fil suffix
fiili
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających amatora lub miłośnika czegoś

fobia ˈfɔbʲja suffix
fobia
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś

gram suffix
grammi
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją

log lɔk suffix
logi
ostatni człon wyrazów złożonych tworzący rzeczowniki określające osoby zajmujące się badaniem, nauką

logia ˈlɔɟja suffix
logia
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

mierz ˈmʲjɛʒ suffix
metri
ostatni człon wyrazów złożonych – nazw przyrządów pomiarowych

naście ˈnaɕʨ̑ɛ suffix
toista
tworzący liczebniki główne od 11 do 19 włącznie

skop skɔp suffix
skooppi
ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania

AA a‿ˈː acronym
AA AA-liike
= Anonimowi Alkoholicy;

ABC a‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ n
aakkoset
podstawy czegoś

ABS a‿bɛ‿ˈːs acronym
ABS
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

AIDS ɛjts n
AIDS
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Aaron aˈːrɔ̃n pn
Aaron
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego;

Abchaz ˈapxas n
abhaasi
mieszkaniec Abchazji;

Abchazja apˈxazʲja pn
Abhasia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abel ˈabɛl pn
Aapeli Abel
imię męskie pochodzenia biblijnego;

Aberdeen pn
Aberdeen
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
Abidjan
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abisynia ˌabʲiˈsɨ̃ɲja pn
Abessinia
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Abraham abˈraxãm pn
Aapo Abraham
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Abram ˈabrãm pn
Abram
imię męskie

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
Abu Dhabi
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

Achilles aˈxʲilːɛs pn
Akhilleus
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;

Adam ˈadãm pn
Aadam Aatami
imię męskie;

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
Adelaide
(geografia, geograficzny) miasto w Australii;

Aden pn
Aden
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;

Adolf ˈadɔlf pn
Aatu Adolf
imię męskie;

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
Adonis
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adygeja pn
Adygeia
autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
Afganistan Afghanistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
afganistanilainen
obywatel Afganistanu

Afroamerykanin ˌafrɔãmɛrɨˈkãɲĩn n
afroamerikkalainen
(eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnoskóry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego

Afrodyta ˌafrɔˈdɨta pn
Afrodite
(mitologia grecka) bogini miłości;

Afrodyzja ˌafrɔˈdɨzʲja pn
Afrodisias
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

Afryka ˈafrɨka pn
Afrikka
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
afrikkalainen
mieszkaniec Afryki

Agata aˈɡata pn
Agata
imię żeńskie;

Agnieszka aɟˈɲɛʃka pn
Aune
imię żeńskie;

Aisne pn
Aisne
(geografia, geograficzny) (administracja) departament w północnej Francji;
(geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;

Ajschylos ajsˈxɨlɔs pn
Aiskhylos
(historia, historyczny, historycznie) (literacko) starożytny dramatopisarz grecki;

Akra ˈakra pn
Accra
(geografia, geograficzny) stolica Ghany;

Aksu pn
Aksu
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He

Akwitania ˌakfʲiˈtãɲja pn
Akvitania
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
Aachen
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Alabama ˌalaˈbãma pn
Alabama
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Aladyn aˈladɨ̃n pn
Aladdin
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Alandczyk n
ahvenanmaalainen
mieszkaniec Wysp Alandzkich

Alaska aˈlaska pn
Alaska
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Albania alˈbãɲja pn
Albania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albanka alˈbãŋka n
albanialainen
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
albanialainen
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert ˈalbɛrt pn
Pertti
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Alberta alˈbɛrta pn
Alberta
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Albin ˈalbʲĩn pn
Alpo
imię męskie;

Aldebaran ˌaldɛˈbarãn pn
Aldebaran
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
Aleksanteri
imię męskie pochodzenia greckiego;

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
Aleksandria
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleppo pn
Aleppo
(geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

Aleuty pn
Aleutit
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na północy Oceanu Spokojnego,

Alfred ˈalfrɛt pn
Alfred
imię męskie;

Alghero pn
Alghero
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari;

Algier ˈalʲɟɛr pn
Alger
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
algerialainen
obywatel Algierii

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
Algeria
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Algierka alʲˈɟɛrka n
algerialainen
obywatelka Algierii

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
Algerian demokraattinen kansantasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii

Alicja aˈlʲiʦ̑ʲja pn
Aliisa
imię żeńskie;

Alina aˈlʲĩna pn
Alina
imię żeńskie;

Allah ˈalːax pn
Allah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alpy ˈalpɨ pn
Alpit
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alpy Górnej Prowansji pn
Alpes-de-Haute-Provence
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Nadmorskie pn
Alpes-Maritimes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Wysokie pn
Hautes-Alpes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja n
Elsass
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Amanda ãˈmãnda pn
Amanda
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
Amazon
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

Ambroży ãmˈbrɔʒɨ pn
Ambrosius
imię męskie;

Amelia ãˈmɛlʲja pn
Amalia
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

American Staffordshire terrier n
amerikanstaffordshirenterrieri
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy terierów w typie bull;

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
Amerikka
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Etelä-Amerikka
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
Pohjois-Amerikka
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska pn
Latinalainen Amerikka
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
Keski-Amerikka
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
amerikkalainen
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
amerikkalainen
obywatelka Stanów Zjednoczonych

Amman ˈãmːãn pn
Amman
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amos ˈãmɔs pn
Aamos
(biblijny) postać biblijna, prorok;

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
Amsterdam
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
Amudarja
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Amur ˈãmur pn
Amur
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
Anatolia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
Andalusia
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andora ãnˈdɔra pn
Andorra
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andorczyk ãnˈdɔrʧ̑ɨk n
andorralainen
obywatel Andory

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
Andromeda
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
imię żeńskie;

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
Antero Atte
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Andy ˈãndɨ pn
Andit
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Aneta ãˈnɛta pn
Anette
polskie imię żeńskie;

Anetta pn
Anette
polskie imię żeńskie

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
englannitar
kobieta narodowości angielskiej

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
Englanti
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii

Anglik ˈãŋɡlʲik n
englantilainen
mężczyzna narodowości angielskiej

Angola ãŋˈɡɔla pn
Angola
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Anguilla pn
Anguilla
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
suojelusenkeli
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Anita ãˈɲita pn
Anita
polskie imię żeńskie przypuszczalnie pochodzenia hiszpańskiego;

Ankara ãŋˈkara pn
Ankara
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Anna ˈãnːa pn
Anne Anna
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
Antananarivo
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares ãnˈtarɛs pn
Antares
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
Etelämanner Etelänapamanner Antarktis
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
Etelämanner Antarktis Etelänapamanner
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
Antigua ja Barbuda
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
Anton Anttoni
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
Antwerpen
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antychryst pn
Antikristus
(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
Alankomaiden Antillit
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anzelm ˈãw̃zɛlm pn
Anselmi Anssi
imię męskie;

Aosta pn
Aosta
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
Apenniinit
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apollo aˈpɔlːɔ pn
Apollon
(mitologia grecka) bóg sztuki (muzyki, poezji), światła i wróżbiarstwa, przewodnik muz;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie pochodzenia greckiego; jedno z imion mitologicznych;

Apulia pn
Apulia
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Arab ˈarap n
arabi arabialainen
osoba narodowości arabskiej;

Arabia aˈrabʲja pn
Arabia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
Saudi-Arabia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabska Republika Egiptu pn
Egyptin arabitasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
Aragonia
(geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Archangielsk arˈxãŋʲɟɛlsk pn
Arkangeli
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

Archimedes ˌarxʲĩˈmɛdɛs pn
Arkhimedes
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Ardeny pn
Ardennes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;

Ares ˈarɛs pn
Ares
(mitologia grecka) bóg wojny;

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
Argentiina
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
argentiinalainen
obywatel Argentyny

Argonauta n
argonautti
(mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo;

Ariel ˈarʲjɛl pn
Ariel
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
(biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

Arizona ˌarʲiˈzɔ̃na pn
Arizona
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arka Przymierza pn
liitonarkki
(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

Arkadia arˈkadʲja pn
Arkadia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

Arkansas arˈkãw̃zas ˈarkãw̃sɔ pn
Arkansas
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arktyka ˈarktɨka pn
arktinen alue
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
Armenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armia Czerwona pn
puna-armeija
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;

Artemida ˌartɛ̃ˈmʲida pn
Artemis
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, bagien, źródeł leczniczych), łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

Artur ˈartur pn
Artturi Arto
imię męskie;

Aruba aˈruba pn
Aruba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arystoteles ˌarɨstɔˈtɛlɛs pn
Aristoteles
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

Asklepios asˈklɛpʲjɔs pn
Asklepios
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

Astrachań aˈstraxãɲ pn
Astrahan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Asturia pn
Asturia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Asyria aˈsɨrʲja pn
Assyria
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Asyryjczyk ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk n
assyrialainen
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;

Aszchabad aʃˈxabat pn
Ašgabat
(geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

Atena aˈtɛ̃na pn
Athene
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków;

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
Ateena
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Atlantyda ˌatlãnˈtɨda pn
Atlantis
(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;

Atlantyk aˈtlãntɨk pn
Atlantti
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

Attyka pn
Attika
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augiasz pn
Augeias
(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augsburg ˈawɡzburk pn
Augsburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

August ˈawɡust pn
Aku Aukusti
imię męskie;

Australia awˈstralʲja pn
Australia Australian liittovaltio
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australia Zachodnia pn
Länsi-Australia
(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

Australijczyk ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk n
australialainen
mieszkaniec, obywatel Australii

Austria ˈawstrʲja pn
Itävalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriaczka awstrʲˈjaʧ̑ka n
itävaltalainen
mieszkanka lub obywatelka Austrii

Austriak ˈawstrʲjak n
itävaltalainen
mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Itävalta-Unkari
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Awinion aˈvʲĩɲɔ̃n pn
Avignon
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
Azerbaidžan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azja ˈazʲja pn
Aasia
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
Vähä-Aasia
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Południowo-Wschodnia n
Kaakkois-Aasia
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

Azja Środkowa n
Keski-Aasia
(geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azjata aˈzʲjata n
aasialainen
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azory aˈzɔrɨ pn
Azorit
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
Babylon
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
Baden-Württemberg
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad ˈbaɡdat pn
Bagdad
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Bahamy baˈxãmɨ pn
Bahama
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Bahrajn ˈbaxrajn pn
Bahrain
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bajkał ˈbajkaw pn
Baikal
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Bajkonur pn
Baikonur
(geografia, geograficzny) rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Baktria pn
Baktria
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Baku ˈbaku pn
Baku
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Bali pn
Bali
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

Bandżul ˈbãn͇ʤ̑ul pn
Banjul
(geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangalur n
Bangalore
(geografia, geograficzny) Bangaluru, miasto w południowych Indiach (oficjalna nazwa do 2006 roku);

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
Bangkok
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
Bangladesh
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Banglijczyk n
bangladeshilainen
obywatel Bangladeszu

Baran ˈbarãn pn
Oinas
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Baranek Boży baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ pn
Jumalan Karitsa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

Barbados barˈbadɔs pn
Barbados
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Barbara barˈbara pn
Barbara
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 234;
polskie imię żeńskie;

Barcelona ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na pn
Barcelona
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Bari bari pn
Bari
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

Barnaba barˈnaba pn
Barnabas
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego;

Barnauł pn
Barnaul
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Bartłomiej bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j pn
Pertti
imię męskie;

Bawaria baˈvarʲja pn
Baijeri
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bazylea ˌbazɨˈlɛa pn
Basel
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Bazyli baˈzɨlʲi pn
Pasi
imię męskie;

Bałkany bawˈkãnɨ pn
Balkan
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Beata bɛˈata pn
Peatta
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
beduiini
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut ˈbɛjrut pn
Beirut
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu;

Belfast ˈbɛlfast pn
Belfast
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

Belg bɛlk n
belgialainen
obywatel Belgii

Belgia ˈbɛlʲɟja n
Belgia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
belgialainen
obywatelka Belgii

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
Belgrad
stolica Serbii;

Belize bɛˈlʲizɛ pn
Belize
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Benedykt bɛ̃ˈnɛdɨkt pn
Pentti
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Bengal ˈbɛ̃ŋɡal pn
Bengali
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Beniamin bɛ̃ˈɲjãmʲĩn pn
Benjamin
polskie imię męskie hebrajskiego pochodzenia;

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Beocja bɛˈɔʦ̑ʲja n
Boiotia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Grecji;
(geografia, geograficzny) nomos w środkowej Grecji

Berberia pn
Berberia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską;

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
Berliini
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
Länsi Berliini
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
Bermuda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Berno ˈbɛrnɔ pn
Bern
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;

Besarabia pn
Bessarabia
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Betelgeza pn
Betelgeuze
(astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
Betlehem
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bhutan ˈbutãn pn
Bhutan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bianka ˈbʲjãŋka pn
Bianca
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
imię żeńskie;

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
valkovenäläinen
osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
Valko-Venäjä
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Biały Dom pn
Valkoinen talo
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;

Bibiana bʲiˈbʲjãna pn
Viivi
imię żeńskie;

Biblia ˈbʲiblʲja n
Raamattu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma ˈbʲirma pn
Burma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Birobidżan pn
Birobidžan
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;

Bizancjum bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm pn
Byzantion
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
Lähi-itä
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
Kaksoset
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Bogota bɔˈɡɔta pn
Bogotá
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
Bolivia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
Bologna
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolzano pn
Bolzano
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Bombaj ˈbɔ̃mbaj pn
Mumbai
(geografia, geograficzny) miasto w Indiach;

Bonawentura ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura pn
Bonaventura
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Bordeaux bɔʁdo pn
Bordeaux
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;

Borneańczyk n
borneolainen
mieszkaniec wyspy Borneo

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
Bosporinsalmi
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Boston ˈbɔstɔ̃n pn
Boston
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Botnik Południowy pn
Selkämeri
(geografia, geograficzny) południowa część Zatoki Botnickiej na Bałtyku;

Botnik Północny pn
Perämeri
(geografia, geograficzny) północny basen Zatoki Botnickiej, oddzielony od Botnika Południowego cieśniną Kvarken Północny;

Botswana bɔtsˈfãna pn
Botswana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bośnia ˈbɔɕɲa pn
Bosnia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
Bosnia ja Hertsegovina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Boże Ciało ˈbɔʒɛ ˈʨ̑awɔ n
Pyhän ruumiin juhla
(potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
joulu
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Brabancja Północna pn
Pohjois-Brabant
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;

Brandenburgia pn
Brandenburg
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
Bratislava
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia braˈzɨlʲja pn
Brasilia
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Brema ˈbrɛ̃ma pn
Bremen
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

Brest brɛst pn
Brest
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania;

Bretania brɛˈtãɲja pn
Bretagne
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Briańsk pn
Brjansk
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego

Brugia pn
Brugge
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Bruksela bruˈksɛla pn
Bryssel
(geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei brũˈnɛji pn
Brunei
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brygida brɨˈɟida pn
Birgitta
imię żeńskie;

Brytania pn
Britannia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów
(rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie

Brytyjczyk brɨˈtɨjʧ̑ɨk n
brittiläinen
obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjka brɨˈtɨjka n
brittiläinen
obywatelka Wielkiej Brytanii

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
Brittiläiset Neitsytsaaret
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Brześć pn
Brest
(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

Bucefał pn
Bukefalos
(historia, historyczny, historycznie) koń Aleksandra Wielkiego;

Buchara n
Buhara
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
Budapest
(geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Buenos Aires pn
Buenos Aires
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
Bukarest
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burgas pn
Burgas
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym;

Burgundia burˈɡũndʲja pn
Burgundi
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Buriacja burʲˈjat͡s.ja pn
Burjatia
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
Burkina Faso
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burundi buˈrũndʲi pn
Burundi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bułgar ˈbuwɡar n
bulgarialainen
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria buwˈɡarʲja n
Bulgaria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Bułgarka buwˈɡarka n
bulgarialainen
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Byblos pn
Byblos
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;

Bydgoszcz ˈbɨdɡɔʃʧ̑ pn
Bydgoszcz
(geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

Byk bɨk pn
Härkä
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
entinen Jugoslavian tasavalta Makedonia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ

Bóg buk n
Jumala
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Błagowieszczeńsk pn
Blagoveštšensk
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem;

Canberra pn
Canberra
(geografia, geograficzny) stolica Australii;

Cannes pn
Cannes
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Caracas kaˈrakas pn
Caracas
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli;

Carcassonne pn
Carcassonne
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji, w Oksytanii

Casablanca pn
Casablanca
(geografia, geograficzny) największe miasto Maroka;

Cecylia ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja pn
Silja
imię żeńskie;

Cefeusz ʦ̑ɛˈfɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Kefeus
(mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);
(mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

Celt ʦ̑ɛlt n
keltti
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy

Ceres ˈʦ̑ɛrɛs pn
Ceres
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Cezar n
Caesar
(historia, historyczny, historycznie) przydomek rodowy Juliusza Cezara
caesarsalaatti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu

Chabarowsk xaˈbarɔfsk pn
Habarovsk
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;

Cham xãm pn
Haam
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, syn Noego;

Chanty-Mansyjsk ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk pn
Hanti-Mansijsk
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Charków ˈxarkuf pn
Harkova
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Charon ˈxarɔ̃n pn
Kharon
(mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;

Chartum ˈxartũm pn
Khartum
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Chicago pn
Chicago
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
Chile
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chinka ˈxʲĩŋka n
kiinalainen nainen
kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin

Chiny ˈxʲĩnɨ pn
Kiina
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chińczyk ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
kiinalainen
obywatel Chin
osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
Kiinan kansantasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chodżent pn
Hudžand
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
Kroatia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat ˈxɔrvat n
kroatialainen
człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chronos pn
Khronos
(mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Chrystus ˈxrɨstus pn
Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Connecticut kəˈnɛtikət pn
Connecticut
(geografia, geograficzny) stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;

Cremona pn
Cremona
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
mustalainen
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cyklady pn
Kykladit
(geografia, geograficzny) archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
Kypros
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
kyproslainen
obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena pn
Kyrene
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Cyrenajka ˌʦ̑ɨrɛ̃ˈnajka pn
Kyrenaika
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
Harppi
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym;

Czad ʧ̑at pn
Tšad
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

Czarnobyl pn
Tšernobyl
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
Montenegro
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czeboksary pn
Tšeboksary
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech ʧ̑ɛx n
böömiläinen
mieszkaniec Czech (krainy historycznej)

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
Tšekkoslovakia
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
Böömi
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Tšekki
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
Tšetšenia
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czelabińsk ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk pn
Tšeljabinsk
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;

Czerkiesk pn
Tšerkessk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji;

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
Punainen Risti
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czukocki Okręg Autonomiczny ʧ̑uˈkɔʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
Tšuktšien autonominen piirikunta
(geografia, geograficzny) jeden z czterech okręgów autonomicznych wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, leżący na północnym wschodzie kontynentu azjatyckiego, na półwyspie Czukotka;

Czyta pn
Tšita
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
Częstochowa
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski;

DNA dɛ‿ɛ̃n‿ˈa acronym
DNA
= (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

Dagestan daˈɡɛstãn n
Dagestan
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dakar ˈdakar pn
Dakar
(geografia, geograficzny) stolica Senegalu;

Dakota Południowa daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Etelä-Dakota
(geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych;

Dakota Północna daˈkɔta puwˈnɔʦ̑na pn
Pohjois-Dakota
(geografia, geograficzny) stan na północy Stanów Zjednoczonych;

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut n
Kaukoitä
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Dalmacja dalˈmaʦ̑ʲja pn
Dalmatia
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
Damaskos
(geografia, geograficzny) stolica Syrii;

Dania ˈdãɲja pn
Tanska
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel ˈdãɲɛl pn
Taneli
imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Dardanele ˌdardãˈnɛlɛ n
Dardanellit
(geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
Dareios
imię męskie pochodzenia staroperskiego;

Dawid ˈdavʲit pn
Taavetti Taavi
imię męskie;

Debora pn
Debora
(biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;

Dekalog dɛˈkalɔk n
kymmenen käskyä
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych;

Delfin ˈdɛlfʲĩn pn
Delfiini
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika;

Delta Rodanu pn
Bouches-du-Rhône
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Demokratyczna Republika Konga ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Kongon demokraattinen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj pn
São Tomén ja Príncipen demokraattinen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
Diogenes
greckie imię męskie;

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
Dnipro
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie
Dnepr
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dodekanez pn
Dodekanesia
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;

Dolna Austria pn
Ala-Itävalta
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii;

Dolna Bawaria pn
Ala-Baijeri
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut;

Dolna Frankonia pn
Unterfranken
(geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii;

Dolna Normandia pn
Basse-Normandie
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji;

Dolna Saksonia pn
Ala-Saksi
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
Dominica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
Dominikaaninen tasavalta
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Donieck ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k pn
Donetsk
(geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy;

Dor n
doorilainen
(etnografia, etnograficzny) członek starożytnego plemienia greckiego;

Dorota dɔˈrɔta pn
Tea Teija
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Drezno ˈdrɛznɔ pn
Dresden
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
Linnunrata
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Dubaj ˈdubaj pn
Dubai
(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;
(geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1);

Dublin ˈdublʲĩn pn
Dublin
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Dubrownik duˈbrɔvʲɲik pn
Dubrovnik
(geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem;

Duch Święty ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
Pyhä Henki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dunaj ˈdũnaj pn
Tonava
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunka ˈdũŋka n
tanskalainen
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
Dušanbe
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
tanskalainen
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dzień Matki n
äitienpäivä
święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;

Dżakarta ʤ̑aˈkarta pn
Jakarta
(geografia, geograficzny) stolica Indonezji;

Dżalalabad pn
Jalalabad
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
Djibouti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

Eden pn
Eeden
(biblijny) raj, ogród rajski;

Edom ˈɛdɔ̃m pn
Edom
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnym Lewancie na południe od Morza Martwego;

Edward ˈɛdvart pn
Edvard Eetu
imię męskie;

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
Edinburgh
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Edyta ɛˈdɨta pn
Eedit
polskie imię żeńskie;

Egina ɛˈɟĩna pn
Aígina
(geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich;

Egipcjanin ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
egyptiläinen
mieszkaniec Egiptu

Egipt ˈɛɟipt pn
Egypti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
Ecuador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Eleonora ˌɛlɛɔ̃ˈnɔra pn
Eleonoora
imię żeńskie;

Eliasz ˈɛlʲjaʃ pn
Eelis
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
Elisabet Liisa
polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
Emilia Milja Milla
imię żeńskie;

Emma ˈɛ̃mːa pn
Emma
imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Eneasz pn
Aineias
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Epir pn
Epeiros
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Eris ˈɛrʲis pn
Eris
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199;
(mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;

Eros ˈɛrɔs pn
Eros
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433;

Erydan ɛˈrɨdãn pn
Eridanus
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji;

Eryk ˈɛrɨk pn
Eero Erkki
imię męskie;

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
Eritrea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
Jerevan
(geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Estera ɛˈstɛra pn
Esteri
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
Viro Eesti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estonka ɛˈstɔ̃ŋka n
virolainen
kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii

Estończyk ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
virolainen eestiläinen
człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Estuary English n
englanti
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana wymowy języka angielskiego używana współcześnie głównie w południowo-wschodniej Anglii;

Etiopczyk ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk n
etiopialainen
obywatel Etiopii

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
Etiopia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etolia ɛˈtɔlʲja pn
Aitolia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji

Etruria ɛˈtrurʲja pn
Etruria
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;

Euklides ɛwˈklʲidɛs pn
Eukleides
grecki matematyk;

Eurazja ɛwˈrazʲja n
Euraasia
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa ɛwˈrɔpa pn
Eurooppa Europa
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;

Europa Południowa n
Etelä-Eurooppa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Północna n
Pohjois-Eurooppa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej

Europa Wschodnia n
Itä-Eurooppa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Zachodnia ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa n
Länsi-Eurooppa
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
Keski-Eurooppa
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
eurooppalainen
mieszkaniec Europy

Europejka ˌɛwrɔˈpɛjka n
eurooppalainen
mieszkanka Europy

Ewa ˈɛva pn
Eeva
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Ewelina ˌɛvɛˈlʲĩna pn
Eveliina
imię żeńskie pochodzenia celtyckiego;

Ezaw pn
Esau
biblijne imię męskie

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
Esra
imię męskie;

Ezechiel ɛˈzɛxʲjɛl pn
Hesekiel
imię męskie pochodzenia biblijnego;

Ezop ˈɛzɔp pn
Aisopos
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Facebook pn
Facebook
(informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis społecznościowy;

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
Venäjän federaatio
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federalna Demokratyczna Republika Etiopii pn
Etiopian demokraattinen liittotasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii

Fenicja fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja pn
Foinikia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Feniks ˈfɛ̃ɲiks pn
Feeniks
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ferdynand fɛrˈdɨ̃nãnt pn
Veeti
imię męskie;

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
Fidži Fidzhi Fidži
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Filadelfia ˌfʲilaˈdɛlfʲja pn
Philadelphia
(geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

Filemon fʲiˈlɛ̃mɔ̃n pn
Filemon
imię męskie;

Filip ˈfʲilʲip pn
Vilppu Filippus
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
Filippiinit
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Filistyn n
filistealainen
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Filistei;

Fin fʲĩn n
suomalainen
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finka ˈfʲĩnka n
nainen
kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
Suomi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Fionia pn
Fyn
(geografia, geograficzny) wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;

Flamandka n
flaamilainen
kobieta narodowości flamandzkiej

Flandria ˈflãndrʲja pn
Flanderi
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
Firenze
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Floryda flɔˈrɨda n
Florida
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej;

Fobos ˈfɔbɔs pn
Fobos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;
Phobos
(astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Formoza pn
Formosa
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa wyspy Tajwan

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
Frans
imię męskie pochodzenia germańskiego;

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
Ranska
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
ranskalainen
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
ranskalainen
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Fryderyk frɨˈdɛrɨk pn
Veeti
imię męskie;

Fryzja pn
Friesland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

Fudżi ˈfuʤ̑ʲi pn
Fuji
(geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu;

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
Gabon
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabriel ˈɡabrʲjɛl pn
Gabriel
imię męskie;

Galacja pn
Galatia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Galia ˈɡalʲja pn
Gallia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galicia pn
Galicia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
Galitsia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
Galilea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

Gambia ˈɡãmbʲja pn
Gambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gandawa ɡãnˈdava pn
Gent
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Ganges ˈɡãŋɡɛs pn
Ganges
(geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Ganimedes ˌɡãɲĩˈmɛdɛs pn
Ganymedes
(mitologia grecka) piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;
(astronomia, astronomiczny) największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych;

Gargantua pn
Gargantua
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Garonna ɡaˈrɔ̃nːa pn
Garonne
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Francji;

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
Gdansk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Gdynia ˈɡdɨ̃ɲa pn
Gdynia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Geldria pn
Gelderland
(geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem;

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
Geneve
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Genowefa ˌɡɛ̃nɔˈvɛfa pn
Geneviève
imię żeńskie;

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
Genova
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Georgia pn
Georgia
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;

Gertruda ɡɛrˈtruda pn
Kerttu
imię żeńskie;

Ghana ˈɡãna pn
Ghana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
Gibraltar
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Goa pn
Goa
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Godzilla ɡɔˈʥ̑ilːa pn
Godzilla
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Golgota pn
Golgata
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Goliat pn
Goljat
(biblijny) filistyński olbrzym pokonany przez Dawida strzałem z procy;

Gomora pn
Gomorra
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Gondwana ɡɔ̃ndˈvãna pn
Gondwana
(geologia, geologiczny) jeden z superkontynentów powstałych w wyniku rozpadu Pangei;

Gorycja pn
Gorizia
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska;

Gołąb ˈɡɔwɔ̃mp pn
Kyyhkynen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
Kreikka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
kreikkalainen
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Grek ɡrɛk n
kreikkalainen
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
Grenada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenadyny pn
Grenadiinit
(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

Grenlandczyk n
grönlantilainen
mieszkaniec Grenlandii

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
Grönlanti
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenoble pn
Grenoble
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Grodno ˈɡrɔdnɔ n
Hrodna
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Białorusi;

Gruzin ˈɡruʑĩn n
georgialainen
osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Gruzinka ɡruˈʑĩŋka n
Georgialainen
kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji

Gruzja ˈɡruzʲja pn
Georgia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
Reijo
imię męskie;

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
Guam
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Guernsey pn
Guernsey
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana ɡuˈjãna pn
Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
Ranskan Guayana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Gwadelupa ˌɡvadɛˈlupa pn
Guadeloupe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
Guatemala
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwiazda Betlejemska pn
Betlehemin tähti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, który według Biblii doprowadził Trzech Króli do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
Guinea-Bissau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
Päiväntasaajan Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Góra Oliwna pn
Öljymäki
(geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei;

Górna Bawaria pn
Ylä-Baijeri
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium;

Górna Wolta pn
Ylä-Volta
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.

Górski Karabach ˈɡursʲci kaˈrabax pn
Vuoristo-Karabah
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;

Góry Skaliste ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ pn
Kalliovuoret
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Góry Skandynawskie pn
Skandit
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii;

Göteborg pn
Göteborg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;

HIV xʲif acronym
HI-virus
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

Habakuk pn
Habakuk
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Hades ˈxadɛs pn
Haades
(mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem;

Haga ˈxaɡa pn
Haag
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Hagar pn
Hagar
(biblijny) postać biblijna, matka Izmaela;

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
Haiti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Hamburg ˈxãmburk pn
Hampuri
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hamlet ˈxãmlɛt pn
Hamlet
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tytułowy bohater dramatu Szekspira;
rzadkie imię męskie
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota Północna
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

Hanoi ˈxãnɔj pn
Hanoi
(geografia, geograficzny) stolica Wietnamu;

Hanower pn
Hannover
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;

Hawaje xaˈvajɛ pn
Havaiji
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

Hawana xaˈvãna pn
Havanna
(geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby;

Hawr pn
Le Havre
(geografia, geograficzny) duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii;

Helena xɛˈlɛ̃na pn
Helene
(oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
Helsinki
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
Heikki
imię męskie

Henryka xɛ̃nˈrɨka pn
Henriikka
imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Hera ˈxɛra pn
Hera
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103;
(mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;

Heraklion pn
Heraklion
(geografia, geograficzny) miasto na Krecie;

Hermes ˈxɛrmɛs pn
Hermes
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym; posłaniec bogów i psychopomp; syn Zeusa i Mai; jeden z olimpijczyków;
(astronomia, astronomiczny) planetoida podwójna o numerze katalogowym 69230, odkryta w 1937 r.;

Herod ˈxɛrɔt pn
Herodes
historyczne i biblijne imię męskie pochodzenia greckiego

Hesja ˈxɛsʲja n
Hessen
(geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hestia ˈxɛstʲja pn
Hestia
(mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;

Hezbollah xɛzˈbɔlːax n
Hizbollah
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;

Hezjod ˈxɛzʲjɔt pn
Hesiodos
(literacko) grecki epik;

Hieronim xʲjɛˈrɔ̃ɲĩm pn
Hieronymos
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Himalaje ˌxʲĩmaˈlajɛ n
Himalaja
(geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Hindukusz xʲĩnˈdukuʃ pn
Hindukuš
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;

Hiob xʲjɔp pn
Job
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Hiszpan ˈxʲiʃpãn n
espanjalainen
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania xʲiʃˈpãɲja pn
Espanja
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hokkaido n
Hokkaido
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii;

Holandia xɔˈlãndʲja pn
Hollanti
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów;
Hollanti Alankomaat
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holandia Południowa pn
Etelä-Hollanti
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;

Holandia Północna pn
Pohjois-Hollanti
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
alankomaalainen
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka n
hollannitar
kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Homer ˈxɔ̃mɛr pn
Homeros
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;
anglosaskie imię męskie pochodzenia greckiego

Honduras xɔ̃nˈduras pn
Honduras
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
Hongkong
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Horus ˈxɔrus pn
Horus
(mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Hun n
hunni
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hydra ˈxɨdra pn
Vesikäärme
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie;

Hypnos ˈxɨpnɔs pn
Hypnos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827;

Ibiza iˈbʲiza pn
Ibiza
(geografia, geograficzny) miasto, stolica wyspy (1.1)
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów;

Ida ˈida pn
Iida
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Idrijca pn
Idrijca
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Słowenii;

Indiana ĩnˈdʲjãna pn
Indiana
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Indianin ĩnˈdʲjä̃ɲĩn pn
Intiaani
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Indie ˈĩndʲjɛ pn
Intia
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
Indonesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
indonesialainen
obywatel Indonezji

Ingria pn
Inkeri
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
Internet
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa;

Io ˈi<sup>j</sup>ɔ pn
Io
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
(mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
(astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Iowa pn
Iowa
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Irak ˈirak pn
Irak
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Iran ˈirãn pn
Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
iranilainen
obywatel Iranu

Irena iˈrɛ̃na pn
Arja
imię żeńskie;

Irkuck pn
Irkutsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
irlantilainen
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia irˈlãndʲja pn
Irlanti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
Pohjois-Irlanti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Irlandka irˈlãntka n
irlantilainen
kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej

Irtysz pn
Irtyš
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;

Islamska Republika Afganistanu pn
Afganistanin islamilainen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;

Islamska Republika Iranu pn
Iranin islamilainen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa

Islamska Republika Mauretańska isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska pn
Mauritanian islamilainen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii

Islamska Republika Pakistanu pn
Pakistanin islamilainen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa

Islandczyk isˈlãnṭʧ̑ɨk n
islantilainen
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia isˈlãndʲja pn
Islanti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Islandka isˈlãntka n
islantilainen
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii

Itaka iˈtaka pn
Ithaka
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iwanowo pn
Ivanovo
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;

Izaak iˈzaːk pn
Iisak
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Izajasz iˈzajaʃ pn
Jesaja
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;

Izrael izˈraɛl pn
Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;
(podniośle) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawcy judaizmu
hebrajskie imię męskie;

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
israelilainen
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Iżewsk pn
Iževsk
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Jadwiga jadˈvʲiɡa pn
Heta
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Jadzia ˈjäʥ̑a pn
Hetti
(zdrobniale) od: Jadwiga

Jagna pn
Aune
imię żeńskie;

Jahwe ˈjaxfɛ pn
Jahve
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub ˈjakup pn
Jaakob
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
Jaakko Jaakob
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jakucja jaˈkuʦ̑ʲja pn
Jakutia
(geografia, geograficzny) republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie;

Jakuck ˈjakuʦ̑k pn
Jakutsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji;

Jamajka jãˈmajka pn
Jamaika
(geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1)
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny jãˈmalskɔ ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
Jamalin nenetsien autonominen piirikunta
(geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią Obwodu tiumeńskiego;

Jan jãn pn
Juhani Janne Jukka Jussi
imię męskie;

Jan Kowalski n
Matti Meikäläinen
ktoś typowy, przeciętny, anonimowy obywatel

Jan Mayen ˈjãn ˈmajɛ̃n pn
Jan Mayen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;

Jangcy pn
Jangtse
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji;

Janus pn
Janus
(mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg o dwóch twarzach;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
Japani
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
japanilainen
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jaszczurka jaʃˈʧ̑urka pn
Sisilisko
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Java n
Java
(informatyka, informatyczny) popularny, obiektowy język programowania;

Jawa ˈjava pn
Jaava
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jałta ˈjawta pn
Jalta
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jehowa pn
Jehova
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii. Jedna z form oddania hebrajskiego zapisu imienia Bożego יהוה nazywanego tetragramem. Imię to występuje w niektórych przekładach Biblii na język polski. Z posługiwania się tą formą najbardziej znani są świadkowie Jehowy.

Jekaterynburg pn
Jekaterinburg
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
Jemen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jenisej jɛ̇̃ˈɲisɛj pn
Jenisei
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Jeremiasz jɛˈrɛ̃mʲjaʃ pn
Jeremia Jeremias
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jerozolima ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
Jerusalem
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
Jeriko
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
Yrjö
imię męskie;

Jezioro Aralskie jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ pn
Araljärvi
(geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Bodeńskie pn
Bodenjärvi
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezioro Genewskie pn
Genevenjärvi
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;

Jezus ˈjɛzus pn
Jeesus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
Jeesus Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Joachim jɔˈaxʲĩm pn
Aki Jaakkima
imię męskie;

Joanna jɔˈãnːa pn
Johanna
imię żeńskie;

Joel ˈjɔɛl pn
Joel
(biblijny) Księga Joela;
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jokohama ˌjɔkɔˈxãma n
Jokohama
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w środkowej części wyspy Honsiu w regionie Kantō;

Jonasz ˈjɔ̃naʃ pn
Joonas
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jonatan jɔ̃ˈnatãn pn
Jonatan
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Jordan ˈjɔrdãn pn
Jordanjoki
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania jɔrˈdãɲa pn
Jordania
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordańczyk jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
jordanialainen
obywatel Jordanii

Jordańskie Królestwo Haszymidzkie pn
Jordanian hašemiittinen kuningaskunta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jordanii jako państwa

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
Jupiter
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Jozue jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ pn
Joosua
rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego;

Judasz pn
Juudas
(biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota;

Judea juˈdɛa pn
Juudea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Judyta juˈdɨta pn
Juriitta
imię żeńskie;

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
Jugoslavia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Julia ˈjulʲja pn
Julia
imię żeńskie;

Juliusz ˈjulʲjuʃ pn
Julius
imię męskie;

Justyn pn
Justin
imię męskie;

Justyna juˈstɨ̃na pn
Justiina
imię żeńskie;

Jutlandia pn
Jyllanti
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Józef ˈjuzɛf pn
Jooseppi
polskie imię męskie;

Jędrzej ˈjɛ̃nḍʒɛj pn
Atte
imię męskie;

KRLD ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ acronym
KDKT
= Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna

Kaaba pn
Kaaba
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce;

Kabul ˈkabul pn
Kabul
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
Aku Ankka
bohater filmów animowanych;

Kafarnaum pn
Kapernaum
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kain pn
Kain
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
Kairo
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kajmany kajˈmãnɨ pn
Caymansaaret
(geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej;

Kalabria kaˈlabrʲja n
Calabria
(geografia, geograficzny) region w południowych Włoszech;

Kaledonia ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
Kaledonia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;

Kali pn
Kali
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduska bogini

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
Kalifornia
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kaliopa kaˈlʲjɔpa pn
Kalliope
(mitologia grecka) muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kalkuta kalˈkuta pn
Kolkata
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach (egzonim wariantowy wg KSNG);

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
Kambodža
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kamczatka kãmˈʧ̑atka pn
Kamtšatka
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji;

Kamerun kãˈmɛrũn pn
Kamerun
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kanaan pn
Kanaan
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego;
(biblijny) imię biblijne

Kanada kãˈnada pn
Kanada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
kanadalainen
obywatel Kanady

Kanał Panamski ˈkãnaw pãˈnãmsʲci n
Panaman kanava
(geografia, geograficzny) sztuczny kanał wodny łączący Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym;

Kanał Sueski ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci n
Suezin kanava
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;

Kandahar kãnˈdaxar pn
Kandahar
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

Kanossa pn
Canossa
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Kapadocja pn
Kappadokia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Kapsztad ˈkapʃtat pn
Kapkaupunki
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Karaczi kaˈraʧ̑ʲi pn
Karachi
(geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karaiby ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ pn
Karibia
(geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karelia kaˈrɛlʲja pn
Karjala
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;

Karol ˈkarɔl pn
Kaarle Kaarlo
imię męskie;

Karolina ˌkarɔˈlʲĩna pn
Karoliina
imię żeńskie;

Karolina Południowa pn
Etelä-Carolina
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karolina Północna pn
Pohjois-Carolina
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty karˈpatɨ pn
Karpaatit
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Kartagina pn
Karthago
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartagińczyk ˌkartaˈɟĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
karthagolainen
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Kartaginy

Karyntia pn
Kärnten
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Kastylia n
Kastilia
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Hiszpanii;

Kaszmir ˈkaʃmʲir pn
Kashmir
(geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
Katalonia
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katar ˈkatar pn
Qatar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
Kaarina Kaisa Katri
polskie imię żeńskie;

Katmandu katˈmãndu pn
Katmandu
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu

Katowice ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Katowice
(geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego;

Kaukaz ˈkawkas pn
Kaukasia
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kazach ˈkazax n
kazakki
osoba narodowości kazachskiej

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
Kazakstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kałmucja pn
Kalmukia
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kefas n
Keefas
(biblijny) aramejski wariant imienia apostoła Piotra

Kemerowo pn
Kemerovo
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji;

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
Kenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kenijczyk kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk n
kenialainen
obywatel lub mieszkaniec Kenii

Kercz pn
Kertš
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;

Kijów ˈcijuf pn
Kiova
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kil cil pn
Köli
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

King Kong pn
King Kong
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kioto pn
Kioto
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna stolica Japonii;

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
Kirgisia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kiribati ˌcirʲiˈbatʲi pn
Kiribati
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
Chisinau
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Kneset n
Knesset
jednoizbowy parlament Izraela

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
Köln
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolorado pn
Colorado
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Kolumb ˈkɔlũmp pn
Kolumbus
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
Kolumbia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
Brittiläinen Kolumbia
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolumbijczyk ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk n
kolumbialainen
obywatel Kolumbii

Komisja Europejska kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska n
Euroopan komissio
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej;

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
Komorit
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kompas ˈkɔ̃mpas pn
Kompassi
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Konakry kɔ̃ˈnakrɨ pn
Conakry
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei;

Konfederacja Szwajcarska pn
Sveitsin valaliitto
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;

Konfucjusz pn
Kungfutse
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongijczyk kɔ̃ŋʲˈɟijʧ̑ɨk n
kongolainen
obywatel Demokratycznej Republiki Konga
obywatel Konga

Kongo ˈkɔ̃ŋɡɔ pn
Kongo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;

Konrad ˈkɔ̃nrat pn
Conrad
imię męskie;

Konstancja kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja pn
Konstanz
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;
imię żeńskie;

Konstantynopol ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl pn
Konstantinopoli
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Kooperacyjna Republika Gujany pn
Guyanan osuustoiminnallinen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany

Kopciuszek pn
Tuhkimo
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
Kööpenhamina
(geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran ˈkɔrãn pn
Koraani
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Korea kɔˈrɛa pn
Korea
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;
(potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Etelä-Korea Korean tasavalta
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
Pohjois-Korea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
Korean demokraattinen kansantasavalta
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej;

Kornwalia pn
Cornwall
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Korona Południowa kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Etelän kruunu
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba;

Korona Północna kɔˈrɔ̃na puwˈnɔʦ̑na pn
Pohjan kruunu
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Korsyka kɔrˈsɨka pn
Korsika
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korynt pn
Korintti
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Kos kɔs pn
Kos
(geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
Kosovo
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
Costa Rica
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kowno pn
Kaunas
drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kozak ˈkɔzak n
kasakka
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
Kauris
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kościół katolicki ˈkɔɕʨ̑uw ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci n
katolinen kirkko
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;

Kraj Basków ˈkraj ˈbaskuf pn
Baskimaa
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);

Kraj Krasnojarski ˈkraj ˌkrasnɔˈjarsʲci pn
Krasnojarskin aluepiiri
(geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnojarsku, Kraj Krasnojarski rozciąga się od gór środkowej Azji aż do Oceanu Arktycznego na obszarze ponad 2 miliony km²;

Kraj Permski ˈkraj ˈpɛrm̥sʲci pn
Permin aluepiiri
(geografia, geograficzny) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej położona na Uralu, ze stolicą w Permie, jedna z dziewięciu jednostek administracyjnych Federacji posiadająca status kraju;

Kraków ˈkrakuf pn
Krakova
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar pn
Krasnodar
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
Krasnojarsk
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Kreta ˈkrɛta pn
Kreeta
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kronos pn
Kronos
(mitologia grecka) bóstwo pogańskie, jeden z tytanów;

Kronsztad pn
Kronstadt
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej;

Kruk kruk pn
Korppi
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Krym krɨ̃m pn
Krim
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
Kristian
imię męskie;

Krystyna krɨˈstɨ̃na pn
Kristiina
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
Risto
polskie imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Krzyż Południa ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa pn
Etelän risti
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów;

Królestwo Bahrajnu pn
Bahrainin kuningaskunta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;

Królestwo Belgii pn
Belgian kuningaskunta
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Danii pn
Tanskan kuningaskunta
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;

Królestwo Hiszpanii pn
Espanjan kuningaskunta
(urzędowy) oficjalna nazwa Hiszpanii

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji pn
Ruotsin kuningaskunta
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej

Kserkses pn
Kserkses
(historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księstwo Andory pn
Andorran ruhtinaskunta
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa

Księstwo Liechtensteinu pn
Liechtensteinin ruhtinaskunta
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Liechtensteinu jako państwa;

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
Kuu
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Kuba ˈkuba pn
Kuuba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;

Kubań pn
Kuban
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;

Kubańczyk kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
kuubalainen
obywatel Kuby

Kubuś Puchatek ˈkubuɕ puˈxatɛk n
Nalle Puh
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;

Kurdystan pn
Kurdistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Kurlandia pn
Kuurinmaa
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kursk pn
Kursk
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;

Kurytyba pn
Curitiba
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Kusz kuʃ pn
Kus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;
Kush
(historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
Kuwait
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kyzył pn
Kyzyl
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy;

LAN party n
lähiverkkotapahtuma
impreza, której głównym elementem jest wspólna gra, poprzez sieć lokalną, na przyniesionych przez uczestników komputerach;

LGBT acronym
HLBT
= lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość;

Lacjum ˈlaʦ̑ʲjũm pn
Lazio
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

Laos ˈlaɔs pn
Laos
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
Laosin demokraattinen kansantasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa

Laponia laˈpɔ̃ɲja pn
Lappi
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;

Lapończyk n
lappalainen
człowiek narodowości lapońskiej

Latakia pn
Lattakia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Lejda pn
Leiden
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
Leningrad
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Leonard lɛˈɔ̃nart pn
Lenni
imię męskie;

Lesbos pn
Lesbos
(geografia, geograficzny) (administracja) prefektura grecka (nomos) na Lesbos (1.1);
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
Lesotho
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lew lɛf pn
Leijona Jalopeura
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant ˈlɛvãnt pn
Levantti
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Lewi pn
Leevi
(biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;

Liban ˈlʲibãn pn
Libanon
(geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji;

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
Liberia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libia ˈlʲibʲja pn
Libya
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lidia ˈlʲidʲja pn
Lyydia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;
imię żeńskie;

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
Liechtenstein
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liguria lʲiˈɡurʲja pn
Liguria
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Lille pn
Lille
(geografia, geograficzny) miasto we Francji;

Linus ˈlʲĩnus pn
Linus
historyczne, łacińskie imię męskie;

Linux n
Linux
(informatyka, informatyczny) każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze;

Lipieck pn
Lipetsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad rzeką Woroneż;

Lipsk lʲipsk pn
Leipzig
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Lisek ˈlʲisɛk pn
Kettu
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Litwa ˈlʲitfa pn
Liettua
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
liettualainen
człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
Lissabon
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara lɔˈara pn
Loire
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
(geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
Lombardia
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
Lontoo
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Los Angeles pn
Los Angeles
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotaryngia ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Lothringen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lourdes pn
Lourdes
(geografia, geograficzny) miejscowość i ośrodek kultu religijnego we Francji;

Lozanna lɔˈzãnːa pn
Lausanne
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lubeka pn
Lyypekki
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;

Lublana luˈblãna pn
Ljubljana
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii;

Lucerna luˈʦ̑ɛrna pn
Luzern
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii, którego stolicą jest Lucerna (1.1);
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad Jeziorem Czterech Kantonów;

Ludowa Republika Bangladeszu pn
Bangladeshin kansantasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;

Ludwik ˈludvʲik pn
Ludvig
imię męskie;

Luizjana pn
Louisiana
(geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
Luxemburg Luxembourg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Luneta lũˈnɛta pn
Kaukoputki
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Lutnia ˈlutʲɲa pn
Lyra
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

Luzon pn
Luzon
(geografia, geograficzny) największa wyspa w archipelagu Filipiny, leżąca w jego północnej części;

Luzytania pn
Lusitania
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów lvuf pn
Lviv
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Lyon lʲjɔ̃n pn
Lyon
(geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

L’Aquila pn
L’Aquila
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

ME mʲiˈsṭʃɔstfa ɛwˈrɔpɨ acronym
EM
= Mistrzostwa Europy

MP3 ɛ̃m‿pɛ‿ˈṭʃɨ pn
MP3
(informatyka, informatyczny) jeden z formatów kompresji dźwięku;

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
Makedonia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedonia Północna pn
Pohjois-Makedonia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;

Macedończyk ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
makedonialainen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;

Machabeusz n
makkabilainen
(historia, historyczny, historycznie) przydomek Judy Hasmoneusza;

Machaczkała ˌmaxaʧ̑ˈkawa pn
Mahatškala
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Maciej ˈmaʨ̑ɛ̇j n
Matias
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
Madagaskar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madera maˈdɛra pn
Madeira
(geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madryt ˈmadrɨt pn
Madrid
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magdalena ˌmaɡdaˈlɛ̃na pn
Matleena
imię żeńskie;

Maghreb n
Maghreb
(geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Mahomet maˈxɔ̃mɛt pn
Muhammad
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;

Maja ˈmaja pn
Maija
imię żeńskie pochodzenia greckiego lub łacińskiego;

Majkop pn
Maikop
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei;

Majorka pn
Mallorca
(geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta maˈjɔtːa n
Mayotte
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Makau ˈmakaw pn
Macao
(geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach

Malachiasz pn
Malakia
(biblijny) imię męskie;

Malarz ˈmalaʃ pn
Maalari
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Malawi maˈlavʲi pn
Malawi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
Malediivit
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja maˈlɛzʲja pn
Malesia
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Mali ˈmalʲi pn
Mali
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malmö ˈmalmɛ pn
Malmö
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malta ˈmalta pn
Malta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maltańczyk malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
maltalainen
obywatel Malty

Manchester pn
Manchester
(geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy;

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
Mantšuria
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manitoba ˌmãɲiˈtɔba pn
Manitoba
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
Martti
imię męskie;

Marek ˈmarɛk pn
Markus Markku
imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Maria ˈmarʲja pn
Marja
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Mariany Północne marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Pohjois-Mariaanit
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;

Maroko maˈrɔkɔ pn
Marokko
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Marrakesz marˈːakɛʃ pn
Marrakech
(geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka;

Mars mars pn
Mars
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii;
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Marsylia marˈsɨlʲja pn
Marseille
(geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Marta ˈmarta pn
Martta
polskie imię żeńskie pochodzenia aramejskiego;

Martynika ˌmartɨ̃ˈɲika pn
Martinique
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach

Maskat ˈmaskat pn
Masqat
(geografia, geograficzny) stolica Omanu;

Massachusetts pn
Massachusetts
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Matteus
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Matylda maˈtɨlda pn
Matilda
imię żeńskie;

Maur mawr n
mauri
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
Mauritania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
Mauritius
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Maurycy mawˈrɨʦ̑ɨ pn
Mauri
imię męskie;

Mała Niedźwiedzica ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
Pieni karhu
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
Margareeta Marketta
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Mały Lew ˈmawɨ ˈlɛf pn
Pieni leijona
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Mały Pies ˈmawɨ ˈpʲjɛs pn
Pieni koira
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Med n
meedialainen
mieszkaniec Medii, członek plemienia Medów;

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
Milano
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Mekka pn
Mekka
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej;

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
Mekong
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk ˈmɛksɨk pn
Meksiko
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;
México
(geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1);

Meksykanin ˌmɛksɨˈkãɲĩn n
meksikolainen
obywatel Meksyku

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
Melanesia
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melbourne pn
Melbourne
(geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Victoria;

Melchizedek pn
Melkisedek
(biblijny) biblijne imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Merkury mɛrˈkurɨ pn
Merkurius
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesjasz pn
Messias
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

Mesyna pn
Messina
(geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Metz pn
Metz
(geografia, geograficzny) miasto we Francji;

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
Mesopotamia Kaksoisvirranmaa
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami pn
Miami
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał ˈmʲixaw pn
Mikko Mikael
imię męskie;

Micheasz pn
Miika
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
Niilo Niko
imię męskie;

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
Mikronesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Mikroskop mʲiˈkrɔskɔp pn
Mikroskooppi
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Miluza pn
Mulhouse
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Francji, w Alzacji;

Minorka pn
Menorca
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;

Missouri pn
Missouri
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Mińsk mʲĩj̃sk pn
Minsk
(geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Modena mɔˈdɛ̃na pn
Modena
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Mogadiszu ˌmɔɡaˈdʲiʃu pn
Mogadishu
(geografia, geograficzny) stolica Somalii;

Moguncja mɔˈɡũnʦ̑ʲja pn
Mainz
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
Mooses
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
imię męskie;

Monachium mɔ̃ˈnaxʲjũm pn
München
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
Monaco
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
Mongolia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Montana mɔ̃nˈtãna pn
Montana
(geografia, geograficzny) (administracja) obwód administracyjny w Bułgarii
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Helena;
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii

Montreal mɔ̃nˈtrɛal pn
Montreal
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Montserrat pn
Montserrat
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Morawy mɔˈravɨ pn
Määri
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

Morfeusz mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Morfeus
(mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach;

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Adrianmeri
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Alandzkie pn
Ahvenanmeri
(geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Archipelagowe pn
Saaristomeri
(geografia, geograficzny) akwen morski między wybrzeżem Finlandii i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
Asovanmeri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
Barentsinmeri
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Itämeri
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Beringa pn
Beringinmeri
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
Vienanmeri
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
Mustameri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
Punainenmeri
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ n
Aigeianmeri
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
Irlanninmeri
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie pn
Japaninmeri
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Jońskie ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ pn
Joonianmeri
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Karaibskie ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ pn
Karibianmeri
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
Kaspianmeri
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Koralowe ˈmɔʒɛ ˌkɔraˈlɔvɛ pn
Korallimeri
(geografia, geograficzny) morze na Oceanie Spokojnym;

Morze Martwe ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ pn
Kuollutmeri
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ pn
Etelä-Kiinan meri
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Pohjanmeri
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
Tyrrhenanmeri
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wattowe pn
Vattimeri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
Välimeri
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
Keltainenmeri
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa ˈmɔskfa pn
Moskova
(geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mostar ˈmɔstar pn
Mostar
(geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Mount Everest pn
Mount Everest
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Mowgli pn
Mowgli
(literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

Moza ˈmɔza pn
Maas
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
Mosambik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
Moldova
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mucha ˈmuxa pn
Kärpänen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Muminek mũˈmʲĩnɛk pn
Muumipeikko
(literacko) fikcyjne białe stworzenie, z rodziny trolli;

Murmańsk ˈmurmãj̃sk pn
Murmansk
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;

Myanmar pn
Myanmar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
Mikki Hiiri
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

MŚP acronym
pk-yritys
= (ekonomia, ekonomiczny) małe i średnie przedsiębiorstwa;

NATO ˈnatɔ acronym
NATO
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NN ɛ̃n‿ˈɛ̃n acronym
N.N.
osoba o niezidentyfikowanej tożsamości

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
DDR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

NWD ɛ̃n‿vu‿ˈdɛ acronym
syt
= (matematyka, matematyczny) największy wspólny dzielnik

Nablus ˈnablus pn
Nablus
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Nabuchodonozor ˌnabuxɔdɔ̃ˈnɔzɔr pn
Nebukadressar
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) imiona czterech władców Babilonii
(starożytność) (biblijny) biblijny odpowiednik akadyjskiego imienia Nabu-kudurrī-uṣur;

Nachodka pn
Nahodka
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
Transnistria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadia ˈnadʲja pn
Nadja
imię żeńskie pochodzenia rosyjskiego;

Nadrenia Północna-Westfalia pn
Nordrhein-Westfalen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat pn
Rheinland-Pfalz
(geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
Nairobi
(geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Nalczyk pn
Naltšik
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Namibia nãˈmʲibʲja pn
Namibia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namur pn
Namur
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

Nancy pn
Nancy
(geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji;

Nankin ˈnãŋʲcĩn pn
Nanjing
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica;

Nantes pn
Nantes
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;

Napoleon ˌnapɔˈlɛɔ̃n pn
Napoleon
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Nauru naˈ<sup>w</sup>uru pn
Nauru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Nawakszut naˈvakʃut pn
Nouakchott
(geografia, geograficzny) stolica Mauretanii;

Nawarra naˈvarːa pn
Navarra
(geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

Nazaret naˈzarɛt pn
Nasaret
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Izraelu;

Ndżamena n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na pn
N'Djamena
(geografia, geograficzny) stolica Czadu;

Neapol nɛˈapɔl pn
Napoli
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nebraska nɛˈbraska pn
Nebraska
(geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha;

Nehemiasz pn
Nehemia
(biblijny) imię męskie

Nepal ˈnɛpal pn
Nepal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Neptun ˈnɛptũn pn
Neptunus
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji;
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Nercza pn
Nertša
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki;

New Jersey n
New Jersey
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na północno-wschodnim wybrzeżu St. Zj.;

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
Nizza
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niedziela Palmowa ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva n
palmusunnuntai
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
Saksa
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
saksalainen
człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
Saksan Demokraattinen Tasavalta Saksan demokraattinen tasavalta
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka ˈɲɛ̃mka n
saksalainen
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Nieniecki Okręg Autonomiczny ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
Nenetsien autonominen piirikunta
(geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią obwodu archangielskiego;

Niepokalane Poczęcie pn
perisynnittömän sikiämisen päivä
(teologia, teologiczny) katolicki dogmat ogłoszony 8 grudnia 1854;

Niger ˈɲiɡɛr pn
Niger
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigerczyk ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk n
nigeriläinen
obywatel Nigru

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
Nigeria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nigeryjczyk ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk n
nigerialainen
obywatel Nigerii

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
Nicaragua
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nikaraguańczyk ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
nicaragualainen
obywatel Nikaragui

Nike pn
Nike
(mitologia grecka) bogini zwycięstwa;

Nikołajewsk nad Amurem pn
Nikolajevsk-na-Amure
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Amurem;

Nil ɲil pn
Niili
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Nina ˈɲĩna pn
Niina
imię żeńskie;

Niniwa pn
Ninive
(starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Niue ˈɲu<sup>w</sup>ɛ pn
Niue
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;
(geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii

Nix ɲiks pn
Nix
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Niżny Nowogród pn
Nižni Novgorod
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Noe ˈnɔɛ pn
Nooa
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Noemi pn
Noomi
polskie imię żeńskie;

Norfolk ˈnɔrfɔlk pn
Norfolkinsaari
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
Normandia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Norweg ˈnɔrvɛk n
norjalainen
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
Norja
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
norjalainen
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Norymberga ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa pn
Nürnberg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Nowa Fundlandia ˈnɔva fũnˈdlãndʲja pn
Newfoundland
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Uusi-Guinea
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Holandia ˈnɔva xɔˈlãndʲja pn
Uusi Hollanti
(geografia, geograficzny) sztuczna wyspa w Petersburgu;
Uudet-Alankomaat
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna kolonia holenderska w Ameryce Północnej u ujścia rzeki Hudson, na terenie obecnego Nowego Jorku;

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
Uusi-Kaledonia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Południowa Walia pn
Uusi-Etelä-Wales
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Australii;

Nowa Szkocja ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Nova Scotia
(administracja) (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
Uusi-Seelanti
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Nowa Ziemia pn
Novaja Zemlja
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Arktycznym między Morzem Barentsa a Morzem Karskim:

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
Uusi Delhi
(geografia, geograficzny) stolica Indii;

Noworosyjsk pn
Novorossijsk
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym;

Nowosybirsk ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk pn
Novosibirsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem;

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk n
uusiseelantilainen
obywatel Nowej Zelandii

Nowy Brunszwik ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik pn
New Brunswick
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
New York
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;

Nowy Meksyk ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk pn
New Mexico
(administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn pn
New Orleans
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
Uusivuosi
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Sad pn
Novi Sad
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Serbii;

Nubia ˈnubʲja pn
Nubia
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Numidia nũˈmʲidʲja pn
Numidia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;

Nunavut pn
Nunavut
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Nyks nɨks pn
Nyks
(mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy;

OBWE acronym
ETYJ
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
YK
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

Ob ɔp pn
Ob
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
Pohjoinen jäämeri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
Atlantin valtameri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
Intian valtameri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
Tyyni valtameri
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
Oseania
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Odessa pn
Odessa
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odyseja ˌɔdɨˈsɛja pn
Odysseia
(literacko) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi;

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
Ofelia
imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Ohio n
Ohio
(geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1);

Ohio pn
Ohio
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;

Okinawa pn
Okinawa
(geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Riukiu na Oceanie Spokojnym;

Oklahoma ˌɔklaˈxɔ̃ma pn
Oklahoma
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;

Oksford ˈɔksfɔrt pn
Oxford
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

Oksytania pn
Oksitania
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;

Oktant ˈɔktãnt pn
Oktantti
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Olaf ˈɔlaf pn
Olavi
imię męskie;

Olga ˈɔlɡa pn
Aila Aili
imię żeńskie;

Olimp ˈɔlʲĩmp pn
Olympos
(geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas;

Olimpia ɔˈlʲĩmpʲja pn
Olympia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;

Oliwia ɔˈlʲivʲja pn
Olivia
imię żeńskie;

Oman ˈɔ̃mãn pn
Oman
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omsk pn
Omsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Oregon ɔˈrɛɡɔ̃n pn
Oregon
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
Yhdistyneet kansakunnat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
Pohjois-Atlantin liitto
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Orinoko n
Orinoco
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Orion ˈɔrʲjɔ̃n pn
Orion
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orlean pn
Orléans
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Orontes pn
Orontes
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Azji, przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję;

Orzeł ˈɔʒɛw pn
Kotka
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

Osaka ɔˈsaka pn
Osaka
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Osetia pn
Ossetia
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Etelä-Ossetia
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Oslo ˈɔslɔ pn
Oslo
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ostia pn
Ostia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Ostrobotnia pn
Pohjanmaa
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region historyczny w środkowej Finlandii

Ottawa ɔtˈːava pn
Ottawa
(geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Owidiusz pn
Ovidius
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny poeta rzymski;

Ozeasz pn
Hoosea
(biblijny) Księga Ozeasza;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
Osiris
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;

Ołtarz ˈɔwtaʃ pn
Alttari
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

PKB pɛ‿ka‿ˈbɛ acronym
BKT
= produkt krajowy brutto;

PP pɛ‿ˈpɛ acronym
PP
= (chemia, chemiczny) polipropylen;

PTFE acronym
PTFE
= (chemia, chemiczny) politetrafluoroetylen

Pacyfik paˈʦ̑ɨfʲik pn
Tyyni valtameri Tyynimeri
(geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Spokojny

Pad pat pn
Po
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnych Włoszech;

Padwa ˈpadva pn
Padova
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Pakistan paˈcistãn pn
Pakistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistańczyk ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk n
pakistanilainen
obywatel Pakistanu

Palatyn pn
Palatinus
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

Palau ˈpalaw pn
Palau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palermo paˈlɛrmɔ pn
Palermo
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
Palestiina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
palestiinalainen
mieszkaniec Palestyny

Pamir ˈpãmʲir pn
Pamir
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;

Pan pãn pn
Pan
(mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;

Panama pãˈnãma pn
Panama
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Pandora n
Pandora
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Panna ˈpãnːa pn
Neitsyt
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia pãˈnɔ̃ɲja pn
Pannonia
(starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Papeete pn
Papeete
(geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Papua-Uusi-Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj paˈraɡvaj pn
Paraguay
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Parlament Europejski parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
Euroopan parlamentti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Parma ˈparma pn
Parma
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);

Partia pn
Parthia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;

Parys ˈparɨs pn
Pariisi
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3317;

Paryż ˈparɨʃ pn
Pariisi
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Pas Kuipera ˈpas ˌku<sup>j</sup>iˈpɛra pn
Kuiperin vyöhyke
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;

Pasawa pn
Passau
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;

Pascha ˈpasxa pn
(juutalainen) pääsiäinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;

Pasztun ˈpaʃtũn n
pataani
(etnografia, etnograficzny) członek głównej grupy etnicznej Afganistanu i Pakistanu, mówiący językiem paszto

Patagonia ˌpataˈɡɔ̃ɲja pn
Patagonia
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej;

Paulina pawˈlʲĩna pn
Pauliina
imię żeńskie;

Paw paf pn
Riikinkukko
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Paweł ˈpavɛw pn
Paavo Paavali
polskie imię męskie;

Państwo Islamskie pn
Isis
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Państwo Izrael pn
Israelin valtio
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Watykańskie pn
Vatikaanin kaupunkivaltio
(geografia, geograficzny) miasto-państwo w Europie Południowej;

Państwo Środka n
Keskustan valtakunta
(książkowy) (peryfrastyczny) Chiny

Pegaz ˈpɛɡas pn
Pegasus
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;
(mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;

Pekin ˈpɛcĩn pn
Peking
(geografia, geograficzny) stolica Chin;

Peloponez ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs pn
Peloponnesos
(geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim;

Pendżab pn
Pandžab
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji;
(geografia, geograficzny) prowincja w Pakistanie;
(geografia, geograficzny) stan w północno-zachodnich Indiach;

Pensylwania ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja pn
Pennsylvania
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Pentateuch pn
pentateukki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Perm pɛrm pn
Perm
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;

Pers pɛrs n
persialainen
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu)

Persefona pn
Persefone
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Perseusz pɛrˈsɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Perseus
(mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;

Persja ˈpɛrsʲja pn
Persia
(historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Perth pn
Perth
(geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Australia Zachodnia;

Peru ˈpɛru pn
Peru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Perugia pn
Perugia
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, stolica Umbrii;

Peruwiańczyk ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
perulainen
obywatel Peru

Peszawar pn
Peshawar
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Pakistanie;

Petersburg pɛˈtɛrzburk pn
Pietari
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Piec pʲjɛʦ̑ pn
Sulatusuuni
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
Piemonte
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pietropawłowsk Kamczacki ˌpʲjɛtrɔˈpavwɔfsk ːãmˈʧ̑aʦ̑ʲci pn
Petropavlovsk-Kamtšatski
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego;

Pietrozawodsk ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk pn
Petroskoi
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;

Pikardia pʲiˈkardʲja pn
Picardie
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

Piotr pʲjɔtr̥ pn
Pekka Petteri Pietari
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Piotra ˈpʲjɔtra pn
Petra
rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
Pyreneet
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireus ˈpʲirɛws pn
Pireus
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
Pythagoras
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh pn
Pittsburgh
(geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Piza pn
Pisa
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

Platon ˈplatɔ̃n pn
Platon
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;

Plejady plɛˈjadɨ pn
Plejadit
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Plutarch pn
Plutarkhos
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki;
imię męskie;

Pluton ˈplutɔ̃n pn
Pluto
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
Podgorica
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Polak ˈpɔlak n
puolalainen
obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Polinezja ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja pn
Polynesia
(geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
Ranskan Polynesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polska ˈpɔlska pn
Puola
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
Pommeri
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pompa ˈpɔ̃mpa pn
Ilmapumppu
(astronomia, astronomiczny) nazwa jednego gwiazdozbiorów;

Pompeje pn
Pompeji
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Port-au-Prince pn
Port-au-Prince
(geografia, geograficzny) stolica Haiti;

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
Puerto Rico
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
portugalilainen
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
Portugali
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Posejdon pɔˈsɛjdɔ̃n pn
Poseidon
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;

Poznań ˈpɔznãɲ pn
Poznań
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Praga ˈpraɡa pn
Praha
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Prisztina pn
Pristina
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;

Prometeusz pn
Prometheus
(astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;

Prowansja prɔˈvãw̃sʲja pn
Provence
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Prusy ˈprusɨ n
Preussi
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Przylądek Dobrej Nadziei pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji pn
Hyväntoivonniemi
(geografia, geograficzny) przylądek w RPA;

Psków pskuf pn
Pihkova
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus;

Psy Gończe ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ pn
Ajokoirat
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Ptah ptax pn
Ptah
(mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Ptak Rajski ˈptak ˈrajsʲci pn
Paratiisilintu
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów południowego nieba;

Puchar ˈpuxar pn
Malja
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Pusan ˈpusãn pn
Busan
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Korei Południowej;

Puszkin pn
Puškin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga;

Półwysep Antarktyczny pn
Antarktiksen niemimaa
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;

Półwysep Apeniński puwˈvɨsɛp ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci pn
Apenniinien niemimaa
(geografia, geograficzny) półwysep południowoeuropejski otoczony przez akweny Morza Śródziemnego;

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci n
Arabian niemimaa
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;

Półwysep Krymski pn
Krimin niemimaa
(geografia, geograficzny) (zobacz) Krym

Półwysep Rybacki pn
Kalastajasaarento
(geografia, geograficzny) półwysep w Rosji, północno-zachodnia odnoga Półwyspu Kolskiego;

Płowdiw pn
Plovdiv
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Bułgarii, położone nad rzeką Maricą;

Quebec n
Quebec
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Quito pn
Quito
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Ekwadoru;

Québec n
Québec
miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

RNA ɛr‿ɛ̃n‿ˈa n
RNA
(biochemia, biochemiczny) kwas rybonukleinowy;

Ra ra ɛr‿ˈa n
Ra
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca;

Rabat ˈrabat pn
Rabat
(geografia, geograficzny) stolica Maroka;

Rachela raˈxɛla pn
Raakel
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Rafał ˈrafaw pn
Rafael Raafael
imię męskie;

Rak rak pn
Rapu Krapu
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ratyzbona pn
Regensburg
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Realpolitik ˌrɛalpɔlʲiˈtʲik n
reaalipolitiikka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;

Ren rɛ̃n pn
Rein
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Rennes pn
Rennes
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Republika Albanii pn
Albanian tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;

Republika Angoli pn
Angolan tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli

Republika Argentyńska pn
Argentiinan tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny

Republika Armenii pn
Armenian tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;

Republika Austrii pn
Itävallan tasavalta
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii;

Republika Azerbejdżanu pn
Azerbaidžanin tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;

Republika Beninu pn
Beninin tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu

Republika Bułgarii pn
Bulgarian tasavalta
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Chorwacji pn
Kroatian tasavalta
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Chorwacji;

Republika Cypryjska pn
Kyproksen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
Tšekin tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Estońska pn
Viron Tasavalta
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
Saksan Liittotasavalta Saksan liittotasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Finlandii pn
Suomen tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii;

Republika Francuska pn
Ranskan tasavalta
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa;

Republika Gwinei Równikowej pn
Päiväntasaajan Guinean tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej

Republika Karelii pn
Karjalan tasavalta
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Karelii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Komi rɛˈpublʲika ˈkɔ̃mʲi pn
Komin tasavalta
(geografia, geograficzny) republika w północno zachodniej części Federacjii Rosyjskiej, około jednej czwartej populacji Republiki stanowi rdzenny naród Komi;

Republika Konga rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Kongon tasavalta
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Korei rɛˈpublʲika kɔˈrɛji pn
Korean tasavalta
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej;

Republika Litewska pn
Liettuan tasavalta
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;

Republika Macedonii rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
Makedonian tasavalta
(oficjalnie) nazwa państwa Macedonii

Republika Malty pn
Maltan tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;

Republika Portugalska pn
Portugalin tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
Etelä-Afrikka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Serbii pn
Serbian tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka pn
Slovakian Tasavalta
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Włoska pn
Italian tasavalta
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
Kap Verde
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Łotewska pn
Latvian tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
Keski-Afrikan tasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Riazań pn
Rjazan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;

Rijad ˈrʲijat pn
Riad
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Robert ˈrɔbɛrt pn
Roope
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Rodan ˈrɔdãn pn
Rhône
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Rodopy pn
Rodópi
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Rodos ˈrɔdɔs pn
Rodos
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Roger ˈrɔɡɛr n
Roger
imię męskie

Roland ˈrɔlãnt pn
Roland
polskie imię męskie pochodzenia starofrancuskiego;

Romeo pn
Romeo
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira

Rosja ˈrɔsʲja pn
Venäjä
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
venäläinen
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
venäläinen
obywatelka Rosji

Rostów pn
Rostov
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim;

Rotterdam pn
Rotterdam
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rufa ˈrufa pn
Peräkeula
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rumun ˈrũmũn n
romanialainen
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia rũˈmũɲja pn
Romania
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rut ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut pn
Ruut
imię żeńskie

Rwanda ˈrvãnda pn
Ruanda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Ryba Latająca ˈrɨba ˌlataˈjɔ̃nʦ̑a pn
Lentokala
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ryby ˈrɨbɨ pn
Kalat
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga ˈrɨɡa pn
Riika
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Rylec ˈrɨlɛʦ̑ pn
Veistotaltta
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ryszard ˈrɨʃart pn
Rikhard Riku
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Ryś rɨɕ pn
Ilves
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Rzeczpospolita Polska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska pn
Puolan tasavalta
oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzym ʒɨ̃m pn
Rooma
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

SMS ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs acronym
tekstiviesti
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej

Sahara saˈxara pn
Sahara
(geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce;

Sahara Zachodnia saˈxara zaˈxɔdʲɲa pn
Länsi-Sahara
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Lucia pn
Saint Lucia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Vincent i Grenadyny pn
Saint Vincent ja Grenadiinit
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
Saksi
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Saksonia-Anhalt pn
Saksi-Anhalt
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w Niemczech, ze stolicą w Magdeburgu;

Salechard pn
Salehard
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem;

Salomon saˈlɔ̃mɔ̃n pn
Salomo
(biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
imię męskie pochodzenia semickiego;

Salwador salˈvadɔr pn
El Salvador
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Samaria sãˈmarʲja pn
Samaria
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasta położonego w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;

Samarkanda pn
Samarkand
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samoa sãˈmɔa pn
Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
Amerikan Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samuel sãˈmu<sup>w</sup>ɛl pn
Samuel Samuli
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
San Marino
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Sana ˈsãna pn
Sanaa
(geografia, geograficzny) stolica Jemenu;

Sara ˈsara pn
Saara
polskie imię żeńskie;

Saragossa ˌsaraˈɡɔsːa pn
Zaragoza
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Hiszpanii;

Sarajewo ˌsaraˈjɛvɔ pn
Sarajevo
(geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
Sardinia
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Saturn ˈsaturn pn
Saturnus
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops;
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;
seria amerykańskich rakiet nośnych;

Saul sawl pn
Saul
(biblijny) postać biblijna, król Izraela
imię męskie;

Sawonia pn
Savo Savonia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Finlandii;

Scyta ˈsʦ̑ɨta n
skyytti
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;

Sekstant ˈsɛkstãnt pn
Sekstantti
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Sekwana sɛˈkfãna pn
Seine
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
Senegal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Septuaginta pn
Septuaginta
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;

Serb sɛrp n
serbialainen
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia ˈsɛrbʲja pn
Serbia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
Serbia ja Montenegro
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Sergiusz ˈsɛrʲɟuʃ pn
Sergei
imię męskie;

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
Seychellit
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
Soul
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewastopol pn
Sevastopol
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Półwyspu Krymskiego;

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
Sevilla
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
Mikronesian liittovaltio
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sfinks n
Sfinksi
(mitologia, mitologiczny) stwór z głową niewieścią i tułowiem lwa żyjący pod Tebami;

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
Sierra Leone
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Sieć ɕɛ̇ʨ̑ pn
Verkko
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
Singapore
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk n
singaporelainen
obywatel Singapuru

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
Skandinavia
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skania pn
Skoone
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
Skorpioni
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Slawonia pn
Slavonia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;

Smok smɔk pn
Lohikäärme
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Smoleńsk ˈsmɔlɛ̃j̃sk pn
Smolensk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, położone nad Dnieprem;

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
Sotši
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sofia ˈsɔfʲja pn
Sofia
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sogdiana pn
Sogdiana
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Sokrates sɔˈkratɛs pn
Sokrates
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
Somalia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somalijczyk ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk n
somali
obywatel Somalii

Sparta ˈsparta pn
Sparta
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

Spira pn
Speyer
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Spitsbergen ʃpʲiʣ̑ˈbɛrɡɛ̃n pn
Huippuvuoret
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii;

Sri Dźajawardanapura Kotte ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ pn
Kotte
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stambuł ˈstãmbuw pn
Istanbul
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
Yhdysvallat
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
Amerikan Yhdysvallat
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stara Ładoga pn
Vanha Laatokka
(geografia, geograficzny) wieś w północnej Rosji, w obwodzie leningradzkim, położona nad rzeką Wołchow, legendarna pierwsza stolica Rusi;

Stary Testament ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
Vanha testamentti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;

Stary Świat pn
Vanha Maailma
(geografia, geograficzny) wspólna nazwa dla Europy, Azji i Afryki;

Stefan ˈstɛfãn pn
Stefanos
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Stolica Apostolska stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska n
Pyhä istuin
siedziba papieża, Watykan

Strasburg pn
Strasbourg
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
Gazan kaista
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strzała ˈsṭʃawa pn
Nuoli
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
Jousimies
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart pn
Stuttgart
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Suazi pn
Swazimaa
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Sudan ˈsudãn pn
Sudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
Etelä-Sudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudańczyk suˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
sudanilainen
mieszkaniec Sudanu, obywatel Sudanu albo Sudanu Południowego

Sudety suˈdɛtɨ pn
Sudeetit
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Sumatra sũˈmatra pn
Sumatra
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Surinam suˈrʲĩnãm pn
Suriname
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Svalbard ˈsfalbart pn
Huippuvuoret
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
Siperia
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
Sisilia
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sydney pn
Sydney
(geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Sydon ˈsɨdɔ̃n pn
Sidon
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Syjam ˈsɨjãm pn
Siam
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii

Syjon pn
Siion
(geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy
(geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;

Sylwia ˈsɨlvʲja pn
Sylvia
imię żeńskie;

Symferopol ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl pn
Simferopol
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;

Syrakuzy pn
Syrakusa
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

Syria ˈsɨrʲja pn
Syyria
(geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syriusz ˈsɨrʲjuʃ pn
Sirius
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;

Syzyf pn
Sisyfos
(mitologia grecka) król Koryntu, który próbując oszukać śmierć sprzeciwił się woli bogów, za co został skazany na wieczną i bezużyteczną pracę - wtaczanie głazu na szczyt góry, który to głaz zawsze wymykał mu się z rąk, tuż przed osiągnięciem wierzchołka;

Szanghaj pn
Shanghai
(geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy;

Szatan pn
Saatana
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;

Szaweł pn
Saul
(biblijny) pierwotne imię apostoła Pawła

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
Szczecin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Sziraz pn
Shiraz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Skotlanti
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkot ʃkɔt n
skotlantilainen
mieszkaniec Szkocji

Szkotka ˈʃkɔtka n
skotlantilainen
mieszkanka Szkocji

Szlezwik-Holsztyn pn
Schleswig-Holstein
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;

Szlisselburg pn
Pähkinälinna
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga;

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
Tukholma
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwab ʃfap n
schwabenilainen
mieszkaniec Szwabii;

Szwabia ˈʃfabʲja pn
Schwaben
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
sveitsiläinen
obywatel Szwajcarii

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
Sveitsi
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
Ruotsi
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed ʃfɛt n
ruotsalainen
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szwedka ˈʃfɛtka n
ruotsalainen nainen
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji

Szymon ˈʃɨ̃mɔ̃n pn
Simo
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
Slovakia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak ˈswɔvak n
slovakki
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
Slovenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
sloveeni
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
slaavi
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ pn
Aurinko
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

T-shirt t‿ʃʲirt n
t-paita
(krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem

Tadź Mahal pn
Taj Mahal
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
Tadžikistan
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tag tak pn
Tajo
(geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
Thaimaa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajpej ˈtajpɛj pn
Taipei
(geografia, geograficzny) stolica Tajwanu;

Tajwan ˈtajvãn n
Taiwan
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Tamara tãˈmara pn
Tamara
imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Tambow pn
Tambov
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Tamiza tãˈmʲiza pn
Thames
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanatos tãˈnatɔs pn
Thanatos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Tanganika pn
Tanganjika
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;
(geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
Tansania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tarcza ˈtarʧ̑a pn
Kilpi
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Tarent pn
Taranto
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Tartus pn
Tartus
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tasmania tasˈmãɲja pn
Tasmania
(geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii;

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
Taškent
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu;

Tbilisi ˌtbʲiˈlʲisʲi pn
Tbilisi
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Teheran tɛˈxɛrãn pn
Teheran
(geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Teksas ˈtɛksas pn
Teksas
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Teneryfa pn
Teneriffa
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Teodor tɛˈɔdɔr pn
Teuvo
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teresa tɛˈrɛsa pn
Teresa
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
Thermopylai
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Terytoria Północno-Zachodnie ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ pn
Luoteisterritoriot
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Tesalia tɛˈsalʲja pn
Thessalia
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;

Tetyda tɛˈtɨda pn
Thetis
(mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
Itä-Timor
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tiumeń pn
Tjumen
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
Tobias Topias
imię męskie;

Togliatti pn
Togliatti
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą;

Togo ˈtɔɡɔ pn
Togo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio ˈtɔcɔ pn
Tokio
(geografia, geograficzny) stolica Japonii;

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
Tuomas Tuomo
polskie imię męskie;

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
Tonga
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tora ˈtɔra pn
toora
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toronto tɔˈrɔ̃ntɔ pn
Toronto
(geografia, geograficzny) największe miasto Kanady, stolica prowincji Ontario

Toskania tɔˈskãɲja pn
Toscana
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Tracja pn
Traakia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Triest pn
Trieste
(geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;

Troja ˈtrɔja pn
Troija
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
Trinidad ja Tobago
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trójca Święta ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta pn
kolminaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Trójkąt Południowy ˈtrujkɔ̃nt ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
Etelän kolmio
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Tulon pn
Toulon
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;

Tuluza tuˈluza pn
Toulouse
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji, położone nad Garonną;

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
Tunisia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunezyjczyk ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk n
tunisialainen
obywatel Tunezji

Tunis ˈtũɲis pn
Tunis
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
Turkki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
Turkmenistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turks i Caicos pn
Turks- ja Caicossaaret
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;

Turyn ˈturɨ̃n pn
Torino
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Thüringen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tutanchamon pn
Tutankhamon
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Tuvalu tuˈvalu pn
Tuvalu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Tuła pn
Tula
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, nad Upą, stolica obwodu tulskiego;

Twer pn
Tver
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;

Tybet ˈtɨbɛt pn
Tiibet
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
tiibetiläinen
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tyfon pn
Tyfon
(mitologia grecka) potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile;

Tymoteusz ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Timoteus
imię męskie;

Tyr tɨr pn
Tyros
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;

Tyrteusz pn
Tyrtaios
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

Tytan ˈtɨtãn pn
Titan
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Tytus ˈtɨtus pn
Tiitus
imię męskie;

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
USA
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Uchta ˈuxta pn
Uhta
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej w Republice Komi;

Udine pn
Udine
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Uganda uˈɡãnda pn
Uganda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugarit pn
Ugarit
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
Ukraina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukrainiec ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑ n
ukrainalainen
człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
Aurinkokunta
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk pn
Uljanovsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulm pn
Ulm
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Umbria ˈũmbrʲja pn
Umbria
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech;

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
Euroopan unioni
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich;

Uppsala upˈsala pn
Uppsala
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwecji, w prowincji historycznej Uppland;

Ural ˈural pn
Ural
(geografia, geograficzny) góry w Rosji;
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran ˈurãn pn
Uranus
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Urania uˈrãɲja pn
Urania
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;
(mitologia grecka) jedna z okeanid
(mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
(mitologia grecka) przydomek Afrodyty

Uranos uˈrãnɔs pn
Uranos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych;

Urban ˈurbãn pn
Urpo
imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Uri n
Uri
(geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii położony w środkowej części kraju;

Uriasz pn
Uria
(biblijny) imię męskie

Urugwaj uˈruɡvaj pn
Uruguay
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Ust-Ługa pn
Laukaansuu
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;

Utah pn
Utah
(geografia, geograficzny) (administracja) gmina w USA, w stanie Indiana
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Salt Lake City;
(geografia, geograficzny) jezioro w Wielkiej Kotlinie w USA;

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
Uzbekistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Uznam pn
Usedom
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
Ulan Bator
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Mongolii;

Valletta pn
Valletta
(geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vancouver vãŋˈkuvɛr pn
Vancouver
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kanadzie
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w USA w stanie Waszyngton

Vanuatu pn
Vanuatu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

WC vu‿ˈʦ̑ɛ n
WC
ubikacja

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
IVY
= Wspólnota Niepodległych Państw;

WWW acronym
www
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz;

Waga ˈvaɡa pn
Vaaka
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Wagadugu pn
Ouagadougou
(geografia, geograficzny) stolica Burkiny Faso;

Waldemar valˈdɛ̃mar pn
Valdemar
imię męskie;

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
Valentinus
imię męskie;

Walhalla n
Valhalla
(mitologia, mitologiczny) w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Walia ˈvalʲja pn
Wales
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk vaˈlʲijʧ̑ɨk n
walesilainen
mieszkaniec Walii

Walijka n
kymri
mieszkanka Walii

Walonia pn
Vallonia
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
Bereniken hiukset
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warszawa varˈʃava pn
Varsova
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Wasza Wysokość n
majesteettinne
zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej

Waszyngton vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n pn
Washington
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;

Watykan vaˈtɨkãn pn
Vatikaan Vatikaani
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wellington pn
Wellington
(geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii;

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
Venetsia
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska pn
Veneto
(geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wener pn
Venneri
(geografia, geograficzny) jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji;

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
Venezuela
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenus ˈvɛ̃nus pn
Venus
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Werona pn
Verona
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

Weronika ˌvɛrɔ̃ˈɲika pn
Veronica
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Wersal ˈvɛrsal pn
Versailles
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
hyvää joulua
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia
hyvää pääsiäistä
…używana do życzenia komuś miłych świąt Wielkiejnocy

Wetter ˈvɛtːɛr pn
Venneri
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wezuwiusz vɛˈzuvʲjuʃ pn
Vesuvius
(geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa vɛwˈtava pn
Vltava
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
Wien
(geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
Iso-Britannia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;
Britannia Iso-Britannia
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielka Niedźwiedzica ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
Iso karhu
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielka Sobota n
lankalauantai
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;

Wielka Środa n
kellokeskiviikko
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ostatnia środa przed Wielkanocą;

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
pääsiäinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Czwartek n
kiirastorstai
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Pies ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs pn
Iso koira
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
Pitkäperjantai pitkäperjantai
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Post ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst n
paasto
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;

Wielki Tydzień ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
hiljainen viikko
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;

Wielki Wybuch ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux pn
alkuräjähdys
(astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata;

Wielki Wóz pn
Otava
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie pn
Pohjois-Amerikan suuret järvet
(geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA;

Wielkie Księstwo Litewskie pn
Liettuan suuriruhtinaskunta
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie istniejące w latach 1240-1795;

Wielkie Księstwo Luksemburga pn
Luxemburgin suurherttuakunta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;

Wielonarodowe Państwo Boliwia pn
Bolivian monikansainen valtio
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Boliwii

Wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp pn
Valas
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
Vientiane
(geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
Vietnam
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk n
vietnamilainen
obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
jouluaatto
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
Wikipedia
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
Wikisanakirja
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
Wikiaineisto
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor ˈvʲiktɔr pn
Vihtori
imię męskie;

Wiktoria vʲikˈtɔrʲja pn
Viktooria
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów w Australii;
Victoria
(mitologia rzymska) bogini i uosobienie zwycięstwa, utożsamiana z grecką Nike;
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
Vilho Ville
imię męskie;

Wilhelmina pn
Wilhelmiina
polskie imię żeńskie;

Wilk vʲilk pn
Susi
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wilno ˈvʲilnɔ pn
Vilna
(geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Windhuk ˈvʲĩntxuk pn
Windhoek
(geografia, geograficzny) stolica Namibii;

Wirakocza pn
Viracocha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i aztecki bóg stworzyciel;

Wisznu ˈvʲiʃnu pn
Vishnu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Wisła ˈvʲiswa pn
Veiksel
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
Vesimies
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wojwodina pn
Vojvodina
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wolarz ˈvɔlaʃ pn
Karhunvartija
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Workuta vɔrˈkuta pn
Vorkuta
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, w Republice Komi;

Woroneż pn
Voronež
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

Wołga ˈvɔwɡa pn
Volga
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołgograd vɔwˈɡɔɡrat pn
Volgograd
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone nad Wołgą;

Wołogda vɔˈwɔɡda pn
Vologda
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej;

Wołoszczyzna pn
Valakia
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;

Woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a pn
Ajomies
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wrocław ˈvrɔʦ̑waf pn
Wrocław
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wschodnie Wybrzeże pn
Itärannikko
(geografia, geograficzny) wybrzeże nad Atlantykiem w Stanach Zjednoczonych

Wspólnota Bahamów pn
Bahaman liitovaltio
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa

Wszechmogący n
kaikkivaltias
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg

Wszystkich Świętych n
pyhäinpäivä
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;

Wuj Sam n
Setä Samuli
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) personifikacja rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Wyborg pn
Viipuri
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, leżące na Przesmyku Karelskim;

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
Norsunluurannikko
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Bożego Narodzenia ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa pn
Joulusaari
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Księcia Edwarda ˈvɨspa ˈcɕɛ̇̃ɲʨ̑a ɛdˈvarda pn
Prinssi Edwardin saari
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Wyspa Man ˈvɨspa ˈmãn pn
Mansaari
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;

Wyspa Wielkanocna pn
Pääsiäissaari
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspa Świętego Tomasza ˈvɨspa ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa pn
São Tomé
(geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspy Alandzkie ˈvɨspɨ aˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
Ahvenanmaa
(geografia, geograficzny) archipelag na Morzu Bałtyckim, terytorium autonomiczne Finlandii;

Wyspy Brytyjskie ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ pn
Britteinsaaret
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;

Wyspy Cooka ˈvɨspɨ ˈkuka pn
Cookinsaaret
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
Kanariansaaret
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
Marshallinsaaret
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
Färsaaret
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)

Wyspy Salomona ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na pn
Salomonsaaret
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
São Tomé ja Príncipe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Wąż vɔ̃w̃ʃ pn
Käärme
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Wąż Wodny ˈvɔ̃w̃ʒ ˈvɔdnɨ pn
Etelän vesikäärme
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
unkarilainen
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka vɛ̃ŋʲˈɟɛrka n
unkarilainen
osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Unkari
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Wężownik vɛ̃w̃ˈʒɔvʲɲik pn
Käärmeenkantaja
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Władykaukaz pn
Vladikavkaz
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Władywostok ˌvwadɨˈvɔstɔk pn
Vladivostok
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim;

Włoch vwɔx n
italialainen
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy ˈvwɔxɨ pn
Italia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włoszka ˈvwɔʃka n
italialainen
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

York pn
York
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Anglii;

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
SNTL
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

ZUM acronym
VTI
= (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego;

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
Sakarja
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Zachodni Brzeg zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk pn
Länsiranta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;

Zachodnie Wybrzeże pn
länsirannikko
(geografia, geograficzny) wybrzeże nad Pacyfikiem w Stanach Zjednoczonych

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
Zagreb
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zagłębie Ruhry pn
Ruhrin alue
(geografia, geograficzny) region przemysłowy w Niemczech, nad rzeką Ruhrą;

Zambia ˈzãmbʲja pn
Sambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zambijczyk zãmˈbʲijʧ̑ɨk n
sambialainen
obywatel Zambii

Zanzibar pn
Sansibar
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki;

Zatoka Botnicka zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka pn
Pohjanlahti
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią;

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
Suomenlahti
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Genueńska pn
Genovanlahti
(geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego;

Zatoka Gwinejska pn
Guineanlahti
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Lakońska pn
Lakonianlahti
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez;

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
Meksikonlahti
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Neapolitańska pn
Napolinlahti
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;

Zatoka Parnawska pn
Pärnunlahti
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona przy południowo-zachodnim wybrzeżu Estonii

Zatoka Perska zaˈtɔka ˈpɛrska pn
Persianlahti
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem;

Zatoka Ryska pn
Riianlahti
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zatoka Tokijska pn
Tokionlahti
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;

Zatoka Wyborska pn
Viipurinlahti
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji;

Zegar ˈzɛɡar pn
Heilurikello
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
Zeeland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;
Själlanti
(geografia, geograficzny) wyspa Danii;

Zenon ˈzɛ̃nɔ̃n pn
Zenon
imię męskie;

Zeus ˈzɛus pn
Zeus
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731;

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
Maa
(astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Ziemia Franciszka Józefa pn
Frans Joosefin maa
(geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym;

Ziemia Północna pn
Severnaja Zemlja
(geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym

Ziemia Święta pn
Pyhä maa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
Zimbabwe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
Arabiemiirikunnat Yhdistyneet arabiemiirikunnat
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
Yhdistynyt kuningaskunta
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj pn
Ison-Britannian ja Pohjois-Irlannin yhdistynyt kuningaskunta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;

Zofia ˈzɔfʲja pn
Sofia
imię żeńskie;

Zurych pn
Zürich
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna zuˈzãnːa pn
Susanna
imię żeńskie;

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
Neuvostoliitto
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
Sosialististen Neuvostotasavaltojen Liitto Sosialististen neuvostotasavaltojen liitto
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

Złota Ryba ˈzwɔta ˈrɨba pn
Kultakala
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

a cappella adj
a cappella
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

a cappella adv
a cappella
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

abakus aˈbakus n
abakus
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
helmitaulu
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abandon aˈbãndɔ̃n n
hylkääminen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

abazja aˈbazʲja n
abasia
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abażur aˈbaʒur n
lampunvarjostin
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abdest ˈabdɛst n
rukouspesu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

abduktor abˈduktɔr n
abduktori
(anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała;

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
abdikaatio
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
luopua kruunusta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

aberracja ˌabɛrˈraʦ̑ʲja ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja n
aberraatio
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
(erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
(optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

abisyński ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci adj
abessinialainen
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

abiturient ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt n
abiturientti
uczeń kończący szkołę, najczęściej średnią, przystępujący do matury;

ablatyw abˈlatɨf n
ablatiivi
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

ablucja abˈluʦ̑ʲja n
huuhtominen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie;

abonować ˌabɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
tilata
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
abortti raskaudenkeskeytys
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

absolut apˈsɔlut n
absoluutti
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

absolutnie ˌapsɔˈlutʲɲɛ adv
ehdottomasti
całkowicie, niezależnie od niczego

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
absolutismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolwent apˈsɔlvɛ̃nt n
kandidaatti
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absorbować ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑ v
absorboida
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
absorptio
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
proces pochłaniania energii fali przez ciało;

abstrakcjonizm ˌapstrakˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
abstraktionismi
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
abstrakti
nie mający związku z rzeczywistością

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
raittius
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
absolutisti raitis
osoba nie pijąca napojów alkoholowych

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
absurdi
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

absynt ˈapsɨ̃nt n
absintti
(spożywczy) alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu;

abulia aˈbulʲja n
abulia
chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

acenokumarol n
asenokumaroli
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;

acetaldehyd n
asetaldehydi
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
asetoni
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetylen ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n n
asetyleeni
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

ach ax interjection
aa
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

acyklowir n
asikloviiri
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
damasti
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adaptacja ˌadapˈtaʦ̑ʲja n
adaptaatio
przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
(psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
dostosowanie się organów do sytuacji
efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
asianmukainen adekvaatti verrannollinen
dokładnie czemuś odpowiadający

adenina n
adeniini
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

adhan n
adhan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

adiabatyczny adj
adiabaattinen
(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

administracja ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja n
hallinto
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
kuraattori selvitysmies
osoba zarządzająca czymś

admiralicja ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja n
amiraalikunta
budynek mieszący admiralicję (1.1)
korpus admirałów
władze naczelne marynarki wojennej

admirał adˈmʲiraw n
amiraali
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

admitancja n
admittanssi
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
adoptio
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adopcyjny adj
adoptio-
związany z adopcją, dotyczący adopcji

adoptować ˌadɔpˈtɔvaʨ̑ v
adoptoida
dokonywać / dokonać adopcji

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
adrenaliini
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres ˈadrɛs n
osoite
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy n
sähköpostiosoite
(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat aˈdrɛsat n
vastaanottaja
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

adsorpcja atˈsɔrpʦ̑ʲja n
adsorptio
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adular aˈdular n
adulaari
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

adware n
mainosohjelma
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

adwent ˈadvɛ̃nt n
adventti
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwokat adˈvɔkat n
asianajaja
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adwokat diabła adˈvɔkad ˈdʲjabwa n
paholaisen asianajaja
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

adygejski n
adyge
(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski;

aeracja ˌaɛˈraʦ̑ʲja n
ilmastus
napowietrzanie;

aerator ˌaɛˈratɔr n
ilmastin
ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się;
urządzenie do napowietrzania wody

aerobiologia ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja n
aerobiologia
nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

aerodynamiczny ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
aerodynaaminen
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

aerodynamika ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika n
aerodynamiikka
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

aerograf n
retussiruisku
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

aerologia ˌaɛrɔˈlɔɟja n
aerologia
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

aerometria ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja n
aerometria
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

aerożel ˌaɛˈrɔʒɛl n
aerogeeli
materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości

afazja aˈfazʲja n
afasia
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afektacja ˌafɛkˈtaʦ̑ʲja n
maneeri
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

afereza ˌafɛˈrɛza n
afereesi
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
afganistanilainen
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistan u

afisz ˈafʲiʃ n
juliste
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

aforyzm aˈfɔrɨsm̥ n
aforismi
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afro ˈafrɔ n
afro afrokampaus
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afroamerykański adj
afroamerikkalainen
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afrodyzjak ˌafrɔˈdɨzʲjak n
afrodisiaka
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
afrikaans
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykata n
affrikaatta
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarto-szczelinowa;

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
afrikkalainen
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agat ˈaɡat n
akaatti
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

agawa aˈɡava n
agaave
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

agencja aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
toimisto
firma świadcząca różne usługi

agent ˈaɡɛ̃nt n
agentti
pracownik wywiadu
przedstawiciel jakiejś firmy
tajny pracownik policji lub służb specjalnych

aglomeracja n
agglomeraatio
(urbanistyka, urbanistyczny) zespół miasto i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego;
nagromadzenie, skupienie czegoś; (także, też) to, co zostało zgromadzone

aglutynacyjny adj
agglutinatiivinen
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany

agnat ˈaɡnat n
agnaatti
(dawniej, dawny) krewny w linii męskiej

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
agnostismi agnostisismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agnostyczny ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
agnostinen
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami

agnostyk aˈɡnɔstɨk n
agnostikko
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

agonia aˈɡɔ̃ɲja n
agonia
stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agora aˈɡɔra n
agora
(historia, historyczny, historycznie) podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich państwach-miastach

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
torikammo
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agrafka aˈɡrafka n
hakaneula
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agregat aˈɡrɛɡat n
aggregaatti
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

agresja aˈɡrɛsʲja n
aggressio
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

agrest ˈaɡrɛst n
karviainen karviaismarja
(spożywczy) owoc agrestu (1.1)

agresywność n
agressiivisuus
cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
aggressiivinen
zachowujący się wrogo, napastliwie

agrobiologia n
agrobiologia
nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

agronomia ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
maataloustiede agronomia
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

aha ˈaxa interjection
ahaa
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia

ahoj aˈxɔj interjection
ohoi
pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy

aikido ajˈcidɔ n
aikido
japońska sztuka samoobrony;

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
akaasia
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
akatemia
instytucja, towarzystwo naukowe
szkoła wyższa;

akademicki ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
akateeminen
(szkolnictwo, szkolny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
zgodny z określonymi, utartymi wzorami

akademik ˌakaˈdɛ̃mʲik n
asuntola
(studencki) dom akademicki;

akadyjski adj
akkadi
dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

akadyjski n
akkadi
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akant ˈakãnt n
akantti
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1);
(botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .

akapit aˈkapʲit n
kappale
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
paino
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akceptacja ˌakʦ̑ɛpˈtaʦ̑ʲja n
hyväksyntä
wyrażenie zgody

akceptować ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑ v
hyväksyä
aprobować coś

akcja ˈakʦ̑ʲja n
osake
papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

akcjonariusz ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
osakkeenomistaja
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

akcyza akˈʦ̑ɨza n
valmistevero
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

aklimatyzacja n
akklimatisaatio
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;

akolita ˌakɔˈlʲita n
akoluutti
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

akomodacja ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja n
sopeutuminen
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

akompaniować ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑ v
säestää
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akord ˈakɔrt n
sointu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
harmonikka hanuri
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akredytacja n
akkreditointi
oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

akredytować v
akkreditoida
udzielać akredytacji

akrobata ˌakrɔˈbata n
akrobaatti
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatyczny adj
akrobaattinen
związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
akrofobia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akrolit aˈkrɔlʲit n
akroliitti
(sztuka) (starożytność) w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

akromegalia n
akromegalia
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

akropol aˈkrɔpɔl n
Akropolis
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu

aksamit aˈksãmʲit n
sametti
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksamitka ˌaksãˈmʲitka n
samettikukat
(botanika, botaniczny) Tagetes, kwitnąca roślina ozdobna;

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
aksiooma
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

aksolotl aˈksɔlɔtl̥ n
aksolotli
(zoologia, zoologiczny) forma larwalna niektórych płazów zdolna do rozmnażania płciowego

akson ˈaksɔ̃n n
aksoni
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

akt akt n
asiakirja
(urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument

akt urodzenia ˈakt ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲa n
syntymätodistus
akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

aktomiozyna n
aktomyosiini
(biochemia, biochemiczny) powstający w wyniku skurczu mięśnia kompleks dwóch białek: aktyny i miozyny;

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
näyttelijä
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka akˈtɔrka n
näyttelijätär näyttelijä
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
ajankohtainen
dotyczący teraźniejszości

aktuariusz n
aktuaari
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;

aktyn ˈaktɨ̃n n
aktinium
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktywa n
omaisuus
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywacja ˌaktɨˈvaʦ̑ʲja n
aktivointi
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) wzmaganie działania jakiegoś procesu, mechanizmu, organizmu

aktywizm n
aktivismi
(filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością
czynna postawa; bycie aktywnym

aktywność akˈtɨvnɔɕʨ̑ n
aktiviteetti
(chemia, chemiczny) pozorne efektywne stężenie substancji w roztworze;
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

aktywny akˈtɨvnɨ adj
aktiivinen
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

akumulacja n
kerääntyminen
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
akku
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akupresura ˌakuprɛˈsura n
akupainanta
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
akupunktio
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akustyczny adj
akustinen
odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

akustyka n
akustiikka
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach
(fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
kätilö
(przestarzałe, przestarzały) położna;

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
akvamariini
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwarium aˈkfarʲjũm n
akvaario
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwedukt aˈkfɛdukt n
akvedukti
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

alabaster ˌalaˈbastɛr n
alabasteri
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alanina n
alaniini
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm ˈalarm n
hälytys
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

alba ˈalba n
alba
długa biała szata liturgiczna księży katolickich;

albatros alˈbatrɔs n
albatrossi
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański alˈbãj̃sʲci adj
albanialainen albania
związany z Albanią, dotyczący Albanii

albański alˈbãj̃sʲci n
albania
język używany przez Albańczyków;

albedo alˈbɛdɔ n
heijastussuhde
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
albedo
biała część skórki w owocach cytrusowych

albinizm alˈbʲĩɲism̥ n
albinismi
(botanika, botaniczny) brak chlorofilu
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;

albinos alˈbʲĩnɔs n
albiino
człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albit ˈalbʲit n
albiitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

albo ˈalbɔ conjunction
vai
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album ˈalbũm n
albumi
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
alkemia
średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto

alchemik alˈxɛ̃mʲik n
alkemisti
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

alczyk ˈalʧ̑ɨk n
pikkuruokki
(ornitologia, ornitologiczny) Alle alle, mały morski ptak z rodziny alk;

aldehyd alˈdɛxɨt n
aldehydi
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldosteron ˌaldɔˈstɛrɔ̃n n
aldosteroni
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
mutta
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
allegoria
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegorycznie ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ adv
allegorisesti
przenośnie, w sposób alegoryczny

alegoryczny ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
allegorinen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

aleja aˈlɛja n
valtakatu
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

aleksandryt n
aleksandriitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

aleksytymia n
aleksitymia
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alemański n
alemannimurteet
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

alergen aˈlɛrɡɛ̃n n
allergeeni
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia aˈlɛrʲɟja n
allergia
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
allerginen
związany z alergią

alergik aˈlɛrʲɟik n
allergikko
osoba uczulona na działanie alergenów

aleucki adj
aleutti
związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

alfa ˈalfa n
alfa
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

alfabet alˈfabɛt n
aakkoset kirjaimisto
zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabetyczny ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ adj
aakkosellinen
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie
odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem

alfanumeryczny adj
aakkosnumeerinen
(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

algebra alˈɡɛbra n
algebra
jeden z działów matematyki;

algebraiczny adj
algebrallinen
dotyczący algebry

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
algerialainen
odnoszący się do państwa Algieria

