Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu; Afganistana

Afryka ˈafrɨka pn
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi; Afrika

Akra ˈakra pn
(geografia, geograficzny) stolica Ghany; Accra

Albania alˈbãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie; Albania

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze; Aljeria

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii Repoblika Aljeriana demôkratika sy entim-bahoaka

Andora ãnˈdɔra pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią; Andora

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
kobieta narodowości angielskiej anglisy

Angola ãŋˈɡɔla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Angola

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's; Antiga-sy-Barboda

Archimedes ˌarçĩˈmɛdɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk; Arsimeda

August ˈawɡust pn
imię męskie; agositra

Australia awˈstralʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; Aostralia
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi; Aostralia

Austria ˈawstrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Aotrisy

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku; Azerbaijana

Azja ˈazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi; Azia

Azja Południowo-Wschodnia n
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny; Azia Atsimo Atsinanana

Belgia ˈbɛlʲɟja n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli; Belzika

Biblia ˈbʲiblʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga; Baiboly

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji; Afovoany Atsinanana

Borneo bɔrˈnɛɔ pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Archipelagu Malajskim; Borneo

Botswana bɔtsˈfãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Botsoana

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Bosnie-Herzégovine

Bruksela bruˈksɛla pn
(geografia, geograficzny) stolica Belgii; Brussel

Bułgaria buwˈɡarʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii; Biolgaria

Bóg buk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej; Andriamanitra

Chiny ˈçĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Sina

Chińczyk ˈçĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Chin sinoa
osoba narodowości chińskiej; sinoa

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu; Croatie

Chrystus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu; Kristy

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; Chypre
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji; Chypre

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy; Montenegro

Dania ˈdãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze; Danemark

Dekalog dɛˈkalɔk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych; Didy Folo

Dominik dɔ̃ˈmʲĩɲik pn
imię męskie; Dominika

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau; Dominika
imię żeńskie; Dominika

Egipt ˈɛɟipt pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze; Egypta

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito; Ekoatera

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Estonia

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Etiopia

Europa ɛwˈrɔpa pn
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją; Eorôpa Eoropa

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Fiji

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach; Finlandy

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu; Frantsa

Germanin n
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy; alema

Ghana ˈɡãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ghana

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku; Groenlanda

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ginea Ekoatoriala

Hiszpania çiʃˈpãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie; Espaina

Holandia xɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Hôlandy Nederlandy

Indie ˈĩndʲjɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; India

Islamska Republika Afganistanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa; Repoblika islamikan' Afganistana

Islandia isˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy; Islandy

Jan jãn pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne; Joany

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Japana

Jehowa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii. Jedna z form oddania hebrajskiego zapisu imienia Bożego יהוה nazywanego tetragramem. Imię to występuje w niektórych przekładach Biblii na język polski. Z posługiwania się tą formą najbardziej znani są świadkowie Jehowy. Jehovah

Jezus ˈjɛzus n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa; Jesoa

Jozue jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ pn
rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego; Josoa

Józef ˈjuzɛf pn
imię męskie; Josefa

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu; Kairo

Kanada kãˈnada pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej; Kanada

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kenya

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Korea Avaratra

Kościół ˈkɔɕʨ̑uw pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii fiangonana
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna; fiangonana

Kuba ˈkuba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; Kioba
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach; Kioba

Litwa ˈlʲitfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Lituania

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Loksemborga
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1); Loksemborga

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Madagasikara

Madagaskarczyk ˌmadaɡaˈskarʧ̑ɨk n
obywatel Madagaskaru malagasy

Madagaskarka ˌmadaɡaˈskarka n
obywatelka Madagaskaru malagasy

Mahomet maˈxɔ̃mɛt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu; Mohammed

Majotta maˈjɔtːa n
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim; Mahori

Malawi maˈlavʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Malawi

Malta ˈmalta pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Malta

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut; Maoritania

Meksyk ˈmɛksɨk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Meksika

Modlitwa Pańska pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów; Ray-nay any an-danitra

Moskwa ˈmɔskfa pn
(geografia, geograficzny) stolica Rosji; Môsikao

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Mozambika

Murzyn ˈmuʒɨ̃n n
człowiek czarnoskóry Mainty

Nepal ˈnɛpal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Népal

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Alemaina

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
człowiek narodowości niemieckiej alema

Niemka ˈɲɛ̃mka n
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec alema

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo; Norvezy

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Indii; New Delhi

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Stanów Zjednoczonych; New York

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim taom-baovao

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi; Ranomasimbe Pasifika

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent; Ôseania

Ojcze nasz ˈɔjʧ̑ɛ ˈnaʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”; Ray-nay any an-danitra

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka; Firenena Mikambana

Oslo ˈɔslɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii; Oslo

Paryż ˈparɨʃ pn
(geografia, geograficzny) stolica Francji; Paris

Polska ˈpɔlska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie; Polonia Pôlôna

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego; Pôrtogaly

Republika Argentyńska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny Repoblika Arjentina

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn; Repoblika federalin'i Alemaina

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Afrika Atsimo

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w centralnej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi; Repoblikan'i Afrika Afovoany

Rosja ˈrɔsʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie; Rosia

Rwanda ˈrvãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali; Roanda

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; San Marino

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji; Singapaoro

Syrakuzy pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, we wschodniej Sycylii; Syracuse

Syria ˈsɨrʲja pn
(geografia, geograficzny) kraj w Azji; Siria

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie; Soisa

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego; Soeda

Szwedka ˈʃfɛtka n
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji soedoa

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Thaïlande

Tamil n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki tamily

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma; Tanzania

Uganda uˈɡãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali; Oganda

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie; Okraina

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich; Firaisana Eorôpeanina

Ural ˈural pn
(geografia, geograficzny) góry w Rosji; Urál
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie; Urál

WC vu‿ˈʦ̑ɛ n
ubikacja fidiovana

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa; Paska

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Laosu; Vientiane

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia Wikipedia

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować; Wikibolana

Wolne Hrabstwo Burgundii pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji; Franche-Comté

Wyspa Wielkanocna pn
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai; Nosin’i Paska

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; Nosy Kanaria
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1) Nosy Kanaria

a a conjunction
…uzupełniania ary

a także a‿ˈtaɡʒɛ
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów ary

abecedariusz ˌabɛʦ̑ɛˈdarʲjuʃ n
skorowidz fanondro

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
osoba zarządzająca czymś mpitandrina

adres ˈadrɛs n
informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka ladiresy

adresować ˌadrɛˈsɔvaʨ̑ v
odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy ladiresy
umieszczać adres na liście, przesyłkę ladiresy

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce; fiteny afrikaans

agenda aˈɡɛ̃nda n
terminarz diary
ustalony plan jakiegoś spotkania diary

agonia aˈɡɔ̃ɲja n
(przenośnie, przenośnia) pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku fialana aina
stan bezpośrednio poprzedzający zgon; fialana aina

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie; mpilalao

akwarium aˈkfarʲjũm n
budynek w ogrodzie zoologicznym z ekspozycją ryb dobo
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę dobo

albo ˈalbɔ conjunction
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa; na

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej aleloia

ambasada ˌãmbaˈsada n
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; ambasady

ampułka ãmˈpuwka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku; Takamoa

ananas ãˈnãnas n
(kulinaria) owocostan rośliny z rodzaju (1.1) mananasy

ananasowy adj
dotyczący ananasów, związany z ananasami mananasy

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami anglisy

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach; anglisy

ani ˈãɲi conjunction
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie na
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących na
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących na
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego na
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego na

anorgazmia n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu; tsifisiana orgasma

antybakteryjny ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ adj
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii antibakterianina manala bakteria

apteka apˈtɛka n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki; famoaham-panafody

aptekarski ˌaptɛˈkarsʲci adj
dotyczący aptekarstwa, aptekarzy famoaham-panafody

arab ˈarap n
(jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej; arabo

architektura ˌarçitɛkˈtura n
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli; maritrano

argentan arˈɡɛ̃ntãn n
srebrzystobiały stop zawierający 40-70% miedzi, 10-20% niklu i 5-40% cynku; alema

aria ˈarʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium; rivotra

arkusik n
(zdrobniale) od: arkusz mibolisatra

armata arˈmata n
działo o długiej lufie; tafondro

armia ˈarmʲja n
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa; rezimanta

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się angiangy

arsen ˈarsɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33; arsenika

astma ˈastma n
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem; sefo

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem kosmosu; astrônômia

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania; ranomainty

aura ˈawra n
(meteorologia, meteorologiczny) zespół zjawisk atmosferycznych fotoana

auto ˈawtɔ n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; fiara

autoryzacja n
zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła fahazoandalana

autostrada ˌawtɔˈstrada n
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków; lala-masaka

autyzm ˈawtɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami; autiste

awokado ˌavɔˈkadɔ n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) mpisolovava
(spożywczy) (kulinaria) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką mpisolovava

azot ˈazɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7; nitirôzenina

ba ba interjection
wyrażenie nierealności planów, marzeń, itp. tsara
wyrażenie zakłopotania tsara

ba ba particle
…zapowiadająca kontynuację i wzmocnienie poprzedniej wypowiedzi tsara

baba ˈbaba n
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej vavy
(potocznie, potoczny) przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi mofo

babcia ˈbapʲʨ̑a n
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki) nenibe

bagno ˈbaɡnɔ n
(ekologia, ekologiczny) obszar podmokły, o stale utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, ze specyficzną roślinnością; honahona

bajka ˈbajka n
(literacko) utwór o treści fantastycznej angano
(potocznie, potoczny) zmyślona informacja angano

bakelit baˈkɛlʲit n
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu; bakelita

bakłażan bakˈwaʒãn n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach; baranjely

bakłażanowy ˌbakwaʒãˈnɔvɨ adj
mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana baranjely

banan ˈbãnãn n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych; akondro
(spożywczy) (kulinaria) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty akondro

baran ˈbarãn n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, idiota vendrana

