔ n
bratt
stroma ściana skalna

urząd ˈuʒɔ̃nt n
kontor
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
apparat
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urządzenie peryferyjne n
perifer
(informatyka, informatyczny) każde niesamodzielne urządzenie komputerowe sterowane przez jednostkę centralną i realizujące jakieś specjalne zadanie np. drukowanie, wyświetlanie obrazu, wprowadzanie danych, zapis informacji na nośnikach;

urzędnik uˈʒɛ̃ndʲɲik n
tjenestemann
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

urzędowy ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ adj
offisiell
dotyczący urzędu
oficjalnie przyjęty

usankcjonować ˌusãŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
godkjenne
autorytatywnie zatwierdzić, nadać moc prawną lub urzędową

usilny adj
augeblikk
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

usiłowanie ˌuɕiwɔˈvãɲɛ n
angrep
(rzeczownik odczasownikowy) od: usiłować

usiłować ˌuɕiˈwɔvaʨ̑ v
angrep
bardzo usilnie starać się; działać w celu osiągnięcia czegoś

uskok ˈuskɔk n
forkastning
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
berolige
dawać uspokojenie

usposobienie n
dårlig
nastrój, chwilowy stan psychiczny

usprawiedliwiać ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑ v
unnskyld meg
oczyszczać z zarzutów, podawać usprawiedliwienie
forsvare
wyjaśniać motywy działania

usta ˈusta n
munn
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustalać uˈstalaʨ̑ v
etablere
czynić niezmiennym
stwierdzać coś po zbadaniu
bestemme
pozbawiać chwiejności, usztywniać
wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś

ustanawiać ˌustãˈnavʲjäʨ̑ v
etablere
mianować, powoływać jakiś organ władzy

ustawa uˈstava n
helse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustawiać uˈstavʲjäʨ̑ v
bek
o namiocie: rozbić
justere
powodować określone działanie mechanizmu, urządzenia
ordne
stawiać w jakimś porządku
ordlegge
umieszczać kogoś, coś w określonej pozycji

ustawiczny adj
kontinuerlig
ciągle trwający

ustawodawczy adj
legislativ
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

usterka n
havari
nieduża wada w urządzeniu
feil
niewielki błąd w tekście

ustnie adv
muntlig
komunikując się słowami wymawianymi

ustnik ˈustʲɲik n
telefonrør
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza;
część aparatu służącego nurkowi do oddychania
munnstykke
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia

ustrojstwo uˈstrɔjstfɔ n
dings
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) o nieznanym, bliżej nieokreślonym mechanizmie, urządzeniu

ustronny adj
avsides
położony z dala od czegoś lub kogoś

ustrój ˈustruj n
regime
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowanej władzy publicznej w państwie, zbiór zasad określających funkcjonowanie państwa i społeczeństwa

ustępować v
avgi
dawać wolne miejsce lub drogę
gi etter
pod naciskiem zmieniać postępowanie lub stanowisko
avta
przestawać (lub coraz mniej) się objawiać lub występować

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
slette
(informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.
fjerne
sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było

uszczelniać v
forsegling
(technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk

uszczypliwy adj
skarp
mający na celu wyrządzenie komuś przykrości, złośliwy

uszkadzać v
skadet
niszczyć tkankę lub narząd
skade
psuć coś

uszkodzenie ˌuʃkɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
skade
(technologia, technika, techniczny) awaria, usterka
(medycyna, medyczny) naruszenie tkanki organizmu lub jej nieprawidłowa zmiana pod wpływem choroby bądź czynników zewnętrznych np. promieniowania

uszkodzony adj
defekt
taki, który uległ uszkodzeniu

uszny ˈuʃnɨ adj
øre
związany z uchem

usługa uˈswuɡa n
servise
działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi
okazana pomoc

usługobiorca ˌuswuɡɔˈbʲjɔrʦ̑a n
kunde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług

utopia uˈtɔpʲja n
utopi
nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utrata uˈtrata n
tap
(książkowy) fakt, że ktoś został pozbawiony kogoś lub czegoś

utrudniać uˈtrudʲɲäʨ̑ v
gjøre vanskleligere
sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utrudnienie ˌutrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
dekke
to, co utrudnia wykonanie czegoś

utrwalać v
fikse
(fotografia) nadawać trwałość zdjęciom poprzez zastosowanie właściwych odczynników
innskrive
(technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia
befeste
czynić trwalszym
gjenta
starać się dobrze zachować w pamięci, ucząc się, powtarzając materiał

utrzymanie ˌuṭʃɨ̃ˈmãɲɛ n
borde
wyżywienie; czasem także: możliwość pobytu, noclegu
beholde
środki, pieniądze niezbędne do życia

utrzymywać ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
bevare
mieć kogoś lub coś na utrzymaniu
popierać pogląd, powtarzać jakąś opinię
opprettholde
zachowywać coś w określonym stanie
leve
opłacać swoje potrzeby

utworzenie ˌutfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
skapning
zorganizowanie czegoś (stowarzyszenia, instytucji (et cetera))

utwór ˈutfur n
depositum
(geologia, geologiczny), zwykle w lm, jakiekolwiek stałe tworzywo skorupy ziemskiej, będące produktem procesów geologicznych, posiadające tę samą budowę wewnętrzną lub inną wspólną cechę
arbeid
dzieło literackie lub muzyczne

utykać v
stappe
wypełniać czymś szpary, aby coś nie przedostało się przez nie
halte
chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych

uwaga uˈvaɡa interjection
pass opp
uwaga! → okrzyk, mający na celu ostrzec przed niebezpieczeństwem

uwaga uˈvaɡa n
advarsel
pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania
oppmerksomhet
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą
merknad
spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
synes
mieć zdanie na jakiś temat; być zdania
regne
sądzić coś o kimś lub czymś
uznawać; poczytywać

uważny uˈvaʒnɨ adj
oppmerksom
charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
beundre
bardzo coś/kogoś lubić
elske
otaczać kogoś miłością

uwierać v
trykke
gnieść, uciskać

uwiąz n
tjor
linka lub łańcuch, którym przywiązane jest zwierzę

uwięzić v
fengsel
pozbawić wolności, zamknąć w więzieniu

uwodzić uˈvɔʥ̑iʨ̑ v
forføre
porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwolnić uˈvɔlʲɲiʨ̑ v
frita
oswobodzić kogoś z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego
befri
wypuścić na wolność, oswobodzić
usunąć więzy ograniczające ruchy
z zarzutów: oczyścić

uwłaczający adj
nedsettende
przynoszący ujmę

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
avhengighet
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzasadniać ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑ v
rettferdiggjøre
podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś, motywować

uzdolnienie n
begavelse
zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie

uzgadniać uzˈɡadʲɲäʨ̑ v
justere
doprowadzać do zgodności
overensstemme
doprowadzać do zgody

uznanie uˈznãɲɛ n
diskresjon
ocena, wyczucie

uznawać uzˈnavaʨ̑ v
anta
potwierdzać czyjeś prawa, pozycję, suwerenność
zgadzać się z czymś
regne
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym
stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy

uzupełnienie ˌuzupɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
addisjon
to, co jest dopełnieniem, rozwinięciem, dodatkiem do czegoś

uzurpować ˌuzurˈpɔvaʨ̑ v
usurpere
bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

uzyskanie ˌuzɨˈskãɲɛ n
forsterkning
(rzeczownik odczasownikowy) od: uzyskać

ułamek uˈwãmɛk n
brøk
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)
fragment całości

ułan ˈuwãn n
ulan
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej

ułaskawienie ˌuwaskaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
benåde
(potocznie, potoczny) dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1)
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;

ułatwiać uˈwatfʲjäʨ̑ v
forenkles
sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

ułomny adj
bevegelseshemmet
posiadający wady budowy ciała

uścisk ˈuɕʨ̑isk n
klem
otoczenie kogoś ramionami i przytulenie

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
smil
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
smile
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmierzać v
amme
(medycyna, medyczny) zmniejszać bądź usuwać objawy
undertrykke
powodować ustępowanie lub zakończenie

uświęcać v
helliggjøre
sprawiać, by ktoś lub coś stawało się święte

użycie uˈʒɨʨ̑ɛ n
bruksområde
skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użytek uˈʒɨtɛk n
nytte
użycie, używanie, użytkowanie

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
bruker
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używanie ˌuʒɨˈvãɲɛ n
bruk
(rzeczownik odczasownikowy) od: używać

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
bruke
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

w f v vu preposition
til
…określający kierunek czynności
i
…określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)
…określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności

w celu ˈf‿ʦ̑ɛlu
slik at
przyłącza określenie celu, w jakim ktoś działa; aby, by

w ciągu ˈfʲ‿ʨ̑ɔ̃ŋɡu
innenfor
wskazuje odcinek czasu stanowiący ramy czasowe dla opisywanych zdarzeń

w ciąży adj
gravid
(fizjologia, fizjologiczny) taka, która została ciężarną

w dół
ned
…informujący o miejscu, przebiegu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności w kierunku niżej od omawianej pozycji

w dół adv
ned
w kierunku tego, co znajduje się niżej; coraz niżej

w formie ˈf‿ːɔrmʲjɛ adj
deilig
w dobrej kondycji

w górę ˈv‿ɡurɛ adv
oppover
określenie kierunku powyżej czegoś

w końcu ˈf‿kɔ̃j̃nʦ̑u adv
endelig
ostatecznie, wreszcie, nareszcie (najczęściej po długim czekaniu)
właściwie, tak naprawdę

w międzyczasie ˌv‿mʲjɛ̃nʣ̑ɨˈʧ̑aɕɛ idiom
imens
(potocznie, potoczny) między jednym wydarzeniem a drugim

w ogóle v‿ɔˈɡulɛ ˈv‿ɔɡulɛ adv
overhodet
ogólnie, w sumie, podsumowując

w poprzek
slutt
przyimek wskazujący, że coś znajduje się lub porusza prostopadle do długości danego obiektu

w porządku idiom
ok
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zgodę na coś
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe

w przeciwieństwie do
til forskjell fra
przeciwnie w porównaniu do czegoś, inaczej niż coś

w przybliżeniu
eller noe
blisko, ale niedokładnie tak

w razie
i tilfelle
wskazuje na warunek

w rzeczywistości ˌv‿ʒɛʧ̑ɨvʲiˈstɔɕʨ̑i adv
egentlig
naprawdę, w istocie, istotnie, faktycznie, rzeczywiście

w sposób adv
fordi
w jakimś stylu

w stosunku do f‿stɔˈsũnku ˈdɔ
på grunn av
wobec, do, względem

w sumie f‿sũmˈjɛ adv
alt i alt
na moment zakończenia jakiegoś przedsięwzięcia

w wyniku
deretter
…tworząca konstrukcje opisujące przyczynę omawianego zjawiska czy wydarzenia

w zamian adv
i stedet
dając albo otrzymując coś za coś

wachlarz ˈvaxlaʃ n
vifte
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto

wada ˈvada n
skade
cecha obniżająca wartość przedmiotu
forkastning
ujemna cecha charakteru

waga ˈvaɡa n
vekt
urządzenie do pomiaru masy;

wagarować v
dike
opuszczać zajęcia szkolne samowolnie, bez uzasadnionej przyczyny

wagon ˈvaɡɔ̃n n
vogn
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wahadło n
pendel
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wahać ˈvaxaʨ̑ v
nøle med å
nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
ferie
okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
slåss
toczyć walkę, uczestniczyć w walce

waleczny vaˈlɛʧ̑nɨ adj
dristig
ktoś, kto odznacza się męstwem, odwagą w walce

walet ˈvalɛt n
jekke
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walijski vaˈlʲijsʲci adj
walisisk
związany z Walią, dotyczący Walii

walijski vaˈlʲijsʲci n
walisisk
język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;

walizka vaˈlʲiska n
koffert
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić ˈvalʲiʨ̑ v
avfyre
(potocznie, potoczny) strzelać z broni

walić konia ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa v
runke
(wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka ˈvalka n
kamp
siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu
(sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego

walor ˈvalɔr n
verdt
cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna

waloński adj
Vallonsk
związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

waloński n
Vallonsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język waloński;

waluta vaˈluta n
valuta
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

wampir ˈvãmpʲir n
vampyr
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;

wanad ˈvãnat n
vanadium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wanilia vãˈɲilʲja n
vanilje
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

wanna ˈvãnːa n
badekar
duże naczynie do kąpieli

wanta ˈvãnta n
vant
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
kalkstein
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapno n
kalk
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapń vapʲɲ̊ n
kalsium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

warchlak ˈvarxlak n
grisunge
młode świni domowej w pierwszym roku życia

warczeć v
bebreide
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

wareski adj
væring
(historia, historyczny, historycznie) związany z Waregami, dotyczący Waregów

warga ˈvarɡa n
leppe
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta;

wariactwo n
galskap
(potocznie, potoczny) szalone zachowanie, czyn niedorzeczny, sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem

wariant ˈvarʲjãnt n
variant
inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

wariat ˈvarʲjat n
dåre
(potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie

warkocz ˈvarkɔʧ̑ n
flette
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów
coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

warkoczyk varˈkɔʧ̑ɨk n
hestehale
(zdrobniale) od: warkocz

warstwa ˈvarstfa n
lag
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

warsztat ˈvarʃtat n
verksted
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

warta ˈvarta n
vakt
straż pełniona przez jedną lub kilka osób;

wartki ˈvartʲci adj
hurtig
szybko płynący

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
verd
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
zwykle lm zasada moralna, przekonanie

waruj ˈvaruj interjection
ned
komenda dla psa, aby ten przywarł do ziemi w pozycji oczekującej

warunek vaˈrũnɛk n
tillatelse
(tylko w liczbie mnogiej) sytuacja
forutsetning
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

warunkować v
betinge
stanowić warunek czego; wpływać na przebieg

warunkowy ˌvarũŋˈkɔvɨ adj
kondisjonalis
(przymiotnik) od warunek

warzywo vaˈʒɨvɔ n
grønnsak
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

warzyć ˈvaʒɨʨ̑ v
brygge
przygotowywać piwo

wasz vaʃ pronoun
deres
2. (osoba) lm

wat vat n
watt
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
sukkerspinn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wataha vaˈtaxa n
kortstokk
(łowiectwo, łowiecki) stado wilków lub dzików;

wawrzyn ˈvavʒɨ̃n n
laurbær
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie
(przenośnie, przenośnia) nagroda, którą przyznaje się za wybitne osiągnięcia w pewnej dziedzinie

waza ˈvaza n
vase
duże, wysmukłe i ozdobne naczynie z ceramiki, kamienia albo metalu

wazelina n
vaselin
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon ˈvazɔ̃n n
vase
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wałach ˈvawax n
vallak
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
kjevle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

wałkoń n
lat
osoba, której nie chce się pracować

wałęsa n
vagabond
(dawniej, dawny) ten, kto się wałęsa, włóczęga, próżniak

ważka ˈvaʃka n
øyenstikker
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważki (Odonata), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważny ˈvaʒnɨ adj
viktig
mający duże znaczenie

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
veie
określać czyjś ciężar za pomocą wagi
mieć jakiś ciężar, masę

wbrew vbrɛf preposition
mot
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wcale ˈfʦ̑alɛ adv
ganske
…(potocznie, potoczny) komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom

wcale ˈfʦ̑alɛ particle
bortsett fra
…używana z przeczeniem „nie”, podkreślająca, że mówiący jest przekonany o wyrażanym sądzie, wbrew przypuszczeniom rozmówcy, że jest inaczej

wchodzić ˈfxɔʥ̑iʨ̑ v
stå opp
wspinać się, iść w górę
komme inn
wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

wciąż fʲʨ̑ɔ̃w̃ʃ adv
destillasjonsapparat
wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy

wczasy ˈfʧ̑asɨ n
ferie
zorganizowany wielodniowy wypoczynek poza miejscem zamieszkania

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
tidlig
taki, który jest u swojego początku

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
tidlig
podczas początkowego etapu trwania czegoś

wcześniej ˈfʧ̑ɛɕɲɛ̇j adv
siden
przed upływem pewnego określonego czasu; przed jakimś wydarzeniem

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
i går
w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wdech n
inspirasjon
(fizjologia, fizjologiczny) akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego

wdowa ˈvdɔva n
enke
kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
enkemann
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdychać ˈvdɨxaʨ̑ v
puste
wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
takknemlighet
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
takknemlig
pełen wdzięczności

wdzięk vʲʥ̑ɛ̃ŋk n
betalingsutsettelse
sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem

weber ˈvɛbɛr n
weber
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

według ˈvɛdwuk preposition
ifølge
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
…wyrażający autora czegoś

weekend n
helg
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganin vɛˈɡãɲĩn n
veganer
człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
veganisme
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
vegetarianer
człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
vegetarianisme
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci adj
vegetarianer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wehikuł vɛˈxʲikuw n
kjøretøy
(żartobliwie) środek transportu

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
entré
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
veksillologi
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

welur ˈvɛlur n
velur
(włókiennictwo) tkanina osnowowa z krótkim włosem tworzącym okrywę runową, rodzaj pluszu

welurowy adj
velur
(rzemiosło, rzemieślniczy) (włókiennictwo) wykonany z weluru

wena ˈvɛ̃na n
flaks
(dawniej, dawny) szczęście sprzyjające komuś, zwłaszcza w grze
inspirasjon
(książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
venetiansk
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenezuelski ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci adj
venezuelansk
odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

wentyl n
klaff
zawór doprowadzający i odprowadzający powietrze (np. w piłce lub w kole)

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
vifte
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

weranda vɛˈrãnda n
veranda
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach.

werdykt ˈvɛrdɨkt n
utslag
decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

wermut n
vermut
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino korzenno-ziołowe;

wers vɛrs n
linje
podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu

wersja ˈvɛrsʲja n
versjon
jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

werwa ˈvɛrva n
fart
ochota do działania

weryfikować ˌvɛrɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
verifisere
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś

wesele vɛˈsɛlɛ n
bryllup
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

wesoły vɛˈsɔwɨ adj
glad
taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny
gal
taki, który wprawia w dobry humor

westchnienie n
drag
głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

western ˈwɛstɛrn n
western
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;

wesz vɛʃ n
lus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

wet za wet ˈvɛd za‿ˈvɛt idiom
like for like
(książkowy) wzajemnie, w ten sam sposób (zwykle złem za zło)

weterynaryjny ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ adj
dyrlege
związany z weterynarią

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
veterinær
lekarz leczący zwierzęta;

weto ˈvɛtɔ n
veto
protest lub sprzeciw wobec czegoś;

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ preposition
inne
w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
indre
taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezwanie vɛzˈvãɲɛ n
kalle
apel, odezwa
stemning
pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp.