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
algoritmi
sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

algorytmiczny adj
algoritminen
związany z algorytmami, algorytmiką, dotyczący algorytmów, algorytmiki

alibi aˈlʲibʲi n
alibi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
alligaattori
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

aliteracja ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja n
alkusointu
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

alka ˈalka n
ruokki
(ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

alka olbrzymia n
siivetönruokki
(ornitologia, ornitologiczny) Pinguinus impensis, wymarły nielotny gatunek ptaka z rodziny alk;

alkaliczny adj
alkali
(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

alkaloid ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it n
alkaloidi
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

alkan ˈalkãn n
alkaani
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alken ˈalkɛ̃n n
alkeeni
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkin ˈalʲcĩn n
alkyyni
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkohol alˈkɔxɔl n
alkoholi
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
alkoholi alkoholijuoma
(handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
alkoholisti
osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
alkoholismi
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

alkoholowy ˌalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholipitoinen
zawierający alkohol; związany z alkoholem

alkowa alˈkɔva n
alkovi
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

allel ˈalːɛl n
alleeli
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
halleluja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

almanach alˈmãnax n
almanakka
rodzaj publikacji;

aloes aˈlɔɛs n
aaloe
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych;

alokacja ˌalɔˈkaʦ̑ʲja n
allokointi jakaminen jako
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe
planowe rozdysponowanie czegoś;

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
allotropia
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

aloza aˈlɔza n
silli
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

alpaka alˈpaka n
alpakka
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
wełna z lamy (1.1)

alpinista ˌalpʲĩˈɲista n
vuorikiipeilijä
osoba uprawiająca alpinizm;

altana alˈtãna n
huvimaja
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

altannik n
lavastaja
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Ptilonorhynchidae;

alternator ˌaltɛrˈnatɔr n
vaihtovirtageneraattori
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

alternatywny adj
vaihtoehtoinen
taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości
taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
altruismi
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

altówka alˈtufka n
alttoviulu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

aluzja aˈluzʲja n
alluusio
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

alzacki alˈzaʦ̑ʲci adj
elsassi
związany z Alzacją

amarylis ˌãmaˈrɨlʲis n
amaryllis
(botanika, botaniczny) Amaryllis L., monotypowy rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

amator ãˈmatɔr n
amatööri
miłośnik, ktoś oddany czemuś
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

amazonit ˌãmaˈzɔ̃ɲit n
amatsoniitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

ambasada ˌãmbaˈsada n
suurlähetystö
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
suurlähettiläs lähettiläs
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambicja ãmˈbʲiʦ̑ʲja n
kunnianhimo
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambigram ãmˈbʲiɡrãm n
ambigrammi
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

ambitny ãmˈbʲitnɨ adj
kunnianhimoinen
charakteryzujący się ambicją; taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

ambiwalencja ˌãmbʲivaˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
ambivalenssi
współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

ambiwalentny ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ adj
ristiriitainen
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

ambona ãmˈbɔ̃na n
saarnastuoli
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambrozja ãmˈbrɔzʲja n
tuoksukki
(botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
ambrosia
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

ameba ãˈmɛba n
amebat
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen ˈãmɛ̃n interjection
aamen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk ãˈmɛrɨk n
amerikium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizm ˌãmɛrɨˈkãɲism̥ n
amerikanismi
cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

amerykanizować v
amerikkalaistaa
narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
amerikkalainen yhdysvaltalainen
dotyczący Ameryki (kontynentu)
yhdysvaltalainen amerikkalainen
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

ametyst ãˈmɛtɨst n
ametisti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
amfetamiini
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfibia ãw̃ˈfʲibʲja n
amfibi
(motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze

amfiteatr ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥ n
amfiteatteri
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

amfora ãw̃ˈfɔra n
amfora
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amharski ãmˈxarsʲci n
amhara
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
aminohappo
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

amnestia ãmˈnɛstʲja n
amnestia
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnezja ãmˈnɛzʲja n
amnesia
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
ammoniakki
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amonit ãˈmɔ̃ɲit n
ammoniitti
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;

amortyzator ˌãmɔrtɨˈzatɔr n
iskunvaimennin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

amper ˈãmpɛr n
ampeeri
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperomierz ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ n
ampeerimittari
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

amplituda ˌãmplʲiˈtuda n
amplitudi
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
amputaatio
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
amputoida
dokonywać amputacji

amsterdamczyk ˌãmstɛrˈdãmʧ̑ɨk n
amsterdamilainen
mieszkaniec Amsterdamu

amulet ãˈmulɛt n
amuletti
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

amuzja ãˈmuzʲja n
amusia
(medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;

anabioza n
anabioosi
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachroniczny adj
anakronistinen
niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
ajoitusvirhe
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

anadromiczny adj
anadrominen
(ichtiologia, ichtiologiczny) taki, który odbywa wędrówkę w górę rzeki

anagram ãˈnaɡrãm n
anagrammi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakolut n
anakoluutti
(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
anakonda
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

analcym n
analsiimi
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów, Na[AlSi2O6] x H2O;

analityk ˌãnaˈlʲitɨk n
analyytikko
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

analiza ˌãnaˈlʲiza n
analyysi
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizować ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
analysoida
przeprowadzać proces analizy

analogia ˌãnaˈlɔɟja n
analogia
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

analogicznie adv
analogisesti
w sposób analogiczny

analogiczny ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ adj
analoginen
podobny do czegoś

analogowy adj
analoginen
(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

ananas ãˈnãnas n
ananas
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
ananas ananaskasvi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju (1.1)

anarchia ãˈnarxʲja n
anarkia
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

anarchista ˌãnarˈxʲista n
anarkisti
zwolennik anarchizmu

anarchizm ãˈnarxʲism̥ n
anarkismi
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anatema ˌãnaˈtɛ̃ma n
anateema
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
anatomia
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
anatominen
związany z anatomią, dotyczący anatomii

andorski ãnˈdɔrsʲci adj
andorralainen
odnoszący się do Andory (państwa)

androgyne n
androgyyni
(seksuologia, seksuologiczny) osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety

android ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it n
androidi
robot mający postać człowieka;

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
andrologia
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

androsteron n
androsteroni
(biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy

anegdota ˌãnɛɡˈdɔta n
anekdootti
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

aneks kuchenny n
keittokomero
część pomieszczenia mieszkalnego, która pełni rolę kuchni

anemo- ãˈnɛ̃mɔ
anemo-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wiatrem

anestetyk n
anesteetti
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
englantilainen englanti
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
englanti englantilainen
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

anglicyzm ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥ n
anglismi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglikanizm n
anglikaanisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła

anglikański adj
anglikaaninen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

angstrem ˈãŋkstrɛ̃m n
ångström
(fizyka, fizyczny) jednostka długości równa jednej dziesięciomiliardowej części metra;

ani ˈãɲi conjunction
-kä
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

anielski ãˈɲɛlsʲci adj
enkelimäinen
na wzór anioła
związany z aniołami

anihilacja n
annihilaatio
zniszczenie, unicestwienie

animacja ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja n
animaatio
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

animista ˌãɲĩˈmʲista n
animisti
osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

animistyczny adj
animistinen
związany z animizmem, właściwy animizmowi

animizm ãˈɲĩmʲism̥ n
animismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

anion ˈãɲjɔ̃n n
anioni
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł ˈãɲɔw n
enkeli
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

ankieta ãŋʲˈcɛta n
katsaus
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

anoda ãˈnɔda n
anodi
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anomalia ˌãnɔ̃ˈmalʲja n
anomalia
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anonimowość ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑ n
anonymiteetti
cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
anonyymi
o nieujawnionym nazwisku

anorak ãˈnɔrak n
anorakki
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;

anorgazmia n
anorgasmia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu;

anortyt n
anortiitti
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

anosmia n
anosmia
(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

antarktyczny adj
antarktinen etelänapa-
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena ãnˈtɛ̃na n
antenni
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antologia ˌãntɔˈlɔɟja n
antologia
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
antonyymi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antonomazja n
antonomasia
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą;

antropocen n
antroposeeni
(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryzm n
ihmiskeskeisyys
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropofagia ˌãntrɔpɔˈfaɟja n
antropofagia
(literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

antropofobia ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja n
antropofobia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

antropolog ˌãntrɔˈpɔlɔk n
antropologi
badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
antropologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
antropologinen
związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropomorfizm ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
antropomorfismi
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

antyamerykański adj
antiamerikkalainen
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

antybakteryjny ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ adj
antibakteerinen
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiotyczny adj
antibioottinen
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
antibiootti
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antybohater ˌãntɨbɔˈxatɛr n
antisankari
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

antychryst n
antikristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antycyklon n
korkeapaine
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antycząstka n
antihiukkanen
(fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii

antyfaszystowski ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci adj
antifasistinen
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfaszyzm ˌãntɨˈfaʃɨsm̥ n
antifasismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

antyfeminizm n
antifeminismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antygen ãnˈtɨɡɛ̃n n
antigeeni
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antyk ˈãntɨk n
antiikki
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
antikommunismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykoncepcja ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
ehkäisy
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
antilooppi
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
antimateria
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
antimoni
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antynomia n
antinomia
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo, że osobno zdają się być prawdziwe;

antyoksydacyjny adj
antioksidanttinen
taki, który przeciwdziała utlenianiu się pierwiastków i związków

antypapież ˌãntɨˈpapʲjɛʃ n
vastapaavi
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
antipatia
niechęć do kogoś

antysemicki ˌãntɨsɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
antisemiittinen
wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
antisemitismi juutalaisvastaisuus
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyteizm ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
antiteismi
aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym

antywojenny ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ adj
sodanvastainen
potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

anyż ˈãnɨʃ n
anis
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

anyż gwiaździsty ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈʥ̑istɨ n
tähtianis
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

aorta aˈɔrta n
aortta
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aoryst aˈɔrɨst n
aoristi
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aparat aˈparat n
koneisto
(medycyna, medyczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad
urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
kamera valokuvakamera
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat słuchowy n
kuulolaite
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

aparatczyk n
apparatsikki
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

apartament ˌaparˈtãmɛ̃nt n
asunto
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

apateizm n
apateismi
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

apatia aˈpatʲja n
apatia
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatyczny ˌapaˈtɨʧ̑nɨ adj
apaattinen
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

apatyt aˈpatɨt n
apatiitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

apelacja n
valitus
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

apercepcja ˌapɛrˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
apperseptio
(filozofia, filozoficzny) postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów;

apetyt aˈpɛtɨt n
ruokahalu
chęć jedzenia, łaknienie;

aphelium n
apheli
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;

aplauz n
suosionosoitus
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikacja ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja n
sovellus
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
zastosowanie

apokaliptyczny adj
apokalyptinen
dotyczący apokalipsy, końca świata

apolipoproteina ˌapɔlʲipɔprɔtɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
apolipoproteiini
(biochemia, biochemiczny) białko wchodzące w skład lipoprotein;

apolliński adj
apolloninen
związany z Apollem, dotyczący Apolla

apoptoza ˌapɔˈptɔza n
apoptoosi
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

aporia aˈpɔrʲja n
aporia
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

apostoł aˈpɔstɔw n
apostoli lähetyssaarnaaja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apostrof aˈpɔstrɔf n
heittomerkki apostrofi
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apostrofa n
apostrofi
figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

apoteoza ˌapɔtɛˈɔza n
apoteoosi
wyidealizowanie, wybielenie, przypisywanie, nadawanie istocie bądź rzeczy przymiotów ją idealizujących; przedstawienie jakiejś idei, postaci, wydarzenia w sposób skrajnie subiektywny niepoświęcający żadnej uwagi jakimkolwiek wadom, postrzegający jedynie zalety;

aprobować ˌaprɔˈbɔvaʨ̑ v
hyväksyä
uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

apsik aˈpʲɕik interjection
ätsii ätsiih
…naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania

apsyda apˈsɨda n
apsis
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

apteka apˈtɛka n
apteekki
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarz apˈtɛkaʃ n
apteekkari
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

aquapark akˈfapark n
vesipuisto
wodny park rozrywki z kompleksem basenów, zjeżdżalni itp.;

ara ˈara n
ara
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

ara modra ˈara ˈmɔdra n
siniara
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

arabski aˈrapsʲci adj
arabialainen
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski aˈrapsʲci n
arabia
język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arachnofobia ˌaraxnɔˈfɔbʲja n
araknofobia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci adj
aragonia
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
aragonia
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

aramejski ˌarãˈmɛjsʲci adj
aramea
związany z Aramejczykami, z dawną Syrią

aramejski ˌarãˈmɛjsʲci n
aramea
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

aranżacja n
sovitus
zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej

arbitralny ˌarbʲiˈtralnɨ adj
mielivaltainen
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

arboretum ˌarbɔˈrɛtũm n
puulajipuisto
wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;

arbuz ˈarbus n
vesimeloni arbuusi
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
arkaainen antiikkinen
będący typowym dla dawnych czasów

archaizm n
arkaismi
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanioł arˈxãɲɔw n
arkkienkeli ylienkeli
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
arkeologi
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
arkeologia
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archetyp arˈxɛtɨp n
arkkityyppi
(literacko) pierwowzór postaci
(psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

archimandryta n
arkkimandriitta
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich
w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji

archipelag ˌarxʲiˈpɛlak n
saaristo
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt arˈxʲitɛkt n
arkkitehti
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

architektoniczny ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
arkkitehtoninen
(architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla/za pomocą architektury

architektura ˌarxʲitɛkˈtura n
arkkitehtuuri
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

architraw arˈxʲitraf n
arkkitraavi
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

archiwizacja n
arkistointi
zbieranie i porządkowanie, katalogowanie materiałów archiwalnych

archiwum arˈxʲivũm n
arkisto
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
arkkipiispa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
mestariteos
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

arcykapłan n
ylipappi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich;
(teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi

arcyksiążę n
arkkiherttua
austriacki tytuł książęcy
osoba nosząca tytuł (1.1)

areszt ˈarɛʃt n
pidättäminen
tymczasowe pozbawienie wolności;

areszt domowy ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ n
kotiaresti
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
pidättää
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

argentyński ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci adj
argentiinalainen
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

argon ˈarɡɔ̃n n
argon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument arˈɡũmɛ̃nt n
argumentti
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;
(matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik

aria ˈarʲja n
aaria
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

ariański arʲˈjä̃j̃sʲci adj
areiolainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

arka ˈarka n
arkki
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arkebuz arˈkɛbus n
hakapyssy
czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 10 do 12 milimetrów

arkusz ˈarkuʃ n
arkki
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

arkusz kalkulacyjny ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ n
laskentataulukko
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

armata arˈmata n
tykki
działo o długiej lufie;

armia ˈarmʲja n
armeija maavoimat
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska – związek operacyjny, składający się z kilku dywizji lub korpusów
(wojskowość, wojskowy) określenie wojsk lądowych danego państwa, bez lotnictwa i marynarki wojennej (armia w tym znaczeniu może obejmować także lotnictwo wojsk lądowych)

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
arroganssi
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci adj
julkea
(książkowy) będący oznaką arogancji
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

aromat aˈrɔ̃mat n
aromi
zapach sprawiający przyjemność

aronia aˈrɔ̃ɲja n
aronia
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

arsen ˈarsɛ̃n n
arseeni
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arsenał arˈsɛ̃naw n
arsenaali
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej

arsenian arˈsɛ̃ɲãn n
arsenaatti
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu arsenowego;

arsenopiryt n
arseenikiisu
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

artefakt arˈtɛfakt n
artefakti
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;
przedmiot wykonany ludzką ręką;

artykuł arˈtɨkuw n
artikkeli
tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
rzecz, która jest przedmiotem handlu

artykuły gospodarstwa domowego ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ n
kodinkone
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

artyleria ˌartɨˈlɛrʲja n
tykistö
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

artysta arˈtɨsta n
taiteilija
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystycznie ˌartɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
taiteellisesti
w sposób artystyczny

artystyczny ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ adj
taiteellinen artistinen
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

arystokracja ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja n
aristokratia
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
ylimys
osoba należąca do arystokracji

arystokratyczny ˌarɨstɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
aristokraattinen
związany z arystokracją

arystotelesowski adj
aristotelilainen
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arystotelizm n
aristotelismi
(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

arytmetyczny ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
aritmeettinen
(przymiotnik) od: arytmetyka

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
aritmetiikka
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

arytmia aˈrɨtmʲja n
rytmihäiriö
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

as a ɛs as n
ässä
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

asafetyda ˌasafɛˈtɨda n
hajupihka pirunpihka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

ascetyczny adj
askeettinen
właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

asceza asˈʦ̑ɛza n
askeesi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

aseksualizm ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
aseksuaalisuus
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

aseksualny ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
aseksuaalinen
(seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego

asembler aˈsɛ̃mblɛr n
konekielelle kääntäjä
(informatyka, informatyczny) program tłumaczący kod języka asemblera na język maszynowy;

asertywność ˌasɛrˈtɨvnɔɕʨ̑ n
itsevarmuus
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;

asfalt ˈasfalt n
asfaltti
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

aspartam asˈpartãm n
aspartaami
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt ˈaspɛkt n
aspekti
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
puoli
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana

aspiryna ˌaspʲiˈrɨ̃na n
aspiriini
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

aspołeczny adj
antisosiaalinen
obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astat ˈastat n
astatiini astaatti
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
astenosfääri
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
asteroidi
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

asterysk aˈstɛrɨsk n
asteriski
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

asteryzm aˈstɛrɨsm̥ n
asterismi
(astronomia, astronomiczny) układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem;
(mineralogia, mineralogiczny) efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości;
znak ⁂;

astma ˈastma n
astma
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astrafobia ˌastraˈfɔbʲja n
astrafobia brontofobia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed błyskawicami

astrofizyk ˌastrɔˈfʲizɨk n
astrofyysikko
specjalista w zakresie astrofizyki

astrofizyka n
astrofysiikka
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrolabium ˌastrɔˈlabʲjũm n
astrolabi
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

astrolog aˈstrɔlɔk n
astrologi
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
astrologia
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astrologiczny ˌastrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
astrologinen
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
astronautti
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
astronomi
specjalista w zakresie astronomii;

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
tähtitiede astronomia
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
astronominen
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią

asturyjski ˌastuˈrɨjsʲci adj
asturialainen
(przymiotnik) od Asturia

asturyjski ˌastuˈrɨjsʲci n
asturialainen
(językoznawstwo, językoznawczy) język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach;

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
epäsymmetrinen
niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymilacja n
assimilaatio
przystosowanie się do życia w obcej społeczności

asymptota ˌasɨ̃mpˈtɔta n
asymptootti
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

asyryjski ˌasɨˈrɨjsʲci adj
assyrialainen
dotyczący Asyrii, związany z Asyrią, pochodzący z Asyrii

asyryjski ˌasɨˈrɨjsʲci n
assyrialainen
(językoznawstwo, językoznawczy) (starożytność) dialekt asyryjski języka akadyjskiego;
(językoznawstwo, językoznawczy) język asyryjski;

asystent n
assistentti avustaja
osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

atak ˈatak n
hyökkäys
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
sydäninfarkti
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atakować ˌataˈkɔvaʨ̑ v
hyökätä
prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
atavistinen
o cechach podobnych jak u odległych przodków

atawizm aˈtavʲism̥ n
atavismi
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
ateisti
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistyczny ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
ateistinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
ateismi
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atlas ˈatlas n
kartasto
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
atmosfääri ilmakehä
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie

atmosferyczny ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
atmofäärinen
związany z atmosferą ziemską

atol ˈatɔl n
atolli kehäriutta
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom ˈatɔ̃m n
atomi
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomowy ˌatɔ̃ˈmɔvɨ adj
ydin
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

atrakcja aˈtrakʦ̑ʲja n
nähtävyys
(książkowy) coś wyjątkowo interesującego, dostarczającego przyjemności lub rozrywki

atrakcyjny ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
puoleensavetävä
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
muste
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atrofia aˈtrɔfʲja n
atrofia
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atropina n
atropiini
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atrybut aˈtrɨbut n
attribuutti
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

attaché n
attasea
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego;

atut ˈatut n
valtti
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru
cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki

atłas ˈatwas n
satiini
(włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

audiencja awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja n
audienssi
oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

audiobook n
äänikirja
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

audycja awˈdɨʦ̑ʲja n
lähetys
program radiowy;

audyt n
auditointi
okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

audytorium ˌawdɨˈtɔrʲjũm n
auditorio
sala wykładowa, odczytowa;

augment ˈawɡmɛ̃nt n
augmentti
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
huutokauppa
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aura ˈawra n
aura
(medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki

aureola ˌawrɛˈɔla n
sädekehä
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych
świetlista obwódka wokół jakiegoś przedmiotu

australijski ˌawstraˈlʲijsʲci adj
australialainen
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
itävaltalainen
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austro-węgierski adj
itävaltaunkarilainen
związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

autentycznie ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
autenttisesti
w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

autentyczny ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
autenttinen
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

auto ˈawtɔ n
auto
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

auto- ˈawtɔ
auto-
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
omaelämäkerta
własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobiograficzny adj
omaelämäkerrallinen
mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

autobus awˈtɔbus n
bussi linja-auto
(motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autochton n
alkuasukas
rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium

autochtoniczny adj
autoktoninen kotoperäinen
związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

autograf awˈtɔɡraf n
nimikirjoitus
własnoręczny podpis

autokar awˈtɔkar n
bussi
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autokefaliczny adj
autokefaalinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

autoklaw awˈtɔklaf n
autoklaavi
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

autokracja ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja n
autokratia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

automat awˈtɔ̃mat n
automaatti
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

automat sprzedający awˈtɔ̃mat ˌspʃɛdaˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
myyntiautomaatti
automat z drobnymi artykułami do sprzedaży, takimi jak np. napoje, papierosy

automatyczna sekretarka n
puhelinvastaaja
(telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
automaattinen
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
autonomia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autonomiczny ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
autonominen
związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autor ˈawtɔr n
tekijä
twórca, wynalazca, założyciel

autorytaryzm n
autoritarismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli

autorytatywny ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ adj
autoritaarinen
oparty na wiarygodnym autorytecie

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
asiantuntija
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi
wpływ osobisty, powaga, prestiż

autostopowiczka ˌawtɔstɔpɔˈvʲiʧ̑ka n
liftari
kobieta, która podróżuje autostopem

autostrada ˌawtɔˈstrada n
moottoritie
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków;

autunit n
autuniitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autystyczny ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ adj
autistinen
związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm ˈawtɨsm̥ n
autismi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awangarda n
etujoukko
(wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły
avantgardistit
grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

awansować v
ylentää
przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień

awarski n
avaari
(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

awaryjne lądowanie n
hätälasku
(lotnictwo, lotniczy) procedura przedwczesnego lądowania podejmowana ze względu na zaistnienie warunków zagrażających bezpieczeństwu pasażerów w razie dalszego lotu;

awatar aˈvatar n
avatar
(informatyka, informatyczny) personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych
(informatyka, informatyczny) w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

awerroizm n
averroismi
(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

awestyjski n
avesta
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awokado ˌavɔˈkadɔ n
avokado
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

azalia n
atsalea
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest ˈazbɛst n
asbesti
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci adj
azerbaidžanilainen
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski aˈzɛrsʲci adj
azeri
odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
aasialainen
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azot ˈazɔt n
typpi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan aˈzɔtãn n
nitraatti
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azotowy ˌazɔˈtɔvɨ adj
typekäs
(chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot

azuryt aˈzurɨt n
atsuriitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał – zasadowy węglan miedzi;

azymut n
atsimuutti
kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

ałun ˈawũn n
aluna
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) ałun potasowy;
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

aż aʃ conjunction
kunnes
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

ażur n
reikätyö
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) ozdobny układ otworów w dowolnym materiale

baba ˈbaba n
akka
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

babcia ˈbapʲʨ̑a n
mummo
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

babie lato ˈbabʲjɛ ˈlatɔ n
harso
nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni;
intiaanikesä
wczesnojesienne dni;

babiloński ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci adj
babylonialainen
związany z Babilonią, Babilonem

bachor ˈbaxɔr n
kakara
(pejoratywnie, pejoratywny) dziecko, zwłaszcza niegrzeczne ((dawniej, dawny) szczególnie żydowskie)

badanie baˈdãɲɛ n
tutkimus
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
sprawdzenie stanu zdrowia

badać ˈbadaʨ̑ v
tutkia
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim
przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
sulkapallo
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

bagaż ˈbaɡaʃ n
matkatavarat
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik baˈɡaʒʲɲik n
matkatavarasäiliö
miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach

bagażnik dachowy n
kattoteline
(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagietka baˈɟɛtka n
patonki
(spożywczy) długa, cienka bułka;

bagnet ˈbaɡnɛt n
bajonetti pistin
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagno ˈbaɡnɔ n
suo
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bajka ˈbajka n
satu
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;

bajka na dobranoc n
iltasatu
historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

bajt bajt n
tavu
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak bak n
polttoainesäiliö
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakalaureat n
ylioppilas
(edukacja, edukacyjny) anglosaski najniższy uniwersytecki stopień naukowy

bakelit baˈkɛlʲit n
bakeliitti
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

bakszysz n
juomaraha
w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna

bakteria bakˈtɛrʲja n
bakteeri
(biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriologia ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja n
bakteriologia
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteriologiczny adj
bakteriologinen
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

baktrian ˈbaktrʲjãn n
kameli
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny

bakłażan bakˈwaʒãn n
munakoiso
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;

bal bal n
tanssiaiset
(choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

balerina ˌbalɛˈrʲĩna n
balettitanssijatar
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą
tancerka, solistka zespołu baletowego

balet ˈbalɛt n
baletti
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

baletnica ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a n
balettitanssijatar
kobieta, która tańczy w balecie

balista baˈlʲista n
ballista
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;

balistyczny ˌbalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
ballistinen
taki, który leci po krzywej balistycznej
związany z balistyką, dotyczący balistyki

balkon ˈbalkɔ̃n n
parveke
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

ballada balˈːada n
balladi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

balon ˈbalɔ̃n n
kuumailmapallo
(lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;
ilmapallo
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

balsam ˈbalsãm n
balsami
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

balustrada ˌbaluˈstrada n
kaide
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

bambus ˈbãmbus n
bambu
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banalność n
banaalius
cecha tego, co banalne

banalny bãˈnalnɨ adj
lattea
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan ˈbãnãn n
banaani
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
(spożywczy) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

banał ˈbãnaw n
banaliteetti
brak oryginalności w czymś
powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

bandaż ˈbãndaʃ n
kääre
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażować ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑ v
laastaroida
zakładać bandaż, owijać bandażem

bandyta bãnˈdɨta n
bandiitti
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

bangladeski ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci adj
bangladeshilainen
związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

banjo ˈbãn͇ʤ̑ɔ n
banjo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank bãŋk n
pankki
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
(medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

bank spermy ˈbãŋk ˈspɛrmɨ n
spermapankki
(potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

bankier n
pankkiiri
właściciel lub dyrektor banku

bankiet ˈbãŋcɛt n
banketti juhla-ateria
wystawne, uroczyste przyjęcie

banknot ˈbãŋknɔt n
seteli
(bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę;

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
pankkiautomaatti
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankructwo bãŋˈkruʦ̑tfɔ n
konkurssi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd
utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych

baptystyczny adj
baptisti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

baptyzm ˈbaptɨsm̥ n
baptismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

bar bar n
barium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
baari
(gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
(gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

baran ˈbarãn n
pässi
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy

baranek baˈrãnɛk n
karitsa
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran
(potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba

baranina ˌbarãˈɲĩna n
lampaanliha
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

barbarzyński adj
barbaarinen
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barbituran n
barbituraatti
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

barczysty adj
harteikas
szeroki w barkach

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
oikein
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

barglik n
vilistäjä
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Acanthisittidae

barion n
baryoni
(fizyka, fizyczny) fermion o niezerowej liczbie barionowej

bark bark n
hartia
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barkentyna ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na n
kuunarilaiva
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

barok ˈbarɔk n
barokki
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barokowy ˌbarɔˈkɔvɨ adj
barokki
(sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
barometri
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron ˈbarɔ̃n n
paroni
niski tytuł arystokratyczny;

baronet baˈrɔ̃nɛt n
baronetti
dziedziczny, nieszlachecki brytyjski tytuł honorowy;
mężczyzna noszący tytuł (1.1)

barszcz barʃʧ̑ n
borssi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kwaśna zupa;

barykada ˌbarɨˈkada n
barrikadi
(wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

baryton baˈrɨtɔ̃n n
baritoni
głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

bas bas n
basso
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa; każdy instrument o niskich dźwiękach

baseball n
baseball
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen ˈbasɛ̃n n
allas
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) region wokół morza lub innego zbiornika wodnego
allas uima-allas
forma skrócona od basen pływacki

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
baskilainen baski
związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski baˈsʲcijsʲci n
baski baskin kieli
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

baszkirski adj
baškiiri
związany z Baszkirami

baszkirski n
baškiiri
(językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski;

bat bat n
baht
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii;

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
pataljoona
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

batat n
bataatti
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

bateria baˈtɛrʲja n
patteri
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

batik ˈbatʲik n
batiikki
(włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

batuta baˈtuta n
tahtipuikko pinna
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

batymetria ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja n
batymetria
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

batyskaf baˈtɨskaf n
batyskafi
statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

bawarski baˈvarsʲci adj
baijerilainen
pochodzący z Bawarii

bawełna baˈvɛwna n
puuvilla
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
(botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;

bawełniany ˌbavɛwʲˈɲãnɨ adj
puuvillainen
wykonany z bawełny

bawół ˈbavuw n
puhveli
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza ˈbaza n
kanta
główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania

baza danych n
tietokanta
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt ˈbazalt n
basaltti
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazar ˈbazar n
basaari
teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazgrać ˈbazɡraʨ̑ v
piirrellä
(potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

bazylia baˈzɨlʲja n
basilika
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazylika baˈzɨlʲika n
basilika
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

bazyliszek n
basiliski
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
(mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się ˈbaʨ̑‿ɕɛ v
pelätä
martwić się, niepokoić się
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bałkanizacja n
balkanisaatio
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałkański bawˈkãj̃sʲci adj
Balkanin
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
(geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

bałtycki bawˈtɨʦ̑ʲci adj
balttilainen
od Bałtyk

bałwan ˈbawvãn n
lumiukko
figura człowieka ulepiona ze śniegu;

bałwochwalstwo n
epäjumalanpalvelus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kult bożków (bałwanów)

bańka ˈbãɲka n
kupla
(potocznie, potoczny) bańka mydlana

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
saippuakupla
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

bażant ˈbaʒãnt n
fasaani
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

bażyna n
variksenmarja
(botanika, botaniczny) Empetrum L. rodzaj krzewinek należących do rodziny wrzosowatych

beatyfikacja ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
beatifikaatio
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

beatyfikować v
autuuttaa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś błogosławionym

beczeć ˈbɛʧ̑ɛʨ̑ v
määkiä
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka ˈbɛʧ̑ka n
tynnyri
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami;

bednarz ˈbɛdnaʃ n
tynnyrintekijä
rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

befsztyk ˈbɛfʃtɨk n
pihvi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

begonia bɛˈɡɔ̃ɲja n
begonia
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

behawioryzm n
behaviorismi
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bejsbolówka n
lippalakki
sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie

bekasik bɛˈkaɕik n
jänkäkurppa
(ornitologia, ornitologiczny) Lymnocryptes minimus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

bekać ˈbɛkaʨ̑ v
röyhtäistä
odbijać się

bekaśnica n
kotilokurki
(ornitologia, ornitologiczny) Aramus guarauna, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

bekerel n
becquerel
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
belgialainen
odnoszący się do Belgii lub Belgów

belgradzki bɛlˈɡraʦ̑ʲci adj
belgradilainen
związany z Belgradem (stolicą Serbii)

belizeński ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci adj
belizeläinen
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

belka ˈbɛlka n
palkki
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo
(technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie
długi, obrobiony pień drzewa

belona bɛˈlɔ̃na n
nokkakala
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

belweder bɛlˈvɛdɛr n
näköalapaikka
(architektura, architektoniczny) widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu;

bemol ˈbɛ̃mɔl n
alennettu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

beneficjent n
edunsaaja
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś

benzen n
bentseeni
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
bensiini
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

berdysz ˈbɛrdɨʃ n
pertuska
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

beret ˈbɛrɛt n
baskeri
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

beri-beri n
beriberi
(medycyna, medyczny) awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1;

berkel ˈbɛrkɛl n
berkelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

berlińczyk bɛrˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
berliiniläinen
mieszkaniec Berlina

berliński bɛrˈlʲĩj̃sʲci adj
berliinin
odnoszący się do miasta Berlin

bermudy n
bermudat
męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży

bermudzki adj
bermudalainen
dotyczący Bermudów

bernikla białolica bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲiʦ̑a n
valkoposkihanhi
(ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bernikla obrożna bɛrʲˈɲikla ɔbˈrɔʒna n
sepelhanhi
(ornitologia, ornitologiczny) Branta bernicla, gatunek gniazdujący w arktycznej tundrze;

bernikla rdzawoszyja bɛrʲˈɲikla ˌrʣ̑avɔˈʃɨja n
punakaulahanhi
(ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze;

beryl ˈbɛrɨl n
beryllium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

berło ˈbɛrwɔ n
valtikka
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

bestseller bɛˈstsɛlɛr n
bestselleri
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny

beton ˈbɛtɔ̃n n
betoni
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betoniarka ˌbɛtɔ̃ˈɲarka n
betonimylly
maszyna do wyrobu betonu

betonowy ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ adj
betoni-
wykonany z betonu

bez bɛs n
saksanheisi seljat
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez bɛs preposition
ilman
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez grosza przy duszy adj
pennitön
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, bez środków do życia

bez pracy nie ma kołaczy bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwaʧ̑ɨ proverb
vaikeuksien kautta voittoon
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

bez- bɛs bɛz prefix
-ton
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

beza ˈbɛza n
marenki
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholiton
niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
väritön
nie mający barwy

bezbolesny adj
kivuton
niepowodujący, niesprawiający bólu

bezbożny bɛzˈbɔʒnɨ adj
jumalaton
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

bezcenny bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
mittaamattoman arvokas
mający ogromną wartość

bezchmurny bɛsˈxmurnɨ adj
pilvetön
charakteryzujący się brakiem chmur

bezczelność bɛʃˈʧ̑ɛlnɔɕʨ̑ n
röyhkeys
nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie

bezczelny bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ adj
loukkaava
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezdenny adj
pohjaton
taki, który wydaje się nie mieć dna

bezdomność bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑ n
asunnottomuus
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
koditon asunnoton
taki, który nie ma domu

bezduszny bɛzˈduʃnɨ adj
kylmä
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

bezdyskusyjny adj
kieltämätön
niepodlegający dyskusji

bezdzietność bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑ n
lapsettomuus
nieposiadanie potomstwa;

bezdzietny bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ adj
lapseton
niemający dzieci, potomstwa

bezdźwięczny adj
soinniton
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka przy wymawianiu, której nie drżą więzadła głosowe
nie wydający dźwięku (głosu)

bezglutenowy ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ adj
gluteeniton
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
rajaton
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

bezgrzeszny adj
synnitön
(poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny

bezgwiezdny adj
tähdetön
nie mający gwiazd

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
nimetön
nie mający imienia czy nazwy

bezinteresowny ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
epäitsekäs
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

bezkarność n
rankaisemattomuus
uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

bezkrwawy adj
veretön
taki, który obywa się bez rozlewu krwi

bezkrytyczny ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑nɨ adj
kritiikitön
pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu

bezkręgowiec n
selkärangaton
(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

bezlistny bɛzˈlʲistnɨ adj
lehdetön
taki, który nie ma liści

bezmięsny bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
lihaton
o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

bezmyślny adj
ajattelematon
taki, który nad niczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze

beznadzieja ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇ja n
epätoivo
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
infinitiivi
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
persoonaton
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezołowiowy adj
lyijytön
niezawierający ołowiu

bezpaństwowy adj
kansalaisuudeton
nie mający przynależności państwowej; nie należący do żadnego z państw

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
turvallisuus turva
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
sulake
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
turvallinen
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi
taki, który nie stwarza zagrożenia

bezpodstawny ˌbɛspɔtˈstavnɨ adj
perusteeton
nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

bezprzewodowy adj
langaton
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezpłatny bɛsˈpwatnɨ adj
ilmainen
taki, za który nie pobiera się opłaty

bezpłetwiec n
puuhanhi
(ornitologia, ornitologiczny) Anseranas semipalmata, gatunek ptaka z rzędu blaszkodziobych;

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
avuttomuus
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

bezradny bɛzˈradnɨ adj
avuton
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
työttömyys
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
työtön
bez pracy, bez zajęcia

bezrogi adj
sarveton
(zoologia, zoologiczny) nie mający rogów

bezręki bɛzˈrɛ̃ŋʲci adj
kädetön
niemający rąk

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
unettomuus
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
avuton
bez sił, niezdolny do walki
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezszwowy adj
saumaton
nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
huoleton
nie mający trosk, zmartwień

bezustannie adv
yhtäjaksoisesti
bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

bezwartościowy ˌbɛzvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
arvoton
nieposiadający żadnej wartości

bezwarunkowy ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ adj
ehdoton
nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

bezwietrzny bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ adj
tyyni
charakteryzujący się brakiem wiatru

bezwodny adj
vedetön
pozbawiony wody, wilgoci

bezwstydny bɛsˈfstɨdnɨ adj
häpeilemätön
taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów
taki, który świadczy o braku skromności

bezwzględny bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
armoton
okrutny, pozbawiony współczucia

bezwładność bɛzˈvwadnɔɕʨ̑ n
inertia
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

bezwłosy bɛzˈvwɔsɨ adj
karvaton
niemający włosów, będący bez włosów

bezzałogowy adj
miehittämätön
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

bezzębny bɛzˈːɛ̃mbnɨ adj
hampaaton
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

bełkot ˈbɛwkɔt n
diibadaaba
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie

bełt bɛwt n
vasama
pocisk kuszy;

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
beesi beige
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

biała herbata ˈbʲjawa xɛrˈbata n
valkoinen tee
herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
leukemia
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białas n
kalpeanaaama
(potocznie, potoczny) (slangowo) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o białej skórze, człowiek białej rasy

białawy bʲjaˈwavɨ adj
valkeahko
mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

białko ˈbʲjawkɔ n
proteiini valkuaisaine
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
valkovenäläinen valkovenäjä
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
valkovenäjä
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białorzytka ˌbʲjawɔˈʒɨtka n
kivitasku
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

białowłosy adj
vaaleahiuksinen
taki, który ma białe włosy

białozór bʲjaˈwɔzur n
tunturihaukka
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

biały ˈbʲjawɨ adj
valkoinen valkea
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biblijny bʲiˈblʲijnɨ adj
raamatullinen
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliograf n
bibliografi
(rzadki, rzadko używany) specjalista w dziedzinie bibliografii

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
bibliografia
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
kirjasto
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
kirjastonhoitaja
pracownik biblioteki;

bibuła n
imupaperi
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

biceps n
hauis
(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bidet ˈbʲidɛt n
bidee
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

biec bʲjɛʦ̑ v
juosta
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi
o czasie mijać, przemijać

bieda ˈbʲjɛda n
köyhyys
stan braku środków do życia

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
köyhä
taki, któremu brakuje środków do życia

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
leppäkerttu
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) Coccinella septempunctata, biedronka siedmiokropka; biedronka (1.1) o czerwonych skrzydłach z siedmioma czarnymi kropkami;
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

bieg bʲjɛk n
juoksu
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki

bieg płotkarski ˈbʲjɛk pwɔtˈkarsʲci n
aitajuoksu
(sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;

biegacz ˈbʲjɛɡaʧ̑ n
juoksija
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
juosta
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegun ˈbʲjɛɡũn n
napa
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu

biegun magnetyczny ˈbʲjɛɡũn ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ n
magneettinapa
(fizyka, fizyczny) miejsce w materiale magnetycznym, w którym natężenie pola magnetycznego jest największe;
(geografia, geograficzny) miejsce, w którym linie ziemskiego pola magnetycznego tworzą z powierzchnią Ziemi kąt prosty;

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
kura ripuli
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus ˈbʲjɛɡus n
sirri
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Calidris

biegus mały n
lapinsirri
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris temminckii, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegus rdzawy ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ n
isosirri
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegus zmienny ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ n
suosirri
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biel bʲjɛl n
valkea
biały kolor;
biały pigment (barwnik) używany do wyrobu farb
biały ubiór

bielaczek bʲjɛˈlaʧ̑ɛk n
uivelo
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bielik ˈbʲjɛlʲik n
merikotka
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielizna bʲjɛˈlʲizna n
alusvaate
odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

bierne palenie ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ n
passiivinen tupakointi
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
akkusatiivi
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

biernikowy ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ adj
akkusatiivi
(gramatyka) dotyczący biernika

bierny ˈbʲjɛrnɨ adj
passiivimuotoinen
(gramatyka) związany ze stroną bierną
niewykazujący inicjatywy

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
konfirmaatio
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bierzmować bʲjɛʒˈmɔvaʨ̑ v
konfirmoida
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać sakramentu bierzmowania

bieżnia ˈbʲjɛʒʲɲa n
juoksurata
(sport, sportowy) specjalny tor do uprawiania biegów lekkoatletycznych;

bieżnik ˈbʲjɛʒʲɲik n
ura
(motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;

bifobia n
bifobia
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych

bigamia bʲiˈɡãmʲja n
bigamia
pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

bigamista n
kaksiavioinen
ten, kto popełnia bigamię tzn. ma dwie żony

bijekcja n
bijektio
(matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

bikini bʲiˈcĩɲi n
bikinit
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bila ˈbʲila n
biljardipallo
(sport, sportowy) mała, twarda kula do gry w bilard;

bilard ˈbʲilart n
biljardi
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;
pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1);

bilbil n
bulbuli
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny bilbili (Pycnonotidae);

bilet ˈbʲilɛt n
lippu matkalippu
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
biljoona
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bingo ˈbʲĩŋɡɔ interjection
bingo
okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś

bingo ˈbʲĩŋɡɔ n
bingo
rodzaj gry hazardowej

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
biokemia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biochemiczny adj
biokemiallinen
(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

biodegradacja n
biohajoaminen
(biochemia, biochemiczny) proces rozpadu substancji na proste związki organiczne pod wpływem czynników naturalnych – bakterii, grzybów, pierwotniaków i żerowania organizmów wyższych;

biodro ˈbʲjɔdrɔ n
lonkka
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

biogeografia ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja n
biogeografia
nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

biograf ˈbʲjɔɡraf n
elämäkerran kirjoittaja
autor biografii;

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
elämäkerta
opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
elämäkerrallinen biografinen
związany z biografią, dotyczący biografii

biolog ˈbʲjɔlɔk n
biologi
specjalista w zakresie biologii

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
biologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna n
molekyylibiologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
biologinen
związany z biologią, dotyczący biologii

biomedycyna ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
biolääketiede
dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

bioniczny bʲjɔ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
bioninen
związany z bioniką

bionika n
bioniikka
(biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

biopaliwo n
biopolttoaine
paliwo otrzymywane z biomasy;

biopsja ˈbʲjɔpsʲja n
biopsia
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
biodiversiteetti
zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biotop n
biotooppi
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) charakterystyczne środowisko występowania, siedlisko ekologiczne gatunku

birginiak bʲirʲˈɟĩɲak n
allihaahka
(ornitologia, ornitologiczny) Polysticta stelleri, pstrokaczka, kaczka srokata, gatunek kaczki edredonowej;

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
biseksuaalisuus
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biseksualny ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
biseksuaalinen
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

biskup ˈbʲiskup n
piispa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

bistro ˈbʲistrɔ n
bistro
(książkowy) (gastronomia) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
kermavaahto
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa ˈbʲitfa n
taistelu
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biurko ˈbʲjurkɔ n
kirjoituspöytä
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro ˈbʲjurɔ n
toimisto
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
matkatoimisto
instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biuro rzeczy znalezionych n
löytötavaratoimisto
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

biurokracja ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja n
byrokratia
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

biurokrata n
byrokraatti
urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biust bʲjust n
povi
popiersie

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
rintaliivit
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizmut ˈbʲizmut n
vismutti
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznes ˈbʲiznɛs n
ala
interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

bizon ˈbʲizɔ̃n n
amerikanbiisoni
(zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

bić bʲiʨ̑ v
lyödä
uderzać kogoś, zadawać komuś ból
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.

biżuteria ˌbʲiʒuˈtɛrʲja n
korut
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha ˈblaxa n
ohutlevy
cienki, płaski kawałek metalu;

blady ˈbladɨ adj
kalpea
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację

blaszka ˈblaʃka n
heltta
(botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu;

blaszkodziobe n
sorsalinnut
(ornitologia, ornitologiczny) Anseriformes, rząd ptaków, do którego, z ptaków występujących w Polsce należą gęsi, łabędzie i kaczki;

blazonowanie ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ n
blasonointi
opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki

bliski ˈblʲisʲci adj
läheinen
taki, który jest w niewielkiej odległości

blisko ˈblʲiskɔ adv
läheinen
w niewielkiej odległości

bliskowschodni ˌblʲiskɔfˈsxɔdʲɲi adj
[[Lähi-itä|Lähi-idän]]
dotyczący Bliskiego Wschodu, dziejący się na Bliskim Wschodzie

bliskość ˈblʲiskɔɕʨ̑ n
läheisyys
niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami

blizna ˈblʲizna n
arpi
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
kaksoset
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

blog blɔk n
blogi
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

bloger ˈblɔɡɛr n
bloggaaja
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blogować v
blogata
(informatyka, informatyczny) prowadzić blog

blok blɔk n
järkäle
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;
(informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu;
(kolejnictwo) element blokady
(sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy
grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję
ploki
zeszyt, notes z kartkami większego formatu
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
asuinkerrostalo
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blond blɔ̃nt adj
vaalea
o włosach jasny, płowy

bluszcz bluʃʧ̑ n
muratti
(botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluza ˈbluza n
collegepaita
(krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów;

bluzka ˈbluska n
pusero
(krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bluźnić ˈbluʑɲiʨ̑ v
pilkata Jumalaa
uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte

boa ˈbɔa n
boa
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;

bobslej ˈbɔpslɛj n
rattikelkka
sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec;

bobsleje bɔpsˈlɛjɛ n
rattikelkkailu
(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportowa polegająca na zjeżdżaniu bobslejami po sztucznym torze lodowym;

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
haikara
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
kattohaikara
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

bocian czarny ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ n
mustahaikara
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

bod bɔt n
baudi
(informatyka, informatyczny) jednostka prędkości transmisji sygnału;

bodziec ˈbɔʥ̑ɛʦ̑ n
kannuste
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
rikkaus
wielka ilość, różnorodność
majątek, posiadane dobra o dużej wartości

bogaty bɔˈɡatɨ adj
rikas
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
taki, który obfituje w coś
dający dużą możliwość wyboru

bogini bɔˈɟĩɲi n
jumalatar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego

bohater bɔˈxatɛr n
sankari
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.

bohaterka ˌbɔxaˈtɛrka n
sankaritar
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna

bohaterski ˌbɔxaˈtɛrsʲci adj
sankarillinen
postępujący jak bohater
związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi

bohaterstwo ˌbɔxaˈtɛrstfɔ n
sankaruus
czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi

bohr bɔxr̥ n
bohrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

bojar n
pajari
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;

bojkot ˈbɔjkɔt n
boikotti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować v
boikotoida
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojler ˈbɔjlɛr n
boileri
zbiornik do podgrzewania wody

bokeh n
boke
(fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

boks bɔks n
nyrkkeily
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

bokser ˈbɔksɛr n
nyrkkeilijä
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)
bokseri
(kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa;
(motoryzacja) silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach

bokserki bɔˈksɛrʲci n
bokseri
męskie, luźne majtki z krótkimi nogawkami

bolesny bɔˈlɛsnɨ adj
kivulias
(medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
koskea sattua
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boliwijski ˌbɔlʲiˈvʲijsʲci adj
bolivialainen
odnoszący się do Boliwii

boloński bɔˈlɔ̃j̃sʲci adj
bologna[[-lainen|lainen]]
wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii

bom bɔ̃m n
puomi
(marynarka) poziome drzewce na żaglowcu;

bomba ˈbɔ̃mba n
pommi
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa n
ydinpommi atomipommi
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
pommittaa
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bombka ˈbɔ̃mpka n
joulupallo
kulista ozdoba choinkowa

bon bɔ̃n n
kuponki
dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr;

bonapartyzm n
bonapartismi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;

bonsai n
bonsai
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

bonżurka bɔ̃n͇ˈʒurka n
tupakkatakki
(krawiectwo) poranny ubiór męski, podobny do marynarki;

boom n
buumi
(ekonomia, ekonomiczny) szybki wzrost koniunktury gospodarczej

bor bɔr n
boori
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

borowik bɔˈrɔvʲik n
kivitatti
(biologia, biologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
herkkutatti
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borsuk ˈbɔrsuk n
mäyrä
(zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borta ˈbɔrta n
boordi bordyyri
(włókiennictwo) pasmanteryjna taśma do obszywania skrajów tkaniny

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
puolukka
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

bosak ˈbɔsak n
keksi
(technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;

boski ˈbɔsʲci adj
jumalallinen
właściwy bogu, bóstwu

bosman ˈbɔsmãn n
puosu
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przełożony marynarzy nadzorujący dyscyplinę i odpowiadający za czystość i porządek;

boso ˈbɔsɔ adv
avojaloin
bez obuwia, z nieubranymi stopami

botaniczny ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ adj
kasvitieteellinen
związany z botaniką, dotyczący botaniki

botanik bɔˈtãɲik n
kasvitieteilijä
specjalista w zakresie botaniki

botanika bɔˈtãɲika n
kasvitiede
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

botulizm bɔˈtulʲism̥ n
botulismi
(medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

boysband n
poikabändi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, wykonująca muzykę pop;

bozon ˈbɔzɔ̃n n
bosoni
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie;

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci adj
bosnialainen
związany z Bośnią lub Bośniakami

bożodrzew gruczołowaty n
jumaltenpuu
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;

bractwo n
veljeskunta
grono znających się osób

brak brak n
puute
fakt nieistnienia czegoś

brak miesiączki ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci n
amenorrea
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;

bramka ˈbrãmka n
maali
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

bramka samobójcza n
oma maali
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: gol, który padł po strzale zawodnika (zwykle nieumyślnym) do własnej bramki

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
maalivahti
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

bransoleta n
käsivarsinauha
ozdoba, biżuteria noszona na ramieniu

bransoletka ˌbrãw̃sɔˈlɛtka n
rannerengas
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

branża ˈbrãn͇ʒa n
ala
gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

brat brat n
veli
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

bratanek braˈtãnɛk n
veljenpoika
syn brata

bratek ˈbratɛk n
orvokki
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;

braterski braˈtɛrsʲci adj
veljellinen
odnoszący się do brata, braci

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
veljeys
braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie
pokrewieństwo między synami jednych rodziców

bratobójstwo ˌbratɔˈbujstfɔ n
veljensurma
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

bratowa braˈtɔva n
käly
żona brata

brawo ˈbravɔ interjection
hyvä
… pokazujący entuzjastyczną aprobatę

brać braʨ̑ v
ottaa
chwytać coś ręką, unosić coś
(potocznie, potoczny) wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym
zobowiązywać się do czegoś

brać pod uwagę v
ottaa huomioon
mieć na uwadze; nie lekceważyć

brać udział ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw v
osallistua
uczestniczyć

brelok n
avaimenperä
ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci n
bretoni
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew brɛf n
kulmakarva
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz n
rukouskirja
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

brezent ˈbrɛzɛ̃nt n
pressu
gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

brioszka n
briossi
(cukiernictwo) francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier, złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce;

brnąć brnɔ̃ɲʨ̑ v
kahlata
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

broda ˈbrɔda n
parta
zarost na brodzie (1.1)
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2)

brodaty brɔˈdatɨ adj
partainen parrakas
mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka n
syylä
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
nänni
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
lampiviklo
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

brodziec śniady ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ n
mustaviklo
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych;

brokuł ˈbrɔkuw n
parsakaali
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

brom brɔ̃m n
bromi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

bromoform n
bromoformi
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna metanu, bezbarwna ciecz o nieprzyjemnym zapachu;

brona ˈbrɔ̃na n
äes hara
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
puolustaa
odpierać atak

bronować brɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
äestää
(rolnictwo, rolniczy) spulchniać ziemię za pomocą brony

broszura brɔˈʃura n
lentokirjanen
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

browar ˈbrɔvar n
panimo
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń brɔ̃ɲ n
ase
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

broń biologiczna ˈbrɔ̃ɲ ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑na n
biologinen ase
(wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy;

broń palna ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna n
tuliase
(wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;

brud brut n
lika
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudny ˈbrudnɨ adj
likainen
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi

brudzić v
liata
czynić brudnym, pokrywać brudem

brukiew ˈbrucɛf n
lanttu
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukselka bruˈksɛlka n
brysselinkaali ruusukaali
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brumaire n
brumaire
nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

brunatny brũˈnatnɨ adj
ruskea
mający kolor ciemnobrązowy

brunejski brũˈnɛjsʲci adj
bruneilainen
odnoszący się do państwa Brunei

brutalność bruˈtalnɔɕʨ̑ n
brutaalius
(książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

brutalny bruˈtalnɨ adj
väkivaltainen
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych
działający za pomocą siły, agresywny
pokazujący brutalność

brutto ˈbrutːɔ adv
brutto
bez potrąceń

bruzda n
kyntövako
(rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

bruzdownica ˌbruzdɔvʲˈɲiʦ̑a n
roilokone
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury;

brydż brɨʧ̑ n
bridge
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg brɨk n
priki
(morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brygantyna ˌbrɨɡãnˈtɨ̃na n
brigantiini
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek żaglowy z dwoma masztami: przednim z ożaglowaniem rejowym, a tylnym gaflowym;

brylant ˈbrɨlãnt n
briljantti
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament;

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
brittiläinen
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

bryła ˈbrɨwa n
kappale
(matematyka, matematyczny) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

brzana ˈbʒãna n
barbi
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

brzask bʒask n
aamunkoitto
światło na niebie przed wschodem słońca

brzeg bʒɛk n
ranta
pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzegówka bʒɛˈɡufka n
törmäpääsky
(ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
riippa
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
coś, co jest trudne do zniesienia

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
ääni
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć bʒmʲjɛ̇ʨ̑ v
soida
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
(książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
persikka
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc brzoskwini (1.1)

brzoza ˈbʒɔza n
koivu
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych;

brzuch bʒux n
maha vatsa
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a n
vatsastapuhuja
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuchomówstwo ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ n
vatsastapuhuminen
(książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

brzuszek ˈbʒuʃɛk n
massu
(zdrobniale) od: brzuch

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
ruma
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
ruma ankanpoikanen
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota bʒɨˈdɔta n
rumuus
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzytwa ˈbʒɨtfa n
partaveitsi
ostry nóż do usuwania zarostu;

brzytwodziób n
saksinokka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Rynchops;

brzęczka ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ka n
ruokosirkkalintu
(ornitologia, ornitologiczny) Locustella luscinioides, drobny ptak z rzędu wróblowatych o niepozornym upierzeniu;

brzęczyk ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɨk n
summeri
(technologia, technika, techniczny) elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie)

bród brut n
kahlaamo kahluupaikka
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brąz brɔ̃w̃s n
pronssi
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

brązowawy ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ adj
ruskehtava
mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
ruskea
mający kolor brązu;

brązowy medal brɔ̃w̃ˈzɔvɨ ˈmɛdal n
pronssimitali
medal przyznawany za trzecie miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

buda ˈbuda n
koirankoppi
schronienie dla psa

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
buddhalainen
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta budˈːɨsta n
buddhalainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
buddhalaisuus budhalaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budka telefoniczna ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
puhelinkioski
(telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;

budować buˈdɔvaʨ̑ v
rakentaa
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

budynek buˈdɨ̃nɛk n
rakennus
(architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budyń ˈbudɨ̃ɲ n
vanukas
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budzik ˈbuʥ̑ik n
herätyskello
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budzić ˈbuʥ̑iʨ̑ v
herättää
wywoływać jakieś uczucia
przerywać czyjś sen

budżet ˈbuḍʒɛt n
talousarvio
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

buk buk n
pyökki
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych;

bukszpan ˈbukʃpãn n
koiranpensas
(botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
keulapuomi
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

bulaj ˈbulaj n
hytti-ikkuna
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okrągłe okienko na statku;

buldog ˈbuldɔk n
bulldoggi
(kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

buldożer n
puskutraktori raivaustraktori
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków;

bulgur n
bulgur bulgurvehnä
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulwa ˈbulva n
mukula
(botanika, botaniczny) zgrubiała część korzenia lub pędu;

bulwar ˈbulvar n
bulevardi
(książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym
(historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii

bumerang n
bumerangi
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bunt bũnt n
kapina
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

burak ˈburak n
juurikas
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

burak cukrowy ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ n
sokerijuurikas
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burdel ˈburdɛl n
bordelli ilotalo
(pospolicie) dom publiczny

buriacki adj
burjaatti
związany z Buriacją albo Buriatami

buriacki n
burjaatti
język buriacki;

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
pormestari
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
meripihka
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

bursztynowy ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ adj
kullanruskea
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

burunduk buˈrũnduk n
siperianmaaorava
(zoologia, zoologiczny) Tamias sibiricus, gatunek wiewiórki, występujący w syberyjskiej tajdze;

burza ˈbuʒa n
ukkonen ukkosmyrsky
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
aivoriihi
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;

burza piaskowa n
hiekkamyrsky
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ n
myrsky vesilasissa
zamęt wywołany z błahych powodów

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
porvaristo
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

but but n
kenkä
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan ˈbutãn n
butaani
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka buˈtɛlka n
pullo
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butik ˈbutʲik n
putiikki
mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

buzuki buˈzuci n
busuki
(choreografia, choreograficzny) grecki taniec
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grecki instrument strunowy szarpany
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) irlandzki instrument strunowy szarpany

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
bulgarialainen bulgaria
związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski buwˈɡarsʲci n
bulgarian kieli bulgaria
język urzędowy Bułgarii;

bułka ˈbuw.ka n
sämpylä
wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka z masłem ˈbuwka ˈz‿maswɛ̃m n
helppo nakki
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania

bydło ˈbɨdwɔ n
karja
(rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk bɨk n
sonni härkä
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp.

bylina n
monivuotinen kasvi
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach

być bɨʨ̑ v
olla
istnieć; trwać
znajdować się w jakimś miejscu
charakteryzować się jakąś cechą
należeć do jakiejś organizacji
pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań
uczestniczyć w czymś

być może
ehkä voi olla
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

były ˈbɨwɨ adj
entinen
taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

bób bup n
härkäpapu
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona tej rośliny (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

bóbr bupr̥ n
majava
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
jumala
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bójka ˈbujka n
tappelu
awantura połączona z biciem;

ból bul n
kipu särky
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
(psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

bóstwo ˈbustfɔ n
jumala
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów

bąk bɔ̃ŋk n
paarma
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
rumpu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bębnić ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑ v
rummuttaa
grać na bębnie

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
äpärä
(pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

błagać ˈbwaɡaʨ̑ v
anoa
żarliwie, usilnie prosić

błazen ˈbwazɛ̃n n
vitsailija
(historia, historyczny, historycznie) zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
siunaus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

błogosławiony n
siunattu
(kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

błogosławić v
siunata
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błogość n
autuus
przyjemny stan zadowolenia, spokoju

błona ˈbwɔ̃na n
kalvo
(biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
tärykalvo
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
immenkalvo
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
limakalvo
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błotniak ˈbwɔtʲɲak n
suohaukka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
lokasuoja
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błoto ˈbwɔtɔ n
kura muta
mieszanina ziemi i wody;

błysk bwɨsk n
leimahdus
nagłe, krótkie światło

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
salama
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ adv
salamannopea
bardzo szybko, prędko

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ adj
salamannopea
niezwykle szybki

błąd bwɔ̃nt n
virhe
niezgodność z zasadami, założeniami

błąd poznawczy ˈbwɔ̃nt pɔˈznafʧ̑ɨ n
kognitiivinen vääristymä
(psychologia, psychologiczny) nieracjonalny sposób postrzegania rzeczywistości obejmujący błędy w ocenianiu prawdopodobieństwa, błędy atrybucji, stereotypy i selektywność ludzkiej pamięci;

błędne koło ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ n
noidankehä
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;
(potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania

błędnie ˈbwɛ̃ndʲɲɛ adv
väärin
w sposób błędny

błędny ˈbwɛ̃ndnɨ adj
väärä
zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

caddie n
mailapoika
(sport, sportowy) pomocnik i doradca golfisty noszący kije golfowe

cal ʦ̑al n
tuuma
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

camper ˈkãmpɛr n
leiriytyjä
(slangowo) (informatyka, informatyczny) osoba, trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy

car ʦ̑ar n
tsaari
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

caryca n
tsaarinna
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji
(historia, historyczny, historycznie) żona cara

casanova n
auervaara
(pejoratywnie, pejoratywny) bałamut, uwodziciel

catering n
ateriapalvelu
obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce;

całka ˈʦ̑awka n
integraali
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
aika melko
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowanie n
integrointi
(matematyka, matematyczny) wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
täysin
w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całoroczny adj
ympärivuotinen
trwający cały rok; czynny cały rok; obejmujący cały rok

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
suudella
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

całość ˈʦ̑awɔɕʨ̑ n
kokonaisuus
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

całun n
käärinliina kuolinvaate
(kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały ˈʦ̑awɨ adj
eheä
jedyny, wyłączny
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni
duży, wielki

cebula ʦ̑ɛˈbula n
sipuli
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
sipuli laukka
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z rośliny (1.1)

cebulica ˌʦ̑ɛbuˈlʲiʦ̑a n
sinililja
(botanika, botaniczny) Scilla, gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch;

cebulka n
hiusjuuri
(anatomia, anatomiczny) korzeń włosa
sipuli
(botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych

cecha ˈʦ̑ɛxa n
tuntomerkki
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
setri
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

ceglany ʦ̑ɛɡˈlãnɨ adj
tiilinen
wykonany z cegły

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
tiili
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cekin n
paljetti
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;
(krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;

cel ʦ̑ɛl n
maali päämäärä
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
tarkoitus pyhittää keinot
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela ˈʦ̑ɛla n
selli
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha
pokój więźnia w więzieniu

celibat ʦ̑ɛˈlʲibat n
selibaatti
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;

celnik ˈʦ̑ɛlʲɲik n
tullivirkailija
osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celofan ʦ̑ɛˈlɔfãn n
kelmu
przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
datiivi
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

celownikowy adj
datiivi
(gramatyka) związany z celownikiem, dotyczący celownika

celtycki ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci adj
kelttiläinen
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
sementti
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
hinta
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cenić ˈʦ̑ɛ̃ɲiʨ̑ v
arvostaa
uznawać walory kogoś/czegoś

cennik ˈʦ̑ɛ̃ɲːik n
hinnasto
(handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami

cenny ˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
kallisarvoinen
mający dużą wartość

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
kenotafi
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

cent ʦ̑ɛ̃nt n
sentti
(jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
kentauri
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
keski-
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
keskusta
środkowa część czegoś

centrum handlowe n
ostoskeskus
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centurion ʦ̑ɛ̃nˈturʲjɔ̃n n
kenturio
(starożytność) (wojskowość, wojskowy) niższy oficer, dowódca centurii;

centyl ˈʦ̑ɛ̃ntɨl n
persentiili
(statystyka, statystyczny) wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
senttimetri
miara długości; jedna setna metra;

cenzura ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
sensuuri
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

cep ʦ̑ɛp n
varsta
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cer ʦ̑ɛr n
cerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

ceramiczny ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ adj
keraaminen
wykonany z ceramiki

ceramika ʦ̑ɛˈrãmʲika n
keramiikka
(potocznie, potoczny) ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych
dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
parsia
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
todistus
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

cerusyt ʦ̑ɛˈrusɨt n
cerussiitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, węglan ołowiu;

cesarskie cięcie ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
keisarileikkaus
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo ʦ̑ɛˈsarstfɔ n
imperiumi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
keisari
najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
keisarinna
kobieta cesarz
żona cesarza

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
virtsaputki
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cez ʦ̑ɛs n
cesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

chaczapuri n
hatšapuri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;

chadek ˈxadɛk n
kristillisdemokraatti
członek bądź sympatyk chadecji

chalcedon xalˈʦ̑ɛdɔ̃n n
kalsedoni
(mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

chaos ˈxaɔs n
kaaos sekasorto
nieporządek, bezład

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
kaoottinen
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter xaˈraktɛr n
luonne
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby
zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
karakteristinen
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charkowski xarˈkɔfsʲci adj
harkovalainen
związany z Charkowem, dotyczący Charkowa

chart xart n
vinttikoira
(zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

charyzma xaˈrɨzma n
karisma
cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie

charyzmatyczny adj
karismaattinen
(socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami

chasydyzm n
hasidilaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

chata ˈxata n
maja
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chałka ˈxawka n
challah
słodki, pleciony pszenny chleb;

chałwa ˈxawva n
halva
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

chcieć xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
tahtoa
odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwość ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑ n
ahneus
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

cheeseburger n
juustohampurilainen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hamburger serwowany z plastrem żółtego sera;

chemia ˈxɛ̃mʲja n
kemia
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia organiczna ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na n
orgaaninen kemia
dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
kemiallinen
związany z chemią

chemik ˈxɛ̃mʲik n
kemisti
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemikalia ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja n
kemikaali
preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
kemoterapia
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chiaroscuro n
chiaroscuro
(sztuka) rozłożenie światła i cienia na obrazie

chilijski ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci adj
chileläinen
odnoszący się do państwa Chile

chimera xʲĩˈmɛra n
khimaira
(biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach;
(ichtiologia, ichtiologiczny) morska ryba głębinowa z rodzaju Chimaera;
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego

chinina xʲĩˈɲĩna n
kiniini
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chirurg ˈxʲirurk n
kirurgi
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurgia xʲiˈrurʲɟja n
kirurgia
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgia plastyczna xʲiˈrurʲɟja plaˈstɨʧ̑na n
plastiikkakirurgia
(medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgiczny ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ adj
kirurginen
związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chitozan n
kitosaani
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

chiński ˈxʲĩj̃sʲci adj
kiinalainen
odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński ˈxʲĩj̃sʲci n
kiina
język urzędowy w Chinach;

chleb xlɛp n
leipä
pieczywo z mąki, wody i drożdży;

chlebak ˈxlɛbak n
leipälaatikko
średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;

chlew xlɛf n
läävä
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor xlɔr n
kloori
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek ˈxlɔrɛk n
kloridi
(chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlorek sodu ˈxlɔrɛk ˈsɔdu n
natriumkloridi
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;

chloro- ˈxlɔrɔ prefix
kloori-
(chemia, chemiczny) przedrostek w nazwie związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce

chlorofil xlɔˈrɔfʲil n
lehtivihreä
organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;

chloroform xlɔˈrɔfɔrm n
kloroformi
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chmiel xmʲjɛl n
humala
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)

chmura ˈxmura n
pilvi
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chochla ˈxɔxla n
kauha
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
vaikka
robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego

chodnik ˈxɔdʲɲik n
jalkakäytävä
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
kävellä
poruszać się za pomocą nóg
(potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku
o mechanizmie: działać, pracować
o środkach komunikacji: kursować
poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia

choina n
hemlokki
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
joulukuusi joulupuu
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholangiopankreatografia n
kolangiopankreatikografia
(medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

cholera xɔˈlɛra n
kolera
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
kolesteroli
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

chomik ˈxɔ̃mʲik n
hamsteri
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae;

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
koreografia
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choroba xɔˈrɔba n
sairaus tauti
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Alzheimera xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra n
Alzheimerin tauti
(medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka;

choroba Heinego-Medina n
lapsihalvaus
(medycyna, medyczny) choroba, którą powoduje wirus polio, objawiająca się często porażeniem mięśni

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
Parkinsonin tauti
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
merisairaus
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba von Willebranda xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda n
von Willebrandin tauti
(medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

choroba wysokościowa n
vuoristotauti
(medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci adj
kroatialainen kroatia
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci n
kroatia
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chory ˈxɔrɨ adj
sairas
dotknięty chorobą

chowany xɔˈvãnɨ n
kuurupiilo
dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

chować głowę w piasek ˈxɔvaʥ̑ ˈɡwɔvɛ ˈf‿pʲjasɛk v
pistää päänsä pensaaseen
(przenośnie, przenośnia) uciekać przed czymś, unikać czegoś

chrapanie xraˈpãɲɛ n
kuorsaus
o ludziach hałaśliwe charczenie w czasie snu

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
kuorsata
oddychać w trakcie snu charcząc

chrapliwy adj
käheä
przypominający chrapanie

chrom xrɔ̃m n
kromi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
kromosfääri
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
kromosomi
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chronicznie adv
kroonisesti
w sposób chroniczny

chroniczny xrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
krooninen
(medycyna, medyczny) długotrwały

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
suojella
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
kronologia
następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny adj
kronologinen
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr n
kello
(metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chruścik ˈxruɕʨ̑ik n
vesiperhonen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

chrystadelfiański ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci adj
kristadelfialainen
dotyczący chrystadelfianów

chryzopraz xrɨˈzɔpras n
krysopraasi
(mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu;

chrzan xʃãn n
piparjuuri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

chrzcielnica xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
kastemalja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzcić v
kastaa
(kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością

chrzest xʃɛst n
kaste kastaminen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
kristitty
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
kristillinen
związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
kristinusko
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
rusto
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
kovakuoriainen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

chudy ˈxudɨ adj
hoikka
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości
o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu

chuj xuj n
kyrpä mulkku
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
nenäliina
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa n
nenäliina
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka ˈxustka n
huivi
okrycie głowy

chutor n
huuttori
(historia, historyczny, historycznie) odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy
(historia, historyczny, historycznie) przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach

chwast xfast n
rikkakasvi
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwała ˈxfawa n
ylistys
chluba
majestat

chwila ˈxfʲila n
hetki
bardzo krótki czas
punkt w czasie

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
ellei
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chytry ˈxɨtrɨ adj
ovela
podstępny, przebiegły

chór xur n
kuoro kuori
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów
kuoro
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
sisäsiittoisuus
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chętny ˈxɛ̃ntnɨ adj
hanakka kärkäs
mający chęć zrobienia czegoś

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
viileä
raczej zimny; rześki

chłoniak n
lymfooma
(medycyna, medyczny) rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

chłopak ˈxwɔpak n
poikaystävä
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę
poika
dziecko płci męskiej
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna

chłopczyca xwɔpˈʧ̑ɨʦ̑a n
poikatyttö
(potocznie, potoczny) dziewczyna lub dziewczynka, ubierająca się i zachowująca się jak chłopak;

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
poika
młody człowiek płci męskiej

chłopiec do piłek n
pallopoika
(sport, sportowy) chłopak zbierający piłki podczas meczu i podający je grającemu

chłopstwo n
maalaisköyhälistö
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

chłostać ˈxwɔstaʨ̑ v
piiskata
bić rózgą, biczem (i tym podobne, i temu podobne)

chłód xwut n
kylmyys viileys
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ciasny ˈʨ̑asnɨ adj
kireä
o ubraniu: zbyt mały lub wąski

ciasto ˈʨ̑astɔ n
kakku
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;
taikina
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało ˈʨ̑awɔ n
ruumis keho
organizm ludzki lub zwierzęcy
ruumis
zwłoki człowieka i zwierzęcia
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

ciało doskonale czarne n
musta kappale
(fizyka, fizyczny) ciało pochłaniające całkowicie padające na nie promieniowanie;

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
taivaankappale
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało stałe n
kiinteä aine
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;

ciało szkliste n
lasiainen
(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cicho ˈʨ̑ixɔ adv
hiljaa
bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
hiljainen
o małej głośności
spokojny

ciecierzyca ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a n
kahviherne
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;
(spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.1)

ciecierzyca pospolita ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita n
kahviherne
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

ciecz ʨ̑ɛʧ̑ n
neste
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia

ciekawostka ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka n
kuriositeetti
szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

ciekawość ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ n
uteliaisuus
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawski adj
utelias
(potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
utelias
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat

cielesny ʨ̑ɛˈlɛsnɨ adj
himokas
dotyczący ciała i cielesności

cielić się v
poikia
(zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
vasikka
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna n
vasikanliha
mięso z młodej krowy (cielęcia)

ciemiernik ʨ̑ɛ̃ˈmʲjɛrʲɲik n
jouluruusu
(botanika, botaniczny) Helleborus, rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych;

ciemna materia n
pimeä aine
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;

ciemnia n
pimiö
(fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemnoczerwony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
tummanpunainen
mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

ciemnoniebieski ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
tummansininen
mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

ciemnozielony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
tummanvihreä
w kolorze ciemnego odcienia zieleni

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
pimeys
stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
tumma
o kolorze: zbliżony do czarnego

cienisty adj
hämärä
pogrążony w cieniu; osłonięty przed światłem

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
ohut
mający niewielki przekrój poprzeczny

cieplny adj
terminen
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z ciepłem

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
lämpö lämpöenergia
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;
lämpö
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości

ciepłota n
ruumiinlämpö
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) temperatura ciała

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
lämmin
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
kärsimys
długotrwały lub silny ból

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
kärsiä
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny
ubolewać z powodu czegoś

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
kärsivällisyys
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierpliwy ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
kärsivällinen
niezrażający się czekaniem

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
piikki
ostry wyrostek na pędzie rośliny;

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
iloita
dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
teeri
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
varjo
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

cieśla ˈʨ̑ɛ̇ɕla n
puuseppä
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
salmi
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
täti
siostra matki

cios ʨ̑ɔs n
syöksyhammas
(zoologia, zoologiczny) siekacz słonia

cipa ˈʨ̑ipa n
pillu vittu
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cirrocumulus n
palleropilvi
(meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chmury, kłębiasto-pierzasta chmura wysokiego piętra;

cirrus n
cirrus
(meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chury pierzastej piętra wysokiego – biała w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;

cis ʦ̑is ʨ̑is n
marjakuusi
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

cisowy ʨ̑iˈsɔvɨ adj
marjakuusi
będący częścią cisa
składający się z cisa
wykonany z drewna lub innej części cisa

cisural n
Kisurali-epookki
(geologia, geologiczny) pierwsza, najstarsza epoka permu, trwająca 299 – 270,6 milionów lat temu; wczesny perm;

cisza ˈʨ̑iʃa n
hiljaisuus
brak dźwięku

cisza przed burzą n
tyyntä myrskyn edellä
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciąg ʨ̑ɔ̃ŋk n
jono
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
vetää
wlec, przesuwać za sobą
o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać

ciągły ˈʨ̑ɔ̃ŋɡwɨ adj
jatkuva
nieustanny, ciągle trwający

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
leikata
dzielić na części ostrym narzędziem

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
raskaus
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

cięciwa n
jousenjänne
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią
linka łącząca końce łuku albo kuszy

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
raskaana
będący w ciąży

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
kuorma-auto
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
painava raskas
taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
paine
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
presja, nacisk
verenpaine paine
(medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

ciśnienie krwi ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi n
verenpaine
(medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
hautausmaa
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota ˈʦ̑nɔta n
hyve
dodatnia cecha moralna

cnotliwy ʦ̑nɔˈtlʲivɨ adj
hyveellinen
pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi

co ʦ̑ɔ interrogativePronoun
mikä mitä
…służący do zadawania pytań o orzeczniki

co ʦ̑ɔ pronoun
mikä mitä
…wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

co dwie głowy, to nie jedna ˈʦ̑ɔ ˈdvʲjɛ ˈɡwɔvɨ ˈtɔ ɲɛ‿ˈjɛdna proverb
yhteistyö on voimaa
dwie osoby zrobią coś lepiej niż jedna; będą miały więcej pomysłów i rozwiązań

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
ainakin
nie mniej niż

co ty nie powiesz
ihanko totta?
(ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy

co z oczu, to z serca ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a proverb
poissa silmistä, poissa mielestä
jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

codziennie ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
päivittäin
w każdym dniu, co dzień

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
päivittäinen
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

cofać ˈʦ̑ɔfaʨ̑ v
pakittaa
przesuwać coś do tyłu, w poprzednie miejsce
(potocznie, potoczny) przesuwać się pojazdem do tyłu
przesuwać się do tyłu, wracać w poprzednie miejsce
uchylać się, wzdragać się

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
mikä ikinä
wszystko jedno co; obojętnie który

cos kɔˈsʲĩnus symbol
cos
= (matematyka, matematyczny) cosinus

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
viikoittainen
powtarzający się co tydzień

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
jokin
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić

crescendo krɛˈʃɛ̃ndɔ n
crescendo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stopniowe wzmacnianie siły dźwięku

croissant n
croissant kroissantti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

ctg kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
cot
= (matematyka, matematyczny) cotangens

cud ʦ̑ut n
ihme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

cudowny ʦ̑uˈdɔvnɨ adj
ihana
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
ulkomaalainen
osoba pochodząca z innego kraju

cudzołożnica ˌʦ̑uʣ̑ɔwɔʒʲˈɲiʦ̑a n
avionrikkoja
(przestarzałe, przestarzały) kobieta dopuszczająca się cudzołóstwa

cudzołożyć ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒɨʨ̑ v
käydä vieraissa
dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę

cudzożywny adj
heterotrofinen
(biologia, biologiczny) odżywiający się związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

cukier ˈʦ̑ucɛr n
sokeri
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr n
tomusokeri
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy n
ruokosokeri
(spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
karkki
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernica ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a n
sokeriastia
naczynie, w którym podaje się cukier;

cukiernik ʦ̑uˈcɛrʲɲik n
kondiittori
(zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem ciast i słodyczy

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
kesäkurpitsa
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrowy ʦ̑uˈkrɔvɨ adj
sokerinen
dotyczący cukru, związany z cukrem

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
diabetes
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzyk ˈʦ̑ukʃɨk n
banaanikerttuli
(ornitologia, ornitologiczny) Coereba flaveola, mały ptak tropikalny z rodziny cukrzyków;

cuma ˈʦ̑ũma n
touvi
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;

cumować ʦ̑ũˈmɔvaʨ̑ v
ankkuroitua
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mocować statek do nabrzeża

curling n
curling
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

curry n
currykastike
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

cyber-
kyber-
(potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

cyberatak ˌʦ̑ɨbɛrˈatak n
kyberhyökkäys
atak dokonywany za pośrednictwem internetu

cybernetyka n
kybernetiikka
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyberprzemoc ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
nettikiusaaminen
(psychologia, psychologiczny) (informatyka, informatyczny) prześladowanie, obrażanie, nękanie, wyśmiewanie kogoś z wykorzystaniem Internetu lub telefonu komórkowego;

cyberprzestrzeń ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
kyberavaruus
(przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery

cyberseks ʦ̑ɨˈbɛrsɛks n
kyberseksi
wirtualny stosunek seksualny odbywany za pośrednictwem komputera połączonego z Internetem, podczas którego strony wysyłają do siebie pobudzające seksualnie komunikaty, często jednocześnie masturbując się;

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
siideri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
numero
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

cyfrowy ʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
digitaalinen
wykorzystujący technikę cyfrową

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
sikari
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cyjanek n
syanidi
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

cyjanowodór n
formonitriili
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;

cyjon ˈʦ̑ɨjɔ̃n n
aasianvillikoira
(zoologia, zoologiczny) Cuon alpinus, azjatycki drapieżnik przypominający lisa i psa, zmieniający na zimę kolor sierści;

cykada ʦ̑ɨˈkada n
kaskas
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;

cykl ʦ̑ɨkl̥ n
sarja
szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo

cyklop ˈʦ̑ɨklɔp n
kyklooppi
(mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła;

cyklotron ʦ̑ɨkˈlɔtrɔ̃n n
syklotroni
(fizyka, fizyczny) najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych;

cyklotymia ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja n
syklotymia
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;

cykoria ʦ̑ɨˈkɔrʲja n
sikuri
(botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

cylinder ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr n
sylinteri
(informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego
(technologia, technika, techniczny) cześć maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;

cymbały ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ n
dulcimer
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy;

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
tina
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
kaneli
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynicznie adv
kyynisesti
w sposób cyniczny

cynizm ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥ n
kyynisyys
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
sinkki
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cypryjski ʦ̑ɨˈprɨjsʲci adj
kyproslainen
odnoszący się do państwa Cypr
odnoszący się do wyspy Cypr

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
sypressi
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych;

cyraneczka ˌʦ̑ɨrãˈnɛʧ̑ka n
tavi
(ornitologia, ornitologiczny) Anas crecca, gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

cyranka ʦ̑ɨˈrãnka n
heinätavi
(ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyranka syberyjska ʦ̑ɨˈrãnka ˌsɨbɛˈrɨjska n
siperiantavi
(ornitologia, ornitologiczny) Anas formosa, gatunek kaczki występujący we wschodniej Syberii;

cyrk ʦ̑ɨrk n
sirkus
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
harppi
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
zirkonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cyrylica ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a n
kyrillinen
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

cyrylicki adj
kyrillinen
(językoznawstwo, językoznawczy) napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

cysterna ʦ̑ɨˈstɛrna n
säiliöauto
(motoryzacja) pojazd do przewożenia płynów
sadevesisäiliö
(technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody
duży pojemnik do magazynowania wody

cytadela ˌʦ̑ɨtaˈdɛla n
linnake
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

cytat ˈʦ̑ɨtat n
lainaus sitaatti
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytologia ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja n
solubiologia
(biologia, biologiczny) nauka o komórce

cytoplazma n
solulima sytoplasma
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
lainata
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

cytra ˈʦ̑ɨtra n
sitra
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
sitriini
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
sitruuna
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce

cytrynowożółty ˌʦ̑ɨtrɨ̃nɔvɔˈʒuwtɨ adj
sitruunankeltainen
żółty o odcieniu cytrynowym

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
sivilisaatio sivistys
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilny ʦ̑ɨˈvʲilnɨ adj
kansalais-
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami
siviili
nie należący do wojska

czador ˈʧ̑adɔr n
tšador
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czajka ˈʧ̑ajka n
töyhtöhyyppä
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

czajnik ˈʧ̑ajɲik n
teekannu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapka ˈʧ̑apka n
hattu
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla ˈʧ̑apla n
haikara
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący;

czarcie koło n
noidankehä
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
musta aukko
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna herbata n
musta tee
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna jagoda ˈʧ̑arna jaˈɡɔda n
mustikka
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;
owoc czarnej jagody (1.1)

czarna magia ˈʧ̑arna ˈmaɟja n
musta magia
(ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku;

czarna owca ˈʧ̑arna ˈɔfʦ̑a n
musta lammas
(przenośnie, przenośnia) osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
mustaherukka
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;

czarna skrzynka n
musta laatikko
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;
(matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany, gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej

czarna śmierć n
musta surma
(medycyna, medyczny) (historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci adj
montenegrolainen
dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci n
montenegrolainen
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;

czarnogłówka zwyczajna n
hömötiainen
(ornitologia, ornitologiczny) Poecile montanus, gatunek małego ptaka z rodziny sikor;

czarnowron ʧ̑arˈnɔvrɔ̃n n
nokivaris
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych;

czarnoziem ʧ̑arˈnɔʑɛ̃m n
mustamulta
(rolnictwo, rolniczy) bardzo żyzna gleba wykształcona na lessach;

czarnuszka ʧ̑arˈnuʃka n
mustakumina
(botanika, botaniczny) Nigella L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
musta
mający najciemniejszy możliwy kolor
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
nielegalny

czarny blok n
musta blokki
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;

czarny charakter ˈʧ̑arnɨ xaˈraktɛr idiom
konna
postać złego, negatywnego bohatera w filmie lub sztuce teatralnej

czarny humor ˈʧ̑arnɨ ˈxũmɔr n
hirtehishuumori
przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny;

czarny jak smoła adj
pikimusta
o czymś lub o kimś bardzo czarnym lub ciemnym

czarny koń ˈʧ̑arnɨ ˈkɔ̃ɲ n
musta hevonen
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto nieoczekiwanie zwycięża lub odgrywa wielką rolę w jakichś wydarzeniach, choć nikt się tego nie spodziewał

czarny rynek ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk n
musta pörssi
(ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarodziejka n
lumoojatar
(fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary
(przenośnie, przenośnia) kobieta piękna, oczarowująca, uwodzicielska

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
noita
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

czary ˈʧ̑arɨ n
noituus
magiczne obrzędy

czas ʧ̑as n
aikamuoto aikaluokka
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
aika hetki
chwila, moment, pora
aika
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;

czas leczy rany proverb
aika parantaa haavat
po jakimś czasie człowiek lepiej znosi wspomnienie o nieszczęściu, które go spotkało

czas przeszły ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ n
imperfekti
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
futuuri
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas teraźniejszy ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ n
preesens
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
aika on rahaa
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
joskus
niekiedy, co pewien czas

czasochłonny ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ adj
aikaavievä
wymagający poświęcenia dużo czasu

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
aikakauslehti
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
aika-avaruus
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
verbi teonsana
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany

czasownik modalny ʧ̑aˈsɔvʲɲik mɔˈdalnɨ n
modaalinen verbi
(gramatyka) czasownik, który określa stosunek mówiącego do czynności

czasownik nieprzechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi n
intransitiivinen verbi
(gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik przechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
transitiivinen verbi
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik zwrotny ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ n
refleksiiviverbi
(gramatyka) czasownik, który odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek "się"

czasowy ʧ̑aˈsɔvɨ adj
aika-
trwający przez krótki czas

czaszka ˈʧ̑aʃka n
kallo pääkallo
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie

czat n
chatti
(informatyka, informatyczny) internetowa rozmowa w formie pisemnych komunikatów

czcić ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ v
palvoa
oddawać cześć

czeczeński adj
tšetšenialainen
dotyczący Czeczenii, Czeczenów

czeczeński n
tšetšeeni
język czeczeński

czeczotka ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka n
urpiainen
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czeczotka tundrowa ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka tũnˈdrɔva n
tundraurpiainen
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis hornemanni, mały ptak z rodziny ziarnojadów zamieszkujący daleką północną tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
odottaa
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
przerywać wykonywanie jakiejś czynności

czekista ʧ̑ɛˈcista n
tšekisti
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) funkcjonariusz radzieckiej CzK

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
suklaa
(spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czekoladowy ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ adj
suklainen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą
mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady

czeladnik ʧ̑ɛˈladʲɲik n
kisälli
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra

czelesta ʧ̑ɛˈlɛsta n
celesta
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;

czepiec ˈʧ̑ɛpʲjɛʦ̑ n
verkkomaha
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) jeden z żołądków przeżuwaczy;

czepiga ʧ̑ɛˈpʲiɡa n
hiiro
średniej wielkości ptak zamieszkujący środkową i południową Afrykę;

czeremcha ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa n
tuomi
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;
metsätuomi
(spożywczy) owoc czeremchy (1.1)

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
kirsikka kirsikkapuu
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;
kirsikka
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego

czernica ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a n
tukkasotka
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
kesäkuu
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
punainen
kolor czerwony

czerwona kartka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka n
punainen kortti
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwonawy ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ adj
punertava
w kolorze podobnym do czerwonego

czerwone mięso ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
punainen liha
(spożywczy) mięso o ciemnym kolorze: wieprzowina, wołowina, baranina, dziczyzna itp.