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków abo

bark bark n
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem; soroka

barwić ˈbarvʲiʨ̑ v
nadawać barwę, zabarwiać loko

barwny ˈbarvnɨ adj
o kolorze innym niż biały lub czarny loko

bałwan ˈbawvãn n
(książkowy) spieniona fala morska alòna

bez bɛs preposition
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem tsy misy

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
bez sił, niezdolny do walki afa-manoatra
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać afa-manoatra

beż bɛʃ n
kolor podobny do koloru kawy z mlekiem beg

beżowo bɛˈʒɔvɔ adv
(odprzymiotnikowy) → beżowy beg

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku beg

białawy bʲjaˈwavɨ adj
mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny fotsifotsy

białko ˈbʲjawkɔ n
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki tapotsiny
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj fotsy

biały ˈbʲjawɨ adj
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp. fotsy

biel bʲjɛl n
biały kolor; botsatsaka
biały pigment (barwnik) używany do wyrobu farb fotsy
biały ubiór fotsy

biskup ˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi, następca apostołów, najczęściej kieruje diecezją; eveka

biznes ˈbʲiznɛs n
interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk kanonkanona

blady ˈbladɨ adj
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację fotsy
o mało intensywnej barwie fotsy

bobas ˈbɔbas n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko zaza

bobowate n
(botanika, botaniczny) Fabaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców; pitipoa

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodziny bocianów; falamakavava
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały falamakavava

bocianica ˌbɔʨ̑ä̃ˈɲiʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) samica bociana falamakavava

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
w lm: bogactwa → kosztowności, skarby harena

bojaźń ˈbɔjäɕɲ̊ n
(książkowy) lęk, strach, obawa fatahorana

brat brat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich rahalahy
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; rahalahy

broda ˈbrɔda n
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka saoka

browar ˈbrɔvar n
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo; labiera

broń brɔ̃ɲ n
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga; vy

brudzić v
czynić brudnym, pokrywać brudem mandoto

brunatny brũˈnatnɨ adj
mający kolor ciemnobrązowy fiana

brydż brɨʧ̑ n
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary; tetezana

brzdąc n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) (potocznie, potoczny) małe dziecko zaza

brzeg bʒɛk n
pas lądu ograniczający zbiornik wodny; amoron-dranomasina

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu feo

brzuch bʒux n
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia; kibo

brzydal n
człowiek brzydki ratsy tarehy

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie ratsy
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych ratsy tarehy

brąz brɔ̃w̃s n
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami; alimo
kolor brązowy – kolor brązu (1.1) alimo
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1) alimo

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
mający kolor brązu; fiana
wykonany z brązu, zrobiony z brązu alimo

budować buˈdɔvaʨ̑ v
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje manamboatra

budownictwo n
dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych maritrano

burza ˈbuʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty); ora-mikija

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny; zaikakelim-pamoahankevitra

butelka buˈtɛlka n
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców tavoahangy

buzia ˈbuʑa n
(potocznie, potoczny) twarz tarehy

być może
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia angamba

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.); Andriamanitra

ból bul n
(medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne; ratsy

bądź bɔ̃ɲʨ̑ conjunction
łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów na

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół elatra

błoto ˈbwɔtɔ n
mieszanina ziemi i wody; fòtaka

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi fotaka

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ adj
niezwykle szybki fotaka

cal ʦ̑al n
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm; ankihibe

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś milely

cały ton ˈʦ̑awɨ ˈtɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów; feo

cebula ʦ̑ɛˈbula n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z rośliny (1.1) tongolo

cecha ˈʦ̑ɛxa n
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób fananana

ceglany ʦ̑ɛɡˈlãnɨ adj
wykonany z cegły biriky

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu; biriky

cela ˈʦ̑ɛla n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha sela
pokój więźnia w więzieniu sela

celny ˈʦ̑ɛlnɨ adj
będący w celu, trafiający do celu marina

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) simenitra

cementować v
(przenośnie, przenośnia) jednoczyć, spajać lub wzmacniać, umacniać, utrwalać simenitra
zalewać cementem, spajać za pomocą cementu simenitra

chiński ˈçĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Chin lub Chińczyków sinoa

chiński ˈçĩj̃sʲci n
język urzędowy w Chinach; sinoa

chleb xlɛp n
pieczywo z mąki, wody i drożdży; mofo

chmura ˈxmura n
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze; rahona

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
(potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku mivoaka
poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce mitsidika

cholewa xɔˈlɛva n
część obuwia obejmująca przynajmniej cześć goleni taho

chory ˈxɔrɨ adj
dotknięty chorobą marary

chory ˈxɔrɨ n
osoba dotknięta chorobą marary

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok; borera

chuj xuj n
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek taho

chwiać v
poruszać na boki czymś przytwierdzonym z jednej strony vato

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany hatsiaka

chłopak ˈxwɔpak n
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę sipa

chłód xwut n
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno hatsiaka

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
o małej głośności ambany

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
stan, w którym jest brak światła, jasności; ny maìzina

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą mafana

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny mijaly
ubolewać z powodu czegoś mijaly

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
weselić się, śmiać się mihomehy

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; aloka

ciągle ˈʨ̑ɔ̃ŋɡlɛ adv
cyklicznie foana
w dalszym ciągu, wciąż foana

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu; fitondrana vohoka

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów; kamiao

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
taki, który dużo waży, ma dużą masę mavesatra

ciżba ˈʨ̑iʒba n
duża liczba stłoczonych ludzi mamotsitra

cmentarny ʦ̑mɛ̃nˈtarnɨ adj
będący na cmentarzu, odnoszący się do cmentarza fasam-bazaha

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy; fasam-bazaha

cud ʦ̑ut n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej; fahagagana

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
osoba pochodząca z innego kraju vahiny

cudzoziemka n
kobieta, dziewczyna z innego kraju vahiny

cukier ˈʦ̑ucɛr n
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; siramamy

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych; vatomamy

cukiernia ʦ̑uˈcɛrʲɲa n
miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.) fanaovan-javamamy

cukierniczy adj
związany z cukiernictwem, dotyczący cukiernictwa fanaovan-javamamy

cyferblat ʦ̑ɨˈfɛrblat n
tarcza zegara tarehy

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 isa

cykada ʦ̑ɨˈkada n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki; jorery

cyklon ˈʦ̑ɨklɔ̃n n
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia; rivo-doza

cytoplazma n
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet; sesitsela

czarno ˈʧ̑arnɔ adv
(przysłówek) (odprzymiotnikowy) od: czarny (barwa) ngalingaly

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
mający najciemniejszy możliwy kolor mainty

czas ʧ̑as n
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; andro fotoana

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą; gazety

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany matoanteny

czaszka ˈʧ̑aʃka n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie karandoha

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
(spożywczy) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu; sokola

czekoladowy ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą sokola
mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady sokola

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); jiona

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
kolor czerwony mena

czerwono adv
barwą czerwieni mena

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy; mena

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
czarny kolor mainty
czarny strój/ubiór mainty

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki hogo

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
(potocznie, potoczny) pozdrowienie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych ambarakaly

czkawka ˈʧ̑kafka n
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu; solavady

czkać ʧ̑kaʨ̑ v
wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę solavady

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi handrina

czubek ˈʧ̑ubɛk n
(potocznie, potoczny) osoba chora psychicznie vadin-tsaikiro

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
czwarty dzień tygodnia alakamisy

czy ʧ̑ɨ conjunction
łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia na

czynić ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑ v
robić coś, wykonywać manao

czynność ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑ n
wykonywanie, robienie czegoś asa

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
(przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne anatra

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
legalnie przeprowadzony tetitsipika
pozbawiony brudu madio

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest częste hatetika

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; lehilahy
ktoś, jakaś osoba lehilahy

córka ˈʦ̑urka n
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców) zazavavy

cóż ʦ̑uʃ particle
Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego. tsara

dach dax n
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie zasłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp. tafo

daktyl ˈdaktɨl n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca daty

damski ˈdãmsʲci adj
przeznaczony dla kobiet barera
złożony z kobiet barera

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
niedający żadnych wyników hamaivanan-doha

deklinacja ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja n
(gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby; fihilana ara-tsokajinteny

delfin ˈdɛlfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni; feso

deszcz dɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię; orana ranonorana

diabeł ˈdʲjabɛw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu; devoly

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie; diamondra

dioda ˈdʲjɔda n
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu; roalahiny

dmuchawiec dmuˈxavʲjɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) przekwitnięty kwiat mniszka lekarskiego famantaranandro

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś veloma

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy tafandry mandry

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
dobre warunki materialne ankasoavana

dobry ˈdɔbrɨ adj
miły, uczynny, usłużny, szlachetny tsara

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
w należyty sposób tsara

dogodnie adv
przynosząc korzyść tsara

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch aiza

dolina dɔˈlʲĩna n
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu; lohasaha

dolny ˈdɔlnɨ adj
(geografia, geograficzny) będący bliżej ujścia rzeki ambany

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
budynek mieszkalny trano
pomieszczenie, miejsce stałego zamieszkania (pobytu) trano