wezyr ˈvɛzɨr n
vesir
najważniejszy urzędnik na dworze kalifów

wełna ˈvɛwna n
ull
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów

whisky n
whisky
mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadomo vʲjaˈdɔ̃mɔ modal
selvfølgelig
w wypowiedziach twierdzących: jest pewne, oczywiste, jasne

wiadomości ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i n
kunnskap
jakiś obszar wiedzy
nyheter
telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
melding
nowina, informacja

wiadro ˈvʲjadrɔ n
bøtte
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt ˈvʲjadukt n
viadukt
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara ˈvʲjara n
tro
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie

wiata ˈvʲjata n
kronetak
budowla zwykle w ogóle bez ścian, z zadaszeniem opartym na słupach, często prowizoryczna;

wiatr vʲjatr̥ n
vind
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny n
solvind
(astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatraczek vʲjaˈtraʧ̑ɛk n
vindmølle
zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

wiatrak ˈvʲjatrak n
vindmølle
(budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;
vifte
(potocznie, potoczny) wentylator ze śmigłem

wiatrowskaz vʲjaˈtrɔfskas n
værhane
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

wiatrowy adj
fis
związany z wiatrem

wiatrołom n
uventet hell
drzewa powalone wiatrem;

wibrys ˈvʲi.brɨs n
værhår
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;

wicekról n
visekonge
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;

wiceprezydent n
visepresident
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zastępca prezydenta

wicher n
kuling
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60-75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta

wichura vʲiˈxura n
kuling
silny, porywisty wiatr

wiciokrzew vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf n
leddved
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.;

wiciokrzew przewiercień vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf pʃɛˈvʲjɛrʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
leddved
(botanika, botaniczny) Lonicera caprifolium, roślina pnąca z rodzaju wiciokrzewów;

widać ˈvʲidaʨ̑ v
tilsynelatende
widocznie, zapewne, pewnie

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
gaffel
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;

widmo ˈvʲidmɔ n
fantom
niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci;

widocznie vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ particle
tilsynelatende
… wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
synlig
taki, którego widać

widok ˈvʲidɔk n
utsikt
widziana przestrzeń, krajobraz

widokówka ˌvʲidɔˈkufka n
kort
karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

widownia vʲiˈdɔvʲɲa n
publikum
wszyscy widzowie jakiegoś przedstawienia

widz vʲiʦ̑ n
tilskuer
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzenie vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
besøke
odwiedziny więźnia w więzieniu

widzialny vʲiˈʥ̑alnɨ adj
synlig
taki, który widać, który jest dostrzegalny

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
se
odbierać bodźce wzrokowe

widły ˈvʲidwɨ n
fork
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wiec n
ballveksling
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) publiczne zgromadzenie polityczne;

wieczne pióro n
fyllepenn
przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wiecznie ˈvʲjɛʧ̑ʲɲɛ adv
for alltid
nieustannie, ciągle, bez przerwy

wieczniezielony adj
eviggrønn
(botanika, botaniczny) zawsze zielony, nietracący liści

wiecznozielony adj
eviggrønn
(botanika, botaniczny) zawsze zielony, nigdy nie tracący liści

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
evighet
nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczny ˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
endeløs
trwający wieczność; dotyczący wieczności

wieczorny vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ adj
i
odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
aften kveld
część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
utdrikkingslag
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
kunnskap
ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
vite
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiek vʲjɛk n
alder
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło

wielbiciel vʲjɛlˈbʲiʨ̑ɛl n
fan
(książkowy) osoba, która wielbi kogoś lub coś

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
kamel
(zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielce adv
mektig
w sposób znaczny

wiele ˈvʲjɛlɛ
mye
dużo, w dużym stopniu, zakresie

wiele ˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
mye
duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielkanocny ˌvʲjɛlkãˈnɔʦ̑nɨ adj
pascal
związany z Wielkanocą, dotyczący Wielkanocy

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
stor
bardzo ważny, znaczący
o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu
o nadzwyczaj dużych rozmiarach

wielkoduszny ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ adj
gavmild
taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością

wielkomiejski adj
byregion
taki, który jest charakterystyczny dla wielkiego miasta

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑ n
størrelse
cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność
rozmiary czegoś
właściwość, którą można zmierzyć

wielokulturowy ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ adj
flerkulturell
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wielokąt vʲjɛˈlɔkɔ̃nt n
polygon
(geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wieloletni ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi adj
årelang
trwający lub mający wiele lat

wielomian vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn n
polynom
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wieloraki adj
mangfoldig
mający wiele form

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
hval
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybiątko n
legg
(zdrobniale) od: wielorybię (młode wieloryba)

wielorybnictwo ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ n
hvalfangst
polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielorybnik n
kvalbåt
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo połowem wielorybów
(marynarka) statek wielorybniczy

wieloznaczność ˌvʲjɛlɔˈznaʧ̑nɔɕʨ̑ n
polysemi
cecha tego, co ma wiele znaczeń;

wieloznaczny adj
flertydig
mający liczne znaczenia

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
krans
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów
kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła

wieniec laurowy ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ lawˈrɔvɨ n
laurbærkrans
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce;
symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);

wieprz vʲjɛpʃ n
svin
wykastrowany samiec świni
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) tęgi mężczyzna

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
svinekjøtt
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso ze świni;

wiercenie vʲjɛrˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
boring
(rzeczownik odczasownikowy) od: wiercić;

wiercić ˈvʲjɛrʲʨ̑iʨ̑ v
bore
wykonywać otwór przy użyciu wiertarki
sprelle
(potocznie, potoczny) nie móc usiedzieć lub leżeć w jednej pozycji, poruszać się niespokojnie

wiercić dziurę w brzuchu v
mase
ciągle molestować kogoś o coś

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
troende
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
wykazujący się wiernością, lojalnością

wierny ˈvʲjɛrnɨ n
troende
ten, który wierzy, jest wyznawcą danej religii

wiersz vʲjɛrʃ n
dikt
utwór poetycki, często rymowany

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
bor
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;
przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy

wierzba ˈvʲjɛʒba n
vier
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzch vʲjɛʃx n
back
górna lub zewnętrzna powierzchnia czegoś

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
topp
(geografia, geograficzny) szczyt góry
(matematyka, matematyczny) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu;

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
tro
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
wyznawać religię

wieszak ˈvʲjɛʃak n
kleshenger
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;
kołek, haczyk lub drążek, służący do wieszania ubrań, ręczników itp.
mebel zaopatrzony w kilka wieszaków (1.1)

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
vietnamesisk
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
ekorn
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś vʲjɛ̇ɕ n
landsby
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;

wieśniak ˈvʲjɛ̇ɕɲak n
bondsk
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) prostak, człowiek prymitywny
bonde
człowiek mieszkający na wsi

wieść vʲjɛ̇ɕʨ̑ n
nyhet
(książkowy) nowina, wiadomość

wieść vʲjɛ̇ɕʨ̑ v
føre
(książkowy) prowadzić

wieża ˈvʲjɛʒa n
tårn
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
Eiffeltårnet
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
skyskraper
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wigilia vʲiˈɟilʲja n
julaften
tradycyjna, uroczysta wieczerza w wigilię (1.1) Bożego Narodzenia

wihajster vʲiˈxajstɛr n
dippedutt
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

wiktoriański adj
viktorianske
związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

wilec ziemniaczany n
søtpotet
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych

wilga ˈvʲilɡa n
pirol
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotność n
fuktighet
stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilk vʲilk n
ulv
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski ˈvʲilk ˈmɔrsʲci n
sjøbjørn
(przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ n
ulv i fåreklær
(związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak vʲilˈkɔwak n
varulv
(folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa ˈvʲilːa n
villa
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina ˈvʲĩna n
skyld
czyn niezgodny z normami postępowania

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
heis elevator
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

winnica vʲĩɲˈːiʦ̑a n
vingård
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny ˈvʲĩnːɨ adj
skyldig
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino ˈvʲĩnɔ n
vin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
drue vindrue
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
fiolonsell violoncell
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiosenny vʲjɔˈsɛ̃nːɨ adj
vår
mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

wiosna ˈvʲjɔsna n
vår
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
åre
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłowanie ˌvʲjɔswɔˈvãɲɛ n
roing
(rzeczownik odczasownikowy) od: wiosłować

wiosłować v
ro
(sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku
(ornitologia, ornitologiczny) (o ptakach wodnych) poruszać kończynami ciało zanurzone w wodzie, nadając mu pęd

wiosłowy adj
ror
poruszany wiosłami

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
roing
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wioślarz ˈvʲjɔ̇ɕlaʃ n
roer
(sport, sportowy) ktoś uprawiający wioślarstwo
ktoś, kto wiosłuje

wir vʲir n
snurre
(przenośnie, przenośnia) natłok wydarzeń, różnych spraw wymagających intensywnego, szybkiego działania
poruszanie się po drodze kolistej lub obracanie się wokół własnej osi

wirnik ˈvʲirʲɲik n
rotor
(mechanika) obracająca się część maszyny wirującej;

wirus ˈvʲirus n
virus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej;

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
virologi
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
skylde
(potocznie, potoczny) być winnym (pieniądze itp.)
henge
być przymocowanym do czegoś od góry
dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać
umierać na szubienicy
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią

witamina ˌvʲitãˈmʲĩna n
vitamin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witać ˈvʲitaʨ̑ v
hilse
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
hvitting
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witraż ˈvʲitraʃ n
glasmåleri
(sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

wiza ˈvʲiza n
visum
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek ˌvʲizɛˈrũnɛk n
forestille seg
pierwowzór, odbicie, obraz

wizja n
åpenbaring
obraz, plan czegoś stworzony w czyjejś wyobraźni
widzenie, przywidzenie

wizowy adj
visum
dotyczący wizy

wizyta vʲiˈzɨta n
besøk
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
bykart
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
alm
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych;
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju (1.1)

wiązadło vʲjɔ̃w̃ˈzadwɔ n
tau
(pospolicie) coś, co służy do wiązania

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
binde
splatać, tworząc węzeł

wiązać koniec z końcem ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m v
å få endene til å møtes
dawać radę finansowo

wiązka ˈvʲjɔ̃w̃ska n
bunt
pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych;
stråle
światło lub cząstki biegnące w jednym kierunku

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
altså
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więc vʲjɛ̃nʦ̑ particle
bra
…używana do rozpoczęcia wypowiedzi

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
flertall
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło n
bånd
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy

więzadło głosowe n
stämmebånd
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
fengsel
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
fange
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więzić v
fengsel
trzymać kogoś w więzieniu (także przenośnie)

więzy krwi ˈvʲjɛ̃w̃zɨ ˈkr̥fʲi idiom
konsangvinitet
stosunek pokrewieństwa między osobami

więź n
forbindelse
to, co łączy jednostki ze sobą

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
kirsebærtre
(botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;
owoce wiśni (1.1)

wiśniowy vʲiɕˈɲɔvɨ adj
kirsebær
mający kolor dojrzałych owoców wiśni

wjeżdżać v
anslag
jadąc, wpadać na jakiś obiekt

wklęsły adj
konkav
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
snart
w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkręt fkrɛ̃nt n
skrue
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

wkurwiać ˈfkurvʲjäʨ̑ v
stikk av
(wulgarnie, wulgaryzm) wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

wkładać ˈfkwadaʨ̑ v
investere
o pieniądzach: inwestować
ordlegge
umieszczać w środku czegoś

wnet adv
med det første
(książkowy) w niedługim czasie od wskazanego momentu

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
ansøkning
pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu

wnioskować v
anta
wywodzić wniosek

wnosić ˈvnɔɕiʨ̑ v
anta
wyciągać wnioski

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
datterdatter sønnedatter
córka syna lub córki

wnuk vnuk n
barnebarn
syn córki lub syna

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
indre
duchowa strona człowieka, dusza, serce
inne
przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

wnętrzności vnɛ̃nˈṭʃnɔɕʨ̑i n
innvoller
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia

wobec ˈvɔbɛʦ̑ preposition
foran
(w odniesieniu) do; biorąc pod uwagę; uwzględniając, razem, wspólnie
przed, w obliczu, naprzeciw

woda ˈvɔda n
vann vatn
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O;

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
mineralvann
naturalna woda lecznicza;

wodnik ˈvɔdʲɲik n
vannrikse
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodny ˈvɔdnɨ adj
drikkevann
(sport, sportowy) odbywający się w wodzie
nawiązujący do wody lub innych cieczy
poruszający się po wodzie
poruszany wodą lub inną cieczą
żyjący w wodzie lub na wodzie

wodogłowie n
hydrocephalus
(medycyna, medyczny) nadmierne nagromadzenie płynów w układzie komorowym mózgu;

wodorost vɔˈdɔrɔst n
tang tare
(botanika, botaniczny) miękka roślina rosnąca w wodzie;

wodorotlenek n
hydroksid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodorowęglan ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn n
natron
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

wodospad vɔˈdɔspat n
foss
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodór ˈvɔdur n
hydrogen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojak ˈvɔjak n
sverd
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) żołnierz, zwykle doświadczony

wojenny vɔˈjɛ̃nːɨ adj
militær
związany z wojną, odnoszący się do wojny

województwo ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ n
provins
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

wojna ˈvɔjna n
krig
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
borgerkrig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna trojańska ˈvɔjna trɔˈjä̃j̃ska n
den trojanske krig
(mitologia grecka) wojna Achajów z Trojanami;

wojsko ˈvɔjskɔ n
tropp
(potocznie, potoczny) grupa żołnierzy
hær
zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wojskowy vɔjˈskɔvɨ adj
militær
związany z wojskiem, dotyczący wojska

wojskowy vɔjˈskɔvɨ n
militær
żołnierz

wokalny adj
vokal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem

wokół ˈvɔkuw preposition
blant
ze wszystkich stron

wola ˈvɔla n
vilje
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

wolant ˈvɔlãnt n
erme
(lotnictwo, lotniczy) urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości;

wole n
kro
(zoologia, zoologiczny) rozszerzenie przełyku służące do przechowywania i przenoszenia pokarmu

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
foretrekke
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego
vil gjerne
zwykle w trybie przypuszczającym chcieć

wolfram ˈvɔlfrãm n
wolfram
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolno ˈvɔlnɔ adv
befri
swobodnie, w sposób luźny
langsom
w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

wolno ˈvɔlnɔ v
få
jest dozwolone, można, nie jest zabronione, mieć pozwolenie

wolnomyślicielstwo ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈʨ̑ɛlstfɔ n
fritekning
(filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
frihet
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
(więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolność słowa ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva n
ytringsfrihet
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny ˈvɔlnɨ adj
fri
mogący postępować zgodnie z własną wolą
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
nieobciążony czymś niekorzystnym
niezajęty przez coś

worek ˈvɔrɛk n
sekk
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

worek treningowy n
boksesekk
(przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa
(sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego

wosk vɔsk n
voks
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

woskowina ˌvɔskɔˈvʲĩna n
ørevoks
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

woskówka n
nebb
(anatomia, anatomiczny) (ornitologia, ornitologiczny) miękka skóra pokrywająca nasadę dzioba (występuje u ptaków drapieżnych, sów, gołębi, a także u innych grup ptaków);

wotować v
avstemning
(dawniej, dawny) głosować

wozić drewno do lasu v
gi bakerbarn brød
wykonywać niepotrzebną pracę

wołać ˈvɔwaʨ̑ v
kalle
nazywać kogoś
wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie
przekazywać coś krzykiem

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
oksekjøtt
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

woń vɔ̃ɲ n
aroma
(chemia, chemiczny) bodziec działający na zmysł powonienia

wpadać ˈfpadaʨ̑ v
forelske
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zakochiwać się
kjøre på en
popadać w kłopotliwy stan
zderzać się z kimś lub czymś
nedgang
przemieszczać się do wnętrza czegoś
flomme
o rzece, potoku: wpływać do innej rzeki, do jeziora lub do morza

wpadka ˈfpatka n
brøler
(potocznie, potoczny) pomyłka, błąd, gafa, faux pas

wpis n
underskrift
(szkolnictwo, szkolny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu

wpisać ˈfpʲisaʨ̑ v
skrive ned
umieścić osobiste pozdrowienia w pamiętniku, księdze pamiątkowej

wprawa ˈfprava n
dugleik
biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności

wprawiać v
bringe
powodować jakiś stan psychiczny
fikse
umocowywać coś w czymś
lære
ćwiczeniami wdrażać kogoś, coś do czegoś

wprost fprɔst adv
direkte
bezpośrednio
szczerze, otwarcie, bez ogródek
til og med
wręcz

wprowadzać fprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
innføre
powodować przybycie lub umieszczenie kogoś lub czegoś gdzieś lub w jakąś sytuację
zaczynać stosować jakąś zasadę/system
sette i gang
wtajemniczać kogoś w coś

wprowadzenie ˌfprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
introduksjon
wstęp, prolog ((na przykład) w utworze literackim)

wpół fpuw adv
halv
przy podawaniu czasu: pół godziny przed pełną godziną
w połowie, częściowo

wpływ fpwɨf n
innvirkning
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
ankomme
(urzędowy) o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym
flomme
płynąc dostawać się na teren jakiegoś obszaru
affekt
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wracać ˈvraʦ̑aʨ̑ v
komme tilbake
przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

wrak vrak n
vrak
resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
inntrykk
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwy vraʒˈlʲivɨ adj
følsom
taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji
taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe
delikat
taki, który ma słabą odporność

wredny ˈvrɛdnɨ adj
bety
(potocznie, potoczny) pełny podłości, fałszu

wreszcie ˈvrɛʃʲʨ̑ɛ adv
omsider
nareszcie, w końcu

wrodzony vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
medfødt
właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi ˈvrɔɟi adj
fiendtlig
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrona ˈvrɔ̃na n
kråke
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrota ˈvrɔta n
port
wielkie drzwi frontowe

wrotka ˈvrɔtka n
rullesko
(sport, sportowy) podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę;

wrzask n
rop
bardzo głośny krzyk

wrzawa ˈvʒava n
opphisselse
(przenośnie, przenośnia) wzburzenie, zamieszanie
rumpus
hałas, gwar różnych zmieszanych głosów lub dźwięków

wrzenie n
opprør
oznaki niezadowolenia lub buntu

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
september
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzeszczeć ˈvʒɛʃʧ̑ɛʨ̑ v
hyle
krzyczeć bardzo głośno i intensywnie

wrzeć vʒɛʨ̑ v
koke
(fizyka, fizyczny) gotować się, bulgotać od gorąca

wrzos vʒɔs n
lyng
(botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią;

wrzosiec n
lyng
(botanika, botaniczny) (Erica) krzew z rodziny wrzosowatych o zimozielonych liściach;

wrzosowate n
lyng
(systematyka) (botanika, botaniczny) rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;

wrzosowisko ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ n
hede
bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzucać ˈvʒuʦ̑aʨ̑ v
kast
rzucając, umieszczać coś w czymś

wrzód vʒut n
byll
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;
koke
(potocznie, potoczny) czyrak

wróbel ˈvrubɛl n
spurv
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg vruk n
fiende
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami
państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

wróżbita n
psykiker
(ezoteryka) osoba zajmująca się wróżeniem

wróżka ˈvruʃka n
fe
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wróżyć ˈvruʒɨʨ̑ v
forutsi
(ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ adv
heterofil
bezpośrednio

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ particle
jevn
…podkreślająca znaczenie

wręczać ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
gi etter
dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny

wręg vrɛ̃ŋk n
armatur
wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem

wsadzać v
plante
(potocznie, potoczny) zamykać w więzieniu
ordlegge
pomagać usadowić się
umieszczać gdzieś

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
aust
dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym
austre
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodnioafrykański adj
østafrikaner
odnoszący się do Afryki Wschodniej, związany z Afryką Wschodnią

wschodnioniemiecki adj
østtysk
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech
dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)

wschodniotimorski ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci adj
østtimoresisk
odnoszący się do Timoru Wschodniego

wschodzić ˈfsxɔʥ̑iʨ̑ v
risa
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

wschód fsxut n
øst
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wsiadać ˈfʲɕadaʨ̑ v
borde
wchodzić do środka lokomocji

wskazać v
flekk
zwrócić czyjąś uwagę na coś

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
peke
(przenośnie, przenośnia) być znakiem czegoś, świadczyć o czymś
motstå
o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej
anvise
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

wskazówka fskaˈzufka n
viser
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wskaźnik ˈfskaʑɲik n
indikator
(statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości

wskutek ˈfskutɛk preposition
av hensyn til
(książkowy) (zobacz) na skutek

wspaniałomyślny ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ adj
gavmild
szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały

wspaniały fspãˈɲawɨ adj
herlig
cudowny, idealny, doskonały

wsparcie ˈfsparʲʨ̑ɛ n
bistand
udzielenie pomocy

wspierać ˈfspʲjɛraʨ̑ v
bistand
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

wspomagać fspɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
støtte
pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji
bistand
wspierać urządzenie

wspominać fspɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
nevne
mówić mimochodem, wzmiankować