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
punainen
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) [[komunistyczny, lewicowy]]

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
musta
czarny kolor
czarny strój/ubiór

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
kammata
(fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
tšekkiläinen tšekki
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów
böömiläinen
związany z Czechami (krainą historyczną), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
tšekki tšekkiläinen
język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
hei moi terve
(potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

czirokeski adj
cherokee
związany z Czirokezami, dotyczący Czirokezów

czkawka ˈʧ̑kafka n
hikka
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
suppo peräpuikko
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
valkosipuli kynsilaukka
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czołg ʧ̑ɔwk n
panssarivaunu tankki
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
otsa
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czołoczub n
harjalepinkäinen
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Prionops;

czołówka ʧ̑ɔˈwufka n
alkutekstit
(telewizja, telewizyjny) plansze początkowe filmu

czterdzieści ʧ̑tɛrʲˈʥ̑ɛ̇ɕʨ̑i cardinalNumeral
neljäkymmentä
liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

czubatka europejska n
töyhtötiainen
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;

czubek ˈʧ̑ubɛk n
kärki
szpiczaste, ostre zakończenie czegoś

czujność ˈʧ̑ujnɔɕʨ̑ n
tarkkaavaisuus
zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo

czujny ˈʧ̑ujnɨ adj
valpas
zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały

czule adv
hellästi
w sposób czuły, przepełniony czułością

czuwak ˈʧ̑uvak n
kuolleen miehen kytkin
(kolejnictwo) urządzenie hamulcowe w pojeździe szynowym, zatrzymujące pociąg w wypadku niedyspozycji lub zaśnięcia maszynisty;

czuwaski n
tšuvassin kieli
(językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski;

czuć ʧ̑uʨ̑ v
tuntea
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku

czułość ˈʧ̑uwɔɕʨ̑ n
lempeys
uczuciowość, wrażliwość

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
torstai
czwarty dzień tygodnia

czwartorzęd ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt n
kvartäärikausi
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworaczek n
nelonen
jedno dziecko z czworga urodzonych podczas tego samego porodu

czworokąt ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt n
nelikulmio
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworonóg ʧ̑fɔˈrɔ̃nuk n
nelijalkainen
zwierzę czworonożne

czworościan n
tetraedri
(matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czy ʧ̑ɨ conjunction
-ko
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czyj ʧ̑ɨj pronoun
kenen
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyn ʧ̑ɨ̃n n
teko
działanie, postępek, akt;

czynić ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑ v
tehdä
robić coś, wykonywać

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
tekijä
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie
przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek

czynny ˈʧ̑ɨ̃nːɨ adj
aktiivi-
funkcjonujący, uruchomiony
skłonny do działania, aktywny
wykonujący jakąś czynność

czynsz ʧ̑ɨ̃w̃ʃ n
vuokra
terminowa opłata za wynajem

czyrak n
paise
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czystka ˈʧ̑ɨstka n
puhdistus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób;
fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
siveys
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
puhdas
pozbawiony brudu

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
lukeminen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin
fragment tekstu odczytywany jako (1.4)
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
lukea
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytać między wierszami ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
lukea rivien välistä
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytelnia ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa n
lukusali
sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
lukija
osoba, która czyta książki, gazety itp.

czytnik książek elektronicznych n
lukulaite e-lukulaite
(informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej;

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
kiirastuli
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
puhdistaa
usuwać brud, zanieczyszczenia

czyżyk ˈʧ̑ɨʒɨk n
vihervarpunen
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

cząber ˈʧ̑ɔ̃mbɛr n
kynteli
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego

cząsteczka ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka n
molekyyli
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu;

cząstka ˈʧ̑ɔ̃w̃stka n
alkeishiukkanen
(fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
usein
(zobacz) częsty

częstoskurcz ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑ n
takykardia
(medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
taajuus
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
yleisyys
cecha tego, co jest częste

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
jatkuva
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ adv
osittain
w jakiejś części, nie w całości

częściowy ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ adj
osa-
odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
osa
fragment jakiejś całości
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
sanaluokka
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
jäsen
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;
(anatomia, anatomiczny) penis;

członkostwo n
jäsenyys
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

człowieczeństwo n
ihmisyys
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki
bycie człowiekiem

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
ihminen
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
ktoś, jakaś osoba

człowiek człowiekowi wilkiem ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˌʧ̑wɔvʲjɛˈkɔvʲi ˈvʲilʲcɛ̃m proverb
ihminen on ihmiselle susi
ludzie nie są sobie życzliwi

człowiek śniegu n
lumimies
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach

córka ˈʦ̑urka n
tytär
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cętka ˈʦ̑ɛ̃ntka n
pilkku
mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło ʦ̑wɔ n
tulli
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach dax n
katto ulkokatto
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dachowiec n
villiintynyt kissa villikissa
(potocznie, potoczny) nierasowy, zdziczały, bezpański kot

dachówka daˈxufka n
kattotiili
(budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

daktyl ˈdaktɨl n
taateli
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daleki daˈlɛci adj
kaukainen
taki, który jest w dużej odległości

daleko daˈlɛkɔ adv
kaukana
w znacznej odległości

dalia ˈdalʲja n
daalia
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
dalmatiankoira
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dalmierz n
etäisyysmittari
przyrząd do zdalnego pomiaru odległości;

dama ˈdãma n
akka
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
rouva
dystyngowana kobieta

dandys ˈdãndɨs n
keikari
mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

dane ˈdãnɛ n
data
informacje na temat jakiejś osoby
zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków

danie ˈdãɲɛ n
ruokalaji
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

danina n
suojeluraha
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu
coś składanego w ofierze

darbuka n
darbuka
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
turha
niedający żadnych wyników

darkroom ˈdarkrũm n
darkroom
specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
darmstadtium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda proverb
lahjahevosen suuhun ei saa katsoa
nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

darwinizm n
darvinismi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

darń darʲɲ n
juurikerros
zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;

data ˈdata n
päiväys
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

datek n
avustus
pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne

dawka ˈdafka n
annos
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

dać daʨ̑ v
antaa
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś
pozwolić, umożliwić coś

de iure adv
de jure
formalnie, zgodnie z prawem

debil ˈdɛbʲil n
lievästi kehitysvammainen
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba mało inteligentna

debiut ˈdɛbʲjut n
debyytti ensiesiintyminen
wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie

decybel dɛˈʦ̑ɨbɛl n
desibeli
(fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze;

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
päättää
podejmować decyzję, postanawiać o czymś

decymetr n
desimetri
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra;

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
päätös
postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie

dedukcja n
deduktio
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków

dedukcyjny adj
deduktiivinen
związany z dedukcją; oparty na dedukcji

defekacja ˌdɛfɛˈkaʦ̑ʲja n
puhdistaminen
(fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału;

defenestracja ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja n
defenestraatio
wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;

defetyzm dɛˈfɛtɨsm̥ n
antautumismieliala
niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką

defibrylator ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr n
defibrillaattori
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

deficyt dɛˈfʲiʦ̑ɨt n
alijäämä
niedobór, brak;

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
määritelmä
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

deflacja dɛˈflaʦ̑ʲja n
deflaatio
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki

defloracja n
defloraatio
(medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej

defragmentować ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
eheyttää
(informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację

deifikacja ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja n
deifikaatio
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
deismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

dekabrystowski ˌdɛkabrɨˈstɔfsʲci adj
dekabristi
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący dekabryzmu lub powstania dekabrystów

dekada dɛˈkada n
vuosikymmen
dziesięć lat

dekametr n
dekametri
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesięciu metrom;

dekapitacja ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja n
mestaus
ucięcie głowy;

dekarz ˈdɛkaʃ n
katontekijä
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego;

dekolonizacja ˌdɛkɔlɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
dekolonisaatio
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;

dekoracja ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja n
koriste
element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze

dekoracyjny ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ adj
koristeellinen
związany z dekoracją, stanowiący dekorację

delegacja ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja n
delegaatio
wyjazd w sprawach służbowych

delegat dɛˈlɛɡat n
edustaja
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy

delfin ˈdɛlfʲĩn n
delfiini
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delicja dɛˈlʲiʦ̑ʲja n
jaffakeksi
(potocznie, potoczny) ciastko biszkoptowe z galaretką, polane czekoladą

delta ˈdɛlta n
delta
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
demagogi
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demiurg ˈdɛ̃mʲjurk n
demiurgi
(filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość

demobilizacja ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
kotiuttaminen
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego
zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
demografia väestötiede
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demograficzny adj
demografinen väestötieteellinen
dotyczący demografii

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
demokratia kansavalta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
demokraatti
zwolennik demokracji

demokratycznie ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
demokraattisesti
zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
demokraattinen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
demoni
istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demoniczny ˌdɛ̃mɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
demoninen
(przenośnie, przenośnia) taki, który ma w sobie coś z demona; niesamowity

demonizować ˌdɛ̃mɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑ v
muuttaa demoniksi
wyolbrzymiać znaczenie czegoś złego

demonologia ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja n
demonologia
(teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami

demonstracja ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstraʦ̑ʲja n
demo
czynność pokazywania czegoś

demonstrant dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt n
mielenosoittaja
uczestnik demonstracji

denaturat ˌdɛ̃naˈturat n
denaturoitu sprii
nazwa handlowa skażonego alkoholu etylowego;

dendrologia ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja n
dendrologia
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
hammaslääkäri
(zobacz) stomatolog;

depilator ˌdɛpʲiˈlatɔr n
epilaattori
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd służący do usuwania owłosienia razem z cebulkami;

depilować v
epiloida
dokonywać depilacji, usuwać owłosienie z ciała

deponować v
sakkautua
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie

deportacja ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja n
karkottaminen
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

depresja dɛˈprɛsʲja n
syvänkö
(geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;
masennus depressio
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;

dereń ˈdɛrɛ̃ɲ n
kanukka
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach
(spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
ruisrääkkä
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
ihotautilääkäri
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
ihotautioppi
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków;

derwisz ˈdɛrvʲiʃ n
dervissi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym

derywat n
johdos
wyraz pochodny

deser ˈdɛsɛr n
jälkiruoka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deska ˈdɛska n
lauta
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny
płaski kawałek drewna;

deska do prasowania n
silityslauta
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a n
kojelauta
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
rullalauta skeittilauta
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

deskryptywizm n
deskriptiivinen kielioppi
(filozofia, filozoficzny) deskryptywna teoria nazw
(językoznawstwo, językoznawczy) dążność do opisywania realnie używanego języka w sposób neutralny, bez wartościowania jego elementów;
dążność do opisywania faktów w sposób neutralny

despota dɛsˈpɔta n
despootti
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę

despotyzm dɛsˈpɔtɨsm̥ n
itsevaltius
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich

destrukcyjny ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ adj
destruktiivinen tuhoisa
posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
tislaus
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

deszcz dɛʃʧ̑ n
sade
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
sateinen
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu

deszczówka n
sadevesi
(potocznie, potoczny) woda pochodząca z opadów deszczu

detektyw dɛˈtɛktɨf n
yksityisetsivä
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa

deterministyczny adj
deterministinen
dotyczący determinizmu, związany z determinizmem, oparty na determinizmie

deuter ˈdɛwtɛr n
deuterium
izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron;

dewaluacja ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
devalvaatio
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty;

deweloper n
kiinteistönkehittäjä
(informatyka, informatyczny) twórca oprogramowania
(drukarstwo, drukarski) magnetyczny proszek, który transportuje toner na wałek

dezerter n
sotilaskarkuri
(wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska

dezinformacja n
disinformaatio
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezodorant ˌdɛzɔˈdɔrãnt n
deodorantti
(higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;

dezynfekcja ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja n
desinfektointi
odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;

dharma n
dharma
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);

diabelski dʲjaˈbɛlsʲci adj
pirullinen
związany z diabłem, dotyczący diabła

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
maailmanpyörä
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabetologia ˌdʲjabɛtɔˈlɔɟja n
diabetologia
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań;

diabeł ˈdʲjabɛw n
perkele piru
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diabeł tasmański n
pussiahma
(zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych;
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku (1.1)

diabeł tkwi w szczegółach ˈdʲjabɛw ˈtkfʲi f‿ʃʧ̑ɛˈɡuwax proverb
piru asuu yksityiskohdissa
najtrudniejsze do rozwiązania jest to, co z pozoru wydaje się błahe

diadem ˈdʲjadɛ̃m n
diadeemi
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;

diagnostyczny ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
diagnostinen
dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
diagnoosi
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby

diagram ˈdʲjaɡrãm n
kaavio
graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakon n
diakoni
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu;

dialekt ˈdʲjalɛkt n
murre aluemurre
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektologia n
dialektologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;

dializa n
dialyysi
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog ˈdʲjalɔk n
vuoropuhelu
rozmowa dwóch osób

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
timantti
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
hiippakunta
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

dielektryk dʲjɛˈlɛktrɨk n
eriste
materiał, który bardzo słabo przewodzi prąd;

dieta ˈdʲjɛta n
dieetti
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się

difalia dʲiˈfalʲja n
difallia
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa

digamma dʲiˈɡãmːa n
digamma
(językoznawstwo, językoznawczy) litera z archaicznego alfabetu greckiego, oznaczająca głoskę [v] lub [w] oraz liczbę 6

dimer ˈdʲĩmɛr n
dimeeri
(chemia, chemiczny) oligomer zbudowany z dwóch merów;

dinar ˈdʲĩnar n
dinaari
(jednostka monetarna) współczesny i historyczny pieniądz wielu krajów;

dingo ˈdʲĩŋɡɔ n
dingo
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
dinosaurus hirmulisko
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda ˈdʲjɔda n
diodi
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

diorama dʲjɔˈrãma n
dioraama
(technologia, technika, techniczny) (sztuka) namalowany na przezroczystej tkaninie lub szkle obraz dający, przy odpowiednim oświetleniu, iluzjonistyczne wrażenie trójwymiarowości
(technologia, technika, techniczny) (sztuka) zaaranżowana ekspozycja sprawiająca wrażenie przestrzenności, w której znajdujący się w tle obraz łączy się z umieszczoną przed nim makietą i rekwizytami

dip dʲip n
dippikastike
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;

diplodok dʲiˈplɔdɔk n
diplodocus
(paleontologia, paleontologiczny) gatunek dinozaura roślinożernego z okresu późnej jury;

diuna ˈdʲjũna n
dyyni
ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku

dla dla preposition
-lle varten
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ interrogativePronoun
miksi
…używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
miksi
…używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dmuchany zamek n
pomppulinna
mobilne miejsce do zabawy dla dzieci wykonane z nadmuchiwanych elementów i trampolin do skakania

dmuchawa n
puhallin
(technologia, technika, techniczny) rodzaj wentylatora o ukierunkowanym strumieniu powietrza

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
puhaltaa
wypuszczać powietrze z ust

dno dnɔ n
pohja alapää
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu

do dɔ preposition
-lle
…określający końcowy punkt w przestrzeni
…określający końcowy punkt w czasie
…określający maksymalną wartość
(first number in genitive case) suhde (second number in illative case)
…określający przynależność, własność

do góry adv
ylös
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi adv
mullin mallin
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
kolmas kerta toden sanoo
trzecia próba czegoś będzie udana

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
näkemiin hyvästi jäähyväiset
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

doba ˈdɔba n
vuorokausi
(jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

doberman dɔˈbɛrmãn n
dobermanni
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
hyvää yötä öitä
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobre maniery ˈdɔbrɛ mãˈɲɛrɨ n
hyvä käytös
umiejętność porządnego, kulturalnego zachowywania się; dobre wychowanie

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
vauraus
dobre warunki materialne

dobrowolnie ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ adv
vapaaehtoisesti
w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
vapaaehtoinen
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobry ˈdɔbrɨ adj
hyvä
miły, uczynny, usłużny, szlachetny
korzystny
o nastroju wesoły, radosny
o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony
pomyślny, udany
świetny, znakomity w swojej dziedzinie
ciekawy, interesujący, wysokiej jakości
odpowiedni, pasujący do czegoś
smaczny

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
hyvää iltaa iltaa
uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane dɔˈbrɨ̃mʲi xɛ̃ɲˈʨ̑ãmʲi ˈjɛst ˈpʲjɛkwɔ ˌvɨbrukɔˈvãnɛ proverb
tie helvettiin on kivetty hyvillä aikomuksilla
mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
hyvin
w należyty sposób

dobrze wychowany adj
hyvin käyttäytyvä
taki, który na skutek wychowania zachowuje się grzecznie

doceniać dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
arvostaa
dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko

docent ˈdɔʦ̑ɛ̃nt n
dosentti
(edukacja, edukacyjny) stanowisko dydaktyczne w instytucjach naukowych i w szkolnictwie wyższym

dochód ˈdɔxut n
tulo
(ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu;

dodatek dɔˈdatɛk n
laajennus
(informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp.
lisäys
coś dodanego, dodatkowego

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
lisä-
dodany do istniejącej wcześniej reszty
niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków
nieplanowany
pomocniczy

dodatni dɔˈdatʲɲi adj
positiivinen
dobry lub korzystny

dodawanie ˌdɔdaˈvãɲɛ n
additio
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus);
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1)
(rzeczownik odczasownikowy) od: dodawać

dodo ˈdɔdɔ n
dodo
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogmat n
dogmi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół
twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości

dogodny adj
sopiva
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

dogrywka dɔˈɡrɨfka n
jatkoaika
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
lypsää
(zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy

dojrzałość n
kypsyys
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od: dojrzały

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
kypsä
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

dok dɔk n
kiinnityskohta
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji

dokonany ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
perfekti-
(gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła

doktorat n
tohtorinarvo
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
doktriini oppi
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

doktrynalny adj
opillinen
dotyczący doktryny

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
asiakirja dokumentti
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
jonne
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
täsmälleen
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
tarkka
wykonany z dużą starannością
o człowieku: robiący coś starannie

dolar ˈdɔlar n
dollari
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolaryzacja ˌdɔlarɨˈzaʦ̑ʲja n
dollarisaatio
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie dolara do obrotu w innym państwie jako urzędowej waluty;

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
heittää löylyä kiukaalle
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

dolina dɔˈlʲĩna n
laakso
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
dolmen
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolnoniemiecki n
alasaksa
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki;

dolnołużycki ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci n
alasorbi
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnołużycki

dolomit dɔˈlɔ̃mʲit n
dolomiitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów;

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
talo koti
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
(urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
talo
(heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia
koti talo
pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
lastenkoti orpokoti
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom towarowy n
tavaratalo
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep;

domator n
kotikissa
osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne

domek z kart ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart n
korttitalo
(przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe
budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki

domena dɔ̃ˈmɛ̃na n
domaini
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa;
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;
charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność

dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
dominikaani
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;

domino dɔ̃ˈmʲĩnɔ n
domino
gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek;
kamień do gry (1.1)
strój maskaradowy w formie płaszcza z kapturem

domostwo n
asuinpaikka
dom mieszkalny wraz z towarzyszącymi zabudowaniami

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
kotitalous
związany z domem, dotyczący domu

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
kukkaruukku
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

donikąd dɔ̃ˈɲikɔ̃nt adv
ei mihinkään
do żadnego określonego miejsca

donośny dɔ̃ˈnɔɕnɨ adj
soinnikas
o głosie: taki, który jest głośny, niesie się daleko

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
genetiivi
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
objekti
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;
komplementti
(matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru;

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
vasta
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające

doping ˈdɔpʲĩŋk n
doping
(sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości

doprawdy particle
oikeasti
podkreślająca prawdziwość
wyrażająca zdziwienie

dopóki dɔˈpuci conjunction
niin kauan kuin
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopływ ˈdɔpwɨf n
sivujoki
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora

doradca n
neuvonantaja
osoba udzielająca porad

dorastać v
kasvaa aikuiseksi
stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości

dorosłość n
aikuisikä
cecha tego, co dorosłe

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
aikuinen
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorsz dɔrʃ n
turska
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dorzecze dɔˈʒɛʧ̑ɛ n
valuma-alue
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wszystkie wody spływają do jednej rzeki

doskonale ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ adv
täydellisesti
w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie
świetnie, w doskonały sposób

doskonałość ˌdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑ n
eksellenssi
wyborność, świetność, wybitność, bezbłędność, brak możliwości bycia jeszcze lepszym

doskonały ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ adj
täydellinen
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dostarczać dɔˈstarʧ̑aʨ̑ v
toimittaa
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
merkkihenkilö arvohenkilö
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
pääsy
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępność n
saatavillaolevuus
łatwość zdobycia tego

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
saatavilla oleva
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
kirjaimellisesti sananmukaisesti
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
koskea
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyk ˈdɔtɨk n
käsikopelo
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
koskea
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego

dowiedzieć się dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ v
saada selville
uzyskać nową informację

dowód ˈdɔvut n
koe
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;
todiste koe
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
henkilötodistus
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowódca dɔˈvutʦ̑a n
komentaja
osoba kierująca grupą wojskowych;

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
kokemus
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
kokenut
mający doświadczenie

dożylny adj
suonensisäinen
bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

dożywocie ˌdɔʒɨˈvɔʨ̑ɛ n
elinkautinen
(potocznie, potoczny) kara dożywotniego pozbawienia wolności;

drabina draˈbʲĩna n
tikapuut tikkaat
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

drag queen n
kuningatar
artysta rewiowy, kabaretowy lub estradowy w kobiecym emploi, w charakterystycznym groteskowym stylu;

dragon ˈdraɡɔ̃n n
rakuuna
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

dramat ˈdrãmat n
draama
utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie

dramatyczny adj
dramaattinen
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
pilvenpiirtäjä
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapieżnictwo n
saalistus
(ekologia, ekologiczny) forma zaspokajania potrzeb pokarmowych przez zjadanie ciała ofiary;

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
petoeläin
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drastyczny adj
drastinen
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny
pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności

dren n
nielu
(elektryczność) jedna z elektrod w tranzystorze polowym

dres drɛs n
verryttelyasu
(krawiectwo) (sport, sportowy) wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców

dreszcz drɛʃʧ̑ n
väristys
(fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

drewniak ˈdrɛvʲɲak n
puukenkä
but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
puinen
wykonany z drewna
(przenośnie, przenośnia) o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny
(przenośnie, przenośnia) o człowieku, sztuce lub wyrażaniu emocji: bezbarwny, zimny, obojętny
(przenośnie, przenośnia) o dźwięku: pochodzący od przedmiotu z drewna
(przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu

drewno ˈdrɛvnɔ n
puu puutavara
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drink drʲĩŋk n
drinkki
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

drobne ˈdrɔbnɛ n
vaihtoraha
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobnomieszczaństwo n
pikkuporvaristo
(socjologia, socjologiczny) mieszczanie nie posiadający dużego majątku;

droga ˈdrɔɡa n
tie
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;

droga ekspresowa ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva n
moottoriliikennetie
droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva n
ristin tie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogi ˈdrɔɟi adj
kallis
posiadający wysoką cenę

drogowskaz drɔˈɡɔfskas n
tienviitta
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
dromedaari
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

drop drɔp n
isotrappi
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drozd drɔst n
rastas
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drozd śpiewak n
laulurastas
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus philomelos, gatunek ptaka z rodziny drozdowatych;

droździk ˈdrɔʑʥ̑ik n
punakylkirastas
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
hiiva hiivasieni
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
(mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

druga wojna światowa ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
toinen maailmansota
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

druid ˈdru<sup>j</sup>it n
druidi
(historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki;

druk druk n
painate
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka druˈkarka n
tulostin printteri
urządzenie służące do drukowania

drukarnia druˈkarʲɲa n
kirjapaino
zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

drukarz ˈdrukaʃ n
painaja
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
tulostaa painaa
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce
dawać coś do druku, publikować

drumla ˈdrũmla n
munniharppu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

drut drut n
neulepuikko
(rękodzieło, rękodzielniczy) przyrząd do robótek ręcznych;
lanka
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;

drut kolczasty ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ n
piikkilanka
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drużba n
bestman
mężczyzna towarzyszący panu młodemu podczas ślubu;

drużyna druˈʒɨ̃na n
joukkue
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drwal drval n
metsuri
człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

drylować drɨˈlɔvaʨ̑ v
poistaa kivi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pozbawiać owoce pestek

drzazga ˈḍʒazɡa n
säle
niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzemka ˈḍʒɛ̃mka n
nokkaunet
krótki sen, przespanie się

drzemlik ˈḍʒɛ̃mlʲik n
ampuhaukka
(ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej;

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
puu
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2);
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

drzewo genealogiczne ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ n
sukupuu
graf przedstawiający koligacje rodzinne

drzewo iglaste ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ n
havupuu
(botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzeworytnik n
puunkaivertaja ksylografi
(sztuka) artysta zajmujący się drzeworytnictwem

drzwi ḍʒvʲi n
ovi
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór

drzym n
laiskuri
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Bucconidae;

drób drup n
siipikarja
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

dróżka ˈdruʃka n
rata
wąska droga polna, leśna lub ogrodowa

dręczyciel drɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
ahdistaja
osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się

drżeć drʒɛʨ̑ v
väristä
trząść się, drgać, dygotać

dualizm n
dualismi
(filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje

dualizm korpuskularno-falowy n
aalto-hiukkasdualismi
(fizyka, fizyczny) właściwość materii polegająca na tym, że w pewnych przypadkach ujawnia naturę falową, a w innych cząsteczkową (korpuskularną);

dubbing ˈdabʲĩŋk n
dubbaus
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;

dubelt ˈdubɛlt n
heinäkurppa
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago media, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

dubn dupn̥ n
dubnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch dux n
sielu
dusza ludzka
aave
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
henki
umysł, myśli ludzkie

duchowieństwo n
papisto
(kościelny) ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny;

duchowny duˈxɔvnɨ n
pappi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną

duchowy duˈxɔvɨ adj
hengellinen
odnoszący się do sfery ducha i duchowości

dudek ˈdudɛk n
harjalintu
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dudziarz ˈduʥ̑aʃ n
säkkipillinsoittaja
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na dudach

dulka ˈdulka n
hankain
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

duma ˈdũma n
ylpeys
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1)
poczucie osobistej godności
zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumnie adv
ylpeästi
w sposób dumny

dumny ˈdũmnɨ adj
ylpeä
pewny siebie, mający poczucie własnej godności

dumny jak paw ˈdũmnɨ ˈjak ˈpaf adj
ylpeä kuin kukko
bardzo dumny

dupa ˈdupa n
perse
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupek ˈdupɛk n
kusipää
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

dur dur n
duuri
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj skali muzycznej;

durszlak ˈdurʃlak n
lävikkö
dziurkowana miska do odcedzania

dusić ˈduɕiʨ̑ v
hauduttaa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotować pod przykryciem, w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody
kuristaa
podrażniać drogi oddechowe
tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos
(przenośnie, przenośnia) o uczuciach tłumić, powstrzymywać
tukehduttaa
ginąć z braku powietrza

dusza ˈduʃa n
sielu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszność n
hengenahdistus
(medycyna, medyczny) subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;

duński ˈdũj̃sʲci adj
tanskalainen tanska
odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński ˈdũj̃sʲci n
tanska tanskalainen
język urzędowy Danii;

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
paljon
w wielkiej ilości

duży ˈduʒɨ adj
iso
mający wiele elementów
mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki
suuri
mający znaczne, wielkie rozmiary

duży pokój ˈduʒɨ ˈpɔkuj n
olohuone
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
asema
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwucyfrowy ˌdvuʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
kaksinumeroinen
składający się z dwóch cyfr

dwugłowy dvuˈɡwɔvɨ adj
kaksipäinen
mający dwie głowy

dwujęzyczność n
kaksikielisyys
(językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się dwoma językami

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
kaksikielinen
o człowieku: mówiący w dwóch językach
napisany w dwóch językach
zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
kaksoispiste
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwukrotnie dvuˈkrɔtʲɲɛ adv
kahdesti
dwa razy

dwukółka dvuˈkuwka n
kiesit
(przestarzałe, przestarzały) pojazd konny na dwóch kołach

dwulicowość ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
kaksinaamaisuus
cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka

dwulicowy ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
kaksinaamainen
postępujący według zasad podwójnej moralności

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a n
pohjukaissuoli
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwunożny dvũˈnɔʒnɨ adj
kaksijalkainen
wykonywany dwiema nogami
poruszający się na dwóch kończynach

dwusieczna dvuˈɕɛʧ̑na n
puolittaja
(matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy;

dwutlenek n
dioksidi
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
hiilidioksidi
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwuwargowy adj
bilabiaalinen
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany z użyciem dwóch warg

dwuznak ˈdvuznak n
digrafi
(językoznawstwo, językoznawczy) znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter

dwór dvur n
luonto
(regionalizm, regionalny) zewnętrze, świeże powietrze
kartano
majątek ziemski z dworem (1.3) i innymi zabudowaniami
(architektura, architektoniczny) duży dom mieszkalny, siedziba dawnego ziemiaństwa
hovi
siedziba władcy
otoczenie władcy, ludzie przebywający stale lub często na dworze (1.1)

dycha ˈdɨxa n
kymppi
(zgrubienie) dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych

dychotomia ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja n
dikotomia
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć
para przeciwstawnych pojęć lub dwie części pewnej klasy przedmiotów

dyftong ˈdɨftɔ̃ŋk n
diftongi
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

dykcja ˈdɨkʦ̑ʲja n
diktio
sposób wymawiania wyrazów i zdań

dyktando n
sanelu
(szkolnictwo, szkolny) ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

dyktator dɨkˈtatɔr n
diktaattori
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny

dyktatura n
diktatuuri
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dyktować v
sanella
mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał

dylemat n
dilemma
(logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne
sytuacja wymagająca trudnego wyboru

dyletant dɨˈlɛtãnt n
diletantti
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

dyliżans dɨˈlʲiʒãw̃s n
diligenssi
czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

dym dɨ̃m n
savu
produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymić ˈdɨ̃mʲiʨ̑ v
savuta
wydzielać dym

dymorfizm n
dimorfismi
(biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;

dynamika dɨ̃ˈnãmʲika n
dynamiikka
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił;

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
dynamiitti
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynastia dɨ̃ˈnastʲja n
dynastia
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

dynia ˈdɨ̃ɲa n
kurpitsa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;

dyniowy dɨ̃ˈɲɔvɨ adj
kurpitsa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni
mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor owocu dyni zwyczajnej

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
diplomi päästötodistus päättötodistus
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomacja n
diplomatia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

dyptyk ˈdɨptɨk n
diptyykki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz
(sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba

dyrektor dɨˈrɛktɔr n
johtaja
osoba zarządzająca jakąś instytucją

dyrektywa n
direktiivi
wskazówka co do postępowania

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
kapellimestari
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

dyscyplina ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna n
itsekuri
dział nauki, techniki itp.
rodzaj uprawianego sportu
rygorystyczne zasady postępowania

dysfagia n
dysfagia
(medycyna, medyczny) zaburzenie połykania;

dysforia dɨsˈfɔrʲja n
dysforia
(psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysgrafia dɨzˈɡrafʲja n
agrafia
częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania;

dysk dɨsk n
kiekko
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)
(sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
kovalevy kiintolevy
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskietka dɨsʲˈcɛtka n
disketti
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

dyskoteka ˌdɨskɔˈtɛka n
diskoteekki
lokal, w którym takie zabawy (1.1) odbywają się;

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
diskreetti
zachowujący tajemnice i taktowny
(matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
syrjintä
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować v
diskriminoida
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskusja dɨsˈkusʲja n
keskustelu
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
dysleksia lukihäiriö lukivaikeus
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysmorfofobia n
dysmorfinen ruumiinkuvan häiriö
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
erivapaus
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

dysproz ˈdɨsprɔs n
dysprosium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dystopia dɨsˈtɔpʲja n
dystopia
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;

dysydent dɨˈsɨdɛ̃nt n
toisinajattelija
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;

dysza ˈdɨʃa n
suulake
(technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dywan ˈdɨvãn n
matto
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywergencja ˌdɨvɛrˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
divergenssi
(matematyka, matematyczny) operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola;
powstawanie rozbieżności
rozbieżność, różnorodność

dywersja n
harhautus
(wojskowość, wojskowy) tajne działania prowadzone by osłabić nieprzyjaciela

dywidenda ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda n
osinko
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;

dyzenteria n
punatauti
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dzban ʣ̑bãn n
ruukku
naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

dziabka n
kuokka
TemplateParserError:LuaError motyka

dziadek ˈʥ̑adɛk n
isoisä vaari
ojciec matki
isoisä vaari pappa
ojciec ojca

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
pähkinänsärkijä
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
aktiviteetti
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
toimia
aktywnie uczestniczyć, pracować

działka ˈʥ̑awka n
palsta
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

działo ˈʥ̑awɔ n
kanuuna
(wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm;
(potocznie, potoczny) (literacko) armata

dziecinada ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ĩˈnada n
lapsellisuus
(potocznie, potoczny) zachowanie niepoważne, dziecinny postępek

dziecinnie adv
lapsellisesti
w sposób charakterystyczny dla dziecka

dzieciobójstwo ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ n
lapsenmurha
(książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dziecięcy ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
lapsenomainen
przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
lapsuus
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
lapsi
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;

dziedzic ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑ n
perijä
osoba, która coś po kimś przejmuje

dziedzictwo n
perintökalleus
majątek przejęty po kimś

dziedziczenie ˌʥ̑ɛ̇ʥ̑iˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
periminen
(rzeczownik odczasownikowy) od: dziedziczyć

dziedziczny adj
perinnöllinen
przekazywany przez przodków lub przejęty od nich

dziedziczyć ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
periä
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci
być uprawnionym do takiego otrzymania
o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
määrittelyjoukko
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;
ala
sfera czyjejś aktywności

dziekan n
dekaani
(dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego
(kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy;
(kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów;
(szkolnictwo, szkolny) kierownik wydziału uczelni;
najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego

dzielenie ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ n
jakolasku
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
jakaa
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości
(matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;
jakautua
być rozkładalnym na określone części

dzielna n
jaettava
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
kaupunginosa
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielnik ˈʥ̑ɛlʲɲik n
jakaja
(matematyka, matematyczny) liczba, przez którą dzielimy inną liczbę;

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
päivälehti
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie

dziennik pokładowy n
laivapäiväkirja
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
journalismi
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarstwo śledcze n
tutkiva journalismi
typ dziennikarstwa niezależnie odkrywającego, badającego i ujawniającego patologie ważne z punktu widzenia opinii publicznej

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
lehtimies toimittaja journalisti
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzienny ˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
päiväaikainen
dotyczący dnia jako całej doby; mający miejsce w ciągu całego dnia

dzierzba ˈʥ̑ɛʒba n
lepinkäinen
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

dziesięcina n
kirkollisvero
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;

dziesięciobój n
kymmenottelu
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciokąt n
kymmenkulmio
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych)

dziesięciolecie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
vuosikymmen
okres dziesięciu lat

dziewanna ʥ̑ɛˈvãnːa n
tulikukka
(botanika, botaniczny) Verbascum liczący około 360 gatunków rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych;

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
tyttö
młoda, niezamężna kobieta
tyttöystävä tyttö
partnerka, nieformalna narzeczona

dziewczynka ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka n
tyttö
dziecko płci żeńskiej

dziewczęcy ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
tyttömäinen
dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
neitsyt
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo n
neitsyys neitseellisyys
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewiętnaście ˌʥ̑ɛvʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ cardinalNumeral
yhdeksäntoista
liczba 19

dzieło sztuki ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci n
taideteos
(sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
päivä vuorokausi
okres od świtu do zmierzchu
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
hyvää huomenta huomenta
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień wypłaty n
palkkapäivä
stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzik ʥ̑ik n
villisika
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki ˈʥ̑ici adj
villi
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dzikus ˈʥ̑ikus n
villi
osobnik niecywilizowany

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
vesinokkaeläin
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dzioborożec ˌʥ̑ɔbɔˈrɔʒɛʦ̑ n
sarvinokka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami;

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
tänään
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

dzisiejszy ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ adj
tämän päivän
taki, który wydarzył się dziś

dziupla ˈʥ̑upla n
puunkolo
otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;

dziura ˈʥ̑ura n
kolo kuoppa
otwór powstały wskutek uszkodzenia
(fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa

dziurkacz biurowy ˈʥ̑urkaʧ̑ n
lävistäjä
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;

dziwaczny ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ adj
outo
cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

dziwić v
yllättää
powodować odczucie zdumienia

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
kummallinen
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziwonia ʥ̑iˈvɔ̃ɲja n
punavarpunen
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;

dziób ʥ̑up n
nokka
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;
keula kokka
przednia część kadłuba statku;

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
ien
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dziąsłowy adj
alveolaarinen
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
tikka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł białogrzbiety ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌbʲjawɔˈɡʒbʲjɛtɨ n
valkoselkätikka
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos leucotos, gatunek średniej wielkości dzięcioła, jeden z pięciu gatunków z rodzaju Dendrocopos występujących w Polsce;

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
palokärki
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
käpytikka
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła;

dzięcioł trójpalczasty ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌtrujpalˈʧ̑astɨ n
pohjantikka
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;

dzięcioł zielonosiwy n
harmaapäätikka
(ornitologia, ornitologiczny) Picus canus, gatunek dzięcioła o zielonoszarym upierzeniu;

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
vihertikka
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięcioł średni ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ˈɕrɛdʲɲi n
tammitikka
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos medius, gatunek dzięcioła, zaliczany do tak zwanych dzięciołów pstrych;

dzięciołek ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk n
pikkutikka
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

dzięgiel ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
karhunputki
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci preposition
ansiosta
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
kiittää
składać podziękowanie

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
kiitos
…wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ
paljon kiitoksia
…wyrażający wdzięczność

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
kello
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
kello
(botanika, botaniczny) Campanula L., roślina o dużych, najczęściej niebieskich kwiatach
przedmiot przypominający kształtem dzwon

dzwoniec ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑ n
viherpeippo
(ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

dzwonić ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
soida
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwonki ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci n
kellopeli
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;

dzwonnica ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a n
kellotapuli
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

dąb dɔ̃mp n
tammi
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

dąb korkowy ˈdɔ̃mp kɔrˈkɔvɨ n
korkkitammi
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;

dłoń dwɔ̃ɲ n
käsi kämmen
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dług dwuk n
velka
to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;

długi ˈdwuɟi adj
pitkä
mający znaczny wymiar podłużny (długość)
trwający znaczny czas
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.
(żartobliwie) o człowieku: wysoki

długo ˈdwuɡɔ adv
kauan pitkään
przez, na znaczny czas

długonogi ˌdwuɡɔ̃ˈnɔɟi adj
pitkäjalkainen
mający długie nogi

długopis dwuˈɡɔpʲis n
kynä kuulakärkikynä
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długoszpon n
jassana
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jacanidae;

długowłosy ˌdwuɡɔˈvwɔsɨ adj
pitkähiuksinen
(książkowy) mający długie włosy

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
pituus
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;

dłuto ˈdwutɔ n
taltta
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dźwig ʥ̑vʲik n
nostokurki
maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie

dźwignia ˈʥ̑vʲiɟɲa n
vipu
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka

dźwięczny adj
soinnillinen
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany przy zsuniętych i drgających więzadłach głosowych
sointuva
o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
ääni
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dżakfrut ˈʤ̑akfrut n
jakkihedelmä
(spożywczy) ogromny, jadalny owoc drzewa bochenkowego;

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
kastemato liero
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżelada ʤ̑ɛˈlada n
tselada
(zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;

dżem ʤ̑ɛ̃m n
hillo
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżentelmen ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n n
herrasmies
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,

dżihad ˈʤ̑ʲixat n
jihad
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska

dżihadysta ˌʤ̑ʲixaˈdɨsta n
jihadisti
zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu

dżin n
djinni
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie

dżinn ʤ̑ʲĩn n
henki
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi

dżinsy ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ n
farkut
(krawiectwo) spodnie z dżinsu;

dżip ʤ̑ʲip n
jeeppi
(motoryzacja) samochód marki Jeep;

dżokej ˈʤ̑ɔkɛj n
laukkaratsastaja
(jeździectwo, jeździecki) jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

dżonka n
džonkki
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;

dżul ʤ̑ul n
joule
(fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J;

dżuma ˈʤ̑ũma n
rutto
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
viidakko
wilgotny las tropikalny;

ebonit n
eboniitti kovakumi
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo ˈɛxɔ n
kaiku
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echolalia ˌɛxɔˈlalʲja n
kaikupuhe
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

echolokacja n
kaikuluotaus
metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
haahka
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edredon okazały ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkaˈzawɨ n
kyhmyhaahka
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria spectabilis, turkan, gatunek kaczki;

edredon okularowy ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkulaˈrɔvɨ n
silmälasihaahka
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria fischeri, gatunek kaczki edredonowej gnieżdżący się w polarnych rejonach Syberii i Ameryki Północnej;

edycja n
editio painos
wydanie, publikacja

edyl ˈɛdɨl n
ediili
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w starożytnym Rzymie sprawujący nadzór nad porządkiem i bezpieczeństwem w mieście, nad pracami publicznymi i budowlanymi, zaopatrzeniem w żywność oraz organizacją igrzysk;

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
kasvihuoneilmiö
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt uboczny ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ n
sivuvaikutus
dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

efektywność n
tehokkuus
bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku

efemeryczny ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ adj
päivä
krótkotrwały, szybko przemijający, przelotny

egalitaryzm n
egalitarismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;

egida ɛˈɟida n
suoja
(mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa;

egipski ɛˈɟipsʲci adj
egyptiläinen egypti
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

egiptolog ˌɛɟipˈtɔlɔk n
egyptologi
specjalista w dziedzinie egiptologii

egiryn n
akmiitti
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);

ego ˈɛɡɔ n
minä
(psychologia, psychologiczny) świadoma część osobowości;

egocentryczny ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
itsekeskeinen
związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata

egocentryzm n
itsekeskeisyys
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby
(psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;

egoizm ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥ n
itsekkyys
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
tentti koe
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzamin wstępny ɛɡˈzãmʲĩn ˈfstɛ̃mpnɨ n
pääsykoe
(edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
tutkia
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi

egzegeta n
eksegeetti
(teologia, teologiczny) biblista badający teksty biblijne

egzegeza n
eksegeesi
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;

egzekucja ˌɛɡzɛˈkuʦ̑ʲja n
teloitus
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego
wykonanie wyroku śmierci

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
kappale
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzonim ɛɡˈzɔ̃ɲĩm n
eksonyymi
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) zaadaptowana na potrzeby własnego języka nazwa obiektu geograficznego inna od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie dany obiekt geograficzny się znajduje;

egzorcyzm n
manaus
(kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;
(kościelny) modlitwa, która ma wywołać skutek (1.1)

egzosfera ˌɛɡzɔˈsfɛra n
eksosfääri
(meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi;

egzotyczny ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ adj
eksoottinen
(fizyka, fizyczny) o materii, cząstce: nie złożona z barionów podlegających Modelowi Standardowemu;
niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany
o urlopie, wyjeździe, itp.: spędzany w dalekich krajach
typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie

egzotyka n
eksoottisuus eksotiikka
zespół cech właściwych krajom/regionom o innym klimacie i cywilizacji

egzystencja ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
olemassaolo
istnienie, byt, życie i jego warunki
(filozofia, filozoficzny) rzeczywistość, istnienie, byt

egzystencjalizm ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
eksistentialismi
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

einstein ˈajn͇ʃtajn n
einsteinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

ejakulat n
siemenneste
(fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ekierka ɛˈcɛrka n
kolmioviivain
przyrząd kreślarski o kształcie trójkąta prostokątnego

eklektyczny ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
eklektinen
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów

eklezjologia n
ekklesiologia
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
ekliptika
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekolog ɛˈkɔlɔk n
ekologi
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
ekologia ympäristötiede
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologicznie ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑ʲɲɛ adv
ekologisesti
w sposób ekologiczny, szanując środowisko naturalne

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
ekologinen
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
taloudellinen
odnoszący się do gospodarki
związany z ekonomią lub ekonomiką

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
ekosysteemi
fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekran ˈɛkrãn n
kuvaruutu
budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.
określona część interfejsu graficznego wyświetlona w danej chwili na ekranie urządzenia elektronicznego
näyttö
część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy

ekscentryczność n
eksentrisyys
(matematyka, matematyczny) jeden z parametrów krzywej stożkowej;

ekscentryczny ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
eksentrinen
dziwaczny, odbiegający od normy

ekshibicjonizm ˌɛksxʲibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
pröystäilynhalu
(seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;

ekshumacja n
ekshumaatio
wydobycie pochowanych ludzkich szczątków;

ekshumować v
kaivaa ylös
wydobywać pochowane zwłoki

ekskluzywny ˌɛkskluˈzɨvnɨ adj
eksklusiivinen
elegancki lub luksusowy
odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu
przeznaczony dla ograniczonej liczby osób

ekskomunika ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika n
ekskommunikaatio
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekspansja ɛksˈpãw̃sʲja n
laajennus
rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze
zajmowanie przez państwo, cesarstwo nowych terytoriów

ekspert ˈɛkspɛrt n
asiantuntija ekspertti
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
koe
przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych;
pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu

eksperymentalny ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
kokeellinen
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) opierający się na eksperymencie
innowacyjny; taki, który wprowadza jako pierwszy coś nowego
związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
räjähtää räjäyttää
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
räjähdys
rozerwanie się z hukiem;

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
ekspressionismi
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresyjny adj
ilmaiseva
odznaczający się siłą wyrazu

ekstaza ɛkˈstaza n
ekstaasi
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstrapolacja ˌɛkstrapɔˈlaʦ̑ʲja n
ekstrapolaatio
(matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane
prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk

ekstrawagancja ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲja n
tuhlailu
wygląd lub zachowanie jaskrawo odmienne od powszechnego

ekstrawagancki ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲci adj
ekstravagantti
taki, który jest przejawem ekstrawagancji

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
extreme
krańcowy, skrajny

ekstremizm ɛksˈtrɛ̃mʲism̥ n
ekstremismi
wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekstremum ɛksˈtrɛ̃mũm n
ääriarvo
(matematyka, matematyczny) skrajna (minimalna lub maksymalna) wartość funkcji;

eksykator ˌɛksɨˈkatɔr n
eksikkaattori
rodzaj naczynia laboratoryjnego, służącego do ochrony przed wilgocią;

ekumenizm n
ekumenia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;

ekwadorski ˌɛkfaˈdɔrsʲci adj
ecuadorilainen
odnoszący się do państwa Ekwador

elegancja ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲja n
eleganssi
dobry smak w ubiorze i zachowaniu

elektrochemiczny adj
sähkökemiallinen
związany z elektrochemią, dotyczący elektrochemii

elektroda ˌɛlɛkˈtrɔda n
elektrodi
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;

elektrolit ˌɛlɛkˈtrɔlʲit n
elektrolyytti
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;

elektrolityczny adj
elektrolyyttinen
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektroliza ˌɛlɛktrɔˈlʲiza n
elektrolyysi
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego

elektroluminescencja ˌɛlɛktrɔlũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
elektroluminesenssi
(fizyka, fizyczny) świecenie ciał, wywołane działaniem zmiennego pola elektrycznego;

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
elektroni
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektronarzędzie n
sähkötyökalu
(technologia, technika, techniczny) narzędzie elektryczne przeznaczone do prac remontowych i budowlanych

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
elektroninen
związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
elektroniikka
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
voimala voimalaitos
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
sähkö
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
sähköinen
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
sähköasentaja sähkömies
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
alkuaine
(filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze)
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela
alkio
część składowa
(matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy

elementarz ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
aapinen
(edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania;

elf ɛlf n
haltia
istota fantastyczna;

elipsa ɛˈlʲipsa n
ellipsi
(matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
(literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

elita ɛˈlʲita n
eliitti
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

elizja n
elisio
(językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;

elokwencja n
kaunopuheisuus
umiejętność pięknego wysławiania się

elżbietański adj
elisabetiaaninen
związany z okresem panowania królowej Elżbiety I w Anglii, dotyczący okresu jej panowania

embargo ɛ̃mˈbarɡɔ n
embargo
zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa
zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną
zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego
kauppasaarto
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
embryologia
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

emeryt ɛ̃ˈmɛrɨt n
eläkeläinen
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
eläke
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
maastamuutto
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emir ˈɛ̃mʲir n
emiiri
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
emiraatti
(administracja) terytorium podległe władzy emira

emisariusz n
lähettiläs
tajny wysłannik polityczny

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
tunne
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

emocjonalność n
emotionaalisuus
cecha tego, co jest emocjonalne

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
empatia
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empatyczny ˌɛ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ adj
empaattinen
wykazujący się empatią, współodczuwaniem

empiryzm ɛ̃mˈpʲirɨsm̥ n
empirismi
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;

emu ˈɛ̃mu n
emu
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

encefalopatia n
aivosairaus
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
tietosanakirja ensyklopedia
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

endemiczny adj
endeeminen paikallinen
występujący tylko na określonym obszarze

endemit n
kotoperäinen laji
(biologia, biologiczny) takson występujący tylko na danym obszarze;

endometrioza n
endometrioosi
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endorfina ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna n
endorfiini
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
energia
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
entuzjazm, chęć do działania

energiczny ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
tarmokas
taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
enklaavi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
entalpia
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
hyönteistiede
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entropia ɛ̃nˈtrɔpʲja n
entropia
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;

entuzjasta ˌɛ̃ntuˈzʲjasta n
innostunut
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą

entuzjastycznie adv
innoissaan
z entuzjazmem, w sposób entuzjastyczny

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
innostus
stan zachwytu czymś; zapał, radość

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
entsyymi
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

eocen ɛˈɔʦ̑ɛ̃n n
eoseenikausi
(geologia, geologiczny) środkowa epoka paleogenu

eoliczny ˌɛɔˈlʲiʧ̑nɨ adj
aeolinen
(geologia, geologiczny) związany z działalnością wiatru

eon ˈɛɔ̃n n
aioni
wiek, era

epicentrum n
episentri episentrumi
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epicki adj
mahtava
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką
(slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny

epidemia ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja n
epidemia
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiczny adj
epideeminen
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odnoszący się do epidemii

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
epidemiologia
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epifit ɛˈpʲifʲit n
epifyytti
(botanika, botaniczny) roślina nie będąca pasożytem, która rośnie na innej roślinie służącej jej jako podpora;

epigenetyka n
epigeneettinen periytyminen
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badanie dziedziczności pozagenowej

epigraf ɛˈpʲiɡraf n
epigrafi
(historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka;

epik n
eepikko
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) twórca epiki

epikryza n
epikriisi
(medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
epitafi hautakirjoitus
inskrypcja nagrobna;

epizjotomia n
episiotomia
(medycyna, medyczny) chirurgiczne nacięcie w okolicy krocza stosowane u rodzących kobiet

epizod ɛˈpʲizɔt n
episodi
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epoka ɛˈpɔka n
ajanjakso
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;
zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury)

epoka brązu n
pronssikausi
(archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;

epoka kamienia n
kivikausi
(archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

epoka żelaza n
rautakausi
(archeologia, archeologiczny) epoka dziejów następująca po epoce brązu;

eponim ɛˈpɔ̃ɲĩm n
eponyymi
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej;

epopeja n
epopea
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dłuższy poemat epicki;

epsilon ɛpˈsʲilɔ̃n n
epsilon
nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

era ˈɛra n
aika
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;
geologinen kausi
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

erb ɛrp n
erbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erotyczny ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
aistillinen
dotyczący erotyki, seksu

erozja ɛˈrɔzʲja n
eroosio
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

errata ɛrˈːata n
korjaukset
(drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki

erupcja ɛˈrupʦ̑ʲja n
purkaus
(astronomia, astronomiczny) wybuch gazu na Słońcu
(geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;

erytrocyt ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt n
punasolu
(medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
eskatologia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

eschatologiczny adj
eskatologinen
związany z eschatologią, dotyczący eschatologii

esej n
aine
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

esencja n
olemus
istota, sedno

eskadra n
laivue
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;
(wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;

eskalacja n
eskalaatio
stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

eskapizm n
eskapismi
(psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

eskimoski ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci adj
eskimo
związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
esperanto
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso ɛsˈprɛsːɔ n
espresso
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

establishment n
establishment
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność
(pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju

esteta ɛˈstɛta n
esteetikko
człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetyczny ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
esteettinen
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

estetyka ɛˈstɛtɨka n
estetiikka
ładny, gustowny wygląd czegoś

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
virolainen eestiläinen
odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
viro
język urzędowy Estonii;

estragon ɛˈstraɡɔ̃n n
rakuuna
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek

estrogen ɛˈstrɔɡɛ̃n n
estrogeeni
(fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy;

estuarium ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
estuaari
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

etan ˈɛtãn n
etaani
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego;

etanol ɛˈtãnɔl n
etanoli
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

eter ˈɛtɛr n
eetteri
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C;
(chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego;
w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń;

etiopski ɛˈtʲjɔpsʲci adj
etiopialainen
odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda ɛˈtʲjuda n
etydi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;
krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.;

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
etninen
związany z przynależnością do grupy narodowej

etnocentryzm ˌɛtnɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥ n
etnosentrisyys
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji

etnograficzny adj
etnografinen
związany z etnografią

etnolekt n
etnolekti
(etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) język, dialekt lub gwara używana przez wyodrębnioną grupę etniczną;

etola ɛˈtɔla n
stoola
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych

etolski adj
aitolialainen
związany z Etolią, dotyczący Etolii

etruski ɛˈtrusʲci adj
etruski
dotyczący Etrurii lub Etrusków

etruski ɛˈtrusʲci n
etruski
język Etrusków

etyczny ɛˈtɨʧ̑nɨ adj
eettinen
zgodny z zasadami etyki
związany z etyką, dotyczący etyki

etyka ˈɛtɨka n
etiikka
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etykieta ˌɛtɨˈcɛta n
etiketti
zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;
nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.

etylen ɛˈtɨlɛ̃n n
etyleeni
(chemia, chemiczny) (zobacz) eten

etymologiczny adj
etymologinen
(językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii

eucharystia ɛw.xa.rɨˈsti.a n
ehtoollinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie;

eucharystyczny ˌɛwxarɨˈstɨʧ̑nɨ adj
ehtoollinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią

eudajmonizm n
eudaimonismi
stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
eufemismi kiertoilmaus
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia ɛwˈfɔrʲja n
euforia
stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eukaliptus n
eukalyptukset
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eukariont n
aitotumainen
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów
(biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami

eukariotyczny adj
aitotumainen
(biologia, biologiczny) posiadający w komórce jądro z chromosomami

eunuch ˈɛwnux n
eunukki
mężczyzna z wyciętymi jądrami;
(dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec

eurazjatycki ˌɛwrazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
euraasialainen
związany Eurazją, dotyczący Eurazji, pochodzący z Eurazji

euro ˈɛwrɔ n
euro
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

eurocent ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt n
sentti
(potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro

europ ˈɛwrɔp n
europium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europeizacja n
eurooppalaistuminen
czynienie czegoś europejskim, nadawanie cech europejskich

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
eurooppalainen
dotyczący Europy

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
eutanasia
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

everyman n
jokamies
(literacko) określenie typu bohatera wywodzącego się ze średniowiecznych moralitetów; protagonista o uniwersalnych cechach, na którego miejscu mógł się postawić każdy;

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
evakuointi
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
evankeliumi
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewangelista n
evankelista
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;

ewentualnie adv
vaihtoehtoisesti
w razie zaistnienia pewnych okoliczności

ewolucja ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja n
evoluutio
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś
(wojskowość, wojskowy) manewr zespołu okrętów
trudna figura akrobatyczna, gimnastyczna bądź taneczna

ewolucjonizm ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
evolutionismi
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

ezetymib n
etsetimibi
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwmiażdżycowy, który hamuje wchłanianie steroli, w tym cholesterolu, z jelit

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
esoteerinen
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryka ˈfabrɨka n
tehdas
produkcyjny zakład przemysłowy

fachowiec faˈxɔvʲjɛʦ̑ n
asiantuntija
specjalista w jakiejś dziedzinie

fagocista n
fagotisti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot ˈfaɡɔt n
fagotti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fajans ˈfajãw̃s n
fajanssi
rodzaj ceramiki wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;

fajerwerk n
ilotulitus
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

fajka ˈfajka n
piippu
przedmiot do palenia tytoniu;

fajny ˈfajnɨ adj
kaunis
potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

faks faks n
faksi
(technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;

fakt fakt n
tosiasia fakta
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktura fakˈtura n
lasku
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

fala ˈfala n
aalto
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
aalto laine
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;

falafel n
falafel-pulla
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem;

falanga faˈlãŋɡa n
falangi
(historia, historyczny, historycznie) zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji;

falanster n
falansteri
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

falka ˈfalka n
aalloke
(matematyka, matematyczny) oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa;
mała fala

falliczny adj
fallinen
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

fallus ˈfalːus n
fallos
(anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falochron faˈlɔxrɔ̃n n
aallonmurtaja
konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

falowód faˈlɔvut n
aaltojohto
(technologia, technika, techniczny) kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi;

falset n
falsetti
wysoki rejestr głosu ludzkiego

falsyfikacja ˌfalsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
falsifioitavuus
wykazanie fałszywości jakiegoś twierdzenia, błędności hipotezy w trakcie ich weryfikacji

fanatyczny adj
fanaattinen
charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
fanaattisuus fanatismi
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fantasmagoria n
fantasmagoria
(książkowy) omamy wzrokowe, przywidzenia

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
ihmeellinen
(potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny
fikcyjny, zmyślony

fantastyka naukowa n
tieteiskirjallisuus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;

fantazja fãnˈtazʲja n
fantasia
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;
mielikuvitus
wyobraźnia

fantom ˈfãntɔ̃m n
aave
zjawa, przywidzenie

farad ˈfarat n
faradi
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon faˈraɔ̃n n
faarao
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

farba ˈfarba n
maali
mieszanina barwników służąca do malowania

farerski faˈrɛrsʲci adj
färsaarelainen
odnoszący się do Wysp Owczych

farerski faˈrɛrsʲci n
fääri
język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farma wiatrowa n
tuulipuisto
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
farmakologia
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologicznie adv
farmakologisesti
w sposób farmakologiczny, za pomocą leków

farmakologiczny ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
farmakologinen
związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

fartuch ˈfartux n
esiliina
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

faryzeusz ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ n
fariseus
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);

fasada faˈsada n
julkisivu
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;
(przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz
(socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;

fascynacja n
hurma lumous tenho
bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fascynujący adj
kiehtova
wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

fasola faˈsɔla n
papu
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

fast food adj
pikaruoka
o jadłodajni: serwująca fast food (1.1)

fast food n
pikaruoka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;

faszerowany adj
täytetty
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (gastronomia) przekładany, wypełniony nadzieniem

faszysta faˈʃɨsta n
fasisti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
fasismi- fasistinen
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
fasismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatamorgana n
fata morgana
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

fatwa ˈfatfa n
fatwa
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

faul fawl n
rike
(sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

faworyt n
ennakkosuosikki
ktoś lubiany, faworyzowany

faza ˈfaza n
vaihe
miejsce, etap

fałszerz n
väärentäjä
osoba, która coś fałszuje

fałszywy przyjaciel fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl idiom
väärä ystävä
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
liittovaltio
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

federalny adj
liittovaltion
dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

felga ˈfɛlɡa n
vanne
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

fellatio fɛlˈːatʲjɔ n
fellaatio
(seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa;

feministyczny ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
feministinen
związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
feminismi
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci adj
foinikia
(historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci n
foinikia
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

feniks ˈfɛ̃ɲiks n
feeniks
(mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności;

fenkuł n
fenkoli
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;
(spożywczy) jarzyna z rośliny (1.1)

fenol ˈfɛ̃nɔl n
fenoli
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH;

fenomenalizm n
fenomenalismi
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

ferm fɛrm n
fermium
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermata fɛrˈmata n
fermaatti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
fermioni
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

fetyszyzm n
fetisismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z pierwotnych form wierzeń religijnych polegająca na kulcie fetyszy, czyli posążków czy przedmiotów obdarzonych siłą nadprzyrodzoną

feudalizm n
feodalismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

feudalny adj
feodaali-
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

fez fɛs n
fetsi
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;

fideizm fʲiˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
fideismi
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci adj
fidži
odnoszący się do państwa Fidżi

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci n
fidži
język urzędowy Fidżi,

figa ˈfʲiɡa n
viikuna
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
viikunapuu
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi

figura szachowa n
shakkinappula
(szachy, pojęcie szachowe) każda bierka używana w grze w szachy, z wyjątkiem piona

fikcja n
fiktio
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania

fikcyjny fʲikˈʦ̑ɨjnɨ adj
fiktiivinen
właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie

filantrop n
filantrooppi
człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

filantropia n
filantropia
bezinteresowne świadczenie pomocy

filar ˈfʲilar n
pilari
(górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu
wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji;

filatelista n
postimerkkeilijä
kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
filatelia
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filigran fʲiˈlʲiɡrãn n
filigraani
technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;

filipino n
filipino
(językoznawstwo, językoznawczy) główny dialekt języka tagalskiego

filistyński adj
filistealainen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
kuppi
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

film fʲilm n
elokuva
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;

film niemy n
mykkäelokuva
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmować fʲilˈmɔvaʨ̑ v
filmata
nagrywać coś kamerą filmową

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
filologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filologiczny ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
filologinen
(przymiotnik) od filologia

filozof fʲiˈlɔzɔf n
filosofi
(edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
filosofia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
filosofinen
związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filozofować v
filosofoida
(filozofia, filozoficzny) uprawiać filozofię

filtr fʲiltr̥ n
suodatin suodin
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

finanse n
rahoitus
ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

finansować v
rahoittaa
dostarczać finansów

finansowy ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ adj
taloudellinen
dotyczący finansów

finał ˈfʲĩnaw n
finaali
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek
koniec, zakończenie

finka ˈfʲĩnka n
puukko
(potocznie, potoczny) nóż fiński używany zwykle przez harcerzy i turystów;

finlandyzacja ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja n
suomettuminen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;

finwal n
sillivales
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus;

fiolet n
violetti
kolor fioletowy;

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
violetti
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.

fiolka ˈfʲjɔlka n
lääkepullo
małe, szklane naczynie z zatyczką;

fiord fʲjɔrt n
vuono
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
orvokki
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

fitochemia n
fytokemia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;

fitoestrogen n
fytoestrogeeni
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;

fitopatologia ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja n
fytopatologia
(botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin

fitosterol ˌfʲitɔˈstɛrɔl n
kasvisteroli
(biochemia, biochemiczny) sterol pochodzenia roślinnego

fizjologia n
fysiologia
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjoterapeuta ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta n
fysioterapeutti
(medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizycznie adv
fyysisesti
odnosząc się do zjawisk fizyki

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
fyysinen fysikaalinen
dostępny zmysłom
fysikaalinen
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje

fizyk ˈfʲizɨk n
fyysikko
naukowiec zajmujący się fizyką

fizyka ˈfʲizɨka n
fysiikka
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
suomalainen suomenkielinen
odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
suomi
ugrofiński język używany przez Finów;

flaga ˈflaɡa n
lippu
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flaki ˈflaci n
sisälmykset
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;

flamandzki adj
flaamilainen flaami
odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamandzki n
flaami
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

flanelowy adj
flanellinen
wykonany z flaneli

flegmatyczny ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
flegmaattinen
odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

flerow n
flerovium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114;

flet flɛt n
huilu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flet poprzeczny ˈflɛt pɔˈpʃɛʧ̑nɨ n
poikkihuilu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;

fletnia Pana ˈflɛtʲɲa ˈpãna n
panhuilu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

flirtować v
flirttailla
uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flora ˈflɔra n
kasvisto
(botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych

florencki flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci adj
firenzeläinen
związany z Florencją, dotyczący Florencji

floréal n
floréal
nazwa ósmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

flotylla n
laivue
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
fluori
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fluorescencja n
fluoresenssi
(fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki

fluoryt n
fluoriitti
(mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

flądra ˈflɔ̃ndra n
kampela
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba;

fobia ˈfɔbʲja n
fobia
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foka ˈfɔka n
hylje
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

fokmaszt n
fokkamasto
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;

folia ˈfɔlʲja n
folio
cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

folia bąbelkowa n
kuplamuovi
folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów;

folk fɔlk n
etnomusiikki
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;

folklor ˈfɔlklɔr n
kansanperinne
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folklorystyka n
folkloristiikka
(etnografia, etnograficzny) (sztuka) nauka badająca folklor;

folkloryzm n
folklorismi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych;

fondue n
fondue fondyy
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
foneemi
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny adj
foneettinen
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
fonetiikka
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

foniatria fɔ̃ˈɲatrʲja n
foniatria
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
suihkulähde
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

forma ˈfɔrma n
muotti
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazu;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie do pieczenia ciast
kondycja fizyczna osoby
sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś
zewnętrzny kształt

formatować ˌfɔrmaˈtɔvaʨ̑ v
alustaa
(informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt

forsa ˈfɔrsa n
hillo
(potocznie, potoczny) pieniądze

forsycja n
onnenpensas
(botanika, botaniczny) Forsythia Vahl, kwitnący wiosną krzew ozdobny o żółtych kwiatach;

fort fɔrt n
linnoitus
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna

forteca fɔrˈtɛʦ̑a n
linna
(architektura, architektoniczny) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
flyygeli
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortuna fɔrˈtũna n
kohtalo
los, szczególnie ten dobry
wielkie bogactwo

forum ˈfɔrũm n
foorumi
miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji
spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat

fory n
tasoitus
dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji

fosa ˈfɔsa n
vallihauta
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor ˈfɔsfɔr n
fosfori
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan n
fosfaatti
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fosforescencja ˌfɔsfɔrɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
fosforesenssi
(fizyka, fizyczny) świecenie ciał wywołane uprzednim naświetlaniem i trwające po jego ustaniu;

fotel ˈfɔtɛl n
nojatuoli
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotogeniczny adj
valokuvauksellinen
korzystnie wyglądający na zdjęciach

fotograf fɔˈtɔɡraf n
valokuvaaja
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
valokuvaus
sztuka wykonywania fotografii (1.1);

fotograficzny ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
valokuvauksellinen
związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑ v
valokuvata
robić zdjęcie, robić fotografię

fotomontaż ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ n
fotomontaasi
(fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton ˈfɔtɔ̃n n
fotoni
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotorealizm n
fotorealismi
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

fotosynteza n
fotosynteesi
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fototranzystor ˌfɔtɔtrãw̃ˈzɨstɔr n
fototransistori
(elektronika, elektroniczny) element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa;

frajda ˈfrajda n
hupi
(potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś

frajer ˈfrajɛr n
hölmö
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frak frak n
frakkitakki
część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;

fraktal ˈfraktal n
fraktaali
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;

franciszkanin n
fransiskaani
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
ranskalainen ranska
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
ranska ranskan kieli
język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuskojęzyczny frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
ranskankielinen
posługujący się językiem francuskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

franczyza n
franchising
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;

frank frãŋk n
frangi
(jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frans frãw̃s n
frankium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

fraszka n
pikkuasia
(potocznie, potoczny) błahostka

fregata frɛˈɡata n
fregattilintu
(ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;
fregatti
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

fresk frɛsk n
fresko
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;

fretka ˈfrɛtka n
fretti
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

frezarka frɛˈzarka n
jyrsin
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;

frimaire n
frimaire
nazwa trzeciego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

front frɔ̃nt n
edusta
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;

fronton n
päätykolmio frontoni
(architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

fructidor n
fructidor
nazwa dwunastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

fruktoza n
fruktoosi hedelmäsokeri
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frustracja n
frustraatio turhauma
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frutarianizm n
fruitarismi
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

frygijski adj
fryygia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii

frygijski n
fryygia
(językoznawstwo, językoznawczy) język frygijski;

frytka ˈfrɨtka n
ranskalaiset perunat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

frytkownica n
rasvakeitin
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
kampaaja
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzura frɨˈzura n
kampaus
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski adj
friisi
dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

fryzyjski n
friisi
(językoznawstwo, językoznawczy) język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

fuga ˈfuɡa n
fuuga
rodzaj formy muzycznej;
(budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze

fuj interjection
hyi yäk
(potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fuksja ˈfuksʲja n
fuksia
(botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;
fioletowo-czerwony kolor

fundacja fũnˈdaʦ̑ʲja n
säätiö
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
perusta
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;

fundamentalizm n
fundamentalismi
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
funktio
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcjonalność ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
toiminnallisuus
cecha tego, co jest funkcjonalne
funkcja, cecha użytkowa programu lub urządzenia

funt fũnt n
naula
(jednostka monetarna) waluta niektórych państw
anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg;

furosemid ˌfurɔˈsɛ̃mʲit n
furosemidi
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

futbol amerykański ˈfudbɔl ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
amerikkalainen jalkapallo
(sport, sportowy) sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły

futro ˈfutrɔ n
turkis
(heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;
(krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu
nahka
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan

futurologia n
futurologia
dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii

futurystyczny ˌfuturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
futuristinen
(sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu
taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
futurismi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

fuzja ˈfuzʲja n
fuusio
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe

gabinet ɡaˈbʲĩnɛt n
työhuone
pokój przeznaczony do pracy umysłowej

gaboński ɡaˈbɔ̃j̃sʲci adj
gabonilainen
odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

gad ɡat n
matelija
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
gadolinium
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadożer ɡaˈdɔʒɛr n
käärmekotka
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

gadżet ˈɡaʤ̑ɛt n
hilavitkutin
(książkowy) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

gafa n
moka
nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gagat ˈɡaɡat n
gagaatti
(mineralogia, mineralogiczny) bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie;

gagauski ɡaˈɡawsʲci adj
gagauzi
dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją

gajówka ɡaˈjufka n
lehtokerttu
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal ɡal n
gallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galacki adj
galatialainen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

galaktyczny adj
galaktinen
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
galaksi
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galeon ɡaˈlɛɔ̃n n
galeoni
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;

galera ɡaˈlɛra n
kaleeri
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria ɡaˈlɛrʲja n
galleria
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum

galicyjski ˌɡalʲiˈʦ̑ɨjsʲci adj
galego
dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

galijski adj
galli
związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

galijski n
galli
(językoznawstwo, językoznawczy) kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;

galon ˈɡalɔ̃n n
gallona
(jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

gama ˈɡãma n
sävelasteikko
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;

gameta ɡãˈmɛta n
gameetti
(biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gamoń ˈɡãmɔ̃ɲ n
toljake
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) człowiek nierozgarnięty, niezaradny

gang ɡãŋk n
jengi
grupa przestępcza

garaż ˈɡaraʃ n
autotalli
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb ɡarp n
kyttyrä
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem

garbarz ˈɡarbaʃ n
parkitsija
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

garbus ˈɡarbus n
kupla
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
puvusto
ogół odzieży, ubrań, które się posiada
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
halveksua
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

gardło ˈɡardwɔ n
kurkku nielu
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garnek ˈɡarnɛk n
kattila ruukku
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnitur ɡarʲˈɲitur n
puku
(krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garnizon n
varuskunta
(wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania (1.1)
(wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu

garść ɡarʲɕʨ̑ n
kourallinen
ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gastronomia ˌɡastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
gastronomia
działalność produkcyjno-usługowa, obejmująca prowadzenie restauracji, barów itp.
sztuka przyrządzania potraw

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
laji
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;

gawial n
gaviaali
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron ˈɡavrɔ̃n n
mustavaris
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gawędziarz n
tarinankertoja
autor lub znawca gawęd, łatwo i z zamiłowaniem opowiadający anegdoty, różne historie

gawędzić v
lörpötellä
prowadzić luźną rozmowę

gay-friendly adj
homomyönteinen
(środowiskowy) marketingowe: taki, który tworzy środowisko przyjazne dla LGBT;

gaz ɡas n
kaasu
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
(technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna

gaz cieplarniany ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
kasvihuonekaasu
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
sinappikaasu
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
jalokaasu
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki;

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
maakaasu
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gazela ɡaˈzɛla n
gaselli
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta ɡaˈzɛta n
lehti sanomalehti
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazowany adj
kaasupitoinen
(spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gałka ˈɡawka n
nuppi
mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu
regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
muskotti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałka oczna n
silmämuna
(anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
oksa
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
käsisammutin sammutin
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gdakać ˈɡdakaʨ̑ v
kotkottaa
o kurze: wydawać głos

gdy ɡdɨ conjunction
kun
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy kota nie ma, myszy harcują ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃ proverb
kun kissa on poissa, hiiret hyppivät pöydällä
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdzie ɟʥ̑ɛ interrogativePronoun
missä jossa
służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą ˈɟʥ̑ɛ ˈdrva ˈrɔ̃mbʲjɔ̃w̃ ˈtãm ˈvʲjurɨ ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃ proverb
munakasta ei voi tehdä rikkomatta munia
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje

gdzie indziej ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j
muualle toisaalle
do innego miejsca
muualla toisaalla
w innym miejscu

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑ proverb
mitä useampi kokki, sitä huonompi soppa
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
missä tahansa
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
jossakin
w pewnym miejscu

geek n
friikki
(slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby;

gejowski ɡɛˈjɔfsʲci adj
homo
właściwy gejowi lub przeznaczony dla gejów

gejsza ˈɡɛjʃa n
geisha
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gejzer ˈɡɛjzɛr n
geysir
(geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gekon ˈɡɛkɔ̃n n
gekko
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gen ɡɛ̃n n
geeni
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

gender n
sosiaalinen sukupuoli
(psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, które są przypisane przez kulturę do każdej z płci; szerzej: zbiór wzorów zachowań, wyobrażeń i oczekiwań społecznych, a także norm, które są związane z płcią biologiczną, wyznaczający funkcje pełnione przez jednostkę w społeczeństwie i kulturze wraz ze statusem tej jednostki i przysługującymi jej prawami;

genealogiczny adj
genealoginen
związany z genealogią

generacja n
sukupolvi
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
kenraali
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

genetycznie adv
geneettisesti
w sposób dotyczący genetyki/genów

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
geneettinen
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

genewski ɡɛ̃ˈnɛfsʲci adj
geneveläinen
od Genewa

genialny adj
nerokas
wybitnie uzdolniony
znakomity

geniusz ˈɡɛ̃ɲuʃ n
nero
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach
czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent

genom ˈɡɛ̃nɔ̃m n
genomi
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;

gentryfikacja ˌɡɛ̃ntrɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
keskiluokkaistuminen
(architektura, architektoniczny) proces renowacji miasta

genueński ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃sʲci adj
genovalainen
dotyczący Genui, związany z Genuą, pochodzący z Genui

geodeta ˌɡɛɔˈdɛta n
maanmittari
osoba zajmująca się geodezją

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
geodesia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geofizyka n
geofysiikka
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geograf ɡɛˈɔɡraf n
maantieteilijä
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
maantiede maantieto geotiede
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
maantieteellinen
związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog ɡɛˈɔlɔk n
geologi
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
geologia
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologiczny ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
geologinen
związany z geologią

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
geometria
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
geomorfologia
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geopolitycznie adv
geopoliittisesti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w sposób dotyczący geopolityki

geopolityczny ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
geopoliittinen
dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną

geopolityka n
geopolitiikka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

gepard ˈɡɛpart n
gepardi
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

geriatria ɡɛrʲˈjatrʲja n
geriatria
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

german ˈɡɛrmãn n
germanium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanistyka n
germanistiikka
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizm ɡɛrˈmãɲism̥ n
germanismi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;

germański ɡɛrˈmãj̃sʲci adj
germaaninen
dotyczący Germanów lub Germanii

germinal n
germinal
nazwa siódmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

gest ɡɛst n
ele
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

gestykulować ˌɡɛstɨkuˈlɔvaʨ̑ v
elehtiä
ruszać rękoma w celu podkreślenia swojej wypowiedzi

getto ˈɡɛtːɔ n
getto ghetto
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej

ghul n
ghouli
(mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej;

gibelin n
ghibelliini
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;

gibon ˈɟibɔ̃n n
gibboni
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

giez ɟɛs n
paarma
(zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda ˈɟɛwda n
pörssi
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigabajt n
gigatavu
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności pamięci operacyjnej komputera i nośników danych;

gigant ˈɟiɡãnt n
gigantti
(zobacz) olbrzym

gigantyczny ˌɟiɡãnˈtɨʧ̑nɨ adj
jättiläismäinen
ogromny, bardzo duży

gil ɟil n
punatulkku
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;

gilotyna ˌɟilɔˈtɨ̃na n
giljotiini
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
voimistelu
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
gynekologi
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja n
naistentautioppi gynekologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

ginekologiczny ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
gynekologinen
(medycyna, medyczny) związany z ginekologią, dotyczący ginekologii

ginekomastia ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja n
naisnisäisyys
(medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem

gips ɟips n
kipsi
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gitara ɟiˈtara n
kitara
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara basowa n
basso
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
sähkökitara
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
kitaristi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
glasiologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

gladiator ɡlaˈdʲjatɔr n
gladiaattori
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

glaukofan n
glaukofaani
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli;

gleboznawstwo n
maaperätiede
(rolnictwo, rolniczy) nauka o glebach;

gliceryna ˌɡlʲiʦ̑ɛˈrɨ̃na n
glyseriini
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

glin ɡlʲĩn n
alumiini
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina ˈɡlʲĩna n
savi
(geologia, geologiczny) skała osadowa;

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
globalisaatio
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalne ocieplenie ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ n
ilmaston lämpeneminen
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;

globalnie ɡlɔˈbalʲɲɛ adv
globaalisti
na całym świecie

globalny ɡlɔˈbalnɨ adj
pallo
całościowy, liczony lub rozpatrywany ogólnie
maailmanlaajuinen
ogólnoświatowy, obejmujący cały świat

globus ˈɡlɔbus n
karttapallo
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon ɡlɔ̃n n
levä
Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glosariusz n
asiasanasto
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glukometr ɡluˈkɔ̃mɛtr̥ n
verensokerimittari
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi

glukoza n
glukoosi rypälesokeri
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluon ˈɡlu<sup>w</sup>ɔ̃n n
gluoni
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, będąca nośnikiem oddziaływań silnych

glutaminian sodu n
natriumglutamaatti
(chemia, chemiczny) (spożywczy) organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu glutaminowego, biały proszek dodawany do potraw i konserw w celu uwydatnienia ich właściwości smakowych i zapachowych

gluten ˈɡlutɛ̃n n
gluteeni
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmach ɡmax n
rakennelma
okazały budynek w którym znajduje się zwykle ważna instytucja

gmina ˈɡmʲĩna n
kunta
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnejs ɡnɛjs n
gneissi
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniady ˈɟɲadɨ adj
ruunikko
(hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
pesä
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gnida ˈɟɲida n
saivar
jajo wszy;

gniew ɟɲɛf n
kiukku
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gnieść ɟɲɛ̇ɕʨ̑ v
sotkea
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrabiać (ciasto)

gnomon ˈɡnɔ̃mɔ̃n n
gnomon
prosty zegar słoneczny

gnu ɡnu n
gnuu gnu
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnój ɡnuj n
lanta
(pospolicie) (rolnictwo, rolniczy) stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;

go ɡɔ n
go
rodzaj gry planszowej;

goblin ˈɡɔblʲĩn n
haltija
(literacko) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;

gocki adj
gootti
związany z Gotami, dotyczący Gotów

gocki n
gootti
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
arvokkuus
poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

godny ˈɡɔdnɨ adj
arvokas
wart, zacny
zasługujący na coś

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
tunti
(szkolnictwo, szkolny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna
kello tunti
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
ulkonaliikkumiskielto
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godziny szczytu n
ruuhka-aika
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg

gofr ɡɔfr̥ n
vohveli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;

gofrownica ˌɡɔfrɔvʲˈɲiʦ̑a n
vohvelirauta
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) maszynka do pieczenia gofrów

gogle n
silmäsuojat
okulary z oprawą ściśle przylegającą do twarzy, chroniących oczy przed wiatrem, deszczem, urazami;

gol ɡɔl n
maali
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka ɡɔˈlarka n
sähköparranajokone
(elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;

golem ˈɡɔlɛ̃m n
golem
(folklor) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich;

goleń ˈɡɔlɛ̃ɲ n
sääri
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;

golf ɡɔlf n
golf
(sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
ajaa
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
gondoli
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;

gong ɡɔ̃ŋk n
gongi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
lähetti
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gont n
paanu
(budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych;

googlować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
googlata
(potocznie, potoczny) wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google

gorset ˈɡɔrsɛt n
korsetti
część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

goryl ˈɡɔrɨl n
gorilla
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;
(potocznie, potoczny) osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
katkera
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu

gorzyk n
tanssija
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Pipridae;

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
kuuma
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
kuume
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego

gorączka złota ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta idiom
kultakuume
nagły pęd do poszukiwania złota

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
talous
całokształt działalności gospodarczej
(potocznie, potoczny) gospodarstwo rolne

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
isäntä
(biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;
osoba przyjmująca gości

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
kotirouva
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
keittää
przyrządzać ciepłą potrawę
doprowadzać do wrzenia
(o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia
(potocznie, potoczny) odczuwać dyskomfort i pocić się obficie z powodu gorąca

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
valmis
skończony, wykonany

gotówka ɡɔˈtufka n
käteinen
pieniądze w postaci banknotów lub monet

gołobrody adj
siloposkinen
(przestarzałe, przestarzały) o chłopaku nie golący się jeszcze

gołoledź ɡɔˈwɔlɛʨ̑ n
iljanne
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
kyyhky pulu
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąbek ɡɔˈwɔ̃mbɛk n
kaalikääryle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z ryżu i mielonego mięsa zawiniętego w liście kapusty;

gołębnik ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik n
kyyhkyslakka
pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościnność n
vieraanvaraisuus
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ adj
vieraanvarainen
chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gość ɡɔɕʨ̑ n
vieras
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
neilikka
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;

gra ɡra n
peli
(sport, sportowy) mecz
peli leikki kisa
zabawa według ustalonych reguł;

grab ɡrap n
valkopyökki
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;
drewno grabu (1.1)

grabarz ˈɡrabaʃ n
haudankaivaja
osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie ˈɡrabʲjɛ n
harava
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabić ˈɡrabʲiʨ̑ v
haravoida
zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi

gracz ɡraʧ̑ n
pelaaja
uczestnik gry lub zawodów

grad ɡrat n
rae raesade
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
rakeet
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradobicie ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ n
raekuuro
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu powodujące znaczne straty materialne

graf ɡraf n
graafi
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

grafem n
grafeemi
najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma;

grafen ˈɡrafɛ̃n n
grafeeni
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka;

graffiti ɡrafˈfʲitʲi n
graffiti
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

grafit ˈɡrafʲit n
grafiitti
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafologia n
grafologia
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

grafoskop ɡraˈfɔskɔp n
piirtoheitin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);

gram ɡrãm n
gramma
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatyczny ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ adj
kieliopillinen
dotyczący gramatyki, związany z gramatyką
zgodny z regułami gramatyki

gramatyk ɡrãˈmatɨk n
kieliopin tutkija
specjalista w dziedzinie gramatyki

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
kielioppi
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

granat ˈɡrãnat n
granaattiomena
(spożywczy) owoc granatowca

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
granaattiomena
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
tummansininen
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

graniastosłup ˌɡrãɲaˈstɔswup n
prisma
(matematyka, matematyczny) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
raja
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
rajautua
mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit ˈɡrãɲit n
graniitti
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

granola n
mysli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

grappa ˈɡrapːa n
grappa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wódka z winogron (i ich pestek)

grasica n
kateenkorva
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

grasować ɡraˈsɔvaʨ̑ v
vaania
dokonywać napadów, gwałtów na określonym terenie

gratulacja ˌɡratuˈlaʦ̑ʲja n
onnittelu
wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu

gratulacje interjection
onnea
wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia

gratulacje n
onnitteleminen
wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby

gratulować ˌɡratuˈlɔvaʨ̑ v
onnitella
składać wyrazy uznania

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
painovoima vetovoima
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ adj
painovoimaan liittyvä
(fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grawiton n
gravitoni
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać ɡraʨ̑ v
soittaa
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
o przedmiocie: wydawać dźwięki
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
kreikkalainen kreikka
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
kreikka kreikkalainen
język Greków i po części Cypryjczyków;

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
greippi
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

grenlandzki ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci adj
grönlantilainen
od Grenlandia

grobowiec ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑ n
hauta
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

groch ɡrɔx n
herne
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

grochówka ɡrɔˈxufka n
hernekeitto
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

grog ɡrɔk n
grogi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;

gromada ɡrɔ̃ˈmada n
galaksijoukko
(astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;

grono ˈɡrɔ̃nɔ n
rypäle
(potocznie, potoczny) kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
kärppä
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych;

gros ɡrɔ ɡrɔs n
krossi
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki;

grot ɡrɔt n
nuolenkärki
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;

grota ˈɡrɔta n
luola
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
groteski
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

groźba ˈɡrɔʑba n
uhkaus
zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

groźny ˈɡrɔʑnɨ adj
julma raivokas raivopäinen
taki, który wzbudza strach

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
nokkavarpunen
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość n
paksuus
wymiar w krótszej osi

gruby ˈɡrubɨ adj
lihava paksu
otyły

gruchacz n
kyssäkurki
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Psophiidae;

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
rauhanen
(anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju;

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
joulukuu
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grupa ˈɡrupa n
ryhmä joukko
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

grupa docelowa n
kohderyhmä
(ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt;

grupa krwi n
veriryhmä
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grupa śmierci ˈɡrupa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
kuolemanlohko
(sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta

grusza ˈɡruʃa n
päärynäpuu
(botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;
(technologia, technika, techniczny) drewno gruszy (1.1)

gruszka ˈɡruʃka n
päärynä
(spożywczy) owoc gruszy;

gruszyczka n
talvikki
(botanika, botaniczny) Pyrola L., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
georgia georgialainen
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
georgialainen georgia
język urzędowy Gruzji;

gruźlica ɡruʑˈlʲiʦ̑a n
tuberkuloosi
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gruźliczy adj
tuberkuloottinen
(medycyna, medyczny) związany z gruźlicą, dotyczący gruźlicy

gryf ɡrɨf n
aarnikotka
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

gryka ˈɡrɨka n
tattari
(botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grymas ˈɡrɨ̃mas n
irvistys
wykrzywienie twarzy

grynszpan ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn n
patina
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;
niebieskozielony kolor grynszpanu (1.1)

grypa ˈɡrɨpa n
influenssa flunssa
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
jyrsijä
ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
purra
zatapiać w czymś zęby

grzaniec n
glögi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzane wino, często z przyprawami

grzanka ˈɡʒãnka n
krutonki
kawałek pieczywa przyrumieniony z obu stron

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
kampa
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;
harja
(zoologia, zoologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów

grzech ɡʒɛx n
synti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
helistin
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

grzechotnik ɡʒɛˈxɔtʲɲik n
kalkkarokäärme
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzeczność ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
kohteliaisuus
uprzejmy sposób zachowania

grzeczny ˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
kohtelias
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości
o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry

grzesznica ɡʒɛʃʲˈɲiʦ̑a n
synnintekijä
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej

grzesznik ˈɡʒɛʃʲɲik n
synnintekijä
ktoś, kto grzeszy

grzeszny ˈɡʒɛʃnɨ adj
syntinen
popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzeszyć ˈɡʒɛʃɨʨ̑ v
tehdä syntiä
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
sieni
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu

grzybnia n
sienirihmasto
(biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;

grzywa ˈɡʒɨva n
harja
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywka ˈɡʒɨfka n
otsatukka
włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna n
sakko
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grzęda ˈɡʒɛ̃nda n
nukkumapaikka
poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe

grób ɡrup n
hauta
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

grążyca ɡrɔ̃w̃ˈʒɨʦ̑a n
sotka
(ornitologia, ornitologiczny) kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju Aythya

guano ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ ˈɡwãnɔ n
guano
(rolnictwo, rolniczy) suche odchody ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz;

gubernator ˌɡubɛrˈnatɔr n
kuvernööri
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernatorski adj
kuvernööri
odnoszący się do gubernatora, związany z gubernatorem

gubernia n
kuvernementti
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;

gulasz n
gulassi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj mięsnego ragoût;

guma ˈɡũma n
kumi
rodzaj rozciągliwego tworzywa;
(potocznie, potoczny) prezerwatywa

guma do żucia n
purukumi
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka ˈɡũmka n
kumi pyyhekumi
(szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

guru ˈɡuru n
guru
(przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

guz ɡus n
patti
zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem

guziec ˈɡuʑɛʦ̑ n
pahkasika
(zoologia, zoologiczny) przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik ˈɡuʑik n
nappi
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gułag ˈɡuwak n
vankileiri
system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

gwarancja ɡvaˈrãnʦ̑ʲja n
takuu
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad);
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś

gwardian n
apotti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony niektórych męskich domów zakonnych;

gwatemalski ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci adj
guatemalalainen
odnoszący się do państwa Gwatemala

gwałciciel ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl n
raiskaaja
osoba dopuszczająca się gwałtu

gwałt ɡvawt n
raiskaus
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

gwałtowny ɡvawˈtɔvnɨ adj
raju
nagły, szybki

gwelf n
guelfi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;

gwiazda ˈɡvʲjazda n
tähti
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
sławna osobistość w danym środowisku

gwiazda Dawida n
daavidintähti
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
tähdistö
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwint n
kierre
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek

gwintownik ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik n
kierteitystappi
narzędzie skrawające wieloostrzowe, służące do nacinania gwintów wewnętrznych;

gwizd n
vihellys
wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór

gwizdać ˈɡvʲizdaʨ̑ v
viheltää
wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
pilli
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
naula
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gzyms ɡzɨ̃ms n
korniisi
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra ˈɡura n
vuori vuoristo
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
jäävuori
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

góral ˈɡural n
vuoristolainen
człowiek pochodzący z gór;

góralek n
tamaani
(zoologia, zoologiczny) Hyrax, zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych

górnictwo n
kaivostoiminta
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;

górniczek ɡurʲˈɲiʧ̑ɛk n
tunturikiuru
(ornitologia, ornitologiczny) Eremophila alpestris, gatunek ptaka z rodziny skowronków, zamieszkuje tundrę oraz strefy alpejskie gór: Eurazji, Afryki Północnej i Ameryki;

górnik ˈɡurʲɲik n
kaivosmies kaivostyöläinen
pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górnołużycki ˌɡurnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci adj
yläsorbi
związany z Górnymi Łużycami

gówniany ɡuvʲˈɲãnɨ adj
paska
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) kiepski, marny, tandetny, kiczowaty, bezwartościowy
(wulgarnie, wulgaryzm) (dosłownie) dotyczący gówna, charakterystyczny dla gówna

gówno ˈɡuvnɔ n
paska
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego

göteborski ˌɡøːtɛˈbɔrsʲci adj
göteborgilainen
odnoszący się do Göteborga

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
pesusieni sieni
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;

gągoł ˈɡɔ̃ŋɡɔw n
telkkä
(ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gągołek n
pikkutelkkä
(ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
perhostoukka
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
perhosen toukka
(motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gąsior ˈɡɔ̃w̃ɕɔr n
uroshanhi
(ornitologia, ornitologiczny) samiec gęsi

gęba ˈɡɛ̃mba n
turpa
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta

gęgawa ɡɛ̃ŋˈɡava n
merihanhi
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
kananliha
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęstość zaludnienia ˈɡɛ̃w̃stɔʑʥ̑ ˌzaludʲˈɲɛ̇̃ɲa
väestöntiheys
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
tiheä
(o płynach) skondensowany
sakea
(o włosach lub sierści) bujny
paksu
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
hanhi
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej (1.1)
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

gęś białoczelna ˈɡɛ̃w̃ʑ ˌbʲjawɔˈʧ̑ɛlna n
tundrahanhi
(ornitologia, ornitologiczny) Anser albifrons, gatunek gęsi;

gęś krótkodzioba ˈɡɛ̃w̃ɕ ˌkrutkɔˈʥ̑ɔba n
lyhytnokkahanhi
(ornitologia, ornitologiczny) Anser brachyrhynchus, gatunek gęsi;

gęś mała ˈɡɛ̃w̃ɕ ˈmawa n
kiljuhanhi
(ornitologia, ornitologiczny) Anser erythropus, gatunek gęsi;

gładki ˈɡwatʲci adj
sileä
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

gładko adv
sujuvasti
bez nierówności

gładzica ɡwaˈʥ̑iʦ̑a n
punakampela
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
silittää
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głasnost ˈɡwasnɔst n
glasnost
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

głaz ɡwas n
järkäle
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;

głaz narzutowy n
siirtolohkare
(geologia, geologiczny) fragment skały litej, przyniesiony przez lądolód;

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
nälkäinen
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głos ɡwɔs n
äänestys ääni
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
ääni
dźwięk wydawany przez istoty żyjące
prawo / pozwolenie przemawiania
zdanie, osąd, opinia
zdolność wydawania dźwięku (1.1)

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
ääni
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
äänestää
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głowa ˈɡwɔva n
pää nuppi hamara
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;

głowa państwa n
valtionpäämies
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba sprawująca najwyższą władzę w kraju

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
punasotka
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący;

głowonóg n
pääjalkainen
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel gromady morskich mięczaków;

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
kovaääninen
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośno ˈɡwɔɕnɔ adv
kovaa
w sposób głośny, słyszalny, nie szeptem

głośność ˈɡwɔɕnɔɕʨ̑ n
äänekkyys
(książkowy) (technologia, technika, techniczny) natężenie dźwięku odczuwane przez słuchających

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
kova
taki, który jest dobrze słyszalny

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
kuuromykkä
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchota ɡwuˈxɔta n
kuurous
utrata zdolności słyszenia;

głuchy ˈɡwuxɨ adj
kuuro
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głuchy jak pień ˈɡwuxɨ ˈjak ˈpʲjɛ̇̃ɲ adj
umpikuuro
(przenośnie, przenośnia) całkowicie głuchy, głuchy kompletnie

głupi ˈɡwupʲi adj
tyhmä
niemądry, ograniczony intelektualnie

głupi jak but ˈɡwupʲi ˈjaɡ ˈbut adj
tyhmä kuin saapas
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) bardzo, beznadziejnie głupi

głupiec ˈɡwupʲjɛʦ̑ n
narri
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupota ɡwuˈpɔta n
älyttömyys
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuptak ˈɡwuptak n
suula
(ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
metso
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głuszek ˈɡwuʃɛk n
vuorisirkku
(ornitologia, ornitologiczny) (Emberiza cia) ptak z rodziny trznadlowatych;

głód ɡwut n
nälkä
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;

głóg ɡwuk n
orapihlaja
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;

główka ˈɡwufka n
pää
(biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom

główny ˈɡwuvnɨ adj
pää-
pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
syvä
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
syvään
daleko w głębi

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
syvyys
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

gżel ɡʒɛl n
Gžel-kausi
(geologia, geologiczny) ostatni, najmłodszy wiek pensylwanu (późnego karbonu), trwający 303,9 – 299 milionów lat temu;

habilitacja n
habilitaatio
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;

habit ˈxabʲit n
kaapu
ubiór zakonny;

haczyk ˈxaʧ̑ɨk n
koukku
trudny do zauważenia podstęp lub problem

hadron ˈxadrɔ̃n n
hadroni
(fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hafn xafn̥ n
hafnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haft xaft n
kirjonta
dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie;

haftować xafˈtɔvaʨ̑ v
kirjailla
(rękodzieło, rękodzielniczy) (włókiennictwo) wyszywać igłą wzór na materiale

haggis n
haggis
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szkocka potrawa z podrobów baranich, zaszytych w owczym żołądku

hagiografia n
hagiografia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

haiku xaˈ<sup>j</sup>iku n
haiku
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

haker ˈxakɛr n
murtaja
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych lub włamaniami na inne komputery;
koodari
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;

hala odlotów n
lähtöaula
duże pomieszczenie, w którym odbywa się odprawa pasażerów przed odlotem samolotu

halabarda ˌxalaˈbarda n
hilpari
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halibut xaˈlʲibut n
ruijanpallas
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halka ˈxalka n
alushame
(krawiectwo) część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę;

hamak ˈxãmak n
riippumatto
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburczyk n
hampurilainen
mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga

hamburger xãmˈburɡɛr n
hampurilainen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamować xãˈmɔvaʨ̑ v
jarruttaa
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
jarru
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

hamza n
hamza
arabska pomocnicza litera nie zaliczana do alfabetu, reprezentująca zwarcie głośniowe;

handel ˈxãndɛl n
kauppa kaupankäynti
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi n
ihmiskauppa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

handicapizm n
vammaisten syrjintä
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

handlarz ˈxãndlaʃ n
kauppias
osoba zajmująca się drobnym handlem

handlowiec n
kauppias
(handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem

hangar ˈxãŋɡar n
hangaari lentokonehalli
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

haniebnie adv
häpeällisesti
zasługując na hańbę

hapax legomenon n
hapax legomenon
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko jednokrotnie w pewnym utworze lub danym zbiorze wypowiedzi (korpusie), czasem stworzone dla doraźnej potrzeby;

haploid n
haploidi
(biologia, biologiczny) organizm, którego każda lub prawie każda komórka zawiera gametyczną liczbę chromosomów;
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) komórka zawierająca tylko jeden garnitur chromosomowy;

haploidalny adj
haploidi
(biologia, biologiczny) mający tylko jeden garnitur chromosomowy

haplologia ˌxaplɔˈlɔɟja n
tavuheitto
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;

happening ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk n
happeningit
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

haptyczny xapˈtɨʧ̑nɨ adj
haptinen
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.

hardware n
laitteisto
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

harem ˈxarɛ̃m n
haaremi
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)

harfa ˈxarfa n
harppu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harmonia xarˈmɔ̃ɲja n
harmonia
ład
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element dzieła muzycznego;

harmonijny adj
harmoninen
płynny, rytmiczny, melodyjny

harpun ˈxarpũn n
harppuuna
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

harówka xaˈrufka n
raadanta
bardzo ciężka praca

has xas n
hassium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

haszysz ˈxaʃɨʃ n
hasis
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło ˈxaswɔ n
salasana
tajny wyraz lub ciąg znaków

hau xaw interjection
hau vuh rauf
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
haupitsi
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hawajski xaˈvajsʲci adj
havaijilainen
związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

hawajski xaˈvajsʲci n
havaiji
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy na Hawajach

hazard ˈxazart n
uhkapeli
gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardzista ˌxazarʲˈʥ̑ista n
uhkapeluri
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas ˈxawas n
melu
głośne, uciążliwe dźwięki;

hałaśliwy ˌxawaɕˈlʲivɨ adj
meluisa
powodujący hałas

hańba ˈxãɲba n
häpeä
(książkowy) coś, co przynosi wstyd, stanowi ujmę dla honoru

heavy metal n
heavy metal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki);

heban ˈxɛbãn n
eebenpuu
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebanowy adj
eebenpuinen
wykonany z hebanu, dotyczący hebanu

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
heprealainen heprea
związany z Hebrajczykami

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
heprea
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonizm n
hedonismi
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
hegemonia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

hej xɛj interjection
hei
zwrócenie czyjejś uwagi
powitanie

heksan ˈxɛksãn n
heksaani
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz;

hektar ˈxɛktar n
hehtaari
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hel xɛl n
helium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

heliosfera ˌxɛlʲjɔˈsfɛra n
heliosfääri
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego (zwykle w liczbie pojedynczej)

hellenista n
hellenisti
znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki

helleński adj
helleeninen
związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów

helota n
helootti
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy ludności niewolnej w społeczeństwie Lacedemonu; stanowił własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty

helsiński xɛlˈsʲĩj̃sʲci adj
helsinkiläinen
odnoszący się do miasta Helsinki

hematyt n
hematiitti
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemofilia n
hemofilia verenvuototauti
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofobia n
hematofobia
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoliza ˌxɛ̃mɔˈlʲiza n
hemolyysi
(biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;

henna ˈxɛ̃nːa n
henna
(biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;

henr xɛ̃nr n
henry
jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;

hentai ˈxɛ̃ntaj n
hentai
(sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;

hentriakontan n
hentriakontaani
(biochemia, biochemiczny) węglowodór prosty zawierający 31 atomów węgla;

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
hepariini
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

heptan ˈxɛptãn n
heptaani
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz;

heraldyka n
heraldiikka
nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb xɛrp n
vaakuna
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;

herbaciarnia ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa n
teehuone
(gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty

herbata xɛrˈbata n
tee
napój, napar z suszu (1.2);
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);

herbicyd xɛrˈbʲiʦ̑ɨt n
kasvimyrkky
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;

herc xɛrʦ̑ n
hertsi
(fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

herezja xɛˈrɛzʲja n
harhaoppi
(przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;

hermafrodyta n
hermafrodiitti
(biologia, biologiczny) osobnik wytwarzający gamety zarówno męskie, jak i żeńskie

hermeneutyka n
hermeneutiikka
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) sztuka objaśniania tekstów literackich;

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
heroiini
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

herpetologia ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja n
herpetologia
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

heterogeniczny adj
heterogeeninen
(chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze
epäyhtenäinen
(chemia, chemiczny), (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz

heterogenny adj
heterogeeninen
zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
heteroseksuaalisuus
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
heteroseksuaalinen
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman ˈxɛtmãn n
kuningatar
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hetycki adj
heetti
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii

hetycki n
heetti
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

heurystyczny adj
heuristinen
związany z heurystyką; oparty na heurystyce

heurystyka xɛwˈrɨstɨka n
heuristiikka
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;

hełm xɛwm n
kypärä
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hełmiatka xɛwˈmʲjatka n
punapäänarsku
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;

hiacynt ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt n
hyasintti
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;

hidżab ˈxʲiʤ̑ap n
hijab
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena ˈxʲjɛ̃na n
hyeena
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hiena cmentarna ˈxʲjɛ̃na ʦ̑mɛ̃nˈtarna n
haudanryöstäjä
człowiek okradający groby;

hierarchia xʲjɛˈrarxʲja n
hierarkia
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hierarchiczny adj
hierarkkinen
taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią

hieroglif xʲjɛˈrɔɡlʲif n
hieroglyfi
starożytne egipskie pismo obrazkowe;

higiena xʲiˈɟɛ̃na n
hygienia
dbanie o czystość ciała

higieniczny adj
hygieeninen
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

higroskopijność ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑ n
hygroskooppisuus
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

higroskopijny adj
hygroskooppinen
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej

hindi ˈxʲĩndʲi n
hindi
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduizm xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
hindulaisuus
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hiperbola ˌxʲipɛrˈbɔla n
hyperbeli
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;

hipergamia n
hypergamia
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków

hipergrafia n
hypergrafia
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na kompulsywnej potrzebie pisania

hiperonim ˌxʲipɛrˈɔ̃ɲĩm n
yläkäsite
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;

hiperseksualność n
hyperseksuaalisuus
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;

hipnagogiczny adj
hypnagoginen
taki, który towarzyszy zasypianiu

hipnotycznie adv
hypnoottisesti
w sposób hipnotyczny

hipnotyzować v
hypnotisoida
wprowadzać kogoś w hipnozę

hipnoza xʲipˈnɔza n
hypnoosi
wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen

hipochondria n
hypokondria
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ adj
luulosairas
związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipodrom n
hippodromi
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta

hipoglikemia n
hypoglykemia
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokorystyk n
lempinimi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz pieszczotliwy;

hipokryta ˌxʲipɔˈkrɨta n
ulkokullattu
osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja ˌxʲipɔˈkrɨzʲja n
tekopyhyys
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipomania ˌxʲipɔ̃ˈmãɲja n
hypomania
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie charakteryzujące się wzmożoną aktywnością

hiponim xʲiˈpɔ̃ɲĩm n
alakäsite hyponyymi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hipopotam ˌxʲipɔˈpɔtãm n
virtahepo
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipotetyczny adj
hypoteettinen
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipster ˈxʲipstɛr n
hipsteri
przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem

hirsutyzm xʲirˈsutɨsm̥ n
hirsutismi
(medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet;

histerektomia n
kohdunpoisto
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histereza ˌxʲistɛˈrɛza n
hystereesi
zjawisko zależności aktualnego stanu układu od stanów w poprzedzających chwilach;

histeria xʲiˈstɛrʲja n
hysteria
(psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histogram xʲiˈstɔɡrãm n
histogrammi
(matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;

histologia n
histologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

historia xʲiˈstɔrʲja n
historia
nauka zajmująca się badaniem przeszłości;
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia

historiozofia ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
historianfilosofia
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historyczny ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
historiallinen
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk xʲiˈstɔrɨk n
historioitsija
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci adj
espanjalainen espanja
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci n
espanja espanjalainen
romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hmm xm̥m interjection
hmm
…sygnalizujący namysł

hobbit ˈxɔbbʲit n
hobitti
(fantasy) (literacko) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;

hobby ˈxɔbbʲi n
ajanviete
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hodować xɔˈdɔvaʨ̑ v
jalostaa
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania

hojny ˈxɔjnɨ adj
antelias
(książkowy) udzielający czegoś, obdarzający czymś chętnie i obficie

hokej ˈxɔkɛj n
jääkiekko
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ n
jääkiekko
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

hokus-pokus ˌxɔkuˈs‿pɔkus n
hokkuspokkus
magiczna formuła, którą posługiwano się jako zaklęciem (często w baśniach)

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
hollantilainen
związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holm xɔlm n
holmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

holocen xɔˈlɔʦ̑ɛ̃n n
holoseeni
(geologia, geologiczny) najmłodsza epoka dziejów Ziemi;

holonim xɔˈlɔ̃ɲĩm n
holonyymi
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. „armia” w stosunku do słowa „dywizja”;

holować xɔˈlɔvaʨ̑ v
hinata
ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu

holownik xɔˈlɔvʲɲik n
hinaaja
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;

homar ˈxɔ̃mar n
hummeri
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
homeopatia
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeopatyczny adj
homeopaattinen
związany z homeopatią, właściwy homeopatii

homeostaza ˌxɔ̃mɛɔˈstaza n
homeostaasi
zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homiletyka n
homiletiikka
(teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homilia n
saarna
tekst wygłoszonej (1.1)
w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;

homo- ˈxɔ̃mɔ
homo- sama- saman-
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity

homofobia ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja n
homofobia
silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów;

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
homonymia
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
homoseksuaalisuus homous
(seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
homoseksuaalinen
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

honor ˈxɔ̃nɔr n
kunnia
czyjeś poczucie godności

hoplita xɔˈplʲita n
hopliitti
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;

horda ˈxɔrda n
lauma
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
orda
(książkowy) tłum, zgraja, banda

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
hormoni
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

hormon stresu n
stressihormoni
(fizjologia, fizjologiczny) hormon (głównie kortyzol, adrenalina, noradrenalina i kortykotropina) wydzielany przez organizm w odpowiedzi na stres lub zagrożenie i mający mobilizować do poradzenia sobie w trudnej sytuacji

horoskop xɔˈrɔskɔp n
horoskooppi
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

hortensja xɔrˈtɛ̃w̃sʲja n
hortensia
(botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
horisontti
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;
zwykle w lm: (przenośnie, przenośnia) możliwości, perspektywy, plany na przyszłość

horyzont zdarzeń n
tapahtumahorisontti
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;

horyzontalny ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ adj
vaakasuora
taki, który ma poziomy kierunek

hosanna interjection
hoosianna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hospicjum n
saattohoito
zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym

hospitalizacja ˌxɔspʲitalʲiˈzaʦ̑ʲja n
sairaalahoito
umieszczenie pacjenta w szpitalu

hostel n
hostelli
tani hotel, o niższym standardzie

hostia ˈxɔstʲja n
ehtoollisleipä
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;

hot dog ˈxɔd ˈːɔk n
nakkisämpylä
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hotel ˈxɔtɛl n
hotelli
(hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hrabia ˈxrabʲja n
kreivi
tytuł szlachecki;

hrabina xraˈbʲĩna n
kreivitär
żona hrabiego

hrabstwo ˈxrapstfɔ n
kreivikunta
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego;
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

hrywna ˈxrɨvna n
grivna
(jednostka monetarna) waluta Ukrainy;

hulajnoga ˌxulajˈnɔɡa n
potkulauta
prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi

humanista ˌxũmãˈɲista n
humanisti
przedstawiciel humanizmu

humanizm n
humanismi
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie
postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością

humanoid n
humanoidi
twór przypominający człowieka

humanoidalny adj
ihmismäinen
mający cechy ludzkie

humerał n
amikti
(kościelny) element stroju liturgicznego w katolicyzmie w formie płóciennej chusty;

humor ˈxũmɔr n
huumori
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry

humorystyczny adj
humoristinen
dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy

humus ˈxũmus n
humus
(ekologia, ekologiczny) (geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;

huragan xuˈraɡãn n
hurrikaani hirmumyrsky
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

hurtowy adj
tukku
(handel, handlowy) kupowany i sprzedawany na dużą skalę, po niższej cenie niż w handlu detalicznym

hurysa n
huuri
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;

huśtawka xuɕˈtafka n
keinu
przyrząd do bujania dzieci;

hydrant ˈxɨdrãnt n
paloposti
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

hydrauliczny ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ adj
hydraulinen
zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą

hydraulik xɨˈdrawlʲik n
putkiasentaja
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydraulika n
hydrauliikka
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;

hydrobiologia ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja n
hydrobiologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi;

hydrochinon n
hydrokinoni
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący;

hydroliza ˌxɨdrɔˈlʲiza n
hydrolyysi
(chemia, chemiczny) rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody;

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
hydrologia vesitiede
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydroponika ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika n
hydroviljely
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

hydrosfera n
hydrosfääri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;

hydrostatyka ˌxɨdrɔˈstatɨka n
hydrostatiikka
nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hymn xɨ̃mn n
hymni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

i i conjunction
ja
…łączący słowa i zdania równorzędne
…uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)

i tak dalej adv
ja niin edelleen
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

i/lub i‿ˈlup conjunction
tai
łącznik pomiędzy warunkami, które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie

ibis ˈibʲis n
iibis
(ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ibuprofen n
ibuprofeeni
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego

ich ix pronoun
heidän
3. (osoba) lm

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
iktyologia
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

id it n
viettipohja
(psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)

idea iˈdɛa n
idea
myśl przewodnia;
pomysł

idealny ˌidɛˈalnɨ adj
ideaali
taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny

ideał n
ideaali
doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

identyfikować v
identifioida
ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest

ideogram ˌidɛˈɔɡrãm n
ideogrammi
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideolog n
ideologi
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
ideologia
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

ideologiczny ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
ideologinen
związany z ideologią, mający cechy ideologii

idiom ˈidʲjɔ̃m n
idiomi
(przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) mowa, narzecze
wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;

idiosynkrazja n
idiosynkrasia
(psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację

idiota iˈdʲjɔta n
idiootti
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi; tępak

ido ˈidɔ n
ido
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idol ˈidɔl n
esikuva
osoba, którą się podziwia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

iglica iɡˈlʲiʦ̑a n
suippotorni
(architektura, architektoniczny) długi, wąski stożek zwieńczający wieżę

iglicznia iɡˈlʲiʧ̑ʲɲa n
särmäneula
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;

igloo ˈiɡlu ˈiɡlɔ n
iglu
kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
ei ottaa huomioon
pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m idiom
leikkiä tulella
niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
olympiakisat olympialaiset
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

igła ˈiɡwa n
neula
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych
(technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej
neula neulanen
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;

ikona iˈkɔ̃na n
ikoni
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

ikra ˈikra n
mäti
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb

ile ˈilɛ interrogativePronoun
kuinka monta montako
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze
kuinka paljon paljonko
używany do pytania o wielkość

ile ˈilɛ pronoun
kuinka monta montako
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze
kuinka paljon paljonko
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

iloczyn iˈlɔʧ̑ɨ̃n n
tulo
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz iˈlɔras n
osamäärä
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy adj
kvantitatiivinen määrällinen
dotyczący ilości

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
määrä
liczba określająca objętość lub masę;

iluzja n
illuusio
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

imadło ĩˈmadwɔ n
ruuvipenkki
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imam ˈĩmãm n
imaami
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbecyl ĩmˈbɛʦ̑ɨl n
imbesilli
(pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie) (obraźliwie) głupek

imbir ˈĩmbʲir n
inkivääri
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imieniny ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ n
nimipäivä
dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu

imiennik ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
kaima
ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
partisiippi
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
maahanmuutto
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
maahanmuuttaja siirtolainen immigrantti
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imitować ˌĩmʲiˈtɔvaʨ̑ v
imitoida
naśladować coś lub kogoś

imię ˈĩmʲjɛ n
nimi
imię (1.1) i nazwisko
nimi etunimi
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp.;

immunitet ˌĩmːũˈɲitɛt n
syytesuoja
przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

immunologia n
immunologia
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

impala ĩmˈpala n
impala
(zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy;

impeachment n
virkasyyte
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
keisari
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy

imperializm n
imperialismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

imperialny adj
brittiläinen
dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
keisarikunta
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje

implementacja ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
sovellus
(publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

imponujący adj
vaikuttava
wzbudzający uznanie i zachwyt

importować v
tuoda maahan
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impotencja ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
voimattomuus
(medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;

impresjonizm n
impressionismi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
toisin
w innym przypadku

inauguracja ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja n
virkaan astuminen
(podniośle) uroczyste rozpoczęcie

ind ĩnt n
indium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indeterminizm n
indeterminismi
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

indiański ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci adj
intiaani
związany z Indianami, dotyczący Indian

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
indoeurooppalainen
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indoktrynacja ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
indoktrinaatio
natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

indoktrynować v
aivopestä
(książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
indonesialainen
odnoszący się do państwa Indonezja

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci n
indonesia
język urzędowy Indonezji

indygo n
indigo
kolor ciemnobłękitny

indygokarmin ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn n
indigokarmiini
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
intialainen
związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk ˈĩndɨk n
kalkkuna
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualizm n
individualismi
poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów

indywidualny ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
yksilöllinen
osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
infektio
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
inflaatio
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

infografika n
infografiikka
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
informaatio tieto
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informatyk ˌĩnfɔrˈmatɨk n
tietojenkäsittelytieteilijä
człowiek zajmujący się zawodowo informatyką

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
tietotekniikka
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

infrastruktura ˌĩnfrastrukˈtura n
infrastruktuuri
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

ingryjski adj
isuri
związany z Ingrią, dotyczący Ingrii

inguski n
inguuši
(językoznawstwo, językoznawczy) język inguski;

inhibitor ˌĩnxʲiˈbʲitɔr n
estoaine
(chemia, chemiczny) substancja zwalniająca lub hamująca reakcję chemiczną;

iniekcja n
injektio
(medycyna, medyczny) zastrzyk

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
inkunaabeli
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

inkwizycja ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja n
inkvisitio
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

innowacja n
innovointi
proces wprowadzenia czegoś nowego, ulepszania czegoś

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
muu toinen
nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ
toisin sanoen
inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

inozytol n
inositoli
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

inscenizacja ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
näytös
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wystawienie utworu dramatycznego na scenie

inspirować v
innoittaa
dostarczać natchnienia

instalacja ˌĩw̃staˈlaʦ̑ʲja n
asennus
(sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów
(technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość

instalator n
asennusohjelma
(informatyka, informatyczny) program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowywujący go do użytkowania
asentaja
(technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instruktor ĩw̃ˈstruktɔr n
konsulentti
osoba instruująca, ucząca na kursie

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
instrumentti soitin
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
soitin instrumentti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny
instrumentti
(technologia, technika, techniczny) narzędzie

instrument muzyczny n
musiikki-instrumentti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instrumentalny adj
instrumentaalinen
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
vaisto
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji

instynktowny ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ adj
vaistomainen
(przymiotnik) od: instynkt

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
ammattikorkeakoulu
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
insuliini
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

integracja ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja n
integraatio
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

intelektualista n
älymystö
człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

intelektualizm n
intellektualismi
pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
älykkyys äly
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
älykäs
odznaczający się inteligencją

interakcja ˌĩntɛrˈakʦ̑ʲja n
vuorovaikutus
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń

interaktywny ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ adj
interaktiivinen
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła

intercyza ˌĩntɛrˈʦ̑ɨza n
avioehto
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

interdyscyplinarny ˌĩntɛrdɨsʦ̑ɨplʲĩˈnarnɨ adj
tieteidenvälinen
dotyczący kilku dyscyplin naukowych

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
mielenkiintoinen
ciekawy, zajmujący

interfejs ĩnˈtɛrfɛjs n
käyttäjäliittymä
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu
(technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;

interfejs użytkownika ĩnˈtɛrfɛjs ˌuʒɨtkɔvʲˈɲika n
käyttäjäliittymä
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;

interferencja n
interferenssi
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
interlingua
międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

internacjonalizm n
internationalismi
współpraca, solidarność międzynarodowa

internista ˌĩntɛrʲˈɲista n
sisätautilääkäri
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych

interseksualizm ˌĩntɛrsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
interseksuaalisuus
(anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

interwencja ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
interventio
wejście pomiędzy, mieszać się do czegoś aby osiągnąć zamierzony cel

intonacja ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
intonaatio
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym;

introligator ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr n
kirjansitoja
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;

intronizacja n
kruunaus
wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego

intryga ĩnˈtrɨɡa n
juoni juonittelu
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu

intuicja ˌĩntuˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲja n
aavistus
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
(potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania
(psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

intuicyjny ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjnɨ adj
intuitiivinen
wynikający z intuicji, osiągnięty za pomocą intuicji

intymność n
intiimiys
cecha tego, co jest intymne, osobiste; osobisty charakter czegoś

intymny ĩnˈtɨ̃mnɨ adj
intiimi
mocno osobisty

inulina n
inuliini
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;

inwestor ĩnˈvɛstɔr n
sijoittaja
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
investointi
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
insinööri
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja n
tekniikka
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iperyt siarkowy iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ n
sinappikaasu
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

irański iˈrãj̃sʲci adj
iranilainen
odnoszący się do państwa Iran

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
iiri
język celtycki używany przez Irlandczyków;

ironia iˈrɔ̃ɲja n
ironia
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
ironinen
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

iryd ˈirɨt n
iridium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
kiusata
denerwować się, wpadać w irytację

iskra ˈiskra n
kipinä
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam ˈislãm n
islam
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamizacja ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja n
islamisaatio
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamizm isˈlãmʲism̥ n
islamismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
islamofobia
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamski isˈlãmsʲci adj
islamilainen
związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
islantilainen islanti
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
islanti
język urzędowy Islandii;

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
olemassaolo
bycie, trwanie, występowanie, egzystencja
olio
wyodrębniona całość, istota, byt

iterb ˈitɛrp n
ytterbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr itr̥ n
yttrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

iworyjski ˌivɔˈrɨjsʲci adj
norsunluurannikkolainen
odnoszący się do państwa Wybrzeże Kości Słoniowej, wywodzący się z Wybrzeża Kości Słoniowej

izba ˈizba n
kamari
(urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach

izba niższa ˈizba ˈɲiʃːa n
alahuone
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy

izba wytrzeźwień ˈizba vɨˈṭʃɛʑvʲjɛ̇̃ɲ n
juoppoputka
budynek lub pomieszczenie, w którym zatrzymywane są tymczasowo osoby nietrzeźwe, zakłócające spokój;

izba wyższa ˈizba ˈvɨʃːa n
ylähuone
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy

izobara ˌizɔˈbara n
isobaari
(meteorologia, meteorologiczny) krzywa łącząca miejsca o jednakowym ciśnieniu atmosferycznym;