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności; mitohitra

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające fotsiny

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś mijery

dotyk ˈdɔtɨk n
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego; mikitika

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego mikitika

drabinka draˈbʲĩnka n
w go sposób łapania grupy kamieni polegający na stawianiu ich przy każdym kolejnym ruchu w atari; tohatra

drewno ˈdrɛvnɔ n
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał; hazo

droga ˈdrɔɡa n
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt; làlana
podróżowanie dia

drylować drɨˈlɔvaʨ̑ v
(kulinaria) pozbawiać owoce pestek vato

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony; hazo

drzwi ḍʒvʲi n
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór varavarambe varavarana

duchowy duˈxɔvɨ adj
odnoszący się do sfery ducha i duchowości ara-panahy

duszpasterz n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych aba

duński ˈdũj̃sʲci adj
odnoszący się do Danii lub Duńczyków danisy

duński ˈdũj̃sʲci n
język urzędowy Danii; danisy

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
w wielkiej ilości betsaka

duży ˈduʒɨ adj
mający wiele elementów maventy
mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki maventy
mający znaczne, wielkie rozmiary maventy

dwór dvur n
otoczenie władcy, ludzie przebywający stale lub często na dworze (1.1) tokotany
siedziba władcy tokotany

dyktatura n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób; fangejana

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy mari-pankasitrahana

dystans ˈdɨstãw̃s n
odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami alavirana

dziadek ˈʥ̑adɛk n
ojciec ojca raibe

dzidziuś ˈʥ̑iʥ̑üɕ n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko zaza

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia; zaza

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres od świtu do zmierzchu andro
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba andro

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu koriaby

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś androany

dziwka ˈʥ̑ifka n
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka makorela

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby; akanjo-nify

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci interjection
(potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy fisaorana

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci n
wzniośle: podziękowanie fisoarana

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
…wyrażający wdzięczność misaotra

dół duw n
najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu ambany

długopis dwuˈɡɔpʲis n
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem penina

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka; feo

dżakfrut ˈʤ̑akfrut n
(spożywczy) ogromny, jadalny owoc drzewa bochenkowego; ampalibe

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec; kankanjila

edytować ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera manova

egoista ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista n
osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych tia tena

egoistka ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>istka n
kobieta kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych tia tena

egoistyczny ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
charakterystyczny dla egoisty i egoizmu tia tena

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody; ekolojia

ekonomia ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr; toe-karena

ekran ˈɛkrãn n
budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp. ampinga

ekwinokcjum ˌɛkfʲĩˈnɔkʦ̑ʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) równonoc, zrównanie dnia i nocy ekinôksa

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; aratra

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; fianjadiana

etui n
(handel, handlowy) (książkowy) futerał lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów; tranga

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa; filazantsara

ewentualny ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
przypuszczalny, możliwy haizina

fasola faˈsɔla n
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; pisitasy

fasolka szparagowa faˈsɔlka ˌʃparaˈɡɔva n
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana fasoli o jadalnych całych strąkach pisitasy

fałszywy przyjaciel fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl idiom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem; sandoka namana

figa ˈfʲiɡa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc figi (1.1) amontana

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi amontana
(botanika, botaniczny) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych; amontana

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.; fitiavanafahendrena

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: czerwonego i niebieskiego; volomparasy

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej; volomparasy

fleksja ˈflɛksʲja n
(gramatyka) odmiana wyrazów fihilan-teny

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika; loharano

forsa ˈfɔrsa n
(potocznie, potoczny) pieniądze foromazy

foton ˈfɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego; voan-kazavana

frajda ˈfrajda n
(potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś fahafinaretana

frajer ˈfrajɛr n
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane vorontsiloza

frez frɛs n
narzędzie skrawające do obróbki powierzchni bakaka

front frɔ̃nt n
(budownictwo) przód budynku handrina
(meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza; handrina
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych; handrina
zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem handrina

fruwać v
poruszać się w powietrzu za pomocą skrzydeł fihitra

funt fũnt n
(ekonomia, ekonomiczny) waluta niektórych państw boky

futerał fuˈtɛraw n
ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu tranga

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów; vondron-kintana

gardło ˈɡardwɔ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi; vozona

gazeta ɡaˈzɛta n
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie; gazety

gdy ɡdɨ conjunction
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego ovìana

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację aiza

gdzież ɟʥ̑ɛʃ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację; (książkowy) gdzie aiza

gender n
(psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, które są przypisane przez kulturę do każdej z płci; szerzej: zbiór wzorów zachowań, wyobrażeń i oczekiwań społecznych, a także norm, które są związane z płcią biologiczną, wyznaczający funkcje pełnione przez jednostkę w społeczeństwie i kulturze wraz ze statusem tej jednostki i przysługującymi jej prawami; karazana

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi; jeografia

geszeft n
(gwarowe, gwara) żyd., (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) interes, zwykle nieuczciwy kanonkanona

gigantyczny ˌɟiɡãnˈtɨʧ̑nɨ adj
ogromny, bardzo duży katilahiny

gleba ˈɡlɛba n
powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych; tany

glin ɡlʲĩn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13; viraty

glina ˈɡlʲĩna n
(geologia, geologiczny) skała osadowa; feta

gliniany ɡlʲĩˈɲãnɨ adj
sformowany, ulepiony z gliny feta

gnieść ɟɲɛ̇ɕʨ̑ v
miażdżyć mamotsitra

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos; adala

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ adv
bardzo ciepło, upalnie mafana

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
(przenośnie, przenośnia) namiętny mafana
(przenośnie, przenośnia) serdeczny mafana
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie mafana

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
(potocznie, potoczny) gospodarstwo rolne toe-karena
całokształt działalności gospodarczej toe-karena
gospodarowanie, zarządzanie czymś toe-karena

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach; rose

granat ˈɡrãnat n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec; ampongabendanitra
(spożywczy) owoc granatowca ampongabendanitra
kolor ciemnoniebieski, także ubranie, materiał itp. w tym kolorze; momba ny sambo

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty; ampongabendanitra

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski; momba ny sambo

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.; amborodao

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
mieć wspólną granicę, sąsiadować amborodao

groch ɡrɔx n
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; pitipoa

grom ɡrɔ̃m n
(książkowy) piorun ampy

grono ˈɡrɔ̃nɔ n
grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp. langilangy

groszek ˈɡrɔʃɛk n
(kulinaria) zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion pitipoa

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); desambra

gruszka ˈɡruʃka n
(spożywczy) owoc gruszy; poara

gruszkowy ɡruˈʃkɔvɨ adj
dotyczący gruszek (owoców) poara

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów; hogo

grzmieć v
o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot ampy
wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot ampy

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
(potocznie, potoczny) owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor holatra

grzybek ˈɡʒɨbɛk n
krótka fryzura damska i (rzadziej) męska holatra

gubernatorstwo n
(administracja) prowincja zarządzana przez gubernatora governemanta

guz ɡus n
(medycyna, medyczny) patologiczny twór najczęściej w postaci nowotworu fivontosana

gwara ˈɡvara n
(językoznawstwo, językoznawczy) mówiona odmiana języka ogólnonarodowego (tzw. języka literackiego), posiadająca swoiste słownictwo, a często i odmienną frazeologię oraz artykulację; miteny

gwiazda ˈɡvʲjazda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej; kintana

góra ˈɡura n
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu; tendrombohitra vohitra

górski ˈɡursʲci adj
związany z górami, dotyczący gór tendrombohitra

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; fanday

głowa ˈɡwɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; loha

głód ɡwut n
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia; noana

główka ˈɡwufka n
(biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom loha

halka ˈxalka n
część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę; mibolisatra

herbata xɛrˈbata n
napój, napar z herbaty (1.2); dite
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3) dite
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2); dite

herbata chińska xɛrˈbata ˈçĩj̃ska n
(botanika, botaniczny) (Camellia sinensis) roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty dite

herbatnik xɛrˈbatʲɲik n
(kulinaria) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy; mofomamy

historia çiˈstɔrʲja n
nauka zajmująca się badaniem przeszłości; tantara

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci adj
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów fiteny espaniola

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci n
romański język używany m.in. w Hiszpanii; fiteny espaniola

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
związany z Holandią, dotyczący Holandii nerlandey

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
główny język Holandii; nerlandey

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci fahapelahana

hotel ˈxɔtɛl n
budynek do czasowego pobytu za opłatą; hotely

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie; haibolan-dranoka

i i conjunction
…łączący słowa i zdania równorzędne ary sy dia

i/lub i‿ˈlup conjunction
łącznik pomiędzy warunkami które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie sy/na

ignorancja ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja n
brak wiedzy na jakiś ważny temat tsifahalalana

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
liczba określająca objętość lub masę; habetsahana

imbir ˈĩmbʲir n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii; fakamalao

imię ˈĩmʲjɛ n
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp. anarana

indor ˈĩndɔr n
samiec indyka vorontsiloza

indygo n
kolor ciemnobłękitny aika

indyk ˈĩndɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych; vorontsiloza

inherentny ˌĩnxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
nierozłącznie z czymś związany, tkwiący w istocie, strukturze, naturze czegoś mifandraika