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
dataminne
obraz przeszłości w pamięci
suvenir
przedmiot przypominający przeszłość
selvbiografi
utwór literacki dotyczący minionych przeżyć autora

wspomożenie n
bidra til
udzielenie pomocy

wspólnik n
medskyldig
osoba wspólnie uczestnicząca w występku czy przestępstwie

wspólnota fspulˈnɔta n
fellesskap
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólny ˈfspulnɨ adj
felles
należący lub używany przez kilka osób

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
samtidig
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

współcześnie fspuwˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
i dag
w obecnej epoce

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
medfølelse
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
synes synd
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współczynnik n
faktorisere
jeden z czynników oddziałujących

współdziałać v
samarbeide
działać razem, współpracować

współlokator ˌfspuwlɔˈkatɔr n
romkamerat
ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
samarbeid
wspólne działanie kilku podmiotów

współpracować ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
samarbeide
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

współzawodnictwo ˌfspuwzavɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
konkurranse
rywalizacja grupy osób o pierwszeństwo w jakiejś dyscyplinie

wstawać ˈfstavaʨ̑ v
stå opp
wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku
zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej

wstawiać v
plante
osadzać w czymś brakujące lub dodatkowe części
ordlegge
umieszczać coś w czym, na ogół w pozycji pionowej

wstecz fstɛʧ̑ adv
back
do tyłu (w czasie lub przestrzeni)

wstrzemięźliwy adj
reservert
zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego
moderate
świadczący o zachowywaniu umiaru

wstrzymywać v
forby
powodować zatrzymanie czegoś, co ma się poruszać
avholde seg
nie pozwalać sobie na co
nie wykonywać czegoś przez pewien czas

wstręt fstrɛ̃nt n
avsky
intensywne uczucie niechęci, odraza;

wstrętny ˈfstrɛ̃ntnɨ adj
motbydelig
wywołujący obrzydzenie

wstyd fstɨt n
skam
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;
uczucie onieśmielenia, zażenowania

wstydliwy adj
skampåføring
powodujący odczucie wstydu
sjenert
łatwo odczuwający wstyd
świadczący o wstydliwości

wstydzić się ˈfstɨʥ̑iʨ̑‿ɕɛ v
gjøre skamfull
odczuwać zawstydzenie, być onieśmielonym, speszonym w danej sytuacji

wstąpić ˈfstɔ̃mpʲiʨ̑ v
komme inn
przyjść z krótką wizytą w pewnym celu
sammenstille
wejść w szeregi jakiejś organizacji lub grupy
montere
zrobić krok na miejsce wyżej położone

wstęga ˈfstɛ̃ŋɡa n
binde
duża (w szczególności szeroka) wstążka

wstęp fstɛ̃mp n
innledning
początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść
introduksjon
w tytułach książek i nazwach wykładów: podstawowe zagadnienia

wsuwać v
skyve
sunąć czymś, umieszczać to gdzieś
gli
sunąc się, dostawać się gdzieś

wsysać v
lengte
ssąc, wciągać coś

wszak fʃak particle
dog
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność

wszakże ˈfʃaɡʒɛ particle
hvor mye
… podkreślająca prawdziwość i oczywistość wypowiedzi

wszczepić v
innprente
nauczyć czegoś kogoś

wszechnica fʃɛxʲˈɲiʦ̑a n
universitet
uczelnia, szkoła wyższa

wszechstronny adj
grundig
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

wszechświat ˈfʃɛxʲɕfʲjat n
universet
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszelki ˈfʃɛlʲci pronoun
helt
dotyczący wszystkich aspektów; każdy; wszystek

wszyscy ˈfʃɨsʦ̑ɨ indefinitePronoun
alle
ogół ludzi z danego zbioru

wszystek ˈfʃɨstɛk pronoun
alle
taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
alle veier fører til Rom
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
allting
ogół rzeczy i spraw

wszystko jedno ˈfʃɨstkɔ ˈjɛdnɔ adv
likevel
(związek frazeologiczny) nieistotne, bez znaczenia (ile, jak, gdzie, dokąd itp.)

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
overalt
do każdego miejsca
w każdym miejscu

wtajemniczać ˌftajɛ̃mʲˈɲiʧ̑aʨ̑ v
sette i gang
sprawiać, że ktoś się o czymś dowiaduje

wtargnąć v
invadera
nagle przedostać się gdzieś niezgodnie z oczekiwaniami

wtedy ˈftɛdɨ pronoun
da
w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtem ftɛ̃m adv
plutselig
w sposób nieoczekiwany

wtorek ˈftɔrɛk n
tirsdag
drugi dzień tygodnia

wtorek zapustny ˈftɔrɛɡ zaˈpustnɨ n
feitetirsdag
ostatni wtorek karnawału

wtrącać ˈftrɔ̃nʦ̑aʨ̑ v
plassere
pozbawić kogoś wolności

wtyczka ˈftɨʧ̑ka n
plugg
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

wtykać ˈftɨkaʨ̑ v
girspak
wkładać, wstawiać, wciskać coś między inne rzeczy

wuef ˈvu<sup>w</sup>ɛf n
idrett
(potocznie, potoczny) przedmiot i lekcja wychowania fizycznego w szkołach

wujek ˈvujɛk n
onkel
brat matki
dziś także brat ojca (= stryj)

wulgarnie vulˈɡarʲɲɛ adv
vulgær
w wulgarny sposób

wulkan ˈvulkãn n
vulkan
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ adj
vulkansk
związany z wulkanami i ich aktywnością

wy vɨ personalPronoun
dokker
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczać vɨˈbaʧ̑aʨ̑ v
tilgi
dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybaczyć vɨˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
tilgi
aspekt dokonany od: wybaczać

wybielać v
hvitkalke
czynić bielszym

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
velge
dokonywać wyboru

wybijać v
preg
(metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym
skyte
(sport, sportowy) nadawać kierunek piłce, bili lub krążkowi celem umieszczenia w danym polu czy punkcie
ramme
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego
revne
sprawiać, że ktoś niejest w stanie powrócić do przerwanej czynności lub stanu
ta av
(sport, sportowy) skacząc, odrywać się od podłoża

wybitność vɨˈbʲitnɔɕʨ̑ n
forskjell
cecha tego, co wybitne

wybitny vɨˈbʲitnɨ adj
fremragende
wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
velger
osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach

wybornie vɨˈbɔrʲɲɛ adv
perfekt
od: wyborny

wybory vɨˈbɔrɨ n
valg
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
pysete
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
kyst
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuch ˈvɨbux n
eksplosjon
rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej

wybuchać v
eksplodere
(chemia, chemiczny) ulegać rozerwaniu pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej
(fizyka, fizyczny) ulegać rozczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej
(wojskowość, wojskowy) ulegać detonacji

wybój ˈvɨbuj n
hump
zagłębienie w nawierzchni drogi wyjeżdżone kołami pojazdów lub wybite kopytami zwierząt

wybór ˈvɨbur n
valg
wybranie jednej z wielu możliwości

wychodek n
utedo
ubikacja na wsi na zewnątrz domu

wychowanie ˌvɨxɔˈvãɲɛ n
oppdragelse
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie
kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania

wychowywać ˌvɨxɔˈvɨvaʨ̑ v
oppdra
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności

wychwalać vɨˈxfalaʨ̑ v
prise
bardzo chwalić, nie szczędzić pochwał

wychwytywać ˌvɨxfɨˈtɨvaʨ̑ v
fangst
łapać, chwytać, wyłapywać

wycie ˈvɨʨ̑ɛ n
hyle
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyć

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
utflukt
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wycieczkowiec ˌvɨʨ̑ɛʧ̑ˈkɔvʲjɛʦ̑ n
cruiseskip
(morski) (turystyka, turystyczny) turystyczny statek pasażerski, prom

wyciek n
fluks
wydostawanie się płynnie na zewnątrz

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
dørmatte
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wycinać v
kutt
(informatyka, informatyczny) pobierać fragment pliku, by wstawiać go w inne miejsce
oddzielać od całości, usuwając cięciem
wydobywać cięciem kształt z czegoś

wyciskać v
klemme
(potocznie, potoczny) wymuszać maksymalną sprawność
oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie
imponere
odbijać ślad, wklęsły wzór

wyciąg ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk n
abstraksjon
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;
(potocznie, potoczny) streszczenie, krótka notatka przedstawiająca dany tekst
loppe
urządzenie lub układ urządzeń do wyciągania czegoś lub kogoś na jakąś wysokość

wyciąg krzesełkowy ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
stolheis
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wyciąg narciarski ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk narʲˈʨ̑arsʲci n
skiheis
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) kolej linowa instalowana na stokach, służąca do transportu narciarzy, snowboardzistów lub turystów

wyciągać vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
gå an
osiągać, uzyskiwać
finne ut
pytać, uzyskiwać informację

wycięcie n
skjæring
czynność mająca za cel usunięcie cięciem jakiejś części z całości

wyczerpany adj
dødstrøtt
(przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony

wyczucie n
føle
umiejętność intuicyjnego odbierania czegoś

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
dåd
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydalać v
avskjedige
usuwać kogoś niepożądanego

wydanie vɨˈdãɲɛ n
opplag
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego

wydarzać się v
foregå
stawać się faktem

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
programpost
to, co się stało
ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydarzyć się vɨˈdaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
skje
wystąpić jako rzeczywiste zjawisko

wydatek vɨˈdatɛk n
forbruk
kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś

wydawać vɨˈdavaʨ̑ v
publisere
publikować coś
lommepenger
wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś
virke
mieć wrażenie autentyczności zdarzenia (faktu) nierzeczywistego; przedstawiać się w innym świetle

wydawca n
forlag
instytucja zajmująca się wydawaniem produktów medialnych
förlag
osoba zajmująca się wydawaniem środków masowego przekazu

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ n
forlag
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydech n
eksos
(technologia, technika, techniczny) wydmuchnięcie poza cylinder mieszaniny gazów, pyłów i spalin

wydma ˈvɨdma n
dyne
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydobywać ˌvɨdɔˈbɨvaʨ̑ v
ekstrahere
(górnictwo, górniczy) wydostawać surowce naturalne spod ziemi na powierzchnię
z trudem uzyskiwać od kogoś jakąś informację

wydra ˈvɨdra n
rotte
(obraźliwie) wredna, przebiegła kobieta
oter
(zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wydział ˈvɨʥ̑aw n
evne
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę

wydzielina n
utskrivning
(medycyna, medyczny) wyciek substancji powstających w stanie chorobowym

wyganiać v
jage
zmuszać do opuszczenia jakiegoś miejsca

wyginać v
bøye
nadawać kształt przez gięcie

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
utseende
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
se ut
mieć dany wygląd
observere
wychylać się spoza przeszkody lub z okna
forvente
wyczekiwać kogoś lub czegoś

wygnaniec n
forvise
ktoś skazany na wygnanie, wypędzony

wygoda n
bekvemmelighet
coś ułatwiającego wykonywanie jakichś czynności
odpowiadające komuś warunki mieszkania, przebywania; to, co zaspokaja czyjeś potrzeby

wygodny vɨˈɡɔdnɨ adj
behagelig
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę

wygrana vɨˈɡrãna n
pris
nagroda w jakimś konkursie, zysk w hazardzie
seier
zwycięstwo

wygrywać vɨˈɡrɨvaʨ̑ v
overvinne
grając w coś, zdobyć wygraną
o losach loteryjnych: gwarantować wygraną
zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo

wyguglać vɨˈɡuɡlaʨ̑ v
nettsøk
wyszukać za pomocą wyszukiwarki Google

wygwizdywać ˌvɨɡvʲizˈdɨvaʨ̑ v
plystre
odtworzyć jakąś melodię za pomocą gwizdania

wygórowany adj
ublu
zbyt duży, nadmierny

wygładzać vɨˈɡwaʣ̑aʨ̑ v
forbedre
(książkowy) usuwać usterki, udoskonalać

wyjawiać vɨˈjavʲjäʨ̑ v
avdekke
sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy

wyjazd ˈvɨjast n
avvik
fakt wyjechania skądś, opuszczenia jakiegoś miejsca
utflukt
podróż, wycieczka, wyprawa

wyjaśniać vɨˈjäɕɲäʨ̑ v
forklare
czynić coś zrozumiałym

wyjaśnienie ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
forklaring
przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym

wyjeżdżać vɨˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
løyve
opuszczać jakieś miejsce, przemieszczać się, udać się w inne miejsce

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
unntak
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła

wyjątkowo ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ adv
for en gangs skyld
niekiedy, nieczęsto, bardzo rzadko
spesielt
w sposób szczególny, nadzwyczajny

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
spesiell
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
utgang
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyjść
droga lub otwór, którym się wychodzi

wyjściowy adj
gå ut
dotyczący miejsca, z którego się wychodzi

wyjść vɨjɕʨ̑ v
gå ut
opuścić jakieś miejsce

wykaz ˈvɨkas n
katalog
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę

wykazać vɨˈkazaʨ̑ v
avsløre
dowieść, stwierdzić, wykryć
program
przejawić, ukazać, dać wyraz

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
tannpirker
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykluczać v
ekskludere
wyłączać coś z czegoś, pomijać coś

wykluwać się vɨˈkluvaʨ̑‿ɕɛ v
klekke
(zoologia, zoologiczny) (zootechnika, zootechniczny) wydostawać się z jaja

wykonywanie ˌvɨkɔ̃nɨˈvãɲɛ n
utførelse
(rzeczownik odczasownikowy) od: wykonywać

wykonywać ˌvɨkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
spille
odtwarzać, grać (role teatralne lub filmowe, utwory muzyczne)
utføre
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku

wykorzystanie ˌvɨkɔʒɨˈstãɲɛ n
anvendelse
(rzeczownik odczasownikowy) od: wykorzystać

wykorzystywać ˌvɨkɔʒɨˈstɨvaʨ̑ v
anvende
mieć korzyść z czegoś lub kogoś, zrobić użytek z czegoś
utnytte
mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby

wykończony adj
slå
(potocznie, potoczny) mocno zmęczony

wykres ˈvɨkrɛs n
diagram
graficzne przedstawienie danych, zjawisk, zależności;

wykrywać v
finne
stwierdzać obecność czego w czymś poprzez badanie
fremkalle
ujawniać coś nieznanego lub ukrytego

wykrzaczyć vɨˈkʃaʧ̑ɨʨ̑ v
krasje
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) spowodować krytyczny błąd w programie
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) o programie: przestać działać z powodu błędu krytycznego

wykrzykiwać v
skrike
wydawać okrzyki

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
utropstegn
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
utdannelse
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykusz ˈvɨkuʃ n
karnapp
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykwintny adj
raffinert
będący w dobrym guście, wytworny, wyszukanie elegancki

wykładać vɨˈkwadaʨ̑ v
ordlegge
wyjmować i kłaść gdzieś, rozkładać (przedmioty)

wykładnik n
måler
to, co określa, wskazuje, wyraża coś

wylać dziecko z kąpielą ˈvɨlaʥ̑ ˈːɛʦ̑kɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃ v
helle barnet ut med badevannet
(związek frazeologiczny) chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy

wylewny adj
påpekende
skłonny do zwierzeń

wylogowywać ˌvɨlɔɡɔˈvɨvaʨ̑ v
logge ut
(informatyka, informatyczny) zakończyć sesję pracy z systemem informatycznym

wylot ˈvɨlɔt n
eksos
dziura przez którą coś wylatuje
avvik
odlot, wylecenie, wylatywanie
kjeft
zakończenie drogi, tunelu, doliny, itp.

wymaganie ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ n
behov
wymóg, żądanie, stanowcza potrzeba

wymagać vɨ̃ˈmaɡaʨ̑ v
kreve
potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymawiać vɨ̃ˈmavʲjäʨ̑ v
uttale
wyrażać coś dźwiękowo, słownie

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
dimensjon
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;

wymieniać vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
bytte
dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego
kalle
podawać coś z nazwy, wyliczać

wymierzać v
mål
określać miarę, np. długość
befri
wykonywać cios

wymiociny ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ n
oppkast
to, czym się wymiotuje

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
brekke seg
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
uttale
sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymóg n
krav
warunki, jakim coś lub ktoś musi sprostać

wymówka n
unnskyldning
wykrętne usprawiedliwienie

wynagradzać v
belønning
ofiarowywać nagrodę, dawać zapłatę
finne på
okazywać wdzięczność
erstatning
wyrównywać stratę, przekazywać odszkodowanie za poniesione krzywdy

wynagrodzenie ˌvɨ̃naɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
lønn
pensja, wypłata
belønning
rekompensata

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑ v
ansette
przyjąć kogoś do krótkoterminowej pracy
leie ut
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazca ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a n
oppfinner
autor wynalazku, ten, który coś wynalazł

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
oppfinnelse
coś, co wynaleziono;

wynaleźć v
oppfinne
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik ˈvɨ̃ɲik n
resultat
rezultat, skutek

wynikać vɨ̃ˈɲikaʨ̑ v
resultat
być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek

wyniosłość n
hovmod
cecha bycia wyniosłym
risa
miejsce górujące nad otoczeniem

wynosić vɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
utføre
podnosić coś i umieszczać poza jakimś obszarem
loppe
zabierać ponad Ziemię