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
isoglossi
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izolator n
eriste
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem
materiał izolujący

izolować v
eristää
pokrywać izolacją

izometryczny adj
isometrinen
(matematyka, matematyczny) taki, który nie zmienia odległości między punktami

izotop iˈzɔtɔp n
isotooppi
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
israelilainen
odnoszący się do państwa Izrael

iść iɕʨ̑ v
mennä
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem

ja ja personalPronoun
minä
pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
omena
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc jabłoni

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
aataminomena
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
omenapuu
drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht jaxt n
jahti huvipursi
lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jacuzzi ʤ̑aˈkuzʲi n
poreallas poreamme
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;

jad jadɨ jat n
myrkky
substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jadalnia jaˈdalʲɲa n
ruokasali
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jadalny jaˈdalnɨ adj
syömäkelpoinen syötävä
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jadeit jaˈdɛ<sup>j</sup>it n
jadeiitti
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;

jadowity adj
myrkyllinen
zawierający jad, trujący

jaggery n
raakasokeri
(spożywczy) nierafinowany cukier palmowy o żółtej barwie produkowany tradycyjnie w Indiach

jagnię ˈjäɟɲɛ n
karitsa
(zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
karitsa
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)

jagoda jaˈɡɔda n
marja
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
jaguaari
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jaja ˈjäja n
muna
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
munakokkeli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko ˈjäjkɔ n
muna kananmuna
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajnik ˈjäjɲik n
munasarja
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo ˈjäjɔ n
munasolu
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;
muna
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

jajogłowy n
valopää
(żartobliwie) lub (ironicznie) inteligent, intelektualista;

jajowód jäˈjɔvut n
munanjohdin
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak jak n
jakki
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny pustorożców;

jak jak pronoun
miten kuinka
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu
kuinka miten
…używany w pytaniach o sposób lub stan

jak cię widzą, tak cię piszą ˈjäc‿ʨ̑ɛ ˈvʲiʣ̑ɔ̃w̃ ˈtac‿ʨ̑ɛ ˈpʲiʃɔ̃w̃ proverb
vaatteet tekevät miehen
ludzi często ocenia się po ich wyglądzie i zachowaniu

jak grom z jasnego nieba ˈjaɡ ˈːrɔ̃m zʲ‿jasˈnɛɡɔ ˈɲɛba adv
kuin salama kirkkaalta taivaalta
(przenośnie, przenośnia) niespodziewanie, szybko, nagle

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
mitä kuuluu
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jaka matka, taka córka ˈjaka ˈmatka ˈtaka ˈʦ̑urka proverb
äitinsä tyttö
córka, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jej matka

jakby ˈjaɡbɨ conjunction
aivan kuin
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
eräs
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jako ˈjakɔ preposition
-na
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakościowy adj
laadullinen
odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
laatu
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki jaˈkuʦ̑ʲci n
jakuutti
(językoznawstwo, językoznawczy) język jakucki;

jamnik ˈjãmʲɲik n
mäyräkoira
(kynologia, kynologiczny) pies rasy (1.1)
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

jamraj ˈjãmraj n
pussimäyrä
(zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;

japonistyka n
Japanin tutkimus
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
japanilainen japani
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
japani japanin kieli
język używany w Japonii;

jard n
jaardi
brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarmułka n
kipa
okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

jarmuż ˈjarmuʃ n
lehtikaali
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzmo ˈjaʒmɔ n
ies
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
pyy
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia (Bonasa bonasia), łowny ptak eurazjatycki zamieszkujący w gęstych starodrzewach;

jarzębina ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna n
pihlaja
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;
drewno jarzębiny (1.1)

jaskier ˈjasʲcɛr n
leinikki
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
luola
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskółka jaˈskuwka n
pääsky
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasnowidz jasˈnɔvʲiʦ̑ n
ennustaja
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasny ˈjasnɨ adj
selvä
(potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty
o kolorze: mało intensywny
pełen światła, słońca, nie zaciemniony

jaspis ˈjaspʲis n
jaspis
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
haukka
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
lisko sisilisko
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jawajski jaˈvajsʲci adj
jaava
związany z Jawą, dotyczący Jawy

jazda ˈjazda n
ajo
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazgarz ˈjazɡaʃ n
kiiski
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych;

jazz ʤ̑ɛs n
jazz jatsi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jazzować v
jatsata
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać muzykę jazzową

jałmużna jawˈmuʒna n
almu
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
kataja
(botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.;

jałówka jaˈwufka n
hieho
(zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin ˈjäɕmʲĩn n
jasmiini
(botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jechać ˈjɛxaʨ̑ v
ajaa
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
yksi
liczba 1

jedna jaskółka nie czyni wiosny ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ proverb
ei yksi pääsky kesää tee
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
ei yksi pääsky kesää tee
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednoczyć v
yhdistää
łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei

jednogłośny ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ adj
yksimielinen
jednomyślny

jednojęzyczny ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
yksikielinen
napisany w jednym języku
posługujący się jednym językiem

jednokomórkowy ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ adj
yksisoluinen
(biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednomyślność ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
yksimielisyys
zupełna zgodność zdań, opinii, myśli

jednomyślny adj
yksimielinen
bez różnic w przekonaniach

jednonogi ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi adj
yksijalkainen
mający jedną nogę

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
yksisilmäinen
taki, który ma jedno oko

jednopłat n
yksitaso
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

jednorodny adj
yhdenmukainen
mający identyczne cechy

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
yksisarvinen
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednoręki ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci adj
yksikätinen
mający jedną rękę

jednostka jɛdˈnɔstka n
osasto
część całości
określona wartość jakiejś wielkości

jednostka astronomiczna n
astronominen yksikkö tähtitieteellinen yksikkö
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednostkowy adj
yksikkö
odnoszący się do określonej wartości danej wielkości

jednostronny adj
yksipuolinen
dokonywany przez jedną ze stron

jednosylabowy ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ adj
yksitavuinen
liczący jedną sylabę, składający się z jednej sylaby

jednowymiarowy adj
yksiulotteinen
(matematyka, matematyczny) mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze

jednoznaczny ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ adj
yksikäsitteinen
niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jedwab ˈjɛdvap n
silkki
(włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1);
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników

jedwabnik morwowy n
mulperiperhonen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych;

jedynka jɛˈdɨ̃nka n
ykkönen
nazwa cyfry 1 i liczby 1

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
ainoa
istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
ruoka
coś, co można jeść; żywność, pokarm
spożywanie pokarmu

jego ˈjɛɡɔ pronoun
hänen
3. (osoba) lp, rodzaj męski
hän
3. (osoba) lp, rodzaj nijaki

jej jɛ̇j pronoun
hänen
3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
hirvieläin hirvi
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito jɛˈlʲitɔ n
suolisto
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito cienkie n
ohutsuoli
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego położona między żołądkiem a jelitem grubym

jelito grube n
paksusuoli
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe n
umpisuoli
(anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jelonek jɛˈlɔ̃nɛk n
vasa
młody jeleń

jelonek rogacz jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑ n
kampasarvinen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
jemeniläinen
odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
misteli
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
tilhi
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jen jɛ̃n n
jeni
(jednostka monetarna) waluta Japonii;

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
sotavanki
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jer jɛr n
järripeippo
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jerzyk ˈjɛʒɨk n
tervapääsky
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
syksyinen
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
syksy
pora roku między latem a zimą;

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
saarni
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych;

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
sampi
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jeszcze ˈjɛʃʧ̑ɛ particle
vielä
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
järvi
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ proverb
maassa maan tavalla
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
syödä
przyjmować pokarmy

jeść jak ptaszek v
syödä kuin varpunen
jadać mało

jeździec ˈjɛ̇ʑʥ̑ɛʦ̑ n
ajaja
(jeździectwo, jeździecki) osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym;

jeździecki adj
ratsastaja-
związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
ratsastaa
poruszać się na grzbiecie konia

jeż jɛʃ n
siili
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
jos
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
piikkisika
(zoologia, zoologiczny) Hystrix, duży gryzoń pokryty długimi kolcami;

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
karhunvatukka
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica

jidysz ˈjidɨʃ n
jiddiš
język Żydów aszkenazyjskich;

jod jɔt n
jodi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodełka jɔˈdɛwka n
kalanruoto
(włókiennictwo) rodzaj splotu tkaniny, przypominający układ igieł jodły

jodła ˈjɔdwa n
pihta
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

jodłować jɔdˈwɔvaʨ̑ v
jodlata
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;

joga ˈjɔɡa n
jooga
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogging n
hölkkä lenkkeily
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogurt ˈjɔɡurt n
jogurtti jugurtti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

jon jɔ̃n n
ioni
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonizacja ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
ionisaatio
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony;

jonizować v
ionisoida
(fizyka, fizyczny) powodować jonizację

jordański jɔrˈdãj̃sʲci adj
jordanialainen
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

joruba n
joruba
język używany przez Joruba;

jot jɔt n
jii
nazwa litery J

juan ˈju<sup>w</sup>ãn n
juan
(jednostka monetarna) (potocznie, potoczny) waluta Chin;

jubiler juˈbʲilɛr n
kultaseppä
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubileusz ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ n
hääpäivä
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
juutalaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

juk juk n
satulalaukku
każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła

juliański juˈlʲjä̃j̃sʲci adj
juliaaninen
autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara
z czasów Juliusza Cezara

jura ˈjura n
jurakausi
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

jurta ˈjurta n
jurtta
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

jury n
raati
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie

jurysdykcja n
lainkäyttövalta
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw

juta ˈjuta n
juutti
(botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutro ˈjutrɔ adv
huomenna huominen
następnego dnia po obecnym

jutro ˈjutrɔ n
huomenna huominen
dzień następny w stosunku do obecnego

już juʃ particle
ei enää
…określająca granicę między przeszłością a przyszłością
jo
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

jąderko n
tumajyvänen
(biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
kives
(anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie;
ydin
(informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;
(biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;
wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich;
kerneli
(matematyka, matematyczny) dla dowolnej struktury algebraicznej homomorficzny przeciwobraz elementu neutralnego;
(matematyka, matematyczny) funkcja dwóch zmiennych, która występuje pod znakiem całki we wzorze określającym operator;

jądrowy jɔ̃nˈdrɔvɨ adj
tuma
(fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego

jąkać v
takellella
(rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały

jąkała jɔ̃ŋˈkawa n
änkyttäjä
(potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka
(potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka

jęczeć v
urina
o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
ohra
(rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1)

jęk jɛ̃ŋk n
voihke
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jętka ˈjɛ̃ntka n
päivänkorento
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

języczek n
kitakieleke
(anatomia, anatomiczny) u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
kieli
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie

język literacki n
kirjakieli
(językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
viittomakieli
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
vieras kieli
(językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ogólny n
yleiskieli
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólnoetniczny standard języka

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
äidinkieli
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
ohjelmointikieli
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

językowy ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ adj
kielellinen
związany z językiem

językoznawca ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a n
kielitieteilijä
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa

ka ka n
koo
nazwa litery k / K

kabardyjski adj
kabardi
dotyczący Kabardii albo Kabardyjczyków

kabaret kaˈbarɛt n
kabaree
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

kabel ˈkabɛl n
kaapeli
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;

kabina n
luokka
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe pomieszczenie mieszkalne na statku

kabriolet kaˈbrʲjɔlɛt n
avoauto
(motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)

kabura n
kotelo
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac kaʦ̑ n
krapula darra
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kaczeniec kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
rentukka
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

kaczka ˈkaʧ̑ka n
ankka sorsa
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

kaczka dziennikarska ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska n
uutisankka ankka
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa;

kaczka krzyżówka n
heinäsorsa
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

kaczor ˈkaʧ̑ɔr n
ankkakukko
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kadencja kaˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
kadenssi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych
(sport, sportowy) w biegach: liczba kroków na minutę
(sport, sportowy) w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę
omistusaika
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;

kadm katm̥ n
kadmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadzidło kaˈʥ̑idwɔ n
suitsuke
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kadłub ˈkadwup n
runko
(potocznie, potoczny) kadłub (1.1) samolotu

kafar ˈkafar n
juntta
maszyna do wbijania pali w grunt;

kafetiera tłokowa n
pressopannu
szklany lub rzadziej stalowy dzbanek z tłokiem do przygotowywania kawy lub herbaty

kaftan ˈkaftãn n
kaftaani
męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
kuonokoppa
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kajak ˈkajak n
kajakki
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajdanki n
käsiraudat
para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

kajdany n
kahle
metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

kajman ˈkajmãn n
kaimaani
(zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kajuta kaˈjuta n
hytti
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

kakadu kaˈkadu n
kakadu
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao kaˈkaɔ n
kaakao
(botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

kakofonia n
kakofonia
nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus ˈkaktus n
kaktus
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior kaˈlafʲjɔr n
kukkakaali
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafonia ˌkalaˈfɔ̃ɲja n
hartsi
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

kalander n
kalanteri
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
kaalirapi kyssäkaali
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;

kalcyt ˈkalʦ̑ɨt n
kalkkisälpä
(geologia, geologiczny) minerał, składnik skał osadowych;

kaldera kalˈdɛra n
kaldera
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
kaleidoskooppi
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka kaˈlɛka n
invalidi
człowiek dotknięty kalectwem
kobieta dotknięta kalectwem

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
kalenteri
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

kalendarz adwentowy n
joulukalenteri
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalif ˈkalʲif n
kalifi
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat kaˈlʲifat n
kalifaatti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
kalifornium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kalifornijski ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci adj
kalifornialainen
związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

kaligrafia ˌkalʲiˈɡrafʲja n
kalligrafia
sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kalina kaˈlʲĩna n
heisi
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
laskin
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kaloria kaˈlɔrʲja n
kalori
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;
(potocznie, potoczny) kilokaloria

kaloryfer ˌkalɔˈrɨfɛr n
lämpöpatteri
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kalosz ˈkalɔʃ n
kalossi
gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

kalwinizm kalˈvʲĩɲism̥ n
kalvinismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

kambr kãmpr̥ n
kambrikausi
(geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

kamea n
kamee
(sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
kameleontti
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
(przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kamera kãˈmɛra n
elokuvakamera
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kamerdyner n
hovimestari
starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kamerzysta ˌkãmɛˈʒɨsta n
kuvaaja
ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

kamfora kãw̃ˈfɔra n
kamferi
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamienica czynszowa n
vuokratalo
okazały budynek z wieloma mieszkaniami do wynajęcia

kamieniołom n
kivilouhos
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienisty ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ adj
kallioinen
taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

kamieniuszka ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲuʃka n
virta-alli
(ornitologia, ornitologiczny) Histrionicus histrionicus, gatunek kaczki;

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
kivi
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
kivi
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
(medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ idiom
kilometripylväs
bardzo ważny, przełomowy moment

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ n
kilometripylväs
słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński n
myllynkivi
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień szlachetny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ n
jalokivi
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamień winny n
viinikivi
(chemia, chemiczny) kwaśny winian potasu;

kamień węgielny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ n
peruskivi
(przenośnie, przenośnia) podstawa, najważniejsza część czegoś
kamień znajdujący się w węgle
obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne

kampania n
kampanja
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu;
(wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;

kampanologia n
kampanologia
nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

kamper ˈkãmpɛr n
matkailuauto
(motoryzacja) samochód kempingowy;
kämppäri
(środowiskowy) (slangowo) w grach komputerowych osoba trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy

kampus ˈkãmpus n
kampus
kompleks budynków i terenów uniwersyteckich

kamuflaż kãˈmuflaʃ n
naamiointi
(zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;

kamusznik kãˈmuʃʲɲik n
karikukko
(ornitologia, ornitologiczny) Arenaria interpres, średniej wielkości ptak z rzędu siewkowców;

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
kanadalainen
związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia kãˈnalʲja n
kanalja
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanapa kãˈnapa n
sohva
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

kanapka kãˈnapka n
voileipä
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ;

kanarek kãˈnarɛk n
kanarialintu
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanasta n
canasta
(termin karciany) rozgrywana dwoma pełnymi taliami gra karciana, w której celem jest zdobycie maksynmalnej ilości punktów przez wykładanie co najmniej trzech kart o takiej samej wartości

kanał ˈkãnaw n
kanava
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków

kanclerz n
kansleri
(administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

kandela kãnˈdɛla n
kandela
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;

kandydat kãnˈdɨdat n
ehdokas
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kandydatura n
ehdokkuus
bycie kandydatem do czegoś lub kogoś

kangur ˈkãŋɡur n
kenguru
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kania ˈkãɲa n
haukka
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
kannibalismi
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanibalski adj
kannibalistinen
dotyczący kanibali lub kanibalizmu

kanikuła ˌkãɲiˈkuwa n
mätäkuu
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia

kanister kãˈɲistɛr n
jerrykannu
(motoryzacja) przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport;

kaniuk ˈkãɲuk n
liitohaukka
(ornitologia, ornitologiczny) Elanus, niewielki ptak drapieżny, nie gnieżdżący się w Polsce;

kanon ˈkãnɔ̃n n
alkuperäisteokset
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione;
(kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.);
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie

kanonada n
tykistökeskitys
(wojskowość, wojskowy) silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
tykkivene
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

kanonik n
kaniikki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

kanonizować v
kanonisoida
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

kantar n
marhaminta
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła

kanton ˈkãntɔ̃n n
kantoni
figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej;
górne czołowe pole płata flagi;
jednostka podziału administracyjnego Luksemburga;
jednostka podziału administracyjnego we Francji;
kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;

kantoński adj
kantoninkiina
związany z Kantonem, dotyczący Kantonu (miasta w Chinach)

kantoński n
kantoninkiina
(językoznawstwo, językoznawczy) język kantoński, używany w południowych Chinach, Hongkongu i Makau;

kaolin kaˈɔlʲĩn n
kaoliini
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kapar ˈkapar n
kapris
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

kapać ˈkapaʨ̑ v
tiputtaa
o cieczy spadać kroplami

kapelan n
kappalainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

kapelusz kaˈpɛluʃ n
hattu
rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapelusznik n
hatuntekijä
(rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca kapeluszy

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
tohveli
obuwie używane tylko w domu

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
kapitalismi
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan kaˈpʲitãn n
kapteeni
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

kapitał kaˈpʲitaw n
pääoma
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)

kapitulacja ˌkapʲituˈlaʦ̑ʲja n
antautuminen
zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi
rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej
warunki poddania się

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
kappeli rukoushuone
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapral ˈkapral n
alikersantti
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

kapsaicyna n
kapsaisiini
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsel ˈkapsɛl n
kruunukorkki
metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

kaptur ˈkaptur n
huppu
część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy

kapturka kapˈturka n
mustapääkerttu
(ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych;

kapusta kaˈpusta n
kaali
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapusta kiszona n
hapankaali
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych

kapłanka kapˈwãnka n
papitar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która sprawuje posługę religijną

kapłaństwo n
pappeus
(kościelny) sakrament święceń w chrześcijaństwie;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność lub urząd kapłana

kapłon n
kapuuni
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej;

kara ˈkara n
rangaistus
dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara cielesna ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna n
ruumiinrangaistus
kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej;

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
kuolemanrangaistus
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin kaˈrabʲĩn n
kivääri
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
konekivääri
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek ˌkaraˈbʲĩnɛk n
karbiini
indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karafka kaˈrafka n
karahvi
rodzaj butelki z wąską szyjką;

karaka kaˈraka n
karakki
(marynarka) typ dawnego statku transportowego;

karalny kaˈralnɨ adj
rangaistava
taki, który podlega karze

karaluch kaˈralux n
torakka
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karaoke ˌkaraˈɔkɛ n
karaoke
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karat ˈkarat n
karaatti
dawna miara zawartości złota w stopach (czyste złoto miało 24 karaty);
jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;

karate kaˈratɛ n
karate
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karawan n
ruumisauto
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana ˌkaraˈvãna n
karavaani
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawela ˌkaraˈvɛla n
karavelli
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karać ˈkaraʨ̑ v
rangaista
wymierzać karę

karbon ˈkarbɔ̃n n
hiilikausi
(geologia, geologiczny) piąty okres geologiczny paleozoiku;

karboński karˈbɔ̃j̃sʲci adj
hiilikautinen
(geologia, geologiczny) dotyczący karbonu, występujący, powstały w karbonie

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
artisokka latva-artisokka
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardamon karˈdãmɔ̃n n
kardemumma
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1)

kardio- ˈkardʲjɔ
sydän-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem

kardiolog karˈdʲjɔlɔk n
kardiologi sydänlääkäri
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
kardiologia
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardynalny adj
emä-
główny, najważniejszy, zasadniczy

kardynał karˈdɨ̃naw n
kardinaali
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;
punakardinaali
(ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków;

karelski adj
karjalainen
związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

karelski n
karjala
(językoznawstwo, językoznawczy) język karelski;

karetka kaˈrɛtka n
tela
(mechanika) przesuwająca się ruchem posuwisto-zwrotnym część maszyny do pisania i drukarki

kariera karʲˈjɛra n
ammatti
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

kark kark n
niska
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karmazyn karˈmazɨ̃n n
karmiininpunainen
barwa intensywnie czerwona

karmazynowy adj
karmiininpunainen
intensywnie czerwony

karmel ˈkarmɛl n
karamelli
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
ruokkia
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karnawał karˈnavaw n
karnevaali
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

karo ˈkarɔ n
ruutu
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karoseria ˌkarɔˈsɛrʲja n
kori
wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

karotenoid ˌkarɔtɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it n
karotenoidi
(biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;

karp karp n
karppi
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta SIM n
SIM-kortti
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;

karta graficzna ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na n
grafiikkakortti
(informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera;

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
luottokortti
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pamięci n
muistikortti
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;

kartagiński ˌkartaˈɟĩj̃sʲci adj
kartagolainen
związany z Kartaginą

kartka ˈkartka n
kortti
bon towarowy na artykuły deficytowe
lehti
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
kartografia
nauka o tworzeniu map;

kartograficzny ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
kartografinen
dotyczący kartografii

karton ˈkartɔ̃n n
kartonki
gruby, sztywny papier

karuzela ˌkaruˈzɛla n
karuselli
urządzenie do zabawy, które się kręci;

karykatura ˌkarɨkaˈtura n
irvikuva
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karzeł ˈkaʒɛw n
kääpiö
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

karłowatość n
kääpiökasvuisuus
bycie karłowatym, bycie karłem

kasa ˈkasa n
kassa
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności
(potocznie, potoczny) pieniądze
miejsce przechowywania pieniędzy

kaseta n
kasetti
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

kasiarz ˈkaɕaʃ n
kassakaappimurtaja
(potocznie, potoczny) złodziej okradający kasy pancerne

kaskada kaˈskada n
vesiputous
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;

kaskader n
stuntti
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasta ˈkasta n
kasti
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet n
nyrkkirauta
broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
kastroida kuohia
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
kasino
ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kasza jęczmienna n
ohrasuurimo
(spożywczy) rodzaj kaszy wyrabianej z ziarna jęczmienia zwyczajnego;

kaszalot kaˈʃalɔt n
kaskelotti
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka kaˈʃãnka n
verimakkara
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel ˈkaʃɛl n
yskä
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
yskiä
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kaszmir n
kašmirvilla
(włókiennictwo) miękka tkanina z wełny kóz kaszmirskich;

kasztan ˈkaʃtãn n
kastanja
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)

kasztanowiec ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑ n
hevoskastanja
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny kasztanowcowatych;

kaszubski kaˈʃupsʲci n
kašubi
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kat kat n
pyöveli
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

katafalk kaˈtafalk n
katafalkki
podwyższenie, na którym stawia się trumnę podczas nabożeństwa żałobnego;

kataklizm n
mullistus
gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie

katakumby ˌkataˈkũmbɨ n
katakombi
cmentarz podziemny w postaci systemu korytarzy;

katalityczny ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
katalyyttinen
(chemia, chemiczny) związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

kataliza n
katalyysi
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemiczna zachodzące pod wpływem katalizatora;

katalizator ˌkatalʲiˈzatɔr n
katalysaattori
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;

katalizować v
jouduttaa
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie
(przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać

katalog kaˈtalɔk n
hakemisto
spis zawartości biblioteki
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;
folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
katalaani
(językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katamaran ˌkatãˈmarãn n
katamaraani
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle

katana kaˈtãna n
katana
rodzaj miecza japońskiego;

katapulta ˌkataˈpulta n
heittokone katapultti
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

katar ˈkatar n
nuha
rodzaj broni białej, pochodzącej z Indii;

katarynka n
posetiivi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
onnettomuus katastrofi
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katastrofalny ˌkatastrɔˈfalnɨ adj
katastrofaalinen
mający cechy katastrofy, tragiczny

katechizm n
katekismus
(kościelny) podręcznik do katechezy
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;

katechumen ˌkatɛˈxũmɛ̃n n
katekumeeni
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu

katedra kaˈtɛdra n
tuomiokirkko katedraali
(kościelny) główny kościół diecezji;

kategoria ˌkatɛˈɡɔrʲja n
kategoria
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji

katharewusa n
katharévousa
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

kation ˈkatʲjɔ̃n n
kationi
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katoda kaˈtɔda n
katodi
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
katolinen
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
katolisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik kaˈtɔlʲik n
katolilainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

kaucja ˈkawʦ̑ʲja n
pantti
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kaukaski kawˈkasʲci adj
kaukasialainen
wywodzący się z Kaukazu

kawa ˈkava n
kahvi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ziarna rośliny (1.1), z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3)
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea

kawa arabska ˈkava ːˈrapska n
arabiankahvi
(botanika, botaniczny) gatunek roślin z rodziny marzanowatych;

kawa po turecku ˈkava ˌpɔ‿tuˈrɛʦ̑ku n
turkkilainen kahvi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią)

kawaler kaˈvalɛr n
poikamies vanhapoika
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty

kawałek kaˈvawɛk n
pala
fragment pewnej całości

kawiarka kaˈvʲjarka n
espressopannu mokkapannu
ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
kahvila
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior ˈkavʲjɔr n
kaviaari
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawitacja n
kavitaatio
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

kawka ˈkafka n
naakka
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kazamata n
kasematti
(wojskowość, wojskowy) w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn

kazanie kaˈzãɲɛ n
saarna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;

kazarka kaˈzarka n
ruostesorsa
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna ferruginea, gatunek kaczki;

kazeina ˌkazɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
kaseiini
(biochemia, biochemiczny) białko z mleka ssaków;

kazirodztwo n
insesti sukurutsa
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja n
saarnaaja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kazuar kaˈzu<sup>w</sup>ar n
kasuaari
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot;

kał kaw n
uloste
(fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz kaˈwãmaʃ n
mustepullo
pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałuża kaˈwuʒa n
lätäkkö
płytki dołek wypełniony wodą, błotem

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
kunkin jokainen
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk cʨ̑uk n
peukalo
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab ˈkɛbap n
kebab
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczup ˈkɛʧ̑up n
ketsuppi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kefir ˈkɛfʲir n
kefiiri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego;

kelnerka kɛlˈnɛrka n
tarjoilija
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kelwin ˈkɛlvʲĩn n
kelvin
(fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka temperatury w układzie SI, oznaczana K;

khir n
kheer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjskie słodkie danie przygotowane na bazie ryżu, mleka (często także kokosowego); rodzaj puddingu

khmerski ˈkmɛrsʲci adj
khmer
związany z Khmerami z Kambodży

khmerski ˈkmɛrsʲci n
khmer
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibuc ˈcibuʦ̑ n
kibbutsi
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kichać ˈcixaʨ̑ v
aivastaa
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kichnięcie n
aivastus
gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem

kicz ciʧ̑ n
kitsch
mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
milloin
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia
kun
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia

kiedykolwiek ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk adv
koska vaan
w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś ˈcɛdɨɕ indefinitePronoun
joskus
w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kielich ˈcɛlʲix n
malja
naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce;

kielnia ˈcɛlʲɲa n
laastilapio
narzędzie murarskie składające się z płaskiej stalowej płytki i trzonka;

kiepski ˈcɛpsʲci adj
ontuva
(potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły

kier cɛr n
hertta
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
kuljettaja
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
ohjauspyörä ratti
(motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierunek cɛˈrũnɛk n
suunta
droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
tasku
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowe ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ n
myönnytys
zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
taskuvaras
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieł cɛw n
kulmahammas
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełb cɛwp n
törö
(ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna;

kiełbasa cɛwˈbasa n
makkara
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kij cij n
jääkiekkomaila
długi patyk;

kij hokejowy n
maahockeymaila
(sport, sportowy) przyrząd do popychania krążka podczas gry w hokej

kijanka ciˈjãnka n
nuijapää
(zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów;

kikut ˈcikut n
kanto
resztka kończyny lub palca po amputacji

kilka ˈcilka indefinitePronoun
jokunen
oznaczenie w sposób przybliżony ilości od trzech do dziewięciu

kilkugodzinny adj
tuntikausia kestävä
taki, który trwa kilka godzin

kilo- ˈcilɔ
kilo-
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilogram ciˈlɔɡrãm n
kilogramma
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
kilometri kilsa
jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilowatogodzina ˌcilɔvatɔɡɔˈʥ̑ĩna n
kilowattitunti
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;

kilwater cilˈvatɛr n
peräaalto
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
kimono
tradycyjny strój japoński;

kino ˈcĩnɔ n
elokuvateatteri
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy

kiosk cɔsk n
kioski
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kirgiski cirʲˈɟisʲci adj
kirgiisi
odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
kirgiisi
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kit cit n
kitti
masa plastyczna używana w budownictwie do montażu szyb, uszczelniania, wypełniania nierówności itp.

kita ˈcita n
pörröhäntä
puszysty ogon zwierzęcia

kiur cjur n
curium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwi ˈki.vʲi n
kiivi
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła ˈciwa n
kuppa syfilis kuppatauti
(medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

klacz klaʧ̑ n
tamma
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klakson ˈklaksɔ̃n n
äänitorvi
(motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);

klamerka klãˈmɛrka n
pyykkipoika
przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura

klan klãn n
klaani
(historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji;
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) nazwa zespołu w sportach elektronicznych;
wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani;
związek osób wspierających się i mających wspólne interesy

klarnecista ˌklarnɛˈʨ̑ista n
klarinetisti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie

klarnecistka ˌklarnɛˈʨ̑istka n
klarinetisti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta grająca na klarnecie

klarnet ˈklarnɛt n
klarinetti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa ˈklasa n
luokka
grupa dzieci w szkole
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek;
dobry styl
pewien zbiór spełniający dane kryteria
standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu
pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje
(botanika, botaniczny) jednostka podziału świata roślin

klaster n
monisointu
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka;
(chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa;
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności;
(fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej;
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych;
(informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów;
(wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;

klasy n
ruutuhyppely
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasycyzm n
klassismi
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;

klasycznie adv
klassisesti
w sposób klasyczny

klasyfikacja ˌklasɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
luokittelu
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady
zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.

klasyfikować v
luokitella
dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasztor ˈklaʃtɔr n
luostari
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klatka ˈklatka n
häkki
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
rinta rintakehä
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa ˈklatka sxɔˈdɔva n
rappukäytävä
biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
klaustrofobia umpiokammo
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klauzula klawˈzula n
ehto
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym;

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
cembalo klavesiini
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
näppäimistö koskettimisto
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych

klawisz ˈklavʲiʃ n
kosketin
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

kleik ˈklɛ<sup>j</sup>ik n
velli
potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom

klej klɛj n
liima
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klejnot n
jalokivi
drogocenny kamień lub wyrób jubilerski

klementynka n
klementiini
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa (1.1)

kleptomania ˌklɛptɔ̃ˈmãɲja n
kleptomania
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;

klerykalizm n
klerikalismi
tendencja do podporządkowania klerowi i Kościołowi wszelkich dziedzin życia w państwie;

kleszcz klɛʃʧ̑ n
punkki puutiainen
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

kleszcze ˈklɛʃʧ̑ɛ n
hohtimet
(technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
asiakas
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej

klientela ˌklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nˈtɛla n
asiakaskunta
ogół klientów jakiejś instytucji, jakiegoś sklepu, punktu usługowego itp.

klif klʲif n
jyrkänne
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klika ˈklʲika n
kuppikunta
(matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego;
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;

klimat ˈklʲĩmat n
ilmasto
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
ilmastointi
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klimatyzator ˌklʲĩmatɨˈzatɔr n
ilmastointilaite
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń;

klin klʲĩn n
kiila
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
kształt tej maszyny

klingoński adj
klingon
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów

klingoński n
klingon
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"

kliniczny adj
kliininen
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego

klitoridektomia n
klitoriksen poisto
chirurgiczne usunięcie łechtaczki; obrzezanie dziewcząt polegające na usunięciu łechtaczki

klon klɔ̃n n
vaahtera
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

klops klɔps n
lihapulla
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie;

kloszard ˈklɔʃart n
spurgu
odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klub klup n
kerho
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny n
yökerho
lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klucz kluʧ̑ n
avain nuottiavain
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
koodiavain avain
kod do szyfru;
avain
przyrząd do otwierania zamka;
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego

klucz dynamometryczny ˈkluʤ̑ ˌdɨ̃nãmɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ n
momenttiavain
narzędzie służące do przykręcania śrub z miarą do określania właściwego momentu dynamometrycznego

klucz francuski ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci n
jakoavain
(technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

kluczowy kluˈʧ̑ɔvɨ adj
avain-
podstawowy, najważniejszy

klątwa n
kirous
(dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów
życzenie komuś nieszczęścia

kląć jak szewc ˈklɔ̃ɲʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑ v
kiroilla kuin merimies
kląć wulgarnie, używać wyrazów obelżywych, dosadnie komuś wymyślać

klęczeć ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
polvistua
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji

kmin rzymski ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci n
juustokumina
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych;
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku (1.1), pochodząca prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym
(spożywczy) przyprawa z nasion rośliny (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku

kminek ˈkmʲĩnɛk n
kumina
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
jeera
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

knaga ˈknaɡa n
knaapi
okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających służące do unieruchamiania różnych lin olinowana ruchomego

knebel ˈknɛbɛl n
suukapula
(książkowy) szmata wepchnięta komuś przemocą do ust, aby uniemożliwić mu wydobycie głosu;

koala kɔˈala n
koala pussikarhu
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
hallituskoalitio
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

kobalt ˈkɔbalt n
koboltti
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobaltyn n
kobolttihohde
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu;

kobiecy kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ adj
naisellinen
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta kɔˈbʲjɛta n
nainen
dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobra ˈkɔbra n
kobra
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

kobuz ˈkɔbus n
nuolihaukka
(ornitologia, ornitologiczny) Falco subbuteo, ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;

kobyła kɔˈbɨwa n
tamma
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia

koc kɔʦ̑ n
huopa viltti
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

koc elektryczny n
sähköhuopa
okrycie z wkładem grzejnym zasilanym elektrycznie

kochanie kɔˈxãɲɛ n
kulta
osoba ukochana

kochanka kɔˈxãnka n
rakastajatar
kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany kɔˈxãnɨ adj
rakas
taki, który jest darzony przez kogoś miłością

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
rakastaa
odczuwać miłość do kogoś
uwielbiać jakąś rzecz
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem
rakastella
odbywać stosunek seksualny z kimś

koci ˈkɔ.ʨ̑i possessiveAdjective
kissa
należący do kota

kocica n
naaraskissa
(zoologia, zoologiczny) samica kota domowego

kocimiętka n
kissanmintut
(botanika, botaniczny) (Nepeta) bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;

kocioł ˈkɔʨ̑ɔw n
pata
urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody);

kocić się v
poikia
(zoologia, zoologiczny) o samicach, zwykle kotów wydawać potomstwo

koczkodan kɔʧ̑ˈkɔdãn n
marakatti
(zoologia, zoologiczny) Cercopithecus niewielka afrykańska małpa;

kod kɔt n
koodi
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
viivakoodi
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy n
postinumero
ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

kod wynikowy n
objektikoodi
(informatyka, informatyczny) kod utworzony przez translator w wyniku translacji kodu źródłowego;

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
lähdekoodi
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

kodeina n
kodeiini
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny

kodowanie ˌkɔdɔˈvãɲɛ n
koodaus
(rzeczownik odczasownikowy) od: kodować
kod, sposób zakodowania

kodować v
salakirjoittaa
szyfrować używając kodu

koewolucja n
koevoluutio
(biologia, biologiczny) proces współzależnej ewolucji dwóch lub kilku gatunków;

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
kofeiini
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kogel-mogel ˌkɔɟɛl‿ˈmɔɟɛl ˌkɔɡɛl‿ˈmɔɡɛl n
hompelipompeli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z surowego żółtka utartego z cukrem, spożywana jako deser lub używana jako dodatek do ciast;

kogut ˈkɔɡut n
kukko
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

koherencja n
johdonmukaisuus
wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi
(fizyka, fizyczny) spójność fazowa fal;

koherentny ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
johdonmukainen
będący spójną całością

kojot ˈkɔjɔt n
kojootti
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

kok kɔk n
nuttura
(fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
kokaiini
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokarda kɔˈkarda n
kokardi
rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

kokietować ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑ v
koketeerata
starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

kokon n
kokongi
(zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt;

kokoryczka wielokwiatowa n
lehtokielo
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka;

koks kɔks n
koksi
stały produkt suchej destylacji węgla;

koktajl ˈkɔktajl n
cocktail
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;

koktajl Mołotowa ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva n
Molotovin cocktail
(potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną;

kolaboracja ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja n
myötävaikuttaminen
(przestarzałe, przestarzały) dowolna współpraca
współpraca z okupantem, wrogiem;

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
illallinen
ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano kɔˈlãnɔ n
polvi
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo kɔˈlarstfɔ n
polkupyöräily
forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolaż n
kollaasi
(sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolba ˈkɔlba n
laboratoriopullo
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką;
perä
(wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;

kolcowój pospolity n
pukinpensas
(botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych;

kolczatka kɔlˈʧ̑atka n
nokkasiili
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczuga kɔlˈʧ̑uɡa n
rengashaarniska
pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
korvakoru korvarengas
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolebka kɔˈlɛpka n
kehto
kołyska, łóżeczko dla dziecka
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się
pojazd konny rozpowszechniony wśród warstw wyższych zwłaszcza w XVI wieku

kolej ˈkɔlɛj n
rautatie
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolej magnetyczna n
maglev
kolej poruszająca się bez styku pojazdu z torem, dzięki unoszeniu elektromagnetycznemu

kolejarz kɔˈlɛjaʃ n
rautatieläinen
pracownik kolei

kolejka kɔˈlɛjka n
jono
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;

kolejność kɔˈlɛjnɔɕʨ̑ n
sarja
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolekcjonować ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
kerätä
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolektywizacja n
kollektivisointi
nadawanie czemuś formy kolektywnej;

kolektywizm n
kollektivismi
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
korianteri
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koliber kɔˈlʲibɛr n
kolibri
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

kolizja kɔˈlʲizʲja n
yhteentörmäys
wypadek samochodowy; zderzenie, stłuczka

kolka n
pistos
(medycyna, medyczny) kłucie w boku

koloid n
kolloidi
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej

kolokacja ˌkɔlɔˈkaʦ̑ʲja n
kollokaatio
(językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
siirtomaa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
kolonialismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonizacja n
kolonisaatio
przekształcanie podbitych miejsc w kolonie
tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych

kolonizować v
valloittaa
przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolonoskopia ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja n
kolonoskopia
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor ˈkɔlɔr n
väri maa
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

koloratka ˌkɔlɔˈratka n
papinkaulus
biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich;

kolorowanka ˌkɔlɔrɔˈvãnka n
värityskirja
książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami;

koloryzować ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑ v
värittää
dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia

kolosalny ˌkɔlɔˈsalnɨ adj
jättiläismäinen
bardzo duży; wielki

kolostomia n
kolostomia
(medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie grubym;

kolumbarium ˌkɔlũmˈbarʲjũm n
kolumbaario
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami;
(współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych

kolumbijski ˌkɔlũmˈbʲijsʲci adj
kolumbialainen
odnoszący się do państwa Kolumbia

kolumna kɔˈlũmna n
pylväs
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
joululaulu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

koma ˈkɔ̃ma n
koma
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej

komandos n
sissi
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony do zadań specjalnych

komar ˈkɔ̃mar n
hyttynen sääski moskiitto
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

kombinat kɔ̃mˈbʲĩnat n
kombinaatti
(zarządzanie) zespół kilku zakładów przemysłowych powiązanych organizacyjnie i technologicznie;

kombinezon n
haalari
jednoczęściowe ubranie ochronne;

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
komedia
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
kommentaari
objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora
huomautus
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentator ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr n
kommentaattori
(sport, sportowy) sprawozdawca sportowy
osoba, która komentuje coś

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
kommentoida selostaa
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ adj
kaupallinen
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa kɔ̃ˈmɛta n
komeetta pyrstötähti
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komik ˈkɔ̃mʲik n
koomikko
artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
sarjakuva sarjakuva-albumi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
savupiippu
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

kominek kɔ̃ˈmʲĩnɛk n
takka
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
huppupipo
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
nuohooja nokikolari
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
komissio
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet ˈkɔ̃mʲitɛt n
komitea
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komiwojażer n
kauppamatkustaja
(handel, handlowy) (przestarzałe, przestarzały) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi

komoda kɔ̃ˈmɔda n
lipasto
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora kɔ̃ˈmɔra n
allas
wydzielone pomieszczenie

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
kaasukammio
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

komoryjski ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci adj
komorilainen
odnoszący się do państwa Komory

kompania kɔ̃mˈpãɲja n
komppania
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;
kilka osób spędzających wspólnie czas

kompas ˈkɔ̃mpas n
kompassi
przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompilator ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr n
kääntäjä
(informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji;

kompleks ˈkɔ̃mplɛks n
kompleksi
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość
(psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego;
zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość

kompleks niższości n
alemmuuskompleksi
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

komplikacja n
komplikaatio
dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
komposti
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompot ˈkɔ̃mpɔt n
kompotti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki napój z gotowanych owoców;

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
säveltäjä
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompresja kɔ̃mˈprɛsʲja n
puristaminen
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;
(informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów;

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
kompromissi
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

komputer kɔ̃mˈputɛr n
tietokone
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego;

komputer osobisty n
henkilökohtainen tietokone
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
viestintä kommunikaatio
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności

komunistycznie adj
kommunistisesti
w sposób komunistyczny

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
kommunistinen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
kommunismi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka kɔ̃ˈmurka n
solu
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;
kännykkä
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy
komero
małe pomieszczenie, pokój

komórkowy ˌkɔ̃murˈkɔvɨ adj
solumainen
związany z komórką

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
konsertti
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja n
kondensaatioreaktio
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
kondensaattori
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondominium ˌkɔ̃ndɔ̃ˈmʲĩɲũm n
yhteishallinto
terytorium podlegające wspólnej władzy przynajmniej dwóch państw;

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
konduktööri
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja n
kerros
poziom w budynku

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
kastelukannu
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfederacja ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
liitto
związek, stowarzyszenie, unia

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
kokous
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

konferencja prasowa ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva n
lehdistötilaisuus
spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów;

konfesjonał n
rippituoli
(kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

konfiguracja n
rakenne
układ elementów wchodzących we wzajemne relacje

konfiskata n
takavarikko
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
takavarikoida
dokonywać konfiskaty

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
hillo
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce smażone w syropie cukrowym;

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
ristiriita
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności

konfucjanizm n
konfutselaisuus
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

kongijski kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci adj
kinshasankongolainen
odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga

kongres ˈkɔ̃ŋɡrɛs n
eduskunta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja
najwyższy organ niektórych organizacji
kongressi
zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji

koniak ˈkɔ̃ɲak n
konjakki
rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczyna ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na n
apila
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
loppu pää
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
okoliczności końca (1.2)
loppu
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

koniec świata ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata n
maailmanloppu
chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny;

koniecznie adv
välttis
bezwzględnie, absolutnie

konik ˈkɔ̃ɲik n
jobbari
(potocznie, potoczny) osoba sprzedająca nielegalnie bilety na widowiska, koncerty

konik morski ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci n
merihevonen
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus przypominająca kształtem konika szachowego;

konina kɔ̃ˈɲĩna n
hevosenliha
(spożywczy) mięso końskie;

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja n
konjugaatio
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

koniunkcja kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja n
konjunktio
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;
(matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń

konkordat kɔ̃ŋˈkɔrdat n
konkordaatti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
jalkavaimo
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkurować v
kilpailla
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
kilpailu
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konkury n
kosiskelu
(przestarzałe, przestarzały) zabieganie o rękę kobiety

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
hamppu
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
puoskari
(pogardliwie) zły, kiepski lekarz

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
konsensus yksimielisyys
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwacja n
kunnossapito
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem

konserwant n
säilöntäaine
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatywny ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ adj
konservatiivi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów

konserwatyzm ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥ n
konservatiivisuus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konsjerż n
concierge
dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

konsorcjum kɔ̃w̃ˈsɔrʦ̑ʲjũm n
konsortio
(zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

konspiracja n
konspiraatio
tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

konsternacja ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja n
tyrmistys
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
valtiosääntö perustuslaki
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
perustuslaillinen
dotyczący konstytucji
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsul ˈkɔ̃w̃sul n
konsuli
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;
urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
konsulaatti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsumować v
kuluttaa
spożywać, jeść
nabywać i użytkować coś, zużywać

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
kosketus
zetknięcie się

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
asiayhteys konteksti
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;

kontemplować ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑ v
mietiskellä
pogrążać się głęboko w myślach

kontener kɔ̃nˈtɛ̃nɛr n
kontti
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;

konto ˈkɔ̃ntɔ n
tili
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
kontrabasso
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontratenor ˌkɔ̃ntraˈtɛ̃nɔr n
kontratenori
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;
osoba z takim głosem

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
tarkastus
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi
(potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś

kontroler kɔ̃nˈtrɔlɛr n
johtaja
osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

kontrowersyjny ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ adj
kiistanalainen
wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje

kontrreformacja ˌkɔ̃ntr̥rɛfɔrˈmaʦ̑ʲja n
vastauskonpuhdistus
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;

kontrwywiad kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat n
vastavakoilu
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontur ˈkɔ̃ntur n
ääriviiva
linia, zarys kształtu

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
maanosa manner mantere
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynuacja n
jatkuminen
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
jatkaa
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konurbacja ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja n
konurbaatio
zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
kielo
(botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
kwiat rośliny (1.2)

konwój ˈkɔ̃nvuj n
autosaattue
poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;

kooperacja ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja n
yhteistyö
współpraca, współdziałanie

koordynować v
koordinoida
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopa ˈkɔpa n
viisi tusina
(jednostka miary) (przestarzałe, przestarzały) 60 sztuk;

kopacz n
kaivaja
ktoś, kto zajmuje się kopaniem w ziemi, wykopywaniem

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
kaivos
zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

koparka kɔˈparka n
kaivinkone
maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
kaivaa
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny

kopenhaski ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci adj
kööpenhaminalainen
odnoszący się do miasta Kopenhaga

koper ˈkɔpɛr n
tilli
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

kopernik kɔˈpɛrʲɲik n
kopernikium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

kopernikański adj
kopernikaaninen
związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika

koperta kɔˈpɛrta n
kirjekuori
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopia ˈkɔpʲja n
jäljennös
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

kopiec n
kasa
(książkowy) lub (architektura, architektoniczny) pomnik w formie takiego wzniesienia

koprolit kɔˈprɔlʲit n
koproliitti
(geologia, geologiczny) zachowany w osadach skamieniały ekskrement zwierzęcy;

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci adj
koptilainen
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci n
koptilainen
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich

kopuła kɔˈpuwa n
kupoli
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopytny adj
kavio
taki, który ma kopyta

kopyto kɔˈpɨtɔ n
kavio sorkka
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora ˈkɔra n
kaarna
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
kaarna kuori
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

koral ˈkɔral n
koralli
(biologia, biologiczny) koralowiec

kord kɔrt n
hukari
(staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa;

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
korealainen korea
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci n
korea
język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korek ˈkɔrɛk n
korkki
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału
(potocznie, potoczny) zakrętka od butelki;
liikenneruuhka
(potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym;

korelacja ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja n
korrelaatio
(statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych;
współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami

korespondować ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
vaihtaa kirjeitä
prowadzić korespondencję, wymieniać się listami

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
korkkiruuvi
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

kormoran kɔrˈmɔrãn n
merimetso
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornak n
norsunajaja
osoba pracująca ze słoniami

kornet ˈkɔrnɛt n
kornetti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy

kornijski adj
korni
odnoszący się do Kornwalii lub Kornwalijczyków

kornijski n
korni
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornwalijski adj
-lainen
związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

koromysło n
ämmänlänget
nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą;

korona kɔˈrɔ̃na n
kruunu
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
(jednostka monetarna) waluta w Czechach;
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
monarchia

koronacja n
kruunajaiset
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus n
koronavirus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus powodujący infekcje układu oddechowego;

koroniec kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑ n
kruunukyyhky
(ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór;

koronka kɔˈrɔ̃nka n
pitsi
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici

koronować v
kruunata
przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego

korpus ˈkɔrpus n
korpus
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych;
armeijakunta
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych;

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci adj
korsikalainen
odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci n
korsika
język używany na Korsyce;

kort kɔrt n
kenttä
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

kortyzol n
kortisoli
(biochemia, biochemiczny) hormon należący do kortykosteroidów;

kortyzon n
kortisoni
(biochemia, biochemiczny) hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie

korund ˈkɔrũnt n
korundi
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

korupcja kɔˈrupʦ̑ʲja n
lahjonta
nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta n
korvetti
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
(marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
eteiskäytävä käytävä
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
juuri
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
hyödyllinen
przynoszący korzyść
sprzyjający

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
etu
zysk, pożytek

kos kɔs n
mustarastas
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1)

kosa ˈkɔsa n
viikate
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosarz ˈkɔsaʃ n
lukki
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach;

kosmetyk kɔsˈmɛtɨk n
kosmetiikka
substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów

kosmetyka kɔsˈmɛtɨka n
ehostus
sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów

kosmiczny kɔsˈmʲiʧ̑nɨ adj
kosminen
(przenośnie, przenośnia) bardzo duży
odbywający się w kosmosie
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu

kosmodrom kɔsˈmɔdrɔ̃m n
kosmodromi
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

kosmolog n
kosmologi
specjalista w dziedzinie kosmologii

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
kosmologia
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmonauta ˌkɔsmɔ̃ˈnawta n
kosmonautti
człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmopolita ˌkɔsmɔpɔˈlʲita n
kosmopoliitti
człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

kosowski adj
kosovolainen
odnoszący się do Kosowa

kostarykański ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci adj
costaricalainen
odnoszący się do Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

kostka ˈkɔstka n
nilkka
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;
plektra
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych

kostka do gry n
noppa
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników

kostka lodu n
jääkuutio jääpala
lód w kształcie małego sześcianu powstały w wyniku zamrożenia wody w odpowiedniej formie

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
ruumishuone
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kostny ˈkɔstnɨ adj
luinen
związany z kością

kostrzewa n
nata
(botanika, botaniczny) Festuca L., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

kosz kɔʃ n
roskakori
pojemnik na odpady
kori ostoskori
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

koszerny adj
košer
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

koszmar ˈkɔʃmar n
painajainen
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszmarny kɔʃˈmarnɨ adj
painajaismainen
bardzo zły, tragiczny; taki, jak w koszmarze

koszt kɔʃt n
kustannus
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
maksaa
mieć jakąś cenę (także przenośnie)

koszula kɔˈʃula n
paita
(krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszula nocna n
yöpaita
(krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu;

koszyk ˈkɔʃɨk n
kori
mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
koripallo koripalloilu
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot kɔt n
pölykoira
(potocznie, potoczny) kłąb kurzu zbierającego się w zakamarkach mieszkania
kissa
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;

kot domowy n
kotikissa
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;

kotek ˈkɔtɛk n
kissanpentu
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotka ˈkɔtka n
kissa
(zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlet ˈkɔtlɛt n
kyljys
mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu;

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
ankkuri
przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kowadło kɔˈvadwɔ n
alasin
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal ˈkɔval n
seppä
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

kowalik kɔˈvalʲik n
pähkinänakkeli
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;

kowariancja ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja n
kovarianssi
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

koza ˈkɔza n
vuohi
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozia bródka ˈkɔʑa ˈbrutka idiom
pukinparta
zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
gemssi
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

koziorożec n
vuorikauris vuohi
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
syntipukki
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;

kołchoz ˈkɔwxɔs n
kolhoosi
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan ˈkɔwʧ̑ãn n
nuolikotelo viini
podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra ˈkɔwdra n
peitto
element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
kaulus
część ubrania otaczająca szyję;

koło ˈkɔwɔ n
pyörä ratas
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło garncarskie ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ n
dreija
urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia;

koło podbiegunowe ˈkɔwɔ ˌpɔdbʲjɛɡũˈnɔvɛ n
napapiiri
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;

koło ratunkowe ˈkɔwɔ ˌratũŋˈkɔvɛ n
pelastusrengas
przyrząd służący do ratowania tonącej osoby w postaci obręczy z lekkiego impregnowanego materiału, z płótna wypełnionego korkiem, ze styropianu lub z gumy wypełnionej powietrzem;

koło sterowe ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ n
ruori
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;

koło zębate ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ n
hammaspyörä
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołodziej kɔˈwɔʥ̑ɛ̇j n
vaunuseppä
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;

kołpak n
pölykapseli
(motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

kołtun ˈkɔwtũn n
takku
kłąb włosów sklejonych łojem;

kołysanka ˌkɔwɨˈsãnka n
tuutulaulu
piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

kołyska kɔˈwɨska n
kehto
sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń kɔ̃ɲ n
ratsu hevonen
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
hevonen
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
hevosvoima
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

koń trojański ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci idiom
Troijan hevonen
(przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp

kończyna kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
raaja
(anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
loppua
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca

kości zostały rzucone ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ idiom
arpa on heitetty
(książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościec ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑ n
luuranko
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt

kościelny kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ adj
kirkollinen
związany z określonym kościołem (instytucją)

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
kirkko
(budownictwo) świątynia chrześcijańska;

kościół parafialny n
seurakunta
(kościelny) (administracja) jedyna lub główna świątynia w danej parafii;

kościół słupowy n
sauvakirkko
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;

kość kɔɕʨ̑ n
luu
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
arpakuutio noppa
wielościan z oczkami służący do gry;

kość guziczna n
häntäluu
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek kręgosłupa człowieka;

kość krzyżowa ˈkɔɕʨ̑ kʃɨˈʒɔva n
ristiluu
(anatomia, anatomiczny) dolny odcinek kręgosłupa powstały ze zrośnięcia pięciu kręgów krzyżowych;

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
norsunluu
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlę n
kili
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kożuch ˈkɔʒux n
kalvo
wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu

kra kra n
jäälautta
tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;

krab krap n
rapu taskurapu
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;

krach krax n
romahdus
(ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
varkaus
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraj kraj n
maa
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
państwo

kraj związkowy ˈkraj zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ n
osavaltio
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;

krajacz do sera ˈkrajaʤ̑ dɔ‿ˈsɛra n
juustohöylä
(zobacz) [[krajacz, do, ser]]

krajobraz kraˈjɔbras n
maisema
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;

krajowy kraˈjɔvɨ adj
kotimaan
związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju

krakwa ˈkrakfa n
harmaasorsa
(ornitologia, ornitologiczny) Anas strepera, gatunek kaczki pływającej;

kran krãn n
hana
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

krata ˈkrata n
ristikko
(budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli

krater ˈkratɛr n
kraatteri
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;
(geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;

kratka ˈkratka n
ruutukuvio
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów

krawat ˈkravat n
kravatti solmio
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawędź ˈkravɛ̃ɲʨ̑ n
kaari
(geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej;
(matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;
brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
reunakiveys
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

kraść kraɕʨ̑ v
varastaa
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacjonizm ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
kreationismi
pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga);

kreatywny ˌkrɛaˈtɨvnɨ adj
luova
twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego

krecia robota ˈkrɛʨ̑a rɔˈbɔta n
myyräntyö
skryte działanie mające charakter podstępu; intryga przeciwko komuś

kreda ˈkrɛda n
liitu
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
(szkolnictwo, szkolny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
liitukausi
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredens ˈkrɛdɛ̃w̃s n
senkki
mebel do przechowywania naczyń stołowych;

kredyt ˈkrɛdɨt n
luotto
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

krem krɛ̃m n
voide
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;

krem do opalania ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa n
aurinkovoide
krem do ochrony przed słońcem

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
tuhkaus
forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
krematorio
budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kreska ˈkrɛska n
viiva
(marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski
piirto
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa

kret krɛt n
myyrä maamyyrä
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kretyn ˈkrɛtɨ̃n n
kretiini
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem

krew krɛf n
veri
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;

krewetka krɛˈvɛtka n
katkarapu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krewny ˈkrɛvnɨ n
sukulainen
człowiek mający z kimś wspólnego przodka

krochmal n
tärkki
(chemia, chemiczny) roztwór wodny skrobii roślinnej
(rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów
mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana

krocze n
väliliha
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulec krɔˈɡulɛʦ̑ n
varpushaukka
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

krok krɔk n
askel
przestawienie nogi, by wykonać ruch

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
krokotiili
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ idiom
krokotiilinkyyneleet
nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokomierz krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ n
askelmittari
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

krokosz n
saflori
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokosz barwierski;

krokosz barwierski n
värisaflori
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych;

kromlech n
cromlech
prehistoryczny megalityczny krąg;

kropidło n
vihmin
(kościelny) przyrząd o funkcji jak kropidło (1.1), ale wykonany w formie pojemnika z otworami osadzonego na trzonku
(kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą;

kropierz n
koristeloimi
(jeździectwo, jeździecki) średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy;

kropka ˈkrɔpka n
piste
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:
krótki sygnał w alfabecie Morse'a

kropla ˈkrɔpla n
pisara tippa
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ n
korsi, joka katkaisee kamelin selän
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

krosno ˈkrɔsnɔ n
kangaspuut
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

krowa ˈkrɔva n
lehmä
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ proverb
haukkuva koira ei pure
z przechwałek niewiele wynika

krtaniowy adj
kurkunpää
(anatomia, anatomiczny) dotyczący krtani

krtań kr̥tãɲ n
kurkunpää
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy ˈkruxɨ adj
hauras särkyvä
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
ristiretket ristiretki
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
ristiretki
(przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
krusifiksi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruk kruk n
korppi
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk krukowi oka nie wykole ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ proverb
ei korppi korpin silmää noki
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

krupier n
krupieeri
pracownik kasyna, który odpowiada za grę przy stole

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
vuotaa verta
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwawnik n
kärsämöt
(botanika, botaniczny) Achillea, rodzaj bylin z rodziny astrowatych;

krwawodziób kr̥faˈvɔʥ̑up n
punajalkaviklo
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa totanus, brodziec krwawodzioby, średniej wielkości ptak z rodziny bekasowatych;

krwawy adj
verinen
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny

krwinka ˈkr̥fʲĩnka n
verisolu
(biologia, biologiczny) komórka krwi

krwinka biała n
leukosyytti
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) krwinka odpowiadająca za ochronę ustroju

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a n
verenluovuttaja
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiopijca kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a n
verenimijä
ten, który pije krew

krwisty adj
raaka
taki, który zawiera krew

krykiet ˈkrɨcɛt n
kriketti
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryminologia ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja n
kriminologia
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

krymski ˈkrɨ̃msʲci adj
Krimin
od Krym

krymskotatarski ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci adj
krimintataari
odnoszący się do Tatarów krymskich

krypta ˈkrɨpta n
krypta
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptografia n
kryptografia salaus
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

kryptologia n
kryptografia
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
krypton
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
kide
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;

kryterium n
kriteeri
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyczny krɨˈtɨʧ̑nɨ adj
elintärkeä
bardzo trudny, ciężki
znajdujący się w decydującej fazie

krytyk ˈkrɨtɨk n
arvostelija
osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie

krytyka ˈkrɨtɨka n
kritiikki
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
arvostella kritisoida
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys ˈkrɨzɨs n
kriisi
zła sytuacja (trwająca dłużej)

krzak kʃak n
pensas
(botanika, botaniczny) krzew

krzem kʃɛ̃m n
pii
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemian ˈkʃɛ̃mʲjãn n
silikaatti
(chemia, chemiczny) sól kwasu krzemowego;

krzesło ˈkʃɛswɔ n
tuoli
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzesło elektryczne ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
sähkötuoli
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
huutaa
mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk kʃɨk n
huuto
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzywa ˈkʃɨva n
käyrä kaari
(matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
perätön lausuma
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywy ˈkʃɨvɨ adj
kiero
wygięty, powyginany, nieprosty

krzyż kʃɨʃ n
risti
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

krzyżmo n
mirha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;

krzyżodziób kʃɨˈʒɔʥ̑up n
käpylintu
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki

krzyżodziób świerkowy kʃɨˈʒɔʥ̑upʲ ɕfʲjɛrˈkɔvɨ n
pikkukäpylintu
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów;

krzyżowiec n
ristiretkeilijä
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
sinisorsa
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek kaczki;
sanaristikko ristisana
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

król krul n
kuningas
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

król zwierząt ˈkrul ˈzvʲjɛʒɔ̃nt idiom
eläinten kuningas
lew

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
kuningaskunta kunta
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

królewski kruˈlɛfsʲci adj
kuninkaallinen
mający związek z królem lub królową

króliczek kruˈlʲiʧ̑ɛk n
kani
kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika
młody, mały królik
zabawka lub słodycze w kształcie królika

królik ˈkrulʲik n
kani kaniini
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królobójca n
kuninkaansurmaaja
zabójca króla

królowa kruˈlɔva n
kuningatar
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
żona króla

krótki ˈkrutʲci adj
lyhyt
mający małą długość
trwający niedługo

krótkotrwały ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ adj
lyhytaikainen
trwający przez krótki czas

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
likinäköisyys
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkowłosy ˌkrutkɔˈvwɔsɨ adj
lyhythiuksinen
(książkowy) mający krótkie włosy

krążek ˈkrɔ̃w̃ʒɛk n
kiekko
(sport, sportowy) przedmiot, którym rozgrywa się hokej

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
risteilijä
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

kręcić ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
kiertää
zwijać

kręg n
nikama
(anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel n
keila
pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręglarz n
keilaaja
(sport, sportowy) gracz w kręgle

kręgle n
keilailu
(sport, sportowy) gra polegająca na strącaniu kulami ciężkich butelkowatych pionów;

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
selkäranka
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
selkärankainen
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
käenpiika
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jynginae, krętogłowy;

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
ksenofobia
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
ksenon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
kirja
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
keittokirja
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
puhelinluettelo
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książkowy cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ adj
paperinen
odnoszący się do książki, zawarty w książce

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
herttua
wysoki tytuł szlachecki
prinssi ruhtinas
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
kirjakauppa
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
tilinpito
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
kirjanpitäjä
(księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
herttuakunta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;
ruhtinaskunta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;

księżna ˈcɕɛ̃w̃ʒna n
herttuatar
kobieta, która sprawuje władzę w księstwie

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
prinsessa
córka księcia i/lub księżnej

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
kuu
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;

ksylitol ksɨˈlʲitɔl n
ksylitoli
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
ksylofoni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kształt kʃtawt n
kunto
zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kszyk kʃɨk n
taivaanvuohi
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;

kto ktɔ interrogativePronoun
kuka
…służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto ktɔ pronoun
kuka
…służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ proverb
joka miekkaan tarttuu, se miekkaan hukkuu
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami

kto pierwszy, ten lepszy proverb
ensiksi tullutta palvellaan ensin
pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada proverb
joka toiselle kuoppaa kaivaa, se itse siihen lankeaa
intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
aikainen lintu madon nappaa
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa proverb
Siperia opettaa
po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
joku
nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który ˈkturɨ pronoun
mikä kuka
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie
joka
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego

kubański kuˈbãj̃sʲci adj
kuubalainen
odnoszący się do państwa lub wyspy Kuba, pochodzący z Kuby

kubek ˈkubɛk n
muki
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubizm ˈkubʲism̥ n
kubismi
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;

kuc kuʦ̑ n
poni
(zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;

kucać ˈkuʦ̑aʨ̑ v
kyykistyä
obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach

kucharz ˈkuxaʃ n
kokki
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka kuˈxɛ̃nka n
kattila
(potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

kuchenka mikrofalowa n
mikroaaltouuni
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;

kuchnia ˈkuxʲɲa n
keittiö kyökki
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
keittiö
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
komplet mebli kuchennych
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.

kucie ˈkuʨ̑ɛ n
paja
(rzeczownik odczasownikowy) od: kuć

kucyk ˈkuʦ̑ɨk n
poninhäntä
(fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kukabura n
nauraja
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo;

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
maissi
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
kukkokiekuu
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka kuˈkuwka n
käki
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kukła ˈkukwa n
nukke
przedmiot wykonany na podobieństwo postaci człowieka, zwykle przedstawionej karykaturalne

kula ˈkula n
kuula
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą;

kulczyk ˈkulʧ̑ɨk n
keltahemppo
(ornitologia, ornitologiczny) Serinus serinus, ptak z rodziny łuszczaków;

kulik ˈkulʲik n
kuovi
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych

kulomb ˈkulɔ̃mp n
coulombi
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

kulon ˈkulɔ̃n n
paksujalka
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;
(ornitologia, ornitologiczny) ogólnie ptak z rodziny o tej nazwie (Burhinidae);

kuloodporny adj
luodinkestävä
taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult kult n
kultti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

kultowy adj
kultti-
związany z kultem, dotyczący kultu
(przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej

kultura kulˈtura n
kulttuuri
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości

kulturoznawstwo n
kulttuurintutkimus
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o kulturze

kultywar kulˈtɨvar n
lajike
(botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

kumaryna n
kumariini
(biochemia, biochemiczny) bezbarwna substancja występująca w roślinach;

kumkwat ˈkũmkfat n
kumkvatti
mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kumpel ˈkũmpɛl n
kaveri
(potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kumys ˈkũmɨs n
kumissi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;

kuna ˈkũna n
näätä
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kundel ˈkũndɛl n
piski
pies nie zaliczany do żadnej z ras psów

kupiec ˈkupʲjɛʦ̑ n
kauppias
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupno ˈkupnɔ n
osto
nabywanie czegoś

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
ostaa
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kupować kota w worku kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
ostaa sika säkissä
kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno

kura ˈkura n
kana
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kurczak ˈkurʧ̑ak n
broileri kananpoika
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z kurczaka (1.1)
większe kurczę (pisklę kury)

kurdyjski kurˈdɨjsʲci adj
kurdi kurdilainen
dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
kurdi
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurka ˈkurka n
keltavahvero
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius), gatunek grzyba jadalnego;

kurka wodna ˈkurka ˈvɔdna n
liejukana
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;

kurkuma kurˈkũma n
kurkuma
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kurnik ˈkurʲɲik n
kanala
(rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
peltopyy punapyy
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs kurs n
kurssi
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu
cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat

kursor ˈkursɔr n
kohdistin
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury

kurtka ˈkurtka n
takki
(krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna kurˈtɨ̃na n
esirippu
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurtyzana ˌkurtɨˈzãna n
kurtisaani
(przestarzałe, przestarzały) lub (literacko) (eufemistycznie) prostytutka

kurwa ˈkurva interjection
vittu
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;

kurwa ˈkurva n
huora
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

kurz kuʃ n
pöly
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kurzawka kuˈʒafka n
juoksuhiekka
(geologia, geologiczny) drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;
tuhkelo
gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych;

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
viekoitella
wystawiać na pokusę

kuskus ˈkuskus n
kuskus
tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;

kusza ˈkuʃa n
jalkajousi varsijousi
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kusznik ˈkuʃʲɲik n
jalkajousimies
(wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w kuszę, strzelający z kuszy;

kuter ˈkutɛr n
kutteri
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;
(spożywczy) maszyna służąca do rozdrabniania i emulgowania mięsa wraz z dodatkami;
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mały statek rybacki o długości do ok. 25 metrów;

kuwejcki kuˈvɛjʦ̑ʲci adj
kuwaitilainen
odnoszący się do państwa Kuwejt

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
serkku
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
serkku
córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
takoa silloin kun rauta on kuuma
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kułak n
kulakki
(historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

kuźnia ˈkuʑɲa n
paja
(technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie
warsztat kowala;

kwadrans ˈkfadrãw̃s n
vartti
czwarta część godziny, 15 minut

kwadrat ˈkfadrat n
neliö
(geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
neliömäinen
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia

kwadryga kfaˈdrɨɡa n
nelivaljakko
(historia, historyczny, historycznie) rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie obok siebie;

kwadrylion kfaˈdrɨlʲjɔ̃n n
kvadriljoona
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024;

kwalifikacja ˌkfalʲifʲiˈkaʦ̑ʲja n
aika-ajo
(książkowy) zaliczenie do określonej kategorii

kwant kfãnt n
kvantti
(fizyka, fizyczny) najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna;

kwarantanna n
karanteeni
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc kfarʦ̑ n
kvartsi
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwark kfark n
kvarkki
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartalnik kfarˈtalʲɲik n
neljännesvuosijulkaisu
czasopismo periodyczne ukazujące się co kwartał

kwartał ˈkfartaw n
neljännesvuosi
trzy miesiące, czwarta część roku

kwartet ˈkfartɛt n
kvartetti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków lub śpiewaków

kwas kfas n
happo
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
akryylihappo
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas askorbinowy ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ n
askorbiinihappo
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
typpihappo
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas chlebowy n
kalja
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego;

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
foolihappo
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas hialuronowy n
hyaluronaani
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;

kwas krotonowy ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ n
krotonihappo
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych;

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
maitohappo
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
etikkahappo
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas salicylowy n
salisyylihappo
(chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
rikkihappo
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
hiilihappo
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasica n
asidoosi
(medycyna, medyczny) stan zwiększonej kwasowości krwi;

kwazar ˈkfazar n
kvasaari
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
hapan
mający cierpki smak
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu

kwestionariusz n
kyselylomake
arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

kwestionować ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
kyseenalaistaa
zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś

kwiaciarnia kfʲjäˈʨ̑arʲɲa n
kukkakauppa
(handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiat kfʲjat n
kukka
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część

kwiatostan kfʲjaˈtɔstãn n
kukinto
(botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

kwiczeć ˈkfʲiʧ̑ɛʨ̑ v
röhkiä
o świni: wydawać charakterystyczny głos

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
räkättirastas
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
huhtikuu
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwietnik ˈkfʲjɛtʲɲik n
kukkapenkki
teren obsadzony kwiatami;

kwietyzm n
kvietismi
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;

kwintesencja ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja n
kvintessenssi
elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
kukkia
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty

kwokacz ˈkfɔkaʧ̑ n
valkoviklo
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa nebularia, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

kworum ˈkfɔrũm n
päätösvaltaisuus
liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

kynologia ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja n
kynologia
(zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kółko i krzyżyk ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk n
jätkänsakki
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;

kąkol ˈkɔ̃ŋkɔl n
aurankukka
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;

kąpać ˈkɔ̃mpaʨ̑ v
kylpeä
zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
kylpy
kąpanie kogoś, kąpanie się

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
uimahousut
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąt kɔ̃nt n
kulma
(geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi

kąt prosty ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ n
suora kulma
(geometria) kąt równy 90 stopni;

kątomierz n
astelevy
przyrząd kreślarski służący do ustalania miar kątów;

kęs kɛ̃w̃s n
suupala
tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
valehdella
świadomie mówić nieprawdę

kłamca ˈkwãmʦ̑a n
valehtelija
osoba płci męskiej, która kłamie

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
valhe valehtelu
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi proverb
valheella on lyhyet jäljet
kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłopotliwy ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ adj
hankala
sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos kwɔs n
tähkä
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłus kwus n
ravi
(jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia;

kłusownictwo n
salametsästys
(łowiectwo, łowiecki) nielegalne łowienie zwierząt

kłuć kwuʨ̑ v
pistää
przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym
(o owadach) żądlić
wywoływać uczucie ostrego bólu

kłódka ˈkwutka n
riippulukko munalukko
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłódka miłości ˈkwutka mʲiˈwɔɕʨ̑i n
lemmenlukko
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;

kłótnia ˈkwutʲɲa n
riita
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

kłąb n
säkä
(zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
maavarsi
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

labializacja ˌlabʲjalʲiˈzaʦ̑ʲja n
labialisaatio
(językoznawstwo, językoznawczy) zaokrąglenie warg występujące przy artykulacji niektórych głosek;

labilny laˈbʲilnɨ adj
labiili
zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
labyrintti sokkelo
ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborant laˈbɔrãnt n
laborantti
pracownik laboratorium

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
laboratorio
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

lachociąg n
kullinlutkuttaja
(wulgarnie, wulgaryzm) osoba wykonująca na mężczyźnie seks oralny

lada ˈlada n
tiski
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

ladyboy n
napsu
określenie transgenderycznego mężczyzny funkcjonującego w społeczeństwie Tajlandii

laguna laˈɡũna n
laguuni
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

lahar ˈlaxar n
lahar
(geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;

laik ˈla<sup>j</sup>ik n
maallikko
ktoś niekompetentny

lakier ˈlacɛr n
lakka
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
kynsilakka
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakierować v
lakata
pokrywać, powlekać coś lakierem

lakmus ˈlakmus n
lakmus
(chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

laktaza lakˈtaza n
laktaasi
enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

laktoza lakˈtɔza n
laktoosi
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka ˈlalka n
nukke
dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lama ˈlãma n
lama
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;
jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi

lament ˈlãmɛ̃nt n
valitus
narzekanie, biadanie

lampa ˈlãmpa n
lamppu valaisin
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampart ˈlãmpart n
leopardi
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lancet ˈlãnʦ̑ɛt n
lansetti
mały nóż chirurgiczny o obustronnym ostrzu

langusta lãŋˈɡusta n
langusti
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lankijski lãŋʲˈcijsʲci adj
srilankalainen
odnoszący się do państwa Sri Lanka

lantan ˈlãntãn n
lantaani
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci adj
laosilainen
odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

laparoskopia ˌlaparɔˈskɔpʲja n
laparoskopia
(medycyna, medyczny) wziernikowanie jamy otrzewnej;

lapis lazuli ˈlapʲis laˈzulʲi n
lapislatsuli
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o intensywnie niebieskiej barwie

laptop ˈlaptɔp n
kannettava tietokone läppäri
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa ˈlarva n
toukka
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

las las n
metsä
gęste zbiorowisko drzew;

lasagne n
lasagne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem
(spożywczy) włoski makaron o kształcie szerokich pasków;

laser ˈlasɛr n
laser
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

laska ˈlaska n
tipu
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
keppi
jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu)

lassi n
lassi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;

lasówka złotogłowa n
tulipääkerttuli
(ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki

latarka laˈtarka n
taskulamppu
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia laˈtarʲɲa n
majakka
lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
majakka
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latarnik n
majakanvartija
(morski) osoba, która mieszka w latarni morskiej i nadzoruje jej pracę

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
leija
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać ˈlataʨ̑ v
lentää
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lateks ˈlatɛks n
lateksi
(chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy;

lato ˈlatɔ n
kesä suvi
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latryna laˈtrɨ̃na n
latriini
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;

latynizacja n
latinalaistaminen
(książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi
(książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej

latynoamerykański adj
latinalaisamerikkalainen
związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

lawa ˈlava n
laava
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda laˈvɛ̃nda n
laventeli
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

laweta laˈvɛta n
hinausauto
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów

lawina laˈvʲĩna n
lumivyöry maanvyöry vyöry
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lać laʨ̑ v
kaataa
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie

lać jak z cebra ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra v
sataa kaatamalla
(potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

leading n
rivivälistys
(termin typograficzny) odległość w pionie pomiędzy sąsiednimi wierszami drukowanego tekstu;

lecytyna n
lesitiini
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
hoito
(rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć

leczyć ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ v
parantaa
przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

legalizacja ˌlɛɡalʲiˈzaʦ̑ʲja n
laillistaminen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem

legalnie adv
juridisesti
w sposób legalny; nie odchodząc od litery prawa

legalny lɛˈɡalnɨ adj
laillinen
zgodny z prawem
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
legenda
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;

legendarny ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ adj
legendaarinen
fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend
rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy

legion ˈlɛɟɔ̃n n
legioona
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;

legwan n
iguaani
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

lej lɛj n
leu
(jednostka monetarna) waluta Mołdawii
(jednostka monetarna) waluta Rumunii;

lej krasowy n
doliini
(geologia, geologiczny) okrągłe zagłębienie z podziemnym odpływem powstałe wskutek działalności wody;

lejek n
suppilo
urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
lääke
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz ˈlɛkaʃ n
lääkäri tohtori lekuri
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekceważyć ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑ v
ohittaa
nie przywiązywać do czegoś wagi

lekceważący adj
epäkunnioittava
świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
oppitunti luento
jednostka zajęć dydaktycznych

lekki ˈlɛcːi adj
kevyt
o małej wadze, małym ciężarze

lekko ˈlɛkːɔ adv
kevyesti
w sposób znamionujący lekkość, zwinnie
łatwo

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
yleisurheilu
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

lekomania ˌlɛkɔ̃ˈmãɲja n
lääkeaineriippuvuus
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) uzależnienie od leków, nadużywanie leków;

leksem ˈlɛksɛ̃m n
lekseemi
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;

leksykograf n
sanakirjantekijä
(językoznawstwo, językoznawczy) badacz i znawca leksykografii

leksykografia n
leksikografia sanakirjatyö
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;

leksykologia n
leksikologia
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;

leksykologicznie adv
leksikologisesti
(językoznawstwo, językoznawczy) w odniesieniu do leksykologii, zgodnie z regułami leksykologii

leksykologiczny adj
leksikologinen
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do leksykologii, mający związek z leksykologią

leksykon n
sanakirja
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lektyka ˈlɛktɨka n
kantotuoli
łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem;

lelek kozodój ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj n
kehrääjä
(ornitologia, ornitologiczny) europejski ptak leśny ze sztywnymi piórami otaczającymi dziób;

lemiesz ˈlɛ̃mʲjɛʃ n
vannas
(rolnictwo, rolniczy) dolna część pługa odcinająca skibę;

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
sopuli
(zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;
vaalikarja
(publikatory) (pogardliwie) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca centrowy, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
limonadi limonaati limsa limu
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn

lemur ˈlɛ̃mur n
maki
(zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze;

len lɛ̃n n
pellava
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion

leninowski ˌlɛ̃ɲĩˈnɔfsʲci adj
leniniläinen
związany z Włodzimierzem Leninem albo leninizmem, właściwy dla leninizmu

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
laiskuus
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuch n
laiskajaakko
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie)

leniuchować v
laiskotella
(potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
laiskiainen
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
laiska
charakteryzujący się lenistwem

lepidopterologia lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja n
lepidopterologia
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o motylach;

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
paremmin
nie powinno się (robić czegoś)

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
parempi myöhään kuin ei milloinkaan
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej zapobiegać niż leczyć ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ ˈɲiʃ ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ proverb
parempi katsoa kuin katua
bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepki ˈlɛpʲci adj
tahmea
mający właściwości kleju

lepkość n
viskositeetti
(fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
parempi pyy pivossa kuin kaksi oksalla
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lepton ˈlɛptɔ̃n n
lepto
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem;
(historia, historyczny, historycznie) moneta miedziana bita w starożytnej Grecji;

lerka n
kangaskiuru
(ornitologia, ornitologiczny) Lullula arborea, gatunek ptaka z rodziny skowronków;

lesba n
lepakko
(pogardliwie) lesbijka

lesbijka lɛzˈbʲijka n
lesbo
homoseksualna kobieta;

lesbijski adj
lesbolainen
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

less lɛs n
lössi
(geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego;

leszcz lɛʃʧ̑ n
lahna
(ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

leszczyna lɛʃˈʧ̑ɨ̃na n
euroopanpähkinäpensas
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;

letni ˈlɛtʲɲi adj
haalea
o substancji: ciepły, lecz nie gorący
kesäinen
taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata

leukopenia n
leukosytopenia
(medycyna, medyczny) niedobór leukocytów we krwi; zmniejszona liczba krwinek białych we krwi obwodowej

lew lɛf n
leijona
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lewar n
nosturi
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
vasemmisto
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy

lewicowiec n
vasemmistolainen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy

lewy ˈlɛvɨ adj
vasen
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

leń lɛ̃ɲ n
sohvaperuna
człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leśnictwo lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ n
metsätiede
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leżak ˈlɛʒak n
rantatuoli
rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
maata
zachowywać pozycję poziomą
znajdować się

liana ˈlʲjãna n
liaani
(botanika, botaniczny) roślina o długim pędzie czepnym, rosnąca głównie w lasach tropikalnych;

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
libanonilainen
odnoszący się do państwa Liban

liberalizm ˌlʲibɛˈralʲism̥ n
liberalismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;

liberalny ˌlʲibɛˈralnɨ adj
liberaali
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce
nieuznający przymusu, tolerancyjny

libido lʲiˈbʲidɔ n
libido
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libijski lʲiˈbʲijsʲci adj
libyalainen
odnoszący się do Libii

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
lisenssi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

liceum lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm n
lyceum lyseo
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;

lichwa ˈlʲixfa n
kiskurikorko
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichwiarz n
koronkiskuri
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
luku
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
atomiluku järjestysluku
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita n
kokonaisluku
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
monikko
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba niewymierna ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna n
irrationaaliluku
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
alkuluku
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna n
kaksikko duaali
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
yksikkö
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba rzeczywista n
reaaliluku
(matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;

liczba urojona n
imaginaariluku
(matematyka, matematyczny) liczba, której kwadrat jest liczbą rzeczywistą niedodatnią

liczba wymierna n
rationaaliluku
(matematyka, matematyczny) liczba dająca się przedstawić jako ułamek liczb całkowitych;

liczba zespolona n
kompleksiluku
(matematyka, matematyczny) liczba postaci a+bi, gdzie a i b to liczby rzeczywiste oraz i²=-1;

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
numeraali
(gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny n
perusluku
(gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczebnik porządkowy n
järjestysluku
(gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczebny adj
numeerinen
mogący być wyrażonym liczbami

liczi chińskie ˈlʲiʧ̑ʲi ˈxʲĩj̃sʲcɛ n
litsi
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
osoittaja
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;

liczny ˈlʲiʧ̑nɨ adj
lukuisa
(o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
laskea
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór
wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne

lidyjski adj
lyydia
związany z Lidią, pochodzący z Lidii

lidyjski n
lyydia
(językoznawstwo, językoznawczy) język lidyjski;

liga ˈlʲiɡa n
liiga
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.
zrzeszenie osób, organizacji lub państw

likier ˈlʲicɛr n
likööri
słodki i mocny napój alkoholowy;

lilak ˈlʲilak n
syreeni
(botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia ˈlʲilʲja n
lilja
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

limba ˈlʲĩmba n
sembramänty
(botanika, botaniczny) drzewo z gatunku sosna limba;

limburski lʲĩmˈbursʲci n
limburgi
(językoznawstwo, językoznawczy) język (dialekt) limburski;

limfa n
imuneste
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

limit ˈlʲĩmʲit n
raja
granica niemożliwa do przekroczenia

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
järvitiede
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limuzyna n
limusiini
(motoryzacja) luksusowy samochód;

lin lʲĩn n
suutari
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina ˈlʲĩna n
köysi
elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
lingvistikko lingvisti
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
kielitiede
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia ˈlʲĩɲja n
viiva linja
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka

linia kolejowa n
rautatie
(kolejnictwo) droga kolejowa wraz z przyległym pasem gruntu i infrastrukturą umożliwiającą funkcjonowanie kolei;

linie lotnicze n
ilmailuyhtiö
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka lʲĩˈɲijka n
viivain viivoitin
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowiec lʲĩˈɲɔvʲjɛʦ̑ n
linjalaiva
(wojskowość, wojskowy) okręt liniowy, zwykle drewniany
matkustajalaiva linjalaiva
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek regularnie kursujący między danymi punktami;

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
lineaarinen
mający związek z linią

link lʲĩŋk n
linkki
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie

linoskoczek ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk n
nuorallakävelijä
cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

lipa ˈlʲipa n
lehmus
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych;

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
heinäkuu
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
harjus
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

liposukcja ˌlʲipɔˈsukʦ̑ʲja n
rasvaimu
(medycyna, medyczny) zabieg odsysania tkanki tłuszczowej;

lira ˈlʲira n
lyyra
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun;

lirogon n
lyyrypyrstö
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu wróblowych występujący na kontynencie australijskim;

lis lʲis n
kettu
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie;

lis polarny ˈlʲis pɔˈlarnɨ n
naali
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;

lisica lʲiˈɕiʦ̑a n
naaraskettu
(zoologia, zoologiczny) samica lisa

list lʲist n
kirje
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
papier, na którym napisano wypowiedź (1.1)

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
avoin kirje
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

lista ˈlʲista n
lista
elementy zapisane w kolejności

listek ˈlʲistɛk n
lehdykkä
(zdrobniale) od: liść
jedna z blaszek liściowych, część liścia złożonego, osadzona na wspólnej osadce

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
postinkantaja
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad lʲiˈstɔpat n
marraskuu
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listwa ˈlʲistfa n
lista
kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby

listwa przypodłogowa n
jalkalista
(budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze

lit lʲit n
litium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litania n
litania
(kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem;

litera lʲiˈtɛra n
aakkonen kirjain
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
kirjallinen
mający związek z literaturą

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
kirjallisuus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literatura faktu n
tietokirjallisuus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół piśmiennictwa o charakterze dokumentalnym;

literować v
tavata
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

literówka ˌlʲitɛˈrufka n
kirjoitusvirhe
błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
liettualainen liettua
odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
liettua
bałtyjski język używany przez Litwinów;

litograf n
litografi
(sztuka) artysta, rzemieślnik stosujący technikę litografii

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
litografia
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litościwy ˌlʲitɔˈɕʨ̑ivɨ adj
osaaottava
pełen litości, mający litość

litr lʲitr̥ n
litra
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgia lʲiˈturʲɟja n
liturgia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

liturgiczny adj
liturginen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii

liwermor n
livermorium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lv i liczbie atomowej 116;

lizak ˈlʲizak n
tikkari
twardy cukierek na patyku

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
nuolla
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizus ˈlʲizus n
hännystelijä
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liścień ˈlʲiɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
sirkkalehti
(biologia, biologiczny) pierwszy liść rośliny nasiennej;

liściożerca n
folivori
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się liścmi

liść lʲiɕʨ̑ n
lehti
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ n
laakerinlehti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa

lobbować v
lobata
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych

lodowaty ˌlɔdɔˈvatɨ adj
jääkylmä
zimny jak lód, bardzo zimny

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
jäätikkö
(geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
jäänmurtaja
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody n
jäätelö
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka lɔˈdufka n
alli
(ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis, gatunek morskiej kaczki;
jääkaappi
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
logaritmi
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logarytmiczny ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɨ adj
logaritminen
taki, którego wartość zmienia się zgodnie z określonym logarytmem
związany z logarytmami, dotyczący logarytmów

logicznie adv
loogisesti
(potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu)
w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką

logiczny lɔˈɟiʧ̑nɨ adj
looginen
związany z logiką, zgodny z logiką

logika ˈlɔɟika n
logiikka
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logistyka n
logistiikka
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr;
(wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;

logo ˈlɔɡɔ n
logo
znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

logotyp n
logo
(drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia;
logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;

lojalność n
lojaliteetti
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni

lokal wyborczy n
äänestyspaikka
miejsce oddawania głosów w wyborach

lokalny lɔˈkalnɨ adj
paikallinen
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca

lokator lɔˈkatɔr n
asukas
ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
veturi
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

loksodroma n
kompassiviiva
(nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;

lokówka lɔˈkufka n
kiharrin
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco
papiljotti
(fryzyjski) wałek wykonany z metalu lub tworzyw sztucznych, służący do zakręcania włosów

lombard ˈlɔ̃mbart n
panttilainaamo
instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych;

londyński lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci adj
lontoolainen
pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu

lont lɔ̃nt n
sytytyslanka
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

loping ˈlɔpʲĩŋk n
Loping-epookki
(geologia, geologiczny) trzecia, najmłodsza epoka permu, trwająca 260,4 – 251 milionów lat temu; późny perm;

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
lawrencium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka lɔrˈnɛtka n
kiikari
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych

los lɔs n
arpa arpalippu
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej

losowy lɔˈsɔvɨ adj
satunnainen
przypadkowy, niezależny od decyzji

lot lɔt n
lentomatka
podróż, np. samolotem, balonem
lento
przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu

loteria n
arvonta
gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie

lotka ˈlɔtka n
siiveke
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;
sulkapallo
(sport, sportowy) uskrzydlony przedmiot służący do gry w badmintona

lotnik ˈlɔtʲɲik n
lentäjä
(lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
lentoasema lentokenttä
wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
lentotukialus
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotny adj
haihtuva
(fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący
łatwo unoszący się w powietrzu

lotos ˈlɔtɔs n
lootus
(botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

loża n
aitio
(architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości;

lub lup conjunction
tai
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
liperi
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
pitää tykätä
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lucerna luˈʦ̑ɛrna n
sinimailanen
(botanika, botaniczny) rodzaj jednorocznych lub dwuletnich bylin z rodziny bobowatych;

lud lut n
kansa
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
väestö
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
joukkotuhonta kansanmurha
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludożerstwo ˌludɔˈʒɛrstfɔ n
ihmissyönti
jedzenie mięsa ludzkiego przez innych ludzi

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
inhimillinen
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

lufa ˈlufa n
piippu
część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

lukier ˈlucɛr n
kuorrutus
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
lakritsi laku
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory

luksemburski ˌluksɛ̃mˈbursʲci adj
luxemburg
odnoszący się do miasta Luksemburg
odnoszący się do państwa Luksemburg

luksus ˈluksus n
luksus ylellisyys
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

lulać ˈlulaʨ̑ v
tuudittaa
kołysać dziecko (najczęściej do snu)

lumbago lũmˈbaɡɔ n
noidannuoli
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;

luneta n
kaukoputki
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw

lupa ˈlupa n
suurennuslasi
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lustracja n
lustraatio
(urzędowy) przegląd, kontrola jakichś pomieszczeń, dokumentów itp.

lustro ˈlustrɔ n
peili kuvastin
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

luteranizm ˌlutɛˈrãɲism̥ n
evankelis-luterilaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

luterański adj
luterilainen
związany z luteranizmem

lutet ˈlutɛt n
lutetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia ˈlutʲɲa n
luuttu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutnik n
kielisoitinten rakentaja
rzemieślnik, który konstruuje i naprawia strunowe instrumenty muzyczne

lutować luˈtɔvaʨ̑ v
juottaa
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
juotin
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

luty ˈlutɨ n
helmikuu
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luwijski adj
luuvi
(dosłownie) związany z Luwią lub Luwijczykami, dotyczący Luwii lub Luwijczyków

luwijski n
luuvi
(językoznawstwo, językoznawczy) język luwijski;

luzem adv
irto
o towarach: bez opakowania, pojedynczo

luźno ˈluʑnɔ adv
irtonaisesti
w sposób luźny, swobodny

luźny ˈluʑnɨ adj
avara
nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach)
nieumocowany

lwi lvʲi possessiveAdjective
leijonamainen leijonan-
należący do lwa

lwia część ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ idiom
leijonanosa
ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
naarasleijona
(zoologia, zoologiczny) samica lwa

lód lut n
jää
stały stan skupienia wody;
(potocznie, potoczny) lodowisko
jäätelö jää
(potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd lɔ̃nt n
maa
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądolód lɔ̃nˈdɔlut n
mannerjää
gruba warstwa lodu pokrywająca duże obszary ziemi;

lądowanie ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ n
laskeutuminen
(rzeczownik odczasownikowy) od: lądować

lądować lɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
laskeutua
osiadać na czymś – z powietrza lub wody

lędźwie ˈlɛ̃ɲʥ̑vʲjɛ n
kupeet
(anatomia, anatomiczny) część pleców między żebrami a miednicą

lęk lɛ̃ŋk n
ahdistuneisuushäiriö
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;
pelko
uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne

lśnić l̥ʲɕɲiʨ̑ v
kiiltää
świecić, błyszczeć, odbijać światło

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci adj
makedonialainen
odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

machać ˈmaxaʨ̑ v
heiluttaa
szybko, wahadłowo ruszać czymś

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
kohtu
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
matriisi
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;

macierzyństwo ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ n
äitiys
bycie matką

macocha maˈʦ̑ɔxa n
äitipuoli
żona ojca, ale nie matka

maczeta maˈʧ̑ɛta n
viidakkoveitsi
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

maczuga n
nuija
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

madagaskarnik n
kyyhkyrääkkä
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Mesitornithidae;

mafia ˈmafʲja n
mafia
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mag mak n
mystikko
(ezoteryka) osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną

magazyn maˈɡazɨ̃n n
varasto
pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

magenta maˈɡɛ̃nta n
aniliininpunainen
barwa purpurowa;

magia ˈmaɟja n
magia
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magicznie adv
maagisesti
w sposób magiczny

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
maaginen
związany z magią

magik ˈmaɟik n
illusionisti
osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

magma ˈmaɡma n
magma
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magnes ˈmaɡnɛs n
magneetti
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
magnetofoni
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ adj
magneettinen
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes
taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

magnetyzm n
magnetismi
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych

magnez ˈmaɡnɛs n
magnesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezyt n
magnesiitti
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

mahometański adj
muhamettilainen
związany z mahometanizmem i mahometanami, dotyczący mahometanizmu

mahoń ˈmaxɔ̃ɲ n
mahonki
drewno otrzymywane z mahoniowca

maizena ˌma<sup>j</sup>iˈzɛ̃na n
maissitärkkelys
(spożywczy) skrobia kukurydziana

maj maj n
toukokuu
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek ˌmajɛˈrãnɛk n
meirami
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majestat maˈjɛstat n
majesteettisuus
dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

majestatyczny ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ adj
majesteettinen
(książkowy) pełen dostojnej powagi

majonez maˈjɔ̃nɛs n
majoneesi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major ˈmajɔr n
majuri
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

majstersztyk majˈstɛrʃtɨk n
mestarinäyte
(książkowy) coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie
(środowiskowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) przedmiot, produkt będący sprawdzianem umiejętności zawodowych rzemieślnika, warunek uzyskania tytułu mistrza

mak mak n
unikko
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

makak ˈmakak n
makaki
(zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa;

makak japoński n
japaninmakaki
(zoologia, zoologiczny) Macaca fuscata L., gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

makaron maˈkarɔ̃n n
makaroni
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makiawelizm ˌmacaˈvɛlʲism̥ n
häikäilemättömyys
postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów, szczególnie w polityce; wiara w to, że cel uświęca środki

makijaż maˈcijaʃ n
meikkaaminen meikkaus
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy
meikki
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
hemppo
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makrela maˈkrɛla n
makrilli
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

maksyma n
maksiimi
(literacko) myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

maksymalny ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ adj
maksimaalinen
taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

malachit maˈlaxʲit n
malakiitti
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

malajski maˈlajsʲci n
malaiji
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malapropizm n
malapropismi
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt;

malaria maˈlarʲja n
malaria horkka
(medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarstwo maˈlarstfɔ n
maalaustaide
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz ˈmalaʃ n
taidemaalari
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku
(sztuka) artysta, który maluje obrazy

malezyjski ˌmalɛˈzɨjsʲci adj
malesialainen
odnoszący się do państwa Malezja

malina maˈlʲĩna n
vadelma
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malinka maˈlʲĩnka n
fritsu
(potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

malinowy ˌmalʲĩˈnɔvɨ adj
vadelma[[-pitoinen|pitoinen]]
przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin

malować maˈlɔvaʨ̑ v
maalata
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem
(sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie

malowniczy adj
kuvankaunis
pełny walorów malarskich

maltański malˈtãj̃sʲci adj
maltalainen
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltański malˈtãj̃sʲci n
malta
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty;

malutki maˈlutʲci adj
mitätön
bardzo mały; (zdrobniale) od: mały

mama ˈmãma n
mami
(potocznie, potoczny) matka

mamba ˈmãmba n
mamba
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jadowitych, afrykańskich węży;

mamka ˈmãmka n
imettäjä
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mammalogia ˌmãmːaˈlɔɟja n
mammalogia
(zoologia, zoologiczny) teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami;

mammografia ˌmãmːɔˈɡrafʲja n
mammografia
(medycyna, medyczny) radiologiczne badanie piersi;

mamut ˈmãmut n
mammutti
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

mandaryn n
mandariini
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w cesarskich Chinach;

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
mandariini
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

mandaryński n
mandariinikiina
(językoznawstwo, językoznawczy) standardowy język chiński;

mandat ˈmãndat n
sakkolappu
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandolina ˌmãndɔˈlʲĩna n
mandoliini
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

manekin mãˈnɛcĩn n
malli
figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

manewr ˈmãnɛfr̥ n
liike
zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;
zręczne posunięcie
zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania

manga ˈmãŋɡa n
manga
japoński komiks;

mangan ˈmãŋɡãn n
mangaani
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango ˈmãŋɡɔ n
mango
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)

mangusta mãŋˈɡusta n
mangusti
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

mania prześladowcza n
vainoamisharha vainoamisharhaluulo
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie

maniak ˈmãɲak ˈmãɲjak n
fanaatikko
(medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej
(potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany

manicure n
käsienhoito
pielęgnacja dłoni, paznokci u rąk;

manierka n
taskumatti
płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów;

mankiet ˈmãŋʲcɛt n
hihansuu
(krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
painemittari manometri
przyrząd do mierzenia ciśnienia;

mansyjski n
mansi
(językoznawstwo, językoznawczy) język mansyjski;

mantykora n
mantikori
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

manul n
arokissa
(zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

manx mãŋks n
manksi
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany na Wyspie Man;

maoizm n
maolaisuus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

maoryski adj
maori
związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

maoryski n
maori
(językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski;

mapa ˈmapa n
kartta
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

marathi n
marathi
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;

maraton maˈratɔ̃n n
maraton
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m

marcepan marˈʦ̑ɛpãn n
marsipaani
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych;

marchew ˈmarxɛf n
porkkana
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.;

marchia n
markiisikunta
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
margariini
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margiel ˈmarʲɟɛl n
merkeli
(geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

margines n
marginaali
niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
marihuana
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marionetka ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka n
marionetti
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków

marka ˈmarka n
Saksan markka
(handel, handlowy) znak na produktach danej firmy

markaczka marˈkaʧ̑ka n
mustalintu
(ornitologia, ornitologiczny) Melanitta nigra, gatunek morskiej kaczki o czarnym upierzeniu;

marketing n
markkinointi
(ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

markiz n
markiisi
tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza marʲˈciza n
markiisi
daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
marxismi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmolada ˌmarmɔˈlada n
marmelaadi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur ˈmarmur n
marmori
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marnieć v
nääntyä
tracić wartość, stawać się marnym

marnować marˈnɔvaʨ̑ v
tuhlata
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marność ˈmarnɔɕʨ̑ n
turhuus
bycie ulotnym, nietrwałym, bezcelowym, bez wartości

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
marokkolainen
odnoszący się do Maroka

marsjański marˈsʲjä̃j̃sʲci adj
marsilainen
(przymiotnik) od Mars

marsz marʃ n
marssi
przemieszczanie się, pochód wojsk;
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszand ˈmarʃãnt n
taidekauppias
(sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki

marszałek marˈʃawɛk n
marsalkka
(wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

martwa natura ˈmartfa naˈtura n
asetelma
(sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.

martwy ˈmartfɨ adj
kuollut
taki, który umarł

marudzić v
uikuttaa
(potocznie, potoczny) ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
laivasto
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
laivasto
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
merimies
(marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynata n
marinadi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

marynować v
marinoida
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
maaliskuu
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
haave
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marznący deszcz marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑ n
jäätävä sade
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;

marzyciel n
haaveilija
ten, kto marzy

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
unelmoida haaveilla uneksia haaveksia
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

masa ˈmasa n
massa
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

masa krytyczna ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na n
kriittinen massa
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa

masakra maˈsakra n
joukkomurha
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masaż ˈmasaʃ n
hieronta
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

masażystka ˌmasaˈʒɨstka n
hieroja
kobieta wykonująca masaż

maska ˈmaska n
naamari
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskonur maˈskɔ̃nur n
lunni
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula, rodzaj ptaka z rodziny alk;

maskonur pacyficzny maˈskɔ̃nur ˌpaʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ n
isolunni
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula corniculata, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju maskonurów, występujący na północy Pacyfiku

maskonur złotoczuby maˈskɔ̃nur ˌzwɔtɔˈʧ̑ubɨ n
töyhtölunni
(ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik;

masochizm maˈsɔxʲism̥ n
masokismi
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia
przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

masować v
hieroa
wykonywać masaż

mastektomia ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja n
rinnanpoisto
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
itsetyydytys
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masturbować ˌmasturˈbɔvaʨ̑ v
masturboida
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem

masyw ˈmasɨf n
massiivi
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

maszerować v
marssia
iść miarowym, równym krokiem

maszt maʃt n
masto
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

maszyna maˈʃɨ̃na n
kone
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
kirjoituskone
(technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
ompelukone
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
veturinkuljettaja
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

masło ˈmaswɔ n
voi
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
maapähkinävoi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

mat mat n
matti
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;

mata ˈmata n
matto
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych
plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.

matcha n
matcha
(spożywczy) specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty;

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
matemaattinen
związany z matematyką

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
matemaatikko
osoba zajmująca się zawodowo matematyką

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
matematiikka
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac maˈtɛraʦ̑ n
patja
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materia maˈtɛrʲja n
aine
(filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie;
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
materialismi
kierowanie się w życiu względami materialnymi

materialny ˌmatɛrʲˈjalnɨ adj
materiaali
dotyczący materii, związany z pojęciem materii
związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

materiał maˈtɛrʲjaw n
materiaali
to, z czego są wytwarzane przedmioty

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
räjähde
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka ˈmatka n
äiti
rodzic płci żeńskiej;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru
(zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo

matma ˈmatma n
matikka
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja matematyki
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) przedmiot matematyki

matrioszka maˈtrʲjɔʃka n
maatuska
rosyjska ludowa drewniana zabawka w formie kilku lalek wkładanych jedna w drugą;

mauretański ˌmawrɛˈtãj̃sʲci adj
maurilainen
(architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego
odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
mausoleumi
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mazidło maˈʑidwɔ n
linimentti
częściowo płynna substancja służąca do smarowania, wcierania

mazurek maˈzurɛk n
pikkuvarpunen
(ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

mała czarna ˈmawa ˈʧ̑arna n
pikkumusta
czarna sukienka (także spódnica) kończąca się powyżej kolan;
pikkukahvi mustana
filiżanka kawy bez mleka
pieni tummaverikkö
niska brunetka

małe piwo n
hiluja
(potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
vähän hieman
niewielka ilość czegoś lub kogoś

małpa ˈmawpa n
apina
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

małpi ˈmawpʲi adj
apina
związany z małpą, dotyczący małpy

mały ˈmawɨ adj
pieni
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

mały ekran ˈmawɨ ˈɛkrãn n
kuvaruutu
telewizja

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
pikkusormi
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż mawʃ n
simpukka
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeński mawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
avio-
dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
avioliitto
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

małżowina uszna n
korvalehti
(anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślanka maɕˈlãnka n
piimä kirnupiimä
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;

maślany maɕˈlãnɨ adj
voinen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z wykorzystaniem masła

maść maɕʨ̑ n
voide
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

mdły mdwɨ adj
lattea
bez wyrazistego smaku

mebel ˈmɛbɛl n
huonekalu
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mech mɛx n
sammal
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechaniczny ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
mekaaninen
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki

mechanika mɛˈxãɲika n
mekaniikka
(fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi.
(informatyka, informatyczny) model fizyki świata zaimplementowany w grze komputerowej
(technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów
sposób działania mechanizmu
mekaaninen
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
mekanismi
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność

mecz mɛʧ̑ n
ottelu matsi
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
moskeija
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal ˈmɛdal n
mitali
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalion mɛˈdalʲjɔ̃n n
medaljonki
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki
(sztuka) element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;

media ˈmɛdʲja n
media
(publikatory) (zobacz) mass media

mediacja n
välitys
pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

mediana mɛˈdʲjãna n
mediaani
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

mediolański ˌmɛdʲjɔˈlãj̃sʲci adj
milanolainen
związany z Mediolanem, wywodzący się z Mediolanu

meduza mɛˈduza n
meduusa
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
lääketiede
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,

medycyna weterynaryjna n
eläinlääketiede
nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, ich leczeniu oraz profilaktyce;

medyczny mɛˈdɨʧ̑nɨ adj
lääketieteellinen
związany z medycyną, dotyczący medycyny

medyjski adj
meedialainen
związany z Medią lub Medami, dotyczący Medii lub Medów

medytacja ˌmɛdɨˈtaʦ̑ʲja n
meditaatio
w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie;
pogrążanie się w myślach

megabajt n
megatavu
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności dysków i pamięci komputera równa 1048 576 bajtów;

megafon mɛˈɡafɔ̃n n
megafoni
(technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego

meitner ˈmajtnɛr n
meitnerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

mejoza mɛˈjɔza n
meioosi
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

meksykański ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci adj
meksikolainen
odnoszący się do państwa Meksyk