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne; injeniora

izotop iˈzɔtɔp n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów; miratoerana

ił iw n
(geologia, geologiczny) drobnoziarnista skała osadowa zbudowana głównie z minerałów ilastych; feta

jabłeczny adj
dotyczący jabłek (owoców) paoma

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
(spożywczy) owoc jabłoni paoma

jabłkowy japw̥ˈkɔvɨ japˈkɔvɨ adj
dotyczący jabłek (owoców) paoma

jagoda jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona; bananoaka

jajko ˈjäjkɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce atody

jajo ˈjäjɔ n
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie; atody

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu toetra

jama ustna ˈjãma ˈustna n
(anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego; vava

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka; lavabato

jasny ˈjasnɨ adj
o kolorze: mało intensywny zava

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach; androngo

jawny ˈjavnɨ adj
widoczny dla wszystkich, powszechnie wiadomy; taki, którego się nie ukrywa, nie maskuje sàha

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
liczba 1 iray

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
coś, co można jeść; żywność, pokarm hisakafo

jego ˈjɛɡɔ pronoun
3 os. lp, rodzaj męski feo

jej jɛ̇j pronoun
3 (osoba) lp, rodzaj żeński feo

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
pora roku między latem a zimą; fararano

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych; lavènona

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny; farihy

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
spożywać, przyjmować pokarmy hisakafo

jutro ˈjutrɔ adv
następnego dnia po obecnym rahampitso

jutro ˈjutrɔ n
dzień następny w stosunku do obecnego rahampitso

jutrzejszy juˈṭʃɛjʃɨ adj
odnoszący się do przyszłości ampitso

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; lela
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, alfabetu, zasad wymowy, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; lela

kaczka ˈkaʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; angàka

kadra n
zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki langilangy

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; kalandrier

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych; mpikajy

kamfora kãw̃ˈfɔra n
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie; ravintsara

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni vato

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia vato

kanon ˈkãnɔ̃n n
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) nazwa armaty tafondro

kapusta kaˈpusta n
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę; salady

karaluch kaˈralux n
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi; kalabe

kartka ˈkartka n
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony ravina

kasować kaˈsɔvaʨ̑ v
likwidować coś, znosić lub unieważniać mamaky

kaszta ˈkaʃta n
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek; tranga

kasztanowaty ˌkaʃtãnɔˈvatɨ adj
(potocznie, potoczny) lekko kasztanowy volontsokola

kasztanowy ˌkaʃtãˈnɔvɨ adj
mający kolor rudawobrązowy, taki jak kolor owocu kasztanowca volontsokola

kawa ˈkava n
(kulinaria) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych kafe
ziarna tej rośliny, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3) kafe

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje; kafe

kazus ˈkazus n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydarzenie powodujące skutki prawne tranga

kałakutas n
(słownictwo kresowe) (pogardliwie) o osobie narodowości litewskiej vorontsiloza
(słownictwo kresowe) (pogardliwie) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej vorontsiloza

kciuk cʨ̑uk n
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców; ankihibe

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia ovìana
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia ovìana

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie; paosy

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa tysiącowi metrów; kilometatra

klawisz ˈklavʲiʃ n
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp. lakile

kleszcz klɛʃʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią; kongona

klif klʲif n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji; kôrnisy

klocek ˈklɔʦ̑ɛk n
dziecięca zabawka o kształcie graniastosłupa biriky

klub klup n
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach fiarahamonina

klucz kluʧ̑ n
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego lakile
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord lakile
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków; fanalahidy
kod do szyfru; fanalahidy
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub fanalahidy
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki fanalahidy
przyrząd do otwierania zamka; fanalahidy

kluczowy kluˈʧ̑ɔvɨ adj
podstawowy, najważniejszy lakile

knieja ˈcɲɛ̇ja n
gęsty las ala

kobieta kɔˈbʲjɛta n
dorosły człowiek płci żeńskiej; vehivavy

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
odbywać stosunek seksualny z kimś manao firaisana

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania; fango

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym; kafeina

kogut ˈkɔɡut n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej; akoho lahy

kokos ˈkɔkɔs n
(spożywczy) owoc palmy kokosowej (1.1) voaniho

kokosowy ˌkɔkɔˈsɔvɨ adj
sporządzony z kokosu voaniho

kolano kɔˈlãnɔ n
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę; lohalika

kolba ˈkɔlba n
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką; Takamoa

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik; zanatany
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; zanatany
ludzka jednostka osadnicza; zanatany

kolonizator ˌkɔlɔ̃ɲiˈzatɔr n
ten, który organizuje kolonizację danego kraju, obszaru mpanjanaka

kolor ˈkɔlɔr n
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot; loko

komar ˈkɔ̃mar n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień; moka

kometa kɔ̃ˈmɛta n
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej; komety

kompilator ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr n
(informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji; mpandika

komputer kɔ̃mˈputɛr n
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego; ordinatera solosaina

komputerowy ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ adj
dotyczący komputera, związany z komputerem solosaina

komórka kɔ̃ˈmurka n
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych; sela

konać v
przestawać żyć, umierać w agonii maty

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny; fampisehoana

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne; kadobo

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin; fisotroan afaka

konik polny ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ idiom
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owady przypominające pasikonika lub szarańczę; valala

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek; rongony

kontynentalny ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɨ adj
dotyczący kontynentu kontinènta

kopyto kɔˈpɨtɔ n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków; kitro

koral ˈkɔral n
(biologia, biologiczny) koralowiec haran-dranomasina
(mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców; haran-dranomasina

korund ˈkɔrũnt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu; Corindona

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku; lalantsara

kos kɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1) tsikorotana

kosmiczny kɔsˈmʲiʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) bardzo duży ankabakabaka
odbywający się w kosmosie ankabakabaka
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu ankabakabaka

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
mieć jakąś cenę (także przenośnie) manao

kot kɔt n
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe; piso

kot perski ˈkɔt ˈpɛrsʲci n
(felinologia, felinologiczny) rasa kota domowego o długich włosach saka

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
część ubrania otaczająca szyję; vozon'akanjo

koło ˈkɔwɔ n
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu; foina

kołysać v
usypiać dziecko, bujając je vato

koń kɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; soavaly
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy; soavaly

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
(budownictwo) świątynia chrześcijańska; fiangonana

kość kɔɕʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt; taolana

krab krap n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz; foza

kraj kraj n
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny; tany
państwo tany

kran krãn n
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu; raobine

kreda ˈkrɛda n
(geologia, geologiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; tsaoka
kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie tsaoka

krew krɛf n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; ra

kropla ˈkrɔpla n
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość; ranomaso

krowa ˈkrɔva n
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; omby

kruk kruk n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona zamieszkujący półkulę północną; goaika

krykiet ˈkrɨcɛt n
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją; ampipanga

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; kristaly

krytyk ˈkrɨtɨk n
osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie tsikera

krytyka ˈkrɨtɨka n
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś tsikera

krzesło ˈkʃɛswɔ n
mebel przeznaczony do siedzenia, zazwyczaj prosty, bez podłokietników, z oparciem na plecy i czterema nogami; seza

krzywica n
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi; malemy taolana

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą fanta-boboka

król krul n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; mpanjaka

królik ˈkrulʲik n
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych; bitro

królować v
znajdować się wyżej od innych obiektów tilikambo

krótki ˈkrutʲci adj
mający małą długość fohy

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym; boky

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część volana

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; katsaka

kultura kulˈtura n
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości fomba

kulturowy ˌkultuˈrɔvɨ adj
dotyczący kultury finoana

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy mividy

kurak ˈkurak n
młody kogut, kurczak akoho

kurczak ˈkurʧ̑ak n
(kulinaria) mięso z kurczaka (1.1) akoho
(ornitologia, ornitologiczny) większe kurczę (pisklę kury) akoho

kurczę ˈkurʧ̑ɛ n
pisklę kury akoho

kurek ˈkurɛk n
(wojskowość, wojskowy) element powodujący odpalenie pocisku wskutek uderzenia iglicą; famepika

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej; asidra solfiorika

kwestionować ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś fanontaniana

kwiat kfʲjat n
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania vonikazo
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna vonikazo

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); aprily

kwit n
pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś ray

kłos kwɔs n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż; sofina

laktoza lakˈtɔza n
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków; laktôzy

lalka ˈlalka n
dziecięca zabawka mająca ludzką postać; saribakoly

lampa ˈlãmpa n
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło; takamoa

las las n
gęste zbiorowisko drzew; ala

laska ˈlaska n
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna vorona
wydłużony przedmiot służący do podpierania się; langilangy

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego; fara

latać ˈlataʨ̑ v
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie fihitra

lato ˈlatɔ n
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami; fahavaratra

lecieć ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑ v
przemieszczać się w powietrzu fihitra

lekarz ˈlɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt; mpitsabo

lekki ˈlɛcːi adj
o małej wadze, małym ciężarze zava
o słabej sile, niskim natężeniu zava
łatwy, np. do zaakceptowania, przyjęcia, zrobienia zava

lekkostrawny ˌlɛkːɔˈstravnɨ adj
taki, który jest łatwo przyswajany przez organizm, szybko trawiony zava

leksykon n
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej; diksionera

lemiesz ˈlɛ̃mʲjɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) płyta przy lawecie działa zapobiegająca odrzutowi przy wystrzale angady