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
fantasi
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wyobrażać ˌvɨɔˈbraʒaʨ̑ v
gjengi
tworzyć sobą jakiś obraz, symbol

wyobrażenie ˌvɨɔbraˈʒɛ̃ɲɛ n
oppfatning
domniemany obraz czegoś, pogląd na jakiś temat
anelse
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń
bilde
obraz, podobizna, wizualne przedstawienie czegoś

wyodrębniać ˌvɨɔˈdrɛ̃mbʲɲäʨ̑ v
avsondre
czynić odrębnym lub wyrazistym

wyolbrzymiać v
overdrive
przedstawiać coś w sposób przesadny

wypaczać v
forderve
deformować charakter, demoralizować

wypad n
utfall
(sport, sportowy) gry zespołowe szybka gra na kosz lub bramkę przeciwnika
(wojskowość, wojskowy) krótkotrwały atak zbrojny znienacka
oute
krótkotrwały wyjazd lub wyjście

wypadek vɨˈpadɛk n
ulykke
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał

wypasać v
beite
karmić zwierzęta, pasąc je
feit
powodować tuczenie

wypiek ˈvɨpʲjɛk n
bak
czynność wypiekania
produkt spożywczy powstający w wyniku pieczenia

wypierdalać ˌvɨpʲjɛrˈdalaʨ̑ v
dra til helvete
(wulgarnie, wulgaryzm) wynosić się, opuszczać jakieś miejsce

wypijać v
fortære
pijąc, opróżniać coś z cieczy

wyposażać v
utruste
dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania

wyposażenie ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ n
utstyr
narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wypowiadać ˌvɨpɔˈvʲjadaʨ̑ v
si opp
rozwiązywać umowę
stave
wymawiać dźwięki
ordlegge
wyrażać coś słowami, w mowie
røst
przedstawiać swoje poglądy na jakąś kwestię

wypowiedzenie ˌvɨpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
plyndre
zawiadomienie o rozwiązaniu umowy, np. o pracę

wypowiedź vɨpɔˈvʲɛʥi vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
påstand
coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wypożyczać v
leie
brać do tymczasowego użytkowania
låne
udostępniać na jakiś czas

wyprawa vɨˈprava n
ekspedisjon
grupa osób wyposażona w odpowiedni ekwipunek udająca się w podróż
podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych

wyprawiać v
gå an
(potocznie, potoczny) robić coś niestosownego
brune
(technologia, technika, techniczny) poddawać obróbce surową skórę na surowiec galanteryjny
feire
urządzać uroczyste spotkanie własnym kosztem
sende
wysyłać kogoś dokądś w określonym celu

wyprowadzać v
handle
opuszczać miejsce zamieszkania

wyprzedaż vɨˈpʃɛdaʃ n
auksjon
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wyprzedzać vɨˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
kjøre forbi
prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc)

wypróbować v
utprøve
poddać próbie

wypłata vɨˈpwata n
lønn
wynagrodzenie za wykonaną pracę

wypływać v
ankomme
być skutkiem czegoś
gå av
płynąc, opuszczać dane miejsce
flo
zaczynać swój bieg, mieć źródło gdzieś

wyrabiać vɨˈrabʲjäʨ̑ v
kna
nadawać ciastu odpowiednią konsystencję
tjene
tworzyć coś

wyrak ˈvɨrak n
spøkelsesaper
(zoologia, zoologiczny) wyłącznie drapieżny ssak naczelny;

wyrastać v
risa
(o cieście) zwiększać swoją objętość wskutek fermentacji
ukazywać się wyraźnie nad powierzchnią
dyrke
rozwijając się, pojawić się lub kształtować się na czymś
stawać się większym lub dojrzalszym

wyraz ˈvɨras n
ord
(językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;
mine
przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy
wymowa / odbicie / uzewnętrznienie, przejaw

wyraz twarzy n
mine
emocje ukazujące się na czyjeś twarzy nadające jej dany wygląd

wyraźny vɨˈraʑnɨ adj
-iss
taki, który jest przejrzysty, zrozumiały, jasny, wyrazisty

wyrażać vɨˈraʒaʨ̑ v
uttrykke
opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
mine
(informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej

wyrok ˈvɨrɔk n
kjennelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrosnąć v
bli voksen
rozwinąć się, pokazując się w swojej okazałości

wyrostek n
supplement
(anatomia, anatomiczny) (biologia, biologiczny) odstający twór na skórze, kości lub narządach organizmów
(potocznie, potoczny) wyrostek robaczkowy

wyrostek robaczkowy vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ n
supplement
(anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrozumiałość n
tålmodighet
cecha tego, kto jest wyrozumiały, cecha tego, co jest wyrozumiałe

wyruszać vɨˈruʃaʨ̑ v
gå av
ruszać w drogę

wyrzec v
fornekte
wyprzeć się czegoś lub kogoś
unnvære
zrezygnować z czegoś

wyrzeczenie n
forsakelse
rezygnacja z wygód lub przyzwyczajeń

wyrzucić vɨˈʒuʨ̑iʨ̑ v
chuck
pozbyć się czegoś

wyrzut n
kast
gwałtowne rzucenie lub wyciągnięcie

wyrzut sumienia n
anger
odczuwanie winy po zrobieniu czegoś złego

wyrób ˈvɨrup n
produkt
przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji
produksjon
wyrabianie

wyróżnienie n
forskjell
uhonorowanie za szczególne osiągnięcie

wysiadać vɨˈɕadaʨ̑ v
løyve
opuszczać pojazd, łódź lub samolot

wysiadywać ˌvɨɕaˈdɨvaʨ̑ v
ruge
(zoologia, zoologiczny) ogrzewać jaja przed wylęgiem
henge
siedzieć gdzieś przez dłuższy czas

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
anstrengelse
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki vɨˈsɔci adj
høy
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
høy lang
mający duży wymiar pionowy

wysokie napięcie vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
høyspenning
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
høg
(odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
høyde
odległość od ziemi
høy
wymiar pionowy czegoś

wyspa ˈvɨspa n
øy
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

wysportowany adj
deilig
świadczący o sprawności fizycznej dzięki uprawianiu sportu

wyssać ˈvɨsːaʨ̑ v
suge
wydobyć lub opróżnić poprzez ssanie

wystarczający adj
nok
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystarczyć vɨˈstarʧ̑ɨʨ̑ v
rekke
być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć

wystawa vɨˈstava n
butikkvindu
miejsce prezentowania towarów w sklepie
utstilling
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystawiać vɨˈstavʲjäʨ̑ v
scene
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) o sztuce: grać przed publicznością
gi etter
oceniać
lage
umieszczać na zewnątrz

wystrzał n
skudd
efekt wyrzucenia pocisku z broni miotającej lub broni palnej

wystąpienie ˌvɨstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
stemme
wygłoszenie przemówienia przed jakimś audytorium

występ ˈvɨstɛ̃mp n
program
publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie

występowanie ˌvɨstɛ̃mpɔˈvãɲɛ n
tilfelle
(rzeczownik odczasownikowy) od: występować

występować ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
avverge
o gatunkach: zamieszkiwać dany obszar
opptre
odgrywać rolę (w teatrze, filmie)
gi opp
opuszczać jakąś organizację, partię

wysuwać v
framlegge
przedstawiać innym pewne myśli, poglądy
sleide
przemieszczać się na zewnątrz, poza obręb

wysyłać vɨˈsɨwaʨ̑ v
sende
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych
polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu
nadawać, wydawać z siebie; emitować

wyszukany adj
raffinert
mający szczególne cechy, rzadko spotykany

wytrawny adj
tørke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki

wytrwać v
bli
dotrwać do końca, do określonego czasu w danych warunkach

wytrwałość vɨˈtr̥fawɔɕʨ̑ n
diligence
konsekwencja, upór, zdecydowanie w działaniu lub dążeniu do czegoś

wytrwały adj
iherdig
cierpliwie bądź uparcie dążący do celu

wytrych n
dirk
(technologia, technika, techniczny) zakrzywiony pręt zastępujący klucze, którym otwiera się zamki

wytrzymać vɨˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
fram
pozostać w pewnym trudnym, uciążliwym stanie

wytrzymałość ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑ n
motstand
umiejętność zniesienia wielu problemów

wytrzymały ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɨ adj
hård
taki, który jest w stanie dużo wytrzymać; wytrwały

wytrzymywać v
avvente
nie poddawać się działaniu pewnych sił

wytwarzać vɨˈtfaʒaʨ̑ v
gjøre
produkować na większą skalę, wydawać

wytwór ˈvɨtfur n
frambringelse
efekt aktywności człowieka lub natury

wytłumaczyć ˌvɨtwũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
tilgi
usprawiedliwić czyjeś postępowanie

wywiad ˈvɨvʲjat n
intervju
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wywierać vɨˈvʲjɛraʨ̑ v
affekt
wywoływać określone myśli i odczucia

wywoływać ˌvɨvɔˈwɨvaʨ̑ v
rykk
powodować
framkalle
wracać do pamięcią, przypominać sobie

wyznaczać vɨˈznaʧ̑aʨ̑ v
kretskort
określać granicę, trasę lub zasięg czegoś przy pomocy znaków lub linii
bestemme seg
określać wartość czegoś poprzez pomiar lub obliczenia
fikse
ustalać warunki, takie, jak termin, miejsce lub cenę
oppnevne
wskazywać osobę do określonego zadania

wyznacznik vɨˈznaʧ̑ʲɲik n
determinant
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;
to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś

wyznanie vɨˈznãɲɛ n
tilståelse
przyznanie się do czegoś

wyznaniowy adj
religiøs
odnoszący się do wyznania jako wiary

wyznawać vɨˈznavaʨ̑ v
forhåpning
wierzyć w coś; czcić coś; także: być wyznawcą danej religii
eie
wyjawiać, ujawniać coś; zwłaszcza coś, co dotychczas się ukrywało

wyznawca vɨˈznafʦ̑a n
tilhenger
(przenośnie, przenośnia) entuzjasta czyichś poglądów

wyzwanie vɨˈzvãɲɛ n
utfordring
trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią

wyzwisko n
fornærmelse
słowo obraźliwe dla kogoś

wyzwolić v
befri
(książkowy) uwolnić z pęt, ze skrępowania, umożliwiając swobodę ruchów
uczynić wolnym, przywrócić wolność
frigjøre
wytrącić z jakiegoś związku, substancji
wytrącić się z jakiegoś związku, substancji

wyzyskiwać v
utnytte
osiągać korzyści czyimś kosztem
stosować coś, by osiągać korzyści

wyzywać v
utfordring
proponować walkę

wyć vɨʨ̑ v
hyle
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć
o ludziach przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości

wyłaniać vɨˈwãɲäʨ̑ v
utnevne
wybierać spośród siebie

wyłączać vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
avsondre
oddzielać (np. sprawę do osobnego rozpatrzenia)
deaktivere
wstrzymywać pracę jakiegoś urządzenia

wyłącznie vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
bare at
od: wyłączny; wyłączając wszystko inne, wszystkich innych
w całości, bez wyjątku

wyłącznik vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
effektbryter
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie
(elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia

wyłączny adj
enslig
należący do kogoś jednego lub przysługujący tylko jednej osobie

wyśmienity adj
storartet
(książkowy) wyjątkowo dobry, doskonały, znakomity

wyśmiewać v
spotte
ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady

wyż n
høy
(meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

wz- vz prefix
forfremme
w połączeniu z czasownikiem uwydatnia wykonanie lub intensywność tego, co oznacza czasownik

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
gjensidig
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzbudzać ˈvzbuʣ̑aʨ̑ v
framkalle
wywoływać, powodować

wzburzony adj
vill
(meteorologia, meteorologiczny) przedstawiający sobą gwałtowne zmiany pogodowe

wzdręga ˈvzdrɛ̃ŋɡa n
sørv
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius erythrophthalmus, ryba z rodziny karpiowatych;

wzdychać ˈvzdɨxaʨ̑ v
sukke
głęboko i głośno oddychać, zazwyczaj w celu wyrażenia smutku lub ulgi

wzdłuż vzdwuʃ preposition
langs
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzdłuż i wszerz ˈvzdwuʃ i‿ˈfʃɛʃ adv
kryss og tvers
wszędzie, gdzie tylko możliwe; w każdym miejscu; we wszystkie strony

wzgląd vzɡlɔ̃nt n
grunn
(najczęściej w liczbie mnogiej) przyczyny, określone aspekty
betraktning
branie pod uwagę, liczenie się

względem ˈvzɡlɛ̃ndɛ̃m preposition
på grunn av
wobec czegoś lub kogoś

względność ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
relativitet
zależność czegoś od różnych czynników

względny ˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
relativ
możliwy do zaakceptowania
nie odnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp.
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
bakke
(geografia, geograficzny) niewielkie wzniesienie (do stu metrów) o zaokrąglonym szczycie;
thalamus
(medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;

wziąć ślub v
gifte seg
zawrzeć związek małżeński

wzmacniać ˈvzmaʦ̑ʲɲäʨ̑ v
forstørre
sprawiać, że coś staje się mocniejsze, silniejsze, trwalsze, liczniejsze

wzmagać v
øke
czynić mocniejszym, większym
vokse
przybierać na sile

wzmianka ˈvzmʲjãnka n
omtale
krótka informacja o czymś, napomknięcie

wzmiankować v
nevne
mówić o czym mimochodem

wzniecać v
hisse opp, egge til opprør
rozbudzać zachowania, emocje

wznosić ˈvznɔɕiʨ̑ v
erigere
budować coś ku górze, coraz wyżej
loppe
unosić coś do góry

wzorzec ˈvzɔʒɛʦ̑ n
forbilde
cechy, osoby warte naśladowania
mønster
wzór wyznaczający normę dla innych przedmiotów i zjawisk;

wzrastać ˈvzrastaʨ̑ v
øke
powiększać się, rosnąć w górę
bli voksen
wychowywać się

wzrok vzrɔk n
utsikt
zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu;

wzrost vzrɔst n
mål
wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia
vekst
zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszać v
handle
pobudzać czyjąś wrażliwość
bevege
poruszając czymś, zmieniać położenie składników tego

wzruszenie n
affeksjon
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzwód n
reisning
(fizjologia, fizjologiczny) podniesienie się, powiększenie i usztywnienie prącia umożliwiające odbycie stosunku płciowego

wzywać ˈvzɨvaʨ̑ v
side
przywoływać do siebie
oppfordre
zwracać się z apelem do kogoś

wzór vzur n
mønster
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
model służący jako przykład do powielania w produkcji
plan
schemat, według którego należy postępować

wódka ˈvutka n
vodka
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wódz vuʦ̑ n
fører
osoba dowodząca dowolną grupą

wór n
bagge
(potocznie, potoczny) obwisła skóra pod okiem
duży worek
plyndre
(wulgarnie, wulgaryzm) worek mosznowy, jaja

wówczas ˈvufʧ̑as pronoun
da
odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi
odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku

wózek dziecięcy n
barnevogn
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
rullestol
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
vogn
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie;

wózek widłowy ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ n
gaffeltruck
(motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół vuw n
okse
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ v
lukte
badać zapach nozdrzami

wąs vɔ̃w̃s n
bart
u ludzi: zarost nad górną wargą;

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
smal
mający niewielką szerokość

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
tråd
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);
w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;
innslag
sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
tvile
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
tvil
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy vɔ̃ntˈplʲivɨ adj
tvilende
taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
lever
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobowy ˌvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ adj
lever
(przymiotnik) od wątroba

wątróbka vɔ̃nˈtrupka n
lever
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z wątróbki (1.1)
(spożywczy) wątroba zwierzęca

wątły adj
skral
niezbyt silny, słabo powiązany
słabego zdrowia
zagrożony zniszczeniem
ynkelig
słabej budowy

wąwóz ˈvɔ̃w̃vus n
strupe
(geografia, geograficzny) głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach;

wąż vɔ̃w̃ʃ n
orm slange
(herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;

węch vɛ̃w̃x n
nese
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń

wędkarz ˈvɛ̃ntkaʃ n
breiflabb
osoba łowiąca ryby na wędkę

wędlina vɛ̃nˈdlʲĩna n
kjøttpålegg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;

wędliniarnia n
kjøttpålegg
(handel, handlowy) sklep z wędlinami

wędrowny vɛ̃nˈdrɔvnɨ adj
slaglengde
odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce

wędzić v
røyk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
karbon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
brunkull
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
steinkull
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
Ungarsk
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węglarz ˈvɛ̃ŋɡlaʃ n
kullbrenner
ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
kolhydrat
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór n
hydrokarbon
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węglowy vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ adj
blåpapir
(chemia, chemiczny) dotyczący węgla jako pierwiastka chemicznego; składający się z węgla

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
ål
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węszyć v
lukte
szukać czegoś po zapachu, wyczuwając to węchem

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
knop knute
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów;
(matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;
knute knop
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;

węzeł gordyjski ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci n
gordisk knute
zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

władać ˈvwadaʨ̑ v
håndtere
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) szefować, kierować
maktutøvelse
o królu, księciu: sprawować nad czymś władzę

władca ˈvwatʦ̑a n
hersker
osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władza ˈvwaʣ̑a n
styre
(zobacz) władze
innflytelse
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą

włamanie vwãˈmãɲɛ n
innbrudd
napad rabunkowy połączony z wyłamaniem urządzeń zamykających

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
eiendom
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
rzecz posiadana przez kogoś
tomt
właściwość, cecha

własny ˈvwasnɨ adj
egen
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu
właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

właz vwas n
klekke
otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
eier
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właściwie vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ particle
egentlig
partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwość vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
egenskap
cecha, zwykle jakiejś substancji

właściwy vwaɕˈʨ̑ivɨ adj
egnet
taki, którego cechy są zgodne z określonym gatunkiem, grupą
høvelig
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie ˈvwaɕɲɛ adv
akkurat
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

właśnie ˈvwaɕɲɛ particle
akkurat
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym
…potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy
…potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, dająca do zrozumienia, że mówiący chciał powiedzieć to samo

włos vwɔs n
hår
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski ˈvwɔsʲci n
italiensk
język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włosy ˈvwɔsɨ n
hår
owłosienie głowy ludzkiej

włość vwɔɕʨ̑ n
riddergods
(przestarzałe, przestarzały) posiadłość, duży majątek ziemski

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
spyd
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włócznik n
sverdfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

włóczęga vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa n
vagabond
osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

włókno ˈvwuknɔ n
fiber
jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

włączać ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
skru på
uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
rabies hundegalskap
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wściekły ˈfʲɕʨ̑ɛkwɨ adj
olm
taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony

wśród fʲɕrut preposition
blant
w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

yuppie n
japp
(publikatory) świetnie zarabiający młody człowiek demonstrujący swój wystawny tryb życia

z s z zet n
med
trzydziesta litera polskiego alfabetu

z s z zet particle
på veg til
(potocznie, potoczny) …poprzedzająca liczbę lub określenie czasu, oznaczająca ich przybliżenie

z s z zet preposition
med
…opisujący związek
…wskazujący zawartość
fra
…wskazujący okres
…wskazujący punkt początku ruchu
…wskazujący źródło
av
…wskazujący przyczynę
i
…wskazujący składnik, materiał

z Bogiem ˈz‿bɔɟɛ̃m interjection
Gud være med deg
rodzaj pożegnania

z czasem adv
etterhvert
w miarę upływu czasu, z upływem czasu, z biegiem czasu, stopniowo

z góry ˈz‿ɡurɨ idiom
i en skråning
z jakiejś wysokości

z pewnością adv
sikkert
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie

z powodu s‿pɔˈvɔdu
av hensyn til
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
tilbake
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem

z przodu adv
før
będąc przed czymś lub kimś

z tyłu adv
bak
od przeciwnej strony niż przód

za za preposition
bak
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

za darmo adv
gratis
bezpłatnie, gratis

za granicą ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃ adv
utenlands
poza granicami kraju

zaangażować v
ansette
zatrudnić, przyjąć do pracy

zabawa zaˈbava n
spill
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawiać v
stag
spędzać czas

zabawka zaˈbafka n
leke
rzecz służąca do zabawy;

zabawny zaˈbavnɨ adj
gøy morsom
wywołujący rozbawienie, śmiech

zabezpieczać ˌzabɛˈspʲjɛʧ̑aʨ̑ v
sikring
czynić bezpiecznym
beskytte
zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

zabezpieczenie ˌzabɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
sikkerhetsforanstaltning
coś, co chroni przed czymś

zabiegać v
domstol
czynić starania

zabierać zaˈbʲjɛraʨ̑ v
bringe
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś
idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą
prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli
przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca

zabijać zaˈbʲijäʨ̑ v
drepe
pozbawiać życia
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) zakończyć działanie programu w sposób wymuszony

zabity zaˈbʲitɨ participleAdjective
proppfull
miejsce z utrudnioną możliwością dojścia / dojechania

zabobon n
overtro
przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
forby
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zabudowa ˌzabuˈdɔva n
utvikling
ogół budynków znajdujących się na określonym obszarze

zabytek zaˈbɨtɛk n
monument
budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

zabytkowy ˌzabɨtˈkɔvɨ adj
antikvarisk
(przymiotnik) od zabytek

zabójca zaˈbujʦ̑a n
drapsmann
ktoś, kto zabił lub zabija

zabójczy zaˈbujʧ̑ɨ adj
hardne
(potocznie, potoczny) świetny, wystrzałowy
dødelig
powodujący śmierć

zabłądzić zaˈbwɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
gå seg bort
stracić orientację w terenie i nie móc znaleźć dalszej drogi

zachmurzony adj
spisebestikk
(meteorologia, meteorologiczny) pokryty chmurami
mørk
(przenośnie, przenośnia) o niewesołym obliczu