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
apeus
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melasa mɛˈlasa n
melassi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melatonina ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna n
melatoniini
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

melodia mɛˈlɔdʲja n
melodia
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramatyczny adj
melodramaattinen
dotyczący melodramatu

melon ˈmɛlɔ̃n n
meloni
(spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1)

melonik mɛˈlɔ̃ɲik n
knalli
sztywny, półkolisty kapelusz męski

mem mɛ̃m n
meemi
dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;
śmieszna idea, obrazek lub animacja, powielana w internecie

memorandum ˌmɛ̃mɔˈrãndũm n
muistio
niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań

menażeria ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja n
eläintarha
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych;
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są (1.1)

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
mendelevium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendykant n
kerjäläismunkki
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu mendykanckiego

menhir ˈmɛ̃nxʲir n
megaliitti
(archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);

mennica n
rahapaja
przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

menora mɛ̃ˈnɔra n
menora
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;

menstruacja ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
kuukautiskierto
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

mentalność n
mielenlaatu
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

menu n
menu
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu
valikko
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

meronim mɛˈrɔ̃ɲĩm n
meronyymi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;

merytokracja n
meritokratia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

mesjasz n
messias
(przenośnie, przenośnia) ten, który wybawia

meskalina ˌmɛskaˈlʲĩna n
meskaliini
(chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen;

messidor n
messidor
nazwa dziesiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

meta ˈmɛta n
maali
(sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
aineenvaihdunta
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metafizyczny ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
metafyysinen
(filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków

metafizyka n
metafysiikka
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
metafora
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny adj
metaforinen
dotyczący metafory

metakognicja n
metakognitio
(psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

metal ˈmɛtal n
metalli
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
(heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metalowy ˌmɛtaˈlɔvɨ adj
metallinen
związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metalurgiczny adj
metallurginen
związany z metalurgią

metamfetamina n
metamfetamiini
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;

metamorfoza ˌmɛtãmɔrˈfɔza n
metamorfoosi muodonvaihdos
przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

metan ˈmɛtãn n
metaani
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metempsychoza n
sielunvaellus
reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor mɛˈtɛɔr n
meteori
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteoroid ˌmɛtɛɔˈrɔ<sup>j</sup>it n
meteoroidi
(astronomia, astronomiczny) okruch skalny mniejszy od planetoidy, poruszający się po orbicie;

meteorolog ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk n
meteorologi
specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
ilmatiede meteorologia
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteorologiczny ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
meteorologinen
związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
meteoriitti
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

metformina n
metformiini
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;

metoda mɛˈtɔda n
metodi
(informatyka, informatyczny) funkcja składowa klasy
menetelmä metodi
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metodologia ˌmɛtɔdɔˈlɔɟja n
metodologia
nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej;

metonimia n
metonymia
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr mɛtr̥ n
metri
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
neliömetri
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny n
kuutiometri
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro ˈmɛtrɔ n
metro
podziemna kolej miejska

metrolog mɛtˈrɔlɔk n
metrologi
specjalista z zakresu metrologii

metrologia ˌmɛtrɔˈlɔɟja n
metrologia
nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych;

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
metronomi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
metropoli suurkaupunki
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

metropolita ˌmɛtrɔpɔˈlʲita n
metropoliitta
(administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;

metroseksualny ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
hienostelija
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii

mewa ˈmɛva n
lokki
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mewa blada ˈmɛva ˈblada n
isolokki
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;

mewa mała ˈmɛva ˈmawa n
pikkulokki
(ornitologia, ornitologiczny) Larus minutus, najmniejszy gatunek mewy występujący w Polsce;

mewa pospolita ˈmɛva ˌpɔspɔˈlʲita n
kalalokki
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;

mewa siodłata ˈmɛva ɕɔdˈwata n
merilokki
(ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich;

mewa srebrzysta ˈmɛva srɛˈbʒɨsta n
harmaalokki
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;

mewa trójpalczasta n
pikkukajava
(ornitologia, ornitologiczny) Rissa tridactyla, gatunek mewy;

mezuza n
mezuza
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;

mglisty ˈmɡlʲistɨ adj
sumuinen
pełen mgły

mgła mɡwa n
sumu
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
nebula tähtisumu
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mianowicie ˌmʲjãnɔˈvʲiʨ̑ɛ conjunction
nimittäin
służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi
służy wprowadzeniu wyliczenia

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
nominatiivi
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
nimittäjä
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

miara ˈmʲjara n
mitta
(matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru;
metoda szacowania lub pomiaru
odmierzona ilość
rozmiar

miasto ˈmʲjastɔ n
kaupunki
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
keskusta kantakaupunki
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miasto widmo n
aavekaupunki
opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miau mʲjaw interjection
miau
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑ v
naukua
(zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miazga ˈmʲjazɡa n
hammasydin
bezkształtna masa powstała wskutek rozbicia, zgniecenia lub roztarcia czegoś

miażdżyca mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a n
ateroskleroosi valtimonrasvoittumistauti
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

micela mʲiˈʦ̑ɛla n
miselli
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;

miecz mʲjɛʧ̑ n
miekka
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa n
Damokleen miekka
wyrok losu, kara nieubłaganie wisząca nad człowiekiem;

miecz świetlny mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
valosapeli
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

mieczyk ˈmʲjɛʧ̑ɨk n
miekkalilja
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;

miednicowy adj
lantio
(anatomia, anatomiczny) związany z miednicą

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
kuparinen
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
kupari vaski
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
tila paikka
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
paikka
obszar lub punkt w przestrzeni
(sport, sportowy) ranga, pozycja
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś

miejscownik mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik n
lokatiivi
(gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
kaupunkilainen
związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna mʲjɛˈlʲizna n
matalikko
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mierzeja mʲjɛˈʒɛja n
kynnäs
(geografia, geograficzny) piaszczysta bariera oddzielająca zalew lub zatokę od otwartego morza;

mierzyć ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
mitata
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
kuukausi kuu
(jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
kuherruskuukausi
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesiączkować v
kuukautiset
(fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę

miesięcznik mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
kuukausijulkaisu
czasopismo wydawane co miesiąc

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
sekoittaa
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)

mieszczanin n
kaupunkilainen
(historia, historyczny, historycznie) osoba należąca do stanu mieszczańskiego;
(przestarzałe, przestarzały) mieszkaniec miasta

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
asunto huoneisto
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
asukas
osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
asua
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
omistaa
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
dysponować środkami na wykonanie czegoś
adessive + 3rd person singular of olla
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia, że czynność jest wykonywana na czyjeś zlecenie
olla
musieć coś zrobić
być w coś ubranym
czuć coś

mieć miejsce ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ idiom
tapahtua
rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
toivoa
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

migdał ˈmʲiɡdaw n
manteli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;

migdałek n
nielurisa
(anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła;

migdałowiec n
mantelipuu
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku

migdałowy ˌmʲiɡdaˈwɔvɨ adj
mantelinvalkoinen
zrobiony z migdałów lub z ich znacznym dodatkiem

migotać v
tuikkia
świecić w sposób przerywany lub krótko

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
migreeni
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
mikrobiologia
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrobus n
minibussi
(motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
mikrofoni
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrokomputer n
mikro
(informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego

mikrometr n
mikrometri
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra;
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do mierzenia bardzo małych długości lub grubości

mikroorganizm ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥ n
mikro-organismi
(biologia, biologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
mikroskooppi
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskop elektronowy n
elektronimikroskooppi
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym

mikroskopijny ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ adj
mikroskooppinen
bardzo mały, w skali mikro

mila ˈmʲila n
maili
jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczeć ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
olla hiljaa vaieta
nie mówić, nie wydawać głosu

milenium mʲiˈlɛ̃ɲũm n
vuosituhat
okres tysiąca lat

mili- ˈmʲilʲi
milli-
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
miljardööri
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

milicja mʲiˈlʲiʦ̑ʲja n
miliisi
formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny
w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji

mililitr n
millilitra
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego;

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
millimetri
tysięczna część metra;

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
miljonääri
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

militarny ˌmʲilʲiˈtarnɨ adj
sotilaallinen
związany z wojskiem, wojskowością lub wojną

militaryzm n
militarismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

miliwolt mʲiˈlʲivɔlt n
millivoltti
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) tysięczna część wolta

mim mʲĩm n
mimiikka
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) aktor występujący w pantomimie;

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
huolimatta
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo że
vaikka
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mimoza mʲĩˈmɔza n
mimoosa
(botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;

mina ˈmʲĩna n
miina
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;

minaret mʲĩˈnarɛt n
minareetti
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralny adj
mineraalinen
nie będący organicznym

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
mineralogia
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

minerał mʲĩˈnɛraw n
mineraali
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minimalizm ˌmʲĩɲĩˈmalʲism̥ n
minimalismi
ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera)

minispódniczka ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka n
minihame
(krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister mʲĩˈɲistɛr n
ministeri
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
ministeriö
urząd, którego szefem jest minister

minus ˈmʲĩnus conjunction
miinus
oprócz, z wyjątkiem

minus ˈmʲĩnus n
miinus
(termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera;

minuta mʲĩˈnuta n
minuutti
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);

miocen ˈmʲjɔʦ̑ɛ̃n n
mioseenikausi
(geologia, geologiczny) pierwsza (starsza) epoka neogenu;

miodojad n
mesikko
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Meliphagidae;

miodowód n
hunajaopas
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Indicatoridae;

mion n
myoni
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego

miotła ˈmʲjɔtwa n
luuta
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mirra ˈmʲirːa n
myrha
żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirt mʲirt n
myrtti
(botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;

misa ˈmʲisa n
kulho
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia

misja ˈmʲisʲja n
lähetys
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
lähetyssaarnaaja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

mistrz mʲisṭʃ n
mestari nuoriherra oppi-isä
osoba najlepsza w czymś

mistrzostwo mʲiˈsṭʃɔstfɔ n
loppuottelu
(sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie

mistycyzm mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
mystiikka
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mistyczny adj
mystinen
charakteryzujący się tajemniczością
związany z mistyką, mistycyzmem

mistyk n
mystikko
osoba doświadczająca stanów mistycznych
wyznawca mistycyzmu

mistyka ˈmʲistɨka n
mystiikka
duchowość opierająca się na mistycyzmie

mit mʲit n
myytti
(literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;

mitochondrium n
mitokondrio
(biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe;

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
mytologia
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
nauka zajmująca się mitami

mitra ˈmʲitra n
mitra
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;

mizantropia ˌmʲizãnˈtrɔpʲja n
ihmisviha
niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijny adj
misantrooppinen
charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizoandria n
miesviha
(psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt kobiety do mężczyzn

mizofonia ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa n
misofonia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na dźwięki objawiająca się złością i lękiem;

mizoginia ˌmʲizɔˈɟĩɲja n
naisviha
patologiczne, silne uprzedzenie mężczyzny do kobiet;

miód mʲjut n
hunaja
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;
sima
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
sima
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miąższ mʲjɔ̃w̃ʃ n
hedelmäliha
miękka, wewnętrzna część czegoś, głównie owoców

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
nilviäinen
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
kesken
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami

między innymi adv
muun muassa
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

między młotem a kowadłem ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈmwɔtɛ̃m ˌa‿kɔˈvadwɛ̃m adv
puun ja kuoren välissä
(związek frazeologiczny) w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
kansainvälinen
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzyrasowy adj
rotujenvälinen
odbywający się pomiędzy różnymi rasami

międzyrostek ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨˈrɔstɛk n
interfiksi
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany między dwoma leksemami, np. morfem między dwoma rdzeniami;

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
pehmeä
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

miękkość ˈmʲjɛ̃ŋkɔɕʨ̑ n
pehmeys
cecha tego, co jest miękkie w dotyku

mięsień gruszkowaty n
päärynänmuotoinen lihas
(anatomia, anatomiczny) mięsień szkieletowy zaczynający się na miedniczej kości krzyżowej;

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
liha
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ n
tykinruoka
(związek frazeologiczny) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
jauheliha
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięsożerca ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a n
lihansyöjä
(ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem

mięsożerny ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ adj
lihansyöjä
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
minttu
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

miętowy mʲjɛ̃nˈtɔvɨ adj
mintunvihreä
(rzadki, rzadko używany) związany z miętą, dotyczący mięty
taki, który ma kolor bladej, chłodnej zieleni

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
made
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;

mięśniowy mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ adj
lihaksikas
dotyczący mięśni

miło ˈmʲiwɔ adv
ystävällisesti
od: miły

miłosierdzie ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
armo
okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
armollinen armelias laupias armahtavainen armoinen
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłosny mʲiˈwɔsnɨ adj
rakkaus-
dotyczący miłości, kochania; taki, który jest wynikiem miłości, faktu kochania kogoś

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
rakkaus
osoba, którą się kocha
silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym
rakkaus lempi
uczucie, którym się darzy kochaną osobę;

miłość jest ślepa ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa proverb
rakkaus on sokea
osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
rakkaus ensi silmäyksellä
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miłość platoniczna ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌplatɔ̃ˈɲiʧ̑na n
platoninen rakkaus
miłość pozbawiona zmysłowości, miłość aseksualna

miły ˈmʲiwɨ adj
kiltti
uprzejmy, serdeczny
maukas
wywołujący przyjemne uczucie

miś mʲiɕ n
teddykarhu
zabawka wyobrażająca misia (1.1);

mknąć m̥knɔ̃ɲʨ̑ v
kipittää
(książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód

mlecz mlɛʧ̑ n
maiti
(ichtiologia, ichtiologiczny) nasienie samców ryb;

mleczarnia n
meijeri
(zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarz ˈmlɛʧ̑aʃ n
maitomies
(potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mleczny ˈmlɛʧ̑nɨ adj
maitoinen
dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka

mleko ˈmlɛkɔ n
maito
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu

mleko sojowe ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ n
soijamaito
tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mleć mlɛʨ̑ v
jauhaa
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnich mʲɲix n
munkki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑ n
vähemmistö
mniejsza część jakiejś całości

mnogi ˈmnɔɟi adj
monikko-
dotyczący jakiejś zbiorowości, mnogości

mnożenie mnɔˈʒɛ̃ɲɛ n
kertolasku
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem

mnożyć ˈmnɔʒɨʨ̑ v
kertoa
powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać

mobilizacja ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
liikekannallepano
(wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

moc mɔʦ̑ n
teho
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;

mocny ˈmɔʦ̑nɨ adj
voimakas
wytrzymały

mocz mɔʧ̑ n
virtsa
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczar n
jänkä
(książkowy) teren podmokły

moczowód n
virtsanjohdin
(anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

moda ˈmɔda n
muoti
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

model ˈmɔdɛl n
malli
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu;
kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach
(matematyka, matematyczny) zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty;
fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu
mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

modem ˈmɔdɛ̃m n
modeemi
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

moderator n
moderaattori
(fizyka, fizyczny) spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych;
(informatyka, informatyczny) osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy;
osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
rukoilijasirkka
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitewnik ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik n
rukouskirja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
rukous
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ v
rukoilla
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modry adj
taivaansini
niebieski o dużej intensywności

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
lehtikuusi
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę

moduł n
moduuli
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikować ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
muokata
wprowadzać zmiany

mojito n
mojito
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mokradło mɔˈkradwɔ n
kosteikko
obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą;

mokry ˈmɔkrɨ adj
märkä
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol mɔl n
mooli
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molalny adj
molaalinen
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia molalnego, określający stężenie molalne

molekularny adj
molekyyli-
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
molybdeeni
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molibdenit n
molybdeenihohde molybdeniitti
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

molo ˈmɔlɔ n
laituri
pomost spacerowy wychodzący w morze;

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
hetki
krótki odcinek czasu

momo n
momo
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego;

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
monarkki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia mɔ̃ˈnarxʲja n
monarkia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchista ˌmɔ̃narˈxʲista n
monarkisti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu

moneta mɔ̃ˈnɛta n
kolikko
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
mongoli mongolialainen
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
mongoli
język urzędowy Mongolii;

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
monitori
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;
näyttö
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
yksipyöräinen
rower z jednym kołem

monodia n
monodia
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monoftong mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk n
monoftongi
(językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monoftongizacja ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja n
monoftongiutuminen
(językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
monogamia yksiavioisuus
życie w związku z tylko jednym partnerem;

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
monografi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monogram mɔ̃ˈnɔɡrãm n
monogrammi
ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

monomer mɔ̃ˈnɔ̃mɛr n
monomeeri
(chemia, chemiczny) cząsteczka składowa polimeru;

monopod mɔ̃ˈnɔpɔt n
yksijalka
rodzaj statywu fotograficznego składający się z jednej nogi, stabilizujący całkowicie aparat fotograficzny tylko w jednej – pionowej płaszczyźnie;

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
monopoli
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monosacharyd n
monosakkaridi
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

monoteistyczny ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
monoteistinen
związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
monoteismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monsun n
monsuuni
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montować mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
koota
budować coś z części

mop mɔp n
moppi
zmywak do podłogi na kiju

mops mɔps n
mopsi
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych, łagodnych psów; pies należący do tej rasy;

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
moraali
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

moralny mɔˈralnɨ adj
moraalinen
dotyczący moralności, opisujący moralność
postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
murhaaja tappaja
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
murha
celowe odebranie komuś życia

morela mɔˈrɛla n
aprikoosi aprikoosipuu
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
aprikoosi
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa

morena mɔˈrɛ̃na n
moreeni
(geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
morfeemi
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina mɔrˈfʲĩna n
morfiini
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
morfologia
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

morfologiczny adj
morfologinen
(biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii

mornel ˈmɔrnɛl n
keräkurmitsa
(ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;

moroszka mɔˈrɔʃka n
hilla lakka muurain
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;

mors mɔrs n
mursu
(zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki;

morszczuk ˈmɔrʃʧ̑uk n
kummeliturska
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

morze ˈmɔ.ʒɛ n
meri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;
(przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś

morzyk ˈmɔʒɨk n
murri
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus

morzyk japoński ˈmɔʒɨc jaˈpɔ̃j̃sʲci n
töyhtömurri
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus wumizusume, gatunek ptaka z rodziny alk występujący u wybrzeży Japonii i Dalekiego Wschodu Rosji

morzyk marmurkowy ˈmɔʒɨk ˌmarmurˈkɔvɨ n
marmorimurri
(ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku

morzyk sędziwy ˈmɔʒɨk sɛ̃ɲˈʥ̑ivɨ n
mustakurkkumurri
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej:

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
pyöriäinen
(dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
messinki
stop miedzi z cynkiem;

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
messinkinen
wykonany z mosiądzu

moskitiera ˌmɔsʲciˈtʲjɛra n
hyttysverkko
zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

moskow n
moskovium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mc i liczbie atomowej 115;

most mɔst n
silta
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most zwodzony n
läppäsilta
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek ˈmɔstɛk n
rintalasta
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;

moszna ˈmɔʃna n
kivespussi
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motel ˈmɔtɛl n
motelli
hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
moottoripyörä
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motorower ˌmɔtɔˈrɔvɛr n
mopedi mopo
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motoryzacja ˌmɔtɔrɨˈzaʦ̑ʲja n
autoistaminen
ogół zagadnień związanych z pojazdami mechanicznymi

motoryzacyjny ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ adj
auto-
dotyczący motoryzacji, samochodów

motyka mɔˈtɨka n
kuokka
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl ˈmɔtɨl n
perhonen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera;

motyw ˈmɔtɨf n
aihe
(psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

motywacja ˌmɔtɨˈvaʦ̑ʲja n
motivaatio
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzasadnienie czyichś działań lub decyzji
coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

mowa ˈmɔva n
puhe
przemówienie, wypowiedź;

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
puhuminen on hopeaa, mutta vaikeneminen kultaa
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mowa nienawiści n
vihapuhe
(socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej;

mozaika mɔˈzajka n
mosaiikki
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

moździerz ˈmɔʑʥ̑ɛʃ n
mörssäri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może ˈmɔʒɛ particle
ehkä
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
mahdollisuus
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
mahdollinen
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

mrok mrɔk n
pimeys
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
muurahaiskeko
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

mrozić v
olla pakkasta
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie
powodować zamrażanie; mocno ochładzać
przenikać mrozem, chłodem
stawać się chłodniejszym

mroźny ˈmrɔʑnɨ adj
jääkylmä
przejmująco zimny

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
räpäyttää silmiä
(przenośnie, przenośnia) świecić nieregularnym, przerywanym światłem
wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrzonka ˈmʒɔ̃nka n
pilvilinna
pomysł, zamiar niemożliwy do urzeczywistnienia

mrówka ˈmrufka n
muurahainen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad mrufˈkɔjat n
muurahaiskarhu
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrówkolew mrufˈkɔlɛf n
muurahaiskorento
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);

mrównik ˈmruvʲɲik n
maasika
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz mrus n
pakkanen kuura
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza m̥ʃa n
messu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

mszyca ˈm̥ʃɨʦ̑a n
kirva
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mu mu interjection
ammuu
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

mucha ˈmu.xa n
kärpänen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
kärpässieni
(systematyka) (biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
punakärpässieni
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;

muchomor mglejarka muˈxɔ̃mɔr mɡlɛˈjarka n
harmaakärpässieni
(mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
pantterikärpässieni
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;

muchołówka szara ˌmuxɔˈwufka ˈʃara n
harmaasieppo
(ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;

muczeć v
ammua
o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

muezin muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn n
muessin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

muffin n
muffini
(cukiernictwo) (spożywczy) rodzaj okrągłej babeczki;

mufka n
muhvi
rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

muflon n
mufloni
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

mugol ˈmuɡɔl n
jästi
(fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

mulcz mulʧ̑ n
lehtikate
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;

mumia ˈmũmʲja n
muumio
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mur mur n
muuri
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

murarz ˈmuraʃ n
muurari
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murować muˈrɔvaʨ̑ v
muurata
budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą
(przenośnie, przenośnia) (sport, sportowy) zastawiać wieloma zawodnikami własną bramkę

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
täytyä
być zobowiązanym do zrobienia czegoś

muszka ˈmuʃka n
etutähtäin
jeden z elementów celownika mechanicznego;
rusetti
rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;

muszkiet ˈmuʃʲcɛt n
musketti
(wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów,

muszkieter n
muskettisoturi
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet;

muszla klozetowa n
wc-allas
ceramiczne siedzisko, element wyposażenia ubikacji;

musztarda muˈʃtarda n
sinappi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

mutacja muˈtaʦ̑ʲja n
mutaatio
(biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

muza ˈmuza n
muusa
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
museo
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1)

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
muslimi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
muslimi-
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzycznie adv
musiikillinen
w sposób dotyczący muzyki, muzyczności

muzyczny muˈzɨʧ̑nɨ adj
musiikillinen
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk ˈmuzɨk n
muusikko
osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka ˈmuzɨka n
musiikki
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
całokształt takich kompozycji
sztuka układania takich kompozycji

muzykolog n
musiikkitieteilijä
(edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) badacz twórczości muzycznej

muzykologia n
musiikkitiede
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muł muw n
muuli
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;

mułła n
mullah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;

muślin ˈmuɕlʲĩn n
musliini
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

my mɨ personalPronoun
me
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydelniczka ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka n
saippua-astia
pojemnik na mydło

mydło ˈmɨdwɔ n
saippua
(higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mykolog n
sienitieteilijä
(biologia, biologiczny) człowiek biegły w dziedzinie mykologii

mykologiczny adj
mykologinen sienitieteellinen
związany z mykologią

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
hippiäinen
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz mɨʃ n
hiiri
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora

myszołów mɨˈʃɔwuf n
hiirihaukka
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myszołów włochaty mɨˈʃɔwuv ːwɔˈxatɨ n
piekana
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo lagopus, gatunek dużego drapieżnego ptaka, gnieżdżący się na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

myć mɨʨ̑ v
pestä
czyścić coś za pomocą wody

myśl mɨɕl̥ n
ajatus
efekt pracy umysłu

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
ajatella luulla
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu

myśliciel n
ajattelija
człowiek rozważający życie, próbujący zrozumieć rzeczywistość

myśliwiec mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑ n
hävittäjä
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
metsästäjä
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

móc muʦ̑ modal
voida saada
być w stanie coś wykonać
saada voida
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś
mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się

mój muj pronoun
minun -ni
1. (osoba) lp

mól mul n
koi
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mól książkowy ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ n
kirjatoukka
osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówca ˈmufʦ̑a n
puhuja
człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
sanoa
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
puhua
posługiwać się jakimś językiem
rozmawiać
używać mowy do wyrażania myśli

mówić na ty ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ v
sinutella
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)

mózg musk n
aivot
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mózgowy muzˈɡɔvɨ adj
aivoperäinen
(anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

móżdżek n
pikkuaivot
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego

mąciwoda n
häirikkö
(potocznie, potoczny) człowiek wprowadzający zamęt, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

mączka ˈmɔ̃n͇ʧ̑ka n
jauho
sproszkowany surowiec techniczny

mącznica mɔ̃n͇ʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
sianpuolukka
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
viisaus
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
viisas
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie

mąka ˈmɔ̃ŋka n
jauho jauhot
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka żytnia n
ruisjauho
(spożywczy) mąka uzyskana z ziarna żyta;

mątwa ˈmɔ̃ntfa n
seepia
(zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie;

mąż mɔ̃w̃ʃ n
aviomies
mężczyzna będący w małżeństwie

mąż stanu mɔ̃w̃ʃ stãnu n
valtiomies
wybitny polityk lub dyplomata

męczennik n
marttyyri
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męczeństwo n
marttyyrius
znoszenie mąk (przeważnie z powodów religijnych bądź politycznych)

mędrzec ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑ n
tietäjä
osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

męka ˈmɛ̃ŋka n
piina
wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
miespuolinen
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom

męskość ˈmɛ̃w̃skɔɕʨ̑ n
miehekkyys
(antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;
miehuullisuus
(eufemistycznie) genitalia, męskie narządy płciowe
(seksuologia, seksuologiczny) potencja seksualna mężczyzny

męstwo ˈmɛ̃w̃stfɔ n
miehekkyys miehuullisuus
odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
mies
dorosły człowiek płci męskiej;

mężuś n
aviomies
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (ironicznie) określenie męża

młode ˈmwɔdɛ n
pentu poikanen
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
nuoruus nuoruusikä
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody ˈmwɔdɨ adj
uusi
niedawno wyrosły
nuori
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młody ˈmwɔdɨ n
sulhanen
(potocznie, potoczny) (zobacz) pan młody

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
nuoriso nuoret
młodzi ludzie

młot mwɔt n
vasara
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek

młoteczek mwɔˈtɛʧ̑ɛk n
vasara
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym

młotek ˈmwɔtɛk n
vasara
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn mwɨ̃n n
mylly
budynek, w którym zboże miele się na mąkę
maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
mylläri
człowiek, który miele mąkę w młynie

młócić v
puida
(rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mżawka ˈmʒafka n
tihkusade
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

na na preposition
kautta
…opisujący miarę, zakres, stopień
…opisujący moment w czasie
-lla
…opisujący miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch
-lle
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na gapę na‿ˈɡapɛ adv
pummilla
jechać bez ważnego biletu – autobusem, pociągiem lub innym publicznym środkiem komunikacji

na lewą stronę na‿ˈlɛvɔ̃w̃ ˈstrɔ̃nɛ adv
nurinperin
o ubraniu: w sposób, w którym wewnętrzna część ubrania znajduje się na zewnątrz

na oścież na‿ˈɔɕʨ̑ɛʃ adv
ammollaan
o drzwiach, oknie: na całą szerokość

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
ulkoa
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pierwszy rzut oka na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka
ensinäkemältä
o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy

na pokaz na‿ˈpɔkas adj
näyttävä
czyniony, demonstrowany dla pozoru, dla efektu

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
esimerkiksi
… poprzedzająca wyliczenie przykładów

na wszelki wypadek na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk idiom
varmuuden vuoksi
przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym

na własną rękę na‿ˈvwasnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ adv
omin neuvoin
samodzielnie, na własną odpowiedzialność

na zawsze adv
ikuisesti
bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
terveydeksi kippis kippis
zwrot używany przed toastem
terveydeksi
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ
ulkona
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ adv
ulkona
poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)

na żywo adv
livenä
będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania

na żądanie adj
tarvittaessa
taki, który wystąpi tylko wtedy, gdy ktoś zażąda

nabiał ˈnabʲjaw n
maitotuote
(spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabój ˈnabuj n
patruuna
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;

nacisk ˈnaʨ̑isk n
paine
działanie na coś z pewną siłą
presja, przymus

nacięcie krocza n
episiotomia
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalistyczny ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
kansallismielinen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
nationalismi kansallismielisyys
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

nacjonalizować ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑ v
kansansallistaa
(ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

naczelny n
kädellinen
(zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;

naczyniak naˈʧ̑ɨ̃ɲak n
angiooma
(medycyna, medyczny) łagodny nowotwór z układu naczyniowego;

naczyniak krwionośny naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ n
hemangiooma verisuoniluomi
łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
astia
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

naczynie krwionośne n
verisuoni
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

nad nat preposition
yli yllä
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

nadajnik n
radiolähetin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika

nadawać naˈdavaʨ̑ v
lähettää
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

nadawca naˈdafʦ̑a n
lähettäjä
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę

nadciśnienie n
hypertensio
(medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

naddźwiękowy ˌnadʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ adj
yliääni-
poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
ranne
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgodzina ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna n
ylityötunti
(urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

nadir ˈnadʲir n
nadiiri
(astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

nadludzki nadˈluʦ̑ʲci adj
yli-inhimillinen
taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

nadnercze nadˈnɛrʧ̑ɛ n
lisämunuainen
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadprzewodnik ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik n
suprajohde
(fizyka, fizyczny) ciało, u którego w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

nadrząd n
ylälahko
(biologia, biologiczny) (systematyka) jednostka obejmująca rzędy

nadużycie n
väärinkäyttö
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

nadwaga nadˈvaɡa n
ylipaino
(medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;

nadwzroczność n
kaukotaittoisuus kaukonäköisyys
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
toivo
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy

nadzorca n
valvoja
ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś

nafta ˈnafta n
kerosiini
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;

nagana naˈɡãna n
nuhtelu
upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

nagietek naˈɟɛtɛk n
kehäkukka
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

nagle ˈnaɡlɛ adv
äkkiä
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nagość ˈnaɡɔɕʨ̑ n
alastomuus
brak ubrania na ciele

nagranie naˈɡrãɲɛ n
levytys
zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
hautakivi
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda naˈɡrɔda n
palkinto
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywarka ˌnaɡrɨˈvarka n
poltin
(informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;

nagły ˈnaɡwɨ adj
äkkinäinen
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek naˈɡwuvɛk n
otsikko
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

naiwny naˈ<sup>j</sup>ivnɨ adj
sinisilmäinen
taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

najemnik naˈjɛ̃mʲɲik n
palkkasotilas palkkasoturi
(wojskowość, wojskowy) wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz;

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
ensiksi
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

najstarszy zawód świata najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata idiom
maailman vanhin ammatti
(eufemistycznie) prostytucja

najądrze n
lisäkives
(anatomia, anatomiczny) narząd płciowy męski wewnętrzny, przylegający od góry do jądra;

nakrycie naˈkrɨʨ̑ɛ n
kattaus
(rzeczownik odczasownikowy) od: nakryć
coś, co okrywa, zasłania, osłania
naczynia i sztućce na stole

nakrycie głowy n
päähine
element stroju zakładany na głowę

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
mutteri
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

nakład ˈnakwat n
painos
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

nalewka naˈlɛfka n
uute
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo

naleśnik naˈlɛɕɲik n
ohukainen pannukakku
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
kuulua
być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru

nalot ˈnalɔt n
pidätys
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.
ilmahyökkäys
(wojskowość, wojskowy) atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel;

namaszczenie n
voide
(rzeczownik odczasownikowy) od: namaścić

namiot ˈnãmʲjɔt n
teltta
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

nandu ˈnãndu n
nandu
(ornitologia, ornitologiczny) Rhea, szybki i duży nielot przypominający strusia;

nano- ˈnãnɔ
nano-
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem

nanometr nãˈnɔ̃mɛtr̥ n
nanometri
jednostka długości równa jednej miliardowej metra

napalm ˈnapalm n
napalm
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
kiihottunut
(potocznie, potoczny) podniecony seksualnie

napar ˈnapar n
uute
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;

naparstek naˈparstɛk n
sormustin
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

napastnik naˈpastʲɲik n
hyökkääjä
strona atakująca, osoba dokonująca napaści
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;

napiwek naˈpʲivɛk n
juomaraha tippi
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napletek naˈplɛtɛk n
esinahka
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napomnienie ˌnapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
käskeminen
karcące ostrzeżenie

naprawa naˈprava n
korjaus
doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawdę naˈpravdɛ particle
todellakin
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością
…wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
korjata
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

naprzeciwko preposition
vastapäätä
po przeciwnej stronie

naprzód ˈnapʃut adv
eteenpäin
do przodu, przed siebie

napój ˈnapuj n
juoma drinkki
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napój gazowany n
virvoitusjuoma
(spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla

narcyz ˈnarʦ̑ɨs n
narsissi
(botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

narcyzm n
narsismi
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

narkolepsja n
narkolepsia
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkoman narˈkɔ̃mãn n
narkomaani
osoba uzależniona od narkotyków

narkomania ˌnarkɔ̃ˈmãɲja n
huumeriippuvuus
nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków;

narkotyk narˈkɔtɨk n
huumausaine
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
kansallisuus
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
kansallinen
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodowy socjalizm ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
kansallissosialismi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;

narta ˈnarta n
suksi
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

narwal ˈnarval n
sarvivalas
(zoologia, zoologiczny) Monodon monoceros, duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych;

narzeczona ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na n
morsian
kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

narząd płciowy n
sukupuolielin
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędnik naˈʒɛ̃ndʲɲik n
instrumentaali
(gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?;

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
työkalu
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;

naród ˈnarut n
kansakunta
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

nasieniowód n
siemenjohdin
(anatomia, anatomiczny) parzysty przewód wyprowadzający plemniki z jąder

naskórek naˈskurɛk n
orvaskesi
najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

nastawa ołtarzowa n
alttaritaulu
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie;

nastolatek ˌnastɔˈlatɛk n
teini-ikäinen
chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

następca naˈstɛ̃mpʦ̑a n
kruununperijä
ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następnie naˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
sitten
później, w chwili następnej

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
seuraava
mający nastąpić, kolejny

następować ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
seurata
występować po sobie kolejno
zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku

nasz naʃ pronoun
-mme
1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
kaulakoru
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

naturalizacja ˌnaturalʲiˈzaʦ̑ʲja n
kansalaisuuden myöntäminen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił;

naturalizm ˌnatuˈralʲism̥ n
naturalismi
(filozofia, filozoficzny) kierunek usiłujący tłumaczyć wszystkie zjawiska działaniem praw natury;
(książkowy) uwypuklenie czegoś brutalnego
(literacko) (sztuka) kierunek powstały we Francji w XIX w., zakładający jak najwierniejsze ukazywanie życia, podkreślający czynniki biologiczne towarzyszące człowiekowi; ;
(pedagogika, pedagogiczny) kierunek oparty na założeniu, że pracę wychowawczą należy przystosować do psychologicznej natury dziecka
(socjologia, socjologiczny) kierunek zakładający, że społeczeństwo jest integralną częścią przyrody, a jej prawa rządzą procesami społecznymi;

naturalnie ˌnatuˈralʲɲɛ adv
luonnollisesti
w sposób naturalny, zgodnie z naturą

naturalny ˌnatuˈralnɨ adj
luonnollinen
charakterystyczny dla natury
najbardziej powszechny, zwykły
wykonany z surowców występujących w naturze

natychmiast naˈtɨxmʲjast adv
heti
bardzo szybko, bez zwłoki

natychmiastowy adj
välitön
dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
opettaja
osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
naisopettaja
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
tiede
usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
tiedemies
człowiek zajmujący się nauką;

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
tieteellinen
związany z nauką

nawa ˈnava n
laiva
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

nawet ˈnavɛt particle
jopa
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru

nawias ˈnavʲjas n
sulje
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawijać v
kelata
zwijać coś na coś

nawyk ˈnavɨk n
tapa
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
toisensa
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego

nawóz ˈnavus n
lannoite
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

nazaretański adj
nasaretilainen
odnoszący się do Nazaretu, związany z Nazaretem

naziemny adj
maa
(zoologia, zoologiczny) prowadzący tryb życia na powierzchni ziemi a nie na drzewach czy innych poziomach

nazizm ˈnaʑism̥ n
natsismi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
erisnimi
(zobacz) rzeczownik własny

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
sukunimi
nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie n
tyttönimi
nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
kutsua
określać nazwą, mianem

nazywać rzeczy po imieniu naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu v
kutsua asioita niiden oikeilla nimillä
mówić szczerze, bez ogródek

neapolitański ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci adj
napoli
związany z Neapolem lub neapolitańczykami

negatyw nɛˈɡatɨf n
nega negatiivi
(fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;

negatywny ˌnɛɡaˈtɨvnɨ adj
negatiivinen
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy

nekrolog nɛˈkrɔlɔk n
kuolinilmoitus
notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;

nekromancja n
nekromantia
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

nektarnik n
medestäjä
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Nectariniidae;

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
neodyymi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neogen nɛˈɔɡɛ̃n n
neogeenikausi
(geologia, geologiczny) drugi okres ery kenozoicznej;

neoliberalizm n
neoliberalismi
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
uudissana
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon ˈnɛɔ̃n n
neon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

nepalski nɛˈpalsʲci adj
nepali nepalilainen
odnoszący się do państwa Nepal

nepalski nɛˈpalsʲci n
nepali
język urzędowy Nepalu;

nepotyzm nɛˈpɔtɨsm̥ n
nepotismi
obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

neptun ˈnɛptũn n
neptunium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerd nɛrt n
nörtti
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

nerka ˈnɛrka n
munuainen
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerw nɛrf n
hermo
(anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

nerwica n
neuroosi
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;

nerwowo nɛrˈvɔvɔ adv
hermostuneesti
w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

nerwowy nɛrˈvɔvɨ adj
hermo-
(anatomia, anatomiczny) związany z nerwami, dotyczący nerwów

nestorianin n
nestorilainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu

nestorianizm n
nestoriolaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

nestoriański adj
nestorilainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nestorianizmu

neurofizjologia n
neurofysiologia
(medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego

neurologia ˌnɛwrɔˈlɔɟja n
neurologia
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego

neuron ˈnɛwrɔ̃n n
neuroni
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neurotyczny ˌnɛwrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
neuroottinen
mający skłonność do nerwicowych reakcji lub cierpiący na nerwicę

neutralność n
neutraalius neutraliteetti neutraalisuus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
neutraali
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
neutriino
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
neutroni
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

newsroom n
uutistoimitus
pomieszczenie telewizyjnej redakcji programów informacyjnych;

ni ɲi n
nyy
nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”;

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
ei mitään
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nicielnica ˌɲiʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
niisi
część krosna tkackiego, rodzaj ramy ze strunami, przez które przewleka się nitki osnowy;

nicość n
olemattomuus
pustka, brak, nieistnienie czegoś

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
hollanti
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie ɲɛ particle
ei
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
ei eivät
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie ma dymu bez ognia ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa proverb
ei savua ilman tulta
nie ma skutku bez przyczyny

nie ma mowy ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ interjection
ei ikimaailmassa
o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło proverb
jokaisella pilvellä on hopeareunus
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie ma za co
eipä kestä
odpowiedź na „dziękuję”

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
Roomaa ei rakennettu yhdessä päivässä ei Roomaakaan rakennettu päivässä
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
kaikki ei ole kultaa mikä kiiltää
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie wywołuj wilka z lasu ˌɲɛ‿vɨˈvɔwuj ˈvʲilka ˈz‿lasu proverb
älä herätä nukkuvaa karhua
nie przewiduj pesymistycznie, bo się sprawdzi

nie- ɲɛ prefix
-ton
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…

nieaktywny ˌɲɛakˈtɨvnɨ adj
epäaktiivinen
taki, który nie działa, nie jest aktywny/włączony do działania

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
vaara
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
vaarallinen
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebiańskie pnie ɲɛˈbʲjä̃j̃sʲcɛ ˈpʲɲɛ n
taivaalliset rungot
dziesięciostopniowy system cykliczny używany w chińskiej filozofii, alchemii i astrologii;

niebieskawy ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ adj
sinertävä
w kolorze podobnym do niebieskiego

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
sininen
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;

niebo ˈɲɛbɔ n
taivas
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

niech żyje ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ interjection
eläköön
wiwat na cześć kogoś lub czegoś

niechlujny ɲɛˈxlujnɨ adj
epäsiisti
niestaranny, niedbały, byle jaki

niechętny ɲɛˈxɛ̃ntnɨ adj
haluton
nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu

niecierpliwy ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
kärsimätön
taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

niecny adj
alhainen
(książkowy) haniebny, niegodziwy, nikczemny

nieczysty adj
epäpuhdas
niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki

nieczytelny adj
lukukelvoton
niemożliwy do odczytania, nie dający się przeczytać

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
ei omena puusta kauas putoa
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedbały adj
huoleton
wyrażający lekceważenie
świadczący o braku staranności

niedojrzały ˌɲɛdɔjˈʒawɨ adj
epäkypsä
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie

niedokrwienie ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ n
iskemia
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
anemia
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedostatek ˌɲɛdɔˈstatɛk n
vähyys
zbyt mała ilość

niedostępny ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ adj
ei paikalla
taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

niedoświadczony adj
kokematon
nie mający doświadczenia w określonej dziedzinie

niedożywienie ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
aliravitsemus
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
sunnuntai
siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedzielny kierowca ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ cɛˈrɔfʦ̑a idiom
sunnuntaiajelija
(żartobliwie) słaby kierowca, który rzadko jeździ samochodem (zwykle w dni świąteczne)

niedźwiedzia przysługa ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑a pʃɨˈswuɡa n
karhunpalvelus
przysługa przynosząca szkodę temu, komu chciano przysłużyć

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
karhu
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
jääkarhu
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieestetyczny ˌɲɛːstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
epäesteettinen
niezgodny z wymaganiami estetyki

nieetyczny ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ adj
epäeettinen
niezgodny z etyką

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
ilkeä
zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy

nieistotny ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ adj
merkityksetön mitätön
bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy

niejadalny ˌɲɛ̇jaˈdalnɨ adj
syömäkelvoton
nienadający się do jedzenia

niejasny ɲɛ̇ˈjasnɨ adj
epämääräinen
trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości

niekoherentny ˌɲɛkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
epäjohdonmukainen
niespójny, wewnętrznie sprzeczny lub odmienny; nielogiczny

niekompetentny ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ adj
epäpätevä taitamaton
nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu

niekonstytucyjny ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
perustuslain vastainen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z konstytucją

nielegalnie ˌɲɛlɛˈɡalʲɲɛ adv
laittomasti
w sposób nielegalny; niezgodnie z prawem

nielegalny ˌɲɛlɛˈɡalnɨ adj
lainvastainen
niezgodny z prawem
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób niezgodny z prawem

nieletni adj
alaikäinen
(potocznie, potoczny) który nie osiągnął pełnoletniości

nielogicznie adv
epäloogisesti
w sposób nielogiczny

nielogiczny adj
epälooginen
sprzeczny z prawidłami logiki

nieludzki ɲɛˈluʦ̑ʲci adj
epäinhimillinen
nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi

niemetal ɲɛ̃ˈmɛtal n
epämetalli
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
saksalainen saksa
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
saksa saksalainen
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemoralność n
moraalittomuus
cecha tego, co jest niemoralne; cecha tego, kto jest niemoralny

niemoralny ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ adj
moraaliton
niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
mahdoton
taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
mykkä
taki, który nie może mówić

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
vihata
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawistnik n
vihaaja
ktoś, kto nienawidzi

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
viha
silna niechęć, awersja, wrogość

nieobecność ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
ero
brak kogoś w jakimś miejscu

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
poissaoleva poissa oleva
taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa

nieoczekiwany ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ adj
äkkinäinen
taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodmienny ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
taipumaton
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same

nieodparty adj
vastustamaton
taki, któremu nie da się oprzeć

nieodwracalny adj
peruuttamaton
taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu

nieoficjalny adj
epävirallinen
taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości

nieorganiczny adj
epäorgaaninen
powstający bez konieczności udziału organizmów żywych

nieparzysty ˌɲɛpaˈʒɨstɨ adj
pariton
(matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepełnosprawny ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ adj
vajaakykyinen
nieosiągający wystarczających władz fizycznych lub umysłowych wskutek ułomności swego ciała

niepełnosprawny ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ n
vajaakykyinen
osoba niepełnosprawna (1.1)

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
itsenäisyys riippumattomuus
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodległy ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ adj
itsenäinen
mający niepodległość; niezależny

niepodważalny adj
kiistaton
taki, którego nie da się podważyć

niepokalane poczęcie n
neitseestäsyntymisoppi perisynnitön sikiäminen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego występujące w charakterze mitu lub dogmatu religijnego

niepokalany adj
viaton
w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
hätäily
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

nieporozumienie ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
väärinkäsitys väärinymmärrys
pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieposłuszeństwo ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ n
tottelemattomuus
cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa

nieposłuszny adj
tottelematon
odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
tarpeeton
taki, który nie jest potrzebny

niepowstrzymany adj
pysäyttämätön
niedający się powstrzymać, powściągnąć

niepożądany adj
epämieluinen
taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
intransitiivinen
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzetłumaczalny ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ adj
kääntymätön
niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język

nieprzewidywalny ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ adj
ennalta-arvaamaton
taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzyjazny ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ adj
epäystävällinen
który nie sprzyja, nastawiony niechętnie, wrogo

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
epämiellyttävä
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzytomny ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
tajuton
taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoitość n
siveettömyys säädyttömyys
brak przyzwoitości

nieraz ˈɲɛras adv
joskus
czasami, niekiedy

nierealnie adv
epätodellisesti
w sposób nierealny

nieregularny adj
epäsäännöllinen
pojawiający się, działający, występujący, w nierównych odstępach czasu

nierozsądny adj
kohtuuton
bez rozsądku

nierozłączka ˌɲɛrɔzˈwɔ̃n͇ʧ̑ka n
kaijanen
(ornitologia, ornitologiczny) mała papuga żyjąca w Afryce, zawsze w parze z inną;

nieruchomość ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑ n
kiinteistö
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nierówność ɲɛˈruvnɔɕʨ̑ n
epätasa-arvo
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości

nieskazitelnie ˌɲɛskaʑiˈtɛlʲɲɛ adv
moitteettomasti
w sposób nieskazitelny

nieskończony ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
ääretön
niemający końca, niekończący się

niespodzianka ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka n
hämmästys
coś, czego się ktoś nie spodziewa

niespokojny ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ adj
levoton
nerwowy
o czasach, okolicznościach: trudny, zmienny

niesprawiedliwość ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
vääryys
brak sprawiedliwości
niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie

niesprawiedliwy ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
epäoikeudenmukainen
taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości

niestabilny ˌɲɛstaˈbʲilnɨ adj
epävakaa
chwiejny, który nie ma stabilizacji, który się łatwo zmienia

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
valitettavasti ikävä kyllä
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

nieszczęścia chodzą parami ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi proverb
kaikki on vastaan, vain saha puoltaa
jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
ilottomuus
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

nieszkodliwy adj
harmiton
niestanowiący zagrożenia

niesławny adj
pahamaineinen
okryty niesławą, okryty hańbą

niesłyszalny ˌɲɛswɨˈʃalnɨ adj
kuulumaton
taki, którego nie da się usłyszeć

nietolerancja ˌɲɛtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
suvaitsemattomuus
brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś
negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.

nietolerancyjny adj
suvaitsematon
wykazujący się brakiem tolerancji

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
lepakko
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nieuczciwy ˌɲɛ<sup>w</sup>uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
epärehellinen
taki, który nie jest uczciwy; postępujący niewłaściwie lub świadczący o niewłaściwym zachowaniu

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
väistämätön
taki, który musi się stać

nieustraszony ˌɲɛ<sup>w</sup>ustraˈʃɔ̃nɨ adj
peloton
dzielny, nie ulegający strachowi

nieważkość n
painottomuus
(fizyka, fizyczny) stan braku lub znikomości siły ciążenia;

nieważny ɲɛˈvaʒnɨ adj
epäkelpo
bez istotnego elementu i z tego powodu bez znaczenia

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
kiittämätön
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewiara ɲɛˈvʲjara n
uskottomuus
brak wiary w boga, odrzucanie dogmatów religijnych, niewierzenie

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
uskomaton
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
näkymätön
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiedza ɲɛˈvʲjɛʣ̑a n
tietämättömyys
brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie

niewierność ɲɛˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
uskottomuus
zdrada, bycie niewiernym

niewierny Tomasz ɲɛˈvʲjɛrnɨ ˈtɔ̃maʃ n
epäilevä Tuomas
o człowieku, który nie uwierzy w coś, póki tego nie zobaczy, nie dotknie

niewinność ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑ n
syyttömyys
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu

niewinny ɲɛˈvʲĩnːɨ adj
syytön viaton
taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewola ɲɛˈvɔla n
vankeus
areszt dla żołnierzy drugiej strony podczas wojny
orjuus
brak wolności, suwerenności; zamknięcie

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
orjuus
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
orjallinen
dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
orja
osoba będąca w niewoli

niewrażliwy adj
haavoittumaton kestävä
niepodatny na działanie
sydämetön tunteeton
pozbawiony wrażliwości

niewybaczalny ˌɲɛvɨbaˈʧ̑alnɨ adj
anteeksiantamaton
taki, którego nie można wybaczyć

niewystarczający adj
puutteellinen
niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewód ˈɲɛvut n
nuotta
(rybołówstwo, rybacki) rodzaj sieci rybackiej;

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
epäilemättä
od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ adj
väärä
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być

niezadowolony ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
tyytymätön
odczuwający niezadowolenie

niezależnie adv
itsenäisesti
bez związku z czymś (sugeruje brak koordynacji i zależności)

niezależność ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
riippumattomuus
bycie niezależnym od kogoś

niezamężny ˌɲɛzãˈmɛ̃w̃ʒnɨ adj
naimaton
zwykle o kobiecie: nie mająca męża, będąca panną; nie będąca żoną, małżonką

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
lemmikki
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezapomniany adj
mieleenpainuva
taki, którego nie można zapomnieć

niezaprzeczalny adj
kiistämätön
taki, któremu nie można zaprzeczyć, nie budzący wątpliwości

niezatapialny adj
uppoamaton
taki, którego nie da się zatopić

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
korvaamaton
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdecydowanie ˌɲɛzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ n
epäröinti
nieumiejętność podjęcia decyzji

niezdolność ɲɛˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
kykenemättömyys kyvyttömyys
brak zdolności do zrobienia czegoś, brak umiejętności

niezdolny adj
kykenemätön
niebędący w stanie; taki, który nie nadaje się; bez predyspozycji

niezgoda ɲɛˈzɡɔda n
epäsopu
brak zgody, harmonii; istnienie konfliktowych sytuacji; waśnie między kimś

niezidentyfikowany obiekt latający n
UFO
obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

niezliczony adj
lukematon
niedający się zliczyć, bardzo liczny

niezmiernie adv
suunnattomasti
w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie

niezmierzony adj
mittaamaton
tak duży, że trudno zmierzyć, określić wielkość

nieznany ɲɛˈznãnɨ adj
tuntematon
ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany

niezniszczalny ˌɲɛzʲɲiʃˈʧ̑alnɨ adj
tuhoutumaton
taki, którego nie da się zniszczyć

nieznośny ɲɛˈznɔɕnɨ adj
kestämätön
taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
käsittämätön
(przenośnie, przenośnia) niedający się zinterpretować, niejasny
niedający się zrozumieć

niezwyciężony ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ adj
voittamaton
taki, którego nie da się zwyciężyć

niełupka ɲɛˈwupka n
pähkylä
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;

nieśmiałość ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
ujous
cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
ujo
niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
kuolemattomuus
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
kuolematon
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieświeży adj
pahanhajuinen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który utracił świeżość

nieść ɲɛ̇ɕʨ̑ v
kantaa
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
ei koskaan koskaan
w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
ei missään
w żadnym miejscu

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
nigerialainen
odnoszący się do państwa Nigeria

nihilizm n
nihilismi
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nikaraguański ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci adj
nicaragualainen
odnoszący się do państwa Nikaragua

nikczemny ɲikˈʧ̑ɛ̃mnɨ adj
kurja
podły, niegodziwy, zły; postępujący źle lub świadczący o złym, niegodziwym postępowaniu

nikiel ˈɲicɛl n
nikkeli
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikielin n
nikkoliitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze;

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
nikotiini
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt ɲikt pronoun
ei kukaan
żadna osoba

nimfa ˈɲĩw̃fa n
nymfi
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody
(zoologia, zoologiczny) ostatnie stadium larwalne niektórych pajęczaków i owadów

niniejszym ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ̃m adv
täten
(urzędowy) tak więc, tym oto aktem, pismem, wystąpieniem

niob ɲɔp n
niobium niobi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

nirwana ɲirˈvãna n
autuus
w buddyzmie: oświecenie, wyzwolenie, cel praktyki buddyjskiej;

niski ˈɲisʲci adj
matala alhainen
mający mały wymiar w pionie
alhainen matala
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
matala
oceniany ujemnie w sensie moralnym

nisza n
rako
(architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby

niszczarka n
silppuri
urządzenie służące do niszczenia dokumentów

niszczyciel ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
hävittäjä
ten, kto niszczy
(wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
tuhota hävittää
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nit ɲit n
niitti
(technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym;

niuton ˈɲutɔ̃n n
newton
(fizyka, fizyczny) jednostka siły w układzie SI;

nivôse n
nivôse
nazwa czwartego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

niwchijski n
nivhi
(językoznawstwo, językoznawczy) język niwchijski;

nizina ɲiˈʑĩna n
alanko
(geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m.

nić ɲiʨ̑ n
lanka
cienkie włókno używane np. do szycia

niż ɲiʃ conjunction
kuin
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

no nɔ particle
jep
(potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie

nobel ˈnɔbɛl n
nobelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc nɔʦ̑ n
yö
okres od zmierzchu do świtu;

nocna zmiana ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna n
yövuoro
grupa pracowników wykonująca swoje obowiązki nocą
okres czasu pracy przebiegający w nocy

nocnik ˈnɔʦ̑ʲɲik n
potta
naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocny ˈnɔʦ̑nɨ adj
öinen
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

nocny marek ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk n
yökyöpeli
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień

noga ˈnɔɡa n
jalka sääri
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;

nogal ˈnɔɡal n
isojalkakana
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Megapodiidae;

nogawka nɔˈɡafka n
lahje puntti
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nonkonformista ˌnɔ̃ŋkɔ̃nfɔrˈmʲista n
toisinajattelija
ten, kto nie zgadza się z powszechnie panującymi opiniami i wyraża jawnie swój sprzeciw wobec nich

nonsens ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s n
hölynpöly
zupełny brak sensu, niedorzeczność;

nordycki nɔrˈdɨʦ̑ʲci adj
pohjoismainen
(książkowy) północnoeuropejski;

norma ˈnɔrma n
normi
ogólnie przyjęta zasada;

normalizacja n
normalisointi
doprowadzenie czegoś do normalnego stanu
opracowanie i wprowadzenie norm w zakresie danych czynności

normalność n
normaalisuus
cecha tego, co normalne; brak dziwactw

normalny nɔrˈmalnɨ adj
säännönmukainen
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne
normaali säännönmukainen
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być

normatywny adj
normatiivinen
(językoznawstwo, językoznawczy) określający zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe
określający obowiązujące normy

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
norjalainen norja
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski nɔrˈvɛsʲci n
norja norjalainen
język urzędowy Norwegii;

nos nɔs n
nenä
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;
dziób samolotu

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
kantaa
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
sarvikuono
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy nɔˈsɔvɨ adj
nasaali
(fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
(przymiotnik) od nos

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
nostalgia
tęsknota, zwłaszcza za krajem

nosze n
paarit
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

noszowy n
paarienkantaja
sanitariusz, ratownik wyznaczony do noszy

nota ˈnɔta n
nootti
(administracja) oficjalne pismo urzędowe, w szczególności międzyrządowe

notariusz n
notaari
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notes ˈnɔtɛs n
vihko
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

nowicjat nɔˈvʲiʦ̑ʲjat n
noviisi
okres próbny kandydata do zakonu;

nowokaledoński adj
[[Uusi-Kaledonia|uusikaledonia]][[-lainen|lainen]]
związany z Nową Kaledonią, dotyczący Nowej Kaledonii

nowomowa n
uuskieli
język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

noworodek ˌnɔvɔˈrɔdɛk n
vastasyntynyt
człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat;

nowotwór nɔˈvɔtfur n
kasvaimet
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;

nowość ˈnɔvɔɕʨ̑ n
uutuus
cecha czegoś nowego
coś nowego

nowożytność n
Varhaismoderni
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości następujący po średniowieczu;

nowy ˈnɔvɨ adj
uusi tuore
istniejący od niedawna
uusi
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego

nozdrze ˈnɔzḍʒɛ n
sierain
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
sakset
małe nożyce;

nożyczki do paznokci n
kynsisakset
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) narzędzie służące do obcinania paznokci u rąk i u stóp

nuda ˈnuda n
tylsyys
stan, gdy jest nudno, gdy nie dzieje się nic ciekawego;

nudny ˈnudnɨ adj
tylsä
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nuklid n
nuklidi
(fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numer ˈnũmɛr n
numero
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru

numerować ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑ v
numeroida
nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

numeryczny ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ adj
numeerinen
składający się z liczb lub cyfr

numizmatyk n
numismaatikko
specjalista w dziedzinie numizmatyki

nunatak nũˈnatak n
nunatak
(geologia, geologiczny) wzniesienie wystające nad powierzchnię lodowca lub lądolodu i zewsząd otoczone przez pokrywę lodową;

nur nur n
kuikka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy;

nur białodzioby ˈnur ˌbʲjawɔˈʥ̑ɔbɨ n
jääkuikka
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów;

nur czarnoszyi ˈnur ˌʧ̑arnɔˈʃɨji n
kuikka
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję;

nur pacyficzny n
tundrakuikka
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia pacifica, gatunek ptaka z rodziny nurów;

nur rdzawoszyi ˈnur ˌːʣ̑avɔˈʃɨji n
kaakkuri
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia stellata, duży ptak wodny, jeden z pięću gatunków nurów;

nurek ˈnurɛk n
sukeltaja
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych
sarvikiisla
(ornitologia, ornitologiczny) Cerorhinca monocerata, ptak z rodziny alk;

nurkowanie ˌnurkɔˈvãɲɛ n
sukellus
(przenośnie, przenośnia) szybkie chowanie się w czymś
(rzeczownik odczasownikowy) od: nurkować
o samolotach, ptakach szybki lot w dół
pływanie pod wodą;
skakanie do wody

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
sukeltaa
pływać pod powierzchnią wody

nurniczek nurʲˈɲiʧ̑ɛk n
kiislanen
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak morski z rodziny alk, z rodzajów Aethia i Ptychoramphus

nurniczek ciemny n
ulappakiislanen
(ornitologia, ornitologiczny) Ptychoramphus aleuticus, mały ptak morski z rodziny alk

nurniczek czubaty nurʲˈɲiʧ̑ɛk ʧ̑uˈbatɨ n
töyhtökiislanen
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia cristatella, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Oceanu Spokojnego

nurniczek krasnodzioby nurʲˈɲiʧ̑ɛk ˌːrasnɔˈʥ̑ɔbɨ n
punanokkakiislanen
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia psittacula, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Pacyfiku

nurniczek malutki n
pikkukiislanen
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia pusilla, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków;

nurniczek wąsaty n
hapsukiislanen
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia pygmaea, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków;

nurnik ˈnurʲɲik n
riskilä
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus, morski ptak z rodziny alk;

nurnik aleucki n
tyynenmerenriskilä
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus columba, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego,

nurnik ochocki n
nokiriskilä
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus carbo, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego

nurogęś nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ n
isokoskelo
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;

nurzec n
myrskysukeltaja
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Pelecanoididae;

nurzyk ˈnuʒɨk n
kiisla
(ornitologia, ornitologiczny) Uria, ptak morski gnieżdżący się na skalistych północnych wybrzeżach;

nurzyk polarny ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ n
pohjankiisla
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;

nuta ˈnuta n
nuotti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nutria ˈnutrʲja n
nutria
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;

nużyca n
kapi
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;

nyktofobia ˌnɨktɔˈfɔbʲja n
nyktofobia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością;

nylon ˈnɨlɔ̃n n
nailon
tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch

nów nuf n
uusikuu
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż nuʃ n
veitsi
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nęcić ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
houkuttaa
działać przyciągająco

nędzny ˈnɛ̃nʣ̑nɨ adj
kurja
niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

o ɔ preposition
vasten
…wskazujący fizyczną przeszkodę w ruchu
-sta
…wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o wilku mowa ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva idiom
siinä paha missä mainitaan
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach

oaza ɔˈaza n
keidas
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

oba ˈɔba collective
molemmat
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi

obcas ˈɔpʦ̑as n
kanta korko
część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obchodzić się jak z jajkiem v
pitää kuin kukkaa kämmenellä
obchodzić się z kimś lub czymś bardzo ostrożnie, ze szczególną delikatnością

obchód n
kierros
kontrolne obejście danego miejsca

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
vieras
nienależący do jakiegoś kręgu

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
muukalainen
ktoś nienależący do danej grupy

obcęgi n
pihdit tongit
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obecność ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
läsnäolo
bycie, przebywanie gdzieś
uczestnictwo w wydarzeniu, spotkaniu, stawienie się gdzieś

obecny ɔˈbɛʦ̑nɨ adj
nykyinen
dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
käsittää
mieścić w sobie
omaksua
otaczać ramionami

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
obeliski
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

obfitość ɔpˈfʲitɔɕʨ̑ n
runsaus
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obfity ɔpˈfʲitɨ adj
runsas
występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś

obiad ˈɔbʲjat n
lounas
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
luvata
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiecywać gruszki na wierzbie ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʥ̑ ˈɡruʃʲci na‿ˈvʲjɛʒbʲjɛ v
luvata kuu taivaalta
składać obietnice bez pokrycia

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
olio
(informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury
osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności
objekti
rzecz fizycznie istniejąca

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
objektiivi linssi
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektyw szerokokątny ɔˈbʲjɛktɨf ˌʃɛrɔkɔˈkɔ̃ntnɨ n
laajakulmaobjektiivi
(fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;

obiektywny ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ adj
hyväksytty
istniejący niezależnie od poznającego podmiotu
odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń

obieraczka ˌɔbʲjɛˈraʧ̑ka n
kuorimaveitsi
(potocznie, potoczny) przyrząd służący do obierania warzyw ze skóry

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
lupaus
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

objaw ˈɔbʲjaf n
oire
oznaka jakiegoś zjawiska

objazd ˈɔbʲjast n
kiertotie
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
tilavuus
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni

oblegać v
motittaa
(wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
piiritys
otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
solisluu
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojętność ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
penseys
brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś

obojętny ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ adj
välinpitämätön
taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś

obok ˈɔbɔk preposition
...[[-n]] vierellä
w niedużej odległości

obora ɔˈbɔra n
navetta
budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
velvollisuus
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obowiązkowy ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ adj
pakollinen
będący czyimś obowiązkiem

obrabiarka ˌɔbraˈbʲjarka n
työstökone
maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów;

obraz ˈɔbras n
kuva
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
widok na ekranie urządzenia
całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia
wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia

obraza ɔbˈraza n
loukkaus
urażenie czyjejś godności osobistej

obraźliwy ˌɔbraʑˈlʲivɨ adj
hyökkäävä
stanowiący dla kogoś obrazę

obrona ɔbˈrɔ̃na n
puolustus
(wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją

obrotnica ˌɔbrɔtʲˈɲiʦ̑a n
kääntöpöytä
(kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi;

obrotnik ɔbˈrɔtʲɲik n
aksis
(anatomia, anatomiczny) drugi kręg szyjny;

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
puolustaja
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny

obroża ɔbˈrɔʒa n
kaulapanta
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus ˈɔbrus n
pöytäliina
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzezanie ˌɔbʒɛˈzãɲɛ n
ympärileikkaus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzęk n
turvotus
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obróbka ɔbˈrupka n
prosessointi
proces nadawania obiektowi założonych właściwości;

obrót ˈɔbrut n
kierros
(geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii;
ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny

obrączka ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
rengas
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu noszone na palcu jako ozdoba

obrączka ślubna n
vihkisormus
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obręcz ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑ n
vanne
sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu;

obsada n
kokoonpano
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.

obsceniczny ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
kuvottava
nieprzyzwoity, nieodpowiedni do pokazywania w miejscach publicznych

obserwacja ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja n
havainnointi
dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów
wniosek sformułowany w wyniku obserwacji (1.1)

obserwatorium ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm n
havaintoasema
miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa;

obserwatorium astronomiczne n
observatorio
(astronomia, astronomiczny) miejsce lub budowla do obserwacji ciał i zjawisk na nieboskłonie;

obserwowalny adj
havaittava
możliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑ v
seurata
spostrzegać
havainnoida
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obsesja ɔpˈsɛsʲja n
pakkomielle
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności

obsesyjny adj
pakkomielteinen
właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

obstrukcja n
tukkeuma
hamowanie sprawnego przebiegu czegoś

obszar ˈɔpʃar n
ala
ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

obszerny ɔpˈʃɛrnɨ adj
avara
dużych rozmiarów

obsługiwać ˌɔpswuˈɟivaʨ̑ v
palvella
wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia

oburęczny ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
molempikätinen
posługujący się z równą sprawnością obiema rękami

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
jalkine
wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obwodnica ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a n
ohitustie
droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie;

obwód ˈɔbvut n
piiri
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;
kehä
(geometria) długość brzegu figury geometrycznej;

obwód drukowany n
piirilevy
(elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;

obwód murmański pn
Murmanskin alue
(geografia, geograficzny) obwód w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej niemal w całości leżący poza kołem podbiegunowym;

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
kansalainen
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
kansalaisuus
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój ˈɔbuj n
oboe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz ˈɔbus n
leiri
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje

obóz dla uchodźców n
pakolaisleiri
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obłok ˈɔbwɔk n
pilvi
(meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

obłączek n
lunula
(anatomia, anatomiczny) białawy obszar luźnej skóry w kształcie półksiężyca u nasady paznokcia;

obłąkany adj
häiriintynyt
będący w stanie obłąkania

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
valtameri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanografia ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja n
meritiede
nauka o oceanach i morzach;

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
oselotti
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
(zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju (1.1)

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
arvosana
(szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi
arviointi
opinia kogoś o czymś lub kimś
oszacowanie wartości czegoś

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
etikka
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami;

ochlokracja n
alhaisovalta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;

ochota ɔˈxɔta n
kateus
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochra ˈɔxra n
okra
barwa żółtobrunatna

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
turva
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu

ochrypły adj
käheä
(medycyna, medyczny) taki, który ochrypł

octan ˈɔktãn n
asetaatti
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

oczekiwanie ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ n
odotus
pragnienie, żądanie
czekanie na kogoś lub na coś z nadzieją lub niecierpliwością

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
odottaa
dłużej czekać

oczny ˈɔʧ̑nɨ adj
silmä
dotyczący oka, związany z okiem, oczami

oczodół ɔˈʧ̑ɔduw n
silmäkuoppa
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;

oczyszczenie ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
puhdistaminen
otrzymanie czystej substancji z substratu

oczytany adj
lukenut
taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
ilmeinen
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ interjection
tietysti
wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
totta kai
partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od ɔt preposition
alkaen
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot

od czasu do czasu ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu adv
silloin tällöin
co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często

oda ˈɔda n
oodi
patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;

odbicie ɔdˈbʲiʨ̑ɛ n
heijastuminen
(fizyka, fizyczny) refleks świetlny;
obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni

odbijacz ɔdˈbʲijaʧ̑ n
fendari
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;

odbiornik n
vastaanotin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne odbierające fale elektromagnetyczne

odbiór ˈɔdbʲjur n
vastaanotto
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego
(fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów

odbudowa ˌɔdbuˈdɔva n
palauttaminen
odnowienie, wzniesienie czegoś, co zostało zniszczone

odbyt ˈɔdbɨt n
peräaukko anus
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbytnica ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a n
peräsuoli
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków;

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
sävy
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
jana
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;
jakso
jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno

odcisk ˈɔtʲʨ̑isk n
painauma
odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
sormenjälki
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odczasownikowy adj
deverbaalinen
(gramatyka) utworzony od czasownika, pochodzący od czasownika

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
hengittää
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddziaływanie ˌɔdʲʥ̑awɨˈvãɲɛ n
vaikuttaminen
(książkowy) wywierany wpływ

oddzielić ziarno od plew ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf v
erottaa jyvät akanoista
wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe

oddzielnie adv
erikseen
nie razem, osobno

odejmowanie ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ n
vähennyslasku
(matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania;

odejmować ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
vähentää
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania;

odkrycie ɔtˈkrɨʨ̑ɛ n
löydös
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
pölynimuri
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
imuroida
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd.

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
välimatka
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami

odległy ɔdˈlɛɡwɨ adj
kaukainen
znajdujący się daleko

odmiana ɔdˈmʲjãna n
taivutus
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.
muunnos
rodzaj, gatunek, wariant, klasa

odmieniec jaskiniowy n
olmi
(zoologia, zoologiczny) Proteus anguinus, gatunek płaza ogoniastego zamieszkujący jaskinie na Półwyspie Bałkańskim;

odmienny ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
erilainen
różny

odmowa ɔdˈmɔva n
epuu
niewyrażenie zgody

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
lepo
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
levätä
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odporność ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑ n
immuniteetti
(medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
vastata
udzielać odpowiedzi

odpowiedni ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
sopiva
spełniający wymagane warunki

odpowiednio ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ adv
vastaavasti
(książkowy) w tej samej kolejności
asiallisesti
w sposób odpowiedni; właściwie, stosownie

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
edesvastuu vastuu
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
vastuussa
będący przyczyną
mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje
poważnie traktujący swoje obowiązki
przeznaczony do pewnej czynności

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
vastaus
reakcja na pytanie

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
koputtaa puuta
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy

odpychający adj
vastenmielinen
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odpychać v
etoa
powodować niechęć

odpływ ˈɔtpwɨf n
laskuvesi
(hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów

odra ˈɔdra n
tuhkarokko
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odrobina ˌɔdrɔˈbʲĩna n
aavistus
bardzo mała ilość czegoś

odruch n
heijaste
(biologia, biologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego

odrzucać ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
kieltää
wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
korvaus vahingonkorvaus hyvitys
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odtrutka ɔtˈːrutka n
vastamyrkky
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtwarzacz n
soitin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk

odtąd ˈɔtːɔ̃nt pronoun
tästedes
od tej chwili, od teraz

odwaga ɔdˈvaɡa n
rohkeus
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odważnie ɔdˈvaʒʲɲɛ adv
rohkeasti
w sposób odważny, z odwagą, śmiałością

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
rohkea
taki, który ma odwagę
taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze

odwet n
kostoisku
odwzajemnienie za zło

odwiedzać ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑ v
käydä vierailla
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwracalny adj
reversiibeli
taki, który daje się odwrócić, zdolny do powrotu do stanu pierwotnego

odwrotność ɔdˈvrɔtnɔɕʨ̑ n
käänteisluku
(matematyka, matematyczny) liczba, która pomnożona przez daną niezerową liczbę daje jeden;

odwrót n
perääntyä
(wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska
vetäytyä
wyjście z trwania w czymś

odwłok ˈɔdvwɔk n
takaruumis
(zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
vaatetus
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odżywka do włosów n
hiustenhoitoaine
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych

oferta ɔˈfɛrta n
tarjous
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

ofiara ɔˈfʲjara n
uhri
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku

oficer ɔˈfʲiʦ̑ɛr n
upseeri
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficjalnie ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
virallisesti
w sposób oficjalny

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
virallinen
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

oganeson n
oganesson
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Og i liczbie atomowej 118;

ogar ˈɔɡar n
vihikoira
gończy pies myśliwski

ogier ˈɔɟɛr n
ori
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
tuli
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;
(przenośnie, przenośnia) głębokie zaangażowanie w coś, przeżywanie czegoś
(wojskowość, wojskowy) strzelanie z broni palnej

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
katsoa
przypatrywać się komuś lub czemuś

ognie świętego Elma ˈɔɟɲɛ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈɛlma n
Elmon tuli
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
polttopiste fokus
(fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie
nuotio valkea
ułożony, płonący stos drewna

ogniskowa ˌɔɟɲiˈskɔva n
polttoväli
(fizyka, fizyczny) (fotografia) odległość ogniska układu optycznego od soczewki lub zwierciadła;

ogniwo ɔɟˈɲivɔ n
paristo
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego
lenkki
kółko w łańcuchu

ogon ˈɔɡɔ̃n n
häntä pyrstö
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogonek ɔˈɡɔ̃nɛk n
häntä
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci ogonka (1.2) umieszczany pod literą

ogorzałka ˌɔɡɔˈʒawka n
lapasotka
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya marila, gatunek kaczki z grupy grążyc;

ogr ɔkr̥ n
jätti
legendarne stworzenie;

ograniczony ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
rajoitettu
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)

ogrodnictwo ˌɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
puutarhanhoito
(rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw
dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
puutarhuri
(ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
kara
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka)

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
lämmitys
czynność dostarczania ciepła
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewać ɔˈɡʒɛvaʨ̑ v
lämmitellä
zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

ogród ˈɔɡrut n
puutarha
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród botaniczny ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ n
kasvitieteellinen puutarha
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;

ogród zimowy n
talvipuutarha
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami;

ogólnie ɔˈɡulʲɲɛ adv
yleisesti
powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy
w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły

ogólny ɔˈɡulnɨ adj
yleinen
nieuwzględniający szczegółów
zbierający w całość

ogórecznik lekarski ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci n
kurkkuyrtti rohtopurasruoho
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;

ogórek ɔˈɡurɛk n
kurkku
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;

ohar ˈɔxar n
ristisorsa
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
isä
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);

ojciec chrzestny ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ n
kummisetä
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną
(etnografia, etnograficzny) przywódca mafijny we Włoszech i w Stanach Zjednoczonych

ojcostwo ɔjˈʦ̑ɔstfɔ n
isyys
bycie ojcem

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
isäpuoli
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
isänmaa
kraj, w którym ktoś się urodził;

okapi ɔˈkapʲi n
okapi
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okaryna ˌɔkaˈrɨ̃na n
okariina
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okazały adj
kookas
mający imponujące rozmiary

okazja czyni złodzieja ɔˈkazʲja ˈʧ̑ɨ̃ɲi zwɔˈʥ̑ɛ̇ja proverb
tilaisuus tekee varkaan
możliwość szybkiego, nieoczekiwanego wzbogacenia się jest pokusą do kradzieży

okiennica ˌɔcɛ̇̃ɲˈːiʦ̑a n
ikkunaluukku
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
ikkuna
oszklony otwór w ścianie
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
(matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra

oknówka ɔkˈnufka n
räystäspääsky
(ornitologia, ornitologiczny) Delichon urbica, pospolity w Polsce gatunek jaskółki;

oko ˈɔkɔ n
silmä
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu
(meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego
w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
silmä silmästä
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

oko złożone n
verkkosilmä
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów;

okolicznik ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
adverbiaali
(gramatyka) część zdania określająca czasownik;

okoliczność ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
olosuhteet
coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okostna ɔˈkɔstna n
luukalvo
(anatomia, anatomiczny) błona otaczająca i ochraniająca kości;

około ɔˈkɔwɔ particle
noin
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około ɔˈkɔwɔ preposition
noin
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

okołoporodowy ˌɔkɔwɔpɔrɔˈdɔvɨ adj
perinataalinen
taki, który ma miejsce w okresie porodu oraz bezpośrednio przed nim lub po nim

okołorostek ˌɔkɔwɔˈrɔstɛk n
sirkumfiksi
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy otaczający leksem, np. morfem otaczający rdzeń;

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
ahven
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis, słodkowodna ryba drapieżna;

okres ˈɔkrɛs n
aika
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem
ajanjakso
przedział czasu, czas trwania czegoś

okres wegetacyjny n
kasvukausi
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) część roku, gdy roślinność może się rozwijać ze względu na dostateczną ilość wilgoci i ciepła;

okresowy ˌɔkrɛˈsɔvɨ adj
jaksollinen
cyklicznie powtarzający się

okropnie adv
hirmuisesti
(potocznie, potoczny) niezmiernie, bardzo, ogromnie
źle, strasznie, przerażająco

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
hirveä
wywołujący strach, odrzucający

okrucieństwo ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ n
hirmuteko
skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom;

okrutnie ɔˈkrutʲɲɛ adv
julmasti
(odprzymiotnikowy) okrutny

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
julma
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrzemka ɔˈkʃɛ̃mka n
piilevä
jednokomórkowy glon z typu chryzofitów;

okrzyk ˈɔkʃɨk n
huudahdus
głośny dźwięk wydany przez człowieka, wyrażający silne emocje lub mające zwrócić uwagę innych

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
ympyrä
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);
kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
pyöreä
mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okrążenie n
kierros
droga, trasa, którą ktoś przebył dookoła czegoś

okręt ˈɔkrɛ̃nt n
sotalaiva
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt liniowy ˈɔkrɛ̃nt lʲĩˈɲjɔvɨ n
linjalaiva
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) okręt wojenny wystarczająco duży, by walczyć w linii bojowej;

okręt podwodny n
sukellusvene
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okrężnica n
lynkkysuoli
(anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego

okrężny adj
epäsuora
dążący do celu nie wprost
okrążający coś poprzez ruch, przemieszczenie

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
oksymoron
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oksytocyna ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na n
oksitosiini
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

oktan ˈɔktãn n
oktaani
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

oktawa ɔkˈtava n
oktaavi
(literacko) strofa składająca się z ośmiu wierszy
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej
przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
silmälasit
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ n
aurinkolasit
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista ˌɔkuˈlʲista n
silmälääkäri
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okultyzm n
okkultismi
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup ˈɔkup n
lunnaat
pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
miehitys
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okupant ɔˈkupãnt n
miehittäjä
państwo dokonujące okupacji innego państwa

okupować ˌɔkuˈpɔvaʨ̑ v
miehittää
zbrojnie zajmować terytorium innego państwa

okwiat ˈɔkfʲjat n
kehä
(botanika, botaniczny) część kwiatu złożona z kielicha i korony osłaniająca pręciki i słupek lub słupki;

okładka ɔˈkwatka n
kansi
wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

olbrzym ˈɔlbʒɨ̃m n
jättiläinen
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile

olcha ˈɔlxa n
leppä
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., rodzaj drzew z rodziny brzozowatych;

olej ˈɔlɛj n
öljy
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej palmowy n
palmuöljy
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej rycynowy n
risiiniöljy
olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

olej słonecznikowy ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ n
auringonkukkaöljy
olej wytwarzany z nasion słonecznika;

olejek eteryczny ɔˈlɛjɛk ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ n
eteerinen öljy
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;

oligarcha n
oligarkki
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarxʲja n
harvainvalta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;

oligocen ˌɔlʲiˈɡɔʦ̑ɛ̃n n
oligoseenikausi
(geologia, geologiczny) najmłodsza epoka paleogenu

olimpiada ˌɔlʲĩmˈpʲjada n
olympiadi
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata;
(sport, sportowy) igrzyska olimpijskie
zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu

oliwka ɔˈlʲifka n
öljypuu
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;
oliivi
owoc oliwki (1.1)

om ɔ̃m n
ohmi
(elektryczność) jednostka oporu elektrycznego;

ombudsman ɔ̃mˈbutsmãn n
oikeusasiamies
(zobacz) rzecznik praw obywatelskich

omdlenie ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ n
pyörtyminen
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;

omega ɔ̃ˈmɛɡa n
oomega
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω;

omlet ˈɔ̃mlɛt n
munakas omeletti
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omnibus ɔ̃mʲˈɲibus n
bussi
(motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd;

on ɔ̃n personalPronoun
hän se
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona ˈɔ̃na personalPronoun
hän se
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onager ɔ̃ˈnaɡɛr n
aasialainen villiaasi
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;
(zoologia, zoologiczny) Equus onager, zagrożony wyginięciem dziki azjatycki ssak kopytny;

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
onania
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
he
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
he
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

onkologia ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja n
onkologia
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

onomastyka ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
nimistöntutkimus
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);

onomatopeja ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja n
onomatopoeesi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
ontologia
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

onuca ɔ̃ˈnuʦ̑a n
jalkarätti
pas tkaniny do owijania stopy;

onyks n
onyksi
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
oologia
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
luostari
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opakowanie ˌɔpakɔˈvãɲɛ n
pakkausmateriaali
(rzeczownik odczasownikowy) od: opakować

opal ˈɔpal n
opaali
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
rusketus
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opanowanie ˌɔpãnɔˈvãɲɛ n
itsehillintä
spokój, panowanie nad swoimi emocjami

opat ˈɔpat n
apotti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatrunek n
haavaside
(medycyna, medyczny) materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała

opera ˈɔpɛra n
ooppera
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
leikkaus
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operator ˌɔpɛˈratɔr n
keskuksenhoitaja
człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie
(matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję

operetka n
operetti
sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze

opieka ɔˈpʲjɛka n
hoito
dbanie o kogoś lub coś;

opieka zdrowotna ɔˈpʲjɛka zdrɔˈvɔtna n
terveydenhuolto
ogół środków, których celem ma być zapobieganie chorobom i leczenie ich;

opiekować się ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ v
huolehtia
sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś

opiekun ɔˈpʲjɛkũn n
edunvalvoja
osoba, która się kimś lub czymś opiekuje

opiekun klienta n
yhteyspäällikkö
osoba odpowiedzialna za bezpośredni kontakt z klientem – w agencji reklamowej, banku itp.;

opinia ɔˈpʲĩɲja n
mielipide neuvoa
sąd, zdanie na jakiś temat

opis ˈɔpʲis n
kuvaus
określenie podstawowych cech czegoś

opisowy adj
kuvaileva
mający charakter opisu

opium ˈɔpʲjũm n
oopiumi
wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

opiłek ɔˈpʲiwɛk n
jauhe
mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły

opona ɔˈpɔ̃na n
rengas
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oportunizm ˌɔpɔrˈtũɲism̥ n
opportunismi
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;

opowiadanie ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ n
kertomus
coś, co zostało opowiedziane
krótki utwór epicki

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
kertoa
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
satu
(językoznawstwo, językoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści
opowiadana historia

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
oppositio
przeciwstawienie, przeciwdziałanie

oprawca ɔˈprafʦ̑a n
kiduttaja
osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
ohjelmisto tietokoneohjelma
ogół programów komputerowych

opryszczka n
yskänrokko huuliherpes rokahtuma
(medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

optyk ˈɔptɨk n
optikko
naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki
rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary
sprzedawca okularów

optyka n
optiikka
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
optimistinen
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

opuszczony adj
hylätty
taki, którego opuszczono
zniszczony wskutek zaniedbania

opuszka n
sormenpää
(anatomia, anatomiczny) końcowa, zaokrąglona część palca

opór ˈɔpur n
vastus
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
w lm przeszkody, utrudnienia

opóźnienie ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ n
viivästys
odsunięcie zdarzenia w czasie

opłata ɔˈpwata n
maksu
kwota płacona za usługę, świadczenie

opłucna n
keuhkopussi
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
orangit
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

oranżada ˌɔrãn͇ˈʒada n
appelsiinijuoma
napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

orać ˈɔraʨ̑ v
kyntää
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita ɔrˈbʲita n
kiertorata
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

orchidea ˌɔrxʲiˈdɛa n
orkidea
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

order ˈɔrdɛr n
kunniamerkki
wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

oregano ˌɔrɛˈɡãnɔ n
mäkimeirami
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L.
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa

organ ˈɔrɡãn n
elin toimielin
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego

organiczny ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ adj
orgaaninen
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący

organista ˌɔrɡãˈɲista n
urkuri
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach;

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
järjestö organisaatio
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizacja pozarządowa ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva n
kansalaisjärjestö
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
eliö organismi
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

organizować ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑ v
järjestellä
porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom

organy n
urut
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
orgasmi
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia ˈɔrʲɟja n
orgiat
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

orientacja seksualna n
seksuaalinen suuntautuminen
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci

origami ˌɔrʲiˈɡãmʲi n
origami
(sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

ork ɔrk n
örkki
(literacko) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą

orka ˈɔrka n
auraaminen kyntäminen
(rolnictwo, rolniczy) czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwa gleby;
miekkavalas
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
orkesteri
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

orlik ˈɔrlʲik n
akileija
(botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach;

orlik krzykliwy n
pikkukiljukotka
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
armenia
związany z Ormianami

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci n
armenia
język urzędowy Armenii;

ornament ɔrˈnãmɛ̃nt n
koriste
(sztuka) motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym,

ornat n
kasukka
(kościelny) wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów;

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
lintutieteilijä
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
(biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ichtiologii

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
lintutiede ornitologia
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

orogeneza ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza n
orogenia
(geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

ortoepia n
ortoepia
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o normach wymowy

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
oikeinkirjoitus ortografia
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

orzech ˈɔʒɛx n
pähkinä
suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

orzech laskowy n
hasselpähkinä
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski n
pähkinä
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2)

orzech ziemny ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
maapähkinä
(botanika, botaniczny) (Arachis hypogaea) brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
predikaatti
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu

orzeszek piniowy n
pinjansiemen
(spożywczy) jadalne drobne nasiono niektórych gatunków sosny, w szczególności sosny pinii;

orzeł ˈɔʒɛw n
kotka
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;

osa ˈɔsa n
ampiainen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osad ˈɔsat n
jäte
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;

oset ˈɔsɛt n
ohdake
(botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

osetyjski ˌɔsɛˈtɨjsʲci adj
osseetti
(przymiotnik) od Osetia, Osetyjczyk

osełka n
hiomakivi
narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osiedle ɔˈɕɛdlɛ n
asumalähiö lähiö
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osierdzie ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
sydänpussi
(anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce;

osika ɔˈɕika n
haapa
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osioł ˈɔɕɔw n
aasi
(zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
(potocznie, potoczny) głupi człowiek
(potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑ v
saavuttaa
docierać do określonego miejsca
uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy

osiągnięcie ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
saavutus
coś, co zostało osiągnięte

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
syyte
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

oskarżyciel n
syyttäjä
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś

osm ɔsm̥ n
osmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osmotyczny ˌɔsmɔˈtɨʧ̑nɨ adj
osmoottinen
oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

osnowa ɔsˈnɔva n
loimi
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

osoba ɔˈsɔba n
henkilö ihminen
pojedynczy człowiek, ktoś

osobiście ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ adv
henkilökohtaisesti
w odniesieniu do siebie samego / konkretnej osoby
we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa

osobliwość n
singulariteetti
osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna

osobliwy adj
erikoinen outo
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobnik ɔˈsɔbʲɲik n
yksilö
jednostkowy okaz gatunku;

osobowość ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑ n
persoonallisuus
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osobowy ˌɔsɔˈbɔvɨ adj
persoona
(gramatyka) związany z kategorią gramatyczną osoby
dotyczący osoby

osocze n
plasma
(biologia, biologiczny) płynna składowa zawarta w naczyniach, w której są zawieszone krwinki

ospa wietrzna n
vesirokko
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ostatecznie ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
lopuksi
wreszcie, w końcu

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
viimeinen
znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatnio ɔˈstatʲɲɔ adv
viime aikoina
w niedalekiej przeszłości

ostentacyjny ˌɔstɛ̃ntaˈʦ̑ɨjnɨ adj
huomiotaherättävä
(książkowy) robiony na pokaz, w sposób mający zwrócić czyjąś uwagę

osteomalacja ˌɔstɛɔ̃maˈlaʦ̑ʲja n
osteomalasia
(medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;

osteoporoza ˌɔstɛɔpɔˈrɔza n
luukato
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostracyzm ɔˈstraʦ̑ɨsm̥ n
ostrakismos
bojkot jakiejś osoby wykluczonej ze swojego środowiska zwykle z powodu nieakceptowanego przez resztę społeczności zachowania; okazywanie jej wykluczenia

ostroga n
kannus
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;

ostrokrzew ɔˈstrɔkʃɛf n
orjanlaakeri
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

ostrosłup ɔˈstrɔswup n
pyramidi
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie;

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
tarkasti
w sposób ostrożny, uważny

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
varovainen
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry ˈɔstrɨ adj
terävä
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
(matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90°
o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru

ostryga ɔˈstrɨɡa n
osteri
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
meriharakka
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
terä
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzeżenie ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
varoittaminen varoitus
akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostrzyć ˈɔsṭʃɨʨ̑ v
teroittaa
czynić ostrym (krawędź czegoś)

osuwisko ˌɔsuˈvʲiskɔ n
maanvyöry
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania

oswojony ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ adj
kesy
o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

oszczep ˈɔʃʧ̑ɛp n
keihäs
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;

oszczędność ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
säästäväisyys
cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki

oszczędny adj
niukka
nietrwoniący pieniędzy, majątku

oszczędzać ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
säästää
zużywać w niewielkiej ilości

oszukańczy ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ adj
epärehellinen
opierający się na oszustwie, nieuczciwości

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
huijata
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów
mówić komuś nieprawdę, kłamać
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

oszust ˈɔʃust n
huijari
ten, kto oszukuje

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
petos
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

osłomuł ɔsˈwɔ̃muw n
muuliaasi
(zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

otaczać ɔˈtaʧ̑aʨ̑ v
piirittää
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)

otocjon ɔˈtɔʦ̑ʲjɔ̃n n
korvakoira
(zoologia, zoologiczny) ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ympäristö
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron
zbiór elementów, które nie wchodzą w skład danego systemu, organizacji, itp., jednak mają na niego wpływ

otrzewna n
vatsakalvo
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otręby ɔˈtrɛ̃mbɨ n
lese
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ n
aloitus
(szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów;
avaus
uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

otwarty ɔtˈfartɨ adj
avoin
(informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
o sklepie: czynny, działający
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
avata
powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór ˈɔtfur n
aukko
dziura lub wgłębienie
wylot przewodu

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
liikalihavuus ylipaino
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

otyły ɔˈtɨwɨ adj
liikalihava
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

owad ˈɔvat n
hyönteinen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadożerca ˌɔvadɔˈʒɛrʦ̑a n
hyönteissyöjä
zwierzę lub roślina żywiąca się owadami

owadożerny ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ adj
hyönteissyöjä
(zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owal ˈɔval n
ovaali
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;

owalny ɔˈvalnɨ adj
soikea
(geometria) mający kształt owalu
przypominający kształtem owal

owca ˈɔfʦ̑a n
lammas
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczarek niemiecki ɔfˈʧ̑arɛc ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
saksanpaimenkoira
(kynologia, kynologiczny) rasa psa należąca do grupy owczarków;

owies ˈɔvʲjɛs n
kaura
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owijać w bawełnę ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ idiom
kierrellä
mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
hedelmä
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;

owocarka n
hedelmäkulho
naczynie na owoce, często dekoracyjne

owocnia ɔˈvɔʦ̑ʲɲa n
hedelmän seinä
(botanika, botaniczny) część owocu, powstająca ze ściany zalążni;

owocny ɔˈvɔʦ̑nɨ adj
antoisa
dający rezultaty, przynoszący korzyści

owsianka ɔfʲˈɕãnka n
puuro
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie;

owulacja n
ovulaatio
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

ozdabiać ɔzˈdabʲjäʨ̑ v
koristella
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdoba ɔzˈdɔba n
koru
coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

ozon ˈɔzɔ̃n n
otsoni
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ołtarz ˈɔwtaʃ n
alttari
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów ˈɔwuf n
lyijy
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek ɔˈwuvɛk n
lyijykynä
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś ɔɕ n
akseli
centralna linia danego układu

ośmiokąt n
kahdeksankulmio
(matematyka, matematyczny) figura geometryczna zamknięta mająca osiem kątów;

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
tursas mustekala
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ość ɔɕʨ̑ n
kalanruoto
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

ożenić ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑ v
mennä naimisiin
zawrzeć związek małżeński z kobietą

pacha ˈpaxa n
kainalo
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym

pachnący paxˈnɔ̃nʦ̑ɨ adj
tuoksahtava
taki, który wydziela łatwo wyczuwalny zapach, najczęściej przyjemny

pachwina paxˈfʲĩna n
nivunen
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
potilas
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

pacyfizm n
rauhanaate pasifismi
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

pacynka paˈʦ̑ɨ̃nka n
käsinukke
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka nakładana na dłoń i poruszana palcami;

paczka ˈpaʧ̑ka n
paketti
(handel, handlowy) małe opakowanie
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

padaczka paˈdaʧ̑ka n
epilepsia
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padalec paˈdalɛʦ̑ n
vaskitsa
(zoologia, zoologiczny) Anguis, rodzaj beznogiej jaszczurki;

padać ˈpadaʨ̑ v
sataa
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)

pademelon n
vallabi
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Thylogale Gray, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów występującego w Australii, Tasmanii i Nowej Gwinei;

padlina paˈdlʲĩna n
haaska
zwierzęce zwłoki

padlinożerca ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
haaskaeläin
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się padliną

paella n
paella
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;

pager ˈpɛjʤ̑ɛr n
hakulaite
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;

pagoda paˈɡɔda n
pagodi
(budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami

pagórek paˈɡurɛk n
kumpu
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

paisley n
kašmirkuvio
delikatny, kwiatowo-geometryczny deseń tkaniny o orientalnej, przypuszczalnie perskiej, proweniencji

pajac ˈpajaʦ̑ n
pelle
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
hämähäkki
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
hämähäkinseitti
sieć tkana przez pająka

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
pakistanilainen
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

palacz ˈpalaʧ̑ n
tupakoija
osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palec ˈpalɛʦ̑ n
sormi varvas
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
etusormi
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
tupakointi
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

paleocen n
paleoseeni
(geologia, geologiczny) najstarsza epoka paleogenu

paleogen ˌpalɛˈɔɡɛ̃n n
paleogeenikausi
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku;

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
paleografia
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleontolog ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk n
paleontologi
(biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych

paleontologia ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja n
paleontologia
(biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

paleontologiczny adj
paleontologinen
(biologia, biologiczny) związany z paleontologią, dotyczący paleontologii

paleoproterozoik paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
varhaisproterotsooinen maailmankausi
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
palestiinalainen
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

pali ˈpalʲi n
pali
(językoznawstwo, językoznawczy) martwy język średnioindyjski z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, mający duże podobieństwo do języka wedyjskiego i sanskrytu klasycznego, jeden z prakrytów używany w tekstach buddyjskich

paliczek paˈlʲiʧ̑ɛk n
sormiluu
(anatomia, anatomiczny) mała kość palców stopy i dłoni;

palilalia n
palilalia
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
palimpsesti
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
palindromi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

paliwo paˈlʲivɔ n
polttoaine
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić ˈpalʲiʨ̑ v
polttaa
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
niszczyć coś za pomocą ognia
o silniku spalinowym, pojeździe z takim silnikiem: zużywać jakąś ilość paliwa

pallad ˈpalːat n
palladium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palma ˈpalma n
palmu palmupuu
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie

pamflet ˈpãw̃flɛt n
pamfletti
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
matkamuisto
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamiętny adj
mieleenpainuva
taki, który długo się pamięta; godny zapamiętania; zapadający w pamięć

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
muisto
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości
muisti muisto
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;

pan pãn n
herra
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
pracodawca dla służby
właściciel niewolników
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
sulhanen
mężczyzna w dniu swojego ślubu

panaceum ˌpãnaˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm n
ihmelääke
(książkowy) lek (środek) na wszystko; superlekarstwo

panamski pãˈnãmsʲci adj
panamalainen
odnoszący się do państwa Panama

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
vyötiäinen
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
panssarilaiva taistelulaiva
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

pancerz ˈpãnʦ̑ɛʃ n
panssari
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym

panczenlama n
Panchen-lama
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;

panda ˈpãnda n
isopanda
(zoologia, zoologiczny) panda mała
(zoologia, zoologiczny) panda wielka

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
pandeismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
pandemia
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

panel ˈpãnɛl n
paneeli
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię
(technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny
(technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami
publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk

pani ˈpãɲi n
rouva
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panierować v
leivittää
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce

panika n
paniikki
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panleukopenia ˌpãnlɛwkɔˈpɛ̃ɲa n
kissarutto
(weterynaria, weterynaryjny) wysoce zaraźliwa, wirusowa choroba kotowatych przebiegająca z objawami zapalenia układu pokarmowego i leukopenią;

panna ˈpãnːa n
neiti
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)
dziewczyna, młoda kobieta

panna młoda ˈpãnːa ˈmwɔda n
morsian
kobieta w dniu swojego ślubu

panorama ˌpãnɔˈrãma n
panoraama
rozległy, szeroki widok

panowanie ˌpãnɔˈvãɲɛ n
hallituskausi
okres władzy danego monarchy

panpsychizm n
panpsykismi
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi

panslawizm pãw̃ˈslavʲism̥ n
panslavismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
panteismi
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panteon pãnˈtɛɔ̃n n
pantheon
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;

pantera mglista n
puuleopardi
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

pantera śnieżna pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna n
lumileopardi
(zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;

pantoflarz pãnˈtɔflaʃ n
vihtori
mężczyzna potulny, ulegający kobiecie

pantograf pãnˈtɔɡraf n
virroitin
przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń;
przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;

pantomima ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma n
pantomiimi
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;

pantoprazol n
pantopratsoli
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;

papier ˈpapʲjɛr n
asiapaperi paperi
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument
paperi
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
vessapaperi
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ n
arvopaperi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papier ścierny ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ n
hiomapaperi
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;

papier śniadaniowy n
voipaperi
specjalny papier do zawijania kanapek

papiernia n
paperitehdas
zakład wytwarzający papier

papieros paˈpʲjɛrɔs n
savuke tupakka
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papieski paˈpʲjɛsʲci adj
paavillinen
związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa

papież ˈpapʲjɛʃ n
paavi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papirologia n
papyrologia
nauka, która zajmuje się badaniem i odczytywaniem rękopisów;

papirus paˈpʲirus n
papyrus
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu;
materiał pisarski, wyrabiany z włókien (1.1);
zwój lub dokument spisany na (1.2)

paplać ˈpaplaʨ̑ v
lörpötellä
(potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
saniainen
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników;

papryka ˈpaprɨka n
paprika
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;

papuga paˈpuɡa n
papukaija
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1)
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
undulaatti
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para ˈpara n
vesihöyry höyry
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
pari
dwa przedmioty stanowiące komplet
określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części
dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu
pari pariskunta
dwie osoby, darzące się uczuciem

parabola ˌparaˈbɔla n
paraabeli
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;

paradoks paˈradɔks n
paradoksi
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradoksalny ˌparadɔˈksalnɨ adj
paradoksaalinen
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny

paradygmat ˌparaˈdɨɡmat n
paradigma
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
(językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

parafia paˈrafʲja n
seurakunta
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;

parafialny adj
seurakunnallinen
(kościelny) związany z parafią, należący do parafii

parafilia n
parafilia
(seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

paragon paˈraɡɔ̃n n
kuittaus
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar

paranoidalny ˌparãnɔ<sup>j</sup>iˈdalnɨ adj
paranoidinen
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) mający pewne cechy paranoi, podobny do paranoi

paranoja n
paranoia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

parapetówka ˌparapɛˈtufka n
tupaantuliaiset
(potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

paraplegia ˌparaˈplɛɟja n
alaraajahalvaus
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;

parapsychologia ˌparapsɨxɔˈlɔɟja n
parapsykologia
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę

parapsychologiczny adj
parapsykologinen
(psychologia, psychologiczny) związany z parapsychologią, dotyczący parapsychologii

parasol paˈrasɔl n
auringonvarjo
przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem
sateenvarjo
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem

parcela n
tontti
działka gruntu utworzona poprzez wydzielenie jej z większego obszaru

pardwa ˈpardva n
kiiruna riekko
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

pardwa górska ˈpardva ˈɡurska n
kiiruna
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa mszarna ˈpardva ˈm̥ʃarna n
riekko
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa szkocka n
nummiriekko
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich

paremiologia ˌparɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
paremiologia
nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach;

parestezja n
parestesia
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

park park n
puisto
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
kansallispuisto
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

parking ˈparʲcĩŋk n
parkkipaikka
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parkować parˈkɔvaʨ̑ v
pysäköidä
zostawiać samochód na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania samochodu lub innym wolnym miejscu

parlament parˈlãmɛ̃nt n
parlamentti eduskunta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;
eduskunta parlamentti
gmach w którym obraduje parlament (1.1)

parmezan parˈmɛzãn n
parmesaani
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parobek n
renki
(historia, historyczny, historycznie) najemny pracownik rolny;

parodia paˈrɔdʲja n
parodia
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować v
parodioida
dokonywać parodii czegoś

paroksyzm n
kohtaus
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby
(przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu

parowóz paˈrɔvus n
höyryveturi
(kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy

partenogeneza n
neitseellinen lisääntyminen
(biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej;

parter ˈpartɛr n
pohjakerros ensimmäinen kerros
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia ˈpartʲja n
puolue
(zobacz) partia polityczna