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku hakamoana

leniuch n
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie) kamo

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak; hakamoana

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
charakteryzujący się lenistwem kamo

lepki ˈlɛpʲci adj
mający właściwości kleju mahatadidy betsaka

lew lɛf n
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych; liona

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy; ankavia

lewy ˈlɛvɨ adj
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka ankavia

leśny ˈlɛɕnɨ adj
odnoszący się do lasu, mający związek z lasem ala

liberalizm ˌlʲibɛˈralʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością; liberalisma

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa isa
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); isa
grupa o określonej liczebności isa
zapis liczby (1.1) isa

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór manisa
pokładać swoje zaufanie manisa

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); zolay

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych; aloka

lista ˈlʲista n
elementy zapisane w kolejności lisitra

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki anona

listopad lʲiˈstɔpat n
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); novambra

listwa ˈlʲistfa n
pasek materiału używany do obszywania krawędzi ubrań amborodao

liść lʲiɕʨ̑ n
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu; ravina

lody n
(spożywczy) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków ranomandry

lub lup conjunction
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa; na

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium mponina

luneta n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw solomaso

lustro ˈlustrɔ n
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium; fitaratra

luty ˈlutɨ n
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) febroary

lód lut n
stały stan skupienia wody; ranomandry

ląd lɔ̃nt n
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów; tanety

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion; bobo

madagaskarski ˌmadaɡaˈskarsʲci adj
odnoszący się do państwa Madagaskar Malagasy

mahoniowy ˌmaxɔ̃ˈɲjɔvɨ adj
wykonany z mahoniu rotra

maj maj n
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) mey

majątek maˈjɔ̃ntɛk n
posiadłość ziemska fananana

majątkowy ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ adj
dotyczący majątku fananana

malajski maˈlajsʲci adj
dotyczący Malezji, pochodzący z Malezji, taki jak na Malezji malay

malajski maˈlajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów malay

malarz ˈmalaʃ n
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku mpandoko
(sztuka) artysta, który maluje obrazy mpandoko

malgaski adj
związany z Malgaszami, dotyczący Malgaszów Malagasy

malgaski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język malgaski; Malagasy

malowniczy adj
pełny walorów malarskich tsara tarehy

mama ˈmãma n
(potocznie, potoczny) matka mama

mango ˈmãŋɡɔ n
(botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych; anaran-kazo
(kulinaria) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1) anaran-kazo

marchew ˈmarxɛf n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.; karaoty

marchewkowy ˌmarxɛfˈkɔvɨ adj
przyrządzony z marchewki, z dodatkiem marchewki karaoty

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych; ahitra

marmur ˈmarmur n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny; kanety

marmurowy ˌmarmuˈrɔvɨ adj
wykonany z marmuru, zbudowany z marmuru kanety

martwy ˈmartfɨ adj
taki, który umarł maty

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) martsa

masa ˈmasa indefiniteCardinalNumeral
bardzo dużo czegoś, mnóstwo ambangony

masa ˈmasa n
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; ambangony

masowy maˈsɔvɨ adj
obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów gaboka

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie mechaniczne do pisania tekstów; milina fanoratana

matka ˈmatka n
rodzic płci żeńskiej; reny
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru reny
(zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo reny

małpa ˈmawpa n
(zoologia, zoologiczny) człekokształtne zwierzę z rzędu naczelnych; gidro

mały ˈmawɨ adj
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski kely

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi ankihikely

mechaniczny ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki mpanao mekanika

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie; moske

mendoweszka ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda; foza

menu n
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji zava-misy

mgła mɡwa n
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność; zavona

miara ˈmʲjara n
(matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru; refy
metoda szacowania lub pomiaru refy
odmierzona ilość refy
rozmiar refy

miasteczko mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
(zdrobniale) od: miasto tanana

miasto ˈmʲjastɔ n
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; tanàna
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1) renivohitra
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1) renivohitra

miasto stołeczne ˈmʲjastɔ stɔˈwɛʧ̑nɛ n
(urzędowy) miasto pełniące funkcję stolicy renivohiny

miecz mʲjɛʧ̑ n
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem; antsifotsy

mienie ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność; fananana

mierzyć ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar refy

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku; volana

mila ˈmʲila n
jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych; maily

mina ˈmʲĩna n
wyraz twarzy rivotra

miotła ˈmʲjɔtwa n
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy; borosin-trano

miód mʲjut n
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; fandrama
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników; betsantely

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
(kulinaria) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw; betsantely

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia; laoka

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; fitia

mleko ˈmlɛkɔ n
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu ronono

mleć mlɛʨ̑ v
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów bakaka

moc mɔʦ̑ n
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach; herin'angôvo

monofizytyzm ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥ n
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu; monophysisme

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe; môraly

morela mɔˈrɛla n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych; aprikaoty

morelowy ˌmɔrɛˈlɔvɨ adj
przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli aprikaoty

morze ˈmɔ.ʒɛ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; ranomasina

moskit ˈmɔsʲcit n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób; moka

most mɔst n
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą; tetezana

motyl ˈmɔtɨl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera; lolo

motylkowate n
(botanika, botaniczny) Fabaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców; pitipoa

mowa ˈmɔva n
język, zbiór słów i reguł gramatycznych lela
zdolność mówienia; lela
przemówienie, wypowiedź; ladiresy

może ˈmɔʒɛ particle
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia mety

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić haizina

mrok mrɔk n
(przenośnie, przenośnia) ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów aloka
(przenośnie, przenośnia) to, co otacza wydarzenia odległe, zapomniane, niewyjaśnione aloka
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca ny maìzina

mrozić v
powodować zamrażanie; mocno ochładzać ranomandry

msza m̥ʃa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku; gaboka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu; gaboka

mucha ˈmu.xa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity czarny dwuskrzydły owad; lalitra

murowany adj
(budownictwo) zbudowany przez murowanie (z cegły, betonu lub kamienia) biriky

muszka ˈmuʃka n
(zdrobniale) mucha; mała mucha fihitra

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1) tranom-bakoka
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym; tranom-bakoka

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu; Miozolmana

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów Miozolmana

muzyczny muˈzɨʧ̑nɨ adj
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką mozika

muzyka ˈmuzɨka n
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków mozika feon-kira

muł muw n
naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych; fòtaka

mydlany mɨˈdlãnɨ adj
zawierający mydło savony

mydło ˈmɨdwɔ n
substancja używana do mycia i prania savony

myć mɨʨ̑ v
czyścić coś za pomocą wody manasa

mól mul n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania; samoina

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
posługiwać się jakimś językiem miteny
rozmawiać miteny
używać mowy do wyrażania myśli miteny

mózg musk n
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie; atidoha

mąka ˈmɔ̃ŋka n
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż; koba

mąż mɔ̃w̃ʃ n
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna; rycerz, wojownik lehilahy
mężczyzna będący w małżeństwie ibaban-tsaiky

męczennik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze; maritiora

męczyć ˈmɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
zadawać męki, dręczyć fampijaliana

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
dorosły człowiek płci męskiej; lehilahy

młot mwɔt n
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek famepika

młoteczek mwɔˈtɛʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym famepika

młotek ˈmwɔtɛk n
narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ famepika

młyn mwɨ̃n n
budynek, w którym zboże miele się na mąkę bakaka

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął velona

nabywać v
(handel, handlowy) otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę mividy

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy manantena
osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia manantena

naiwny naˈ<sup>j</sup>ivnɨ adj
taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności bonaika

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie vadin-tsaikiro

namiot ˈnãmʲjɔt n
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób; ridao

naruszać naˈruʃaʨ̑ v
ujmować pewną część z całości mikitika

narzeczona ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na n
kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona fofom-bady

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
mający nastąpić, kolejny manaraka

nasycony adj
pełen czego; będący w stanie sytości voky

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję; vadim-bozo

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
osoba zajmująca się nauczaniem; mpampiantra

naśladować ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑ v
powtarzać po kimś jakąś czynność mianatra

nerka ˈnɛrka n
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt; voa

nie ma za co
odpowiedź na „dziękuję” tsy misy fisoarana

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody loza

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy; manga

niebieskozielony ˌɲɛbʲjɛskɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
zielony o odcieniu niebieskim ohatra tsy ampy

niebo ˈɲɛbɔ n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; lanitra

niedaleki adj
położony w niedużej odległości akaiky

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi; kôtsatra

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
siódmy i ostatni dzień tygodnia; alahady

niedzielny ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ adj
odbywający się w niedzielę (niedziele), nawiązujący do niedzieli, odświętny alahady

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae); maharitra

niejeden pronoun
więcej niż jeden maro

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec alema

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki); alema

niemniej jednak
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu na dia izany aza

niemowlak n
(potocznie, potoczny) małe dziecko nieumiejące jeszcze mówić zaza

niemowlę ɲɛ̃ˈmɔvlɛ n
małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić; zaza

nieprzyjaciel ˌɲɛpʃɨˈjäʨ̑ɛl n
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk dovy
ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś dovy

nieprzyjacielski adj
związany z nieprzyjacielem militarnym dovy

nieskończoność n
(matematyka, matematyczny) dowolna liczba kardynalna większa od każdej liczby naturalnej tsiefa
(matematyka, matematyczny) punkt leżący "na horyzoncie" do którego może dążyć funkcja lub ciąg tsiefa
(matematyka, matematyczny) właściwość zbioru liczniejszego od każdego zbioru n-elementowego, gdzie n jest liczbą naturalną tsiefa
brak końca i granic w czasie tsiefa
brak końca i granic w przestrzeni tsiefa