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
vestlig
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

zachodnioeuropejski adj
vesteuropeisk
odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachodzić zaˈxɔʥ̑iʨ̑ v
gå ned
o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą
nå
pokrywać się nalotem
inntreffe
zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
oppførsel
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachowywać ˌzaxɔˈvɨvaʨ̑ v
bevare
pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie
oppføre
postępować w jakiś sposób

zachwycający adj
snill
wywołujący zachwyt

zachwyt ˈzaxfɨt n
beundring
podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód ˈzaxut n
vest
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
solnedgang
zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachęcać zaˈxɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
oppmuntre
próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

zachłanny zaˈxwãnːɨ adj
ivrig
pragnący więcej niż potrzebuje

zaciekły adj
voldsom
toczony z zawziętością
wyrażający postawę bezwzględnego dążenia do czego, determinację

zaciemniać v
blande
(przenośnie, przenośnia) czynić niejasnym, niezrozumiałym
obfuskere
zasłaniać źródło światła lub ograniczać jego dostęp, czyniąc dane miejsce ciemniejszym

zacieniać zaˈʨ̑ɛ̇̃ɲäʨ̑ v
skygge
tworzyć nad czymś cień

zacier n
mos
(spożywczy) fermentująca mieszanina na wódkę

zaczepiać v
huke
mocować coś na czymś wystającym
gripe
zawadzać o coś podczas ruchu
fangst
zatrzymywać się lub zawisać, zahaczywszy o coś

zaczerpywać v
bringe
brać skądś, aby wykorzystać do jakiegoś celu
ta
nabierać coś płynnego lub sypkiego
bebreide
nabierać powietrza, by poczuć się dobrze
loddtrekning
uzyskiwać wiadomości

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
begynne
przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zacząć ˈzaʧ̑ɔ̃ɲʨ̑ v
begynne
aspekt dokonany od: zaczynać

zadanie zaˈdãɲɛ n
oppdrag
coś, co należy wykonać

zadawać zaˈdavaʨ̑ v
gi etter
nakazywać komuś coś robić
befri
sprawiać komuś coś złego

zadek ˈzadɛk n
bak
(zdrobniale) od: zad

zadowalający adj
tilfredsstillende
wystarczająco dobry

zadowalać ˌzadɔˈvalaʨ̑ v
tilfredsstille
zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom

zadowolenie ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
oppreisning
uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
fornøyd
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadość ˈzadɔɕʨ̑ adv
det holder!
(książkowy) wystarczająca ilość czegoś, zaspokajająca pewną potrzebę

zaduma zaˈdũma n
muse
głębokie zamyślenie

zagadka zaˈɡatka n
gåte
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

zagadnienie ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
spørsmål
omawiany temat, wątek, problem, kwestia

zaginiony ˌzaɟĩˈɲɔ̃nɨ adj
tapt
utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
utland
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
utenlandsk
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrać ˈzaɡraʨ̑ v
leke
udać coś lub kogoś
wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch)
wykonać utwór na instrumencie muzycznym
wziąć udział w grze

zagrażać zaˈɡraʒaʨ̑ v
true
stwarzać sytuację niebezpieczną, narażać na ryzyko

zagroda zaˈɡrɔda n
bukt
wydzielony ogrodzeniem teren dla zwierząt

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
trussel
coś, co jest niebezpieczne

zagłosować v
avstemning
oddać głos, dokonać wyboru w czasie głosowania

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
pronomen
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
interesse
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ adj
interessert
taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ n
interessert
osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa

zainteresować v
interesse
wzbudzić w kimś zainteresowanie

zajadły zaˈjadwɨ adj
bitter
uparcie, zawzięcie walczący przeciwko komuś, czemuś; nieustępliwy

zajazd ˈzajast n
gjestgiveri
(przestarzałe, przestarzały) droga, którą podjeżdża się pod dom
(przestarzałe, przestarzały) karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów
(przestarzałe, przestarzały) plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
beholde
rezerwować miejsce
besette
użytkować pomieszczenie
interessera
zainteresować czymś
bringe
zapełniać sobą przestrzeń lub powierzchnię
arbeid
pracować nad czymś

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
hare
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami;

zajęcia zaˈjɛ̇̃ɲʨ̑a n
klasse
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) systematyczne lekcje, wykłady, ćwiczenia

zajęcie zaˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
arbeid
praca, robota, czynność, zajmowanie się czymś

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
opptatt
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zajść zajɕʨ̑ v
sette sammen
(potocznie, potoczny) zajść w ciążę
foregå
wydarzyć się

zakaz ˈzakas n
forbud
zabronienie czegoś komuś

zakazywać ˌzakaˈzɨvaʨ̑ v
forby
zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności

zakaźny adj
smittefarlig
(medycyna, medyczny) wywołujący zakażenie

zakażać zaˈkaʒaʨ̑ v
smitte
powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
infeksjon
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zaklinać zaˈklʲĩnaʨ̑ v
forhekse
rzucać czar na kogoś

zaklęcie n
besvergelse
magiczna formułka mająca nadprzyrodzoną moc

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
forelsket
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochiwać się v
forelske
zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakon ˈzakɔ̃n n
orden
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie religijne lub świeckie związane ślubami, żyjące według ściśle określonych reguł;

zakonnica ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a n
nonne
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
munk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakonny zaˈkɔ̃nːɨ adj
religiøs
dotyczący zakonu, właściwy zakonowi, związany z zakonem, należący do zakonu

zakos n
bøye
ostry zakręt

zakończenie ˌzakɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
formål
(rzeczownik odczasownikowy) od: zakończyć
slutt
ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu
ende
wystający fragment jakiegoś przedmiotu

zakres ˈzakrɛs n
område
granice zasięgu jakiegoś zjawiska

zakrystia zaˈkrɨstʲja n
sakristi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

zakrywać zaˈkrɨvaʨ̑ v
skjule
zasłaniać, przesłaniać, nie pokazywać

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
bli
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg
zmiany kierunku ruchu

zakup ˈzakup n
anskaffelse
czynność kupowania czegoś w sklepie lub w Internecie

zakupy zaˈkupɨ n
matvarer
czynność kupowania

zakurzony adj
støvet
pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

zakuwać zaˈkuvaʨ̑ v
pugge
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo intensywnie się uczyć

zakwaszać v
heve
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać ciasto zwykle krótkotrwałej fermentacji
sylteagurk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać dłuższej fermentacji

zakwaterowanie n
bolig
(turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakąska zaˈkɔ̃w̃ska n
matbit
potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

zakład ˈzakwat n
veddemål
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakładać zaˈkwadaʨ̑ v
grunnlegge
organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.
anta
przypuszczać
vedde
robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia

zakładka zaˈkwatka n
bokmerke
(informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
gissel
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłopotany adj
flau
taki, który wyraża zakłopotanie

zakłócenie ˌzakwuˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
interferens
niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

zalecenie n
anbefaling
(rzeczownik odczasownikowy) od: zalecić

zaledwie zaˈlɛdvʲjɛ particle
bare at
partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno
rettferdig
partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki

zalegać v
inntreffe
(geologia, geologiczny) występować na danym terenie w formie złoża
besette
zajmować przestrzeń; pokrywać miejsce

zalesiać zaˈlɛɕäʨ̑ v
skog
o jakimś obszarze: sadzić na nim las

zaleta zaˈlɛta n
fordel
dodatnia cecha charakteru
cecha podwyższająca wartość przedmiotu

zalew n
laurbær
(hydrologia, hydrologiczny) zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją
oversvømme
niekontrolowany, bardzo duży napływ czego

zależność zaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
avhengnad
uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

zaliczać zaˈlʲiʧ̑aʨ̑ v
bringe
(potocznie, potoczny) zdawać egzamin, sprawdzian lub test
klasse
ujmować do pewnego zbioru, zbiorowości

zaliczenie ˌzalʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
kreditere
wpis w indeksie potwierdzający że student opanował materiał zajęć

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
forskudd
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności

zamach ˈzãmax n
attentat
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
statskupp
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamachowiec ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑ n
attentatmann
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu

zamarzać zãˈmarzaʨ̑ zãˈmaʒaʨ̑ v
fryse
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

zamarznąć v
fryse
(fizyka, fizyczny) przejść ze stanu ciekłego w stan stały

zamek ˈzãmɛk n
slott borg
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
lås
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
glidelås
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamglenie zãˈmɡlɛ̃ɲɛ n
stjernetåke
(meteorologia, meteorologiczny) obniżona widoczność atmosferyczna w zakresie od 1 do 9 km;

zamiana n
bytte
zastąpienie jednej rzeczy lub osoby inną

zamiar ˈzãmʲjar n
hensikt
chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
i stedet
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiast ˈzãmʲjast preposition
i stedet
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamieniać się w słuch zãˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swux v
være lutter øre
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uważnie słuchać

zamierzać zãˈmʲjɛʒaʨ̑ v
ha til hensikt
planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamierzony adj
med vilje
taki, który jest zgodny z zamiarem

zamieszkanie ˌzãmʲjɛˈʃkãɲɛ n
barndomshjem
miejsce, gdzie się mieszka

zamieszki zãˈmʲjɛʃʲci n
opprør
demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy;

zamieć ˈzãmʲjɛ̇ʨ̑ n
snøstorm
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

zamiłowanie ˌzãmʲiwɔˈvãɲɛ n
lidenskap
znajdowanie dużej przyjemność w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś

zamknij się ˈzãmʲcɲij‿ɕɛ interjection
det mener du ikke
(potocznie, potoczny) (pospolicie) milcz!

zamknięcie zãˈmʲcɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
avslutte
(rzeczownik odczasownikowy) od: zamknąć

zamknięty zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ adj
lukket
bez dostępu, odizolowany

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
lukke stenge
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
formuende
dysponujący dużym majątkiem

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
dypfryser
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamrażać v
fryse
(ekonomia, ekonomiczny) wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś
znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia

zamykać na klucz zãˈmɨkaʨ̑ na‿ˈkluʧ̑ v
låse
zamykać kluczem

zamyślony adj
ettertenksom
pogrążony w myślach

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
oppdrag
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić zãˈmuvʲiʨ̑ v
bestille
zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zamęt ˈzãmɛ̃nt n
snurre
sytuacja zakłócenia porządku

zamężna zãˈmɛ̃w̃ʒna adj
gift
(o kobiecie) taka, która ma męża

zamężny zãˈmɛ̃w̃ʒnɨ adj
gift
mający / mająca męża

zanieczyszczenie ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
forurensning
stan bycia zanieczyszczonym

zaniepokojony adj
engstelig
ktoś, kto odczuwa niepokój lub niepewność, także je wyrażający

zanik ˈzãɲik n
avslå
zanikanie, zamieranie czegoś

zanikać v
fjerne
przestawać istnieć
avslå
stawać się niepostrzegalnym

zanim ˈzãɲĩm conjunction
før
przed jakimś wydarzeniem

zaokrąglać v
rund
(matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

zaokrąglony adj
vid
o kształcie okrągłym lub zbliżonym do niego

zaopatrywać ˌzaɔpaˈtrɨvaʨ̑ v
levere
stale dostarczać komuś potrzebnych mu rzeczy
ane
wyposażać w coś

zaoszczędzać v
redning
(ekonomia, ekonomiczny) odkładać jakąś ilość czegoś, gospodarując w sposób rozsądny

zapach ˈzapax n
lukt
węchowe wrażenie zmysłowe;

zapakowywać v
kortstokk
wkładać w opakowanie w celu podarowania komuś lub dla zabezpieczenia
bagge
wkładać w pakunek (np. w walizkę, kufer) celem podróży albo transportu

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
betennelse
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
bronkitt
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
lungebetennelse
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie wyrostka robaczkowego n
appendisitt
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapaleniec ˌzapaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
fan
(książkowy) ktoś, kto z zapałem oddaje się jakiemuś hobby, zajęciu czy działalności

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
rykk
(potocznie, potoczny) uruchomić, np. silnik samochodu, radio, telewizor
skru på
sprawić, że coś zaczyna się świecić, zaczyna dawać światło
tenne
wzniecić ogień
rykk
(potocznie, potoczny) o silniku zacząć pracować
koke
(książkowy) o uczuciu opanować kogoś
tenne
zacząć się palić, zająć się płomieniem
angripe
zacząć się świecić

zapalny adj
brennbar
o właściwościach zapalających
voldsom
stanowiący zarzewie konfliktu lub mogący nim się stać

zapas ˈzapas n
bestilling
naddatek ponad niezbędną ilość

zapał ˈzapaw n
engasjement
(książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania

zapałka zaˈpawka n
fyrstikk
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapałkowy adj
fyrstikk
związany z zapałkami, dotyczący zapałek

zapewniać zaˈpɛvʲɲäʨ̑ v
sikre
powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

zapinać zaˈpʲĩnaʨ̑ v
kneppe
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis ˈzapʲis n
spille inn
trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania

zapis nutowy n
personale
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
lagre
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci
skrive ned
wypełniać coś pismem, literami
melde på
włączać kogoś na listę uczestników

zaplanować v
program
poczynić plan, postanowić w jakich warunkach coś wykonać

zaplecze n
frie
pomocniczy zespół osób lub środków

zapobiegawczy adj
profylaktisk
(medycyna, medyczny) służący do zapobiegania chorobom

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ v
forhindre
nie dopuścić (do czegoś), nie pozwolić (na coś), zabezpieczyć się (przed czymś)

zapominalski adj
glemsk glemsom
taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
glemme
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś

zapomnieć zaˈpɔ̃mʲɲɛ̇ʨ̑ v
glemme
aspekt dokonany od: zapominać

zapora zaˈpɔra n
dike
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni

zapotrzebowanie n
behov
(rzeczownik odczasownikowy) od: zapotrzebować
oppdrag
druk, dokument z wyszczególnionymi potrzebami, np. w zakresie zakupów

zapowiadać ˌzapɔˈvʲjadaʨ̑ v
forutsi
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

zapowiedź zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
bekjentgørelse
ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść
innvarsle
oznaka czegoś zbliżającego się

zapożyczenie ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
importord
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
be
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
innbydelse
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
invitasjon
kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzeczenie n
benektelse
wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zaprząc ˈzapʃɔ̃nʦ̑ v
åk
przywiązać zwierzę pociągowe do pojazdu za pomocą uprzęży

zapuszczać zaˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
dyrke
nie obcinać, nie strzyc owłosienia

zapytać zaˈpɨtaʨ̑ v
spørre
zadać pytanie

zapłata zaˈpwata n
godtgjøring
należność za coś
belønning
odpłacenie się

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
fortjene
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
zoroastrisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaraz ˈzaras particle
snart
w krótkim czasie

zaraźliwy adj
smittefarlig
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami

zardzewiały adj
rusten
zniszczony przez rdzę

zarobek zaˈrɔbɛk n
forsterkning
wynagrodzenie za wykonaną pracę

zarodek zaˈrɔdɛk n
embryo
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty
spire
(botanika, botaniczny) zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu

zarost ˈzarɔst n
skjeggstubb
owłosienie w dolnej części twarzy

zarozumiały ˌzarɔzũˈmʲjawɨ adj
kjepphøy
mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę

zarośla zaˈrɔɕla n
kjerr
gęste skupisko krzewów

zarys ˈzarɨs n
kladd
projekt, podstawy jakiegoś pomysłu

zarysować ˌzarɨˈsɔvaʨ̑ v
nøkkel
uszkodzić robiąc rysy na powierzchni czegoś

zarzut ˈzaʒut n
anklage
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa
protest
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarzutka n
agn
(slangowo) prowokacyjny wpis na forum publicznym

zarzynać v
slakte
zabijać ostrym narzędziem

zarządzać zaˈʒɔ̃nʣ̑aʨ̑ v
Løpe
kierować czymś (instytucją, zasobami), decydować o losie czegoś

zarządzenie ˌzaʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
bestille
polecenie wydane przez zwierzchnika lub instytucję nadrzędną

zaręczyny n
forlovelse
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada zaˈsada n
base
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
prinsipp
reguła rządząca czymś

zasadniczo adv
i alt vesentligt
całkiem, zupełnie, zgoła

zasadniczy ˌzasadʲˈɲiʧ̑ɨ adj
fundamental
podstawowy, najważniejszy

zasilacz zaˈɕilaʧ̑ n
strømforsyning
urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

zasięg ˈzaɕɛ̃ŋk n
rekke
obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zaskakiwać v
forvirre
atakować znienacka
overraske
sprawiać niespodziankę
lamme
występować nieoczekiwanie
bli
(potocznie, potoczny) zaczynać rozumieć
rykk
(technologia, technika, techniczny) zaczynać prawidłowo działać

zasklep n
dekke
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)
hatt
(pszczelarstwo, pszczelarski) woskowe wieczko na komórce pszczelego plastra;

zaskoczenie ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
overraskning
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
buorm
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zaskroniec zwyczajny n
buorm
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;

zaskórnik zaˈskurʲɲik n
hudorm
(fizjologia, fizjologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

zasnąć ˈzasnɔ̃ɲʨ̑ v
sovne
przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zasobny adj
rik
mający dużo czegoś, bogaty w zasoby, dostatni

zaspać ˈzaspaʨ̑ v
forsove
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

zaspokajać ˌzaspɔˈkajäʨ̑ v
tilfredsstille
zadowalać kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie

zastanawiać ˌzastãˈnavʲjäʨ̑ v
komme på
myśleć, rozważać coś w myślach

zastawiać v
pant
przekazywać w zastaw
blokk
uniemożliwiać dostęp do czegoś poprzez stawianie siebie lub czegoś
sette sammen
urządzać zasadzkę, umieszczać pułapkę, sieci, itp.

zastawka n
klaff
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

zastosowanie ˌzastɔsɔˈvãɲɛ n
applikasjon
użycie czegoś w jakimś celu, w jakiś sposób

zastrzelić v
skyte
strzelając, pozbawić życia

zastępca zaˈstɛ̃mpʦ̑a n
vikar
ktoś, kto zastępuje jakąś osobę w obowiązkach

zastępować ˌzastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
avløse
zamieniać coś na coś

zasuwa n
klaff
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do regulacji przepływu cieczy i gazów
-bar
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

zaszczyt ˈzaʃʧ̑ɨt n
ære
coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie

zasób ˈzasup n
bestilling
pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości
ressurs
posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności

zasłona zaˈswɔ̃na n
bevokte
(sport, sportowy) ustawienie się zawodnika drużyny atakującej w celu odgrodzenia drogi obrońcy do zawodnika z piłką;
forheng
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasługa zaˈswuɡa n
fortjeneste
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zasługiwać ˌzaswuˈɟivaʨ̑ v
fortjene
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

zatem ˈzatɛ̃m conjunction
da
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): spójnik przyłączający wyrażenie podające w odmienny sposób informację zawartą w zdaniu przed nim

zatem ˈzatɛ̃m particle
da
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): partykuła wprowadzająca nawiązanie do bieżącej sytuacji lub kontekstu rozmowy

zatoka zaˈtɔka n
bukt
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

zator n
blokk
powstanie przeszkody w jakimś ruchu, zablokowanie przepływu

zatrudniać zaˈtrudʲɲäʨ̑ v
ansette
dawać komuś pracę

zatrudniony adj
ansatt
mający zatrudnienie

zatruwać v
gift
dodawać substancje toksyczną

zatruć v
gift
dodać substancje toksyczną

zatrzymywać ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
avvente
unieruchamiać coś
beholde
zachować coś dla siebie

zatwierdzać v
bekrefte
uznawać za obowiązujące

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
tillit
przeświadczenie, że można komuś ufać

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑ v
bemerke
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku
zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś

zawadiaka ˌzavaˈdʲjaka n
masekopp
osoba skłonna do awantur, potyczek

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
innhold
to, co się w czymś znajduje
ilość jakiegoś składnika w czymś