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
poliittinen puolue
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partnerstwo n
kumppanuus
równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
partikkeli
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partyzantka n
sissisota
(wojskowość, wojskowy) forma walki zbrojnej z ukrycia

paryski paˈrɨsʲci adj
pariisilainen
związany z Paryżem, dotyczący Paryża

paryżanin ˌparɨˈʒãɲĩn n
pariisilainen
mieszkaniec Paryża

parzysty paˈʒɨstɨ adj
parillinen
(matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa;
taki, który występuje w parze

pas pas n
vyö
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;

pas cnoty ˈpas ˈʦ̑nɔtɨ n
siveysvyö
(historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;

pas planetoid n
asteroidivyöhyke
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;

pas startowy ˈpas ːtarˈtɔvɨ n
kiitorata kiitotie
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów

pasat ˈpasat n
pasaatituuli
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;

pasażer paˈsaʒɛr n
matkustaja
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasek narzędzi ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i n
työkalupalkki
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu

pasieka paˈɕɛka n
mehiläistarha
(pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami;

pasierb ˈpaɕɛrp n
poikapuoli
syn małżonka z innego małżeństwa

pasierbica ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a n
tytärpuoli
córka małżonka z innego małżeństwa

pasja ˈpasʲja n
intohimo
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa
silne zainteresowania, zamiłowanie

pasjans ˈpasʲjãw̃s n
pasianssi
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

pasjonujący ˌpasʲjɔ̃nuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
jännittävä
szczególnie ciekawy, wyjątkowo interesujący

paskal ˈpaskal n
pascal
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI;

pasmanteria ˌpasmãnˈtɛrʲja n
ompelutarvikeliike
sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi
wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki)

pasmo ˈpasmɔ n
aallonpituusalue
(fizyka, fizyczny) przedział (częstotliwości, energii, czasu)

pasować paˈsɔvaʨ̑ v
sopia
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się
przypadać do gustu
(termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”
być odpowiednim do czyichś potrzeb

pasożyt paˈsɔʒɨt n
loinen
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;

pasożytniczy adj
loinen
(biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
hammastahna
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pasternak n
palsternakka
(botanika, botaniczny) Pastinaca, roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;

pasterski adj
paimen
(kościelny) (przenośnie, przenośnia) leżący w gestii biskupa lub episkopatu, odnoszący się do ich posługi
dotyczący pasterstwa, związany z pasterstwem

pasteryzacja ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
pastörointi
(spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasterz ˈpastɛʃ n
paimen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun
(zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pastisz ˈpastʲiʃ n
pastissi
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor ˈpastɔr n
pappi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastuch n
lehmipoika
człowiek wypasający hodowlane zwierzęta domowe

pastwisko paˈstfʲiskɔ n
laidun
(rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt

pasywny adj
passiivinen
który nie wykazuje chęci działania

paszkot ˈpaʃkɔt n
kulorastas
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych;

paszport ˈpaʃpɔrt n
passi
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet ˈpaʃtɛt n
tahna
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
hanhenmaksa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

paszto ˈpaʃtɔ n
paštu
język Pasztunów;

pasztuński paˈʃtũj̃sʲci adj
pataanilainen
związany z Pasztunami

pat pat n
patti
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;

patelnia paˈtɛlʲɲa n
paistinpannu
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patent ˈpatɛ̃nt n
patentti
dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku;

patologia ˌpatɔˈlɔɟja n
patologia
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu
(socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa

patriarcha paˈtrʲjarxa n
patriarkka
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych
(przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie

patriarchat n
miesvalta
dominująca rola mężczyzny, zwłaszcza ojca, w rodzinie

patriota paˈtrʲjɔta n
patriootti
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej

patriotycznie adv
isänmaallisesti
w sposób patriotyczny

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
isänmaallinen
taki, którego cechuje patriotyzm
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
isänmaallisuus patriotismi
miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patronimiczny ˌpatrɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ adj
patronyymi
(językoznawstwo, językoznawczy) utworzony od imienia ojca

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
katsoa
kierować wzrok na coś lub na kogoś

patrzeć przez palce v
katsoa läpi sormien
udawać, że się czegoś nie widzi, być pobłażliwym, tolerować coś

patyczek do uszu n
pumpulipuikko vanupuikko
plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu

patyna paˈtɨ̃na n
patina
rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu

pauza ˈpawza n
m-viiva
(termin typograficzny) znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości jednego firetu;

paw paf n
riikinkukko
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1)

pawian ˈpavʲjãn n
paviaani
(zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
kynsi
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazur ˈpazur n
kynsi
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) długi paznokieć

pałac ˈpawaʦ̑ n
palatsi
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pałeczka paˈwɛʧ̑ka n
puikko
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (zobacz) pałeczki
kapula
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej

państwo ˈpãj̃stfɔ n
valtio
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;

państwowość pãj̃ˈstfɔvɔɕʨ̑ n
osavaltioasema
zespół właściwości cechujących państwo; (także, też) odrębność, niezależność państwowa

państwowy pãj̃ˈstfɔvɨ adj
valtiollinen
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

pańszczyzna pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna n
maaorjuus
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;

paść paɕʨ̑ v
laiduntaa
doglądać zwierząt pożywiających się na łące

paź paɕ n
paaši
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
lokakuu
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
kirpputori kirppari
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów

pchnięcie kulą ˈpxʲɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃ n
kuulantyöntö
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła pxwa n
kirppu
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pe pɛ n
pee
nazwa litery p / P

pech pɛx n
huono tuuri
niepomyślny zbieg okoliczności

pedagogiczny adj
opetuksellinen
związany z pedagogiką, wychowawczy

pedagogika ˌpɛdaˈɡɔɟika n
pedagogiikka
nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania;

pedantyczny ˌpɛdãnˈtɨʧ̑nɨ adj
anaalinen
skrajnie, nadmiernie dokładny

pedał ˈpɛdaw n
poljin pedaali
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;
hinttari
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści

pediatra pɛˈdʲjatra n
lastenlääkäri
(medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy

pediatria n
lastentaudit
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedofil pɛˈdɔfʲil n
pedofiili
(seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
pedofilia
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
alentava
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pekińczyk pɛˈcĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
kiinanpalatsikoira
(kynologia, kynologiczny) rasa małych psów o długiej sierści i krótkim pysku;

pelargonia ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja n
pelargoni
(botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa

peleryna ˌpɛlɛˈrɨ̃na n
viitta
wierzchnie okrycie bez rękawów, zarzucone na ramiona, niekiedy krótsze, tylko do łokci;

peleton pɛˈlɛtɔ̃n n
pääjoukko
(sport, sportowy) najliczniejsza zwarta grupa kolarzy jadących w wyścigu;

pelikan pɛˈlʲikãn n
pelikaani
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

pendrive n
muistitikku
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;

pendżabski pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci adj
punjabilainen
związany z Pendżabem, wywodzący się z Pendżabu

pendżabski pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci n
punjabilainen
(językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim

penis ˈpɛ̃ɲis n
siitin penis
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

pensylwański adj
myöhäiskivihiilikautinen
związany z Pensylwanią, dotyczący Pensylwanii

pentagram pɛ̃nˈtaɡrãm n
pentagrammi viisikanta
(geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pentekostalizm n
helluntailaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;

pepsi ˈpɛpsʲi n
Pepsi
rodzaj ciemnego, gazowanego napoju chłodzącego produkowanego przez koncern PepsiCo;

peptyd ˈpɛptɨt n
peptidi
(biochemia, biochemiczny) produkt rozkładu peptonów

percepcja n
aistimus hahmotus perseptio
odbiór i postrzeganie zjawisk za pomocą zmysłów

perfekcjonizm ˌpɛrfɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
perfektionismi
dążenie do doskonałości

perfekcyjny adj
täydellinen
odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu

perfumeria ˌpɛrfũˈmɛrʲja n
parfymeria
sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

perfumować v
hajustaa
skrapiać perfumami, aplikować perfumy

perfumy pɛrˈfũmɨ n
hajuste hajuvesi parfyymi
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin n
pergamentti
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania

pergola pɛrˈɡɔla n
pergola
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

perkoz ˈpɛrkɔs n
uikku
(ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkoz dwuczuby ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ n
silkkiuikku
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkoz rdzawoszyi ˈpɛrkɔs ˌrʣ̑avɔˈʃɨji n
härkälintu
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps grisegena, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkozek pɛrˈkɔzɛk n
pikku-uikku
(ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;

perkołyska n
uikkukana
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny perkołysek (Heliornithidae), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej;

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
rumpali
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
helmikana
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

perm pɛrm n
permikausi
(geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

permakultura n
permakulttuuri
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanencja n
pysyvyys
cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

peron ˈpɛrɔ̃n n
asemalaituri
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
peronismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perski ˈpɛrsʲci adj
persia
dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski ˈpɛrsʲci n
persia
język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

perspektywa ˌpɛrspɛkˈtɨva n
mahdollisuus
perspektywy widoki na przyszłość, wizje świetlanej przyszłości

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
kaki persimoni sharon
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;

peruka pɛˈruka n
peruukki
cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

peruwiański ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci adj
perulainen
odnoszący się do państwa Peru

perwersja n
kieroutuneisuus perversio
(psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

peryhelium ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm n
periheli
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

perykopa n
perikooppi
(biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;

peryskop pɛˈrɨskɔp n
periskooppi
urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

perła ˈpɛrwa n
helmi
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

pescowegetarianizm n
pescovegetarismi
dieta polegająca na niejedzeniu mięsa czerwonego i drobiu, a akceptowaniu ryb i owoców morza;

pestka ˈpɛstka n
kivi
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono
(spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji

pestycyd pɛˈstɨʦ̑ɨt n
tuholaismyrkky
częściej w lm: (chemia, chemiczny) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
pessimisti
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymistyczny ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pessimistinen
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

petting n
halailu suukottelu
(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego

petycja pɛˈtɨʦ̑ʲja n
adressi
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

pewnie ˈpɛvʲɲɛ particle
lujasti
(potocznie, potoczny) komunikuje duże prawdopodobieństwo

pewność ˈpɛvnɔɕʨ̑ n
varmuus
całkowite przekonanie o czymś

pewność siebie n
itseluottamus
(psychologia, psychologiczny) wiara w swoją wartość, we własne możliwości

pewny ˈpɛvnɨ adj
varma
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi

pewny siebie adj
itsevarma
przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełnia ˈpɛwʲɲa n
täysikuu
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

pełnomocnictwo ˌpɛwnɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
valtakirja
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę

pełny ˈpɛwnɨ adj
täysi
wypełniony w największym możliwym stopniu

pi pʲi n
pii
(matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy;
nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π;

piaff n
piaffe
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny;

piana ˈpʲjãna n
vaahto
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianie ˈpʲjä̃ɲɛ n
kiekuminen
głos wydawany przez koguta

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista pʲjä̃ˈɲista n
pianisti
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianka ˈpʲjãnka n
vaahtokarkki
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek

piarg n
louhikko
(geografia, geograficzny) osypisko skalne

piasek ˈpʲjasɛk n
hiekka santa
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskowiec pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑ n
pulmussirri
(zoologia, zoologiczny) Calidris alba, ptak wędrowny;

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
hiekkalaatikko
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;
(informatyka, informatyczny) środowisko testowe w programowaniu komputerowym;

piasta ˈpʲjasta n
keskiö
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

piaszczysty pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ adj
hiekkainen
usypany z piasku, pełen piasku

piać pʲjäʨ̑ v
kiekua
o kogucie: wydawać charakterystyczny głos

piec pʲjɛʦ̑ n
uuni
budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec pʲjɛʦ̑ v
leipoa
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota pʲjɛˈxɔta n
jalkaväki
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piecuszek pʲjɛˈʦ̑uʃɛk n
pajulintu
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
herkkusieni
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
paisti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczony adj
paistettu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczęć ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ n
sinetti
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności
leimasin
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

piedestał pʲjɛˈdɛstaw n
jalusta
podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę;

pieg pʲjɛk n
kesakko pisama
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piegowaty ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ adj
pisamainen
pokryty piegami

piegża ˈpʲjɛɡʒa n
hernekerttu
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
leipomo
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
leipuri
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekielny pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ adj
helvetillinen
dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
helvetti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

pielgrzym n
pyhiinvaeltaja toiviomatkalainen toivioretkeläinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielgrzymka pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka n
pyhiinvaellus pyhiinvaellusmatka
wędrówka do świętego miejsca

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
sairaanhoitaja
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgniarstwo n
sairaanhoito
profesja polegająca na opiekowaniu się chorymi

pielęgnować ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑ v
hoitaa
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych
dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską

piemontyt n
piemontiitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
raha
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieprz pʲjɛpʃ n
pippuri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion rośliny (1.1)

pieprzniczka pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka n
pippurisirotin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

pieprzyca siewna pʲjɛˈpʃɨʦ̑a ˈɕɛvna n
vihanneskrassi
(botanika, botaniczny) roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
pippuroida
dodawać pieprzu do jedzenia

pierdnięcie pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
pieru
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
pierrä pieraista
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
piparkakku pipari
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
alkuaine
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
juuri
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiosnek pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk n
tiltaltti
(ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) pierwiosnek zwyczajny

pierworodny ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ adj
esikoinen
urodzony jako pierwszy z potomstwa

pierworództwo n
esikoisuus
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego
bycie pierworodnym synem

pierwotniak pʲjɛrˈvɔtʲɲak n
alkueläin
(zoologia, zoologiczny) mikroskopijnej wielkości zwierzę jednokomórkowe

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
ensiapu
pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
ensimmäinen
od liczby 1
alku-
(matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników
ensimmäinen
najważniejszy

pieróg ˈpʲjɛruk n
myky
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;

pierś pʲjɛrʲɕ n
rinta
(anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
sormus
ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

pies pʲjɛs n
koira
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;
samiec psa (1.1)

pies obronny ˈpʲjɛs ɔbˈrɔ̃nːɨ n
suojelukoira
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony w celu obrony przed intruzami

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
paimenkoira
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ n
poliisikoira
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies pracujący ˈpʲjɛs ˌpraʦ̑uˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
käyttökoira
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
opaskoira
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

pies stróżujący ˈpʲjɛs ˌːtruʒuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
vahtikoira
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący bezpieczeństwa posesji przed intruzami

piesek preriowy ˈpʲjɛsɛk prɛˈrʲjɔvɨ n
preeriakoira
(zoologia, zoologiczny) Cynomys, niewielki, północnoamerykański ssak z rodziny wiewiórkowatych;

pieszy ˈpʲjɛʃɨ n
jalankulkija
osoba, która porusza się na własnych nogach

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
persilja juuripersilja
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
runko puunrunko
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
laulu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigment ˈpʲiɡmɛ̃nt n
pigmentti
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor
(technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb

pigułka pʲiˈɡuwka n
pilleri
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

pigwa ˈpʲiɡva n
kvitteni
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

pijak ˈpʲijak n
happo
osoba nadużywająca alkoholu

pijany pʲiˈjãnɨ adj
humalassa
pod wpływem alkoholu

pijawka pʲiˈjafka n
iilimato juotikas
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

pik pʲik n
pata
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną pojedynczym listkiem; karta tego koloru

pika ˈpʲika n
peitsi
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

pikieta pʲiˈcɛta n
piketti piquet
jedna ze starych gier karcianych dla dwóch osób, pochodząca z Francji;

piknik ˈpʲicɲik n
eväsretki
wycieczka na łono natury z zabawą i jedzeniem zabranej ze sobą żywności;

piksel ˈpʲiksɛl n
pikseli
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

piktogram pʲikˈtɔɡrãm n
piktogrammi
pojęcie przedstawione obrazem;

piktyjski adj
piktiläinen
związany z Piktami, dotyczący Piktów

piktyjski n
piktiläinen
(językoznawstwo, językoznawczy) język piktyjski;

pilaw ˈpʲilaf n
pilahvi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnie adv
kiireellisesti
będąc przymuszony upływającym terminem
huolellisesti
ze starannością, z gorliwością

pilnik ˈpʲilʲɲik n
viila
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować pʲilˈnɔvaʨ̑ v
katsoa
sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilny ˈpʲilnɨ adj
huolellinen
gorliwie i rzetelnie coś wykonujący
kiireellinen
wymagający pośpiechu, szybkiego działania

pilot ˈpʲilɔt n
lentäjä pilotti
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
kaukosäädin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

pinezka pʲĩˈnɛska n
nasta
krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
pingviini
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
sotilas
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;

pionier ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr n
pioneeri
ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

pionowo pʲjɔ̃ˈnɔvɔ adv
pystysuoraan
w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy

piorun ˈpʲjɔrũn n
salama
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n n
ukkosenjohdatin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
laulu
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
laulaja
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piołun ˈpʲjɔwũn n
koiruoho
(botanika, botaniczny) bylica piołun

pipeta n
pipetti
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

piractwo pʲiˈraʦ̑tfɔ n
merirosvous
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
pyramidi
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
(geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

pirania pʲiˈrãɲja n
piraija
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

pirat ˈpʲirat n
merirosvo
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

pirol ˈpʲirɔl n
pyrroli
(chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N;

piromania ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja n
pyromania
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pirotechnika n
pyrotekniikka
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

pirs pʲirs n
laituri
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sztuczny półwysep portowy wyposażony w urządzenia do cumowania;

piruet n
piruetti
(choreografia, choreograficzny) (sport, sportowy) szybki obrót

piryt ˈpʲirɨt n
rikkikiisu
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

pisanka pʲiˈsãnka n
pääsiäismuna
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

pisarka pʲiˈsarka n
naiskirjailija
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz

pisarz ˈpʲisaʃ n
kirjailija
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
kirjoittaa
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
kirjoittanut
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisklę ˈpʲisklɛ n
linnunpoika
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku

pismo ˈpʲismɔ n
aikakauslehti
czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści
kirjoittaminen
nota, dokument na jakiś temat
kirjoitus
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;

pisownia pʲiˈsɔvʲɲa n
oikeinkirjoitus
zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
pistaasipähkinä
owoc drzewa pistacjowego

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
pistooli
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
konepistooli
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pisuar pʲiˈsu<sup>w</sup>ar n
pisoaari
muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

pita ˈpʲita n
pita
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;

pitny ˈpʲitnɨ adj
juomakelpoinen
nieszkodliwy i zdatny do picia

piuska ˈpʲjuska n
zucchetto
płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury;

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
kellari
podziemne piętro budynku

piwo ˈpʲivɔ n
olut kalja mallasjuoma kotikalja
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
pitsa pizza
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
pizzeria
(gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
penaali
(szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro ˈpʲjurɔ n
höyhen sulka
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
höyhen
przyrząd do pisania

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
perjantai
piąty dzień tygodnia

pić pʲiʨ̑ v
juoda
spożywać płyny
pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pić jak szewc ˈpʲiʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑ idiom
juoda kuin sieni
pić dużo alkoholu, pić nałogowo, być pijakiem

pięciobój pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔbuj n
nykyaikainen viisiottelu
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części;

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
pentagoni
(geometria) wielokąt mający pięć boków;

pięciolinia n
nuottiviivasto
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki;

piędź pʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
vaaksa
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
kauneus
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
kaunis
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
kantapää kanta
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

piętnaście pʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ cardinalNumeral
viisitoista
liczba 15

piętno n
stigma
cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
kerros
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
nyrkki
zaciśnięta dłoń

piła ˈpʲiwa n
saha
(technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka ˈpʲiwka n
pallo
(sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych

piłka do metalu n
metallisaha rautasaha
(technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach służąca do cięcia metalu

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
jalkapallo
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;
(sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
käsipallo
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłka siatkowa n
lentopallo
(sport, sportowy) piłka używana do gry w siatkówkę (1.1)

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
jalkapalloilija
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
pöytäjalkapallo
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piżama pʲiˈʒãma n
pyjama yöpuku
strój, który zakłada się, idąc spać;

piżmak ˈpʲiʒmak n
myskirotta
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

piżmo n
myski
(zootechnika, zootechniczny) wydzielina z gruczołów okołoodbytniczych piżmowca syberyjskiego;

piżmowół n
myskihärkä
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;

plac plaʦ̑ n
aukio tori
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac budowy n
rakennustyömaa
miejsce, w którym prowadzone są prace budowlane: konstrukcyjne lub rozbiórkowe;

plac zabaw ˈplaʣ̑ ˈzabaf n
leikkipuisto
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

plagiat ˈplaɟjat n
plagiaatti
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;
utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

plagiator plaˈɟatɔr n
plagioija
osoba, która popełniła plagiat

plakat ˈplakat n
juliste
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plama ˈplãma n
tahra
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś
(przenośnie, przenośnia) hańba, kompromitacja
część powierzchni jakiegoś przedmiotu różniąca się kolorem lub walorem od tła

plama słoneczna ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na n
auringonpilkku
(astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca;

plan plãn n
suunnitelma
to, co chcemy zrobić
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety

plan B n
varasuunnitelma
opcja zapasowa w sytuacji niepowodzenia jakiegoś przedsięwzięcia

planeta plãˈnɛta n
planeetta
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
kääpiöplaneetta
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
planetaario
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

plankton ˈplãŋktɔ̃n n
keijusto
zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

planować plãˈnɔvaʨ̑ v
suunnitella
zamierzać
tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy

plansza ˈplãw̃ʃa n
lauta
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach

plantacja plãnˈtaʦ̑ʲja n
plantaasi
gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową

plastelina ˌplastɛˈlʲĩna n
muovailuvaha
zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastyczna, do zabawy dla dzieci;

plaster ˈplastɛr n
laastari
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany

plastik ˈplastʲik n
muovi
(potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne

platan ˈplatãn n
plataanipuu
(botanika, botaniczny) rodzaj drzew z rodziny platanowatych;

platyna plaˈtɨ̃na n
platina
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

playboy n
playboy
hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

plazma ˈplazma n
plasma
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

plaża ˈplaʒa n
ranta hiekkaranta
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plebania plɛˈbãɲja n
pappila
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny

plebiscyt plɛˈbʲisʦ̑ɨt n
kansanäänestys
(publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy

plecak ˈplɛʦ̑ak n
reppu selkäreppu
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
selkä
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;

plejstocen plɛjˈstɔʦ̑ɛ̃n n
pleistoseenikausi
(geologia, geologiczny) starsza epoka czwartorzędu;

plejstoceński adj
pleistoseenikautinen
(geologia, geologiczny) związany z plejstocenem, dotyczący plejstocenu

plemienny plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ adj
heimo-
dotyczący plemienia, właściwy plemieniu i jego regułom

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
heimo
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
pleonasmi
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleśń n
home
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik plʲik n
tiedosto
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;

pliocen ˈplʲjɔʦ̑ɛ̃n n
plioseenikausi
(geologia, geologiczny) młodsza epoka neogenu

pliszka ˈplʲiʃka n
västäräkki
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

pliszka górska n
virtavästäräkki
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla cinerea, gatunek drobnego ptaka z rzędu wróblowatych;

pliszka siwa ˈplʲiʃka ˈɕiva n
västäräkki
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęśceisj spotykany w Polsce gatunek pliszki;

plomba n
paikka
(stomatologia, stomatologiczny) wypełnienie dentystyczne w zębie

plotka ˈplɔtka n
huhupuhe
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
juoruilla
opowiadać, roznosić plotki

plurale tantum n
plurale tantum
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;

plus plus n
etu
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera

plusk plusk interjection
loiskahdus
wykrzyknik naśladujący odgłos (1.1)

plusk plusk n
loiskahdus
odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu

pluskać ˈpluskaʨ̑ v
loiskia
o cieczy: chlapać, wydając odgłos

pluskwa ˈpluskfa n
lude
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
lude
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

plusz n
plyysikangas
(włókiennictwo) rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
nallekarhu
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja n
plutokratia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

pluton ˈplutɔ̃n n
plutonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;

pluviôse n
pluviôse
nazwa piątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

pluć pluʨ̑ v
sylkeä
wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

pląsawica ˌplɔ̃w̃saˈvʲiʦ̑a n
korea
(medycyna, medyczny) mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała;

plątanina ˌplɔ̃ntãˈɲĩna n
sotku
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg

pneumatyczny ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
pneumaattinen
zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

po pɔ preposition
huolimatta
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po moim trupie pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ interjection
kuolleen ruumiini yli
nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie

pobieżny adj
kursorinen
wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści

pobliże pɔˈblʲiʒɛ n
läheisyys
miejsce położone blisko czegoś, pobliska okolica

pobyt ˈpɔbɨt n
oleskelu
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pobór n
asevelvollisuus
(administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej;

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
suudelma
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pochmurny pɔˈxmurnɨ adj
pilvinen
pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami

pochodna pɔˈxɔdna n
derivaatta
(matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego;

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
soihtu
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
alkuperä syntyperä
wywodzenie się z czegoś

pochwa ˈpɔxfa n
emätin vagina
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;

pochwała pɔxˈfawa n
kehu
pochwalenie kogoś lub czegoś

pochwodziób n
tuppinokka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Chionis;

pochwowy adj
emätin
(anatomia, anatomiczny) dotyczący pochwy

pochyłość pɔˈxɨwɔɕʨ̑ n
mäki
powierzchnia ukośna względem poziomu

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
lohtu
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocieszać pɔˈʨ̑ɛʃaʨ̑ v
lohduttaa
mówić komuś zasmuconemu miłe rzeczy w celu wprawienia go w lepszy nastrój

pocieszyciel n
lohduttaja
ten, który daje pocieszenie

pocisk ˈpɔʨ̑isk n
ammus
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
juna
(kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pociąg pocztowy ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
postijuna
pociąg używany do przewozu przesyłek pocztowych, a w niektórych przypadkach do sortowania poczty

pociągać v
viehättää
być dla kogoś interesującym, intrygującym, również seksualnie atrakcyjnym

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
hikoilla
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
odotushuone
miejsce dla osób, które czekają

poczta ˈpɔʧ̑ta n
posti postitoimisto
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
posti
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
korespondencja, listy

poczta elektroniczna n
sähköposti
(informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

pocztowy pɔʧ̑ˈtɔvɨ adj
posti-
związany z pocztą, dotyczący poczty

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
postikortti
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ n
tunne
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś

poczucie humoru pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru n
huumorintaju
umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

poczwarka pɔʧ̑ˈfarka n
kotelo
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
alku
to, od czego się coś zaczyna

początkowy ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ adj
alku-
stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

początkujący n
aloittelija
osoba początkująca (1.1)

poczęcie pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
hedelmöittyminen
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) zajście kobiety w ciążę

pod pɔt preposition
alla
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia

podatek pɔˈdatɛk n
vero
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek kościelny pɔˈdatɛk ːɔɕˈʨ̑ɛlnɨ n
kirkollisvero
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu;

podatnik pɔˈdatʲɲik n
veronmaksaja
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podatność n
alttius
cecha tego, co podatne

podatny adj
mukautuvainen
(technologia, technika, techniczny) łatwo podlegający obróbce, wpływowi fizycznemu
altis
ulegający z łatwością czemuś

podcast n
podcast
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja dźwiękowa lub wideo dostarczana za pomocą RSS;

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
aikana
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

podczerwień pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
infrapuna
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;

podczerwony ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
infrapuna-
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddany n
alamainen
osoba urodzona lub osiadła na terenie należącym do władcy

poddasze pɔdˈːaʃɛ n
ullakko
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ adj
epäilyksenalainen
taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ n
epäilyksenalainen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
epäily
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑ v
epäillä
przypuszczać

podejście pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ n
lähestymistapa
sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
antura
dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami

podgatunek n
alalaji
(systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna;

podgorzałka ˌpɔdɡɔˈʒawka n
ruskosotka
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję;

podium ˈpɔdʲjũm n
koroke
podwyższenie w sali albo na świeżym powietrzu przeznaczone dla mówców, na występy artystyczne;

podkoszulek ˌpɔtkɔˈʃulɛk n
aluspaita
krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele;

podkowa pɔtˈkɔva n
hevosenkenkä
metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkradać pɔtˈkradaʨ̑ v
näpistää
kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu

podkreślać pɔtˈkrɛɕlaʨ̑ v
alleviivata
zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę

podkład ˈpɔtkwat n
alusvoide
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) puder w kremie, nakładany na twarz przed zrobieniem makijażu

podkładka n
aluslaatta
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji

podkładka pod mysz n
hiirimatto
(informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podlizywać się v
imarrella
(potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii

podmenu n
alivalikko
(informatyka, informatyczny) menu podrzędne w stosunku do innego

podmiejski pɔdˈmʲjɛ̇jsʲci adj
esikaupunki-
znajdujący się na przedmieściu

podmiot ˈpɔdmʲjɔt n
subjekti
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś

podmorski adj
vedenalainen
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza

podmuch ˈpɔdmux n
tuulahdus
strumień powietrza

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
kitalaki
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
miellyttää
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobieństwo ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
yhtäläisyys
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
samanlainen
(geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podoficer n
aliupseeri
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień co najmniej kaprala, a niższy niż podporucznika;

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
tuhopoltto
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpaska n
terveysside
(higiena, higieniczny) chłonny wkład zewnętrznie pochłaniający krew menstruacyjną

podpis ˈpɔtpʲis n
allekirjoitus
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpuszczka pɔtˈpuʃʧ̑ka n
juoksute
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;

podpułkownik ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik n
everstiluutnantti
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrodzina n
alaheimo
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem;

podrywać pɔdˈrɨvaʨ̑ v
iskeä
(potocznie, potoczny) zagadywać osobę przeciwnej płci i starać się zainteresować ją sobą; uwodzić

podrząd n
alalahko
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu

podrzędny pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ adj
alamainen
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element podporządkowany elementowi nadrzędnemu

podróż ˈpɔdruʃ n
matka
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
sinirinta
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżnik pɔdˈruʒʲɲik n
matkaaja matkailija
ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często)

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
matkustaa
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
oppikirja
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podstawa pɔtˈstava n
kanta
pewna zasada, baza teoretyczna
to, na czym coś stoi

podtrzymywać ˌpɔtṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
pönkittää
trzymać kogoś lub coś, nie dać komuś, czemuś upaść, być podporą czegoś

podtyp n
alajakso
(biologia, biologiczny) (systematyka) w systematyce takson niższy od typu

podtytuł n
alaotsikko
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) tytuł uzupełniający, umieszczany po tytule właściwym

poduszeczka ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka n
neulatyyny
miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek

poduszka pɔˈduʃka n
tyyny
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna n
turvatyyny
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
ilmatyynyalus
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwiązka pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska n
sukkanauha
opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

podwodny pɔdˈvɔdnɨ adj
vedenalainen
będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu

podwozie pɔdˈvɔʑɛ n
laskuteline
(lotnictwo, lotniczy) dolna część samolotu umożliwiająca jego postój oraz toczenie się po ziemi;
alusta
(motoryzacja) dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym;

podwójnie adv
kaksin verroin
dwa razy tyle

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
kaksinkertainen
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podział ˈpɔʥ̑aw n
jakaminen
podzielenie czegoś na dwie lub więcej części

podzielny adj
jaollinen
(matematyka, matematyczny) taki, który daje się podzielić bez reszty przez konkretną liczbę

podziemny pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ adj
maan alla
znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziw ˈpɔʥ̑if n
ihailu
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
ihailla
darzyć podziwem

podzwrotnikowy adj
subtrooppinen
leżący w pobliżu zwrotnika, właściwy dla strefy zwrotnika

podłoga pɔdˈwɔɡa n
lattia
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podświadomość n
alitajunta
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;

podżegać v
kannustaa
wzniecać negatywne uczucie lub czyny wobec kogo lub czego

poeta pɔˈɛta n
runoilija
literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetycki ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci adj
runollinen
związany z poezją

poezja pɔˈɛzʲja n
runous
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poganin pɔˈɡãɲĩn n
pakana
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda pɔˈɡarda n
halveksunta
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogardliwy ˌpɔɡarˈdlʲivɨ adj
epäkunnioittava
wyrażający pogardę

pogawędka ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka n
juttelu
krótka, lekka rozmowa

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
pakana
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
pakanuus
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogoda pɔˈɡɔda n
sää ilma
chwilowy stan atmosfery

pogodny pɔˈɡɔdnɨ adj
kirkas
(książkowy) pełen spokoju, wesoły, odznaczający się pogodą ducha

pogranicze ˌpɔɡrãˈɲiʧ̑ɛ n
raja-alue
obszar przy granicy dzielącej przestrzenie

pogrom ˈpɔɡrɔ̃m n
pogromi
masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
hautajaiset
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogłoska pɔˈɡwɔska n
kuulopuhe
rozpowszechniana wiadomość, której autentyczność jest niepewna, niesprawdzona

poimek pɔˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
postpositio
(gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;

pointylizm n
pointillismi
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

pojawiać się pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
ilmestyä
stawać się widocznym, jawnym

pojazd ˈpɔjast n
ajonuvo
(potocznie, potoczny) samochód
kulkuneuvo
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojedynczy ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ adj
yksittäinen
taki, który jest tylko jeden; osobny

pojedynek n
kaksintaistelu
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
astia säiliö
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
kapasitanssi
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
ylihuomenna ylihuominen
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
näyttää osoittaa
dawać możliwość zobaczenia czegoś
wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś

poker ˈpɔkɛr n
pokeri
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;

pokląskwa pɔˈklɔ̃w̃skfa n
pensastasku
(ornitologia, ornitologiczny) Saxicola rubetra, niewelki ptak wędrowny z rzędu wróblowatych, na wiosnę i w lecie często spotykany na łąkach;

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
rauhallinen
dotyczący porozumienia lub zgody
o spokojnym usposobieniu

pokolenie ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ n
sukupolvi
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku

pokora pɔˈkɔra n
nöyryys
świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
kattaa
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części
nanosić coś na coś
(zootechnika, zootechniczny) zapładniać
stanowić pokrywę, przykrycie czegoś

pokrzewka pɔˈkʃɛfka n
kerttu
(ornitologia, ornitologiczny) mały, częściowo wędrowny ptak z podrodziny gajówek, rodziny pokrzewkowatych, rzędu wróblowych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
nokkonen
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokusa pɔˈkusa n
houkutus
trudne do opanowania pragnienie

pokój ˈpɔkuj n
rauha
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
(przestarzałe, przestarzały) spokój
huone
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieczny pokój

pokój dwuosobowy n
kahden hengen huone
pokój przeznaczony dla dwóch osób, najczęściej z jednym łóżkiem

pokój gościnny ˈpɔkuj ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ n
olohuone
w mieszkaniu: duży pokój, salon

pokład ˈpɔkwat n
kansi
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;

pokładełko n
munanasetin
(zoologia, zoologiczny) narząd w postaci cienkiej wydłużonej rureczki, służący do składania jaj, występujący u samic wielu gatunków owadów, pajęczaków i niektórych ryb;

polana pɔˈlãna n
aukea
pozbawione drzew miejsce w lesie;

polarny pɔˈlarnɨ adj
napa-
(geografia, geograficzny) właściwy terenom podbiegunowym lub znajdujący się na tych terenach

polatucha ˌpɔlaˈtuxa n
liito-orava
(zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;

pole ˈpɔlɛ n
kenttä
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym
pelto kenttä
część ziemi przeznaczona pod uprawę;

pole bitwy ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ n
taistelukenttä
miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole elektryczne ˈpɔlɛ ˌːlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
sähkökenttä
(fizyka, fizyczny) pole fizyczne, stan przestrzeni, w której na ładunek elektryczny działa siła;

pole karne n
rangaistusalue rangaistusaitio
(sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

pole minowe n
miinakenttä
(wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
suositella
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

polegać pɔˈlɛɡaʨ̑ v
luottaa
na kimś ufać komuś, być pewnym jego zachowania

polemika pɔˈlɛ̃mʲika n
poleeminen
dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji

poli-
moni- poly-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś

poliamoria ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja n
polyamoria monisuhteisuus
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;

poliandria ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja n
monimiehisyys polyandria
forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami;

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
poliisi
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policja drogowa n
liikennepoliisi
(administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
poliisi
funkcjonariusz policji

policjantka ˌpɔlʲiˈʦ̑ʲjãntka n
naispoliisi
kobieta, która pracuje w policji

policzalny adj
luvullinen
taki, który daje się policzyć

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
poski
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
moniavioisuus polygamia
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poliglota ˌpɔlʲiˈɡlɔta n
kielitaituri
osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami

poligynia ˌpɔlʲiˈɡɨ̃ɲja n
monivaimoisuus
forma poligamii, w której mężczyzna jest żonaty jednocześnie z dwiema lub więcej kobietami;

polimer n
polymeeri
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;

polineuropatia n
polyneuriitti
(medycyna, medyczny) zespół objawów wynikłych z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych

polinezyjski adj
polynesialainen
(geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji

polipropylen n
polypropeeni
(chemia, chemiczny) termoplastyczny polimer syntetyczny;

poliptyk n
polyptyykki
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
polyteismi monijumalisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

politologia ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja n
valtiotiede
nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

politura n
pulituuri
spirytusowy roztwór szelaku używany w meblarstwie do wykańczania powierzchni drewna; .

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
poliittinen
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk pɔˈlʲitɨk n
poliitikko
osoba zajmująca się polityką

polityka pɔˈlʲitɨka n
politiikka
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
system odgórnie wprowadzonych zasad

polka ˈpɔlka n
polkka
(choreografia, choreograficzny) czeski taniec ludowy;

polo ˈpɔlɔ n
hevospoolo
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;

polon ˈpɔlɔ̃n n
polonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonez pɔˈlɔ̃nɛs n
poloneesi
(choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta o polonez (1.1);

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
metsästys
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
metsästää
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski ˈpɔlsʲci adj
puolalainen puola
odnoszący się do Polski lub Polaków

polski ˈpɔlsʲci n
puola puolalainen
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polskość ˈpɔlskɔɕʨ̑ n
puolalaisuus
cecha tego, co polskie; polski charakter czegoś

polszczyzna pɔlˈʃʧ̑ɨzna n
puola
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski

poltergeist n
räyhähenki
niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu

polędwica ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a n
filee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z grzbietu zwierzęcia

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
auttaa
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
appelsiinipuu
(botanika, botaniczny) drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1)
appelsiini
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce;

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
oranssi
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
mittaus
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
tomaatti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)
(botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych;

pomiędzy pɔ̃ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
välissä
(zobacz) między

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
apu ohje
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocnik pɔ̃ˈmɔʦ̑ʲɲik n
avustaja
pracownik pracujący pod czyimś kierunkiem

pompa ˈpɔ̃mpa n
pumppu
(mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;

pomurnik pɔ̃ˈmurʲɲik n
kalliokiipijä
(ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych;

pomysł ˈpɔ̃mɨsw̥ n
idea
myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowy ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ adj
kekseliäs
mający wiele pomysłów

pomyłka pɔ̃ˈmɨwka n
virhe
błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu

ponad ˈpɔ̃nat preposition
yli
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

ponadto pɔ̃ˈnatːɔ particle
lisäksi
nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat

poncz n
booli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
maanantai
pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
koska sillä siksi
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

pontyfikat ˌpɔ̃ntɨˈfʲikat n
paavius
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd sprawowany przez pontyfika w starożytnym Rzymie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa;

popcorn n
popcorn
prażona kukurydza

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
tuhkakuppi
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
rintakuva
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popiół ˈpɔpʲjuw n
tuhka
szary proch pozostający po spaleniu czegoś

poporodowy adj
synnytyksen jälkeinen
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący po porodzie, związany z okresem po porodzie

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
iltapäivä
okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawka n
lainmuutos
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego

poprawność polityczna pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
poliittinen korrektius
(socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;

poprawny pɔˈpravnɨ adj
oikea
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprzeczka pɔˈpʃɛʧ̑ka n
poikkipalkki
(sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce
(sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki
belka albo listwa umocowana w poprzek czegoś

poprzedni pɔˈpʃɛdʲɲi adj
viime
taki, który był uprzednio (w czasie)
edellinen
taki, który poprzedza (w kolejności)

poprzednik n
edeltäjä
ten, który zajmował się daną sprawą lub był w określonym miejscu poprzednio

poprzedzać pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
edeltää
być, poruszać się przed kimś, czymś

popręg ˈpɔprɛ̃ŋk n
satulavyö
zakładany pod brzuchem konia pas przytrzymujący siodło;

popularność ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑ n
suosio
bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
suosittu
taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa

populizm pɔˈpulʲism̥ n
populismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

por pɔr n
purjo
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych;

pora ˈpɔra n
aika
pewien okres, czas trwania czegoś
stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
vuodenaika
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

porażenie n
sähköisku
(medycyna, medyczny) zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe

porażka pɔˈraʃka n
tappio
przegrana bitwa

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
posliini
masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
pornografia
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
pornografinen siveetön
związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja n
pornokratia
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

poronienie ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
keskenmeno
(medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

poronić v
saada keskenmeno
(medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

porost ˈpɔrɔst n
jäkälä
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

porowatość n
huokoisuus
cecha tego, co jest porowate, co ma pory

port pɔrt n
satama
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;
(informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;
(potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)

portal ˈpɔrtal n
portaali
(architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego;
(informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;

portfel ˈpɔrtfɛl n
lompakko
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

portier ˈpɔrtʲjɛr n
talonmies
(urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

portmonetka n
lompakko
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

portowy pɔrˈtɔvɨ adj
satama-
związany z portem, dotyczący portu

portret ˈpɔrtrɛt n
muotokuva
dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
portugalilainen portugali
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
portugali
język urzędowy Portugalii;

portugalskość n
portugalilaisuus
typowo portugalski charakter czegoś, kogoś

portyk n
portiikki
(architektura, architektoniczny) przednia część budowli przed wejściem głównym, z rzędem kolumn;

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
luutnantti
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poryw n
puuska
nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury

porywacz pɔˈrɨvaʧ̑ n
kidnappaaja
człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
viinimarja herukka
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
järjestys
kolejność czegoś
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
siivous
porządki czynność sprzątania, porządkowania

poród ˈpɔrut n
synnytys
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
vertailu
(rzeczownik odczasownikowy) od: porównać

porównawczy adj
vertaileva
opierający się na porównaniu

porównywalny adj
vertailukelpoinen
na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
verrata
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręba n
aukea
(leśnictwo) obszar lasu, na którym zostały wycięte drzewa

poręczyciel n
takaaja
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto poręcza czyjeś wierzytelności

posag ˈpɔsak n
myötäjäiset
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
omistaja
ktoś, kto coś ma, posiada

posiadanie ˌpɔɕaˈdãɲɛ n
omistajuus
(rzeczownik odczasownikowy) od: posiadać

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
omistaa omata
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

posiadłość pɔˈɕadwɔɕʨ̑ n
alusmaa
teren i zabudowania należące do kogoś

posiłek pɔˈɕiwɛk n
ateria
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

posrebrzać pɔˈsrɛbʒaʨ̑ v
hopeoida
pokrywać coś warstwą srebra

post pɔst n
paasto
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
czas obowiązywania postu (1.1)

postać ˈpɔstaʨ̑ n
hahmo
bohater utworu literackiego, filmu
określenie istoty, wyglądu, sylwetki
zewnętrzna forma, kształt czegoś

postprodukcja n
jälkituotanto
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

postulować ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑ v
postuloida
proponować lub domagać się czegoś

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
edistyminen
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowy ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ adj
edistyksellinen
wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu

poszukiwacz ˌpɔʃuˈcivaʧ̑ n
etsijä
osoba, która czegoś poszukuje

posłuszeństwo n
kuuliaisuus
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłuszny pɔˈswuʃnɨ adj
kuuliainen
spełniający bez protestu polecenia

pot pɔt n
hiki
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potas ˈpɔtas n
kalium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potaż ˈpɔtaʃ n
potaska
(chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3);

potem ˈpɔtɛ̃m adv
sitten
później, w chwili następnej

potencjalny ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ adj
mahdollinen
możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
jälkeläinen
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
jälkeläiset
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
tarve
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzeba jest matką wynalazków pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf proverb
hätä keinon keksii
to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
tarpeellinen
taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
tarvita
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrzeszcz ˈpɔṭʃɛʃʧ̑ n
harmaasirkku
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza calandra, mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu;

potrzos n
pajusirkku
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza schoeniclus, ptak z rodziny trznadlowatych

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
vahvistus
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potwór ˈpɔtfur n
hirviö
straszny stwór

potęga pɔˈtɛ̃ŋɡa n
potenssi
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania;
coś potężnego
przeważająca siła i skuteczność

poufały adj
liian tuttavallinen
taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków

poufność n
luottamuksellisuus
cecha tego, co poufne; cecha tych, którzy są poufni

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
luottamuksellinen
tajny, powierzony w sekrecie

powaga pɔˈvaɡa n
vakavuus
zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom

poważnie pɔˈvaʒʲɲɛ adv
vakavasti
w sposób poważny

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
vakava
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
mający uznanie u innych osób
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
odpowiedzialny, godny zaufania

powiedzenie ˌpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
sanonta
przysłowie, maksyma, popularne zdanie

powieka pɔˈvʲjɛka n
silmäluomi
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃxʲɲa pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ n
pinta
zewnętrzna strona
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy

powierzchownie ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ adv
pinnallisesti
w sposób powierzchowny

powierzchowny adj
pinnallinen
taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

powieszenie ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
hirttäjäiset
jeden ze sposobów wykonywania kary śmierci;

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
ilma
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;

powieściopisarz ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ n
romaanikirjailija
autor powieści

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
romaani
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powodować ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑ v
aiheuttaa
być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
onnea
wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powojenny adj
sodanjälkeinen
taki, który dzieje się po wojnie

powoli pɔˈvɔlʲi adv
hitaasti
wolno, z małą prędkością

powolność n
hitaus
cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

powrót ˈpɔvrut n
paluu
ponowne osiągnięcie tego samego stanu, sytuacji
ponowne przybycie do tego samego miejsca
wznowienie wykonywania czegoś po przerwie

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
kapina
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstanie warszawskie pɔˈfstãɲɛ varˈʃafsʲcɛ n
Varsovan kansannousu
(historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;

powszechnie pɔˈfʃɛxʲɲɛ adv
tavallisesti
w sposób powszechny

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
toistaa
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powyżej pɔˈvɨʒɛj preposition
edellä
znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś

powód ˈpɔvut n
syy
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
tulva
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;
ryöppy
(przenośnie, przenośnia) potok (np. słów), mnogość

powój ˈpɔvuj n
kiertokasvi
(botanika, botaniczny) Convolvulus, liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych;

powściągliwy adj
pidättyväinen
potrafiący zachować opanowanie, mający umiar

pozamałżeński ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
avioliiton ulkopuolinen
odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania

pozarządowy ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔvɨ adj
kansalainen
działający poza rządem

pozaziemski adj
avaruus
pochodzący spoza Ziemi

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
tervehdys
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

poziom ˈpɔʑɔ̃m n
taso
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
etap gry komputerowej
stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju
wartość jakiejś mierzalnej wielkości

poziom morza ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa n
merenpinnan taso
(geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości;

poziomka pɔˈʑɔ̃mka n
ahomansikka metsämansikka
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;

poziomo adv
vaakasuoraan
równolegle do podłoża

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
vaakasuora
prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznać ˈpɔznaʨ̑ v
tutustua
zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie
nawiązać znajomość z kimś

pozornie adv
näennäisesti ilmeisesti nähtävästi
sprawiając wrażenie prawdziwego

pozorny pɔˈzɔrnɨ adj
näennäinen
nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego

pozostawać ˌpɔzɔˈstavaʨ̑ v
jäädä jäljelle
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś
być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się
zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś

pozwalać pɔˈzvalaʨ̑ v
sallia antaa suoda
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
asento
konkretne ułożenie ludzkiego ciała

pozycja misjonarska n
lähetyssaarnaaja
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;

pozłacać v
kullata
pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor

połabski n
polabi
język połabski;

połowa pɔˈwɔva n
puolikas
jedna z dwóch równych części całości

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
sijainti
miejsce znajdowania się czegoś
warunki, w jakich znajduje się dana osoba lub obiekt

położnica n
synnyttäjä
kobieta w okresie połogu

położnictwo n
synnytysoppi
(medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu

południe pɔˈwudʲɲɛ n
etelä
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
keskipäivä puolipäivä
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południk pɔˈwudʲɲik n
meridiaani
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południowiec n
etelämaalainen
(historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) osoba z południowych stanów USA, zwłaszcza w kontekście wojny secesyjnej
osoba z południa, z krajów na południu

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
lounainen
będący na południowym zachodzie

południowoafrykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
eteläafrikkalainen
odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowoamerykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
eteläamerikkalainen
dotyczący Ameryki Południowej

południowoeuropejski adj
eteläeurooppalainen
odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
eteläkorealainen
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
etelä
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
kaakko
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
lounas
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać v
nielaista
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

połączenie ˌpɔwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
yhteys
(rzeczownik odczasownikowy) od: połączyć

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
sukka
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
paastota
przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek pɔˈɕladɛk n
pakara
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

pośmiertnie adv
postuumisti
po śmierci

pośmiertny adj
kuolemanjälkeinen
zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci

pośpiech ˈpɔɕpʲjɛx n
kiire
spieszenie się, robienie czegoś szybko

pośredni pɔˈɕrɛdʲɲi adj
epäsuora
nie odnoszący się do czegoś wprost; nie dotyczący czegoś bezpośrednio

pośrednik n
välittäjä
osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami

poświerka pɔˈɕfʲjɛrka n
lapinsirkku
(ornitologia, ornitologiczny) Calcarius lapponicus, ptak z rodziny trznadlowatych, gnieżdżący się na dalekiej północy Europy i Syberii;

poświęcenie ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
omistautuminen
skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś

pożar ˈpɔʒar n
palo tulipalo
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożyczać pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑ v
lainata
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
dawać coś komuś na pewien czas

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
laina
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyteczny idiota ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ iˈdʲjɔta n
hyödyllinen idiootti
ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy;

pożywienie ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
ravinto
jedzenie, pokarm, strawa

pożywny pɔˈʒɨvnɨ adj
nutritiivinen
posilny, wzmacniający, sycący

pożądanie ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ n
halu
pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

pożądać pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
himoita
bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć
czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie

praca ˈpraʦ̑a n
työ
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;

praca domowa ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva n
kotitehtävä läksy
(szkolnictwo, szkolny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
työnantaja
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracoholik ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲik n
työnarkomaani
osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
työskennellä tehdä työtä
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
ahkera
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
isoisoisä
ojciec dziadka lub babci

pragmatyczny adj
pragmaattinen
oparty na przyczynowych związkach wydarzeń
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
jano
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;

praindoeuropejski ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
indoeurooppalainen kantakieli
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej

prairial n
prairial
nazwa dziewiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

prajęzyk n
kantakieli
język, z którego wywodzą się inne języki;

prakseologia ˌpraksɛɔˈlɔɟja n
prakseologia
nauka dotycząca norm i reguł sprawnego i efektywnego działania;

praktycznie adv
käytännöllisesti katsoen
blisko stanu rzeczywistego

praktyczny prakˈtɨʧ̑nɨ adj
käytännöllinen
związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce

praktyka ˈpraktɨka n
ammatinharjoittaminen
doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej
okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie
wykonywanie zawodu
świadoma i celowa działalność ludzka

praktykant n
harjoittelija
ktoś, kto odbywa praktykę zawodową

pralka ˈpralka n
pesukone pyykkikone
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia ˈpralʲɲa n
pesula
miejsce, w którym pierze się odzież

pranie ˈprãɲɛ n
pesu
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych

prapradziad praˈpraʥ̑at n
isoisoisoisä
ojciec pradziada

prasa ˈprasa n
lehdistö
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji;

prasowanie ˌprasɔˈvãɲɛ n
silittäminen
wygładzanie ubrania za pomocą żelazka

prasować praˈsɔvaʨ̑ v
silittää
wygładzać ubranie za pomocą żelazka

prasłowiański n
kantaslaavilainen
martwy język, od którego wywodzą się wszystkie obecne języki słowiańskie;

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
ihmisoikeudet
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa kobiet n
naisten oikeudet
uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach;

prawa zwierząt ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt n
eläinten oikeudet
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda ˈpravda n
totuus
treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
todennäköisyys
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1);
szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
luultavasti
przypuszczalnie, być może

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
todennäköinen
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
todellinen tosi
rzeczywisty

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ proverb
hädässä ystävä tunnetaan
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawica praˈvʲiʦ̑a n
oikeisto
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej

prawie ˈpravʲjɛ particle
melkein lähes
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawnik ˈpravʲɲik n
juristi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba posiadająca wykształcenie prawnicze

prawnuczka praˈvnuʧ̑ka n
lapsenlapsenlapsi
córka wnuka lub wnuczki

prawnuk ˈpravnuk n
lapsenlapsenlapsi
syn wnuczki lub wnuka

prawny ˈpravnɨ adj
juridinen
taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny

prawo ˈpravɔ n
laki
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
ajokortti
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo pierwszej nocy ˈpravɔ ˈpʲjɛrfʃɛj ˈnɔʦ̑ɨ n
ensiyön oikeus
w feudalnej Europie i u niektórych ludów pierwotnych: prawo spędzenia z żoną wasala lub poddanego jej nocy poślubnej

prawo publiczne ˈpravɔ puˈblʲiʧ̑nɛ n
julkisoikeus
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;

prawosławny ˌpravɔˈswavnɨ adj
ortodoksinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia

prawość ˈpravɔɕʨ̑ n
rehtiys
cecha tego, kto jest prawy

prawy ˈpravɨ adj
oikea
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
praseodyymi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prałat ˈprawat n
prelaatti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższy dostojnik w Kościele katolickim;

prażyć ˈpraʒɨʨ̑ v
paistaa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu

precel n
rinkeli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;

precesja prɛˈʦ̑ɛsʲja n
prekessio
(fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;

preeklampsja n
pre-eklampsia raskausmyrkytys
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu

prefiks ˈprɛfʲiks n
etuliite prefiksi
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoria ˌprɛxʲiˈstɔrʲja n
esihistoria
okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma;

prehistoryczny adj
esihistoriallinen
związany z prehistorią

prekariat prɛˈkarʲjat n
prekariaatti
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;

prekognicja ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja n
prekognitio
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

prekursor prɛˈkursɔr n
esiaste
osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
pääministeri
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
ensi-ilta
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenatalny adj
prenataali
(medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego

preparat prɛˈparat n
preparaatti
substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania

preria n
preeria
(geografia, geograficzny) równinne stepy w centralnej części Ameryki Północnej;

pretor ˈprɛtɔr n
preetori
(starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;

pretorianin n
pretoriaani
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;

prezbiteriański adj
presbyteerinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z prezbiterianizmem, prezbiterianami

prezbiterium ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm n
kuori
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
lahja
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezentacja ˌprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
esitelmä esitys
wystawienie czegoś na pewnym forum

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
kondomi
(seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
presidentti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prezydentura ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura n
presidentinvirka presidenttiys
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bycie prezydentem
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem

prima aprilis ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis n
Aprillipäivä
dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce;

priorytet prʲjɔˈrɨtɛt n
prioriteetti
pierwszeństwo przysługujące czemuś

problem ˈprɔblɛ̃m n
ongelma probleema
coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

problematyczny ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
ongelmallinen
budzący zastrzeżenia lub niepewny

proboszcz ˈprɔbɔʃʧ̑ n
pastori
(kościelny) ksiądz zarządzający parafią;

probówka n
koeputki
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

proca ˈprɔʦ̑a n
ritsa
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procedura ˌprɔʦ̑ɛˈdura n
aliohjelma
(informatyka, informatyczny) wydzielona część programu;
określone reguły postępowania w jakiejś sprawie

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
prosentti
(matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
prosessi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie
(informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
prosessori suoritin
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

proch strzelniczy ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ n
ruuti
materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
tuotanto valmistaminen valmistus
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkt ˈprɔdukt n
tuote
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej
(matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego;
rezultat pracy twórczej
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa
w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;
(lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu

profesjonalny adj
ammatillinen
uprawiający swój zawód jak należy
uprawiany dobrze jako zawód, wykonywany znakomicie, na wysokim poziomie

profesor prɔˈfɛsɔr n
professori opettaja
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;

profilaktyczny adj
ennalta ehkäisevä
(medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom

profilaktyka przedekspozycyjna n
altistusta edeltävä estohoito
(medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS

prognoza prɔˈɡnɔza n
ennuste
przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody n
sääennuste
przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program ˈprɔɡrãm n
ohjelma
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań

program telewizyjny n
televisio-ohjelma
(telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;

programowalny adj
ohjelmoitava
taki, który można zaprogramować

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
ohjelmointi
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;

programować ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑ v
ohjelmoida
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

projekcja prɔˈjɛkʦ̑ʲja n
projektio sijoittaminen
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;

projekt ˈprɔjɛkt n
hanke suunnitelma
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu

prokariont n
alkeistumallinen esitumainen
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów
(biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych

prokariotyczny adj
esitumallinen
(biologia, biologiczny) nie posiadający w komórce wyodrębnionego jądra

prokreacja n
lisääntyminen
(biologia, biologiczny) płodzenie i rodzenie potomstwa

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
syyttäjä
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

proletariat ˌprɔlɛˈtarʲjat n
alaluokka
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
(socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją

prolog ˈprɔlɔk n
prologi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;

prom prɔ̃m n
lautta autolautta
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promet ˈprɔ̃mɛt n
prometium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promieniotwórczy adj
radioaktiivinen
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z promieniotwórczością, mający cechy promieniotwórczości

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
säteily
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
säde
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała

promować prɔ̃ˈmɔvaʨ̑ v
kannattaa
działać w celu podniesienia popularności czegoś

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
propaganda
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propan ˈprɔpãn n
propaani
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;

proponować ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
ehdottaa
zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
ehdotus
coś, co się komuś proponuje

propriocepcja ˌprɔprʲjɔˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
asentoaisti
(fizjologia, fizjologiczny) zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała

proroczo adv
profeetallisesti
w sposób proroczy

prorok ˈprɔrɔk n
profeetta
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokini ˌprɔrɔˈcĩɲi n
profeetta
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
pyytää
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię ˈprɔɕɛ n
porsas
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia

proso ˈprɔsɔ n
hirssi
(botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa;

prosta ˈprɔsta n
suora
(matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostata prɔˈstata n
eturauhanen
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
suorakulmio
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
suorakulmainen
mający kształt prostokąta

prostopadłościan ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn n
kuutiomainen
(geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami;

prostopadły ˌprɔstɔˈpadwɨ adj
kohtisuora
tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty

prostować v
tasasuunnata
(fizyka, fizyczny) przekształcać ze zjawiska zmieniającego się w czasie w stałe
dokonywać korekty; usuwać pomyłki, wady

prosty ˈprɔstɨ adj
suora
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
prostituutio
proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
prostituoitu
(książkowy) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne

proszek ˈprɔʃɛk n
jauhe
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia n
leivinjauhe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszę ˈprɔʃɛ
olkaa hyvä
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
protaktinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protekcjonistyczny adj
protektionistinen
(ekonomia, ekonomiczny) związany z protekcjonizmem; realizujący politykę protekcjonizmu

protekcjonizm ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
protektionismi
(ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;

protel n
maasusi
(zoologia, zoologiczny) Proteles cristata, drapieżnik lądowy;

protest ˈprɔtɛst n
protesti
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
protestantismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

protokół prɔˈtɔkuw n
pöytäkirja
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton ˈprɔtɔ̃n n
protoni
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

prototyp prɔˈtɔtɨp n
prototyyppi
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;

prowadzenie ˌprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
johtaminen
(rzeczownik odczasownikowy) od: prowadzić

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
viedä
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci n
oksitaani
jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
lääni
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
(biologia, biologiczny) obszar posiadający charakterystyczną florę i faunę
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo;

prowokacja ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja n
provokaatio
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody

prowokacyjny ˌprɔvɔkaˈʦ̑ɨjnɨ adj
provokatiivinen
zaczepny, mający charakter prowokacji

prozaiczność n
proosallisuus
cecha tego, co prozaiczne, przyziemne, powszednie

prozaiczny adj
proosa
zwyczajny, niewyszukany, mało interesujący

prozodia prɔˈzɔdʲja n
metriikka
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi

prozopagnozja ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja n
kasvosokeus
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy;

prośba ˈprɔʑba n
pyyntö
uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

prymas ˈprɨ̃mas n
kädellinen
(kościelny) tytuł honorowy niektórych arcybiskupów katolickich oraz anglikańskich;

prymatolog ˌprɨ̃maˈtɔlɔk n
primatologi
(zoologia, zoologiczny) zoolog - specjalista w dziedzinie prymatologii
(zoologia, zoologiczny) specjalistka w dziedzinie prymatologii

prymatologia ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja n
primatologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

prymitywny ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ adj
alkeellinen
(pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury
mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę

pryszcz prɨʃʧ̑ n
finni
krosta

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
suihka
(przenośnie, przenośnia) kąpiel brana pod urządzeniem (1.1)
suihka suihku
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatność n
yksityisyys
życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych;

prywatny prɨˈvatnɨ adj
henkilökohtainen
będący czyjąś osobistą własnością
dotyczący czyichś osobistych spraw
wynajęty do osobistego użytku
(informatyka, informatyczny) o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy
nie dla każdego dostępny
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)
niereprezentujący żadnej instytucji

prywatyzacja ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja n
yksityistäminen
(ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
lumikello
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebój n
hitti menestys
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przechodni pʃɛˈxɔdʲɲi adj
siirtyvä
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przechodzień pʃɛˈxɔʥ̑ɛ̇̃ɲ n
ohikulkija
osoba idąca ulicą lub chodnikiem

przechowalnia bagażu ˌpʃɛxɔˈvalʲɲa baˈɡaʒu n
matkatavarasäilö
miejsce, w którym podróżujący może czasowo zostawić swój bagaż

przeciek ˈpʃɛʨ̑ɛk n
vuoto
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej
wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
pilkku
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;
w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
vasta-aine
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
vastakohta
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
vastakkainen
(matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie;
o sprzecznych z kimś celach
znajdujący się naprzeciw czegoś

przeciwprostokątna n
hypotenuusa
(matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwwaga n
vastapaino
(technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeciętnie adv
keskimääräisesti
tak jak zwykle, bez zaangażowania

przeciętny pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ adj
keskimääräinen
niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;
(potocznie, potoczny) banalny, nieskomplikowany, prosty
(statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy

przed pʃɛt preposition
edessä aikaisemmin
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
edessä
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przedchrześcijański ˌpʃɛtxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
esikristillinen
poprzedzający chrześcijaństwo, następujący przed pojawieniem się chrześcijaństwa

przeddzień ˈpʃɛdʲʥ̑ɛ̇̃ɲ n
aatto
(książkowy) dzień poprzedni, dzień poprzedzający

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
erityisesti varsinkin
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedmałżeński ˌpʃɛdmawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
esiaviollinen
następujący (zawierany, odbywany, wykonywany) przed zawarciem małżeństwa

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
lähiö
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
kouluaine
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania
esine
rzecz, obiekt nieożywiony

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
toiseksi viimeinen
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
käytävä
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń

przedporodowy adj
antenataalinen
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący przed porodem, poprzedzający poród

przedpotopowy ˌpʃɛtpɔtɔˈpɔvɨ adj
aataminaikainen
(potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki

przedpołudnie ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ n
aamupäivä
okres pomiędzy rankiem a południem

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
kyynärvarsi
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedsionek n
eteinen
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego, w obrębie błędnika
(architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
yrittäjä
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczość ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʧ̑ɔɕʨ̑ n
yrittäjyys
nauka lub sztuka podejmowania ryzyka i innowacyjności w budowaniu biznesu
zespół cech człowieka stanowiących o chęci i powodzeniu w załatwianiu różnych spraw (bycie przedsiębiorczym)
yritteliäisyys
ogół przedsiębiorców i przedsiębiorstw

przedsiębiorczy adj
yritteliäs
zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
yritys
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsięwzięcie ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
aie
zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjäʨ̑ v
esittää
zapoznać kogoś z kimś, zaprezentować komuś kogoś

przedstawiciel ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl n
edustaja
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś

przedszkolanka ˌpʃɛṭʃkɔˈlãnka n
lastentarhanopettaja
(potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
lastentarha päiväkoti
(szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedtem ˈpʃɛtːɛ̃m pronoun
ennen
w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
ennenaikainen
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwcześnie pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
ennen aikojaan
zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
toissa päivänä
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedział ˈpʃɛʥ̑aw n
aitio
(kolejnictwo) jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest wagon;

przegroda n
väliseinä
coś co dzieli lub oodziela

przegroda nosowa pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva n
nenän väliseinä
(anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części;

przejrzały adj
ylikypsä
o roślinach i ich owocach: zbyt dojrzały, nadpsuty

przejęzyczenie ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
lapsus
rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi przez człowieka (a nie przez maszynę) w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;

przejście dla pieszych n
suojatie
miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przejście graniczne n
rajanylitys
miejsce służące do przekraczania granicy państwa

przejście podziemne n
alikäytävä
budowla zapewniająca możliwość przejścia pod szlakiem komunikacyjnym;

przekaźnik pʃɛˈkaʑɲik n
rele
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
kirous
klątwa, życzenie komuś źle
kirosana
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

przekomarzać się ˌpʃɛkɔ̃ˈmaʒaʨ̑‿ɕɛ v
kiusoitella
żartując, spierać się z kimś

przekroczenie prędkości n
ylinopeus
(motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekroczyć Rubikon pʃɛˈkrɔʧ̑ɨʨ̑ ruˈbʲikɔ̃n v
ottaa ratkaiseva askel
zrobić decydujący krok; przekroczyć granicę, za którą decyzja jest nieodwołalna

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
välipala
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

przekątna pʃɛˈkɔ̃ntna n
lävistäjä
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

przekładalny adj
siirrettävä
taki, który da się przełożyć

przeludnienie ˌpʃɛludʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
liikakansoitus
sytuacja, w której liczba ludności przekracza znacząco pojemność środowiska

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
väkivalta
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemoc domowa n
perheväkivalta
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
teollisuus
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysłowiec n
teollisuudenharjoittaja
właściciel zakładu przemysłowego

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
teollinen
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przenikać v
tunkeutua
przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym

przenikliwy ˌpʃɛ̃ɲikˈlʲivɨ adj
akuutti
intensywnie odczuwany, uderzający swoją mocą, intensywnością

przenosić pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
kantaa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc

przenośny pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ adj
kannettava
pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeor n
priori
(kościelny) zastępca opata

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
abbedissa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepaska pʃɛˈpaska n
lannevaate
(zobacz) przepaska biodrowa

przepaska biodrowa pʃɛˈpaska bʲjɔˈdrɔva n
lannevaate
skąpe odzienie zakładane w pasie, w formie paska z tkaniny, chusty lub sznurka

przepis ˈpʃɛpʲis n
resepti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy
(przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania
järjestyssääntö
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zasada prawna
autorytatywna reguła, regulacja

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
viiriäinen
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepiórnik n
pyyjuoksija
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Turnicidae;

przepona pʃɛˈpɔ̃na n
pallea
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przepowiednia ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa n
profetia
wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
anteeksi
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przepuklina n
tyrä
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepust ˈpʃɛpust n
siltarumpu
rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem;

przepustka n
kulkulupa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;
lomalupa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
virtaama
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się kogoś lub czegoś z jednego miejsca do drugiego
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

przerażający adj
karmiva
taki, który budzi grozę, strach

przerwa ˈpʃɛrva n
välitunti
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś

przesada pʃɛˈsada n
liioittelu
wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
liioitella
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości
przekraczać jakąś granicę, przeginać w czymś

przesilenie n
päivänseisaus
(astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

przesilenie letnie n
kesäpäivänseisaus
(astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego

przesilenie zimowe n
talvipäivänseisaus
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;

przesmyk ˈpʃɛsmɨk n
kannas
(geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
vanhentunut
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestraszyć pʃɛˈstraʃɨʨ̑ v
pelottaa
wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestronny pʃɛˈstrɔ̃nːɨ adj
tilava
taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni

przestrzegać pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
noudattaa
stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem

przestrzenny adj
spatiaalinen
dotyczący przestrzeni

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
tila
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
określony obszar
avaruus
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
ulkoavaruus
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a n
rikollinen
osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
rikos
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesuwać pʃɛˈsuvaʨ̑ v
siirtää
zmieniać położenie

przesyłka pʃɛˈsɨwka n
lähetys
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

przeszczep ˈpʃɛʃʧ̑ɛp n
elinsiirto
(medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała
(medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

przeszkadzać pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑ v
häiritä
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
este
coś, co przeszkadza, utrudnia
(sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
menneisyys
wszystko to, co już się wydarzyło;

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
taikausko
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
taikauskoinen
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przesłanka pʃɛˈswãnka n
edellytys
okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przesłuchiwać v
kysyä
wypytywać kogo w czasie śledztwa

przetacznik n
tädyke
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

przewaga pʃɛˈvaɡa n
etu
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający adj
vallitseva enemmistössä oleva
będący w większej ilości lub liczbie

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
enimmäkseen
w przeważającej części

przewidywalny adj
ennalta arvattava
taki, który daje się przewidzieć

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑ v
aavistaa
prognozować przyszłe zdarzenia

przewodniczący ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
puheenjohtaja
osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
johde
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
saksipotku
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przez pʃɛs preposition
aikana
…czasu trwania czynności
halki
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
kautta
…przyczyny wykonania czynności

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
vilustuminen flunssa
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
kohtalo
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać
cel, dla którego służy dana rzecz

przełom ˈpʃɛwɔ̃m n
läpimurto
(książkowy) nagła, zasadnicza zmiana, zwrotny moment w czymś

przełyk ˈpʃɛwɨk n
ruokatorvi
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
lakana
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

prześladowanie ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ n
vainoaminen
powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp.

prześladowczy adj
ahdistava vainoava
związany z prześladowaniem — stałym wyrządzaniem krzywd, szykanowaniem lub nieustannym nagabywaniem

przeżuwacz pʃɛˈʒuvaʧ̑ n
märehtijä
(zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przeżyć ˈpʃɛʒɨʨ̑ v
jäädä eloon
pozostać przy życiu

przodek ˈpʃɔdɛk n
esi-isä
ktoś, od kogo ktoś pochodzi

prztyczek ˈpʃtɨʧ̑ɛk n
napsutus
lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk

przy pʃɨ preposition
läheisyydessä
…opisujący orientacyjny czas, okazję

przybity pʃɨˈbʲitɨ adj
masentunut
załamany, smutny, zmartwiony

przybliżony adj
likimääräinen
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przybywać pʃɨˈbɨvaʨ̑ v
saapua
docierać do pewnego miejsca

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
tulla
przybywać dokądś

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
painike
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem

przyczepa n
peräkärry
(motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
syy
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczółek n
sillanpää
(wojskowość, wojskowy) teren broniony za przeszkodą wodną;

przydawka pʃɨˈdafka n
määrite
(gramatyka) część zdania, będąca określeniem rzeczownika;

przydomek n
lempinimi
dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przygoda pʃɨˈɡɔda n
seikkailu
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
prepositio
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
ystävä
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
ystävätär
kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
ystävällinen
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia
(przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
ystävyys
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
ilo
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
miellyttävä mukava
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować pʃɨjˈmɔvaʨ̑ v
vastaanottaa
odbierać coś (rzecz, informację)

przyjęcie pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
vastaanotto
uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji

przykazanie ˌpʃɨkaˈzãɲɛ n
määräys
kategoryczne polecenie, nakaz

przykład ˈpʃɨkwat n
esimerkki
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem

przykładowo adv
esimerkiksi vaikka
na przykład

przylistek n
korvake
(botanika, botaniczny) wyrostek u nasady liści

przylądek pʃɨˈlɔ̃ndɛk n
niemeke
(geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego;

przymiarka pʃɨ̃ˈmʲjarka n
sovitus
przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
adjektiivi laatusana
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymiotnikowy ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ adj
adjektiivi
odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem

przymus ˈpʃɨ̃mus n
pakko
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś
wewnętrzna potrzeba zrobienia czegoś

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
sentään
najmniejszy akceptowalny zakres
nie mniej niż

przynęta n
syötti
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek pʃɨˈpadɛk n
sijamuoto
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;
sattuma
losowe, nieplanowane wydarzenie

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
sattumalta
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
sattumanvarainen
będący wynikiem przypadku

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
muistuttaa
przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś
zwracać komuś uwagę na coś zapomnianego, a ważnego

przyprawa pʃɨˈprava n
mauste
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przypuszczalnie adv
oletettavasti
prawdopodobnie, być może

przypływ n
nousuvesi
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca

przyroda pʃɨˈrɔda n
luonto
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
suffiksi
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przysadka mózgowa pʃɨˈsatka muzˈɡɔva n
aivolisäke
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów;

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
vala
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
vannoa
silnie deklarować, mocno obiecywać

przyssawka pʃɨˈsːafka n
imukuppi
miękka miseczka przysysająca się do podłoża po naciśnięciu
lonkero
narząd, który służy niektórym zwierzętom do przyczepiania się do podłoża

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
pysäkki
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
bussipysäkki linja-autopysäkki
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystawka pʃɨˈstafka n
alkupala
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;

przystojny pʃɨˈstɔjnɨ adj
komea
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
tulevaisuus
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
tuleva
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłona pʃɨˈswɔ̃na n
aukon halkaisija
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
sananlasku
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
adverbi
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przysłówkowy adj
adverbinen
(gramatyka) o funkcji przysłówka

przytulnie adv
kodikkaasti
domowo, ciepło, wygodnie

przytułek n
suoja
miejsce schronienia

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
etuoikeus
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywilej korzyści n
hyötynäkökohta
(sport, sportowy) zasada w piłce nożnej nakazująca sędziemu nieprzerywanie gry po faulu, gdy drużyna faulowana utrzymuje się przy piłce lub jest w korzystniejszej sytuacji niż przeciwnik

przywiązanie ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
riippuvuus
oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź

przywództwo n
johto
przewodzenie kimś lub czymś

przyznawać pʃɨzˈnavaʨ̑ v
myöntää
uznawać czyjąś przewagę, wyższość (i tym podobne, i temu podobne)
zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
kunnollinen
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie
właściwy, stosowny

przyśpieszenie ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
kiihdytys
(fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu;

przędza ˈpʃɛ̃nʣ̑a n
lanka
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

próba ˈpruba n
otos
statystyka: pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech
kokeilu
test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś
koe
usiłowanie dokonania czegoś

próbka ˈprupka n
näyte
mała porcja czegoś przeznaczona do badań

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
kokeilla
starać się coś zrobić

próchnica n
karies
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg pruk n
otenauha
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny
kynnys
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny
początek
wejście do domu
alaraja
wielkość graniczna

próżnia ˈpruʒʲɲa n
tyhjiö
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

próżność ˈpruʒnɔɕʨ̑ n
turhamaisuus
cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje

próżny ˈpruʒnɨ adj
turhamainen
mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu

prąd prɔ̃nt n
virta
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
(potocznie, potoczny) energia elektryczna

prądnica prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a n
generaattori
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną;

pręcik ˈprɛ̃ɲʨ̑ik n
hede
(botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
nopeus
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;

prędzej czy później ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j adv
ennemmin tai myöhemmin
w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy)

pręt prɛ̃nt n
mittakeppi
drążek, tyczka, witka
wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki

psalm psalm n
virsi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
psalmi virsi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

psalmodia n
psalmilaulu
śpiewanie psalmów

psalmodyczny adj
psalmi
związany z psalmodią, dotyczący psalmodii

psałterz n
psalttari
zbiór psalmów

pseudoefedryna n
pseudoefedriini
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

pseudohodowla ˌpsɛwdɔxɔˈdɔvla n
pentutehdas
niewłaściwa hodowla (nierasowych, nierodowodowych psów, rzadziej kotów, nieposiadających uprawnień hodowlanych) prowadzona, najczęściej w celach zarobkowych, przez niekompetentną, nieuprawnioną do tego osobę;

pseudonauka ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka n
näennäistiede pseudotiede
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;

pseudonim psɛwˈdɔ̃ɲĩm n
nimimerkki
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

psi psʲi pʲɕi adj
koira
dotyczący psa, określający psa, używany przy psie
charakterystyczny dla psa, mający cechy psa

psi psʲi pʲɕi n
psii
nazwa dwudziestej trzeciej litery alfabetu greckiego, ψ;

psianka ˈpʲɕãnka n
koiso
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
forelli taimen
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;
taimen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso lub potrawa z pstrąga (1.1)

psuć psuʨ̑ v
järkyttää
sprawiać, że przestaje być właściwe

psy szczekają, karawana idzie dalej ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj proverb
koirat haukkuvat ja karavaani kulkee karavaani kulkee, mutta koirat haukkuvat
można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu

psychiatra psɨˈxʲjatra n
psykiatri
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria psɨˈxʲjatrʲja n
psykiatria
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny adj
psykiatrinen
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychiczny psɨˈxʲiʧ̑nɨ adj
psyykkinen
związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi

psychoaktywny adj
psykoaktiivinen
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne

psychoanaliza n
psykoanalyysi
(psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
psykologia
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
psykologinen
dotyczący psychologii

psychopomp psɨˈxɔpɔ̃mp n
psykopompos
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;

psychoterapia n
psykoterapia
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;

psychotyczny adj
psykoottinen
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

psychoza psɨˈxɔza n
psykoosi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

psychoza poporodowa n
lapsivuodepsykoosi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie;

pszczelarstwo pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ n
mehiläishoito
(rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
mehiläishoitaja
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
mehiläinen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
vehnä
roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

pszenżyto pʃɛ̃n͇ˈʒɨtɔ n
ruisvehnä
(rolnictwo, rolniczy) sztuczna hybryda żyta i pszenicy;

ptak ptak n
lintu
(ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasi móżdżek ˈptaɕi ˈmuʒʤ̑ɛk idiom
kananaivo
(potocznie, potoczny) (ironicznie) o tępym, ograniczonym umyśle, także: określenie osoby, którą uważa się za głupią

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
lintuinfluenssa
(weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptaszarnia n
lintutalo
(przestarzałe, przestarzały) pomieszczenie lub woliera do hodowli ptaków

publicznie adv
julkisesti
w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

publiczny puˈblʲiʧ̑nɨ adj
julkinen
taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi

puch pux n
untuva
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
huuhkaja
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar ˈpuxar n
malja
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

puchaty adj
pehmeä
pokryty puchem

pud n
puuta
(jednostka miary) dawna rosyjska jednostka masy równa 40 ówczesnym funtom (16,38kg);

pudel ˈpudɛl n
puudeli
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder ˈpudɛr n
puuteri
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudło ˈpudwɔ n
telkkari
duże pudełko

puk-puk interjection
kop kop
onomatopeja naśladująca odgłos pukania, zwykle do drzwi

puls puls n
pulssi
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca
syke
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) częstotliwość z jaką uderza serce (następują skurcze i rozkurcze komór serca)

pulsar ˈpulsar n
pulsari
(astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

puma ˈpũma n
puuma
(zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

pumeks ˈpũmɛks n
hohkakivi
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;

punkt pũŋkt n
piste
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;

punkt widokowy n
näköalapaikka
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
näkökulma
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie

punktualnie ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ adv
täsmällisesti
dokładnie o wyznaczonej porze, nie spóźniając się

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
purppura
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

puryna n
puriini
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny;

purysta puˈrɨsta n
puhdasoppinen
osoba pedantycznie dbająca o czystość języka

puryzm n
oikeakielisyys
(językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej;

pustelnik puˈstɛlʲɲik n
erakko
człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie
(przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi

pustka n
tyhjyys
pusta, niewypełniona przestrzeń

pustułka puˈstuwka n
tuulihaukka
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty ˈpustɨ adj
tyhjä
niezawierający niczego

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
aavikko autiomaa
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie n
aavikoituminen
(geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
lehtopöllö
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszczyk mszarny ˈpuʃʧ̑ɨk ˈm̥ʃarnɨ n
lapinpöllö
(ornitologia, ornitologiczny) Strix nebulosa, gatunek sowy zamieszkujący lasy północnej Eurazji i Ameryki Północnej;

puszczyk uralski ˈpuʃʧ̑ɨk uˈralsʲci n
viirupöllö
(ornitologia, ornitologiczny) (Strix uralensis) duży ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;

puszka ˈpuʃka n
säilyketölkki
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puszysty adj
ilmava
o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści

puzdro n
tuppi
(zootechnika, zootechniczny) napletek niektórych gatunków ssaków domowych, np. koni

puzon n
pasuuna
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

pułapka puˈwapka n
ansa
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
zasadzka, podstęp

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
eversti
wyższy stopień oficerski niższy od generała;

pycha ˈpɨxa n
ylpeys
nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
Pyrrhoksen voitto
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pytanie pɨˈtãɲɛ n
kysymys
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ n
retorinen kysymys
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania;

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
kysyä
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pyton n
pyton
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny pytonów

pójdźka n
minervanpöllö
(ornitologia, ornitologiczny) nazwa ptaków z rodzaju Athene, z rodziny puszczykowatych;

pół puw numeralFraction
puoli
jedna z dwóch równych części całości

półbóg ˈpuwbuk n
puolijumala
(mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

półfinał n
semifinaali välierä
etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półka ˈpuwka n
hylly
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półkole n
puoliympyrä
(geometria) półokrąg, łuk stanowiący połowę obwodu koła;

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
puolikuu
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);

półkula puwˈkula n
pallonpuolisko
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
(geometria) połowa kuli;

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
puoliyö keskiyö
godzina 24:00
pohjoinen
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północnoamerykański adj
pohjoisamerikkalainen
związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

północnoeuropejski adj
pohjoiseurooppalainen
odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną

północnokoreański puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
pohjoiskorealainen
odnoszący się do Korei Północnej

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
pohja
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
koillinen
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
luode
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półnuta n
puolinuotti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca połowę całej nuty;

półpasiec puwˈpaɕɛʦ̑ n
vyöruusu
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półpauza n
lyhempi ajatusviiva
(termin typograficzny) znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości połowy firetu;

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
puolijohde
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półsamogłoska ˌpuwsãmɔɡˈwɔska n
puolivokaali
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej

półtora puwˈtɔra numeralFraction
puolitoista
jeden/jedno i pół

półwysep puwˈvɨsɛp n
niemimaa
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

półświatek n
alamaailma
(socjologia, socjologiczny) ludzie z marginesu społecznego

później ˈpuʑɲɛ̇j adv
myöhemmin
stopień wyższy od późno

późno ˈpuʑnɔ adv
myöhä
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

późny ˈpuʑnɨ adj
myöhäinen
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów

pączek ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
munkki
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;
silmu
(zdrobniale) od: pąk

pęcherz n
rakko
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia
(dawniej, dawny) dętka piłki nadmuchiwana powietrzem

pęcherz moczowy n
virtsarakko
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu

pęcherzyk żółciowy n
sappirakko
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci

pęd pɛ̃nt n
liikemäärä
(fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę;

pędzel ˈpɛ̃nʣ̑ɛl n
sivellin
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
napa
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina n
napanuora
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta n
pinsetit
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętla ˈpɛ̃ntla n
silmukka
(informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie
związany na powrót sznur lub drut

płaca ˈpwaʦ̑a n
palkka
zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
maksaa
dawać (przekazywać) pieniądze za coś

płakać ˈpwakaʨ̑ v
itkeä parkua vollottaa
wylewać łzy, ronić łzy

płakać nad rozlanym mlekiem ˈpwakaʨ̑ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m v
itkeä maahan kaatunutta maitoa
użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie

płaski ˈpwasʲci adj
litteä
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień

płaskonos pwaˈskɔ̃nɔs n
lapasorsa
(ornitologia, ornitologiczny) Anas clypeata, gatunek kaczki z grupy kaczek pływających o charakterystycznej budowie dzioba, spotykany również w Polsce;

płaszcz pwaʃʧ̑ n
takki
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

płaszczka ˈpwaʃʧ̑ka n
rausku
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
taso
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;

płatek ˈpwatɛk n
terälehti
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:

płaz pwas n
sammakkoeläin
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia;

płciowy ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ adj
sukupuoli
zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci

płetwa ˈpwɛtfa n
evä
(zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwa ogonowa n
pyrstöevä
(zoologia, zoologiczny) tylna płetwa zwierząt wodnych

płetwal błękitny n
sinivalas
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal;

płetwonurek ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk n
sammakkomies
nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą

płeć pwɛʨ̑ n
sukupuoli
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płodność ˈpwɔdnɔɕʨ̑ n
hedelmällisyys
(biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
liekki
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płonąć ˈpwɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
kuumottaa
być trawionym przez ogień
silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć

płot pwɔt n
aita
ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płoć pwɔʨ̑ n
särki
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rutilus rutilus, niewielka srebrzysta ryba eurazjatycka;

płucny adj
keuhko-
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
keuhko
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług pwuk n
aura
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płynnie adv
sulavasti
w sposób płynny, sprawnie

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
sujuva neste sulava
będący płynem

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
virrata
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku

płyta ˈpwɨta n
laatta
element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru

płyta główna ˈpwɨta ˈɡwuvna n
emolevy
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płytki ˈpwɨtʲci adj
laito
taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływactwo n
uiminen
(sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie

pływak ˈpwɨvak n
uimari
(sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem

pływanie synchroniczne n
taitouinti
(sport, sportowy) drużynowa dyscyplina sportowa będąca połączeniem pływania, gimnastyki oraz tańca;

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
uida
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

płód pwut n
sikiö
zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

płótno ˈpwutnɔ n
kanvaasi
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

quad kwɔt n
mönkijä
(motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

quesadilla n
quesadilla
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykańskie danie z kukurydzianej tortilli z roztopionym serem i różnorakim nadzieniem;

quiz n
tietokilpailu tietovisa
rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

rabarbar raˈbarbar n
raparperi
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

rabat ˈrabat n
alennus
obniżka ceny

rabin ˈrabʲĩn n
rabbi rabbiini
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rachatłukum ˌraxatˈwukũm n
lokum loukoum
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachunek raˈxũnɛk n
lasku
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

rachunek całkowy raˈxũnɛk ʦ̑awˈkɔvɨ n
integraalilaskenta
(matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;

racjonalizm ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
rationalismi
(filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu;
postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.;
preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi)

racjonalność ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
rationaliteetti
cecha tego, co racjonalne

racjonalny ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
rationaalinen
opierający się na logicznym rozumowaniu

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
suvaita
łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie))

rad rat n
radium
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rada ˈrada n
neuvo neuvosto
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
neuvo
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
neuvosto
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar ˈradar n
tutka
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radian ˈradʲjãn n
radiaani
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;

radiator raˈdʲjatɔr n
jäähdytin
(technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;

radio ˈradʲjɔ n
radio
instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;

radioaktywność n
radioaktiivisuus
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radiometr n
radiometri
(fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;

radioteleskop n
radioteleskooppi
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radiowóz raˈdʲjɔvus n
poliisiauto
samochód policyjny;

radon ˈradɔ̃n n
radon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radość ˈradɔɕʨ̑ n
ilo
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykał n
radikaali
ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
neuvoa
udzielać komuś rady
pysyä leivän syrjässä kiinni
na bieżąco pokonywać trudności

radło n
aatra
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie do spulchniania gleby bez odwracania skiby

radżastański adj
radžastani
związany z Radżastanem, dotyczący Radżastanu

rafa ˈrafa n
riutta
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafa koralowa ˈrafa ˌkɔraˈlɔva n
koralliriutta
rafa powstała z nagromadzenia pozostałości organizmów morskich, głównie szkieletów korali

rafineria ˌrafʲĩˈnɛrʲja n
jalostamo
zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca

rafinować ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑ v
jalostaa
poddawać procesowi rafinacji

raj raj n
paratiisi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
veroparatiisi
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajstopy rajˈstɔpɨ n
sukkahousut
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak rak n
syöpä
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;
jäärauta
(sport, sportowy) każdy z pary kolców alpinistycznych zakładanych na buty;
rapu
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;

rakieta raˈcɛta n
raketti
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;

rakieta śnieżna n
lumikenkä
nakładka na but pozwalająca chodzić po śniegu bez zapadania się;

rama ˈrãma n
kehys
oprawa obrazu, lustra lub szyby

ramadan rãˈmadãn n
ramadan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1)
dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego

ramen n
ramen-nuudeli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów;

ramię ˈrãmʲjɛ n
hartia
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego
olkavarsi
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym
käsi
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna
haara
w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę

ramka ˈrãmka n
kehys
mała rama, obramowanie np. z listewek

rana ˈrãna n
haava vamma
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

randka ˈrãntka n
heila
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
pyrstötiainen
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;

ranić ˈrãɲiʨ̑ v
haavoittaa
powodować kaleczenie
zadać ranę

ranny ˈrãnːɨ adj
haavoittunut
taki, który ma ranę

rano ˈrãnɔ n
aamu
wczesna pora dnia

ransomware n
kiristysohjelma
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

rap rap n
rap-musiikki
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl w muzyce;

raper ˈrapɛr n
räppäri
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

raport ˈrapɔrt n
raportti
szczegółowe sprawozdanie

raróg ˈraruk n
aavikkohaukka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

rasa ˈrasa n
rotu
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasistowski ˌraɕiˈstɔfsʲci adj
rasistinen
związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm ˈraɕism̥ n
rasismi
ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

rata ˈrata n
lyhennyserä
(finanse, finansowy) część długu, którą trzeba zapłacić w określonym terminie

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
pelastaa
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratownik raˈtɔvʲɲik n
uimavalvoja
osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku

ratunek raˈtũnɛk n
pelastaminen
pomoc w niebezpieczeństwie
uniknięcie niebezpieczeństwa

ratusz ˈratuʃ n
raatihuone kaupungintalo
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikacja n
ratifiointi vahvistus
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

raz 'razɨ ras n
kerta
pojedyncza realizacja czynności

razem ˈrazɛ̃m adv
yhdessä
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

rdza rʣ̑a n
ruoste
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzewieć ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑ v
ruostua
(technologia, technika, techniczny) o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się

rdzeń rʣ̑ɛ̃ɲ n
juuri
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;
suoritinydin
istota czegoś

rdzeń kręgowy n
selkäydin
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała

reagent rɛˈaɡɛ̃nt n
reagenssi
(chemia, chemiczny) odczynnik

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
vastavaikutus
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce

reaktancja ˌrɛakˈtãnʦ̑ʲja n
reaktanssi
(fizyka, fizyczny) wkład do oporności układu elektrycznego pojawiający się przy przepływie prądów zmiennych, związany z obecnością w tym układzie indukcyjności i pojemności; część urojona impedancji;

reaktor rɛˈaktɔr n
reaktori
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;
(fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

realistyczny adj
realistinen
oparty na trzeźwym patrzeniu na świat
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu

realizm n
realismi
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości

realizować ˌrɛalʲiˈzɔvaʨ̑ v
realisoida
wcielać w życie, urzeczywistniać coś

realny rɛˈalnɨ adj
oikea
(ekonomia, ekonomiczny) odniesiony do wzrostu cen

reanimacja n
elvytys
(medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania

rebetiko n
rebetiko
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

recepcja rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
vastaanotto
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
(książkowy) (sztuka) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

recepta n
resepti
(przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania
pisemne zlecenie wydania leku

recesja rɛˈʦ̑ɛsʲja n
taantuma
(ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

recytować v
lausua
wygłaszać z pamięci utwór literacki

reda n
reti
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redaktor rɛˈdaktɔr n
muokkaaja
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

reelekcja n
uudelleenvalinta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

refektarz rɛˈfɛktaʃ n
refektorio
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
kansanäänestys
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

reflektor rɛfˈlɛktɔr n
ajovalo
(technologia, technika, techniczny) lampa z reflektorem (1.1) dająca kierunkowy strumień światła

reforma rɛˈfɔrma n
reformi
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy

reformacja ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja n
uskonpuhdistus
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;

reformować v
uudistaa
dokonywać reformy

refować rɛˈfɔvaʨ̑ v
reivata
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek

refrakcja rɛfˈrakʦ̑ʲja n
taittuminen
(fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;

refren ˈrɛfrɛ̃n n
kertosäe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regał ˈrɛɡaw n
hylly
mebel z półkami

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
sijaishallitsija
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

region ˈrɛɟɔ̃n n
alue
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii

regularnie ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
säännöllisesti
w sposób regularny

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
säännöllinen
(gramatyka) posiadający typową odmianę
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

reguła rɛˈɡuwa n
sääntö
zasada, według której należy postępować

reinkarnacja ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja n
jälleensyntyminen sielunvaellus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

reja n
raaka
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca;

rejestr ˈrɛjɛstr̥ n
rekisteri
spis danych, wykaz, lista
(językoznawstwo, językoznawczy) forma języka zarezerwowana dla pewnych celów funkcjonalnych lub pewnej sytuacji komunikatywnej;

rejs n
laivamatka
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin ˈrɛcĩn n
hai
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama rɛkˈlãma n
mainos mainostus
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

rekomendować ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑ v
suositella
dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekonstrukcja n
rekonstruktio
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekonwalescent ˌrɛkɔ̃nvaˈlɛsʦ̑ɛ̃nt n
toipilas
(medycyna, medyczny) pacjent powracający do zdrowia po przebytej chorobie

rekrut ˈrɛkrut n
alokas
(wojskowość, wojskowy) nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska;

rekrutacja ˌrɛkruˈtaʦ̑ʲja n
rekrytointi
(wojskowość, wojskowy) nabór żołnierzy do służby wojskowej
przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;

rekwizyt rɛˈkfʲizɨt n
rekvisiitta
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;

relacja rɛˈlaʦ̑ʲja n
relaatio
nazwa lub rodzaj pokrewieństwa, powinowactwa
zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów

relief ˈrɛlʲjɛf n
kohokuva
płaskorzeźba;

religia rɛˈlʲiɟja n
uskonto
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
uskonnollinen
postępujący zgodnie z zasadami religii
dotyczący religii, opisujący religię

relikwia n
pyhäinjäännös
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

remake n
uudelleenfilmatisointi
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;

remis ˈrɛ̃mʲis n
tasapeli
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

remiz ˈrɛ̃mʲis n
pussitiainen
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda;

remont ˈrɛ̃mɔ̃nt n
peruskorjaus
doprowadzenie do stanu użyteczności

ren rɛ̃n n
renium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
poro peura
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma rɛ̃ˈnɔ̃ma n
maine
sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

repertuar ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar n
repertoaari
zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie

reportaż n
reportaasi
(literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

repozytorium ˌrɛpɔzɨˈtɔrʲjũm n
varasto
(informatyka, informatyczny) miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje

reprezentacja ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
edistaka
grupa osób, które występują w czyimś imieniu

reprezentant ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt n
edustaja
osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś

reprezentatywny ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈtɨvnɨ adj
edustava
oddający charakterystyczne właściwości populacji, z której pochodzi

republika rɛˈpublʲika n
tasavalta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
banaanitasavalta
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy;

republikanizm n
republikanismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu

requiem n
requiem
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) msza żałobna lub nabożeństwo;

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
ravintola
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

reszka ˈrɛʃka n
klaava
strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

reszta ˈrɛʃta n
vaihtoraha
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

retoryczny adj
retorinen
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką

retoryka n
retoriikka
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1)

retroaktywny adj
taannehtiva
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

retsina n
retsina
(spożywczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

reumatologia ˌrɛwmatɔˈlɔɟja n
reumatologia
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami reumatycznymi kości i stawów;

reumatyczny ˌrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
reuma
(medycyna, medyczny) związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi

reumatyzm rɛwˈmatɨsm̥ n
nivelreuma
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewidować ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑ v
tehdä henkilöntarkastus
przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego

rewolta rɛˈvɔlta n
kapina
zbrojny spisek, bunt

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
vallankumous
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucjonista ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
vallankumouksellinen
uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucyjny ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ adj
vallankumouksellinen
dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
revolveri
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezerwa n
reservi
powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia
zapas czegoś

rezerwacja ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja n
varaus
czynność rezerwowania czegoś
dowód zarezerwowania czegoś

rezerwat przyrody n
suojelualue
(ekologia, ekologiczny) obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce;

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑ v
varata
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy n
vaihtopelaaja
(sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

reżim n
hallintomuoto
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
ohjaaja
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

reżyserka n
johtajatar
kobieta uprawiająca zawód reżysera

rial rʲjal n
rial
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów arabskich;

riksza ˈrʲikʃa n
riksa
dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka

ring rʲĩŋk n
kehä
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

roast n
grillaus
(telewizja, telewizyjny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków;

robak ˈrɔbak n
aivomato
(medycyna, medyczny) pasożyt jelitowy wywołujący choroby u zwierząt i ludzi
mato
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;
(potocznie, potoczny) owad bądź bezkręgowiec, zwłaszcza o obłym kształcie i miękkim ciele
(informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;

robić ˈrɔbʲiʨ̑ v
tehdä valmistaa
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
tehdä
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
tehdä kärpäsestä härkänen
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

roboczy rɔˈbɔʧ̑ɨ adj
keskeneräinen
taki, który jest wstępną wersją, do dalszej obróbki
wykorzystywany do pracy

robot ˈrɔbɔt n
robotti
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robotyzacja ˌrɔbɔtɨˈzaʦ̑ʲja n
robotisaatio
proces zastępowania pracy ludzkiej pracą robotów lub maszyn na przykład w produkcji przemysłowej

rock rɔk n
rock
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
vuosipäivä
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

roczny ˈrɔʧ̑nɨ adj
vuosittainen
obejmujący czas roku
trwający przez rok

rod rɔt n
rodium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodnia ˈrɔdʲɲa n
arkegonio
(botanika, botaniczny) wielokomórkowe gametangium żeńskie mszaków, paprotników, nasiennych;

rodonit rɔˈdɔ̃ɲit n
rodoniitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o różowej barwie, używany jako materiał okładzinowy lub w jubilerstwie;

rodowity adj
syntyperäinen
urodzony w danym kraju, mieście, dzielnicy, pochodzący z danego kraju, miasta, dzielnicy

rodowód n
kantakirja
dokument potwierdzający przynależność zwierzęcia i jego przodków do określonej rasy
esivanhemmat
dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
suku
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
maskuliini
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
neutri
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
feminiini
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
artikkeli
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
määräinen artikkeli
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sisarus
brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
vanhempi
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
vanhemmat
ojciec i matka

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
heimo perhe
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;
perhe
rodzice wraz z ich dziećmi

rodzina językowa rɔˈʥ̑ĩna ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔva n
kielikunta
grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;

rodzina nuklearna n
ydinperhe
(socjologia, socjologiczny) rodzina składająca się z rodziców i dzieci;

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
synnyttää
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat

rodzynek rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk n
rusina
suszone winogrono

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
röntgenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogacz ˈrɔɡaʧ̑ n
aisankannattaja
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie) zdradzany mąż

rogówka n
sarveiskalvo
(anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej;

rok rɔk n
vuosi
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
karkausvuosi
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rok szkolny ˈrɔk ˈʃkɔlnɨ n
lukuvuosi
(szkolnictwo, szkolny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;

rok świetlny ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
valovuosi
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;

rola ˈrɔla n
rooli
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
funkcja, odpowiedzialność

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
maatalous
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolniczy rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
maataloudellinen
dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

rolnik ˈrɔlʲɲik n
maanviljelijä
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

romaji n
romaji
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;

romans ˈrɔ̃mãw̃s n
romanssi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miłosna pieśń liryczna
rakkausjuttu
związek miłosny osób niebędących parą małżeńską

romantyczny ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
romanttinen
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romański adj
romaaninen
wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany

romb rɔ̃mp n
neljäkäs
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

rondo ˈrɔ̃ndɔ n
kiertoliittymä liikenneympyrä
(motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;

ropa ˈrɔpa n
märkä
(medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
maaöljy
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć v
märkiä
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
paise
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropucha rɔˈpuxa n
rupikonna konna
(herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa ˈrɔsa n
kaste
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosiczka n
kihokki
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
kasvaa
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
powiększać swoje rozmiary, skalę

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
ahma
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rostbef ˈrɔzdbɛf n
paahtopaisti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
venäläinen venäjä
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
venäjä
język urzędowy Rosji;

rosły adj
kookas
słusznej budowy i wzrostu

rower ˈrɔvɛr n
polkupyörä pyörä
jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
pyöräilijä
osoba poruszająca się za pomocą roweru

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
epäjohdonmukaisuus
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbieżny adj
divergentti
(fizyka, fizyczny) o świetle cechujące się ujemną zbieżnością; o soczewce powodujący rozbieżność światła
(matematyka, matematyczny) o szeregach, funkcjach nie będący zbieżny, nie mający skończonej granicy
(rzadki, rzadko używany) oddzielny, rozproszony
rozchodzący się z jednego punktu w różne strony; o narastających różnicach

rozbitek rɔzˈbʲitɛk n
haaksirikkoinen
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa
osoba ocalała z katastrofy statku;

rozczarowanie ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ n
pettymys
niespełnienie oczekiwań

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
luku
(drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozdzielać rɔʑˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
jakaa
dokonywać podziału na części
rozdawać, dystrybuować coś między grupę ludzi lub zwierząt
rozgraniczać różne sprawy, kwestie, rzeczy
różnić ludzi w określonych kwestiach, powodować ich duchowy podział
sprawiać, że różne osoby przestają się kłócić, bić itp.

rozejm n
aselepo
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
synninpäästö
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
meritähti
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz ˈrɔskas n
käsky
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać v
johtaa
wydawać kategoryczne polecenia

rozkład ˈrɔskwat n
heikkeneminen
proces lub wynik gnicia
aikataulu
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

rozległy rɔzˈlɛɡwɨ adj
avara
posiadający znaczny zakres, zasięg

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
rosmariini
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z jednego z gatunków rodzaju rozmaryn (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskana ze świeżych lub wysuszonych liści rozmarynu (1.2)

rozmawiać rɔzˈmavʲjäʨ̑ v
puhua
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
koko
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmowa rɔzˈmɔva n
keskustelu
ustna wymiana zdań

rozmówki rɔzˈmufʲci n
fraasisanakirja
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

rozpaczać v
luopua
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
sepalus
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozpowszechniony adj
laaja
występujący powszechnie, często, na dużą skalę

rozprawa rɔsˈprava n
oikeudenkäynti
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy

rozpusta n
irstailu
brak moralności w sferze seksualnej

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
liuotin
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozpuszczalny adj
liukeneva
taki, który można rozpuścić

rozrzutny adj
tuhlaava
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa

rozstęp n
venytysjuova
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;

rozszerzenie n
laajennus
(informatyka, informatyczny) przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj;
(technologia, technika, techniczny) moduł pozwalający na zwiększenie funkcjonalności urządzenia

rozsądny rɔsˈːɔ̃ndnɨ adj
kohtuullinen
taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie n
hajamielisyys tarkkaamattomuus
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ adj
hajamielinen
nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może skoncentrować się

roztropność n
prudence
działanie z namysłem

roztwór ˈrɔstfur n
liuos
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum ˈrɔzũm n
järki
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
ymmärtää
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozważać rɔzˈvaʒaʨ̑ v
harkita
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozwidlenie ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ n
haara
miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozwijać rɔzˈvʲijäʨ̑ v
kehittää
prowadzić długotrwałą operację o rosnącej skali

rozwiązanie ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
ratkaisu
(matematyka, matematyczny) wynik
załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania

rozwiązywać ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
ratkaista
dochodzić do wyniku zadania, testu
szukać odpowiedzi na zagadkę
szukać sposobu usunięcia problemu

rozwód ˈrɔzvut n
avioero
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój ˈrɔzvuj n
kehitys
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

rozładować ˌrɔzwaˈdɔvaʨ̑ v
laukaista
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem

rozłam n
repeämä
utrata jedności

rozłożyć v
levittää
postawić coś złożonego w swej okazałości

roślina rɔɕˈlʲĩna n
kasvi
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślinny rɔɕˈlʲĩnːɨ adj
kasvi-
taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny

roślinożerca ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
kasvinsyöjä
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami

roślinożerny ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
kasvinsyöjä-
(zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rożen ˈrɔʒɛ̃n n
varras
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pręt z metalu do opiekania mięsa nad ogniem

rożeniec rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
jouhisorsa
(ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
elohopea
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubel ˈrubɛl n
rupla
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów wchodzących w przeszłości w skład ZSRR;

rubid ˈrubʲit n
rubidium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubin ˈrubʲĩn n
rubiini
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

rubinowy adj
rubiininpunainen
mający kolor rubinu

ruch rux n
liike
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
liikahdus
gest, ruszenie częścią ciała
liikenne
sposób poruszania się na drodze

ruchomy chodnik ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik n
liukukäytävä
urządzenie do poziomego transportu ludzi;

ruda ˈruda n
malmi
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

ruda darniowa n
suomalmi
skała osadowa o niewielkiej zawartości żelaza, powstająca na torfowiskach i innych podmokłych terenach;

rudzik ˈruʥ̑ik n
punarinta
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa ˈrufa n
perä
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rugby `rʌgbɪ ˈruɡbɨ n
rugby
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

ruina ruˈ<sup>j</sup>ĩna n
raunio
mocno zniszczona, opuszczona konstrukcja, zwykle budowla

rukola ruˈkɔla n
rucola
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) rokietta siewna, roślina warzywna i przyprawowa

rum rũm n
rommi
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumak ˈrũmak n
ratsu
rasowy koń