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją; ramanavy

nieustępliwy adj
taki, który łatwo lub wcale nie ustępuje mahatadidy betsaka

niewiedza ɲɛˈvʲjɛʣ̑a n
brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie tsifahalalana

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
osoba będąca w niewoli andevo

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ adj
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być ratsy

niezborny ɲɛˈzbɔrnɨ adj
nie łączący się w harmonijną całość ankavia

niezgrabny adj
niezręczny, charakteryzujący się brakiem zręczności; niezdarny, niewprawny ankavia

nieświadomość n
brak uświadamiania sobie lub wiedzy o czym tsifahalalana

niski ˈɲisʲci adj
mający mały wymiar w pionie ambany
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości ambany

nizina ɲiˈʑĩna n
(geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m. lemaka

niż ɲiʃ n
(geografia, geograficzny) nizina obejmująca rozległe obszary; lemaka

noc nɔʦ̑ n
okres od zmierzchu do świtu; alina

noga ˈnɔɡa n
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga; tongotra
element budowy mebla tongotra

nos nɔs n
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; orona

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych; tokantandroka

notatnik nɔˈtatʲɲik n
zeszyt do zapisków kahie

notes ˈnɔtɛs n
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek; diary

nowy ˈnɔvɨ adj
istniejący od niedawna vaovao

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
małe nożyce; hety

numer ˈnũmɛr n
egzemplarz czasopisma z daną datą isa
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru isa
pozycja w programie (zwykle w cyrku) isa
(przenośnie, przenośnia) żart, przekręt, oszustwo isa
identyfikator zawierający, między innymi, cyfry; isa

nóż nuʃ n
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia; antsy

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
ktoś nienależący do danej grupy vahiny

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
(informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury zavatra
osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności zavatra
rzecz fizycznie istniejąca zavatra

oblicze ɔbˈlʲiʧ̑ɛ n
(książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz tarehy
(przenośnie, przenośnia) charakter czegoś; zarys, postać czegoś tarehy

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia seza

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką; taolampanavy

obraz ˈɔbras n
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji solaitrabe

obrzeże ɔbˈʒɛʒɛ n
okolice kończącego się zjawiska czy czynności amborodao
wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie amborodao

obrzydliwy ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ adj
(książkowy) budzący odrazę maharikoriko

obsługa ɔpˈswuɡa n
zespół osób upoważnionych do zajmowania się czymś langilangy

obłok ˈɔbwɔk n
(meteorologia, meteorologiczny) kłęby zawieszonej wysoko nad ziemią skroplonej pary wodnej rahona

obłąkany adj
będący w stanie obłąkania adala

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi oseana

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
(spożywczy) (kulinaria) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami; vinaigitra

ochra ˈɔxra n
barwa żółtobrunatna bibidia

odbicie ɔdˈbʲiʨ̑ɛ n
(fizyka, fizyczny) refleks świetlny; fitarafana
obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni fitarafana

odbiór ˈɔdbʲjur n
wzięcie czegoś co jest nasze lub przeznaczone dla nas a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu) ray

odbyt ˈɔdbɨt n
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego; fory

odbywać ɔdˈbɨvaʨ̑ v
robić coś lub brać udział w wykonywaniu czegoś; uczestniczyć w czymś manao

odchodzić ɔtˈxɔʥ̑iʨ̑ v
(eufemistycznie) umierać maty

oddziaływać ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑ v
wpływać, powodować skutek fianjadiana

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika; mangabangabaka

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd. mangabangabaka

odmiana ɔdˈmʲjãna n
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp. fihilan-teny

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
przeznaczony do poniesienia konsekwencji tompon’ andraikitra

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
reakcja na pytanie valy

odpychający adj
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie maharikoriko

odwet n
odwzajemnienie za zło tody

odwracać ɔdˈvraʦ̑aʨ̑ v
przekręcać, obracać na drugą stronę mihodina

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca akanjo

odzwierciedlać v
przedstawiać dokładnie fitaratra

odzywać się v
mówić, zwykle w odpowiedzi do czego miteny

oferma n
osoba niezaradna lub niezdarna salady

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania; afo

ogórek ɔˈɡurɛk n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych; kitsaotsao

ohydny ɔˈxɨdnɨ adj
obrzydliwy, budzący wstręt maharikoriko

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
(biologia, biologiczny) samiec mający potomstwo aba
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma tytularna zakonników, rzadziej księży; aba
(zobacz) ojce aba
(zobacz) ojcowie → przodkowie aba
założyciel, pierwszy przedstawiciel; aba
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka); ada

ojczenasz ɔjˈʧ̑ɛ̃naʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz” Ray-nay any an-danitra

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym raikèly

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
kraj, w którym ktoś się urodził; tanindrazana

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
oszklony otwór w ścianie varavarana varavarankely

oko ˈɔkɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; maso

okręt podwodny n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu; sambirano

okupować ˌɔkuˈpɔvaʨ̑ v
zbrojnie zajmować terytorium innego państwa mikarakara

olej ˈɔlɛj n
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo diloilo
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący głównie jako paliwo diloilo

oliwka ɔˈlʲifka n
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne; oliva
owoc oliwki (1.1) oliva

oliwkowy ˌɔlʲifˈkɔvɨ adj
mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki; oliva volo

on ɔ̃n personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski izi

opona ɔˈpɔ̃na n
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz; gidara

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
opowiadana historia tantara

orchidea ˌɔrçiˈdɛa n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk; orkide

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy; mitsitra

orzech ˈɔʒɛx n
suchy owoc o zdrewniałej łupinie; vadin-tsaikiro

orzeł ˈɔʒɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach; voromahery egla

osadnik ɔˈsadʲɲik n
osiedlający się na mało zaludnionych terenach; także: taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych mpanjanaka

osiedle ɔˈɕɛdlɛ n
nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich zanatany

ostryga ɔˈstrɨɡa n
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym; masajy

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
(potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści fisolokiana

otwór ˈɔtfur n
wlot przewodu vava
wylot przewodu vava

owad ˈɔvat n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł; bibikely

owca ˈɔfʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie; besavily

owczy ˈɔfʧ̑ɨ adj
związany z owcami, pochodzący od owcy besavily

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; vokatra

ołówek ɔˈwuvɛk n
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać; pensilihazo

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach; orita

ożenić ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑ v
zawrzeć związek małżeński z kobietą manambady

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej; marary

pagórek paˈɡurɛk n
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów bonga

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny; halabe

palec ˈpalɛʦ̑ n
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy ankihikely

palić ˈpalʲiʨ̑ v
utrzymywać coś świecącym zava
dorzucać drewno, węgiel i inne materiały łatwopalne do ognia, aby podtrzymać płomień zava

pani ˈpãɲi n
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty Ramatoa

panierować v
(kulinaria) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce dipaina

papier ˈpapʲjɛr n
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; taratasy

papuga paˈpuɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes, rząd ptaków tropikalnych; boloky
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1) boloky

parafia paˈrafʲja n
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza; fitandremana

paragon paˈraɡɔ̃n n
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar ray

parasol paˈrasɔl n
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem elo

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
kierować wzrok na coś lub na kogoś mijery

pawian ˈpavʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku; rinasoa

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka; hoho

pałac ˈpawaʦ̑ n
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka lapa

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); oktobra

pchła pxwa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią; parasy

penis ˈpɛ̃ɲis n
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt; lataka

perfumy pɛrˈfũmɨ n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk ranomanitra

perski ˈpɛrsʲci adj
dotyczący Persji, pochodzący z Persji saka

personel pɛrˈsɔ̃nɛl n
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji olona

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych; masajy

pestka ˈpɛstka n
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono vato
(spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji vato

pełnia ˈpɛwʲɲa n
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część tsinambolana

pianie ˈpʲjä̃ɲɛ n
głos wydawany przez koguta goaika

piasek ˈpʲjasɛk n
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu; fasika

piać pʲjäʨ̑ v
o kogucie: wydawać charakterystyczny głos goaika

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
(kulinaria) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny holatra

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp. fivarota-mofo

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów; vola

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać seks milely

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna) milely
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać seks ze sobą nawzajem milely

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji; aotra

pierś pʲjɛrʲɕ n
(kulinaria) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu fotsy
przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia tratra

pies pʲjɛs n
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe; alika
samiec psa (1.1) alika

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego; hira

piorun ˈpʲjɔrũn n
wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią; fotaka

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze; hira

pismo ˈpʲismɔ n
czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści gazety

piwiarnia pʲiˈvʲjarʲɲa n
lokal, w którym sprzedaje się piwo labiera

pięciolinia n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki; langilangy

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; kitra

plac plaʦ̑ n
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów; kianja

plamić v
robić plamy mandoto

planeta plãˈnɛta n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę; fajiry

plaster ˈplastɛr n
(pszczelarstwo, pszczelarski) uformowany przez pszczoły zlepek sześciokątnych komórek woskowych hogo

plaża ˈplaʒa n
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji; morona

plażowy plaˈʒɔvɨ adj
przeznaczony do noszenia, używania na plaży morona

pliszka ˈplʲiʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae; triotrio

plus plus n
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera abo

po pierwsze pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ idiom
przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp. voalohany

pobrać ˈpɔbraʨ̑ v
wziąć ślub manambady

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby oroka

pochwa ˈpɔxfa n
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków; fory

pochłaniać pɔˈxwãɲäʨ̑ v
łapczywie zjeść lub wypić amboadia

podbródek pɔdˈbrudɛk n
(anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg saoka
(anatomia, anatomiczny) miękka część twarzy pod dolną szczęką saoka

podmorski adj
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza sambirano

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców; lanilany

podrywać pɔdˈrɨvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) zagadywać osobę przeciwnej płci i starać się zainteresować ją sobą; uwodzić manjengy