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a n
myokardieinfarkt
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego;

zawczasu adv
i forkant
z wyprzedzeniem, tak, aby zdążyć

zawdzięczać v
skylde
powstać, rozwinąć się dzięki komuś lub czemuś

zawezwać zaˈvɛzvaʨ̑ v
tilkalle
służbowo wezwać kogoś gdzieś

zawiadomienie ˌzavʲjadɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
åtvaring
wypowiedź pisemna (pismo, list) zawiadamiająca o czymś;

zawias n
hengsel
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawiedziony adj
skuffet
taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
inneholde
mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się
stenge
utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie

zawieszać zaˈvʲjɛʃaʨ̑ v
avbryte
powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej
wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
våpenhvile
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawijać v
kortstokk
otaczać ze wszystkich stron

zawistny zaˈvʲistnɨ adj
misunnelig
pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawiązywać v
gå an
wiążąc, łączyć końce czego w węzeł, kokardę, pętlę
sette sammen
(botanika, botaniczny) powstawać jako zawiązek kwiatów, liści, owoców

zawodnik zaˈvɔdʲɲik n
spiller
(sport, sportowy) uczestnik zawodów

zawodowy ˌzavɔˈdɔvɨ adj
profesjonell
taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód

zawody zaˈvɔdɨ n
konkurranse
impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą

zawodzić zaˈvɔʥ̑iʨ̑ v
mangle
robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się

zawracać głowę zaˈvraʦ̑aʥ̑ ˈɡwɔvɛ v
bakterie
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju

zawrotny zaˈvrɔtnɨ adj
svimlande
oszałamiający, godny podziwu lub niezwykły, nieprzeciętny

zawstydzać zaˈfstɨʣ̑aʨ̑ v
sjenert
sprawiać, że ktoś czuje zawstydzenie, wstyd, zakłopotanie

zawstydzenie n
forlegenhet
uczucie wstydu

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
alltid
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód ˈzavut n
yrke
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór ˈzavur n
klaff
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
sikkerhetsventil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
sjalu
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć v
være misunnelig
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
misunnelse
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zaznaczać v
stress
czynić wyraźniejszym
flekk
wskazywać co poprzez wykonanie znaku

zazwyczaj zaˈzvɨʧ̑aj adv
vanligvis
w większości przypadków

zaćma ˈzaʨ̑ma n
foss
(medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
formørkelse
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

załatwiać v
anslag
(potocznie, potoczny) pozbawiać możliwości działania lub unicestwiać; wyrządzać komuś krzywdę
servere
obsługiwać kogoś
(av)sende
podejmować różne działania w celu uzyskania czegoś

załoga zaˈwɔɡa n
mannskap
grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd
personale
ogół pracowników zakładu, instytucji itp.

załom n
bøye
linia, wzdłuż której następuje wyraźna zmiana

założenie ˌzawɔˈʒɛ̃ɲɛ n
utgangspunkt
teza stanowiąca punkt wyjścia do dalszych rozważań i dalszego toku rozumowania

założyciel n
grundlegger
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

założyć zaˈwɔʒɨʨ̑ v
anta
twierdzić, że coś się stanie; prorokować, dywagować o przyszłości
uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
ta utlegg i
plik dołączony do wiadomości e-mail

zaświadczenie ˌzaɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
sertifikat
dokument potwierdzający coś

zażalenie n
innvending
oficjalna skarga

zażarty adj
uforsonlig
nieskory do ustępstw i całą mocą atakujący i broniący swego
voldsom
prowadzony z wielką zaciętością

zażenowanie n
forlegenhet
poczucie zakłopotania i wstydu

zażywać v
ta
przyjmować jakąś substancję
korzystać z czegoś przyjemnego

zażyłość n
ta utlegg i
(przenośnie, przenośnia) bardzo bliski stosunek z jakąś rzeczą czy dobrem

zażyły adj
intim
nacechowany bliskością

zbawczy adj
økonomisering
(książkowy) dający zbawienie

zbawiać v
redning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego
berge
wyciągać kogoś z opresji, uratować

zbawienie zbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
frelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia;
uratowanie w trudnej sytuacji

zbawić v
befri
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uchronić przed potępieniem wiecznym
berge
wyciągnąć kogoś z opresji, uratować

zbieg zbʲjɛk n
rømling
ktoś, kto uciekł, zbiegł skądś
konfluens
miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych)

zbieg okoliczności ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i n
hendelse
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbierać ˈzbʲjɛraʨ̑ v
samle
gromadzić
kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś
plukke
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy
samle seg
powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu

zbierać śmietankę ˈzbʲjɛraʨ̑ ɕmʲjɛˈtãnkɛ v
skumlese
zbierać śmietankę z powierzchni mleka

zbijać ˈzbʲijäʨ̑ v
motbevise
obalać argument, teorię, pogląd

zbijać bąki ˈzbʲijäʥ̑ ˈbɔ̃ŋʲci v
somle
leniuchować, próżnować, obijać się

zbiornik ˈzbʲjɔrʲɲik n
beholder
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów

zbiornikowiec n
tankskip
statek przeznaczony do transportu materiałów płynnych, najczęściej ropy naftowej;

zbir zbʲir n
banditt
bandyta, zbój, przestępca

zbity adj
fast
mający zwartą konsystencję

zbiór zbʲjur n
mengde
(matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;
avling
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon
gruppe
grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zbiórka ˈzbʲjurka n
sammenkomst
zbieranie, gromadzenie rzeczy lub pieniędzy w określonym celu

zbliżać ˈzblʲiʒaʨ̑ v
innflyging
podchodzić, przysuwać się do czegoś

zbliżony adj
avslutte
o podobnych cechach, niewiele różniący się

zbocze ˈzbɔʧ̑ɛ n
bakke
(geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu

zboczenie n
paraphilia
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy

zboże ˈzbɔʒɛ n
korn
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
kriminalitet
(potocznie, potoczny) czyn moralnie naganny, który spotyka się ze szczególnym potępieniem społecznym
forbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia wojenna ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa n
krigsforbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbrodniarz n
forbryter
człowiek, który popełnił zbrodnię

zbrodniczy adj
morder
dotyczący zbrodni i zbrodniarza

zbroja ˈzbrɔja n
rustning
(historia, historyczny, historycznie) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zbyt zbɨt adv
altfor
nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie

zbyt zbɨt n
auksjon
(ekonomia, ekonomiczny) odpłatne rozprowadzanie towarów, najczęściej przez producenta

zbędny ˈzbɛ̃ndnɨ adj
redundant
taki, bez którego można się obyć

zdalny ˈzdalnɨ adj
fjern
(technologia, technika, techniczny) taki, który może być przeprowadzany na odległość

zdanie ˈzdãɲɛ n
setning
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)

zdarzać ˈzdaʒaʨ̑ v
foregå
wydarzać się, trafiać się

zdarzenie zdaˈʒɛ̃ɲɛ n
programpost
(informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji;
(matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;
coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdawać ˈzdavaʨ̑ v
forhåpning
pokładać w kimś zaufanie

zdawać sobie sprawę ˈzdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈspravɛ idiom
våken
mieć pełną świadomość czegoś; rozumieć, wiedzieć coś, uświadamiać sobie coś

zdać zdaʨ̑ v
passere
aspekt dokonany od: zdawać

zdechnąć ˈzdɛxnɔ̃ɲʨ̑ v
sokkel
(pogardliwie) umrzeć
(potocznie, potoczny) o zwierzęciu: skończyć życie

zdechł pies ˈzdɛxw̥ ˈpʲjɛs idiom
spille død
komenda skierowana do psa polegająca na celowym przewróceniu się zwierzęcia na grzbiet lub na bok (tak, jakby było postrzelone) i pozostaniu nieruchomo w tej pozycji do wyznaczonego przez opiekuna momentu

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
beslutte
podjąć decyzję

zdejmować zdɛjˈmɔvaʨ̑ v
frata
zabierać coś z jakiegoś miejsca wysoko lub z wieszaka
ta av
ściągać nakrycie głowy, okulary
ściągać ubranie, buty

zderzenie zdɛˈʒɛ̃ɲɛ n
kollisjon
gwałtowne uderzenie się poruszających się obiektów

zdjąć zdʲjɔ̇̃ɲʨ̑ v
ta av
biorąc, usunąć skąd

zdobić ˈzdɔbʲiʨ̑ v
betalingsutsettelse
służyć jako ozdoba

zdobycie zdɔˈbɨʨ̑ɛ n
inndragning
(rzeczownik odczasownikowy) od: zdobyć

zdobywać zdɔˈbɨvaʨ̑ v
vinne
odbierać przemocą
måtte
uzyskiwać, osiągać dzięki własnemu wysiłkowi
erobre
zjednywać sobie, pozyskiwać względy

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
evne
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
dyktig
będący w stanie wykonać określoną czynność
begavet
taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony

zdołowany ˌzdɔwɔˈvãnɨ adj
deprimert
(potocznie, potoczny) przygnębiony

zdradzać ˈzdraʣ̑aʨ̑ v
avsløre
o sekrecie, tajemnicy: wyjawiać, mówić komuś, często niepowołanemu
przedstawiać coś komuś
bedra
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku

zdrajca ˈzdrajʦ̑a n
angiver
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
helse
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
frisk
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

zdumiewać v
overraske
wywoływać zdumienie

zdążyć ˈzdɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
frøken
przybyć na umówioną godzinę

ze zɛ particle
på veg til
(potocznie, potoczny) partykuła poprzedzająca liczbę oznaczająca jej przybliżenie

ze względu na zɛ‿ˈvzɡlɛ̃ndu ˈna
av hensyn til
z uwagi na, biorąc pod uwagę

zebra ˈzɛbra n
sebra
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie zɛˈbrãɲɛ n
møte
zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zebździć się v
avføring
(eufemistycznie) wypróżnić się z kału

zecer ˈzɛʦ̑ɛr n
setter
(dawniej, dawny) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;

zechcieć v
behov
nabrać ochoty coś zrobić

zegar ˈzɛɡar n
ur klokke
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
solur
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca

zegar wahadłowy ˈzɛɡar ˌvaxadˈwɔvɨ n
ur
zegar mechaniczny wykorzystujący wahadło jako regulator chodu do odmierzania czasu

zegarek zɛˈɡarɛk n
klokke
niewielkich rozmiarów zegar

zejman n
sjømann
człowiek morza, żeglarz, marynarz starszego rocznika

zelandzki n
zeeuws
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa gwar języka niderlandzkiego, używana głównie w holenderskich prowincjach Zelandii i Holandii Południowej;

zemsta ˈzɛ̃msta n
hevn
odwet za krzywdy

zenit ˈzɛ̃ɲit n
senit
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;

zepsuć ˈzɛpsuʨ̑ v
forderve
zniszczyć, uszkodzić w sposób uniemożliwiający działanie

zero ˈzɛrɔ n
null
liczba 0;

zerowy zɛˈrɔvɨ adj
nulte
identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy

zerwać ˈzɛrvaʨ̑ v
slå opp
(potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś
tårer
oddzielić coś od czegoś, ciągnąć

zespół ˈzɛspuw n
syndrom
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;
firma
całość grupy teatralnej w danym teatrze
band
grupa muzyków występująca razem na scenie
gruppe
grupa osób realizująca wspólny cel;
sette sammen
zbiór jednostek, obiektów stanowiący całość

zespół Sjögrena n
Sjögrens syndrom
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zestaw ˈzɛstaf n
sette sammen
całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

zestawiać v
sette sammen
(medycyna, medyczny) złączać końce złamanej kości
sammenligne
ustalać podobieństwa i różnice

zeszyt ˈzɛʃɨt n
skrivebok
(szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły ˈzɛʃwɨ adj
nyest
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zewnątrz ˈzɛvnɔ̃nṭʃ preposition
utenfor
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem, obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu, środowiska

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
ytre
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

zez zɛs n
strabisme
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zezowaty adj
suppeskje
taki, który ma zeza

zezować zɛˈzɔvaʨ̑ v
titte
(potocznie, potoczny) zaglądać ukradkiem

zezwalać zɛˈzvalaʨ̑ v
tåle
(oficjalnie) wydawać komuś zezwolenie na coś; pozwalać, nie zabraniać

zezwolenie ˌzɛzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
tillatelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda

zgadnąć ˈzɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
gissa
aspekt dokonany od: zgadywać

zgadywać v
gjette
przewidywać co na podstawie przesłanek niedających pewności

zgadzać ˈzɡaʣ̑aʨ̑ v
jatte
być zgodnym z czymś, mieć podobną opinię
wyrażać zgodę, dawać zgodę na coś

zgaga ˈzɡaɡa n
halsbrann
(medycyna, medyczny) uczucie pieczenia w przełyku

zginąć ˈzʲɟĩnɔ̃ɲʨ̑ v
sokkel
nagle, tragicznie stracić życie (w odniesieniu do ludzi)
fjerne
przestać istnieć, stracić ważność (o cechach, zjawiskach, wartościach)

zgnilizna n
forråtnelse
gnijąca substancja

zgniły ˈzʲɟɲiwɨ adj
råtten
taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgoda ˈzɡɔda n
tillatelse
pozwolenie, aprobata, zgodzenie się
avstemming
stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie

zgodnie ˈzɡɔdʲɲɛ adv
deretter
według czegoś, odpowiednio do czegoś

zgodność ˈzɡɔdnɔɕʨ̑ n
harmoni
brak konfliktów
konformitet
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgodny ˈzɡɔdnɨ adj
enig
taki, który tworzy harmonię, jest jednogłośny, jednakowy, jednolity z czymś
fredsommelig
taki, który zgadza się na coś, godzi się z czymś, dąży do zgody

zgraja ˈzɡraja n
binde
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
forsamling
zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgryzota zɡrɨˈzɔta n
uroe
wielkie zmartwienie

zgryźliwy zɡrɨʑˈlʲivɨ adj
sur
często dokuczający innym złośliwymi uwagami

zguba ˈzɡuba n
kløft
klęska, nieszczęście
tap
rzecz lub osoba zgubiona, której chwilowo nie można znaleźć

zgubiony adj
tapt
który poniósł klęskę, który jest bliski zguby
zaginiony; taki, którego ktoś zgubił

zgubić ˈzɡubʲiʨ̑ v
miste
przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu

zgubny ˈzɡubnɨ adj
fatal
przynoszący zniszczenie

zgłaszać ˈzɡwaʃaʨ̑ v
søke
ochotniczo wyrażać chęć udziału w czymś
løsning
odzywać się w słuchawce telefonu
ankomme
przybyć w określone miejsce lub do określonej osoby w określonym celu, stawiać się

zgłoszenie n
applikasjon
formalne powiadomienie o czymś

ziarno ˈʑarnɔ n
korn
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;
(fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;
cząstka czegoś

ziele ˈʑɛlɛ n
gress
(botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach

ziele angielskie n
allehande
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
grønn
kolor zielony
ubranie w kolorze zielonym

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
grønn te
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
grønn
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody

zielony ludzik n
utenomjordisk
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze

zielsko n
ugress
(potocznie, potoczny) roślina dziko rosnąca lub zbiorowisko takich roślin

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
midgard
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna
grunn
gleba
bakke
grunt, podłoże (także w budynku)

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
potet
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziemny ˈʑɛ̃mnɨ adj
bakke
związany z ziemią, glebą

ziemski ˈʑɛ̃msʲci adj
forbigående
(książkowy) doczesny (zwłaszcza w opozycji do życia pozagrobowego)
alminnelig
(książkowy) zwykły, codzienny

ziewanie ʑɛˈvãɲɛ n
gjesp
(rzeczownik odczasownikowy) od: ziewać

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
gjespe
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

zima ˈʑĩ.ma n
vinter
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
Den kalde krigen
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimno ˈʑĩmnɔ adv
kaldt
(przysłówek) od: zimny
(przenośnie, przenośnia) w sposób chłodny, obojętny, niechętny

zimno ˈʑĩmnɔ n
kald
niska temperatura

zimnowojenny adj
Den kalde krigen
taki, który dzieje się podczas zimnej wojny

zimny ˈʑĩmnɨ adj
kald
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna

zimowy ʑĩˈmɔvɨ adj
vinterlig
typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

zioło ˈʑɔwɔ n
hasj
(potocznie, potoczny) marihuana

ziąb ʑɔ̃mp n
avkjøle
przenikliwy, dokuczliwy chłód

zięba ˈʑɛ̃mba n
bokfink
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
svigersønn
mąż córki

zjadać ˈzʲjadaʨ̑ v
fortære
połykać jako pokarm

zjawa ˈzʲjava n
spøkelse
duch osoby zmarłej

zjawiać v
besøke
stawiać się gdzieś; przychodzić gdzieś

zjazd zʲjast n
avkjøring
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie
czynność jazdy w dół
gå ut
droga pozwalająca zjechać z głównej trasy

zjednoczenie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
union
organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
sklie
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlać zlaʨ̑ v
anslag
(potocznie, potoczny) sprawić komuś lanie

zlecać v
bebyrde
powierzać komuś wykonanie zadania

zlepek n
klase
całość złożona z różnych, często niepasujących do siebie części

zlew zlɛf n
vask
naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zlewisko n
nedslagsdistrikt
(hydrologia, hydrologiczny) obszar, z jakiego wody spływają do jednego dużego zbiornika naturalnego

zlewozmywak ˌzlɛvɔzˈmɨvak n
batteri
zlew kuchenny, w którym zmywa się naczynia

zmagać się ˈzmaɡaʨ̑‿ɕɛ v
bryte
walczyć (także (przenośnie, przenośnia))

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
rynke
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych

zmartwienie zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ n
sorg
coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmartwiony adj
sorg
taki, który się czymś martwi

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
oppstandelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmiana ˈzmʲjãna n
endring
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
forandre
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości
avløse
zamieniać, zastępować coś czymś innym

zmienna ˈzmʲjɛ̃nːa n
variabel
(matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmiennocieplny adj
kaldblodig
(zoologia, zoologiczny) związany ze zmiennością ciepłoty

zmienny ˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
avvikende
niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)
ulegający zmianom

zmierzch zmʲjɛʃx n
tussmørke
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmieszany adj
flau
wprawiony w zakłopotanie

zmiękczać ˈzmʲjɛ̃ŋkʧ̑aʨ̑ v
bløtgjøre
czynić coś bardziej miękkim

zmniejszać ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑ v
krympe
sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary
forminske
sprawiać, że coś staje się mniej intensywne
sprawiać, że jakaś wielkość ma mniejszą wartość

zmniejszenie zmʲɲɛ̇jˈʃɛ̃ɲɛ n
forminske
(rzeczownik odczasownikowy) od: zmniejszyć

zmora n
mareritt
dręczący, przykry sen lub budząca lęk, uporczywie powracająca myśl

zmrok zmrɔk n
skumring
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
tvinge
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

zmysł zmɨsw̥ n
sans
zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmysłowość n
sanselighet
cecha tego, co zmysłowe, erotyczne, ponętne

zmysłowy zmɨsˈwɔvɨ adj
lidderlig
taki, który wzbudza pociąg fizyczny; wiąże się z doznaniami erotycznymi

zmywacz do paznokci ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
negllakkfjerner
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywarka zmɨˈvarka n
oppvaskmaskin
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmyślać v
dikte
mówić nieprawdę, koloryzować

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
lei (av)
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
frimerke
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
mening
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje

znacznie ˈznaʧ̑ʲɲɛ adv
betydelig
dużo, w dużym stopniu, bardzo

znacznik n
tag
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności;
(informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu

znaczny ˈznaʧ̑nɨ adj
betydelig
(książkowy) istotny, duży, ważny

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
bety
mieć znaczenie, sens
flekk
umieszczać znak na czymś

znajda n
flyttblokk
dziecko, które zostało znalezione

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
finne
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
zdobywać to, czego się szuka
bli
być w jakimś miejscu

znajomość znaˈjɔ̃mɔɕʨ̑ n
kunnskap
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) wiedza na jakiś temat, umiejętność

znajomy znaˈjɔ̃mɨ n
bekjent
taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak znak n
tegn
dowód, oznaka czegoś
dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie

znak końca dowodu n
gravminne
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) symbol stosowany przez matematyków do oznaczania końca dowodu;