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
kamomilla
(botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumpel n
pinna
najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci kilkumetrowego ramienia

rumuński rũˈmũj̃sʲci adj
romanialainen romania
pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
romania
urzędowy język Rumunii;

rupia ˈrupʲja n
rupia
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rura ˈrura n
putki
przewód do transportu płynów;

rurociąg ruˈrɔʨ̑ɔ̃ŋk n
johto
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;

rusofobia ˌrusɔˈfɔbʲja n
russofobia
niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie

rusztowanie ˌruʃtɔˈvãɲɛ n
telineet
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruta ˈruta n
ruuta
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna

ruten ˈrutɛ̃n n
rutenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford ruˈtɛrfɔrt n
rutherfordium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rwa kulszowa ˈrva kulˈʃɔva n
iskias
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;

ryba ˈrɨba n
kala
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;

rybak ˈrɨbak n
kalastaja
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybik cukrowy ˈrɨbʲik ʦ̑uˈkrɔvɨ n
sokeritoukka
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepisma saccharina, gatunek bezskrzydłego owada często spotykanego w łazienkach i innych pomieszczeniach domowych;

rybitwa rɨˈbʲitfa n
tiira
(ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

rybołów rɨˈbɔwuf n
sääksi
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rybołówstwo n
kalastus
gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
ritari
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rydwan ˈrɨdvãn n
sotavaunut
dwukołowy wóz bojowy zaprzężony w dwa lub cztery konie

rygiel n
salpa
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla

ryj rɨj n
klyyvari
(zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt

rykoszet rɨˈkɔʃɛt n
kimmoke
(fizyka, fizyczny) odbicie się lecącego przedmiotu od jakiejś przeszkody, powodujące gwałtowną zmianę trajektorii lotu, lub ten odbijający się przedmiot;

rym rɨ̃m n
riimi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach

rymować rɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
riimitellä
tworzyć rymy

rynek ˈrɨ̃nɛk n
markkina
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;
tori
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)

rynna ˈrɨ̃nːa n
ränni
rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu

rysik n
osoitinkynä
(informatyka, informatyczny) narzędzie kształtem zwykle przypominające długopis, służące do obsługiwania urządzeń wyposażonych w ekran dotykowy;

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
piirtää
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia

rysownik rɨˈsɔvʲɲik n
piirtäjä
ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek rɨˈsũnɛk n
piirros
to, co zostało narysowane;

rytm rɨtm̥ n
rytmi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;
określony porządek powtarzający się okresowo

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
rituaali
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal n
kilpailija
osoba, która konkuruje w czymś

rywalizacja ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja n
kilpailu
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka
ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie

rywalizować v
otella
ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

ryza ˈrɨza n
riisi
(poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom;

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
riski
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryś rɨɕ n
ilves
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryś rudy n
punailves
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ryż rɨʃ n
riisi riisikasvi
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
(handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

rzadki ˈʒatʲci adj
harvinainen
zachodzący rzadko

rzadko ˈʒatkɔ adv
harvoin
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzadkość ˈʒatkɔɕʨ̑ n
harvinaisuus
coś, co jest rzadkie, nietypowe, zdarza się/występuje rzadko

rzecz ʒɛʧ̑ n
esine
wytwór materialny, przedmiot

rzeczniczka n
edustaja tiedottaja
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję

rzecznik n
edustaja
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
substantiivi nimisana
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
todellisuus
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie

rzeczywisty ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
todellinen
mający miejsce naprawdę

rzeczywiście ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ adv
todella
zgodnie z rzeczywistością, naprawdę, faktycznie

rzeka ˈʒɛka n
joki
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzekomy adj
oletettu
niebędący takim, za jakiego się go uważa

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
korjaaja
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
ammattitaito
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzepa n
nauris
(botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym;

rzepak ˈʒɛpak n
rapsi
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;

rzepka n
polvilumpio
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzepołuch n
vuorihemppo
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flavirostris, ptak z rodziny ziarnojadów;

rzeź ʒɛɕ n
verilöyly
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeźba ˈʒɛʑba n
veistos
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;
(sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
kuvanveistäjä
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
teurastamo
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
teurastaja
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
krassi
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni;

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
tippuri
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzodkiew n
retiisi
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rośliny (1.2)

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
retiisi
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
heittää
wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
heittää helmiä sikojen eteen
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzut dyskiem ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m n
kiekonheitto
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
rangaistuspotku
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut młotem ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m n
moukarinheitto
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
keihäänheitto
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzut rożny ˈʒut ˈrɔʒnɨ n
kulmapotku
(sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzygacz ˈʒɨɡaʧ̑ n
gargoili
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;

rzygać ˈʒɨɡaʨ̑ v
oksentaa
(grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
roomalainen
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rzymskokatolicki adj
roomalaiskatolinen
dotyczący Kościoła łacińskiego, związany z Kościołem obrządku łacińskiego

rząd ʒɔ̃nt n
lahko
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny;
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby
hallitus hallinto
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;
rivi
grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim

rząd marionetkowy ˈʒɔ̃nt ˌmarʲjɔ̃nɛtˈkɔvɨ n
nukkevaltio
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy;

rządowy ʒɔ̃nˈdɔvɨ adj
hallituksellinen
związany z rządem, wywodzący się z rządu

rządzić ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
hallita
sprawować władzę, panować

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
silmäripsi ripsi
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

róg ruk n
sarvi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;
sarvi torvi
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;
kulma
miejsce styku dwóch ulic

róg alpejski ˈruk alˈpɛjsʲci n
alppitorvi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument dęty przypominający trombitę;

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i idiom
runsaudensarvi
(książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość

rój ruj n
parvi
duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków

rów ruf n
oja
podłużny dół wykopany w ziemi

równanie ruvˈnãɲɛ n
yhtälö
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

również ˈruvʲɲɛʃ particle
myös -kin
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik ˈruvʲɲik n
päiväntasaaja
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równina ruvʲˈɲĩna n
tasanko
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równoboczny adj
tasasivuinen
(matematyka, matematyczny) mający wszystkie boki równe

równolegle ˌruvnɔˈlɛɡlɛ adv
genitive + suuntaisesti
o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległobok ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk n
suunnikas
(geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków;

równoległościan n
suuntaissärmiö
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);

równoległy ˌruvnɔˈlɛɡwɨ adj
yhdensuuntainen
jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości

równoleżnik n
leveyspiiri
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
päiväntasaus
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc jesienna ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa n
syyspäiväntasaus
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;

równonoc wiosenna ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa n
kevätpäiväntasaus
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równoramienny adj
tasakylkinen
(matematyka, matematyczny) mający ramiona równej długości

równouprawnienie n
tasa-arvo
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
tasapaino
stabilny stan jakiegoś układu

równoważny adj
ekvivalentti ekvivalenttinen samanarvoinen yhtäpitävä
mający równe znaczenie, równą wartość

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
tasa-arvo
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)

równy ˈruvnɨ adj
identtinen
posiadający identyczną wartość

rózga ˈruzɡa n
Koivuniemen herra
cienka, elastyczna, bezlistna gałązka

róż ruʃ n
vaaleanpunainen
kolor różowy

róża ˈruʒa n
ruusu
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

róża wiatrów ˈruʒa ˈvʲjatruf n
kompassiruusu
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich)

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
rukousnauha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
erotus ero
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
ero
to, czym się coś od czegoś różni

różniczka ruʒʲˈɲiʧ̑ka n
differentiaali
(matematyka, matematyczny) przyrost zmiennej, względem której wyznacza się pochodną;

różniczkowalny ˌruʒʲɲiʧ̑kɔˈvalnɨ adj
derivoituva
(matematyka, matematyczny) o funkcji: mający pochodną w danym punkcie

różnorodność ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
monimuotoisuus moninaisuus diversiteetti
cecha tego, co jest różnorodne

różny ˈruʒnɨ adj
toisenlainen
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech

różowy ruˈʒɔvɨ adj
vaaleanpunainen
mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
vihurirokko
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

rączka ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
korva
uchwyt, rękojeść

rącznik pospolity ˈrɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik ˌpɔspɔˈlʲitɨ n
risiini
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wilczomleczowatych pochodząca z Afryki;

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
kädet ylös
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznie ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
käsin
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
pyyhe pyyheliina
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręczny ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
käsi-
o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
käsi
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
hiha
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
käsine
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękopis rɛ̃ŋˈkɔpʲis n
käsikirjoitus
(książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie;

rżenie ˈrʒɛ̃ɲɛ n
hirnahdus
odgłos konia wydawany paszczą

rżeć rʒɛʨ̑ v
hirnua
o koniu: wydawać charakterystyczny głos

sabat ˈsabat n
noitasapatti
(ludowy) tajemny zlot czarownic

sabotaż saˈbɔtaʃ n
sabotaasi
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
sabotoida
stosować sabotaż

sacharyd n
sakkaridi
(biochemia, biochemiczny) (zobacz) węglowodan

sad sat n
puutarha hedelmätarha
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadysta n
sadisti
człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadystyczny adj
sadistinen
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki
cechujący się sadyzmem, okrucieństwem

sadyzm n
sadismi
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadz saʦ̑ n
sumppu
(rybołówstwo, rybacki) skrzynia z otworami służąca do przechowywania żywych ryb w miejscu przepływu wody

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
istuttaa
umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

sadzonka saˈʣ̑ɔ̃nka n
taimi
(botanika, botaniczny) fragment rośliny, z którego może wyrosnąć cała roślina

safari saˈfarʲi n
safari
afrykańska wyprawa, której celem jest polowanie na zwierzęta;

sajgonka sajˈɡɔ̃nka n
kevätrulla
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami

sake ˈsakɛ n
sake
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
sakramentti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
saksofoni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

saksofonista ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista n
saksofonisti
muzyk, który gra na saksofonie

sala ˈsala n
sali
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

sala królestwa n
valtakunnansali
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub pomieszczenie, miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego świadków Jehowy;

salam ˈsalãm interjection
salaam
pokój! (pozdrowienie u muzułmanów)

salamandra ˌsalãˈmãndra n
salamanteri
(zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salami saˈlãmʲi n
salami
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

salceson salˈʦ̑ɛsɔ̃n n
aladobi
(spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;

saldo ˈsaldɔ n
tase
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona "Ma") pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona "Winien") w danym okresie;

saletra n
salpietari
(chemia, chemiczny) azotan mający znaczenie techniczne

salmonella ˌsalmɔ̃ˈnɛlːa n
salmonella
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteria wywołująca choroby układu pokarmowego;

salmonelloza n
salmonelloosi
(medycyna, medyczny) ostre zatrucie pokarmowe wywołane przez salmonellę

salon ˈsalɔ̃n n
kauneushoitola
główny, dzienny pokój w mieszkaniu

salsa ˈsalsa n
salsa
(choreografia, choreograficzny) latynoamerykański taniec towarzyski o pochodzeniu karaibskim, tańczony do melodii salsy (1.2);
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zimny, często pikantny, sos ze zmiksowanych lub posiekanych warzyw albo owoców; specjalność kuchni meksykańskiej;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj muzyki o pochodzeniu karaibskim, w metrum 4/4, z rozbudowaną sekcją rytmiczną, bogatą sekcją dętą, rytmem wystukiwanym na klawesach oraz melodią wygrywaną zwykle na pianinie w zapętlonych frazach;

salwa ˈsalva n
yhteislaukaus
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział

sam sãm pronoun
yksin
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny

sam na sam adv
kahden
bez świadków, w cztery oczy, bez udziału osób trzecich

samar ˈsãmar n
samarium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samarytański adj
samarialainen
związany z Samarytanami albo Samarią

samica sãˈmʲiʦ̑a n
naaras
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
koiras
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
itsemurhaaja
osoba próbująca zabić samą siebie

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
itsemurha
zabicie samego siebie;

samochwalstwo n
oma kiitos
(książkowy) zachwalanie siebie

samochód sãˈmɔxut n
auto
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samodzielnie ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ adv
itse
bez cudzej pomocy, o własnych siłach
itsekseen
samotnie, bez innych

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
vokaali
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samogłów n
möhkäkala
(ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

samolot sãˈmɔlɔt n
lentokone
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samoobrona n
itsepuolustus
obrona samego siebie

samoobsługa n
itsepalvelu
w sklepach, barach itp.: obsługiwanie samego siebie

samorząd n
itsehallinto
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny

samospalenie ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ n
polttoitsemurha
samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samotnie sãˈmɔtʲɲɛ adv
itsekseen
w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa

samotnik sãˈmɔtʲɲik n
metsäviklo
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa ochropus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
yksinäisyys
uczucie braku bliskich osób

samotny sãˈmɔtnɨ adj
yksinäinen
taki, który jest sam, żyje samotnie

samouk sãˈmɔ<sup>w</sup>uk n
itseoppinut
ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela

samowar sãˈmɔvar n
samovaari
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowystarczalny adj
omavarainen
mogący sam zaspokoić wszystkie swe potrzeby

samożywny adj
omavarainen
(biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;

samum ˈsãmũm n
samum
(meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie;

samuraj n
samurai
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
kuha
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał ˈsãndaw n
sandaali
rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

sandałowiec ˌsãndaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
santelipuu
(botanika, botaniczny) Santalum wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje

saneczkarstwo ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ n
ohjaskelkkailu
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;

saneczkarz sãˈnɛʧ̑kaʃ n
ohjaskelkkailija
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający saneczkarstwo

sango n
sango
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Republice Środkowoafrykańskiej;

sangria ˈsãŋɡrʲja n
sangria
tradycyjny hiszpański napój alkoholowy;

sanie ˈsãɲɛ n
reki
pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery);

sankcja n
pakote
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

sanktuarium ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
pyhäkkö
(przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie ważne, bogate w pewien walor

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
sanskriitti sanskrit
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

saper ˈsapɛr n
pioneeri
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;

sardela sarˈdɛla n
sardelli
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardoniczny adj
häijy
(książkowy) ironiczny, złośliwy

sardynka sarˈdɨ̃nka n
sardiini
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci adj
sardinialainen
charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sari ˈsarʲi n
sari
tradycyjny indyjski strój kobiecy;

sarkastyczny ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ adj
ivallinen
złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm ˈsarkasm̥ n
pistopuhe
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag sarˈkɔfak n
sarkofagi
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarna ˈsarna n
metsäkauris
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

sarnina sarʲˈɲĩna n
hirvenliha
mięso sarny

satanizm n
satanismi
kult szatana

satelita ˌsatɛˈlʲita n
satelliitti
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;
kiertolainen
(potocznie, potoczny) telewizja satelitarna;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki

satrapa n
satraappi
(starożytność) w Persji: zarządca prowincji;

saturacja n
kyllästäminen
(chemia, chemiczny) proces nasycania cieczy gazem

satyra saˈtɨra n
satiiri
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

sauna ˈsawna n
sauna
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna n
savanni
(geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata saˈwata n
lehtisalaatti
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka saˈwatka n
salaatti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana n
perunasalaatti
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
näyttämö
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;
(przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;
(przenośnie, przenośnia) środowisko muzyczne, polityczne

scenariusz sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ n
käsikirjoitus
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
skeptismi
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

schemat ˈsxɛ̃mat n
kaava
ogólny plan albo szkic

schistosomatoza n
skistosomiaasi
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;

schizma n
skisma
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;

schizofrenia ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja n
skitsofrenia
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schody ˈsxɔdɨ n
portaat
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
liukuportaat rullaportaat
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schodzić na psy ˈsxɔʥ̑iʨ̑ na‿ˈpsɨ idiom
rapistua
psuć się, zmieniać się na gorsze

schowek ˈsxɔvɛk n
leikepöytä
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
piilopaikka
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

scrapbooking n
skräppäys
metoda zdobienia stron albumów fotograficznych, rzadziej także kartek okolicznościowych, zaproszeń itp.; wykonywanie kolaży ze zdjęć i elementów ozdobnych;

scyzoryk sʦ̑ɨˈzɔrɨk n
linkkuveitsi taskuveitsi
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg ˈsʲibɔrk n
seaborgium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

secesja n
ero
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego;

segregator ˌsɛɡrɛˈɡatɔr n
kansio
(biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych;

seitan n
seitan
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”

sejf sɛjf n
kassakaappi
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejsmiczny sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ adj
seisminen
dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi

sejsmograf n
seismografi
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmogram n
seismogrammi
(geologia, geologiczny) zapis pomiarów wykonanych sejsmografem (sejsmometrem);

sejsmolog n
seismologi
(geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią

sejsmologia ˌsɛjsmɔˈlɔɟja n
seismologia
nauka o trzęsieniach ziemi;

sekator sɛˈkatɔr n
pensassakset
(ogrodnictwo, ogrodniczy) nożyce o wygiętych ostrzach używane w ogrodzie;

sekcja zwłok ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk n
obduktio
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;

seks sɛks n
seksi
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seksistowski ˌsɛcɕiˈstɔfsʲci adj
seksistinen
związany z seksizmem, dotyczący seksizmu; dyskryminujący osoby płci przeciwnej

seksizm ˈsɛcɕism̥ n
seksismi
dyskryminacja ze względu na płeć;

seksować sɛˈksɔvaʨ̑ v
määrittää sukupuoli
określać płeć zwierząt, głównie piskląt hodowlanych

seksualność n
seksuaalisuus seksualiteetti sukupuolisuus
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
seksuaalinen
dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
seksologia
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

sekta ˈsɛkta n
lahko
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii

sektor ˈsɛktɔr n
sektori
wydzielona część jakiejś przestrzeni

sekunda sɛˈkũnda n
sekunti
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty
(potocznie, potoczny) krótka chwila

sekundant sɛˈkũndãnt n
avustaja
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi

sekwoja sɛˈkfɔja n
punapuu
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych;
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) olbrzymie i długowieczne drzewo z rodzaju (1.1) występujące w górach Ameryki Północnej

selekcja sɛˈlɛkʦ̑ʲja n
valinta
dobór dokonywany poprzez eliminację

selen ˈsɛlɛ̃n n
seleeni
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

selenologia n
kuututkimus
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler ˈsɛlɛr n
selleri
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selfie n
selfie
(slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

semantyczny ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
merkitysopillinen
(informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych

semantyka sɛ̃ˈmãntɨka n
merkitysoppi
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością
(informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp.
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych

semestr ˈsɛ̃mɛstr̥ n
lukukausi
połowa roku akademickiego lub szkolnego;

seminarium ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm n
pappisseminaari
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych

semiotyka n
semiotiikka
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe;

sen sɛ̃n n
uni nukkuminen unennäkö
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
uni
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste
uni unelma unennäkö
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
horros
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senat ˈsɛ̃nat n
senaatti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senegalski ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci adj
senegalilainen
odnoszący się do państwa Senegal

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
uninen
taki, który chce spać; jest śpiący

sens sɛ̃w̃s n
järki
sposób rozumienia czegoś
właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony
tarkoitus
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu

sensacja n
kohu
wydarzenie, wiadomość wywołujące żywe, powszechne zainteresowanie

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
eriseuraisuus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

seplenić sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑ v
sammaltaa
błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe

sepsa ˈsɛpsa n
sepsis verenmyrkytys
(medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej;

ser sɛr n
juusto
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

serafin n
serafi
(teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

serbski ˈsɛrpsʲci adj
serbia serbialainen
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski ˈsɛrpsʲci n
serbia serbialainen
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
sydän
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
(przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
(przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości

sercowaty adj
sydämen muotoinen
przypominający kształtem serce

serdecznie sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ adv
sydämellisesti
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
sydämellinen
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
nimetön
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

serenada n
serenadi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym;

seria ˈsɛrʲja n
sarja
elementy lub wydarzenia następujące po sobie
szereg jednakowych elementów

sernik ˈsɛrʲɲik n
juustokakku
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser;

serologia ˌsɛrɔˈlɔɟja n
serologia
(medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami;

serwatka n
hera
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer ˈsɛrvɛr n
palvelin
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serwetka n
lautasliina servetti
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwilizm n
nöyryys
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności

seryjny sɛˈrɨjnɨ adj
sarja-
następujący w serii, jeden po drugim
produkowany masowo, zazwyczaj wg tego samego wzoru

set sɛt n
erä
gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart
partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa

sex shop n
seksikauppa
sklep z artykułami erotycznymi;

sezam ˈsɛzãm n
seesami
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

sezon ˈsɛzɔ̃n n
kausi
(handel, handlowy) pora roku
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza

sfaleryt n
sinkkivälke
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfera ˈsfɛra n
pallo
(matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli;

sferyczny sfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
pallo-
dotyczący sfery
mający kształt odcinka sfery

sfinks sfʲĩŋks n
sfinksi
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

shemale n
sukupuolenvaihtaja
(seksuologia, seksuologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) transseksualna lub transgenderyczna kobieta z męskimi narządami płciowymi, występująca w branży pornograficznej;

shinto n
šintolaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii;

siano ˈɕãnɔ n
heinä
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

sianokosy ˌɕãnɔˈkɔsɨ n
heinänteko
(rolnictwo, rolniczy) koszenie łąki i suszenie traw w celu uzyskania siana;

siarczan ˈɕarʧ̑ãn n
sulfaatti
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkowego;

siarczyn ˈɕarʧ̑ɨ̃n n
sulfiitti
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego;

siarka ˈɕarka n
rikki
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
rikkivety vetysulfidi
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siatkarz ˈɕatkaʃ n
lentopalloilija
(sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę

siatkówka ɕatˈkufka n
verkkokalvo
(anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
lentopallo
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siatkówka plażowa ɕatˈkufka plaˈʒɔva n
rantalentopallo
(sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku;

siać ɕäʨ̑ v
kylvää
rzucać nasiona w glebę

sieczka n
silppu
(rolnictwo, rolniczy) pocięta drobno słoma na paszę;

siedem grzechów głównych n
seitsemän kuolemansyntiä
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedlisko n
elinpaikka
(ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;

siedmiobój ɕɛdˈmʲjɔbuj n
seitsenottelu
(sport, sportowy) dyscyplina lekkoatletyczna, składająca się z siedmiu konkurencji

siedmiokąt ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt n
seitsenkulmio
(matematyka, matematyczny) wielokąt o siedmiu bokach;

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
istua
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności

siedzący adj
istuma-
taki, który wymaga siedzenia

siekacz n
etuhammas
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
kirves
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

siemię lniane ˈɕɛ̃mʲjɛ ˈlʲɲãnɛ n
pellavansiemen
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego

sieroctwo n
orpous
bycie sierotą

sierota ɕɛˈrɔta n
orpo
dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców
(termin typograficzny) błąd polegający na pozostawieniu pojedynczego wiersza na dole kolumny składanego tekstu

sierp ɕɛrp n
sirppi
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
sirppi ja vasara
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów;

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
elokuu
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierpodudek n
säihkyjä
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Phoeniculidae;

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
kersantti
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siew n
kylvö
(rolnictwo, rolniczy) umieszczanie nasion w przygotowanej ziemi i przykrywanie ich warstwą gleby

siewca n
kylväjä
(rolnictwo, rolniczy) osoba siejąca ziarno w polu

siewka złota ˈɕɛfka ˈzwɔta n
kapustarinta
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria, gatunek średniej wielkości ptaka;

siewka złotawa ˈɕɛfka zwɔˈtava n
siperiankurmitsa
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis fulva, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego;

siewnica ɕɛvʲˈɲiʦ̑a n
tundrakurmitsa
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis squatarola, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego;

siewnik ˈɕɛvʲɲik n
kylvökone
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do wysiewu ziarna;

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
verkko
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję
połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś
pajęczyna
haavi
w go: sposób łapania kamieni polegający na odcięciu im jednym ruchem wszystkich dróg ucieczki;

sikać ˈɕikaʨ̑ v
pissata pisauttaa
(potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikhizm ˈsʲikxʲism̥ n
sikhiläisyys
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach;

sikora ɕiˈkɔra n
tiainen
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
talitiainen
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora modra ɕiˈkɔra ˈmɔdra n
sinitiainen
(ornitologia, ornitologiczny) (Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus) niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;

sikora północna ɕiˈkɔra puwˈnɔʦ̑na n
lapintiainen
(ornitologia, ornitologiczny) Parus cinctus, mała sikora, występująca na północy Skandynawii, w Laponii i Syberii;

silnia ˈɕilʲɲa n
kertoma
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnik ˈɕilʲɲik n
moottori
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silnik turbośmigłowy ˈɕilʲɲik ˌturbɔɕmʲiɡˈwɔvɨ n
potkuriturbiini
(mechanika) (lotnictwo, lotniczy) rodzaj napędu statku powietrznego (samolotu, śmigłowca), wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego

silny ˈɕilnɨ adj
vahva
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)

silos ˈsʲilɔs n
varastosiilo
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;
(wojskowość, wojskowy) podziemna komora startowa rakiet balistycznych;

sin ˈsʲĩnus symbol
sin
= (matematyka, matematyczny) sinus

siniak ˈɕĩɲak n
mustelma
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
sinologia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinus ˈsʲĩnus n
sini
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

sinusoidalny adj
sinimuotoinen
mający kształt sinusoidy (kosinusoidy)

sio ɕɔ interjection
hus
(potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci

siodło ˈɕɔdwɔ n
satula
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siorbać ˈɕɔrbaʨ̑ v
ryystää
(potocznie, potoczny) pijąc coś lub jedząc półpłynną potrawę, wydawać odgłos podobny do mlaśnięcia

siostra ˈɕɔstra n
sisar sisko
pielęgniarka
zakonnica
sisko sisar
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
sisarenpoika
syn siostry

sito ˈɕitɔ n
siivilä
narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu;

siusiak ˈɕüɕak n
kikkeli
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski

siwerniak n
vuorikirvinen
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus spinoletta, gatunek ptaka z rodzaju świergotków;

siódmy ˈɕudmɨ adj
seitsemäs
od 7

siła ˈɕiwa n
voima
energia, zdolność do wysiłku
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami;

siła robocza n
työvoima
(ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni

siła wyższa ˈɕiwa ˈvɨʃːa n
force majeure
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec.

siłownia ɕiˈwɔvʲɲa n
kuntosali
(sport, sportowy) sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni

skakanka skaˈkãnka n
naruhyppely
rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

skakać ˈskakaʨ̑ v
hypätä
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)
zmieniać się w sposób nieciągły

skala ˈskala n
mittakaava
(matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
(metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
(technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)

skald n
skaldi
(literacko) staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;

skaleń ˈskalɛ̃ɲ n
maasälpä
minerał skałotwórczy, glinokrzemian potasu, sodu albo wapnia;

skalpel ˈskalpɛl n
leikkausveitsi
(medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑ n
fossiili
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skand skãnt n
skandium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
skandinaavinen
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaner ˈskãnɛr n
kuvanlukija skanneri
(informatyka, informatyczny) urządzenie pozwalające na zmianę do postaci cyfrowej zdjęć, tekstów, obrazów i innych grafik przedstawionych na papierze;

skanować skãˈnɔvaʨ̑ v
skannata
(technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie
wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera

skarb skarp n
aarre
zbiór bardzo wartościowych rzeczy
coś niezwykle wartościowego, drogocennego

skarbiec ˈskarbʲjɛʦ̑ n
valtion kassa
odpowiednio zabezpieczony magazyn na drogocenne rzeczy;

skarbonka n
säästölipas
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

skarga ˈskarɡa n
valittaminen
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś

skarpeta skarˈpɛta n
sukka
okrycie (ubiór) stopy

skauting n
partioliike
(książkowy) system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach

skazaniec n
rangaistusvanki
człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę

skazywać skaˈzɨvaʨ̑ v
tuomita
wydawać wyrok skazujący

skała ˈskawa n
kallio
(geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;

skecz n
sketsi
krótka, zabawna scenka stanowiąca zamkniętą całość

skierowanie ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ n
lähete
rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkę

sklep sklɛp n
kauppa myymälä
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep monopolowy ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ n
viinakauppa alko alkoholiliike pitkäripainen
sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklepienie sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
holvi
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
hevonen
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skocznia n
hyppyrimäki
(sport, sportowy) w narciarstwie obiekt do oddawania skoków;

skocznia narciarska n
hyppyrimäki
(sport, sportowy) w narciarstwie obiekt do oddawania skoków;

skok skɔk n
hyppy
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ n
seiväshyppy
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok w dal n
pituushyppy
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy

skok wzwyż ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ n
korkeushyppy
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skolioza skɔˈlʲjɔza n
kieroselkäisyys
(medycyna, medyczny) widoczne wygięcie kręgosłupa w lewo lub prawo od linii środkowej ciała;

skop skɔp n
oinas
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany baran

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
skorpioni
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa skɔˈrupa n
kuori
(zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.

skorupiak skɔˈrupʲjak n
äyriäinen
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
kiuru leivo
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skrajna prawica ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a n
äärioikeisto
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;

skrajność n
ääripää
cecha tego, co skrajne

skrajny ˈskrajnɨ adj
äärimmäinen
będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skrobia n
tärkkelys
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
häveliäisyys
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
vaatimaton
niemający potrzeby wyróżniania się

skroń skrɔ̃ɲ n
ohimo
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skryptorium n
kirjoitushuone
(historia, historyczny, historycznie) pomieszczenie klasztorne lub zamkowe, w którym przepisywano księgi i dokumenty

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva n
postilokero
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skrzele ˈskʃɛlɛ n
kidukset
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
siipi
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
część samolotu tworząca siłę nośną;
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
boczna część budynku, wydzielona z głównej części;
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
(regionalizm poznański) fortepian

skrzydłoszpon n
romisko
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhimidae;

skrzydłowy skʃɨdˈwɔvɨ n
laitahyökkääjä
(sport, sportowy) piłkarz, zawodnik, który gra na bocznej części boiska

skrzynia biegów ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf n
vaihdelaatikko
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm służący do przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik i dającej napęd maszynie roboczej lub pojazdowi;

skrzynka pocztowa n
postilaatikko
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp skʃɨp n
korte
Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
viulu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
viulisti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
risteys
miejsce połączenia dwóch dróg;

skrót skrut n
lyhenne
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛʦ̑ n
akronyymi
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skunks skũŋks n
haisunäätä
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skuteczność skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
efektiivisyys
cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

skuter ˈskutɛr n
skootteri potkulauta skootteri
jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skóra ˈskura n
iho nahka
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
nahka
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;

skórny ˈskurnɨ adj
iho
dotyczący skóry

skórzany skuˈʒãnɨ adj
nahka
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą

skąd skɔ̃nt pronoun
mistä
…służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
saita
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze
niukka
(potocznie, potoczny) bardzo mały, o małej objętości

składnik ˈskwadʲɲik n
ainesosa
część składowa czegoś

skłonność ˈskwɔ̃nːɔɕʨ̑ n
taipumus
potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha
mieltymys
upodobanie do czegoś

skłonny ˈskwɔ̃nːɨ adj
taipuvainen
taki, który ma uległość wobec czegoś lub jest podatny na coś, ma predyspozycję do czegoś

slalom ˈslalɔ̃m n
slalom
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slang slãŋk n
slangi
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slawistyka slaˈvʲistɨka n
slavistiikka
dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię

slums n
slummi
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

slup slup n
sluuppi
żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok;

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ
hyvää ruokahalua
zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się

smaczny ˈsmaʧ̑nɨ adj
maukas
mający dobry smak; dobrze smakujący

smagły ˈsmaɡwɨ adj
tummaihoinen
o oliwkowej cerze, ciemnej karnacji

smak smak n
maku
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

smakosz n
gurmandi
ktoś lubiący wykwintne dania

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
maistaa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku

smalec ˈsmalɛʦ̑ n
ihra
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;

smar smar n
liukaste
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
älypuhelin
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smażony adj
paistettu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu

smażyć ˈsmaʒɨʨ̑ v
paistaa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

smerf smɛrf n
Smurffi
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
tutti huvitutti
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smog smɔk n
savusumu
(ekologia, ekologiczny) zanieczyszczenie powietrza zalegające nad terenami miejskimi;

smok smɔk n
lohikäärme
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking ˈsmɔcĩŋk n
smokki
męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smoothie n
smoothie
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmiksowany, zimny napój na bazie świeżych lub mrożonych owoców (rzadziej warzyw) z dodatkiem kostek lodu o gęstej, gładkiej konsystencji

smoła ˈsmɔwa n
terva
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smukły ˈsmukwɨ adj
hento
taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

smutek ˈsmutɛk n
surullisuus suru
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutny ˈsmutnɨ adj
surullinen haikea ankea
odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz smɨʧ̑ n
avainnauha
mały pasek zakończony karabińczykiem, uchwytem lub klipsem, używany do trzymania kluczy bądź telefonu
hihna
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
jousi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

smółka ˈsmuwka n
lapsenpihka
(medycyna, medyczny) pierwsze stolce w życiu noworodka;

smętny ˈsmɛ̃ntnɨ adj
haikea
wzbudzający smutek, świadczący o smutku, melancholii

snajper ˈsnajpɛr n
tarkka-ampuja
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;

snop snɔp n
lyhde
(rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;

snycerz ˈsnɨʦ̑ɛʃ n
puunleikkaaja
(książkowy) rzemieślnik lub artysta zajmujący się rzeźbieniem w drewnie, snycerstwie

sobota sɔˈbɔta n
lauantai
szósty dzień tygodnia;

sobowtór sɔˈbɔftur n
kaksoisolento
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból ˈsɔbul n
soopeli
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

socjalista ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista n
sosialisti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistyczny ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
sosialistinen
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
sosialismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjolekt n
sosiolekti
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu środowiskowym;

socjolingwistyka ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka n
sosiolingvistiikka
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
sosiologi
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
sosiologia
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socynianin ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃ɲĩn n
socinialainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu

socyniański ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci adj
socinolainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
linssi
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczewka sɔˈʧ̑ɛfka n
mykiö linssi
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;
linssi
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;

soczysty sɔˈʧ̑ɨstɨ adj
mehukas
zawierający dużo soku, pełen soku

soja ˈsɔja n
soija
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz

sojusz n
allianssi
porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego);

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
liittolainen
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok sɔk n
mehu tuoremehu
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sokolnictwo n
haukkametsästys
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

sokolnik sɔˈkɔlʲɲik n
haukkametsästäjä
osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

sokół ˈsɔkuw n
haukka jalohaukka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sokół wędrowny n
muuttohaukka
(ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;

sola ˈsɔla n
meriantura
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solanka n
seljanka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna zupa chłopska z terenów Ukrainy i Rosji;

solarium sɔˈlarʲjũm n
solarium
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne

solastalgia n
solastalgia
(psychologia, psychologiczny) smutek i niepokój odczuwany w związku z drastycznymi zmianami zachodzącymi w środowisku naturalnym

solenoid ˌsɔlɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it n
solenoidi
(fizyka, fizyczny) każda cewka indukcyjna bez rdzenia;

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑ n
solidaarisuus
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solipsyzm n
solipsismi
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;

solniczka sɔlʲˈɲiʧ̑ka n
suolasirotin
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
somali
odnoszący się do państwa Somalia

sonata sɔ̃ˈnata n
sonaatti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sonatina ˌsɔ̃naˈtʲĩna n
sonatiini
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótka, prosta sonata;

sonet ˈsɔ̃nɛt n
sonetti
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sopel ˈsɔpɛl n
jää puikko jääpuikko
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sos sɔs n
kastike
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
soijakastike
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sos tatarski ˈsɔs taˈtarsʲci n
tartar-kastike
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;

sosna ˈsɔsna n
mänty
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

soteriologia ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja n
lunastusoppi
(teologia, teologiczny) nauka o zbawieniu;

soul n
soul
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z gatunków muzycznych;

sowa ˈsɔva n
pöllö
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa błotna ˈsɔva ˈbwɔtna n
suopöllö
(ornitologia, ornitologiczny) Asio flammeus, gatunek średniej wielkość sowy;

sowa jarzębata ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata n
hiiripöllö
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

sowa śnieżna ˈsɔva ˈɕɲɛʒna n
tunturipöllö
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowchoz n
sovhoosi
państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

sowietologia n
kremlologia
(edukacja, edukacyjny) wiedza o ZSRR;

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
kävely
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
kävellä
chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacja ˈspaʦ̑ʲja n
tyhjämerkki
(poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

spadać ˈspadaʨ̑ v
pudota
lecieć bezwładnie w dół

spadek ˈspadɛk n
perintö
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
laskuvarjo
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadochroniarz ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ n
laskuvarjohyppääjä
(lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
spagetti
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalanie spaˈlãɲɛ n
palaminen
(rzeczownik odczasownikowy) od: spalać

spalić ˈspalʲiʨ̑ v
polttaa
poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem
(sport, sportowy) (w niektórych grach zespołowych) podać piłkę do innego zawodnika swojej drużyny w chwili, gdy między nim a bramką przeciwnika nie ma żadnego zawodnika drużyny przeciwnej

spalony n
paitsio
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

spam spãm n
roskaposti spämmi
(informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

spanie ˈspãɲɛ n
nukkuminen
(rzeczownik odczasownikowy) od: spać

spawacz ˈspavaʧ̑ n
hitsaaja
robotnik zajmujący się spawaniem

spazm n
spasmi
(medycyna, medyczny) nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

spać spaʨ̑ v
nukkua
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

specjalista ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista n
asiantuntija
człowiek, który się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

speleologia ˌspɛlɛɔˈlɔɟja n
luolatutkimus
(geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach;

sperma ˈspɛrma n
sperma
(fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spessartyn n
spessartiini
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy granatów;

spieniacz ˈspʲjɛ̇̃ɲaʧ̑ n
vaahdotin
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do robienia piany, np. z mleka lub kawy

spin spʲĩn n
spin
(fizyka, fizyczny) własny moment pędu cząstki;

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
paperiliitin klemmari
wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
sisällysluettelo
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek ˈspʲisɛk n
juoni
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiż spʲiʃ n
asemetalli
(chemia, chemiczny) stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem;

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
pentteri
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

spluwaczka n
sylkykuppi
naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

spodek ˈspɔdɛk n
aluslautanen
mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
housut
(krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spojówka spɔˈjufka n
sidekalvo
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek;

spokojnie spɔˈkɔjɲɛ adv
levollisesti
ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
rauhallinen
o człowieku: zachowujący się w sposób opanowany i zrównoważony

spokój ˈspɔkuj n
rauha
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania

spolegliwy ˌspɔlɛɡˈlʲivɨ adj
luotettava
godny zaufania; taki, na którym można polegać

spontanicznie ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
spontaanisti itsestään
w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

spontaniczność ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
spontaanisuus
żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

spontaniczny adj
spontaani
działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadycznie ˌspɔraˈdɨʧ̑ʲɲɛ adv
aika-ajoin
(odprzymiotnikowy) → sporadyczny

sporadyczny ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ adj
ajoittainen
pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sporny ˈspɔrnɨ adj
kiistanalainen
będący przedmiotem sporu

sport spɔrt n
urheilu
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sport narodowy ˈspɔrt ˌnarɔˈdɔvɨ n
kansallispeli
(publikatory) dyscyplina sportu szczególnie popularna w danym kraju

sporządzić spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
laatia
(książkowy) wykonać, przygotować coś

sposób ˈspɔsup n
tapa
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
kokous
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
rippi tunnustus tunnustaminen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
yhteiskunta
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczność spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
yhteisö
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

społeczny spɔˈwɛʧ̑nɨ adj
sosiaalinen
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
janoinen
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody

sprawa ˈsprava n
asia
to, co jest dla kogoś ważne
interes, rzecz do załatwienia

sprawdzać ˈspravʣ̑aʨ̑ v
tarkistaa
kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe

sprawdzian ˈspravʲʥ̑ãn n
koe
(edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie
kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
oikeudenmukaisuus oikeus
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
oikeudenmukainen
(o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością

sprawność ˈspravnɔɕʨ̑ n
hyötysuhde
szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie

sprawozdanie ˌspravɔˈzdãɲɛ n
pöytäkirja
ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

sprzeciw ˈspʃɛʨ̑if n
vastalause
aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeczność n
ristiriita
stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzeczny ˈspʃɛʧ̑nɨ adj
ristiriitainen
niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
myydä
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
myyjä
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
myynti
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzeniewierzyć ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
kavaltaa
przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

sprzyjający adj
suotuisa
tworzący odpowiednie warunki

sprzątać ˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
siivota
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęg spʃɛ̃ŋk n
liitin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie złączające pojazdy szynowe;

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
kytkin
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
jousi
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
hame
(krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik ˈspujɲik n
sidesana konjunktio
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spójność n
koheesio
ścisłe przystawanie do siebie elementów czego
(chemia, chemiczny) przyciąganie się wzajemne atomów lub cząsteczek określonej substancji na skutek działania sił wewnętrznych

spór spur n
kiista
różnica zdań, stanowisk, interesów

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
konsonantti kerake
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
osakeyhtiö
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spłuczka n
huuhtelu
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spłukany adj
auki
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

squash n
kössi
(sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;

squat n
vallattu rakennus
opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

srać sraʨ̑ v
kakata
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
hopeainen
przypominający kolor srebra

srebro ˈsrɛbrɔ n
hopea
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

sroka ˈsrɔka n
harakka
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srokosz ˈsrɔkɔʃ n
isolepinkäinen
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;

srom srɔ̃m n
häpy vulva
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

ssak sːak n
nisäkäs
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssać sːaʨ̑ v
imeä
pić wyciągając z czegoś płyn ustami

stabilność staˈbʲilnɔɕʨ̑ n
vakaus
cecha tego, co stabilne

stabilny staˈbʲilnɨ adj
vakaa
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję
niezmieniający się przez dłuższy czas
łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
asema
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wyspecjalizowany ośrodek badawczy i naukowy
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czternastu tradycyjnych wizerunków drogi krzyżowej Chrystusa umieszczanych w miejscu kultu

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
huoltoasema bensa-asema bensiiniasema
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja kolejowa n
juna-asema
(kolejnictwo) posterunek ruchu następczy zapowiadawczy;

stacja telewizyjna n
televisioasema
(telewizja, telewizyjny) zespół pomieszczeń wraz z aparaturą do nadawania, przekazywania i odbierania sygnałów telewizyjnych;

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
stadion
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;

stado ˈstadɔ n
katras
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) gromada podobnych do siebie obiektów
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

stagflacja staɡvˈlaʦ̑ʲja n
stagflaatio
(ekonomia, ekonomiczny) występowanie wysokiej inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej;

stagnacja staɡˈnaʦ̑ʲja n
jähmettyminen
wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia ˈstajɲa n
navetta
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stal stal n
teräs
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
stalinismi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stalinowski adj
stalinistinen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizme albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina

stalowy staˈlɔvɨ adj
teräksinen
wykonany ze stali

stamtąd ˈstãmtɔ̃nt pronoun
sieltä
z tamtego miejsca, z tamtej lokalizacji, z miejsca oddalonego od nas

stan stãn n
tila
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;

stan wojenny ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ n
poikkeustila
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;

standardowy ˌstãndarˈdɔvɨ adj
standardi
(językoznawstwo, językoznawczy) mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej
zgodny z określonym standardem, normą (i tym podobne, i temu podobne)

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
kanta
pozycja w hierarchii zawodowej
punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś

stanowić stãˈnɔvʲiʨ̑ v
muodostaa
składać się na coś, tworzyć coś

stara panna n
vanhapiika
niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

starofrancuski ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci n
muinaisranska
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;

staromodny adj
vanhanaikainen
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

starorzecze ˌstarɔˈʒɛʧ̑ɛ n
juolua
(geografia, geograficzny) jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta;

staroszwedzki ˌstarɔˈʃfɛʦ̑ʲci n
muinaisruotsi
język używany w dawnej Szwecji w okresie między XIII a XVI wiekiem

starotestamentowy adj
vanhatestamentillinen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
vanhuus
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑ n
antiikin
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;
vanhuus
dawne, zamierzchłe czasy

start start n
lähtö
chwila, w której coś zaczyna się
miejsce, w którym coś zaczyna się

stary ˈstarɨ adj
vanha
mający wiele lat, niemłody

starzeć się ˈstaʒɛʨ̑‿ɕɛ v
vanheta
o zwierzętach i ludziach: stawać się starszym, starym

statek ˈstatɛk n
laiva
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną

statek kosmiczny n
avaruusalus
(astronomia, astronomiczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statystycznie ˌstatɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
tilastollisesti
w sposób związany ze statystyką

statystyczny ˌstatɨˈstɨʧ̑nɨ adj
tilastollinen
odnoszący się do statystyki (nauki)

statystyka staˈtɨstɨka n
tilastotiede
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

staw staf n
nivel
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;
lampi
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
kyynärpää
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawka ˈstafka n
panos
kwota zakładu, którą można zyskać lub stracić w grze hazardowej

stawonóg staˈvɔ̃nuk n
niveljalkainen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;

stać staʨ̑ v
seisoa seistä
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych

stała ˈstawa n
vakio
symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość;

stały ˈstawɨ adj
vakio-
będący w tym samym miejscu/położeniu
niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień

stek stɛk n
pihvi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

step stɛp n
aro
(geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

ster stɛr n
peräsin
urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

sterburta n
styyrpuuri
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prawa burta statku patrząc z rufy na dziób

sternik n
perämies
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stopień żeglarski niższy od stopnia kapitana i żeglarz posiadająca ów stopień

sterowiec stɛˈrɔvʲjɛʦ̑ n
zeppeliini ilmalaiva
(lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;

sterownik stɛˈrɔvʲɲik n
ajuri
(informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera

stewardesa ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa n
lentoemäntä
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

stochastyczny adj
stokastinen
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
telakka
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stodoła stɔˈdɔwa n
lato
(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stojan ˈstɔjãn n
seisoja
(mechanika) nieruchoma część silnika elektrycznego lub prądnicy, wewnątrz której obraca się wirnik

stokrotka stɔˈkrɔtka n
kaunokainen
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

stolarstwo stɔˈlarstfɔ n
puusepäntyö
(rzemiosło, rzemieślniczy) profesja i rzemiosło zajmujące się obróbką drewna do celów użytkowych

stolarz ˈstɔlaʃ n
nikkari
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
pääkaupunki
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stop stɔp n
lejeerinki metalliseos
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa ˈstɔpa n
jalka jalkaterä
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
jednostka długości, używana w niektórych krajach;

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
aste
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
superlatiivi
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wojskowy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ vɔjˈskɔvɨ n
sotilasarvo
(wojskowość, wojskowy) tytuł żołnierza oznaczający jego miejsce w hierarchii wojskowej;

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
komparatiivi vertailumuoto
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopniowo stɔpʲˈɲɔvɔ adv
asteittain
nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stopniowy stɔpʲˈɲɔvɨ adj
asteittainen
(książkowy) mający powolny przebieg, zachodzący etapami

stos stɔs n
pino
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

stosowny stɔˈsɔvnɨ adj
sopiva
(książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek przerywany stɔˈsũnɛk ˌpʃɛrɨˈvãnɨ n
keskeytetty yhdyntä
(medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
yhdyntä seksuaalinen kanssakäyminen
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo adv
suhteellisesti
w stosunku do czego lub kogo

stołówka stɔˈwufka n
ruokala
miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek ˈstɔʒɛk n
kartio
(geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

strach strax n
pelko
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
linnunpelätin linnunpelätti variksenpelätin
kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strajk strajk n
lakko
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;

strajk włoski ˈstrajɡ ˈvwɔsʲci n
hidastuslakko
strajk polegający na skrajnie skrupulatnym wykonywaniu obowiązków służbowych przez pracowników

strajkować strajˈkɔvaʨ̑ v
lakkoilla
uczestniczyć w strajku

straszny ˈstraʃnɨ adj
hirveä hirvittävä
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

straszyć v
pelästyttää
wzbudzać strach, lęk w kimś

strata ˈstrata n
menetys
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strateg ˈstratɛk n
strategi
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi
(historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego;
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie;
osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami

strategia straˈtɛɟja n
strategia
ogólny plan działań, szerszy od taktyki

strategicznie adv
strategisesti
w sposób dotyczący strategii; pod względem strategii

strategiczny adj
strateginen
zgodny z określoną strategią

straż straʃ n
vahti
pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem
osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
palokunta
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

straż przybrzeżna n
merivartija
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic

strażak ˈstraʒak n
palomies
osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnica n
vartiotorni
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż

strażnik ˈstraʒʲɲik n
suojus
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa Złotowłosej n
elinkelpoinen vyöhyke
(astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia

strefa erogenna ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa n
erogeeninen alue
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

stres strɛs n
stressi
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

streszczać ˈstrɛʃʧ̑aʨ̑ v
tehdä yhteenveto
skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie

streszczenie strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
tiivistelmä
wyciąg, skrót

stringi ˈstrʲĩŋʲɟi n
stringit
(krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału;

strit strʲit n
suora
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

stroboskop n
stroboskooppi
(technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu

stroik ˈstrɔ<sup>j</sup>ik n
lehdykkä
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach

stroić ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
virittää
doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku
nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
jyrkkä
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona ˈstrɔ̃na n
osapuoli
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie;
sivu
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.

strona bierna ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna n
passiivi
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie;

strona czynna ˈstrɔ̃na ˈʧ̑ɨ̃nːa n
aktiivi
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest wykonawcą czynności;

stront strɔ̃nt n
strontium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strudel ˈstrudɛl n
struudeli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;

struktura strukˈtura n
rakennelma
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strukturalny adj
rakenteellinen
dotyczący struktury

struna ˈstrũna n
kieli
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa n
äänihuuli
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strup strup n
rupi
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;

strusia polityka n
strutsipolitiikka
(związek frazeologiczny) sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji

struś struɕ n
strutsi
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych strɨx n
ullakko
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

strychnina strɨxʲˈɲĩna n
strykniini
(chemia, chemiczny) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

strzał sṭʃaw n
laukaus
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni

strzała ˈsṭʃawa n
nuoli
pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka ˈsṭʃawka n
nuoli
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek

strzecha ˈsṭʃɛxa n
olki
(przenośnie, przenośnia) bujne, zmierzwione włosy
pokrycie dachu wykonane ze słomy lub trzciny;

strzelać ˈsṭʃɛlaʨ̑ v
ampua
oddawać strzał z broni
(sport, sportowy) kierować piłkę do bramki

strzelba ˈsṭʃɛlba n
haulikko
długa, palna broń myśliwska;

strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ n
ampuja
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą
(sport, sportowy) zawodnik specjalizujący się w strzelaniu z ręcznej broni palnej

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
jalustin
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzeżonego Pan Bóg strzeże ˌsṭʃɛʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈpãn‿buk ˈsṭʃɛʒɛ proverb
parempi katsoa kuin katua
lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą

strzyc v
keritä
obcinać futro zwierząt na wełnę
leikata
skracać włosy, brodę lub sierść

strzykawka n
injektioruisku
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzykwa n
merimakkara
(zoologia, zoologiczny) Holothuroidea zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni;

strzyżyk n
peukaloinen
(ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję

strzęp sṭʃɛ̃mp n
kaistale
poszarpana resztka czegoś

strój kąpielowy n
uimapuku
skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych;

strąk strɔ̃ŋk n
palko
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

student ˈstudɛ̃nt n
opiskelija
osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studia ˈstudʲja n
opinnot
kształcenie się na uczelni wyższej, zakończone dyplomem

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
opiskella
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach

studnia ˈstudʲɲa n
kaivo
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

studnia kwantowa ˈstudʲɲa kfãnˈtɔva n
kvanttikaivo
(fizyka, fizyczny) studnia potencjału, ograniczająca cząstki w pewnym obszarze przestrzeni;

stulejka stuˈlɛjka n
fimoosi
(medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;

stuła n
stola
(kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna;

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
tammikuu
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styl stɨl n
tyyli
(informatyka, informatyczny) wygląd elementu strony HTML, nadawany za pomocą CSS
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej
rodzaj starożytnego przyrządu do pisania, rylec
sposób czyjegoś postępowania, zachowania
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.

stynka ˈstɨ̃nka n
kuore
(ichtiologia, ichtiologiczny) Osmerus eperlanus, mała ryba o dużych łuskach;

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
apuraha stipendi
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

styropian n
styroksi
(technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej;

stół stuw n
pöytä
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd stɔ̃nt pronoun
täältä
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz

stępka ˈstɛ̃mpka n
köli
(marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego;

stężenie n
konsentraatio
(chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy;

suahili ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi n
swahili
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

subkultura n
alakulttuuri
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

sublimacja n
sublimointi
(fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia ze stałego na gazowy, z pominięciem fazy ciekłej;

substancja supˈstãnʦ̑ʲja n
aine
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

suchar ˈsuxar n
korppu
(spożywczy) specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania

suchy ˈsuxɨ adj
kuiva
nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

sudoku suˈdɔku n
sudoku
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

sufiks ˈsufʲiks n
suffiksi
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit ˈsufʲit n
katto sisäkatto
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufler ˈsuflɛr n
kuiskaaja
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;

sufrażystka n
naisasianainen
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działaczka walcząca o prawa wyborcze dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku (głównie w krajach anglosaskich);

sugerować ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑ v
viitata
czynić aluzję
podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie
antaa ymmärtää
stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku

suita n
sarja
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

suka ˈsuka n
narttu
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
menestys
korzystny wynik
osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery

sukienka suˈcɛ̃nka n
mekko
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

suknia ˈsucɲa n
leninki
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sum sũm n
monni säkiä
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma ˈsũma n
summa
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania

sumak ˈsũmak n
sumakki
(botanika, botaniczny) (Rhus) rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku

sumeryjski n
sumeri
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
omatunto
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumo ˈsũmɔ n
sumo
(sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

sunnita n
sunnalainen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sunnickiego odłamu islamu - sunnizmu

superbohater ˌsupɛrbɔˈxatɛr n
supersankari
fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
supermarketti
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supermodelka n
huippumalli
bardzo znana modelka

supernowa ˌsupɛrˈnɔva n
supernova
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtowanie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;

supremacja ˌsuprɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
ylemmyys
zwierzchnictwo, przewaga nad kimś lub czymś

sura ˈsura n
suura
w islamie: rozdział Koranu;

surfing n
lainelautailu
(sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej

surowica n
seerumi
(biologia, biologiczny) przesącz osocza krwi

surowiec suˈrɔvʲjɛʦ̑ n
raaka-aine
substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowość suˈrɔvɔɕʨ̑ n
ankaruus
cecha tego, co jest surowe
cecha tego, kto jest surowy

surowy suˈrɔvɨ adj
karkea
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony
o surowcach: niepoddany obróbce
karu
o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze
taki, który jest pozbawiony wszelkich wygód
raaka
taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy

surrealistyczny ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
surrealistinen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
surrealismi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka ˌsurɨˈkatka n
nelisormimangusti
(zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

suseł ˈsusɛw n
taskurotta
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

sushi ˈsuʃʲi n
sushi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

susza ˈsuʃa n
kuivuus
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka suˈʃarka n
kuivain
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarka do włosów suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf n
hiustenkuivaaja
(fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów

suszyć ˈsuʃɨʨ̑ v
kuivata
powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody

sutanna suˈtãnːa n
kauhtana
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;

sutek ˈsutɛk n
nänni
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

suwak n
liukusäädin
(informatyka, informatyczny) pasek przesuwania

suwak logarytmiczny n
laskutikku
przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
matkamuisto
(przestarzałe, przestarzały) drobny pamiątkowy upominek

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
itsenäisyys
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwerenny adj
täysivaltainen
niezależny od innego państwa lub władzy

sułtan n
sulttaani
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

sułtanat suwˈtãnat n
sulttaanikunta
państwo rządzone przez sułtana;

swastyka ˈsfastɨka n
hakaristi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;

sweter ˈsfɛtɛr n
jumpperi
grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
sisilialainen
od Sycylia

syczek n
pöllönen
(ornitologia, ornitologiczny) mała sowa z rodzaju Otus;
kyläpöllönen
(ornitologia, ornitologiczny) syczek zwyczajny Otus scops;

syczeć ˈsɨʧ̑ɛʨ̑ v
sihistä
emitować dźwięk przypominający głoskę s
mówić ze złością, z pasją

sygnalizować v
antaa merkki
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

sygnał ˈsɨɡnaw n
merkinantolaite
znak informacyjny lub ostrzegawczy

syjamski adj
siamilainen
(historia, historyczny, historycznie) związany z Syjamem, dotyczący Syjamu

syjamski n
siamilainen
(językoznawstwo, językoznawczy) język syjamski;

syjonizm sɨˈjɔ̇̃ɲism̥ n
sionismi
zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

sylaba sɨˈlaba n
tavu
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylabariusz n
syllabaari
(językoznawstwo, językoznawczy) system pisma, w którym znaki odpowiadają zgłoskom (sylabom), a nie pojedynczym głoskom

sylwester sɨlˈvɛstɛr n
uudenvuodenaatto
dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku
uusivuosi
zabawa lub bal urządzane tej nocy (1.1) na przywitanie Nowego Roku;

symbioza n
symbioosi
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
symboli merkki
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu

symbolicznie adv
symbolisesti
w sposób symboliczny

symboliczny ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ adj
symbolinen
o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu
taki, w którym występują symbole
związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje

symbolizować ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑ v
merkitä
stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
sinfonia
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny adj
sinfoninen
związany z symfonią, dotyczący symfonii

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
sympatia
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
oire
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

syn sɨ̃n n
poika
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

syn marnotrawny ˈsɨ̃n ˌmarnɔˈtravnɨ n
tuhlaajapoika
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto zawinił lub zbłądził, ale w końcu się opamiętał;

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
synagoga
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
synapsi
połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej

syndrom paryski ˈsɨ̃ndrɔ̃m paˈrɨsʲci n
Pariisin syndrooma
dolegliwość turystów, (najczęściej japońskich) odwiedzających Paryż i odkrywających, że ich wymarzony czy znany z mediów obraz miasta różni się w znaczący sposób od rzeczywistości;

syndrom sztokholmski ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci n
Tukholma-syndrooma
stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;

synek ˈsɨ̃nɛk n
poju
(zdrobniale) od: syn

synergia sɨ̃ˈnɛrʲɟja n
synergia
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

synestezja n
aistien sekoittuminen
stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;

syngaleski n
singaleesi
(językoznawstwo, językoznawczy) język syngaleski;

synkretyzm n
synkretismi
łączenie w jedną całość różnych elementów

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
synonyymi
wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synowa sɨ̃ˈnɔva n
miniä
żona syna

synteza n
synteesi
połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia

syntezator n
syntetisaattori
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (elektryczność) urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
makuuhuone
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrena sɨˈrɛ̃na n
seireeni sireeni
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;

syrop ˈsɨrɔp n
siirappi
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok

syrop klonowy ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ n
vaahterasiirappi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego;

syryjski sɨˈrɨjsʲci adj
syyrialainen
odnoszący się do państwa Syria

system ˈsɨstɛ̃m n
järjestelmä
układ urządzeń współpracujących ze sobą;
sposób rozwiązywania, obsługi czegoś
ustrój, sposób organizacji życia

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
käyttöjärjestelmä
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
tiedostojärjestelmä
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
tilanne
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syty adj
kylläinen
taki, który zaspokoił głód, najadł się

szabat ˈʃabat n
sapatti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szabla ˈʃabla n
säilä sapeli
(wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą;

szablodziób ʃaˈblɔʥ̑up n
avosetti
(ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szablon ˈʃablɔ̃n n
malline
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty

szach ʃax n
šaahi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

szachować ʃaˈxɔvaʨ̑ v
šakata
w grze w szachy: dawać szacha (stwarzać zagrożenie zabicia króla przeciwnika)

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
shakkilauta šakkilauta
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachy ˈʃaxɨ n
shakki šakki
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szacunek ʃaˈʦ̑ũnɛk n
kunnioitus
cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś

szadź ʃaʨ̑ n
huurre
(meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;

szafa ˈʃafa n
kaappi komero
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir ˈʃafʲir n
safiiri
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafirowy adj
safiirinsininen
zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru

szafot ˈʃafɔt n
mestauslava
rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafran ˈʃafrãn n
sahrami
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szafranowy ˌʃafrãˈnɔvɨ adj
sahraminkeltainen
(książkowy) mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego

szahada ʃaˈxada n
šahada
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

szakal ˈʃakal n
sakaali
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka;

szakal złocisty n
kultasakaali
(zoologia, zoologiczny) Canis aureus, gatunek ssaka z rodziny psowatych;

szakłak ˈʃakwak n
paatsama
drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

szal ʃal n
hartiahuivi kaulaliina saali
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
huimapää
(przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo

szaleństwo ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ n
hulluus
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna

szalik ˈʃalʲik n
kaulaliina
pas materiału służący do owijania szyi

szalom interjection
šalom
pozdrowienie żydowskie

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
hullu
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny
charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2)
chory umysłowo
niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
nieszablonowy, dziwny
szybki (np. pościg, ruch)

szalotka ʃaˈlɔtka n
salottisipuli
(botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebulek tej rośliny

szaman ˈʃãmãn n
šamaani
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szamanizm ʃãˈmãɲism̥ n
šamanismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

szambo ˈʃãmbɔ n
likakaivo
(technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia

szampan ˈʃãmpãn n
samppanja
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
hiustenpesuaine shampoo sampoo
płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szanować ʃãˈnɔvaʨ̑ v
kunnioittaa
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

szansa ˈʃãw̃sa n
mahdollisuus
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

szantaż ˈʃãntaʃ n
kiristys
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
kiristää
stosować szantaż wobec kogoś

szara strefa ˈʃara ˈstrɛfa n
harmaa talous
(ekonomia, ekonomiczny) niezakazana przez prawo działalność gospodarcza odbywająca się z pominięciem prawa (przez m.in. niepłacenie podatków).;

szarawy ʃaˈravɨ adj
harmahtava
w kolorze podobnym do szarego

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
kulkusirkka
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw;

szarlatan n
puoskari
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szarość ˈʃarɔɕʨ̑ n
harmaa
szary kolor

szary ˈʃarɨ adj
harmaa
w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szarłat ˈʃarwat n
revonhäntä
(botanika, botaniczny) roślina trawiasta z rodzaju Amaranthus

szarża ˈʃarʒa n
hyökkäys
(wojskowość, wojskowy) gwałtowne natarcie kawalerii

szaszłyk ˈʃaʃwɨk n
saslik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

szatnia ˈʃatʲɲa n
narikka
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szałamaja ˌʃawãˈmaja n
skalmeija
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny wydający przenikliwe dźwięki, rodzaj piszczałki z bocznymi otworami; pochodzący z Azji;

szałwia ˈʃawvʲja n
salvia
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw ʃʧ̑af n
suolaheinä
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczawik ˈʃʧ̑avʲik n
käenkaali
roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;

szczawik zajęczy n
ketunleipä
(botanika, botaniczny) Oxalis acetosella L., gatunek roślin z rodziny szczawikowatych;

szczebel ˈʃʧ̑ɛbɛl n
poikkipuu
poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

szczególnie ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ adv
erityisen
w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu
erityisesti
zwłaszcza

szczegół ˈʃʧ̑ɛɡuw n
yksityiskohta
drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
yksityiskohtainen
mający cechy szczegółu; dokładny

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
haukkua
(zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczelinomierz ˌʃʧ̑ɛlʲĩˈnɔ̃mʲjɛʃ n
rakotulkki
(metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru szerokości szczelin;

szczelny adj
ilmatiivis
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczepienie ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
rokotus
(medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
rokotus
preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczepić ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑ v
rokottaa
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę

szczerość ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑ n
vilpittömyys
cecha tego, kto jest szczery

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
vilpitön
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje

szczerze ˈʃʧ̑ɛʒɛ adv
jos totta puhutaan
od: szczery

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
hammasharja
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
harja
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczotka do włosów ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf n
hiusharja
(fryzyjski) przedmiot służący do czesania, modelowania włosów

szczudłak ˈʃʧ̑udwak n
pitkäjalka
(ornitologia, ornitologiczny) Himantopus himantopus, średniej wielkości ptak o bardzo długich nogach, należący do rzędu siewkowych;

szczupak ˈʃʧ̑upak n
hauki
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły ˈʃʧ̑upwɨ adj
hoikka
mający smukły kształt, mało tłuszczu

szczur ʃʧ̑ur n
rotta
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczur lądowy n
maakrapu
(przenośnie, przenośnia), (pogardliwie) osoba nieobeznana z morzem, nieumiejąca żeglować

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
tikli
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczyt ʃʧ̑ɨt n
huippukokous
(przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób
najwyższy punkt góry

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
leuka
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
onni tuuri
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
onni onnellisuus
uczucie radości i zadowolenia

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
hyvää uutta vuotta onnellista uutta vuotta
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwie adv
onneksi
na szczęście

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
onnellinen
odczuwający szczęście
przynoszący szczęście

szef ʃɛf n
päällikkö
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk n
šeikki
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szekel ˈʃɛkɛl n
sekeli
(jednostka monetarna) waluta Izraela;
(starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka wagi;

szept n
kuiskaus
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szept sceniczny n
teatterikuiskaus
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) ostentacyjny, dobrze słyszalny szept

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
kuiskata
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg ˈʃɛrɛk n
sarja
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników

szeregowo adv
sarjaan
w szeregu, kolejno

szeregowy ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ n
sotamies
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy;

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
miekkailu
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
sztuka władania białą bronią

szeroki ʃɛˈrɔci adj
laaja leveä
mający określony wymiar poprzeczny

szeroko ʃɛˈrɔkɔ adv
laajasti
na określony wymiar w poprzek
rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ n
leveys
poprzeczny wymiar obiektu

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
herhiläinen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szeryf ˈʃɛrɨf n
seriffi sheriffi
w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;

szesnastka ʃɛsˈnastka n
kuudestoistaosanuotti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty;

szew ʃɛf n
ommel
miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny

szewc ʃɛfʦ̑ n
suutari
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

szezlong ˈʃɛzlɔ̃ŋk n
lepotuoli
kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
kuutio
(matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;

sześcienny adj
kuutio
(matematyka, matematyczny) odpowiadający sześcianowi

sześciokąt ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
kuusikulmio heksagoni
(geometria) wielokąt mający sześć boków;

sześciopak ʃɛɕˈʨ̑ɔpak n
kuuden pakkaus
(handel, handlowy) paczka zbiorcza po sześć sztuk towaru
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) wyraziste mięśnie brzucha

szkic ʃʲciʦ̑ n
hahmotelma
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

szkicować v
luonnostella
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
runko
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;

szklanka ˈʃklãnka n
lasi
szklane naczynie, z którego się pije;

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
kasvihuone
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz n
lasittaja lasimestari
rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkliwo ˈʃklʲivɔ n
hammaskiille
(anatomia, anatomiczny) twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba;

szkocki ˈʃkɔʦ̑ʲci adj
skotlantilainen
odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda ˈʃkɔda n
vahinko
krzywda, strata

szkoda ˈʃkɔda v
harmi
być żal, być przykro

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
epäsuotuisa
przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkodnik ˈʃkɔdʲɲik n
syöpäläinen
zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze;

szkorbut n
keripukki
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła ˈʃkɔwa n
koulu
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
peruskoulu
szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkoła wyższa n
korkeakoulu
(szkolnictwo, szkolny) szkoła kształcąca najwyżej kwalifikowanych pracowników w zakresie ustalonych dziedzin

szkoła średnia ˈʃkɔwa ˈɕrɛdʲɲa n
lukio
szkoła ogólnokształcąca, techniczna lub zawodowa

szkuner ˈʃkũnɛr n
kuunari
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkwał n
ukkoskuuro
silny powiew wiatru nad akwenem

szkło ʃkwɔ n
lasi
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szlaban ˈʃlabãn n
puomi
(motoryzacja) ruchoma zapora blokująca ruch samochodów

szlachar ˈʃlaxar n
tukkakoskelo
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachcic ˈʃlaxʲʨ̑iʦ̑ n
aatelismies
członek szlachty

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
jalo
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szlachta ˈʃlaxta n
aateli
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

szlafmyca n
yömyssy
dawne czapka noszona do snu

szlafrok ˈʃlafrɔk n
aamutakki
(krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szlifierz ˈʃlʲifʲjɛʃ n
timantinhioja
(zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik zajmujący się szlifowaniem;

szlifować ʃlʲiˈfɔvaʨ̑ v
hioa
(technologia, technika, techniczny) nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować

szmaragd ˈʃmarakt n
smaragdi
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szmer ʃmɛr n
suhina
cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

szmergiel n
smirgeli
(mineralogia, mineralogiczny) twarda skała stosowana jako materiał ścierny;

szminka ˈʃmʲĩnka n
huulipuna
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kosmetyk używany do wykonania charakteryzacji, makijażu scenicznego aktora

sznaucer ˈʃnawʦ̑ɛr n
snautseri
(kynologia, kynologiczny) typ psa pochodzący z Niemiec

sznur ʃnur n
nuora
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurek ˈʃnurɛk n
naru
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
nauha
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

sznycel ˈʃnɨʦ̑ɛl n
vasikanleike
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

szofer n
autonkuljettaja
zawodowy kierowca

szok n
jymy-yllätys
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szop ʃɔp n
pesukarhu
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze;

szop pracz ˈʃɔp ˈːraʧ̑ n
pesukarhu
(zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem;

szowinizm ʃɔˈvʲĩɲism̥ n
sovinismi šovinismi chauvinismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;

szowinizm gatunkowy ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ n
spesismi
(neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków;

szpadel ˈʃpadɛl n
lapio
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpak ʃpak n
kottarainen
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szparag ˈʃparak n
parsa
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpic fiński ˈʃpʲiʦ̑ ˈfʲĩj̃sʲci n
suomenpystykorva
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych energicznych psów o intensywnie rudym umaszczeniu z grupy szpiców myśliwskich pochodzących z Finlandii;

szpieg ʃpʲjɛk n
vakooja
osoba zajmująca się szpiegostwem

szpiegostwo n
vakoilu
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegować v
vakoilla
działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe

szpik ʃpʲik n
ydin
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

szpilka ˈʃpʲilka n
piikkikorkokenkä
kobiecy but ze szpilką (1.2)
neula
mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny

szpinak ˈʃpʲĩnak n
pinaatti
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

szpinet n
spinetti
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu

szpital ˈʃpʲital n
sairaala
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital psychiatryczny n
mielisairaala
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szprycha ˈʃprɨxa n
pinna
(technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą

szrapnel ˈʃrapnɛl n
sirpaleet
(wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

szron ʃrɔ̃n n
kuura
warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztafeta n
viesti
(sport, sportowy) bieg ze zmiennikami

sztag n
staagi
lina olinowania stałego stabilizująca omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej

sztaluga n
maalausteline
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztanga ˈʃtãŋɡa n
levytanko
(sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;

sztokholmski ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci adj
tukholmalainen
odnoszący się do miasta Sztokholm

sztruks n
vakosametti
(włókiennictwo) prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana;

sztuczne ognie ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ n
ilotulitus
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
keinotekoinen
imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

sztuka ˈʃtuka n
taide
twórczość artystyczna
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności

sztuka walki n
kamppailulaji
(sport, sportowy) umiejętność walki wręcz, niekiedy bronią białą, zdobywana poprzez trening;

sztuki piękne ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ n
taide
termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę

szturchać v
tökätä
delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

sztućce ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ n
aterimet ruokailuvälineet
komplet sztućców

sztylet ˈʃtɨlɛt n
tikari
krótka broń biała o cienkim ostrzu;

sztywny ˈʃtɨvnɨ adj
jäykkä
(potocznie, potoczny) nieżywy
(przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
hirsipuu
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada ʃufˈlada n
vetolaatikko
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukać ˈʃukaʨ̑ v
etsiä
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szuler ˈʃulɛr n
korttihai
(termin karciany) osoba oszukująca podczas gry w karty

szum ʃũm n
kohina
przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

szwaczka ˈʃfaʧ̑ka n
ompelijatar
kobieta zawodowo szyjąca w szwalni

szwagier ˈʃfaɟɛr n
lanko
brat żony
mąż siostry

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
käly
siostra żony lub męża
żona szwagra

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
sveitsiläinen
związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
ruotsalainen ruotsi
odnoszący się do Szwecji lub Szwedów

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
ruotsi ruotsalainen
język urzędowy Szwecji;

szyb ʃɨp n
hissikuilu
(górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac
pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

szybki ˈʃɨpʲci adj
nopea
poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybko ˈʃɨpkɔ adv
nopeasti
z dużą prędkością

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
nopeus vauhti
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szybolet n
šibbolet
hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;

szybowiec ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑ n
purjelentokone liitokone
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szyderczy adj
pilkallinen
wyrażający kpinę, szyderstwo

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
virkata
(rękodzieło, rękodzielniczy) wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

szydło ˈʃɨdwɔ n
naskali
ostry kolec na trzonku;

szyfr ʃɨfr̥ n
salaaja
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

szyfrogram n
salakirjoitus
zaszyfrowana wiadomość;

szyja ˈʃɨja n
kaula
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem

szyjka n
kaula
górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki

szyjny adj
kaula
związany z szyją, dotyczący szyi

szyling ˈʃɨlʲĩŋk n
šillinki
(jednostka monetarna) waluta kilku krajów afrykańskich;

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
simpanssi
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szyna ˈʃɨ̃na n
kisko
(technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach;

szynka ˈʃɨ̃nka n
kinkku
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynszyla ʃɨ̃w̃ˈʃɨla n
chinchilla
(zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szypułka ʃɨˈpuwka n
kukkaperä
(botanika, botaniczny) łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat;

szyszka ˈʃɨʃka n
käpy
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyszynka ʃɨˈʃɨ̃nka n
epifyysi
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu;

szyć ʃɨʨ̑ v
ommella
robić ubrania
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szósty ˈʃustɨ adj
kuudes
od 6

szósty zmysł ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥ n
kuudes aisti
wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji

sód sut n
natrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka ˈsujka n
närhi
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sójka złowroga ˈsujka zwɔvˈrɔɡa n
kuukkeli
(ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;

sól sul n
suola
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) chlorek sodu
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól ziemi ˈsulʲ ˈʑɛ̃mʲi n
kunnon ihminen
najbardziej wartościowi ludzie

sąd sɔ̃nt n
tuomioistuin
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
naapuri
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sążeń ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ n
syli
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramiom mężczyzny, czyli około 1,7 m

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
tuomari
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;

sędzina sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna n
tuomari
(potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie

sękaty sɛ̃ŋˈkatɨ adj
kuhmuinen
pokryty sękami

sęp sɛ̃mp n
korppikotka
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słabeusz n
rääpäle
(lekceważąco, lekceważący) ktoś o słabej konstrukcji psychicznej
(lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie

słabość ˈswabɔɕʨ̑ n
heikkous
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych

słaby ˈswabɨ adj
heikko
(matematyka, matematyczny) w sensie słabej topologii, czyli dla ustalonego zbioru najmniejszej w sensie inkluzji topologii, względem której każdy element ustalonej rodziny odwzorowań tego zbioru jest ciągły;
niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny

sława ˈswava n
maine
wielki rozgłos

sławny ˈswavnɨ adj
kuuluisa
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słodki ˈswɔtʲci adj
makea imelä
mający smak cukru
suloinen herttainen
wywołujący miłe uczucie

słodować v
mallastaa
(technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu

słodownia n
mallastamo
wydział produkcyjny w browarze lub gorzelni

słodycz ˈswɔdɨʧ̑ n
herttaisuus
słodki smak

słodzik ˈswɔʥ̑ik n
makeutusaine
(spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru

słoma ˈswɔ̃ma n
olki
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomiana wdowa swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva n
kesäleski
żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas

słomiany wdowiec swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
kesäleski
mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas

słomka ˈswɔ̃mka n
pilli
kawałek słomy lub plastikowa rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów
źdźbło słomy

słonecznica n
aurinkokurki
(ornitologia, ornitologiczny) Eurypyga helias, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
auringonkukka
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
aurinkoinen
pełen słońca
aurinko aurinko-
związany ze słońcem

słonina swɔ̃ˈɲĩna n
silava
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słoniowacizna n
elefantiaasi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

słonka ˈswɔ̃nka n
lehtokurppa
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony ˈswɔ̃nɨ adj
suolainen
mający smak soli

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
slovakialainen
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci n
slovakki
język słowacki;

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
slovenialainen sloveeni
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci n
sloveeni
język urzędowy Słowenii;

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
slaavilainen
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik ˈswɔvʲik n
satakieli
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słowik rdzawy ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ n
etelänsatakieli
gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce;

słowik szary ˈswɔvʲik ˈʃarɨ n
satakieli
(ornitologia, ornitologiczny) (Luscinia luscinia) gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii;

słownictwo swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
sanasto
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

słownik ˈswɔvʲɲik n
sanakirja
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;

słownikarz n
leksikografi sanakirjantekijä
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca układający słowniki

słowo ˈswɔvɔ n
sana
wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;

słowotok swɔˈvɔtɔk n
puheripuli
(medycyna, medyczny) zaburzenie w komunikacji objawiające się bezładną, szybką mową;

słoń swɔ̃ɲ n
norsu elefantti
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
aurinko
Słońce widziane jako tarcza na niebie
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
(przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

słuch swux n
kuulo
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuchawki swuˈxafʲci n
kuulokkeet
(technologia, technika, techniczny) zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
kuunnella
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
świadomie odbierać czyjąś mowę

słuchowy swuˈxɔvɨ adj
auditiivinen
dotyczący narządu słuchu, będący jego elementem
dotyczący słyszenia, funkcji narządu słuchu, odbierany za pomocą słuchu

sługa ˈswuɡa n
käskyläinen
(dawniej, dawny) osoba która usługuje

słup swup n
tolppa
wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

słup słoneczny n
auringonpilari
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne w atmosferze polegające na ukazaniu się w mroźny dzień kolumny świetlnej nad lub pod słońcem;

słupek ˈswupɛk n
emi
(botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;

służalczy adj
nöyristelevä
poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służba ˈswuʒba n
työvuoro
działanie dla jakiejś idei
palvelus
służenie komuś

służebność n
orjuus
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości;

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
palvella
być czyimś sługą
o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać
pracować w wojsku

służąca swuˈʒɔ̃nʦ̑a n
piika
osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
kuulla
(fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód n
mallas
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

tabakiera n
nuuskarasia
(książkowy) pudełeczko na tabakę;

tabela taˈbɛla n
taulukko
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tabernakulum ˌtabɛrnaˈkulũm n
asumus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii

tablet ˈtablɛt n
tabletti
(informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

tabletka taˈblɛtka n
tabletti
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

tablica taˈblʲiʦ̑a n
liitutaulu
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)

tablica rejestracyjna taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna n
rekisterikilpi
tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tabliczka czekolady taˈblʲiʧ̑ka ˌʧ̑ɛkɔˈladɨ n
suklaapatukka
prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu

tabliczka mnożenia taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa n
kertotaulu kertomataulu
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

tabloid taˈblɔ<sup>j</sup>it n
iltapäivälehti
gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

taboret taˈbɔrɛt n
taburetti
rodzaj krzesła bez oparcia

tabu ˈtabu n
tabu
głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
takykardia
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

taczka ˈtaʧ̑ka n
kottikärryt
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci adj
tadžikin kieli
odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci n
tadžikin kieli
język urzędowy Tadżykistanu;

tafta ˈtafta n
tafti
(włókiennictwo) gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

tahini taˈxʲĩɲi n
tahini
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z nasion sezamu używana do przygotowywania wielu potraw;

tahitański adj
tahiti
związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
salaisuus
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemnica poliszynela ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla n
julkinen salaisuus
rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą;

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
mystinen
zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajfun ˈtajfũn n
taifuuni
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga ˈtajɡa n
boreaalinen vyöhyke
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajny ˈtajnɨ adj
salainen
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajski ˈtajsʲci n
thai
język urzędowy Tajlandii;

tak tak adv
niin kyllä
używany do podkreślania cechy przymiotnika
niin
używany do podkreślania cechy przysłówka
= w ten sposób

tak tak particle
kyllä
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak sobie ˈtak ˈsɔbʲjɛ adv
niin ja näin
przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

tak zwany ˈtaɡ ˈzvãnɨ adj
niin kutsuttu niin sanottu
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany

taki ˈtaci pronoun
moinen
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności

taksonomia n
taksonomia
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia n
eläinten täyttäminen
rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka taˈksufka n
taksi
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarz taˈksufkaʃ n
taksinkuljettaja
kierowca taksówki

taktyczny takˈtɨʧ̑nɨ adj
taktinen
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką

taktyka ˈtaktɨka n
taktiikka
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;

tal tal n
tallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar ˈtalar n
taaleri
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talasemia ˌtalaˈsɛ̃mʲja n
talassemia
(medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny;

talent ˈtalɛ̃nt n
kyky
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz ˈtalɛʃ n
lautanen
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

talia ˈtalʲja n
vyötärö
(anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder

talizman taˈlʲizmãn n
talismaani
(ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

talliński talˈlʲĩj̃sʲci adj
tallinnalainen
odnoszący się do miasta Tallinn

tam tãm pronoun
siellä tuolla
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tamada n
tamada
mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty

tamaryszka n
osmankäämikerttunen
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus melanopogon, ptak z rodziny trzciniaków;

tamburyn tãmˈburɨ̃n n
tamburiini
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

tamilski adj
tamili
dotyczący Tamilów

tamilski n
tamili
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

tampon ˈtãmpɔ̃n n
tamponi
(higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

tamten ˈtãmtɛ̃n pronoun
tuo
obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tandetny tãnˈdɛtnɨ adj
[[rihkama|rihkama-]]
o przedmiocie: kiepski, o niskiej wartości, wykonany z materiałów o niskiej jakości

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
tangentti
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango ˈtãŋɡɔ n
tango
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

tani ˈtãɲi adj
halpa edullinen
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
halpa
niewiele wart

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
tanssi
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa n
vatsatanssi
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

tanina n
tanniini
(biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tanio ˈtãɲɔ adv
edullisesti
w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

tanoreksja n
tanoreksia
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

tantal ˈtãntal n
tantaali
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzanit tãw̃ˈzãɲit n
tansaniitti
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu

taoizm taˈɔ<sup>j</sup>ism̥ n
taolaisuus
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

tapeta taˈpɛta n
tapetti
kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

tapir ˈtapʲir n
tapiiri
(zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

taraj n
kalastajakissa
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w lasach południowo-wschodniej Azji;

tarantula ˌtarãnˈtula n
taranteli
(zoologia, zoologiczny) Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka;

taras ˈtaras n
terassi
(architektura, architektoniczny) otwarta przestrzeń użytkowa budynku;

tarcza ˈtarʧ̑a n
kilpi
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

tarczyca n
kilpirauhanen
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

tarka ˈtarka n
raastin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie

tarnina tarʲˈɲĩna n
oratuomi
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

tarta ˈtarta n
piirakka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) (spożywczy) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

tartak ˈtartak n
saha
zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tartrazyna ˌtartraˈzɨ̃na n
tartratsiini
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

taryfa n
tariffi
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów

tarło ˈtarwɔ n
kutu
(ichtiologia, ichtiologiczny) okres godowy u ryb;

tasiemiec taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑ n
heisimato
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

tasza ˈtaʃa n
rasvakala
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych;

tata ˈtata n
isä
(potocznie, potoczny) ojciec lub teść

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
tatuointi
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele;

tatuażysta ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta n
tatuoija
człowiek, który wykonuje tatuaże

tatuś ˈtatuɕ n
faija
(zdrobniale) tata

tautologia ˌtawtɔˈlɔɟja n
tautologia
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;
(logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
tanssia
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma ˈtaɕma n
nauha
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

taśma izolacyjna n
eristysnauha
(technologia, technika, techniczny) taśma służąca do izolowania przewodów elektrycznych;

taśma perforowana ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna n
reikänauha
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;

tażin n
tajine
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw
arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
henkitorvi
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz txuʃ n
pelkuri
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
hilleri
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
pelkurimainen
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

teatr ˈtɛatr̥ n
teatteri
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
(architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);

teatralny ˌtɛaˈtralnɨ adj
teatraalinen
związany z teatrem, odnoszący się do teatru
obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

tebański adj
thebalainen
odnoszący się do Teb, związany z Tebami (greckimi lub egipskimi)

technet ˈtɛxnɛt n
technetium, teknetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczny tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ adj
tekninen
odnoszący się do techniki, związany z techniką

technik ˈtɛxʲɲik n
teknikko
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

technika ˈtɛxʲɲika n
tekniikka
sposób wytwarzania, produkcji
sposób wykonania jakiejś czynności

techno ˈtɛxnɔ n
tekno
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek tanecznej muzyki elektronicznej;

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
teknokratia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
teknologia
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

technologiczny ˌtɛxnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
teknologinen
związany z technologią, dotyczący technologii

tego kwiatu jest pół światu ˈtɛɡɔ ˈkfʲjatu ˈjɛst ˈpuwʲ ˈɕfʲjatu proverb
meressä on paljon kalaa
jest wielu ludzi dookoła, znajdziesz jeszcze kogoś dla siebie (mówione zwykle na pocieszenie komuś, kto dostał kosza)

teista tɛˈ<sup>j</sup>ista n
teisti
osoba wyznająca teizm

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
teismi
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekst tɛkst n
teksti
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tektoniczny ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
tektoninen
(geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
puhelin
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
kännykkä matkapuhelin
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telekomunikacja n
teleliikenne
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

telepatyczny adj
telepaattinen
związany z telepatią, dotyczący telepatii

teleportacja n
teleportti
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

teleskop tɛˈlɛskɔp n
kaukoputki teleskooppi
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
televisio
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
televisio
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

tellur ˈtɛlːur n
telluuri
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52;

telomer n
telomeeri
(biologia, biologiczny) element strukturalny chromosomu;

temat ˈtɛ̃mat n
aihe teema
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

tematyczny ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
aiheenmukainen
związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
lämpötila
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali

temperatura pokojowa ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva n
huoneenlämpö
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
kynänteroitin
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

templariusz tɛ̃mˈplarʲjuʃ n
temppeliherra
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
tahti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkość utworu muzycznego
suhde
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

tempura tɛ̃mˈpura n
tempura
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;

temu ˈtɛ̃mu particle
sitten
…używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

ten tɛ̃n pronoun
tämä
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
joka viimeksi nauraa, se parhaiten nauraa
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tendencja tɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
taipumus
trend, moda
skłonność do czegoś

tender ˈtɛ̃ndɛr n
tenderi
(kolejnictwo) wagon specjalnej konstrukcji połączony z parowozem do przewozu węgla;

tenis ˈtɛ̃ɲis n
tennis
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ n
pöytätennis
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tensor n
tensori
(matematyka, matematyczny) wielowskaźnikowy obiekt matematyczny o współrzędnych podlegających określonym regułom transformacji przy przekształceniach układu odniesienia;

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
teodoliitti
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teodycea n
pahan ongelma
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

teokracja n
teokratia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1)
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie

teolog n
teologi
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii

teologia ˌtɛɔˈlɔɟja n
teologia
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)
(teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teologiczny ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
teologinen
(teologia, teologiczny) związany z teologią

teoretycznie adv
teoreettisesti
w sposób teoretyczny

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ adj
teoreettinen
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoria tɛˈɔrʲja n
teoria
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
terapeutti
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapia tɛˈrapʲja n
terapia
(medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teratogenność n
teratogeneesi
cecha tego, co jest teratogenne, co powoduje powstawanie wad rozwojowych płodu

teraz ˈtɛras adv
nyt
w tej chwili, obecnie

teraźniejszość n
nykyhetki
czas obecny; to, co dzieje się teraz

terb tɛrp n
terbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

terekia tɛˈrɛca n
rantakurvi
(ornitologia, ornitologiczny) Xenus cinereus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

terier ˈtɛrʲjɛr n
terrieri
(kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

terier brazylijski ˈtɛrʲjɛr ˌbrazɨˈlʲijsʲci n
brasilianterrieri
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy średnich terierów;

terier szkocki ˈtɛrʲjɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci n
skotlanninterrieri
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy małych (krótkonożnych) terierów;

termin ˈtɛrmʲĩn n
aikaraja
czas przeznaczony na wykonanie czegoś

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
terminologia termistö
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

termistor tɛrˈmʲistɔr n
termistori
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

termit ˈtɛrmʲit n
termiitti
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;
(technologia, technika, techniczny) mieszanina glinu z tlenkami metali stosowana w pirotechnice i spawalnictwie;

termodynamiczny ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
termodynaaminen
(fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
termodynamiikka
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
lämpömittari kuumemittari
przyrząd do pomiaru temperatury;

terror ˈtɛrːɔr n
kauhu
działanie z zastosowaniem przemocy mające na celu zastraszenie drugiego człowieka

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
terroristi
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terrorystyczny ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
terroristi
charakterystyczny dla terrorystów i terroryzmu

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
terrorismi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
alue territorio reviiri
określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego;

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
testamentti
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

testosteron ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n n
testosteroni
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

tetraplegia ˌtɛtraˈplɛɟja n
neliraajahalvaus tetraplegia kvadriplegia
(medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy;

tetrapylon ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n n
tetrapylon
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach

tetum ˈtɛtũm n
tetumin kieli
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

teza n
teesi
twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie

tezaurus tɛˈzawrus n
käsitesanakirja
(literacko) dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
anoppi
matka żony lub męża

teść tɛɕʨ̑ n
appi
ojciec żony lub męża

tg ˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
tan
= (matematyka, matematyczny) tangens

theremin n
theremin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;

thermidor n
thermidor
nazwa jedenastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym (okres 19 lipcem a 17 sierpniem);

tiara ˈtʲjara n
tiara
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska;

tilapia n
tilapiat
(ichtiologia, ichtiologiczny) (wędkarstwo) ryba słodkowodna o pierwotnym zasięgu występowania obejmującym Afrykę i Lewant;

tiul n
tylli
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tkactwo n
kutominen
dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkacz tkaʧ̑ n
kutoja
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek zajmujący się wyrobem tkanin

tkanina tkãˈɲĩna n
kangas
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek;

tkanka ˈtkãnka n
kudos
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkanka tłuszczowa ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva n
rasvakudos
(biologia, biologiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;

tkać tkaʨ̑ v
kutoa
sporządzać tkaninę

tlen tlɛ̃n n
happi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
oksidi
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek węgla ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
hiilimonoksidi hiilioksidi
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

to tɔ pronoun
se
…występujący w funkcji podmiotu

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
kaunistautuminen
ubikacja w miejscu publicznym

toaletka ˌtɔaˈlɛtka n
pukeutumispöytä
(książkowy) mebel z lustrem i miejscem na przybory do makijażu, robienia fryzury itp.

toast ˈtɔast n
maljapuhe
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

tocharski adj
tokaarilainen
związany z Tocharami, dotyczący Tocharów

tocharski n
tokaarilainen
(językoznawstwo, językoznawczy) język tocharski

toczyć ˈtɔʧ̑ɨʨ̑ v
kierittää
formować jakąś masę w kulkę
przesuwać obracając po ziemi
przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie)

tofu ˈtɔfu n
tofu
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

toga ˈtɔɡa n
tooga
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie

tojad ˈtɔjat n
ukonhattu
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tokarka tɔˈkarka n
sorvi
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokarz ˈtɔkaʃ n
sorvaaja
(technologia, technika, techniczny) robotnik lub rzemieślnik, który pracuje na tokarce

tokijski tɔˈcijsʲci adj
tokiolainen
odnoszący się do miasta Tokio

toksyczny tɔˈksɨʧ̑nɨ adj
myrkyllinen
(książkowy) mający właściwości trujące

toksykolog n
toksikologi
specjalista w dziedzinie toksykologii

toksykologia ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja n
toksikologia
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

toksyna tɔˈksɨ̃na n
toksiini
substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
suvaitsevaisuus
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;

tolerancyjny ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ adj
suvaitsevainen
szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

tom tɔ̃m n
nide
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

ton tɔ̃n n
sävel
(książkowy) charakter wypowiedzi
dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych;
nuotti
charakter brzmienia dźwięku

tona ˈtɔ̃na n
tonni
jednostka masy równa 1000 kilogramów

tonacja tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
sävellaji
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny

toner ˈtɔ̃nɛr n
kirjoitinmuste
(poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego;

tonik ˈtɔ̃ɲik n
tonic-vesi
(spożywczy) bezbarwny napój gazowany o gorzkawym smaku, przygotowywany z dodatkiem chininy;

tonika n
toonika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) funkcja harmoniczna rozładowująca napięcie tonalne

tonsillektomia n
tonsillektomia
(medycyna, medyczny) zabieg wycięcia migdałków podniebiennych;

tonsura tɔ̃w̃ˈsura n
tonsuuri
krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy;

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
upota
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
zanurzać się pod wodę, znikając w niej

topaz ˈtɔpas n
topaasi
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
topografia
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topograficzny ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
topografinen
związany z topografią, dotyczący topografii

topola tɔˈpɔla n
poppeli
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

topologia ˌtɔpɔˈlɔɟja n
topologia
(matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty;

toponim tɔˈpɔ̃ɲĩm n
paikannimi
(geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);

topór ˈtɔpur n
kirves
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor tɔr n
torium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;
raide
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się;

torba ˈtɔrba n
laukku
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych
worek, opakowanie do przechowywania rzeczy

torbacz n
pussieläin
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa

torebka tɔˈrɛpka n
käsilaukku
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni

torf tɔrf n
turve
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

torfowisko wysokie ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ vɨˈsɔcɛ n
keidassuo
(geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym;

tornado tɔrˈnadɔ n
tornado
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

torpeda tɔrˈpɛda n
torpedo
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;

torpedować v
torpedoida
niszczyć, zatapiać okręt torpedą

tort tɔrt n
täytekakku
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortura tɔrˈtura n
kidutus
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort

torturować ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑ v
kiduttaa
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji

toster ˈtɔstɛr n
leivänpaahdin
urządzenie do pieczenia tostów

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
totalitaarinen
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥ n
totalitarismi
system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totem ˈtɔtɛ̃m n
toteemi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

totemizm n
totemismi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu

touchpad n
kosketuslevy
(informatyka, informatyczny) panel dotykowy, urządzenie wskazujące często spotykane w laptopach, zastępujące mysz;

towar ˈtɔvar n
tavara
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski ˌtɔvaˈʒɨsʲci adj
sosiaalinen
będący formą rozrywki grupy osób
seurallinen yhteiskunnallinen
dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
kumppanuus
obecność przy kimś

towarzysz broni n
aseveli
(wojskowość, wojskowy) osoba wspólnie z kimś walcząca, biorąca udział w tej samej wojnie

towarzyszyć ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑ v
olla jonkun kanssa
być, pozostawać przy kimś, asystować komuś

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
identiteetti
identyczność, brak różnic

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
kadottaa
przestawać posiadać jakąś rzecz

tracki adj
traakialainen
(historia, historyczny, historycznie) związany z Trakami, dotyczący Traków
związany z Tracją, dotyczący Tracji

tracz n
koskelo
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych, rodzaju Mergus

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
perinne perimätieto
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
perinteinen
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

tragedia traˈɡɛdʲja n
murhenäytelmä tragedia
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
tragikomedia
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria n
liikerata
(fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

traktat ˈtraktat n
traktaatti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.
tutkielma
tekst naukowy w formie rozbudowanej rozprawy, zazwyczaj bardzo obszernej;

traktować trakˈtɔvaʨ̑ v
käsitellä
odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób
działać czymś na kogoś lub coś
omawiać coś

trampolina n
ponnahduslauta
(sport, sportowy) sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
raitiovaunu ratikka
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

transatlantycki adj
transatlanttinen
odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk

transept ˈtrãw̃sɛpt n
poikkilaiva
(architektura, architektoniczny) nawa poprzeczna w kościele, oddzielająca prezbiterium od reszty budynku;

transfobia n
transfobia
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych (transseksualnych, transwestytycznych, transgenderowych);

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
muuntaja
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transkrypcja trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja n
tarkekirjoitus
(biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein;
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

transliteracja ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja n
translitterointi
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

transport ˈtrãw̃spɔrt n
kuljetus
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transseksualny adj
transsukupuolinen
związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

transsubstancjacja n
transsubstantiaatio
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

transwestytyzm n
transvestismi
(psychologia, psychologiczny) upodobnianie się do osoby płci przeciwnej poprzez ubiór i zachowanie;

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
transistori
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;

trapez ˈtrapɛs n
puolisuunnikas
(geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki;

traszka ˈtraʃka n
vesilisko
(zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratwa ˈtratfa n
lautta
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

traumatyczny ˌtrawmaˈtɨʧ̑nɨ adj
traumaattinen
(medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu
(psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem

trawa ˈtrava n
ruoho heinä
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
ruoansulatus
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawieniec traˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
juoksutusmaha
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;

trawić ˈtravʲiʨ̑ v
sulattaa
rozkładać spożyty pokarm na prostsze części

trawnik ˈtravʲɲik n
nurmikko
poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trebusz ˈtrɛbuʃ n
trebuchet
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;

trefl trɛfl̥ n
risti
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

trekking ˈtrɛcĩŋk n
vaellus
forma turystyki (pieszej lub rowerowej) uprawiana w trudnych warunkach;

tren trɛ̃n n
surulaulu
(literacko) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;

trener ˈtrɛ̃nɛr n
valmentaja
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trenować v
valmentaa
podnosić czyjeś umiejętności

trias trʲjas n
trias
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

trichotillomania n
trikotillomania
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

triera n
trieeri
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

trimaran trʲĩˈmarãn n
trimaraani
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

triumwirat trʲjũw̃ˈvʲirat n
kolmikko
trójka osób, które rządzą razem;

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
vähän hiukan
w niewielkim stopniu, niewiele

trociny trɔˈʨ̑ĩnɨ n
sahanpuru
drobne odpady po obróbce drewna;

trockizm n
trotskilaisuus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trojański adj
troijalainen
związany z Troją, dotyczący Troi

trolejbus trɔˈlɛjbus n
johdinauto
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

troll trɔl n
rölli
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi

trolling ˈtrɔlʲĩŋk n
trollaus
(informatyka, informatyczny) wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych miejsc w Internecie w celu wzniecenia kłótni;

tron trɔ̃n n
valtaistuin
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;

trop trɔp n
jälki
ślad odciśniętych stóp

tropiciel n
jäljitin
(łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę
(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę;

tropikalny ˌtrɔpʲiˈkalnɨ adj
trooppinen
typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

tropowiec n
vainukoira
(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę;

troska ˈtrɔska n
huolellisuus
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

trucizna truˈʨ̑izna n
myrkky
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
vaikeus
coś, co jest trudne
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
właściwość rzeczy trudnych

trudny ˈtrudnɨ adj
hankala ankea
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku

trufla ˈtrufla n
tryffeli
(mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
myrkyllinen
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna ˈtrũmna n
ruumisarkku arkku
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trup trup n
ruumis
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

truskawka truˈskafka n
mansikka
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;

truskawkowy ˌtruskafˈkɔvɨ adj
mansikanpunainen
przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
kuhnuri
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;

trwać tr̥faʨ̑ v
kestää
istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

tryb trɨp n
tapaluokka
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;
moodi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy
procedura lub ustalony wariant jej wykonania

tryb przypuszczający ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
ehtotapa
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie;

tryb rozkazujący ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
imperatiivi käskytapa
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

tryb łączący ˈtrɨp wɔ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
konjunktiivi
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;

trybalizm trɨˈbalʲism̥ n
tribalismi
(socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

trybun n
tribuuni
(historia, historyczny, historycznie) urząd cywilny w starożytnym Rzymie, utworzony w celu ochrony interesów obywateli, zwłaszcza plebejuszy;
(historia, historyczny, historycznie) urząd wojskowy w starożytnym Rzymie, oficer;

trybuna trɨˈbũna n
äänenkannattaja
specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy

trychologia ˌtrɨxɔˈlɔɟja n
trikologia
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy

tryftong ˈtrɨftɔ̃ŋk n
triftongi
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

trygonometria n
trigonometria
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

trygonometryczny adj
trigonometrinen
związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii

tryktrak ˈtrɨktrak n
backgammon
rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

tryliard ˈtrɨlʲjart n
triljardi
liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021;

trylogia n
trilogia
cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trymestr ˈtrɨ̃mɛstr̥ n
lukukausi
(urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach

trymować trɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
säätää
(kynologia, kynologiczny) usuwać martwą sierść psa w celach estetycznych i pielęgnacyjnych

trywialny trɨˈvʲjalnɨ adj
tavallinen
(książkowy) niewyszukany, pospolity

trzcina ˈṭʃʲʨ̑ĩna n
ruoko
roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcina cukrowa n
sokeriruoko
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzeciorzęd ṭʃɛˈʨ̑ɔʒɛ̃nt n
tertiäärikausi
(geologia, geologiczny) starszy okres (system) kenozoiku, dzielący się na paleogen i neogen;

trzepaczka do dywanów n
mattopiiska
ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzepot n
lepatus
szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem

trzewikodziób ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up n
kenkänokka
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
hieroa
naciskając, pocierać
pocierać sobą o coś

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
raitis
niepijany
kierujący się rozumem, rozsądkiem

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
kimalainen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
mehiläishaukka
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel ˈṭʃnadɛl n
keltasirkku
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
keltasirkku
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzonowiec n
poskihammas
(anatomia, anatomiczny) tylny ząb służący do miażdżenia pokarmu;

trzustka ˈṭʃustka n
haima
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzydziestodwójka n
kolmaskymmeneskahdesosanuotti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca jedną trzydziestodrugą całej nuty;

trzykrotka ṭʃɨˈkrɔtka n
juoru
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

trzyletni ṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
kolmivuotinen
mający trzy lata
trwający trzy lata

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
pitää
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
maanjäristys
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trój- truj
kolmi-
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
kolmio triangeli
(geometria) wielokąt mający trzy boki
triangeli kolmio
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką

trójskok ˈtrujskɔk n
kolmiloikka
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
atrain
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trąba ˈtrɔ̃mba n
kärsä
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);

trąba powietrzna n
pyörremyrsky
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej;

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
trumpetti torvi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąd trɔ̃nt n
lepra
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik n
akne
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

trądzik różowaty n
ruusufinni
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;

trędowaty ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ n
hyljeksitty henkilö
(medycyna, medyczny) osoba chora na trąd

tu tu pronoun
täällä
…miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu leży pies pogrzebany ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ proverb
tässä on koira haudattuna
wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tuba ˈtuba n
tuuba
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, basowy lub kontrabasowy;

tukan ˈtukãn n
tukaani
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tul tul n
tulium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tulipan tuˈlʲipãn n
tulppaani
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tundra ˈtũndra n
tundra
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel ˈtũnɛl n
tunneli
budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
tunisialainen
odnoszący się do państwa Tunezja

tunika tũˈɲika n
asetakki
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) spodnia, lekka szata wełniana, zwykle z krótkim rękawem lub bez, noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnym Rzymie;

tur tur n
alkuhärkä
(zoologia, zoologiczny) Bos primigenius, wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych;

turban ˈturbãn n
turbaani
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbina turˈbʲĩna n
turbiini
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
turkkilainen turkki
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci n
turkki
język urzędowy Turcji;

turkawka turˈkafka n
turturikyyhky
(ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
turkmeeni
odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci n
turkmeeni
język urzędowy Turkmenistanu;

turkus ˈturkus n
turkoosi
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;
barwa, zielony odcień cyjanu;

turkusowy ˌturkuˈsɔvɨ adj
turkoosi
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
(książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turniej n
turnajaiset
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie;
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;

turysta tuˈrɨsta n
matkailija
osoba uprawiająca turystykę

turystyczny ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
matkailullinen
związany z turystyką lub turystami

turystyka tuˈrɨstɨka n
turismi matkailu
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

tusz tuʃ n
tussi
farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach;

tusz do rzęs ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s n
maskara
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka

tuwiński n
tuva
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin ˈtuʑĩn n
tusina
(jednostka miary) 12 sztuk