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
darzyć podziwem fahagagana

podziękowanie ˌpɔʥ̑ɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: podziękować fisaorana

poezja konkretna pɔˈɛzʲja kɔ̃ŋˈkrɛtna n
kierunek artystyczny łączący elementy poezji i sztuk wizualnych; calligramme

pogoda pɔˈɡɔda n
chwilowy stan atmosfery fotoana

pojazd ˈpɔjast n
(potocznie, potoczny) samochód fiara
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych; fiara

pokwitowanie ˌpɔkfʲitɔˈvãɲɛ n
potwierdzenie odbioru czegoś ray

pokój ˈpɔkuj n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny fandriampahalemana
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę fandriampahalemana
(przestarzałe, przestarzały) spokój fandriampahalemana

pole ˈpɔlɛ n
(geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej; velarantany

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.; fahadiovana

polityka pɔˈlʲitɨka n
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy; politika

pomarańcz pɔ̃ˈmarãj̃n͇ʧ̑ n
kolor pomarańczowy laoranjy

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(spożywczy) (kulinaria) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce; voasary

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie laoranjy
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem; laoranjy

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
(botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych; voatabia
(kulinaria) (spożywczy) owoc pomidora (1.2) voatabia

pomidorowy ˌpɔ̃mʲidɔˈrɔvɨ adj
(kulinaria) zrobiony z owoców pomidora, składający się w większej części z pomidorów voatabia

pomierzyć v
zmierzyć kolejno wiele rzeczy refy

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
pierwszy dzień tygodnia; alatsinainy tinaine tinainy

popiół ˈpɔpʲjuw n
szary proch pozostający po spaleniu czegoś lavènona

poprawność n
zgodność z normami anatra

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt; tonontaona

portfel ˈpɔrtfɛl n
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja) kitapom-batsy

porzucać pɔˈʒuʦ̑aʨ̑ v
opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś efitra

porządnie pɔˈʒɔ̃ndʲɲɛ adv
bardzo, mocno, silnie tsara

porządny pɔˈʒɔ̃ndnɨ adj
mocny, duży, intensywny mavesatra

posiadłość pɔˈɕadwɔɕʨ̑ n
teren i zabudowania należące do kogoś fananana

posrebrzać pɔˈsrɛbʒaʨ̑ v
pokrywać coś warstwą srebra volafotsy

posyłać v
kierować coś dokądś szybkim ruchem alefa
polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś alefa
przekazywać za pośrednictwem alefa

posąg ˈpɔsɔ̃ŋk n
(sztuka) rzeźba przedstawiająca człowieka lub zwierzę sary vongana

potop ˈpɔtɔp n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6-8), jako kara zesłana przez Boga tondra-drano

potworny adj
bardzo brzydki ratsy tarehy

potęga pɔˈtɛ̃ŋɡa n
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania; tora-
coś potężnego tora-
przeważająca siła i skuteczność tora-

potężny pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ adj
znacznych rozmiarów maventy

powierzchownie ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ adv
w sposób powierzchowny harak-ambony

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; rivotra habakabaka tsio-drivotra

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru; tondra-drano

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie ambarakaly

połowa pɔˈwɔva n
jedna z dwóch równych części całości sasany

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę; ambany

pośladek pɔˈɕladɛk n
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami; vody

poślubić pɔˈɕlubʲiʨ̑ v
wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż manambady

pożar ˈpɔʒar n
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia; afo

praca ˈpraʦ̑a n
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu asa
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; asa

prawda ˈpravda n
treść zgodna z rzeczywistością; fahamarinana

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy haizina

prawica praˈvʲiʦ̑a n
(książkowy) prawa dłoń, prawa ręka ankavanana
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej ankavanana

prawidłowy ˌpravʲidˈwɔvɨ adj
właściwy, poprawny, zgodny z prawidłami, założeniami, zasadami, normami marina

prawo ˈpravɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; lalàna

proch prɔx n
rozdrobniona, sypka substancja lavènona

prosta ˈprɔsta n
(matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi; ankavanana

prostoduszny adj
odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach bonaika

prosty ˈprɔstɨ adj
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku sàha
niewykształcony; zwykły sàha
równy sàha
łatwy, o niewielkiej trudności sàha

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
(pejoratywnie, pejoratywny) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne janga

protokół prɔˈtɔkuw n
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał; dingana

przebaczenie ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
odpuszczenie czyichś win Famelana

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym; faingo

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę dovy

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo zavatra
rzecz, obiekt nieożywiony zavatra

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń lalantsara

przepadać v
stawać się niełatwym do odnalezienia, niewidocznym maty

przepisywać v
pisać to samo powtórnie; sporządzać odpis maka tahaka

przepowiednia ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa n
wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły faminaniana

przerabiać v
(potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem mianatra

przesmyk ˈpʃɛsmɨk n
(geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe; andilana

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne; lalaka
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; lalaka
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę; lalaka
określony obszar lalaka

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery elanelana

przestworze pʃɛˈstfɔʒɛ n
(książkowy) rozległa, nieograniczona przestrzeń (zwykle w liczbie mnogiej) tsiefa

przesłać ˈpʃɛswaʨ̑ v
posłać, wysłać coś dokądś alefa

przesłuchiwać v
słuchając, sprawdzać co lub kogo mihaino
wypytywać kogo w czasie śledztwa fanontaniana

przewodni adj
stanowiący podstawę działania; wytyczający kierunek postępowania fanalahidy

przełęcz ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑ n
(geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty ankadilanana

przyglądać się pʃɨɡˈlɔ̃ndaʨ̑‿ɕɛ v
patrzeć uważnie, obserwować coś / kogoś mijery

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące hafaliana

przylądek pʃɨˈlɔ̃ndɛk n
(geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego; tanjona

przymuszać v
wywierać nacisk na kogoś, by zrobił co wbrew woli mahatonga

przypadek pʃɨˈpadɛk n
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji; tranga
przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby) tranga

przystępny adj
łatwy do zrozumienia sàha

przysyłać pʃɨˈsɨwaʨ̑ v
dostarczać coś nieosobiście, pocztą lub przez posłańca alefa

przytulia n
(botanika, botaniczny) pnąca lub płożąca się roślina rosnąca w zbożu; antsibe

przód pʃut n
część frontowa handrina

próżnia ˈpruʒʲɲa n
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne); mangabangabaka

psuć psuʨ̑ v
pogarszać manalemy

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
(potocznie, potoczny) latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach tantely reny

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
roślina zbożowa z rodzaju (1.1) varimbazaha

pszeniczny adj
o kolorze przypominającym dojrzałe kłosy pszenicy varimbazaha

pszenny ˈpʃɛ̃nːɨ adj
odnoszący się do pszenicy; pszeniczny varimbazaha
zrobiony z ziarn pszenicy varimbazaha

ptak ptak n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób; vorona

ptaszek ˈptaʃɛk n
(potocznie, potoczny) drobny oszust, przestępca vorona
nazwa znaku ✓, służącego do zaznaczania wyboru kongona

pudło ˈpudwɔ n
duże pudełko baoritra

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury volomparasy

pustoszyć puˈstɔʃɨʨ̑ v
pozbawiać jakiś obszar lub pomieszczenie dóbr, zwykle używając przemocy mandripaka

pusty ˈpustɨ adj
niezawierający niczego foana

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów; efitra

pustynny puˈstɨ̃nːɨ adj
związany z pustynią, dotyczący pustyni efitra

pytanie pɨˈtãɲɛ n
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji fanontaniana
zagadnienie, problem fanontaniana

półka ˈpuwka n
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów talantalana

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
godzina 24:00 mamatonalina

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie; foitra

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
płaska powierzchnia sàha

płeć pwɛʨ̑ n
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych; lahi-vavy

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem; lelàfo

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi milomano

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie milomano

radość ˈradɔɕʨ̑ n
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski hafaliana

ramię ˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego soroka
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym sandry
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna sandry

ramka ˈrãmka n
obramowanie w tekście amborodao

rana ˈrãna n
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.; fery

raper ˈrapɛr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap mpanao Rapy

ratownik raˈtɔvʲɲik n
osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku mpanavotra

raz 'razɨ ras n
okoliczność, ewentualność tranga

rdzawoczerwony ˌrʣ̑avɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor czerwony o odcieniu rdzawym volontsokola

refleksja n
głębsze zastanowienie się fieritreretana

regał ˈrɛɡaw n
mebel z półkami talantalana

rekin ˈrɛcĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach; akio

rekwizyt rɛˈkfʲizɨt n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry; fananana

republika rɛˈpublʲika n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas; repoblika