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
vassmerke
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zapytania ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa n
spørsmålstegn
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego;

znak zodiaku ˈznaɡ zɔˈdʲjaku n
stjernetegn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu;
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)

znakomitość ˌznakɔ̃ˈmʲitɔɕʨ̑ n
framstående
cecha tego, co znakomite

znakomity ˌznakɔ̃ˈmʲitɨ adj
fabelaktig
bardzo dobry, doskonały, świetny
eminent
powszechnie znany i szanowany ze względu na swoje zasługi, pochodzenie itp.
ypperlig
wyróżniający się, wybitny pod jakimś względem; niezwykły, nieprzeciętny

znakować v
flekk
stawiać na czym znaki; opatrywać znakiem

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
funn
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znamienny adj
karakteristisk
znamionujący coś lub kogoś; charakterystyczny, właściwy dla kogoś lub czegoś

znany ˈznãnɨ adj
kjent
taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób

znać znaʨ̑ modal
kjenne
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości

znać jak swoje dziesięć palców ˈznaʨ̑ ˈjak ˈsfɔjɛ ˈʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑uf v
kjenne som sin egen bukselomme
znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znać jak własną kieszeń ˈznaʨ̑ ˈjaɡ ˈvwasnɔ̃w̃ ˈcɛʃɛ̃ɲ v
kjenne som sin egen bukselomme
znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znicz zʲɲiʧ̑ n
losse
szeroka świeca w płytkim zbiorniku palona na grobach, pod pomnikami;

zniczek ˈzʲɲiʧ̑ɛk n
rødtoppfuglekonge
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

znienacka zʲɲɛ̃ˈnaʦ̑ka adv
som lyn fra klar himmel
nagle i niespodziewanie

zniesienie zʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
abolisjon
(rzeczownik odczasownikowy) od: znieść

zniesławienie n
ærekrenkelse
przestępstwo przeciwko czci człowieka;

zniewieściały ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ adj
bløtaktig
o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy

znikać ˈzʲɲikaʨ̑ v
forsvinne
przestawać być w jakimś miejscu
stawać się niewidocznym

znikomy adj
fjern
niewielki, prawie żaden

zniszczony zʲɲiʃˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
hagl
(przenośnie, przenośnia) zmęczony, wycieńczony, o niezdrowym wyglądzie
zużyty, uszkodzony

znosić ˈznɔɕiʨ̑ v
tolerere
(o rzeczach nieprzyjemnych, sprawach problematycznych) tolerować, wytrzymywać

znowu ˈznɔvu adv
igjen
jeszcze raz, ponownie, na nowo

znudzenie n
kjedsomhet
brak zainteresowania

znudzony znuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
kjed
odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś

znużony znuˈʒɔ̃nɨ adj
kjed
zmęczony czymś
znudzony czymś

znój n
lidelse
ciężka praca, wysiłek

znęcać się ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ v
mobbe
robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować

zobaczyć zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
forstå
dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś
lita
obejrzeć

zobowiązanie ˌzɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
gjeld
dług

zodiak ˈzɔdʲjak n
dyrekrets
(astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;

zoisyt zɔˈ<sup>j</sup>isɨt n
zoisitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych;

zoo ˈzɔː n
dyrehave
ogród zoologiczny

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
zoologi
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zorza ˈzɔʒa n
aurorasommerfugl
(meteorologia, meteorologiczny) barwne zjawisko świetlne na niebie

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
Aurora
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zostawać zɔˈstavaʨ̑ v
bli
nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca
być pozostałością po czymś, czego już nie ma
tylko aspekt dokonany: używany do tworzenia strony biernej o aspekcie dokonanym
kle
stawać się kimś/czymś

zostawiać zɔˈstavʲjäʨ̑ v
etterlate
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą
odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym)
przeznaczać coś dla kogoś po swojej śmierci (najczęściej w aspekcie dokonanym)

zrażać ˈzraʒaʨ̑ v
fremmedgjøre
zniechęcać

zresztą ˈzrɛʃtɔ̃w̃ particle
uansett
partykuła wprowadzająca nową informację, nawiązującą do wcześniejszej i uwydatniająca ją

zrobienie zrɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
gå an
(rzeczownik odczasownikowy) od: zrobić

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
forståelig
dający się wytłumaczyć, możliwy do wytłumaczenia
dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia

zrywać ˈzrɨvaʨ̑ v
slå opp
kończyć związek z kimś
plukke
o roślinach lub ich owocach zbierać
revne
odłączać coś silnym szarpnięciem

zrzekać się v
avsverge
odstępować od czegoś z własnej woli

zrzucać ˈzʒuʦ̑aʨ̑ v
gjørmehull
spychać coś z jakiejś wysokości; sprawić, że coś spada skądś

zrzęda n
mase
(potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zróżnicowanie ˌzruʒʲɲiʦ̑ɔˈvãɲɛ n
differensiering
duża różnorodność, wyraźne różnienie się rzeczy od siebie

zręczny ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
dyktig
umiejący dostosować sposób postępowania do okoliczności tak, aby osiągnąć jakieś korzyści
zwinny

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
stiftemaskin
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zuchna n
nisse
(harcerski) dziewczynka zuch

zuchwale adv
uforskammet
w sposób zuchwały

zuchwalstwo n
motstand motvilje trass
zuchwały czyn

zuchwały zuxˈfawɨ adj
dristig
skłonny do podejmowania ryzyka, odważny
śmiały pod względem obyczajowym

zugzwang n
trekktvang
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;

zupa ˈzupa n
suppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zupełny zuˈpɛwnɨ adj
fullendt
mający wszystkie cechy typowe dla danego przedmiotu, pojęcia, danej istoty
fullstendig
obejmujący całość

zużywać zuˈʒɨvaʨ̑ v
eksos
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) wyczerpywać czyjeś siły
anvendelse
spożytkowywać coś, robić z czegoś jakiś użytek
wyczerpywać zasób czegoś, zmniejszać tego ilość przez używanie

zwalniać ˈzvalʲɲäʨ̑ v
avfyre
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska
befri
wypuszczać kogoś na wolność
langsom
zmniejszać prędkość
løssluppenhet
zostawiać, opuszczać, przestawać zajmować

zwany adj
navngitt
mający określoną, powszechnie stosowaną nazwę

zwariowany adj
sinnsyk
(potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany

zwarty ˈzvartɨ adj
anspent
złożony z osób, przedmiotów lub innych elementów znajdujących się bardzo blisko siebie, bez przerw

zwiastować zvʲjaˈstɔvaʨ̑ v
innvarsle
(książkowy) być zapowiedzią czegoś

zwiedzać v
besøke
przechadzać się i zapoznawać się z jakimś miejscem

zwierzchnik n
overlegen
ktoś, kto ma nad kimś/czymś władzę

zwierzyna zvʲjɛˈʒɨ̃na n
med
(łowiectwo, łowiecki) zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowań
vilt
mięso zwierząt, w szczególności leśnych, dzikich

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
dyr
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
husdyr
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcy zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ adj
dyrisk
związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

zwietrzały adj
doven
(przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)

zwinność n
adresse
cecha bycia bardzo sprawnym

zwinny ˈzvʲĩnːɨ adj
behendig
mający szybkie, zręczne ruchy

zwisać v
bille
opuszczać się wisząc

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
forhold
powiązanie między osobami, partnerstwo; (także, też) osoby w jakiś sposób powiązane
forening
sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów;
forbindelse
wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami

związek frazeologiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ n
idiom
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;

związek rządu ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈʒɔ̃ndu n
styring
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę;

związek zawodowy ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ n
fagforening
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

związek zgody ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈzɡɔdɨ n
kongruens
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;

związywać zvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
binde
trwale łączyć końce sznurka, liny itp.
unieruchamiać kogoś przez oplątanie mu rąk i nóg np. sznurem

zwiększać ˈzvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
øke
sprawiać, że coś jest większe pod względem liczby, rozmiaru, nasilenia
dyrke
stawać się większym

zwięzły ˈzvʲjɛ̃w̃zwɨ adj
konsis
zawierający dużo treści w niewielkiej liczbie słów

zwlekać ˈzvlɛkaʨ̑ v
forsinkelse
opóźniać wykonanie jakiejś czynności przez siebie

zwodzić v
bedra
wprowadzać w błąd

zwolennik zvɔˈlɛ̃ɲːik n
fan
osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zwolnienie zvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
fradrag
(rzeczownik odczasownikowy) od: zwolnić

zwracać uwagę v
komma
mieć baczność na co lub na kogo
advare
udzielać reprymendy

zwrot zvrɔt n
mine
wyrażenie, zdanie, konstrukcja słowna; związek wyrazów;
bli
zmiana kierunku ruchu, poruszania się, obrót

zwrotnica zvrɔtʲˈɲiʦ̑a n
veksel
urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik ˈzvrɔtʲɲik n
vendekretsene
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwrotny adj
refleksiv
(gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega

zwrócić ˈzvruʨ̑iʨ̑ v
brekke seg
(potocznie, potoczny) zwymiotować

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
seier
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
vinner
ten, który zwyciężył, wygrał

zwyciężać zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
seire
odnosić zwycięstwo nad kimś lub czymś
pokonywać kogoś, wygrywać z kimś

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
sedvane
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby
bruk
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę

zwyczajnie zvɨˈʧ̑ajɲɛ adv
ganske enkelt
w sposób zwyczajny, nie wyróżniający się niczym; przeciętnie

zwyczajny zvɨˈʧ̑ajnɨ adj
vanlig
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły

zwykle ˈzvɨklɛ adv
vanligvis
zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwyknąć ˈzvɨknɔ̃ɲʨ̑ v
pleie
mieć w zwyczaju, zazwyczaj coś robić

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
felleskjønn
niewyróżniający się niczym

zwątpić ˈzvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
fortvile
stracić wiarę w coś, przekonanie o słuszności, prawdziwości czegoś

zwłaszcza ˈzvwaʃʧ̑a adv
spesielt
przede wszystkim, nade wszystko, w szczególności, szczególnie, specjalnie

zwłoka ˈzvwɔka n
forsinkelse
zwlekanie z czymś, odkładanie czegoś na później

zwłoki ˈzvwɔci n
lik
ciało martwego człowieka;

zygota n
zygote
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak ˈzɨɡzak n
sikksakk
ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zygzakowaty ˌzɨɡzakɔˈvatɨ adj
sikksakk
biegnący zygzakiem, w linii, która co kawałek załamuje się

zysk zɨsk n
fortjeneste
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży

zyskać ˈzɨskaʨ̑ v
forsterkning
osiągnąć z czegoś zysk

ząb zɔ̃mp n
tann
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;

ząb mleczny n
melketann
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) pierwszy ząb (u człowieka)

ząb mądrości n
visdomstann
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

złagodzić v
lindre
aspekt dokonany od: łagodzić

złamany zwãˈmãnɨ adj
mørk
przygnębiony; także wyrażający przygnębienie, stan załamania psychicznego/emocjonalnego

złe oko n
onde øyet
(związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok;

zło zwɔ n
ondskap
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złocisty adj
gyllen
posiadający kolor albo połysk złota

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
tyv
osoba, która kradnie

złom zwɔ̃m n
skrap
(lekceważąco, lekceważący) stary, zużyty albo niesprawny samochód lub inne nienowoczesne urządzenie mechaniczne
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny

złota rybka n
gullfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
gullsmed
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto ˈzwɔtɔ n
gull
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
(sport, sportowy) złoty medal

złoty ˈzwɔtɨ adj
gull
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
gyllen
mający kolor i połysk złota

złoty ˈzwɔtɨ n
zloty
(jednostka monetarna) jednostka monetarna Polski równa 100 groszom;

złowrogi zwɔvˈrɔɟi adj
ondsinnet
mający wrogie zamiary

złościć v
sinne
doprowadzać do złości

złośliwe oprogramowanie n
skadelig programvare skadevare
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
ondskapsfull
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość
ondartet
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu

złość zwɔɕʨ̑ n
raseri
silne uczucie rozdrażnienia, gniewu, wrogości w stosunku do kogoś;

złożenie zwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
sammensetning
coś powstałe w wyniku składania różnych części

złożoność n
floke
cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów

złudzenie zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
illusjon
błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych

zły zwɨ adj
dårlig
niekorzystny
niesmaczny
kiepski, nieznający się
niegrzeczny, nieposłuszny
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
o zdrowiu, zmysłach słaby

złączyć ˈzwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
forene
stworzyć całość

à propos a‿prɔˈpɔ
forresten
…wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi

ósemka uˈsɛ̃mka n
åtter
nazwa cyfry 8

ów uf pronoun
som
ten (o którym już była mowa)

öre n
øre
(ekonomia, ekonomiczny) moneta szwedzka, obecnie setna część korony;

ćma ʨ̑ma n
møll
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćmić ʨ̑mʲiʨ̑ v
skadet
powodować lekki ból
formørke
zmniejszać widoczność, zaciemniać

ćwiartka n
fjerdedel
jedna z czterech równych części czego

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
veiledning
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie czyni mistrza ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa proverb
øvelse gjør mester
im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwiczyć ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑ v
trene
(szkolnictwo, szkolny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
fjerdedel
jedna czwarta, 25%

ćwierćfinał ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw n
kvartfinale
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

Łazarz ˈwazaʃ pn
Lasarus
(biblijny) postać biblijna
imię męskie;

Łotwa ˈwɔtfa pn
Latvia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łotysz ˈwɔtɨʃ n
latviar
człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy

Łucja ˈwuʦ̑ʲja pn
Lucia
imię żeńskie;

Ługańska Republika Ludowa pn
Folkerepublikken Lugansk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;

Łukasz ˈwukaʃ pn
Lukas
imię męskie;

Łódź wuʨ̑ pn
Łódź
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w centralnej Polsce;

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf n
svanesang
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
svane
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź krzykliwy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ n
sangsvane
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek łabędzia o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
knoppsvane
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

łacina waˈʨ̑ĩna n
latin
język starożytnych Rzymian;

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
latinsk
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładny ˈwadnɨ adj
pen
odznaczający się urodą

ładować waˈdɔvaʨ̑ v
bebyrde
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora
laste
(informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową
nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną
umieszczać przedmioty w jedno miejsce w celu przetransportowania ich gdzieś indziej

ładunek waˈdũnɛk n
bebyrde
(fizyka, fizyczny) liczba określająca skalę oddziaływania;
laste
towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
lett
o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
bløtgjøre
czynić mniej kontrastowym, mniej jaskrawym, mniej intensywnym
blidgjøre
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łakocie n
godteri
słodycze, słodkości

łakomy waˈkɔ̃mɨ adj
gjerrig
(przenośnie, przenośnia) chciwy
grådig
chciwy jedzenia

łamać ˈwãmaʨ̑ v
bryte
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając

łamigłówka n
gåte
zadanie logiczne do rozwiązania poprzez kombinacje

łamliwy wãmˈlʲivɨ adj
gebrekkelig
łatwo łamiący się

łan wãn n
bane
część ziemi pod zasiew

łania ˈwãɲa n
hind
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapa ˈwapa n
labb
noga zwierzęcia niemającego kopyt

łapanka waˈpãnka n
oppsamlingen
(historia, historyczny, historycznie) akcja zatrzymywania większej liczby przypadkowych osób w czasie drugiej wojny światowej;

łapać ˈwapaʨ̑ v
gripe
chwytać coś, co znajduje się w ruchu, zostało rzucone
fange
zarażać się, zostawać zarażonym chorobą

łapczywy adj
grådig
bez umiaru
cechujący się łakomstwem
nacechowany chciwością, pożądliwością

łapówka waˈpufka n
bestikkelse
wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica waˈɕiʦ̑a n
snømus
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łaska ˈwaska n
nåde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą
darowanie lub złagodzenie kary
przychylność, wielkoduszność

łaskawie adv
snill
(przenośnie, przenośnia) łagodnie, nieszkodliwie, niegroźnie
velvillig
w sposób łaskawy, wspaniałomyślnie, wielkodusznie, życzliwie

łaskawy adj
temmes
oswojony, bez dzikości
slag
w zwrotach grzecznościowych: zacny, wielmożny

łaski bez interjection
takk for ingenting
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) jeśli czegoś nie chcesz, to nie rób, obejdę się bez twojej pomocy

łatwo ˈwatfɔ adv
enkel
w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwopalny ˌwatfɔˈpalnɨ adj
brennbar
wykazujący możliwość łatwego zapalenia się

łatwy ˈwatfɨ adj
lett på tråden
nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ławica waˈvʲiʦ̑a n
bank
(geologia, geologiczny) wyraźnie oddzielona warstwa (lub zespół warstw) w składzie skały osadowej;

ławka ˈwafka n
benk
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazienka waˈʑɛ̃nka n
bad baderom
(architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
kjede
szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;

łańcuszek n
kjede
(jubilerstwo, jubilerski) element drobnej biżuterii noszonej na szyi

łaźnia ˈwaʑɲa n
bad
budynek lub pomieszczenie do kąpieli w wodzie, parze albo rozgrzanym powietrzu

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
klitoris
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łobuz ˈwɔbus n
lømmel
osoba zachowująca się źle

łochynia wɔˈxɨ̃ɲa n
blokkebær
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna

łodyga wɔˈdɨɡa n
stilk
(biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
albue
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem

łom n
brekkjern kubein
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łono ˈwɔ̃nɔ n
buk
dolna, zewnętrzna część brzucha
wnętrze brzucha kobiety w ciąży

łopata wɔˈpata n
spade
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka wɔˈpatka n
akselblad
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;
spade
(zdrobniale) od łopata
mała łopata – narzędzie lub zabawka
skulder
mięso przylegające do kości (1.1) zwierząt z uboju

łososiowy ˌwɔsɔˈɕɔvɨ adj
laks
(książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia

łosoś ˈwɔsɔɕ n
laks laksfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
latvisk
odnoszący się do Łotwy

łotr wɔtr̥ n
skurk
ktoś popełniający czyny haniebne, niegodziwe

łowca ˈwɔfʦ̑a n
jeger
myśliwy
osoba poszukujący czegoś bądź kogoś dla pieniędzy lub przyjemności

łowić ˈwɔvʲiʨ̑ v
fangst
łapać, chwytać w sieć lub na wędkę

łowić ryby w mętnej wodzie ˈwɔvʲiʨ̑ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔʥ̑ɛ v
fiske i rørt vann
korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy

łoś wɔɕ n
elg
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoże ˈwɔʒɛ n
sale
podstawa, na której wspiera się ciężka maszyna, np. obrabiarka

łucznik ˈwuʧ̑ʲɲik n
bueskytter
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

łuczywo wuˈʧ̑ɨvɔ n
fakkel
(przestarzałe, przestarzały) kawałek smolnego drzewa, używanego dawniej do oświetlania;

łuk wuk n
bue
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
każdy kształt przypominający łuk (1.1)
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;
bue boge
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;

łuna ˈwũna n
gløde
silne światło odbite

łupek ˈwupɛk n
skifer
(geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość;
(budownictwo) materiał budowlany, głównie na pokrycie dachu, z łupka (1.1)

łupież ˈwupʲjɛʃ n
flass
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łupić v
plyndre
przywłaszczać bezprawnie

łuska ˈwuska n
skrog
(botanika, botaniczny) okrywa niektórych nasion lub owoców
hylster
(wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki

łuskać v
skrog
wydobywać z łuski

łut wut n
skjebne
dawna jednostka miary masy, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
sorbisk
język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka ˈwɨtka n
legg
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łykać v
svelge
przesuwać co do gardła, przełyku, żołądka

łysina wɨˈɕĩna n
identifisere
miejsce na głowie pozbawione włosów

łyska ˈwɨska n
sothøne
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
teskje
mała łyżka

łyżeczka do herbaty n
teskje
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów

łyżka ˈwɨʃka n
skei skje
sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
skohorn
narzędzie ułatwiające zakładanie butów

łyżka wazowa ˈwɨʃka vaˈzɔva n
suppeskje
(gastronomia) duża głęboka łyżka o długim trzonku, służąca do nalewania zupy z wazy

łyżwiarstwo figurowe n
kunstløp
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.