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
tonnikala
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż tuʃ adv
lähes melkein
prawie, blisko

twardość n
kovuus
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od: twardy

twardy ˈtfardɨ adj
kova
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem

twardziel ˈtfarʲʥ̑ɛl n
sydänpuu
(leśnictwo) wewnętrzna, fizjologicznie nieczynna strefa w pniu drzewa

twardówka n
silmänvalkuainen
(anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

twarz tfaʃ n
kasvot
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twarzą w twarz ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ adv
henkilökohtaisesti
bezpośrednio

twaróg ˈtfaruk n
rahka
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdza ˈtfʲjɛrʣ̑a n
linnake
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;

twierdzenie tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
lause
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś
(matematyka, matematyczny) zdanie logiczne, będące elementem teorii matematycznej

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
väittää
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

tworzenie tfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
luominen
(rzeczownik odczasownikowy) od: tworzyć

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
luoda
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój tfuj pronoun
sinun
2. (osoba) lp

twórca ˈtfurʦ̑a n
aiheuttaja
(książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki

twórczy ˈtfurʧ̑ɨ adj
luova
taki, który ma zdolność tworzenia, tworzy lub prowadzi do tworzenia

ty tɨ personalPronoun
sinä Te sä
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci adj
tiibetiläinen
odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
tiibet
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tyczkarz ˈtɨʧ̑kaʃ n
seiväshyppääjä
(sport, sportowy) zawodnik skoków o tyczce

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
viikko
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
każdy okres siedmiu dni

tygiel ˈtɨɟɛl n
sulatuspata
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd.
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd.

tygodnik tɨˈɡɔdʲɲik n
viikkolehti
czasopismo ukazujące się co tydzień

tygodniowy adj
viikko
zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień

tygrys ˈtɨɡrɨs n
tiikeri
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrysica ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a n
naarastiikeri
(zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tykać ˈtɨkaʨ̑ v
sinutella
(potocznie, potoczny) zwracać się do kogoś „ty” zamiast „pan"/"pani”
raksuttaa
o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

tylda ˈtɨlda n
aaltoviiva
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą
(termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka (˜), którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część

tylko ˈtɨlkɔ particle
vain ainoastaan
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tylne światło n
perävalo
lampa sygnalizacyjna umieszczona z tyłu pojazdu

tym razem ˈtɨ̃m ˈrazɛ̃m adv
tällä kertaa
w tym wypadku, obecnie, teraz

tymczasowo adv
tilapäisesti
nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
timjami
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

tympanon tɨ̃mˈpãnɔ̃n n
tympaani
(architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu

tynkarz ˈtɨ̃ŋkaʃ n
rappari
(zawód, zawodowy, zawodowo) (budownictwo) murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania

tynktura tɨ̃ŋkˈtura n
tinktuuri
(heraldyka, heraldyczny) barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

typ tɨp n
tyyppi
rodzaj, wzorzec

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
typografia
technika druku wypukłego, drukarstwo;

typowo adv
tyypillisesti
od: typowy

tyran ˈtɨrãn n
tyranni
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) udzielny władca miasta albo państwa greckiego, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie;
człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę

tyrania n
tyrannia tyrannius
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyranozaur ˌtɨrãˈnɔzawr n
tyrannilisko
(paleontologia, paleontologiczny) jeden z gatunków dinozaurów mięsożernych;

tyrański adj
tyrannimainen
właściwy tyranowi, bezwzględny, związany z narzucanie, swojej woli innym

tyrozyna n
tyrosiini
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;

tyrystor n
tyristori
przyrząd półprzewodnikowy stosowany w układach prostowniczych, przekaźnikowych i przełączających;

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nʦ̑ n
tuhat
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
vuosituhat
tysiąc lat

tytan ˈtɨtãn n
titaani
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
tupakka tupakkakasvi
suszone liście tej rośliny (1.1);
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł ˈtɨtuw n
arvonimi
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tytułować ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑ v
nimetä
nadawać czemuś tytuł, nazwę

tył tɨw n
kääntöpuoli
część czegoś najdalej od przodu

tyłek ˈtɨwɛk n
takamus
(potocznie, potoczny) pośladki

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
sateenkaari
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
värikalvo iiris
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tędy ˈtɛ̃ndɨ pronoun
tännepäin
tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

tęgi ˈtɛ̃ŋʲɟi adj
pönäkkä
dobrze zbudowany, postawny, otyły

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
pimeä
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny
tylppä
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
ikävöidä kaivata
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
kaipaus
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tętniak ˈtɛ̃ntʲɲak n
aneurysma
(medycyna, medyczny) ograniczone poszerzenia światła tętnicy;

tętniczy tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɨ adj
valtimollinen
(medycyna, medyczny) dotyczący tętnicy (tętnic)

tężec n
jäykkäkouristus
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tło twɔ n
tausta
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan

tłok twɔk n
mäntä
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

tłuczek ˈtwuʧ̑ɛk n
petkel
narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy

tłuczek do ziemniaków ˈtwuʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf n
perunasurvin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie do ręcznego rozgniatania ziemniaków po ugotowaniu

tłum twũm n
väkijoukko
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
kääntäjä
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
käännös
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
(rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
kääntää
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumik n
äänenvaimennin
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;
(motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej

tłumić ˈtwũmʲiʨ̑ v
kukistaa
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów

tłusty czwartek ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk n
laskiainen
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;

tłuszcz twuʃʧ̑ n
rasva
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;

tłuszczak n
rasvakehrääjä
(ornitologia, ornitologiczny) Steatornis caripensis, monotypowy gatunek ptaków południowoamerykańskich, jedyny przedstawiciel rodziny tłuszczaków;

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
vakuutus
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubezpieczenie na życie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ n
henkivakuutus
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
pukeutua
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubikacja kucana ˌubʲiˈkaʦ̑ʲja kuˈʦ̑ãna n
kyykkykäymälä
rodzaj ubikacji, w której brak muszli i wymagającej korzystania w pozycji kucznej;

ubiór ˈubʲjur n
asu
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

ubogi uˈbɔɟi adj
köyhä
posiadający mało dóbr materialnych

ubranie uˈbrãɲɛ n
vaatetus
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubój n
lahti
zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa

ubóstwiać uˈbustfʲjäʨ̑ v
jumaloida
nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie

ubóstwo uˈbustfɔ n
köyhyys
brak środków materialnych

ucha ˈuxa n
kalakeitto
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych

ucho ˈuxɔ n
korva
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
małżowina uszna

ucho wewnętrzne ˈuxɔ vɛvˈnɛ̃nṭʃnɛ n
sisäkorva
(anatomia, anatomiczny) część ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
pakolainen
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchwyt ˈuxfɨt n
ote
(technologia, technika, techniczny) część służąca do umocowania czegoś
kahva
część przedmiotu służąca do chwytania go ręką

ucieczka uˈʨ̑ɛʧ̑ka n
pako
szybkie uciekanie skądś lub przed czymś

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
juosta pakoon
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
raskas
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwie uʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ adv
rehellisesti
w sposób uczciwy, dobry, czysty

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
rehellinen
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczestniczyć ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑ v
osallistua
brać udział

uczestnik uˈʧ̑ɛstʲɲik n
osallistuja
osoba biorąca w czymś udział

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
oppilas koululainen
(szkolnictwo, szkolny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczony uˈʧ̑ɔ̃nɨ n
tiedemies
osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
tunne
miłość, przyjaźń
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczulenie n
allergia
(medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
opettaa
przekazywać komuś wiedzę

udany uˈdanɨ adj
menestynyt
zakończony powodzeniem; nie zakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udawać uˈdavaʨ̑ v
teeskennellä
postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
isku lyönti
(rzeczownik odczasownikowy) od: uderzyć

udmurcki n
udmurtti
(językoznawstwo, językoznawczy) język udmurcki

udo ˈudɔ n
reisi
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udziec ˈuʥ̑ɛʦ̑ n
haara
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

ufać ˈufaʨ̑ v
luottaa
mieć przekonanie, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego

ugarycki adj
ugarit
związany z Ugaritem, dotyczący Ugaritu

ugarycki n
ugarit
(językoznawstwo, językoznawczy) język ugarycki;

ugryjski adj
ugrilainen
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami ugryjskimi: chantyjskim, wogulskim i węgierskim

ugryźć się w język ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk v
pitää suu kiinni
(przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś

ugór ˈuɡur n
kesanto
(rolnictwo, rolniczy) pole nieuprawiane przez pewien okres czasu;

uhla ˈuxla n
pilkkasiipi
(ornitologia, ornitologiczny) Melanitta fusca duży ptak wodny z rodziny kaczkowatych;

uhla pstrodzioba n
pilkkaniska
(ornitologia, ornitologiczny) Melanitta perspicillata, północnoamerykański gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

ujednoznacznienie ˌujɛdnɔznaʧ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
selventäminen
(językoznawstwo, językoznawczy) uściślenie znaczenia słowa

ujgurski ujˈɡursʲci adj
uiguuri
dotyczący Ujgurów albo Ujgurii

ujgurski ujˈɡursʲci n
uiguuri
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach

ujmujący adj
valloittava
budzący sympatię

ujście ˈujɕʨ̑ɛ n
suu
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukamienowanie ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ n
kivittäminen
forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

ukaz ˈukas n
ukaasi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe

ukleja ukˈlɛja n
salakka
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
saada valmiiksi
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
ukrainalainen ukraina
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
ukraina
wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukryty uˈkrɨtɨ adj
kätketty
taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić

ukrywać uˈkrɨvaʨ̑ v
piilottaa
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim

ukrzyżowanie ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ n
ristiinnaulitseminen
zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

ukwiał n
merivuokko
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

układ nerwowy n
hermosto
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
jaksollinen järjestelmä
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
jaksollinen järjestelmä alkuaineiden jaksollinen järjestelmä
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ scalony ˈukwat sʦ̑aˈlɔ̃nɨ n
integroitu piiri
(elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;

ul ul n
mehiläispesä
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

uległy adj
myöntyväinen
poddający się czyjejś woli, pozwalający sobą kierować

ulewa uˈlɛva n
rankkasade
deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulga ˈulɡa n
helpotus
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu

ulica uˈlʲiʦ̑a n
katu
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uliczka uˈlʲiʧ̑ka n
kuja
krótka lub wąska ulica

ulotka uˈlɔtka n
esite
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ulotny uˈlɔtnɨ adj
pysymätön
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały

ultradźwięk n
ultraääni
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultrafioletowy ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
ultravioletti
(fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

ulubiony ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ adj
lempi-
najbardziej lubiany

umami ũˈmãmʲi n
umami
(fizjologia, fizjologiczny) jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku;

umbryjski adj
umbri
odnoszący się do Umbrii, związany z Umbrią

umbryjski n
umbri
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

umiak ˈũmʲjak n
umiakki
duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
kuolla
kończyć swoje życie, przestawać żyć
(przenośnie, przenośnia) cierpieć z nadmiaru jakiegoś uczucia

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
osata
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umięśniony adj
lihaksikas
mający silnie rozwinięte mięśnie

umowa ũˈmɔva n
sopimus
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umowny ũˈmɔvnɨ adj
sopimuksellinen
dotyczący umowy

umożliwiać ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑ v
mahdollistaa
dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umrzeć ˈũmʒɛʨ̑ v
kuolla
skończyć życie

umywalka ˌũmɨˈvalka n
pesuallas
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umywać ręce ũˈmɨvaʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ v
pestä kätensä
nie brać odpowiedzialności za coś

uncja n
unssi
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unikać ũˈɲikaʨ̑ v
välttää
starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś

uniwersalny ˌũɲivɛrˈsalnɨ adj
yleis-
obejmujący całość

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
yliopisto
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
ununbium
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununhexium ˌũnũnˈxɛksʲjũm n
ununheksium
(chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor

ununoctium ˌũnũnˈɔktʲjũm n
ununoktium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

ununpentium ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm n
ununpentium
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moscovium (symbol Mc);

ununquadium ˌũnũŋˈkwadʲjũm n
ununkvadium
(chemia, chemiczny) (zobacz) flerow

ununseptium ˌũnũnˈsɛptʲjũm n
ununseptium
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);

ununtrium ũˈnũntrʲjũm n
ununtrium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;

uosobienie ˌu<sup>w</sup>ɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
henkilöitymä
personifikacja, przypisanie cech ludzkich przedmiotowi, zwierzęciu itp.

upadek uˈpadɛk n
tuho
spadnięcie

uparty uˈpartɨ adj
itsepäinen
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

upał ˈupaw n
helle
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upcykling n
upcycling
ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
tappaa kaksi kärpästä yhdellä iskulla
załatwić dwie sprawy jednocześnie

upokorzenie n
nöyryytys
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upośledzenie ˌupɔɕlɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
vamma
stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności

upragniony adj
kaivattu
oczekiwany z dużym pragnieniem

uprawiać uˈpravʲjäʨ̑ v
viljellä
zajmować się uprawą rośliny lub ziemi

uprzedzenie ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
ennakkoluulo
nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
kohtelias
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uprząż n
valjaat
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś

uran ˈurãn n
uraani
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uran zubożony n
köyhdytetty uraani
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;

uraz ˈuras n
ruumiinvamma
uszkodzenie ciała

urdu ˈurdu n
urdu
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;

urlop ˈurlɔp n
loma
dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urna ˈurna n
uurna
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;

uroczy uˈrɔʧ̑ɨ adj
hurmaava
pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
lisääntyminen
(rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
syntymäpäivä
rocznica dnia narodzin

urok ˈurɔk n
lumo
(książkowy) to, co wywiera przyjemne wrażenie

urolog uˈrɔlɔk n
urologi
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
urologia virtsaelintautioppi
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
laite
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności
sprawienie, że coś zostało urządzone, uporządkowane lub zorganizowane

urzędnik uˈʒɛ̃ndʲɲik n
virkamies
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

usilny adj
harras
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

uskok ˈuskɔk n
siirros
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
tyynnyttää
dawać uspokojenie

usprawiedliwiać ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑ v
oikeuttaa
wyjaśniać motywy działania

usta ˈusta n
suu
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustawodawczy adj
lakiasäätävä
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

ustnik ˈustʲɲik n
suukappale
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza;
część aparatu służącego nurkowi do oddychania

ustny ˈustnɨ adj
oraalinen
dotyczący ust, związany z ustami
wyrażony, przekazany za pomocą ust

usunięcie ˌusũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
poistaminen
(rzeczownik odczasownikowy) od: usunąć

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
poistaa
(informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.

uszatka n
sarvipöllö
(ornitologia, ornitologiczny) Asio otus, gatunek średniej wielkości sowy;

usługa uˈswuɡa n
palvelu
okazana pomoc
działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi

utalentowany adj
lahjakas
(książkowy) obdarzony talentem

utopia uˈtɔpʲja n
Utopia utopia
nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utykać v
nilkuttaa
chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych

uwaga uˈvaɡa n
huomio tarkkaavaisuus
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
varoa
zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym

uwertura ˌuvɛrˈtura n
alkusoitto
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
pitää kovasti
otaczać kogoś miłością

uwzględniać v
ottaa huomioon
brać pod uwagę

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
addiktio
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzależnienie seksualne n
seksiriippuvuus
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) uzależnienie od seksu;

uzasadnienie ˌuzasadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
perusteet
zbiór argumentów, powodów, motywów i dowodów wyjaśniających jakieś działanie

uzbrojony adj
aseistautunut
posiadający broń przy sobie

uzdrowiciel n
parantaja
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił

uzurpator n
usurpaattori
człowiek, który bezprawnie przywłaszcza sobie tytuł, władzę albo cudze prawa do czegoś

uzurpować ˌuzurˈpɔvaʨ̑ v
anastaa valta
bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

ułamek uˈwãmɛk n
murtoluku
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)

ułan ˈuwãn n
ulaani
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
hymy
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
hymyillä
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

użycie uˈʒɨʨ̑ɛ n
käsittely
skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
käyttäjä
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używany ˌuʒɨˈvãnɨ adj
käytetty
mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
käyttää
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

używka uˈʒɨfka n
nautintoaine
produkt spożywczy, zwykle nie mający wartości odżywczej, działający pobudzająco na organizm ludzki

vendémiaire n
vendémiaire
nazwa pierwszego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

ventôse n
ventôse
nazwa szóstego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

vibrato vʲiˈbratɔ n
vibrato
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) określenie wykonawcze wibracji dźwięku lub głosu;

w f v vu preposition
-sta
…określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)
…określający kierunek czynności

w imieniu v‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu
nimessä
w czyimś upoważnieniu

w ogóle v‿ɔˈɡulɛ ˈv‿ɔɡulɛ adv
ylipäätäänsä
ogólnie, w sumie, podsumowując

w pocie czoła ˈf‿pɔʨ̑ɛ ˈʧ̑ɔwa adv
hiki hatussa
z wielkim wysiłkiem

w przybliżeniu
arviolta suunnilleen
blisko, ale niedokładnie tak

w razie
mikäli
wskazuje na warunek

w zamian adv
vastineeksi
dając albo otrzymując coś za coś

wacha ˈva.xa n
raitamakrilli
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby morskiej, Acanthocybium solandri, zaliczanej do rodziny makrelowatych

wachlarz ˈvaxlaʃ n
viuhka
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto

wada ˈvada n
epäkohta
ujemna cecha charakteru

waga ˈvaɡa n
vaaka
urządzenie do pomiaru masy;

wagarowicz n
lintsari
(szkolnictwo, szkolny) uczeń chodzący na wagary, opuszczający lekcje

wagon ˈvaɡɔ̃n n
vaunu
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wagon sypialny n
makuuvaunu
(kolejnictwo) wagon pociągu dalekobieżnego o wyposażeniu właściwym dla sypialni

wahadło n
heiluri
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
loma
okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

walabia n
kenguru
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Wallabia Trouessart, rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

walc valʦ̑ n
valssi
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1);

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
taistella
toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walec ˈvalɛʦ̑ n
lieriö
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;
przedmiot w kształcie walca (1.2)
valssi
pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;

walentynka ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nka n
ystävänpäiväkortin saaja
anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji
osoba obdarowana z okazji walentynek

walet ˈvalɛt n
jätkä
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walizka vaˈlʲiska n
matkalaukku
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić konia ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa v
runkata vetää käteen
(wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka ˈvalka n
kamppailu
(sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego
taistelu
siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu
zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś

walkower valˈkɔvɛr n
luovutusvoitto
(sport, sportowy) przyznanie zwycięstwa z powodu nieobecności przeciwnika, jego wycofania się lub dyskwalifikacji;

waloński adj
valloni
związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

waloński n
valloni
(językoznawstwo, językoznawczy) język waloński;

waltornia valˈtɔrʲɲa n
käyrätorvi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany;

waluta vaˈluta n
valuutta
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

wampir ˈvãmpʲir n
vampyyri verenimijä
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;

wanad ˈvãnat n
vanadiini
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wandal ˈvãndal n
vandaali
osoba bezsensownie i bezmyślnie niszcząca rzeczy, wartości kulturalne, dzieła sztuki

wandalizm vãnˈdalʲism̥ n
vandalismi
akt bezmyślnego zniszczenia

wanderlust n
kaukokaipuu
zamiłowanie do włóczęgi, tęsknota za podróżami, pociąg do podróżowania

wanilina n
vanilliini
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

wanna ˈvãnːa n
kylpyamme
duże naczynie do kąpieli

wanta ˈvãnta n
vantti
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
kalkkikivi
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapno n
kalkki
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapń vapʲɲ̊ n
kalsium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

waran ˈvarãn n
varaani
(zoologia, zoologiczny) rodzaj dużej jaszczurki

warcaby n
tammi
gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszy;

warczeć v
murista
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

warfaryna n
varfariini
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

warga ˈvarɡa n
huuli
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta;

wargowy adj
huuli
(anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust
(fonetyka, fonetyczny) związany z artykulacją ustami

wariancja varʲˈjãnʦ̑ʲja n
varianssi
(statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;

wariant ˈvarʲjãnt n
variant-muuttuja
inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

warkocz ˈvarkɔʧ̑ n
letti
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów
coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

warkoczyk varˈkɔʧ̑ɨk n
letti
(zdrobniale) od: warkocz

warstwa ˈvarstfa n
kerros
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;

warszawa varˈʃava n
Varsova
(motoryzacja) polski samochód marki Warszawa;

warszawski varˈʃafsʲci adj
varsovalainen
związany z Warszawą, pochodzący z Warszawy

warsztat ˈvarʃtat n
verstas
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
arvo
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
zwykle lm zasada moralna, przekonanie

waruga vaˈruɡa n
vasarapäähaikara
(ornitologia, ornitologiczny) Scopus umbretta, duży, brązowy ptak afrykański z wydatnym czubem z tyłu głowy;

warunek vaˈrũnɛk n
ehto
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

warunkowy ˌvarũŋˈkɔvɨ adj
ehdollinen
(przymiotnik) od warunek

warzywo vaˈʒɨvɔ n
vihannes
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

warzyć ˈvaʒɨʨ̑ v
panna
przygotowywać piwo

warzęcha n
kapustahaikara
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Platalea;

wasabi n
wasabi
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) chrzan japoński, Eutrema japonica (Miq.) Koidz., roślina z rodziny kapustowatych;

wasal ˈvasal n
vasalli
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;

wasz vaʃ pronoun
teidän
2. (osoba) lm

wat vat n
watti
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
hattara
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wawrzyn ˈvavʒɨ̃n n
laakeri
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;

wazektomia ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja n
vasektomia
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina n
vaseliini
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon ˈvazɔ̃n n
maljakko
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wałach ˈvawax n
ruuna valakka
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
kaulin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

ważka ˈvaʃka n
sudenkorento
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważki (Odonata), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważny ˈvaʒnɨ adj
tärkeä
mający duże znaczenie

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
painaa
mieć jakiś ciężar, masę

wbrew vbrɛf preposition
huolimatta
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
varhainen
taki, który jest u swojego początku

wcześniactwo fʧ̑ɛɕˈɲaʦ̑tfɔ n
ennenaikainen synnytys
(medycyna, medyczny) urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
aikaisin
podczas początkowego etapu trwania czegoś
rano, w pierwszych godzinach po świcie

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
eilinen eilispäivä eilen
w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj n
eilen
dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego

wdech n
sisäänhengitys
(fizjologia, fizjologiczny) akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego

wdowa ˈvdɔva n
leski
kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowi grosz ˈvdɔvʲi ˈɡrɔʃ n
lesken ropo
(książkowy) niewielka kwota przekazana kosztem wyrzeczeń przez osobę niezamożną

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
leski leskimies
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdowieństwo n
leskeys
bycie wdową lub wdowcem

wdychać ˈvdɨxaʨ̑ v
hengittää
wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
kiitollisuus
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
kiitollinen
pełen wdzięczności

wdzięk vʲʥ̑ɛ̃ŋk n
komeus
sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem

weber ˈvɛbɛr n
weber
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinar n
webinaari
konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

wedyjski vɛˈdɨjsʲci adj
vedalainen
dotyczący wedyzmu

według ˈvɛdwuk preposition
mukaan
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
…wyrażający autora czegoś

weekend n
viikonloppu
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganin vɛˈɡãɲĩn n
vegaani
człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
veganismi
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

wegański vɛˈɡãj̃sʲci adj
vegaaninen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)
związany z weganizmem, dotyczący weganizmu

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
kasvissyöjä
człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
kasvissyönti vegetarismi
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci adj
kasvis
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
sisäänkäynti
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć
czynność pojawienia się
czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca
pojawienie się

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
veksillologia lipputiede
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

welin ˈvɛlʲĩn n
pergamentti
dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;

welocyped ˌvɛlɔˈʦ̑ɨpɛt n
velosipedi
(historia, historyczny, historycznie) pierwotny rower, który nie posiada łańcucha ani hamulców;

wena ˈvɛ̃na n
haltioituminen innoitus
(książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
venetsialainen venetsia
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenerologia ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja n
venerologia
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;

wenezuelski ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci adj
venezuelalainen
odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
puhallin
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

weranda vɛˈrãnda n
kuisti veranta
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach.

werbel ˈvɛrbɛl n
pikkurumpu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;

werbena n
rautayrtti
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

wermut n
vermutti
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino korzenno-ziołowe;

wers vɛrs n
rivi
podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu

wersja ˈvɛrsʲja n
versio
jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

wesele vɛˈsɛlɛ n
häät
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

wesołe miasteczko vɛˈsɔwɛ mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
huvipuisto
karuzele, strzelnice i inne podobne atrakcje zebrane w jednym miejscu;

wesoły vɛˈsɔwɨ adj
iloinen
taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

westchnienie n
henkäisy huokaus hengenveto
głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

western ˈwɛstɛrn n
länkkäri
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;

wesz vɛʃ n
täi
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
eläinlääkäri
lekarz leczący zwierzęta;

weto ˈvɛtɔ n
veto
protest lub sprzeciw wobec czegoś;

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
sisäinen
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezuwian vɛˈzuvʲjãn n
vesuvianiitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

wezyr ˈvɛzɨr n
visiiri
najważniejszy urzędnik na dworze kalifów

wełna ˈvɛwna n
villa
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
(włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)

whisky n
viski
mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadro ˈvʲjadrɔ n
ämpäri
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt ˈvʲjadukt n
maasilta
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara ˈvʲjara n
usko
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie

wiarygodność ˌvʲjarɨˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
uskottavuus
cecha tego, co wiarygodne, rzetelne, prawdziwe

wiatr vʲjatr̥ n
tuuli
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny n
aurinkotuuli
(astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatraczek vʲjaˈtraʧ̑ɛk n
väkkärä
zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

wiatrak ˈvʲjatrak n
tuulimylly
(budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

wiatrowskaz vʲjaˈtrɔfskas n
tuuliviiri
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

wiatrówka vʲjaˈtrufka n
tuulitakki
lekka kurtka chroniąca przed wiatrem

wibracja n
värähtely värinä
drganie o dużej częstotliwości

wicekról n
varakuningas
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;

wiceprezydent n
varapresidentti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zastępca prezydenta

wichura vʲiˈxura n
vihuri
silny, porywisty wiatr

wiciokrzew vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf n
kuusama
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.;

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
haarukka
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;

widelec do porcjowania vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa n
paistihaarukka
widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej

wideo n
video
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;

widmo ˈvʲidmɔ n
kirjo
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
(matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
näkyvä
taki, którego widać

widok ˈvʲidɔk n
näkymä näköala
widziana przestrzeń, krajobraz

widokówka ˌvʲidɔˈkufka n
maisemakortti
karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

widz vʲiʦ̑ n
katsoja
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
nähdä
odbierać bodźce wzrokowe

widły ˈvʲidwɨ n
hanko
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wieczne pióro n
täytekynä
przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wiecznie ˈvʲjɛʧ̑ʲɲɛ adv
ikuisesti
bez ograniczenia w czasie

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
iankaikkisuus iäisyys
nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczny ˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
ikuinen
trwający wieczność; dotyczący wieczności

wieczny szach ˈvʲjɛʧ̑nɨ ˈʃax n
ikuinen shakki
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której jeden z graczy nie jest w stanie obronić się przed ciągłym szachowaniem jego króla przez bierki przeciwnika;

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
ilta
część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
polttarit
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
tiedot tieto
ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
tietää
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedźma ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma n
akka
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami
(etnografia, etnograficzny) w dawnych wierzeniach: kobieta, która ma wiedzę (głównie o leczeniu ludzi, przyrodzie i magii), określenie pozytywne, nobilitujące;
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta stara, brzydka, kłótliwa

wiek vʲjɛk n
ikä
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
vuosisata
sto lat;

wiek emerytalny ˈvʲjɛk ˌɛ̃mɛrɨˈtalnɨ n
eläkeikä
(urzędowy) rok życia, od którego osoba ubezpieczona na życie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia tego wieku; wiek, od którego pracownik może odejść na emeryturę;

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
kameli
(zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wiele ˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
moni
duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
suuri
bardzo ważny, znaczący
o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu
o nadzwyczaj dużych rozmiarach

wielkie księstwo n
suurherttuakunta
rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;

wielkopostny adj
paastonajan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Wielkim Postem, dotyczący Wielkiego Postu, odprawiany w Wielkim Poście

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑ n
suuruus
rozmiary czegoś
cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność
właściwość, którą można zmierzyć

wielojęzyczność n
monikielisyys
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co wielojęzyczne

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
monikielinen
posługujący się wieloma językami
napisany w wielu językach

wielokomórkowy ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ adj
monisoluinen
składający się z wielu komórek

wielokrotnie ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ numeral
toistuvasti
wiele razy

wielokrotność ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɔɕʨ̑ n
monikerta
(matematyka, matematyczny) iloczyn danej liczby i dowolnej dodatniej liczby naturalnej;

wielokulturowość ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑ n
monikulttuurisuus
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy

wielokulturowy ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ adj
monikulttuurinen
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wielokąt vʲjɛˈlɔkɔ̃nt n
monikulmio
(geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wieloletni ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi adj
monivuotinen
trwający lub mający wiele lat

wielomian vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn n
polynomi
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
valas
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybnictwo ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ n
valaanpyynti
polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielościan vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn n
monitahokas
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wieniec laurowy ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ lawˈrɔvɨ n
laakeriseppele
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce;
symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
sianliha sika
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso ze świni;

wierność ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
tarkkuus
bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
uskollinen
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
wykazujący się wiernością, lojalnością

wiersz vʲjɛrʃ n
runo
utwór poetycki, często rymowany

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
pora
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;
przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy

wierzba ˈvʲjɛʒba n
paju
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba płacząca ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a n
itkupaju
(botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach;

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
huippu
(geografia, geograficzny) szczyt góry

wierzyciel vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl n
luotonantaja
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
uskoa
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
wyznawać religię

wiesiołek vʲjɛ̇ˈɕɔwɛk n
helokki
(botanika, botaniczny) Oenothera, roślina o żółtych kwiatach i lancetowatych liściach;

wieszak ˈvʲjɛʃak n
henkari vaateripustin
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;

wieszczek n
alppinaakka
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
vietnamilainen vietnam
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci n
vietnam
język urzędowy Wietnamu;

wietrzny ˈvʲjɛṭʃnɨ adj
tuulinen
odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
orava
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś vʲjɛ̇ɕ n
kylä
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;

wieśniak ˈvʲjɛ̇ɕɲak n
juntti
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) prostak, człowiek prymitywny
moukka
człowiek mieszkający na wsi

wieża ˈvʲjɛʒa n
torni
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;

wieża Babel ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl n
Baabelin torni
(biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
Eiffel-torni
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieża ciśnień ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ n
vesitorni
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
pilvenpiirtäjä
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wihajster vʲiˈxajstɛr n
hilavitkutin
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

wiking ˈvʲicĩŋk n
viikinki
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wiklina vʲikˈlʲĩna n
vitsa
młode pędy kilku gatunków wierzb, które po obróbce wykorzystywane są w wikliniarstwie;

wiktoriański adj
viktoriaaninen
związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

wilczyca vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a n
naarassusi
(zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilec ziemniaczany n
bataatti
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych

wilga ˈvʲilɡa n
kuhankeittäjä
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotność n
kosteus
stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
humidi
trochę mokry

wilk vʲilk n
susi hukka
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski ˈvʲilk ˈmɔrsʲci n
merikarhu
(przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ n
susi lampaan vaatteissa
(związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak vʲilˈkɔwak n
ihmissusi
(folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa ˈvʲilːa n
huvila
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina ˈvʲĩna n
syy
czyn niezgodny z normami postępowania

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
hissi
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

winiarnia n
viinibaari
(handel, handlowy) lokal, gdzie serwuje i sprzedaje się wino
viininvalmistamo
wytwórnia wina

winnica vʲĩɲˈːiʦ̑a n
viinitila
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny ˈvʲĩnːɨ adj
syyllinen
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino ˈvʲĩnɔ n
viini
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winobranie ˌvʲĩnɔˈbrãɲɛ n
viininkorjuu
okres zbierania winogron
zbiór owoców winorośli

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
viinirypäle
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
viiniköynnös
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści.

wio vʲjɔ interjection
hopoti-hop
komenda do jazdy w przód dla konia w zaprzęgu

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
sello
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiorsta n
virsta
(metrologia, metrologiczny) dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów

wiosenne porządki n
kevätsiivous
sprzątanie po zimie

wiosennie adv
keväisesti
typowo dla wiosny

wiosna ˈvʲjɔsna n
kevät
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
airo
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłować v
soutaa
(sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
soutu
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wir vʲir n
akanvirta
szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi

wiropłat vʲiˈrɔpwat n
roottorikone
(lotnictwo, lotniczy) maszyna cięższa od powietrza, zdolna do lotu dzięki powstawaniu siły nośnej na wirujących powierzchniach;

wirtualny ˌvʲirtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
virtuaalinen
(informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora
możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny

wirus ˈvʲirus n
virus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej;
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
virologia
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wirusowy adj
virus-
związany z wirusami, dotyczący wirusów

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
riippua roikkua
być przymocowanym do czegoś od góry
dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać
umierać na szubienicy
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią

wist vʲist n
tuppi
(termin karciany) rodzaj gry w karty;

witaj w klubie ˈvʲitaj ˈf‿klubʲjɛ idiom
kerhoon
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto ma podobne doświadczenia

witamina ˌvʲitãˈmʲĩna n
vitamiini
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witać ˈvʲitaʨ̑ v
tervehtiä
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
valkoturska
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witraż ˈvʲitraʃ n
lasimaalaus
(sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

wiwianit vʲiˈvʲjä̃ɲit n
vivianiitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

wiza ˈvʲiza n
viisumi
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizja n
ilmestys
obraz, plan czegoś stworzony w czyjejś wyobraźni
widzenie, przywidzenie

wizualny adj
visuaalinen
dostrzegalny wzrokiem

wizyta vʲiˈzɨta n
käynti
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
käyntikortti
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
jalava
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych;
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju (1.1)

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
solmia
splatać, tworząc węzeł

wiązać koniec z końcem ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m v
saada rahat riittämään
dawać radę finansowo

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
siksi
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więdnąć ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑ v
heikentyä
o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
enemmistö
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło n
nivelside
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
vankila vankeus
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
vanki
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więź n
kiinnityskirja
stan posiadania czegoś wspólnego

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
kirsikkapuu
(botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;
kirsikka
owoce wiśni (1.1)

wklęsły adj
kovera
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
pian kohta
w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkurwiony fkurˈvʲjɔ̃nɨ adj
vihainen ärsyyntynyt
(wulgarnie, wulgaryzm) odczuwający gniew, duże zdenerwowanie

wkład fkwat n
myötävaikutus
to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze)

wlec vlɛʦ̑ v
kiskoa
ciągnąć po ziemi

wlot n
kanava
początkowa część rzeczy, do której coś wlatuje, wpada, wpływa lub wjeżdża

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
pyyntö
pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
pojantytär tyttärentytär
córka syna lub córki

wnuk vnuk n
lapsenlapsi
syn córki lub syna

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
sisus
przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

woda ˈvɔda n
vesi
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O;

woda kolońska ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska n
kölninvesi
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej, kilkuprocentowy alkoholowy roztwór olejków eterycznych w alkoholu;

woda królewska ˈvɔda kruˈlɛfska n
kuningasvesi
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
mineraalivesi kivennäisvesi
naturalna woda lecznicza;

woda utleniona ˈvɔda ˌutlɛ̃ˈɲɔ̃na n
vetyperoksidi
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;

wodewil vɔˈdɛvʲil n
vaudeville
(sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;

wodniczka n
sarakerttunen
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, zagrożony wyginięciem niewielki ptak wędrowny, zamieszkujący wschodnią Europę i zachodnią Azję po Ural, w pasie klimatu umiarkowanego;

wodnik ˈvɔdʲɲik n
luhtakana
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodny ˈvɔdnɨ adj
vesi vesi-
nawiązujący do wody lub innych cieczy

wodolot vɔˈdɔlɔt n
kantosiipialus
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

wodopój vɔˈdɔpuj n
vesikuoppa
miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

wodorotlenek n
hydroksidi
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodorowęglan ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn n
bikarbonaatti
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

wodospad vɔˈdɔspat n
vesiputous koski
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodowstręt n
hydrofobia vesikauhu
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok

wodór ˈvɔdur n
vety
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojewoda ˌvɔjɛˈvɔda n
voivodi
(administracja) zwierzchnik administracji na terenie województwa

wojna ˈvɔjna n
sota
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
sisällissota
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna trojańska ˈvɔjna trɔˈjä̃j̃ska n
Troijan sota
(mitologia grecka) wojna Achajów z Trojanami;

wojsko ˈvɔjskɔ n
armeija
zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wojskowy vɔjˈskɔvɨ adj
sotilaallinen
związany z wojskiem, dotyczący wojska

wok vɔk wɔk n
wokkipannu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;

wola ˈvɔla n
tahto
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

wole n
struuma
(medycyna, medyczny) patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem
kupu
(zoologia, zoologiczny) rozszerzenie przełyku służące do przechowywania i przenoszenia pokarmu

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
pitää parempana
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

wolfram ˈvɔlfrãm n
volframi
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolne oprogramowanie ˈvɔlnɛ ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
vapaa ohjelmisto
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;

wolnomularz ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ n
vapaamuurari
członek stowarzyszenia wolnomularskiego

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
vapaus
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
(więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolność słowa ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva n
sananvapaus
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny ˈvɔlnɨ adj
vapaa
mogący postępować zgodnie z własną wolą
nieobciążony czymś niekorzystnym
niezajęty przez coś
naimaton vapaa
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
hidas
odbywający się bez pośpiechu

wolny rynek ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk n
vapaa markkina
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);

wolt vɔlt n
voltti
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

woltomierz vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ n
jännitemittari
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru napięcia elektrycznego;

wombat ˈvɔ̃mbat n
vompatti
(zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

worek ˈvɔrɛk n
säkki
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

worek treningowy n
heittopussi
(przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa
(sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego

wosk vɔsk n
vaha
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

woskowina ˌvɔskɔˈvʲĩna n
korvavaha vaikku
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

woskówka n
vahanahka
(anatomia, anatomiczny) (ornitologia, ornitologiczny) miękka skóra pokrywająca nasadę dzioba (występuje u ptaków drapieżnych, sów, gołębi, a także u innych grup ptaków);

wotywny adj
votiivi-
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiarowywany jako wotum

wołacz ˈvɔwaʧ̑ n
vokatiivi
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
raavaanliha naudanliha
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

wpaść z deszczu pod rynnę ˈfpaʑʥ̑ ˈz‿dɛʃʧ̑u pɔd‿ˈrɨ̃nːɛ v
ojasta allikkoon
(przenośnie, przenośnia) znaleźć się w sytuacji jeszcze gorszej niż poprzednia

wpis n
merkintä
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej

wpływ fpwɨf n
vaikutus
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
vaikuttaa
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wpływowy fpwɨˈvɔvɨ adj
vaikutusvaltainen
mający duży wpływ, autorytet

wrak vrak n
hylky
resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
vaikutus vaikutelma
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwy vraʒˈlʲivɨ adj
aistiherkkä
taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji
taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe

wrestling ˈrɛstlʲĩŋk n
showpaini
(sport, sportowy) amerykańska odmiana zapasów z elementami popisów;

wrodzony vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
synnynnäinen
właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi ˈvrɔɟi adj
vihamielinen
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrona ˈvrɔ̃na n
varis varislintu
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrotycz ˈvrɔtɨʧ̑ n
pietaryrtti
(botanika, botaniczny) Tanacetum L., rodzaj roślin należących do rodziny astrowatych;

wrzeciono vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ n
värttinä
(włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
syyskuu
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzos vʒɔs n
kanerva
(botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią;

wrzosowisko ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ n
nummi
bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzód vʒut n
haavauma
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

wróbel ˈvrubɛl n
varpunen
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg vruk n
vihollinen
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami

wróżka ˈvruʃka n
keiju keijukainen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wręczać ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
myöntää
dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
itä
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodnioafrykański adj
itäafrikkalainen
odnoszący się do Afryki Wschodniej, związany z Afryką Wschodnią

wschodnioazjatycki adj
itäaasialainen
zamieszkujący, występujący w Azji wschodniej
związany z Azją wschodnią

wschodnioeuropejski adj
itäeurooppalainen
dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

wschodnioniemiecki adj
itäsaksalainen
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech
dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)

wschodniosłowiański ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
itäslaavilainen
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny

wschodniotimorski ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci adj
itätimorilainen
odnoszący się do Timoru Wschodniego

wschodzić ˈfsxɔʥ̑iʨ̑ v
nousta
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

wschód fsxut n
itä
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
osoittaa
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

wskazówka fskaˈzufka n
osoitin viisari
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wskaźnik ˈfskaʑɲik n
osoitin
(informatyka, informatyczny) adres w pamięci
długi i cienki przedmiot do wskazywania
indikaattori
(statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości

wspaniały fspãˈɲawɨ adj
ihana
cudowny, idealny, doskonały

wspierać ˈfspʲjɛraʨ̑ v
tukea
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
muisto
obraz przeszłości w pamięci

wspólnota fspulˈnɔta n
kommuuni
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólny ˈfspulnɨ adj
yhteinen
należący lub używany przez kilka osób

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
myötätunto osanotto
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
sääliä
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współczynnik n
kerroin
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego
jeden z czynników oddziałujących

współczynnik załamania fspuwˈʧ̑ɨ̃ɲːiɡ ˌzawãˈmãɲa n
taitekerroin
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;

współlokator ˌfspuwlɔˈkatɔr n
huonetoveri
ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
yhteistyö
wspólne działanie kilku podmiotów

współpracować ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
tehdä yhteistyötä
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

współrzędna n
koordinaatti
(matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni

wstrzemięźliwy adj
kohtuullinen maltillinen
zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

wstrząs fsṭʃɔ̃w̃s n
isku
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;
silne, gwałtowne drgnięcie

wstyd fstɨt n
häpeä
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;
uczucie onieśmielenia, zażenowania

wstążka ˈfstɔ̃w̃ʃka n
värinauha
(informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;
(sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej;
ozdobny, wąski pasek tkaniny

wstępny ˈfstɛ̃mpnɨ adj
alustava
robiony na początku (wstępie)

wszechmocny fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ adj
kaikkivaltias
mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechobecność ˌfʃɛxɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
läsnäolo kaikkialla
obecność, występowanie wszędzie; cecha tego co wszechobecne

wszechobecny adj
kaikkialla läsnä oleva
obecny wszędzie, występujący wszędzie

wszechstronny adj
kattava
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

wszechświat ˈfʃɛxʲɕfʲjat n
maailmankaikkeus
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszystek ˈfʃɨstɛk pronoun
kaikki
taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
kaikki tiet vievät Roomaan
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
kaikkensa
ogół rzeczy i spraw

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
kaikkialle kaikkialla
do każdego miejsca
kaikkialla
w każdym miejscu

wtorek ˈftɔrɛk n
tiistai
drugi dzień tygodnia

wtyczka ˈftɨʧ̑ka n
pistoke
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

wujek ˈvujɛk n
eno
brat matki

wulkan ˈvulkãn n
tulivuori
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulwodynia n
vulvodynia
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;

wy vɨ personalPronoun
te
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybielacz vɨˈbʲjɛlaʧ̑ n
valkaisuaine
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
valita
dokonywać wyboru

wybitny vɨˈbʲitnɨ adj
huomattava
wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
äänestäjä
osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach

wyborczy vɨˈbɔrʧ̑ɨ adj
vaali
taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

wybory vɨˈbɔrɨ n
vaalit vaali
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
nirso
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
rannikko
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuchowy ˌvɨbuˈxɔvɨ adj
räjähdysherkkä
taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wybór ˈvɨbur n
valinta
wybranie jednej z wielu możliwości

wychowanie ˌvɨxɔˈvãɲɛ n
kasvatus
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie

wychowanie fizyczne ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ n
liikunta
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;

wycie ˈvɨʨ̑ɛ n
ulvonta
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyć

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
ekskursio
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
tuulilasinpyyhin
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;
kynnysmatto ovimatto
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wyciąg ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk n
traktio
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne stosowane w ortopedii do nastawiania złamań i zwichnięć, korygowania zniekształceń i wad postawy (np. skrzywienia kręgosłupa);

wyciąg krzesełkowy ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
tuolihissi
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
saavutus
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydalać v
ulostaa
(biologia, biologiczny) usuwać szkodliwe lub zbędne produkty przemiany materii

wydanie vɨˈdãɲɛ n
painos
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
tapahtuma
to, co się stało
ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydarzyć się vɨˈdaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
tapahtua
wystąpić jako rzeczywiste zjawisko

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ n
kirjankustantamo
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydech n
uloshengitys
(fizjologia, fizjologiczny) akt wydalenia powietrza z układu oddechowego na zewnątrz ustroju

wydma ˈvɨdma n
dyyni
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydra ˈvɨdra n
saukko
(zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wydrzyk n
kihu
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Stercorarius

wydrzyk ostrosterny n
merikihu
(ornitologia, ornitologiczny) Stercorarius parasiticus, gatunek ptaka z rodzaju wydrzyków;

wydział ˈvɨʥ̑aw n
tiedekunta
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę

wydziedziczyć ˌvɨʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
jättää perinnöttä
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku

wydzielina n
erite
(biologia, biologiczny) substancja fizjologiczna produkowana przez komórki gruczołowe
(medycyna, medyczny) wyciek substancji powstających w stanie chorobowym

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
ulkonäkö
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
näyttää
mieć dany wygląd

wygnaniec n
maanpakolainen
ktoś skazany na wygnanie, wypędzony

wygoda n
kätevyys
coś ułatwiającego wykonywanie jakichś czynności

wyjaśniać vɨˈjäɕɲäʨ̑ v
selittää
czynić coś zrozumiałym

wyjaśnienie ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
selitys
przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym

wyjec ˈvɨjɛʦ̑ n
mölyapina
(zoologia, zoologiczny) Alouatta, południowoamerykańska małpa o donośnym głosie;

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
poikkeus
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
(informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątkowo ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ adv
poikkeuksellisen
niekiedy, nieczęsto, bardzo rzadko
w sposób szczególny, nadzwyczajny

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
erikoinen erinomainen
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
uloskäynti ulospääsy
droga lub otwór, którym się wychodzi

wyjść po angielsku ˈvɨjɕʨ̑ ˌpɔ‿ãŋʲˈɟɛlsku v
lähteä bundelle
wymknąć się ukradkiem, nie żegnając się z nikim; wyjść tak, by nikt tego nie zauważył

wyka n
virna
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych;

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
hammastikku
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykonalność ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
käyttökelpoisuus
cecha tego, co jest wykonalne, co da się wykonać

wykonawczy ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ adj
liikkeenjohdollinen
związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś

wykrywacz kłamstw vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf n
valheenpaljastin
(potocznie, potoczny) wariograf, poligraf

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
huudahdussana interjektio
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;
huutomerkki
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
koulutus
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykusz ˈvɨkuʃ n
erkkeri
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykład ˈvɨkwat n
luento
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wykładać vɨˈkwadaʨ̑ v
luennoida
uczyć czegoś, prowadzić wykłady

wylać dziecko z kąpielą ˈvɨlaʥ̑ ˈːɛʦ̑kɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃ v
heittää lapsi pesuveden mukana
(związek frazeologiczny) chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy

wymagać vɨ̃ˈmaɡaʨ̑ v
vaatia
potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymiana vɨ̃ˈmʲjãna n
vaihtaminen
otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
dimensio
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;

wymieniać vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
vaihtaa
dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego

wymiennik ciepła vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa n
lämmönsiirrin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymiociny ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ n
oksennus
to, czym się wymiotuje

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
oksentaa
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
utare
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
ääntäminen ääntämys
sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymyślić vɨ̃ˈmɨɕlʲiʨ̑ v
keksiä
uroić coś sobie

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑ v
vuokrata
korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę

wynalazca ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a n
keksijä
autor wynalazku, ten, który coś wynalazł

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
keksintö
coś, co wynaleziono;

wynaleźć v
keksiä
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik ˈvɨ̃ɲik n
tilanne
(sport, sportowy) stan spotkania/meczu

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
mielikuvitus
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wypadek vɨˈpadɛk n
tapaturma
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał

wypełnienie ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
täyte
(stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba

wyposażać v
varustaa
dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania

wyprzedaż vɨˈpʃɛdaʃ n
ale
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wypukły vɨˈpukwɨ adj
kupera
łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś

wyrastać v
kasvaa pois
rosnąc, utracić pewne cechy, upodobania

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
lauseke
(informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej
ilmaus
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy

wyrok ˈvɨrɔk n
tuomio
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrozumiały adj
myötätuntoinen
podchodzący ze zrozumieniem do czyjegoś niewłaściwego postępowania i skłonny wybaczać

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
ponnistaminen
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki vɨˈsɔci adj
korkea
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)
korkea pitkä
mający duży wymiar pionowy

wysokie napięcie vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
korkeajännitys
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
hyvin
(odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
korkeus
wymiar pionowy czegoś

wyspa ˈvɨspa n
saari
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

wyspiarz ˈvɨspʲjaʃ n
saarelainen
mieszkaniec wyspy

wysportowany adj
atleettinen
świadczący o sprawności fizycznej dzięki uprawianiu sportu

wystarczający adj
riittävä
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystawa vɨˈstava n
näyttely
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystawać vɨˈstavaʨ̑ v
kohota
być częściowo widocznym spoza lub z wnętrza czegoś

wystrój n
lavastus
(architektura, architektoniczny) całokształt elementów zdobiących obiekt na zewnątrz lub wewnątrz

występ ˈvɨstɛ̃mp n
kieleke
to, co wystaje, sterczy poza obręb czegoś

występować ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
esiintyä
odgrywać rolę (w teatrze, filmie)

wysypka n
ekseema
(medycyna, medyczny) wykwity skórne lub na błonach śluzowych będące objawem jakiejś choroby

wyszukany adj
hienostunut
mający szczególne cechy, rzadko spotykany

wysłannik vɨˈswãɲːik n
edustaja
osoba wysłana dokądś w określonym celu

wytrawny adj
kuiva
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki

wytrwałość vɨˈtr̥fawɔɕʨ̑ n
hellittämättömyys
konsekwencja, upór, zdecydowanie w działaniu lub dążeniu do czegoś

wytrych n
tiirikka
(technologia, technika, techniczny) zakrzywiony pręt zastępujący klucze, którym otwiera się zamki

wywiad ˈvɨvʲjat n
haastattelu
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wyznacznik vɨˈznaʧ̑ʲɲik n
determinantti
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;
to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś

wyzwanie vɨˈzvãɲɛ n
haaste
trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią

wyć vɨʨ̑ v
ulvoa
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć

wyścig ˈvɨɕʨ̑ik n
kilpa
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich;

wyścig w workach ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax n
pussijuoksu kenguruhyppely
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku

wyśmiewać v
ivata
ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady

wyświetlacz vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑ n
monitori
tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje

wyż n
korkeapaine
(meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

wyżeł ˈvɨʒɛw n
kanakoira
(kynologia, kynologiczny) pies myśliwski z charakterystyczną stójką;

wzajemnie vzaˈjɛ̃mʲɲɛ adv
molemminpuolisesti
jeden drugiego, jeden drugiemu

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
keskinäinen
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzdręga ˈvzdrɛ̃ŋɡa n
sorva
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius erythrophthalmus, ryba z rodziny karpiowatych;

wzdręga grecka ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛʦ̑ka n
kreikansorva
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;

wzdłuż vzdwuʃ preposition
pitkin
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

względność ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
suhteellisuus
zależność czegoś od różnych czynników

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
talamus
(medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;

wzmianka ˈvzmʲjãnka n
maininta
krótka informacja o czymś, napomknięcie

wzniosły adj
ylevä
odznaczający się szlachetnością dążeń

wzrost vzrɔst n
korkeus
wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia
kasvu
zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszenie n
tunne tunnekuohu
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzwód n
erektio jäykistyminen
(fizjologia, fizjologiczny) podniesienie się, powiększenie i usztywnienie prącia umożliwiające odbycie stosunku płciowego

wzór vzur n
esikuva
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
model służący jako przykład do powielania w produkcji
kaava
sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego

wódka ˈvutka n
viina vodka
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wójcik zielony n
idänuunilintu
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochiloides, gatunek ptaka z rodzaju świstunek;

wózek ˈvuzɛk n
ostoskärry
mały pojazd kołowy;

wózek dziecięcy n
lastenvaunut
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
pyörätuoli
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
ostoskärryt
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie;

wózek widłowy ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ n
haarukkatrukki
(motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół vuw n
härkä
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ v
haistaa
badać zapach nozdrzami

wąsatka n
viiksitimali
(ornitologia, ornitologiczny) (Panurus biarmicus) niewielki ptak przypominający sikorę;

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
kapea
mający niewielką szerokość

wąsko ˈvɔ̃w̃skɔ adv
juuri
(przysłówek) od: wąski

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
säie
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);
kude
sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ
juoni
w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
epäillä
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
epäilys epäily
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
maksa
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobianka ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka n
maksamakkara
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (potocznie, potoczny) kiszka wątrobiana

wątły adj
hauras
słabego zdrowia
mitätön
słabej budowy

wąż vɔ̃w̃ʃ n
käärme
(herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;

węch vɛ̃w̃x n
haistaminen
zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;

wędka ˈvɛ̃ntka n
onki
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

wędkarstwo vɛ̃ntˈkarstfɔ n
onginta
rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

wędkarz ˈvɛ̃ntkaʃ n
onkija
osoba łowiąca ryby na wędkę

wędrować vɛ̃nˈdrɔvaʨ̑ v
patikoida
przebywać długą drogę skądś dokądś

wędrowiec n
vaeltaja
ktoś, kto wędruje, porusza się pieszo

wędrowny vɛ̃nˈdrɔvnɨ adj
kuljeskeleva
odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce

wędzić v
savustaa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

wędzony adj
savustettu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
hiili
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
hiili kivihiili
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
ruskohiili
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;

węgiel drzewny n
puuhiili
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
kivihiili
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;
opał z węgla (1.1)

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
unkarilainen unkari
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci n
unkari
ugrofiński język używany przez Węgrów;

węgierskojęzyczny vɛ̃ŋʲˈɟɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
unkarinkielinen
posługujący się językiem węgierskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim
udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim

węglan ˈvɛ̃ŋɡlãn n
karbonaatti
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

węglan litu ˈvɛ̃ŋɡlãn ˈlʲitu n
litiumkarbonaatti
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól litowa kwasu węglowego, bezwonny, krystaliczny, biały proszek, stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych i jako lek przeciwdepresyjny;

węglarz ˈvɛ̃ŋɡlaʃ n
hiilimies
ktoś, kto zajmuje się handlem węglem lub jego dowozem

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
hiilihydraatti
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór n
hiilivety
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
ankerias
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węszyć v
haistaa
szukać czegoś po zapachu, wyczuwając to węchem

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
solmu
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów;
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;
(matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;

węzeł gordyjski ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci n
Gordionin solmu
zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

wężówka n
käärmekaula
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhingidae;

władca ˈvwatʦ̑a n
hallitsija
osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władza ˈvwaʣ̑a n
valta
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
omaisuus
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
rzecz posiadana przez kogoś
właściwość, cecha

własny ˈvwasnɨ adj
oma
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu

właz vwas n
kulkuaukko
otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
omistaja
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właściwie vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ particle
oikeastaan
partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwy vwaɕˈʨ̑ivɨ adj
kelpo
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

włochatka vwɔˈxatka n
helmipöllö
(ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi;

włos vwɔs n
hius karva
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski ˈvwɔsʲci adj
italialainen italia
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski ˈvwɔsʲci n
italia italialainen
język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włoskość ˈvwɔskɔɕʨ̑ n
italialaisuus
typowo włoski charakter czegoś, kogoś

włosy ˈvwɔsɨ n
tukka
owłosienie głowy ludzkiej

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
keihäs
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włókno ˈvwuknɔ n
kuitu
jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

włączać ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
kytkeä
uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej

włącznie particle
mukaan lukien
…oznaczająca, że wyrażony na końcu zdania element również należy do przedstawianej całości

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
vesikauhu raivotauti
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wślizg fʲɕlʲisk n
liukutaklaus
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

yeti ˈjɛtʲi n
jeti
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;

z s z zet preposition
kanssa
…opisujący związek
…wskazujący zawartość

z całego serca s‿ʦ̑aˈwɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a adv
täysin rinnoin
całym sobą, całkowicie, angażując wszystkie swoje uczucia

z pewnością adv
varmasti
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie

z poważaniem ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m idiom
kunnioittavasti
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie

z powodu s‿pɔˈvɔdu
vuoksi
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
takaisin
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem

z tyłu adv
taakse
od przeciwnej strony niż przód

za za preposition
takana
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

za darmo adv
ilman
bezpłatnie, gratis

za granicą ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃ adv
ulkomailla
poza granicami kraju

za kratkami ˌza‿kratˈkãmʲi idiom
kalterien takana
(potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie

zabawa zaˈbava n
peli
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawka zaˈbafka n
lelu leikkikalu
rzecz służąca do zabawy;

zabawny zaˈbavnɨ adj
hassu
o wesołym usposobieniu
wywołujący rozbawienie, śmiech

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
kieltää
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zaburzenie ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ n
häiriö
nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zabójca zaˈbujʦ̑a n
tappaja
ktoś, kto zabił lub zabija

zabójstwo honorowe n
kunniamurha
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;

zachmurzenie ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ n
pilvisyys
(meteorologia, meteorologiczny) stopień pokrycia nieba przez chmury;

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
läntinen
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

zachodnioeuropejski adj
länsieurooppalainen
odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachodzić zaˈxɔʥ̑iʨ̑ v
laskea
o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą

zachorować ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑ v
sairastua
stać się chorym, popaść w chorobę

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
käytös
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachować zimną krew zaˈxɔvaʥ̑ ˈʑĩmnɔ̃w̃ ˈkrɛf v
pitää pää kylmänä
(związek frazeologiczny) mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji

zachwyt ˈzaxfɨt n
hämmästys
podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód ˈzaxut n
länsi
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;
auringonlasku
chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem
vaiva
trud, wysiłek, starania

zachód księżyca n
kuun lasku
(astronomia, astronomiczny) zjawisko chowania się księżyca za horyzont

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
auringonlasku
zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachłanny zaˈxwãnːɨ adj
ahkera
pragnący więcej niż potrzebuje

zacier n
mäski
(spożywczy) fermentująca mieszanina na wódkę

zaczepiać v
tiukata
zatrzymywać kogoś, podejmując relację

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
alkaa aloittaa
przystępować do wykonywania jakiejś czynności
alkaa
mieć swój początek

zadanie zaˈdãɲɛ n
tehtävä
coś, co należy wykonać

zadawać zaˈdavaʨ̑ v
antaa tehtäväksi
nakazywać komuś coś robić

zadowalający adj
tyydyttävä riittävä
wystarczająco dobry

zadowalać ˌzadɔˈvalaʨ̑ v
tyydyttää
zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
tyytyväinen
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadupie zaˈdupʲjɛ n
persereikä
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.

zagadka zaˈɡatka n
arvoitus
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

zaganiacz zaˈɡãɲaʧ̑ n
kultarinta
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais icterina, drobny ptak śpiewający;

zaganiacz szczebiotliwy zaˈɡãɲaʧ̑ ˌʃʧ̑ɛbʲjɔˈtlʲivɨ n
taiturikultarinta
(ornitologia, ornitologiczny) (Hippolais polyglotta) gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
ulkomaa
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
uhka
coś, co jest niebezpieczne

zagrożony adj
erittäin uhanalainen
taki, któremu coś grozi

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
pronomini asemo
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ n
ossessiivipronominit
(gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
kiinnostus
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ adj
kiinnostunut
taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ n
kiinnostunut
osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
varata
użytkować pomieszczenie

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
jänis
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami;

zajączek zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
jäniksenpoika
mały lub młody zając
(zdrobniale) od: zając

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
kiireinen
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zakaz ˈzakas n
kielto
zabronienie czegoś komuś

zakazany owoc ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔʦ̑ n
kielletty hedelmä
(przenośnie, przenośnia) coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
infektio
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
rakastunut
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochiwać się v
rakastua
zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakon ˈzakɔ̃n n
lahko
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie religijne lub świeckie związane ślubami, żyjące według ściśle określonych reguł;

zakonnica ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a n
nunna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
munkki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakrystia zaˈkrɨstʲja n
sakaristo sakasti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

zakrzep n
veritulppa
(medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
mutka
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

zakupoholik n
himoshoppailija
osoba uzależniona od robienia zakupów

zakupy zaˈkupɨ n
ostos
czynność kupowania

zakurzony adj
pölyinen
pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

zakwaterowanie n
majoitus
(turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakąska zaˈkɔ̃w̃ska n
alkupala
potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

zakład ˈzakwat n
veto
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakładka zaˈkwatka n
kirjanmerkki
(informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
panttivanki
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłócenie ˌzakwuˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
hajaannus
niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

zalać v
hukuttaa
lejąc płyn przykryć nim coś, pogrążyć w nim, wypełnić nim coś

zaleta zaˈlɛta n
etu
dodatnia cecha charakteru
cecha podwyższająca wartość przedmiotu

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
riippua
być uwarunkowanym

zależność zaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
riippuvuus
uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
ennakko
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności

zamach ˈzãmax n
attentaatti
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
vallankaappaus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamarzać zãˈmarzaʨ̑ zãˈmaʒaʨ̑ v
jähmettyä
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

zamek ˈzãmɛk n
linna
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
lukko
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
vetoketju
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamiar ˈzãmʲjar n
aikomus
chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
asemasta
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiast ˈzãmʲjast preposition
asemasta
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamierzać zãˈmʲjɛʒaʨ̑ v
aikoa
planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamieć ˈzãmʲjɛ̇ʨ̑ n
lumimyrsky tuisku
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

zamknięty zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ adj
kiinni
bez dostępu, odizolowany

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
sulkea
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno

zamorski zãˈmɔrsʲci adj
merentakainen
taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
varakas
dysponujący dużym majątkiem

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
pakastin
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamsz zãmʃ n
mokka
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
tilaus
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić zãˈmuvʲiʨ̑ v
tilata
zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zanieczyszczenie ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
saaste
stan bycia zanieczyszczonym

zanim ˈzãɲĩm conjunction
edellä
przed jakimś wydarzeniem

zaokrąglać v
pyöristyä
(matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

zaopatrzenie ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ n
hankinta
dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy

zapach ˈzapax n
haju
węchowe wrażenie zmysłowe;

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
tulehdus
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie okrężnicy n
paksunsuolen tulehdus koliitti
(medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
keuhkoputkentulehdus
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
keuhkokuume pneumonia
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie spojówek n
sidekalvontulehdus
(medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
sytyttää
wzniecić ogień

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
sytytin tupakansytytin
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapałka zaˈpawka n
tulitikku
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapaść ˈzapaɕʨ̑ n
kollapsi
(medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

zapiekanka ˌzapʲjɛˈkãnka n
laatikko
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;

zapinać zaˈpʲĩnaʨ̑ v
napittaa
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis nutowy n
nuottiviivasto
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
kirjata
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci

zaplecze n
huoltotilat
pomieszczenie pomocnicze

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ v
ehkäistä
nie dopuścić (do czegoś), nie pozwolić (na coś), zabezpieczyć się (przed czymś)

zapominalski adj
huonomuistinen muistamaton
taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
unohtaa
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś

zapożyczenie ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
lainasana
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
kutsua
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
kutsu
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia

zapytać zaˈpɨtaʨ̑ v
kysyä
zadać pytanie

zapłata zaˈpwata n
korvaus
należność za coś

zapłodnienie n
hedelmöitys
(biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem

zapłon n
syttyminen
(fizyka, fizyczny) (motoryzacja) układ umożliwiający (1.1)

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
tienata
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
zarathustralaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaraźliwy adj
tarttuva
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami

zarodek zaˈrɔdɛk n
sikiö
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty

zarost ˈzarɔst n
kasvojen karvoitus
owłosienie w dolnej części twarzy

zarozumiały ˌzarɔzũˈmʲjawɨ adj
itserakas
mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę

zarzut ˈzaʒut n
moite
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarządzanie ˌzaʒɔ̃nˈʣ̑ãɲɛ n
hallinto
sprawowanie nad czymś zarządu

zaręczyny n
kihlaus
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada zaˈsada n
emäs
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
periaate
reguła rządząca czymś

zasadzka zaˈsaʦ̑ka n
tuliylläkkö
pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy

zasiek ˈzaɕɛk n
murros
(wojskowość, wojskowy) zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne

zasilacz zaˈɕilaʧ̑ n
teholähde
urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

zasięg ˈzaɕɛ̃ŋk n
kantama
obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zaskakiwać v
yllättää
sprawiać niespodziankę

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
rantakäärme
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zaspać ˈzaspaʨ̑ v
nukkua pommiin
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

zastawka n
läppä
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

zastrzyk ˈzasṭʃɨk n
injektio
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły

zaszczyt ˈzaʃʧ̑ɨt n
kunnia
coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie

zasób ˈzasup n
resurssi
posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności
(informatyka, informatyczny) obiekt lub inne dobro do którego proces może mieć przez pewien czas wyłączny dostęp

zasłona zaˈswɔ̃na n
verho
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasługa zaˈswuɡa n
ansio
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zatoka zaˈtɔka n
lahti
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

zator n
embolia
(medycyna, medyczny) zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep

zatrucie n
myrkytys
(medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu

zatrucie pokarmowe n
ruokamyrkytys
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);

zatrudniony adj
virkailija
mający zatrudnienie

zatrudniony n
virkailija
człowiek posiadający zatrudnienie

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
luottamus
przeświadczenie, że można komuś ufać

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑ v
huomata
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku
zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
sisältö
ilość jakiegoś składnika w czymś

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a n
sydäninfarkti
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego;

zawias n
sarana
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
sisältää
mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
aselepo
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawietrzna zaˈvʲjɛṭʃna n
lee
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) burta przeciwna do tej, na którą wieje wiatr

zawietrzny zaˈvʲjɛṭʃnɨ adj
leenpuoleinen
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr

zawilec zaˈvʲilɛʦ̑ n
vuokko
(botanika, botaniczny) Anemone L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

zawroty głowy zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ n
huimaus
(medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawstydzony ˌzafstɨˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
häpeissään
odczuwający zawstydzenie, wstyd

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
aina
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód ˈzavut n
ammatti
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór ˈzavur n
venttiili
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
varoventtiili
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
kateellinen
odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność
mustasukkainen
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć v
kadehtia
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
mustasukkaisuus
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
kateus
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazdrość o członek n
peniskateus
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;

zazwyczaj zaˈzvɨʧ̑aj adv
tavallinen
w większości przypadków

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
pimennys
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

założyciel n
perustaja
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
liite
plik dołączony do wiadomości e-mail
dokument uzupełniający treść innego dokumentu lub dzieła książkowego, część addendum

zaświaty zaˈɕfʲjatɨ n
manala
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli

zbawić v
pelastaa
wyciągnąć kogoś z opresji, uratować

zbieg zbʲjɛk n
yhtymäkohta
miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych)

zbieg okoliczności ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i n
yhteensattuma
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbieżność n
suppeneminen
schodzenie się w jednym punkcie

zbieżny adj
suppeneva
zbiegający się w jednym punkcie

zbiornik ˈzbʲjɔrʲɲik n
säiliö
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów

zbiór zbʲjur n
joukko
(matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;
kokoelma
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zboczeniec zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
pervo
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych

zboże ˈzbɔʒɛ n
vilja
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
rikos
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia wojenna ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa n
sotarikos
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbrodniarz n
rikollinen
człowiek, który popełnił zbrodnię

zbroja ˈzbrɔja n
haarniska
(historia, historyczny, historycznie) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zdalny ˈzdalnɨ adj
etä-
(technologia, technika, techniczny) taki, który może być przeprowadzany na odległość

zdanie ˈzdãɲɛ n
lause virke
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)

zdanie podrzędne ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ n
sivulause
(gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne

zdarzenie zdaˈʒɛ̃ɲɛ n
tapahtuma
(informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji;
(matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;
coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
päättää
podjąć decyzję

zderzacz n
törmäytin
urządzenie, które ma za zadanie coś zderzać

zderzak ˈzdɛʒak n
pehmike
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zdesperowany ˌzdɛspɛrɔˈvãnɨ adj
epätoivoinen
taki, który stracił nadzieję na coś, jest ogarnięty desperacją

zdobycz ˈzdɔbɨʧ̑ n
saalis
ofiara upolowana przez drapieżnika, myśliwego lub wędkarza

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
kyky
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
kykenevä pystyvä
będący w stanie wykonać określoną czynność
taitava
taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony

zdrada ˈzdrada n
petos
działanie na szkodę narodu lub kraju

zdradzać ˈzdraʣ̑aʨ̑ v
pettää
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku

zdrobnienie zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
deminutiivi diminutiivi
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
terveys
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
terve
dobry dla zdrowia
terve terveellinen hyvinvoipa
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

zebra ˈzɛbra n
seepra
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zefir ˈzɛfʲir n
tuulenhenkäys leuto länsituuli
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr

zegar ˈzɛɡar n
kello
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
aurinkokello
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca

zegarek zɛˈɡarɛk n
kello rannekello
niewielkich rozmiarów zegar

zegarmistrz zɛˈɡarmʲisṭʃ n
kelloseppä
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zemsta ˈzɛ̃msta n
kosto
odwet za krzywdy

zenit ˈzɛ̃ɲit n
zeniitti
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;

zero ˈzɛrɔ n
nolla
liczba 0;

zerowy zɛˈrɔvɨ adj
nollas
identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy

zerwać ˈzɛrvaʨ̑ v
erota
(potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś

zespół ˈzɛspuw n
oireyhtymä
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;
yhtye
grupa muzyków występująca razem na scenie
ryhmä
grupa osób realizująca wspólny cel;

zespół Aspergera n
Aspergerin oireyhtymä
łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;

zespół Downa n
Downin oireyhtymä
(medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21;

zespół Guillaina-Barrégo n
Guillain-Barrén oireyhtymä
(medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii;

zespół Sjögrena n
Sjögrenin oireyhtymä Sjögrenin syndrooma
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół kanału nadgarstka ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka n
rannekanavaoireyhtymä
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

zespół lęku uogólnionego n
yleistynyt ahdistuneisuushäiriö
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;

zespół napięcia przedmiesiączkowego ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ n
kuukautisia edeltävä oireyhtymä premenstruaalisyndrooma
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;

zespół policystycznych jajników n
munasarjojen monirakkulaoireyhtymä
(medycyna, medyczny) zaburzenie endokrynne dotykające kobiety w wieku reprodukcyjnym;

zestaw ˈzɛstaf n
lajitelma
całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

zeszyt ˈzɛʃɨt n
vihko
(szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zet zɛt n
tseta
nazwa litery z, trzydziestej litery polskiego alfabetu

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
ulko-
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

zez zɛs n
karsastus
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zeznanie zɛˈznãɲɛ n
todistajanlausunto
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami

zezowaty adj
kierosilmäinen
taki, który ma zeza

zgniły ˈzʲɟɲiwɨ adj
mädäntynyt
taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgodność ˈzɡɔdnɔɕʨ̑ n
määräystenmukaisuus
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
kokous
zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgrubienie zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
augmentatiivi
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;

zgubny ˈzɡubnɨ adj
tappava
prowadzący do zguby

ziarno ˈʑarnɔ n
jyvä
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;

zielarstwo ʑɛˈlarstfɔ n
herbalismi kasvilääkintä
dział wiedzy zajmujący się zagadnieniami hodowli, uprawy, zbioru, suszenia, pakowania i przechowywania ziół i roślin leczniczych;

zielarz ˈʑɛlaʃ n
kasvisparantaja
specjalista w dziedzinie zielarstwa, leczący za pomocą ziół

ziele angielskie n
maustepippuri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
vihreä
kolor zielony

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
vihreä tee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
vihreäsilmäinen
(książkowy) taki, który ma zielone, zielonkawe oczy

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
vihreä
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały
vihreä kokematon
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;

zielony ludzik n
pieni vihreä mies pieni vihreä ukkeli
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze

zielsko n
varvikko
(potocznie, potoczny) roślina dziko rosnąca lub zbiorowisko takich roślin

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
maa
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna
gleba
grunt, podłoże (także w budynku)

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
peruna
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziemnokraska n
marhi
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Brachypteraciidae;

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
haukotella
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

ziewnięcie ʑɛvʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
haukotus
(rzeczownik odczasownikowy) od: ziewnąć

ziggurat zʲikˈːurat zʲiˈɡurat n
zikkurat
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,

zika n
zikavirus
(medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;

zima ˈʑĩ.ma n
talvi
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
kylmä sota
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimne ognie ˈʑĩmnɛ ˈɔɟɲɛ n
tähtisadetikku
niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;

zimno ˈʑĩmnɔ n
kylmä
niska temperatura

zimny ˈʑĩmnɨ adj
kylmä
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
kuningaskalastaja
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimować v
talvehtia
spędzać zimę w określonym miejscu

zimowy ʑĩˈmɔvɨ adj
talvinen
typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

ziołosiek n
silpoja
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Phytotoma

zięba ˈʑɛ̃mba n
peippo
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
vävy
mąż córki

zjawisko zʲjaˈvʲiskɔ n
ilmiö
naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjazd zʲjast n
syöksylasku
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie
czynność jazdy w dół

zjednoczony adj
yhdistynyt
połączony dla wspólnej sprawy

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
liukumäki
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlew zlɛf n
tiskiallas
naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
ryppy
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych
kurttu
załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu

zmartwienie zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ n
huoli
coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
ylösnousu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmiana ˈzmʲjãna n
muutos
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
vaihtaa
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości

zmienna ˈzmʲjɛ̃nːa n
muuttuja
(matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmienny ˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
muuttuva
niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)
ulegający zmianom

zmierzch zmʲjɛʃx n
hämärä
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmrocznik gładysz n
horsmakiitäjä
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
pakottaa
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

zmysł zmɨsw̥ n
aisti
zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmywacz do paznokci ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
kynsilakanpoistoaine
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywarka zmɨˈvarka n
astianpesukone tiskikone
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
väsymys
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
väsynyt uupunut
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znachor ˈznaxɔr n
puoskari
(książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
postimerkki
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
merkitys
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje

znacznie ˈznaʧ̑ʲɲɛ adv
huomattavasti
dużo, w dużym stopniu, bardzo

znacznik n
tagi
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności;
(informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
tarkoittaa
mieć znaczenie, sens

znajda n
löytölapsi
dziecko, które zostało znalezione

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
löytää
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
zdobywać to, czego się szuka

znajomy znaˈjɔ̃mɨ n
tuttu
taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak znak n
merkki
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie
dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji

znak drogowy ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ n
liikennemerkki
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
vesileima
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zapytania ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa n
kysymysmerkki
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego;

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
löytö
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znać znaʨ̑ modal
tuntea
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym

zniczek ˈzʲɲiʧ̑ɛk n
tulipäähippiäinen
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

znieczulać v
nukuttaa
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu

zniesławienie n
herjaus
przestępstwo przeciwko czci człowieka;

zniszczenie zʲɲiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
tuho
to, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone

znowu ˈznɔvu adv
jälleen
jeszcze raz, ponownie, na nowo

znudzony znuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
tylsistynyt
odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś

znęcać się ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ v
kiusata
robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować

zodiakalny ˌzɔdʲjaˈkalnɨ adj
eläinrata-
(przymiotnik) od zodiak

zoisyt zɔˈ<sup>j</sup>isɨt n
zoisiitti
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych;

zoo ˈzɔː n
eläintarha
ogród zoologiczny

zoofilia ˌzɔːˈfʲilʲja n
zoofilia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaspokajanie popędu płciowego ze zwierzętami

zoofobia ˌzɔːˈfɔbʲja n
zoofobia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;

zoogeografia ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja n
eläinmaantiede
nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej

zoolatria ˌzɔːˈlatrʲja n
eläintenpalvonta zoolatria
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijny kult zwierząt, animalizm;

zoolog zɔˈːlɔk n
eläintieteilijä
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
eläintiede zoologia
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoonoza ˌzɔɔ̃ˈnɔza n
zoonoosi
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna i pasożytnicza zwierząt, wtórnie mogąca wystąpić u człowieka;

zooplankton ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n n
eläinplankton
(zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu;

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
revontulet
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zostawać zɔˈstavaʨ̑ v
jäädä
nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca
być pozostałością po czymś, czego już nie ma

zośka ˈzɔɕka n
footbag
gra polegająca na podbijaniu zośki (1.1) nogą tak, aby nie upadła lub trafianiu nią do określonego celu
mała piłeczka wypełniona piaskiem lub pęczek nici, kawałków włóczki czy szmatek tworzący coś na kształt pomponu i obciążony ołowiem

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
ymmärrettävä
dający się wytłumaczyć, możliwy do wytłumaczenia

zrozumiały sam przez się ˌzrɔzũˈmʲjawɨ ˈsãm ˈpʃɛsʲ‿ɕɛ adj
itsestään selvä
niebudzący wątpliwości

zrzęda n
hapannaama äkäpussi
(potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrównoważony rozwój n
kestävä kehitys
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;

zręcznie adv
ketterästi
w sprawny sposób

zręczny ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
taitava
zwinny

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
nitoja
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zszywka ˈsʃɨfka n
nitomanasta
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza

zupa ˈzupa n
keitto
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zurwanizm n
zurvalaisuus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu

zwiadowca n
tiedustelija
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie;

zwieracz ˈzvʲjɛraʧ̑ n
sulkijalihas
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
eläin elukka
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
kotieläin
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcy zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ adj
eläin
związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
yhdiste
sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów;
liitto
wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami

związek chemiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
kemiallinen yhdiste
(chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów;

związek frazeologiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ n
idiomi
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;

związek zawodowy ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ n
ammattiliitto
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

zworka ˈzvɔrka n
jumpperi
(zdrobniale) od: zwora

zwrot zvrɔt n
asiakaspalautus
oddanie komuś czegoś
korvaus
spłacenie, pobranie (sumy pieniężnej, kosztów)

zwrotnik ˈzvrɔtʲɲik n
kääntöpiiri
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwrotny adj
refleksiivinen
(gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega

zwycięski adj
voittoisa voitokas voitollinen
związany ze zwycięstwem, dotyczący zwycięstwa

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
voitto
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
voittaja
ten, który zwyciężył, wygrał

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
tavallinen
niewyróżniający się niczym

zwój zvuj n
kela
coś zwiniętego w kłębek, rulon

zwłoki ˈzvwɔci n
ruumis
ciało martwego człowieka;

zygota n
tsygootti
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak ˈzɨɡzak n
siksakki
ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zysk zɨsk n
voitto
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży

zyskać ˈzɨskaʨ̑ v
päästä päämäärään
osiągnąć z czegoś zysk

ząb zɔ̃mp n
hammas
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu

ząb mleczny n
maitohammas
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) pierwszy ząb (u człowieka)

ząb mądrości n
viisaudenhammas
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

ząbek czosnku ˈzɔ̃mbɛk ˈʧ̑ɔsn̥ku n
valkosipulinkynsi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jedna z cząstek wchodzących w skład główki czosnku

zębina n
hammasluu
(stomatologia, stomatologiczny) tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba;

zębowa wróżka zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka n
hammaskeiju
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;

złamanie zwãˈmãɲɛ n
murtuma
(medycyna, medyczny) miejsce, w którym złamała się kość

złamać ˈzwãmaʨ̑ v
katkaista
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części

złe oko n
paha silmä
(związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok;

zło zwɔ n
paha
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złoczyńca n
pahantekijä
ktoś czyniący zło, popełniający przestępstwa, człowiek zbrodniczy

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
varas
osoba, która kradnie

złom zwɔ̃m n
romu
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny

złota rybka n
kultakala
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złota rączka ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
nikkari
osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
kultaseppä
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto ˈzwɔtɔ n
kulta
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
(sport, sportowy) złoty medal

złoty ˈzwɔtɨ adj
kultainen
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
mający kolor i połysk złota

złoty cielec ˈzwɔtɨ ˈʨ̑ɛlɛʦ̑ n
kultainen vasikka
bogactwo, pieniądze wyniesione do kategorii bóstwa;

złoty spadochron n
kultainen kädenpuristus
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;

złoty środek ˈzwɔtɨ ˈɕrɔdɛk n
kultainen keskitie
(związek frazeologiczny) kompromisowe rozwiązanie zadowalające skrajne stanowiska

złowrogi zwɔvˈrɔɟi adj
paha
będący oznaką czegoś złego
ilkeä
mający wrogie zamiary

złościć v
saada vihaiseksi
doprowadzać do złości

złośliwe oprogramowanie n
haittaohjelma
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwość zwɔɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
ilkeys
cecha tego, kto jest złośliwy

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
ilkeä
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość

złożenie zwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
yhdyssana
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;
(rzeczownik odczasownikowy) od: złożyć
coś powstałe w wyniku składania różnych części

złożoność n
monimutkaisuus mutkikkuus
cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów

złudzenie zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
harha
błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych

zły zwɨ adj
huono paha
kiepski, nieznający się
niegrzeczny, nieposłuszny
niekorzystny
niesmaczny
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
o zdrowiu, zmysłach słaby
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)

złącze ˈzwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
liitos
miejsce połączenia, złączenia, kontaktu

ósemka uˈsɛ̃mka n
kahdeksasosanuotti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty;
kahdeksikko
nazwa cyfry 8

ósemkowy adj
oktaalinen
związany z liczbą osiem, dotyczący liczby osiem

ćma ʨ̑ma n
yöperhonen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćwiartka n
neljännestunti
jedna z czterech równych części czego

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
harjoitus
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie czyni mistrza ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa proverb
harjoitus tekee mestarin
im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwiczyć ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑ v
harjoitella
(szkolnictwo, szkolny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
neljännestunti
jedna czwarta, 25%

ćwierćfinał ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw n
quartierfinal
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćnuta ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta n
neljäsosanuotti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

Łaba ˈwaba pn
Elbe
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ pn
Joutsen
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;

Ładoga pn
Laatokka
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;

Łazarz ˈwazaʃ pn
Lasarus
(biblijny) postać biblijna
imię męskie;

Łotwa ˈwɔtfa pn
Latvia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łotysz ˈwɔtɨʃ n
latvialainen
człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy

Łucja ˈwuʦ̑ʲja pn
Lucia
imię żeńskie;

Ługańsk pn
Lugansk
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego;

Ługańska Republika Ludowa pn
Luhanskin kansantasavalta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;

Łukasz ˈwukaʃ pn
Luukas
imię męskie;

Łódź wuʨ̑ pn
Łódź
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w centralnej Polsce;

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf n
joutsenlaulu
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędziątko ˌwabɛ̃ɲˈʥ̑ɔ̃ntkɔ n
joutsenenpoikanen
(zdrobniale) (zoologia, zoologiczny) łabędzię

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
joutsen
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź czarny n
mustajoutsen
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu;

łabędź krzykliwy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ n
laulujoutsen
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek łabędzia o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
kyhmyjoutsen
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

łacina waˈʨ̑ĩna n
latina
język starożytnych Rzymian;

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
latinalainen
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładnie ˈwadʲɲɛ adv
sievästi
w sposób ładny, miły, przyjemny, dobry

ładny ˈwadnɨ adj
sievä
odznaczający się urodą

ładować waˈdɔvaʨ̑ v
ladata
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora

ładunek elektryczny n
sähkövaraus
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
lempeä
charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju
o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
lievittää
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łamać ˈwãmaʨ̑ v
murtaa
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając

łamigłówka n
pulma
(przenośnie, przenośnia) problem życiowy niełatwy do rozwiązania
zadanie logiczne do rozwiązania poprzez kombinacje

łamistrajk wãˈmʲistrajk n
rikkuri
(potocznie, potoczny) osoba pracująca w czasie strajku

łania ˈwãɲa n
saksanhirvi
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapa ˈwapa n
käpälä
noga zwierzęcia niemającego kopyt

łapówka waˈpufka n
lahjus
wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica waˈɕiʦ̑a n
lumikko
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łasić się ˈwaɕiʨ̑‿ɕɛ v
heiluttaa häntää
o zwierzętach: ocierać się pieszczotliwie

łaska ˈwaska n
armo
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą

łatwowierny adj
sinisilmäinen
taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

ławka ˈwafka n
penkki
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazienka waˈʑɛ̃nka n
kylpyhuone
(architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łazik ˈwaʑik n
kulkija
(astronomia, astronomiczny) pojazd kosmiczny badający powierzchnię obcej planety;

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
ketju
szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;

łańcuch pokarmowy ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ n
ravintoketju
(biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
häpykieli klitoris
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łochynia wɔˈxɨ̃ɲa n
juolukka
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna

łodyga wɔˈdɨɡa n
varsi
(biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łojotokowe zapalenie skóry n
seborrooinen ekseema
(medycyna, medyczny) rodzaj przewlekłej choroby skóry;

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
kyynärpää
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem

łom n
sorkkarauta
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łono ˈwɔ̃nɔ n
kehto
wnętrze brzucha kobiety w ciąży

łopata wɔˈpata n
lapio
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka wɔˈpatka n
lapaluu
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;

łososiowy ˌwɔsɔˈɕɔvɨ adj
lohenpunainen
(książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia

łosoś ˈwɔsɔɕ n
lohi lohikala
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
latvialainen latvia
odnoszący się do Łotwy

łotewski wɔˈtɛfsʲci n
latvia
język urzędowy Łotwy;

łowiectwo n
metsästys
(łowiectwo, łowiecki) gospodarka łowiecka;

łowić ryby w mętnej wodzie ˈwɔvʲiʨ̑ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔʥ̑ɛ v
kalastaa sameassa vedessä
korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy

łozówka wɔˈzufka n
luhtakerttunen
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;

łoś wɔɕ n
hirvi
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
kuolinvuode
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łożysko wɔˈʒɨskɔ n
istukka
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;
laakeri
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;

łubin n
lupiini
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

łucznictwo wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
jousiammuntaa
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy

ług wuk n
lipeä
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) wodny roztwór silnej zasady nieorganicznej;

łuk wuk n
kaari jousi
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;
każdy kształt przypominający łuk (1.1)
jousi kaari
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;

łupek ˈwupɛk n
saviliuske
(geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość;

łupież ˈwupʲjɛʃ n
hilse
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łuska ˈwuska n
hylsy
(wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki
hilse
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt

łuskowiec n
taviokuurna
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny ziarnojadów, Pinicola enucleator,

łuszczyca wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a n
hilsetystauti
przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
sorbi
język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka ˈwɨtka n
pohje
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łyko n
nila
(botanika, botaniczny) żywa, włóknista tkanka roślin naczyniowych, rodzaj tkanki przewodzącej, która transportuje związki organiczne powstałe podczas fotosyntezy
niini
(włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.

łysienie wɨˈɕɛ̇̃ɲɛ n
kaljuuntuminen
(medycyna, medyczny) utrata znacznej ilości włosów poprzez ich stopniowe wypadanie

łyska ˈwɨska n
nokikana
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy ˈwɨsɨ adj
kalju
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
teelusikka
mała łyżka

łyżeczka do herbaty n
teelusikka
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów

łyżka ˈwɨʃka n
lusikka
sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
kenkälusikka
narzędzie ułatwiające zakładanie butów

łyżwa ˈwɨʒva n
luistin
(sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;

łyżwiarstwo wɨʒˈvʲjarstfɔ n
luistelu
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łyżwiarstwo figurowe n
taitoluistelu
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.

łyżwiarstwo synchroniczne n
muodostelmaluistelu
(sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje);

łyżwiarstwo szybkie n
pikaluistelu
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu;

łyżwiarz ˈwɨʒvʲjaʃ n
luistelija
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo;

łza wza n
kyynel
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łzawić ˈwzavʲiʨ̑ v
kastua
o oczach: wydzielać nadmiernie łzy

łódź wuʨ̑ n
vene
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój n
tali
(technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji
(biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych

łóżko ˈwuʃkɔ n
sänky vuode
mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe n
kerrossänky
rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łącznik ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
kopula
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
yhdistyä
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
jednoczyć, umożliwiać zespolenie
yhdistää
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
spajać elementy za pomocą środków technicznych

łąka ˈwɔ̃ŋka n
niitty
teren gęsto porośnięty trawami;

łęczak ˈwɛ̃n͇ʧ̑ak n
liro
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa glareola, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

ŚRK ɛɕ‿ɛr‿ˈka acronym
KMN
= (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Światowa Rada Kościołów;

Śiwa ˈɕiva pn
Shiva
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
Sleesia
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śnieżka ˈɕɲɛʃka pn
Lumikki
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Średnie Państwo n
keskivaltakunta
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.;

Środa Popielcowa ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva n
tuhkakeskiviikko
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Święty Graal n
Graalin malja
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;

Święty Hufiec ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈxufʲjɛʦ̑ pn
pyhä joukko
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

Święty Mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj pn
Pyhä Nikolaus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;

Święty Zastęp ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈzastɛ̃mp pn
pyhä joukko
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

ściana ˈɕʨ̑ãna n
seinä
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ściany mają uszy ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ proverb
seinilläkin on korvat
mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ścieg ɕʨ̑ɛk n
ommel
sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ścierwnik ˈɕʨ̑ɛrvʲɲik n
haaskalintu
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych;

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
haaska
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
polku
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;

ściółka ˈɕʨ̑uwka n
karike
materiał na posłanie dla zwierząt

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
jänne
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa n
akillesjänne
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ślad ɕlat n
jälki
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
perna
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledzić ˈɕlɛʥ̑iʨ̑ v
seurata
szpiegować

śledź ɕlɛʨ̑ n
silli silakka
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;

ślepa uliczka ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka n
umpikuja
uliczka niemająca wylotu

ślepota ɕlɛˈpɔta n
sokeus
(medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie

ślepota śnieżna n
lumisokeus
(medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe;

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
sokea
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności

ślimak ˈɕlʲĩmak n
etana kotilo
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;
kotilo
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1)

ślina ˈɕlʲĩna n
sylki
(fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliwa ˈɕlʲiva n
luumupuu
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;

śliwka ˈɕlʲifka n
luumu
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

śliwowica ˌɕlʲivɔˈvʲiʦ̑a n
slivovits
(spożywczy) wytrawna wódka na bazie sfermentowanych śliwek;

ślub ɕlup n
häät
akt zawarcia małżeństwa;

ślusarz ˈɕlusaʃ n
lukkoseppä
rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śluza n
sulku
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
nauraa
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiałość ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
julkeus
cecha śmiałego czynu

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
uskalias
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko

śmiech ɕmʲjɛx n
nauru
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka n
roska-auto
(motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów

śmierdziel ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛl n
haisuli
(potocznie, potoczny) (pospolicie) człowiek, który cuchnie i odrażająco wygląda

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
haista
o sprawach: wydawać się podejrzanymi
wydzielać nieprzyjemny zapach

śmiertelnik n
kuolevainen
(książkowy) istota śmiertelna, jaką jest człowiek

śmiertelność ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
kuolevaisuus
podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera
stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
kuolevainen
taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
kuolema
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;
(mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą

śmieszka ˈɕmʲjɛʃka n
naurulokki
(ornitologia, ornitologiczny) Larus ridibundus, pospolity gatunek mewy;

śmiesznie adv
hauskasti huvittavasti koomisesti
wywołując śmiech, wesołość

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
kerma
ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
kerma
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
jäte
coś do wyrzucenia, odpadek

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ v
uskaltaa
mieć odwagę, śmiałość

śmigłowiec n
helikopteri
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
aamiainen aamupala
poranny posiłek;

śnieg ɕɲɛk n
lumi
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
lumisade lumi
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieguła ɕɲɛˈɡuwa n
pulmunen
(ornitologia, ornitologiczny) Plectrophenax nivalis, ptak z rzędu wróblowych;

śnieżka ˈɕɲɛʃka n
lumipallo
kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś;

śnieżki ˈɕɲɛʃʲci n
lumisota
zabawa we wzajemne obrzucanie się śniegiem

śnieżyczka n
lumikello
(botanika, botaniczny) Galanthus nivalis L., śnieżyczka przebiśnieg, przebiśnieg;

śnieżynka ɕɲɛˈʒɨ̃nka n
lumihiutale
pojedynczy płatek śniegu

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨʨ̑ v
sataa lunta
padać (o śniegu)

śnić ɕɲiʨ̑ v
uneksia
widzieć sen podczas spania

śpiew ɕpʲjɛf n
laulaminen laulu
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;

śpiewak ˈɕpʲjɛvak n
laulaja
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
laulaa
wykonywać melodię głosem

śpiewnik ˈɕpʲjɛvʲɲik n
laulukirja
książka, książeczka lub zeszyt z tekstami, czasem też nutami, piosenek

śpioch ɕpʲjɔx n
unikeko
człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór ˈɕpʲivur n
makuupussi
worek do spania

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
uninen
taki, któremu chce się spać

śpiączka n
kooma
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
keskimääräinen
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości
keskikokoinen
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy
keski-
przeciętny, taki sobie

średnia n
keskiarvo
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
halkaisija
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
puolipiste
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średnio ˈɕrɛdʲɲɔ adv
keskimäärin
przeciętnie, zazwyczaj

średnio-wysoko-niemiecki ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
keskiyläsaksa
historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

średnioangielski n
keskienglanti
(językoznawstwo, językoznawczy) język średnioangielski;

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
keskiaika
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
keskiaikainen
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa ˈɕrɔda n
keskiviikko
trzeci dzień tygodnia;

środek ˈɕrɔdɛk n
keino
coś, co ułatwia działanie
dobro ekonomiczne
keskipiste
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi

środek transportu n
kulkuväline
jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
joukkotiedotus
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środki produkcji ˈɕrɔtʲci prɔˈdukʦ̑ʲji n
tuotantovälineet
(ekonomia, ekonomiczny) marksistowska materialne obiekty używane w procesie produkcji;

środkowoamerykański adj
väliamerikkalainen
związany z Ameryką Środkową, dotyczący Ameryki Środkowej

środkowoeuropejski adj
keskieurooppalainen
odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
ympäristö
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie

śruba ˈɕruba n
ruuvi
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;
potkuri
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
ruuvimeisseli
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śródlądowy ˌɕrudlɔ̃nˈdɔvɨ adj
sisämaa-
znajdujący się w środku lądu

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
keskusta
centrum; główna, centralna część miasta

śródziemnomorski ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci adj
Välimeren
związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

świadectwo ɕfʲjaˈdɛʦ̑tfɔ n
asiakirja
dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie

świadek ˈɕfʲjadɛk n
todistaja
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
osoba, która widziała coś na własne oczy

świadek Jehowy ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ n
Jehovan todistaja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;

świadomie ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ adv
tietoisesti
w sposób przemyślany, zaplanowany; celowo

świat ɕfʲjat n
maailma maa
cała Ziemia

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
maailmankatsomus
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światło ˈɕfʲjatwɔ n
valo
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłoczuły ˌɕfʲjatwɔˈʧ̑uwɨ adj
valoherkkä
wrażliwy na światło

światłowstręt ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt n
valonarkuus
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
valokuitu
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

świder n
kaira
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów;

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
kynttilä
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła;

świeca zapłonowa n
sytytystulppa
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
loistaa valaista
emitować, produkować światło

świecki ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci adj
maallinen
niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych

świecznik ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik n
kynttilänjalka
przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świergot n
laulu
(ornitologia, ornitologiczny) wysoki i krótki dźwięk śpiewu małego ptaka

świergotek n
kirvinen
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z rzędu wróblowatych rodzaju Anthus

świergotek polny n
nummikirvinen
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus campestris, gatunek ptaka z rzędu wróblowatych;

świergotek łąkowy n
niittykirvinen
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus pratensis, gatunek ptaka z rzędu wróblowatych;

świerk ɕfʲjɛrk n
kuusi
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
sirkka
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerzb ɕfʲjɛʃp n
syyhy
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetlik ˈɕfʲjɛtlʲik n
kiiltomato
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;
valoaukko
(architektura, architektoniczny) element dachu budynku, który doświetla pomieszczenie;

świetnie ˈɕfʲjɛtʲɲɛ adv
erinomaisesti
bardzo dobrze

świeżość ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑ n
raikkaus
cecha tego, co jest świeże

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
tuore
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
sika
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)
sika porsas
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;

świniopas ɕfʲĩˈɲɔpas n
sikopaimen
człowiek, który pasie świnie

świnka ˈɕfʲĩnka n
sikotauti
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
marsu
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1)

świstak ˈɕfʲistak n
murmeli
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świstun ˈɕfʲistũn n
haapana
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);

świtać v
sarastaa
o dniu zaczynać się

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
temppeli
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
juhla
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
pyhä
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
pyhä
mężczyzna święty w znaczeniu (1.1)

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
joulupukki
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

Źrebię ˈʑrɛbʲjɛ pn
Pieni Hevonen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

źdźbło ʑʥ̑bwɔ n
korsi
(botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża;

źle się dzieje w państwie duńskim ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm proverb
on jotain mätää Tanskanmaalla
sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
varsa
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
silmäterä pupilli
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;

źródło ˈʑrudwɔ n
lähde
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań

Żagiel ˈʒaɟɛl pn
Purje
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Żmudź pn
Samogitia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żuraw ˈʒuraf pn
Kurki
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Żyd ʒɨt n
juutalainen
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydowski Obwód Autonomiczny pn
Juutalaisten autonominen alue
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;

Żyrafa ʒɨˈrafa pn
Kirahvi
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Żyzny Półksiężyc ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
hedelmällinen puolikuu
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba ˈʒaba n
sammakko
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
ei
…informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel ˈʒaɟɛl n
purje
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
purjealus
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglówka ʒaɡˈlufka n
purjevene
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żak n
rysä
(rybołówstwo, rybacki) sieć rozpięta na obręczach;

żal ʒal n
suru
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żaluzja ʒaˈluzʲja n
sälekaihdin
osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;

żar ʒar n
kekäle
tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
slangi
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żarna ˈʒarna n
käsikivi
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; (zobacz) też żarna w Encyklopedii staropolskiej

żart ʒart n
vitsi kepponen kuje pila
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartobliwy ˌʒartɔˈblʲivɨ adj
hilpeä
często żartujący

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
pilailla
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żarówka ʒaˈrufka n
hehkulamppu lamppu
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żarłok ˈʒarwɔk n
ahmatti
(potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie

żałoba ʒaˈwɔba n
suruaika
smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałoba narodowa ʒaˈwɔba ˌnarɔˈdɔva n
maansuru
jedno- lub kilkudniowa żałoba ogłaszana przez władze państwowe z powodu wielkiej katastrofy lub śmierci ważnej osobistości;

żałosny ʒaˈwɔsnɨ adj
säälittävä
wzbudzający politowanie lub pogardę

żałować ʒaˈwɔvaʨ̑ v
katua
ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad

żbik ʒbʲik n
villikissa
(zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że ʒɛ conjunction
että
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

żebraczy adj
kerjäläinen
związany z żebractwem, dotyczący żebractwa

żebrak ˈʒɛbrak n
kerjäläinen
ten, kto żebrze

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
kerjätä
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro ˈʒɛbrɔ n
kylkiluu
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żegadło n
poltinrauta
narzędzie do piętnowania

żeglarstwo n
purjehdus
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
merimies purjehtija merenkulkija
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żegluga ʒɛɡˈluɡa n
laivaliikenne
(marynarka) transport wodny

żel ʒɛl n
geeli hyty
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żel pod prysznic ˈʒɛl pɔt‿ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
suihkugeeli
mydło w płynie przeznaczone do używania podczas kąpieli pod prysznicem

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
gelatiini liivate
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
silitysrauta
urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazna kurtyna n
rautaesirippu
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelazny ʒɛˈlaznɨ adj
rautainen
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo ʒɛˈlazɔ n
rauta
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)

żelazomangan ˌʒɛlazɔ̃ˈmãŋɡãn n
ferromangaani
(chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością manganu

żelbet ˈʒɛlbɛt acronym
teräsbetoni
= (budownictwo) żelazobeton;

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
valurauta
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żeton ˈʒɛtɔ̃n n
poletti
krążek zastępujący pieniądze m.in. w grach hazardowych;

żeń-szeń ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ n
ginseng
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
feminiininen
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żigolo ʒʲiɡɔˈlɔ ˈʒʲiɡɔlɔ n
gigolo
(pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami

żmija ˈʒmʲija n
kyy
(herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żniwa ˈʒʲɲiva n
sadonkorjuu
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;

żona ˈʒɔ̃na n
vaimo
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem

żongler ˈʒɔ̃ŋɡlɛr n
jonglööri
artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonkil ˈʒɔ̃ŋʲcil n
narsissi
(botanika, botaniczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
sotilas
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
maha vatsa mahalaukku
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
tammenterho
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;

żreć ʒrɛʨ̑ v
ahmaista
(pospolicie) (obraźliwie) o człowieku: jeść chciwie, łapczywie lub niechlujnie

żubr ʒupr̥ n
visentti
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żuchwa ˈʒuxfa n
alaleuanluu
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żul ʒul ˈʒulɛ n
puliukko
(pospolicie) (pogardliwie) pijak

żuraw ˈʒuraf n
kurki
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza;

żuraw biały ˈʒurav ˈbʲjawɨ n
lumikurki
(ornitologia, ornitologiczny) Grus leucogeranus, ptak z rodziny żurawi, jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków na świecie, nieliczne gniazdujące osobniki można spotkać w tundrze Jakucji i Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
amerikankarpalo pensaskarpalo
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;

żuć ʒuʨ̑ v
pureskella
rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żużel ˈʒuʒɛl n
kuona
(hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali;
speedway
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) sport żużlowy, zawody motocyklowe;

żwacz ʒvaʧ̑ n
pötsi
jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwir ʒvʲir ˈʒvʲirɨ n
sora
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życica ʒɨˈʨ̑iʦ̑a n
raiheinä
(botanika, botaniczny) Lolium L., roślina trawiasta z rodziny wiechlinowatych;

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
elämä henki
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
toive
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
toivoa
składać życzenia

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
juutalainen
związany z Żydami, ich religią, kulturą

żyletka ʒɨˈlɛtka n
partaterä
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa ʒɨˈrafa n
kirahvi
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją;

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
kattokruunu
ozdobna lampa wisząca pod sufitem

żyroskop ʒɨˈrɔskɔp n
gyroskooppi
(fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu;

żyto ˈʒɨtɔ n
ruis
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
pihka
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywioł ˈʒɨvʲjɔw n
alkuaine
(filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
pensasaita
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywy ˈʒɨvɨ adj
elollinen
będący w użyciu
przejawiający oznaki życia

żyzny ˈʒɨznɨ adj
hedelmällinen
dający wysokie plony
posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów

żyć ʒɨʨ̑ v
elää
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
bytować w jakichś warunkach
obcować z kimś
trwać

żyła ˈʒɨwa n
laskimo
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;

żyłka n
taito
(potocznie, potoczny) predyspozycja lub zamiłowanie do czego

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
keltainen kortti
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
keltaisuus
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtawy ʒuwˈtavɨ adj
kellahko
lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty

żółty ˈʒuwtɨ adj
keltainen
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółw ʒuwf n
kilpikonna
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;

żółw lamparci ˈʒuwf lãmˈparʲʨ̑i n
leopardikilpikonna
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates

żółwik ˈʒuwvʲik n
nyrkkitervehdys
(potocznie, potoczny) lekkie uderzenie się pięściami dwojga osób w geście np. powitania

żółć ʒuwʲʨ̑ n
sappi
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
vaatia
domagać się czegoś kategorycznie

żądło ˈʒɔ̃ndwɔ n
nuoli
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;

żłób n
kaukalo
(rolnictwo, rolniczy) skrzynia na paszę dla bydła i koni