łyżwiarz ˈwɨʒvʲjaʃ n
skøyteløper
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo;

łza wza n
tåre
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łzawić ˈwzavʲiʨ̑ v
felle tårer
o oczach: wydzielać nadmiernie łzy

łódź wuʨ̑ n
båt
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój n
talg
(biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych

łóżeczko wuˈʒɛʧ̑kɔ n
barneseng
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łóżko; małe łóżko

łóżko ˈwuʃkɔ n
seng
mebel przeznaczony do spania;

łącznie ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
i lag
razem, ogółem, po zsumowaniu

łącznik ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
bindestrek
(językoznawstwo, językoznawczy) dywiz, najkrótszy znak pisarski stosowany przy dzieleniu lub łączeniu wyrazów
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący

łączność ˈwɔ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
kommunikasjon
działania składające się na utrzymanie kontaktu

łączny adj
felleskjønn
wynikły z sumy, połączenia czy uogólnienia

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
forbinde
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
sammenstille
jednoczyć, umożliwiać zespolenie
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
spajać elementy za pomocą środków technicznych

łąka ˈwɔ̃ŋka n
eng
teren gęsto porośnięty trawami;

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
Schlesien
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śnieżka ˈɕɲɛʃka pn
Snøhvit
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Środa Popielcowa ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva n
askeonsdag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Święto Pracy ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ˈpraʦ̑ɨ n
første mai
święto ruchu robotniczego obchodzone od 1890 roku w pierwszy dzień maja;

Święty Graal n
hellige gral
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;

ściana ˈɕʨ̑ãna n
vegg
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ścieg ɕʨ̑ɛk n
punkt
sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ścierać ˈɕʨ̑ɛraʨ̑ v
raspe
rozdrabniać poprzez tarcie
beite
usuwać wierzchnią warstwę z czegoś poprzez pocieranie szorstkim przedmiotem

ścierka ˈɕʨ̑ɛrka n
stoff
szmata służąca do mycia, ścierania czegoś

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
sti
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych

ścigać v
forfølge
gonić kogoś, biec za kimś aby go dogonić
gripe inn
poszukiwać z udziałem organów prawa, poddawać sankcjom karnym

ścisk ɕʨ̑isk n
sersjant
(mechanika) narzędzie podobne do imadła posiadające dwie szczęki służące do przytrzymywania i łączenia elementów

ściskać ˈɕʨ̑iskaʨ̑ v
klemme
wywierać ucisk, ścisk na jakimś obiekcie z kilku stron

ścisły ˈɕʨ̑iswɨ adj
pur
dokładny, precyzyjny

ściąga ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡa n
kotelett
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału

ściągawka ɕʨ̑ɔ̃ŋˈɡafka n
kotelett
karteczka z informacjami używana nielegalnie przez uczniów podczas klasówek, egzaminów itp.

ściągać ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
laste ned
(potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu
rappe
(rzadki, rzadko używany) (potocznie, potoczny) kraść
fuske
odpisywać podczas testu, sprawdzianu, klasówki itp.

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
sene
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa n
akillessene
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ściśle ˈɕʨ̑iɕlɛ adv
nøyaktig
w sposób ścisły, dokładny, precyzyjny

ślad ɕlat n
spor
(matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś
niewielka ilość

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
milt
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledzić ˈɕlɛʥ̑iʨ̑ v
forfølge
obserwować, badać wzrokiem rozwój zdarzeń
følge
szpiegować

śledź ɕlɛʨ̑ n
sild
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;

ślepa uliczka ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka n
blindgate
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia
uliczka niemająca wylotu

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
blind
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok

śliczny ˈɕlʲiʧ̑nɨ adj
pen
taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje

ślimak ˈɕlʲĩmak n
snegl
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;
sneglehuset
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego ssaków;
sniegel
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) papatacz; słodki wypiek z ciasta półfrancuskiego, w kształcie okrągłej, spiralnie zwiniętej muszli
evne
(rzemiosło, rzemieślniczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobne zakończenie szyjki instrumentu smyczkowego
kravle
(technologia, technika, techniczny) element przekładni ślimakowej;
snegl
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś, kto powoli się porusza, lub powolnie wykonuje swoją pracę, albo ogólnie jest powolny

ślina ˈɕlʲĩna n
spytt
(fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

ślinić ˈɕlʲĩɲiʨ̑ v
drikkevann
zwilżać śliną

śliwa ˈɕlʲiva n
plommetre
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;
plomme
(spożywczy) duży owoc śliwy (1.1)

śliwka ˈɕlʲifka n
plomme
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

śliwkowy ɕlʲifˈkɔvɨ adj
plomme
przyrządzony ze śliwek, z dodatkiem śliwek

ślub ɕlup n
vielse
akt zawarcia małżeństwa;

ślusarz ˈɕlusaʃ n
låsesmed
rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śluza n
sluse
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
le
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiałość ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
mot
odwaga, pewność siebie

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
dristig
(książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi
(książkowy) charakterystyczny dla człowieka pewnego siebie
(książkowy) nowatorski, przekraczający to, co przyjęte, akceptowane
(książkowy) o zachowaniu, obyczajach: prowokujący, ocierający się o zgorszenie
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko
(książkowy) świadczący o czyjejś odwadze, skłonności do ryzyka

śmiech ɕmʲjɛx n
latter lått
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciowe jedzenie n
usunnmat
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
lukte
o sprawach: wydawać się podejrzanymi
wydzielać nieprzyjemny zapach

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
dødelig
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
død
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmiesznie adv
rar
wywołując śmiech, wesołość

śmieszny ˈɕmʲjɛʃnɨ adj
tåpelig
(pejoratywnie, pejoratywny) nie dający się potraktować poważnie
rar
wywołujący śmiech

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
fløte
ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
krem
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietnik ˈɕmʲjɛtʲɲik n
røre
(potocznie, potoczny) bałagan, nieporządek
søppeldunk
kubeł, pojemnik na śmieci

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
avfall
coś do wyrzucenia, odpadek

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ v
våge
mieć odwagę, śmiałość

śmigłowiec n
helikopter
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
frokost frukost
poranny posiłek;

śniady ˈɕɲadɨ adj
mørk
o skórze, cerze człowieka: o barwie jasnobrązowej lub oliwkowobrązowej

śnieg ɕɲɛk n
snø sne
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
snø
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieżka ˈɕɲɛʃka n
snøball
kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś;

śnieżny ˈɕɲɛʒnɨ adj
snøfall
dotyczący śniegu, związany ze śniegiem, obfitujący w śnieg, utworzony ze śniegu

śnieżyca ɕɲɛˈʒɨʦ̑a n
snøstorm
intensywny i obfity opad śniegu połączony z silnym wiatrem;

śnieżyczka n
snøklokke
(botanika, botaniczny) Galanthus nivalis L., śnieżyczka przebiśnieg, przebiśnieg;

śnieżynka ɕɲɛˈʒɨ̃nka n
snøfnugg
pojedynczy płatek śniegu

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨʨ̑ v
snø
padać (o śniegu)

śnić ɕɲiʨ̑ v
drømme
widzieć sen podczas spania

śpieszyć ˈɕpʲjɛʃɨʨ̑ v
press
(książkowy) zdążać dokądś szybko
robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć

śpiew ɕpʲjɛf n
sang
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;

śpiewak ˈɕpʲjɛvak n
sanger
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
synge
wykonywać melodię głosem

śpioch ɕpʲjɔx n
lat
człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór ˈɕpʲivur n
sovepose
worek do spania

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
søvnig
taki, któremu chce się spać

śpiączka n
koma
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
midterst
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy
bety
przeciętny, taki sobie

średnia n
gjennomsnitt
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;
bety
(matematyka, matematyczny) funkcja wieloargumentowa, niemalejąca ze względu na każdy swój argument, o wartościach nie mniejszych od minimum argumentów i nie większych od maksimum argumentów;

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
diameter
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
semikolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
Mellomalderen
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
middelalderlig
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa ˈɕrɔda n
onsdag
trzeci dzień tygodnia;

środek ˈɕrɔdɛk n
middel
coś, co ułatwia działanie
dobro ekonomiczne
midt
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi
inne
wnętrze

środek transportu n
framkomstmiddel
jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
massemedium
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
miljø
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie

śruba ˈɕruba n
skrue
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
skrutrekker
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śródlądowy ˌɕrudlɔ̃nˈdɔvɨ adj
innlands-
znajdujący się w środku lądu

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
sentrum
centrum; główna, centralna część miasta

świadczyć ˈɕfʲjaṭʧ̑ɨʨ̑ v
gjøre
wykonywać dla kogoś pewną czynność

świadectwo ɕfʲjaˈdɛʦ̑tfɔ n
sertifikat
dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie

świadek ˈɕfʲjadɛk n
vitne
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
osoba, która widziała coś na własne oczy

świadek Jehowy ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ n
Jehovas vitne
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;

świadomość ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
bevissthet
zdawanie sobie sprawy z czegoś;

świadomy ɕfʲjaˈdɔ̃mɨ adj
bevisst
mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony
taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś

świat ɕfʲjat n
verden
cała Ziemia

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
verdensanskuelse
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światowy ɕfʲjaˈtɔvɨ adj
verden
odnoszący się do całego świata

światła ˈɕfʲjatwa n
ild
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych

światło ˈɕfʲjatwɔ n
lys
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłowstręt ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt n
lysømfintlighet
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
fiberoptikk
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

światły adj
glad
wyróżniający się posiadaną wiedzą i doświadczeniem

świder n
bit
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów;

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
lys
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła;
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uniesieniu w górę nóg z leżenia na plecach
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (zobacz) świeca zapłonowa
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (zobacz) świeca żarowa
(przestarzałe, przestarzały) dawna jednostka natężenia światła równa 1,02 kandeli;

świeca zapłonowa n
tennplugg
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świecidełko n
nips
coś co błyszczy, połyskująca ozdóbka

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
lyse
emitować, produkować światło

świecki ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci adj
dekke
niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych

świecznik ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik n
lysestake
przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świerk ɕfʲjɛrk n
gran
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
siriss
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerzb ɕfʲjɛʃp n
reveskabb
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetlik ˈɕfʲjɛtlʲik n
ildflue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;

świetlny ˈɕfʲjɛtl̥nɨ adj
losse
dotyczący światła, związany ze światłem, wykorzystujący światło

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
fersk
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
svin gris
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)

świnka ˈɕfʲĩnka n
kusma
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
forsøkskanin
(zoologia, zoologiczny) Cavia porcellus, gatunek gryzonia hodowanego w domach;
marsvin
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1)

świr ɕfʲir n
dingo
(potocznie, potoczny) osoba chora umysłowo

świst n
plystre
(zoologia, zoologiczny) odgłos o cechach (1.1) wydawany przez niektóre zwierzęta

świstak ˈɕfʲistak n
murmeldyr
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świstać v
plystre
wydawać świst
suse
wykonywać szybki ruch, wywołując świst

świstun ˈɕfʲistũn n
brunnakke
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);

świt ɕfʲit n
grålysning
(przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego
okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;
aurorasommerfugl
światło widoczne o świcie (1.1)

świtać v
soloppgang
o dniu zaczynać się

świąteczny ɕfʲjɔ̃nˈtɛʧ̑nɨ adj
julaktig
związany ze świętami, najczęściej ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
tempel
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święcenia n
ordinasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;

święcić v
gjøre hellig
czynić świętym, nakładać charakter sakralny
feire
traktować jako święto, obchodzić uroczyście

święcony adj
velsignet
o charakterze sakralnym; taki, który został poświęcony

święta ˈɕfʲjɛ̃nta n
jol
(potocznie, potoczny) Boże Narodzenie lub Wielkanoc

świętej pamięci adj
som har gått bort
z szacunkiem w kontekście osoby religijnej zmarły, nieboszczyk

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
helg
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

świętować ɕfʲjɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
feire
obchodzić coś uroczyście

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
helgen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
hellig
mężczyzna święty w znaczeniu (1.1)

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
julenissen
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

źdźbło ʑʥ̑bwɔ n
blad
(botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża;

źle ʑlɛ adv
feil
w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źle się dzieje w państwie duńskim ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm proverb
det er noe råttent i kongeriket Danmark
sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca

źrebić się ˈʑrɛbʲiʨ̑‿ɕɛ v
fole
(zoologia, zoologiczny) w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
fole
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
pupill
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
(optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródlany ʑruˈdlãnɨ adj
vår
pochodzący ze źródła (wodnego)

źródło ˈʑrudwɔ n
kilde
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań
przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.
to, co stanowi początek czegoś

Żagiel ˈʒaɟɛl pn
Seilet
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Żyd ʒɨt n
jøde
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydowski Obwód Autonomiczny pn
Den jødiske autonome oblasten
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;

żaba ˈʒaba n
frosk
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żabka ˈʒapka n
brystsvømning
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;

żabnica ʒabʲˈɲiʦ̑a n
breiflabb
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
ingen
…informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel ˈʒaɟɛl n
seil
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
seilskip
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglówka ʒaɡˈlufka n
seilbåt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żal ʒal n
sorg
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żandarm ˈʒãndarm n
Konstabel
funkcjonariusz żandarmerii

żar ʒar n
varme
gorące powietrze

żarliwość ʒarˈlʲivɔɕʨ̑ n
iver
cecha tego, kto jest żarliwy

żarliwy ʒarˈlʲivɨ adj
engasjert
cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żarna ˈʒarna n
håndkvern
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; (zobacz) też żarna w Encyklopedii staropolskiej

żart ʒart n
vits
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
tulle
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żarzyć się ˈʒaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
gløde
palić się bez ognia, świecąc przy tym

żarówka ʒaˈrufka n
lyspære
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żarłoczny ʒarˈwɔʧ̑nɨ adj
jerv
odznaczający się ogromnym apetytem

żarłok ˈʒarwɔk n
jerv
(potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie

żałoba ʒaˈwɔba n
sorg
smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałobny ʒaˈwɔbnɨ adj
begravelse
wyrażający żal po śmierci bliskiej osoby

żałosny ʒaˈwɔsnɨ adj
sørgelig
wyrażający żal, smutek
ynkelig
wzbudzający politowanie lub pogardę

żałować ʒaˈwɔvaʨ̑ v
anger
odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym
ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad
ynke
okazywać komuś współczucie z powodu trudnej sytuacji w jakiej się znalazł
gni
skąpić, niechętnie wydawać na coś pieniądze; niechętnie dawać coś komuś

żbik ʒbʲik n
villkatt
(zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że ʒɛ conjunction
at
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

żebrak ˈʒɛbrak n
tigger
ten, kto żebrze

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
tigge
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro ˈʒɛbrɔ n
ribbein
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żeby ˈʒɛbɨ conjunction
slik at
…łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu

żeglarstwo n
seiling
(dawniej, dawny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) odmiana transportu wodnego, która wykorzystuje statki żaglowe;
seil
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
seiler
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żeglować ʒɛɡˈlɔvaʨ̑ v
seile
przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle

żegnać v
si adjø
wypowiadać słowa, czynić gesty pożegnania rozstając się z kimś

żel ʒɛl n
gel
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
strykejern
urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazny ʒɛˈlaznɨ adj
jern
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo ʒɛˈlazɔ n
jern
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)

żelbet ˈʒɛlbɛt acronym
armert betong
= (budownictwo) żelazobeton;

żelbetowy ˌʒɛlbɛˈtɔvɨ adj
betong-
wykonany z żelbetu

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
støpejern
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żerdź ʒɛrʲʨ̑ n
abbor
długa, prosta gałąź lub cienki pień

żeń-szeń ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ n
ginseng
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
hunkjønn
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żmija ˈʒmʲija n
huggorm
(herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żmudny ˈʒmudnɨ adj
slitsom
taki, który wymaga dużo czasu, pracy i cierpliwości

żniwa ˈʒʲɲiva n
avling
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;

żona ˈʒɔ̃na n
kone hustru
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem

żonaty ʒɔ̃ˈnatɨ adj
gift
zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żongler ˈʒɔ̃ŋɡlɛr n
sjonglør
artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonglować v
sjonglere
szybko, na przemian i cyklicznie podrzucać kilka przedmiotów

żorżeta ʒɔrˈʒɛta n
pannekake
(włókiennictwo) lekka, przejrzysta tkanina nieregularnie marszczona;

żołd ʒɔwt n
betale
pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę;

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
soldat
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
mave
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
kongle
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;
blomst
(termin karciany) jeden z kolorów w kartach;

żołędziowy ˌʒɔwɛ̃ɲˈʥ̑ɔvɨ adj
kongle
dotyczący żołędzi, owoców dębu

żrący adj
skarp
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”

żubr ʒupr̥ n
europeisk bison visent
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żuchwa ˈʒuxfa n
underkjeve
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żuraw ˈʒuraf n
trane
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza;

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
tranebær
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żuć ʒuʨ̑ v
tygge
rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żwacz ʒvaʧ̑ n
buk
jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwir ʒvʲir ˈʒvʲirɨ n
grus
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
liv
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;

życiowy ʒɨˈʨ̑ɔvɨ adj
kjempeviktig
związany z życiem, dotyczący życia

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ønske
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować

życzliwy ʒɨʧ̑ˈlʲivɨ adj
menneskekjærlig
przychylnie nastawiony do innych ludzi

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
ønske
pragnąć czyjegoś szczęścia
składać życzenia
źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia

żyd ʒɨt n
jøde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
jødisk
związany z Żydami, ich religią, kulturą

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci n
jiddisch
(język) jidysz
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy języków używanych przez diasporę żydowską;

żylak ˈʒɨlak n
åreknute
(medycyna, medyczny) nadmierne rozszerzenie żyły;

żyletka ʒɨˈlɛtka n
barberblad
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa ʒɨˈrafa n
sjiraff giraff
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją;

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
edderkopp
ozdobna lampa wisząca pod sufitem

żyrować v
garantere
(handel, handlowy) poręczać spłatę sumy wekslowej za osobę pożyczającą pieniądze

żyto ˈʒɨtɔ n
rug
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
kvae
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywicować v
tappekran
wydobywać żywicę z drzew iglastych

żywioł ˈʒɨvʲjɔw n
grunnstoff
(filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze

żywić ˈʒɨvʲiʨ̑ v
fø
karmić, dawać jeść, utrzymywać kogoś

żywność ˈʒɨvnɔɕʨ̑ n
mat
ogół produktów spożywczych;

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
hekk
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywy ˈʒɨvɨ adj
sterk
jasny, jaskrawy, niestonowany
i live
przejawiający oznaki życia

żywy inwentarz n
fe
(rolnictwo, rolniczy) ogół zwierząt hodowlanych w gospodarstwie

żyzny ˈʒɨznɨ adj
fruktbar
dający wysokie plony

żyć ʒɨʨ̑ v
leve
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
bytować w jakichś warunkach
obcować z kimś
trwać

żyła ˈʒɨwa n
vene
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
gult kort
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtek ˈʒuwtɛk n
gul
(pogardliwie) ktoś rasy żółtej

żółtko ˈʒuwtkɔ n
eggeplomme
(spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów
(zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka;

żółto adv
gul
z użyciem żółtej barwy, z obecnością żółci

żółty ˈʒuwtɨ adj
gul
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółw ʒuwf n
skilpadde
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;

żółwi ˈʒuwvʲi adj
skilpadde
związany z żółwiem lub żółwiami

żółwik ˈʒuwvʲik n
knyttneve
(potocznie, potoczny) lekkie uderzenie się pięściami dwojga osób w geście np. powitania

żółć ʒuwʲʨ̑ n
gall
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
kreve
domagać się czegoś kategorycznie

żądlić v
stikke
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wbijać żądło

żądny adj
tyrst
pragnący czegoś w sposób niepohamowany

żądza ˈʒɔ̃nʣ̑a n
begjær
fizyczne pożądanie
silne pragnienie, chęć

żądło ˈʒɔ̃ndwɔ n
brodd
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;