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy; fanjakan' i Baroa

reszta ˈrɛʃta n
elementy, które zostały mijanona

resztka ˈrɛʃtka n
(zdrobniale) od reszta mijanona

robić ˈrɔbʲib niwvbxhdoejdjskwhsbdkg*$4&#(10./$*@&5/2ʨ̑ v
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać manao

robić na drutach ˈrɔbʲiʨ̑ na‿ˈdrutax v
wykonywać robotę dzianą na drutach; dziać manao ba

robota rɔˈbɔta n
czynności składające się na działanie, produkcję, pracowanie asa

rock rɔk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie; vato

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu; fitaovam-pananahana

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju; fianakaviana
rodzice wraz z ich dziećmi fianakaviana

rok rɔk n
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni; taona herintaona

romans ˈrɔ̃mãw̃s n
(potocznie, potoczny) interes, sprawa kanonkanona

ropuch n
(potocznie, potoczny) samiec ropuchy sabakaka

ropucha rɔˈpuxa n
(zoologia, zoologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi; sabakaka

rosa ˈrɔsa n
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach ando

rozmawiać rɔzˈmavʲjäʨ̑ v
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów miteny

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach lub spódnicy fihitra

rozwaga rɔzˈvaɡa n
namysł, refleksja, umiejętność rozsądnego przemyślenia czegoś przed działaniem fieritreretana

rozwlekły rɔzˈvlɛkwɨ adj
zawierający nadmiar treści, często niespójnej mapivoamboaña

rozwój ˈrɔzvuj n
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy fampandrosoana
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu fampandrosoana
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami fampandrosoana

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80; volavelona

ryba ˈrɨba n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; trondro

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia pensily

ryż rɨʃ n
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; vary
(spożywczy) nasiona ryżu (1.1) vary

rzecz ʒɛʧ̑ n
wytwór materialny, przedmiot zavatra

rzeka ˈʒɛka n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi; mivory

rzepa n
(botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym; anambe

rzeźba ˈʒɛʑba n
ukształtowanie budynku maritrano

rząd ʒɔ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną; governemanta

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
(anatomia, anatomiczny) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki; volomaso

równik ˈruvʲɲik n
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała; fehibe

równina ruvʲˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren; lemaka

równo ˈruvnɔ adv
dokładnie marina

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa; ekinôksa

róż ruʃ n
kolor różowy mavokely

róża ˈruʒa n
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych; raoozy

różny ˈruʒnɨ adj
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech hafa
różniący się od kogoś lub czegoś hafa

różowy ruˈʒɔvɨ adj
mający kolor pośredni między białym a czerwonym; mavokely

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców; tanana

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce tanan'akanjo

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp. fonon-tanany

rękojeść rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕʨ̑ n
część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania; taho

sadzawka n
nieduży, otwarty i płytki zbiornik wodny wykopany w ziemi; dobon-dranomamy

sam sãm pronoun
właśnie taki (a nie inny) marina

samobieżny adj
taki, który porusza się samodzielnie fiara-kodia

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
zabicie samego siebie; mamono

samochodowy ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ adj
związany z samochodem, dotyczący samochodu fiara

samochód sãˈmɔxut n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; fiara

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby; zanatsoratra

samolot sãˈmɔlɔt n
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną; fiaramanidina

sanskrycki sãw̃sˈkrɨʦ̑ʲci adj
związany z sanskrytem, dotyczący sanskrytu sanskrity

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii; sanskrity

satysfakcjonować ˌsatɨsfakʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
dawać satysfakcję; sprawiać komuś przyjemność mahavoky

sałatka saˈwatka n
(kulinaria) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.; salady

schody ˈsxɔdɨ n
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami; tohatra

seks sɛks n
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami fitaovam-pananahana

sen sɛ̃n n
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości torimaso

sepsa ˈsɛpsa n
(slangowo) ubikacja fidiovana

ser sɛr n
(spożywczy) (kulinaria) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego; foromazy

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; fo

sezon ˈsɛzɔ̃n n
(książkowy) pora roku tonontaona
(rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych tonontaona
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp. tonontaona

siano ˈɕãnɔ n
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę; bozaka maina

siatka ˈɕatka n
(matematyka, matematyczny) figura powstała z rozłożenia ścian bryły na płaszczyźnie tetitsipika
(sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki tetitsipika
(sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części tetitsipika

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego; agositra

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję tetitsipika
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ; tetitsipika
w go: sposób łapania kamieni polegający na odcięciu im jednym ruchem wszystkich dróg ucieczki; tetitsipika

siniak ˈɕĩɲak n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu manga

siostra ˈɕɔstra n
pielęgniarka anabavy
zakonnica anabavy
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki anabavy zoky vavy

siwy ˈɕivɨ adj
o włosach: mający naturalny białoszary kolor, najczęściej ze starości volom-batolalaka

siła ˈɕiwa n
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami; mahatonga
energia, zdolność do wysiłku hery
zdolność oddziaływania, wywierania wpływu hery

siła wyższa ˈɕiwa ˈvɨʃːa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec. tranga tsy azo anoharana

skarb skarp n
zbiór bardzo wartościowych rzeczy harena

skała ˈskawa n
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok vato

skałka ˈskawka n
(zdrobniale) skała vato

skierować sʲcɛˈrɔvaʨ̑ v
nadać czemuś określony kierunek; wysłać coś w jakimś kierunku, w określoną stronę alefa

sklep sklɛp n
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary Mangazay

skoro ˈskɔrɔ conjunction
(przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś ovìana

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku; hefy

skroń skrɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami; fihirifana

skryty adj
utrzymywany w tajemnicy figadrana

skrzydełko n
(spożywczy) skrzydło drobiowe jako produkt spożywczy elatra

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; elatra

skład skwat n
miejsce gromadzenia (składowania) towarów, magazyn Mangazay

smakosz n
ktoś lubiący wykwintne dania tsikonina

smutek ˈsmutɛk n
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny alahelo

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy havana

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑ n
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń firaisankina

solipsyzm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu; fandavanjava-hita

sos sɔs n
(spożywczy) (kulinaria) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw; saosy

sowa ˈsɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą; vorombozaka

spać spaʨ̑ v
być pogrążonym we śnie matory

spojrzeć ˈspɔjʒɛʨ̑ v
(książkowy) zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem mijery

spokój ˈspɔkuj n
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania tony

sport spɔrt n
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa; fanatanjahan-tena

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.; fiarahamonina

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody mangetaheta

sprawa ˈsprava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne tranga
to, co jest dla kogoś ważne tadidy

sprawca ˈsprafʦ̑a n
ten, który dokonuje czego mpilalao

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy; fahamarinana

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze mivarotra

sprzeniewierzyć ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie misoloky

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra volafotsy

srebro ˈsrɛbrɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47; vola

stabilność staˈbʲilnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co stabilne tombina

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów; tobin-dasantsy

stado ˈstadɔ n
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej; fatotra

stal stal n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem; tsy

stalowy staˈlɔvɨ adj
wykonany ze stali tsy

stary ˈstarɨ adj
mający wiele lat, niemłody antitra

statua staˈtu<sup>w</sup>a n
okazała rzeźba postaci ludzkiej sary vongana

staw staf n
(geografia, geograficzny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia; dobo

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem; kiho

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa; renivohitra

stopa ˈstɔpa n
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką; tongotra
jednostka długości, używana w niektórych krajach; tongotra

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych; firaisana ara-nofo

strach strax n
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne fatahorana

strona ˈstrɔ̃na n
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp. pejy

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW; vohikala

struś struɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych; aositrisy

strzała ˈsṭʃawa n
pocisk przeznaczony do łuku; flesy

strzykawka n
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych; basirano

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach mianatra
uważnie czytać, zgłębiać temat mianatra
wpatrywać się uważnie mianatra

studnia ˈstudʲɲa n
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody; tsara

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); janoary

stół stuw n
mebel w postaci poziomej płaszczyzny (blatu) podpartej na nogach, służący zwykle do ułatwienia spożywania posiłków lub pracy; latabatra

supeł n
splot, który powstał w miejscu związania splątania sznurka, nici, łańcuszka itd. fatotra

swoboda sfɔˈbɔda n
poczucie braku skrępowania, postępowanie bez przymusu, zgodnie z własną wolą fahafahana

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
osoba, którą się lubi lub kocha sipa

synowa sɨ̃ˈnɔva n
żona syna vinanto vavy

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
pokój służący do spania efitra fatoriana

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem; mpandrindra milina

szachy ˈʃaxɨ n
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; eseka

szafir ˈʃafʲir n
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego safira
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu; safira

szakal ˈʃakal n
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka; sagaly

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny adala

szaman ˈʃãmãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu; ombiasa

szampan ˈʃãmpãn n
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii; sampaina

szantaż ˈʃãntaʃ n
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich) soloky

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
stosować szantaż wobec kogoś soloky

szarość ˈʃarɔɕʨ̑ n
szary kolor volom-batolalaka

szary ˈʃarɨ adj
bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający volom-batolalaka
niezmienny, nieurozmaicony, bez wyrazu volom-batolalaka
w kolorze pośrednim między czarnym a białym volom-batolalaka

szczyt ʃʧ̑ɨt n
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób tampony
najwyższy punkt góry tampony

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności vintana

szelf ʃɛlf n
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) przybrzeżna strefa dna morskiego będąca częścią kontynentu zalanego wodami płytkiego morza; talantalana

szkarłatny ʃkarˈwatnɨ adj
(książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi dorehitra

szkolenie ʃkɔˈlɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: szkolić anatra

szkoła ˈʃkɔwa n
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna; sekoly

szlak ʃlak n
określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób làlana

szpadel ˈʃpadɛl n
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą angady

szpilka ˈʃpʲilka n
mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny paingotra

szpinak ˈʃpʲĩnak n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach lalada

szpital ˈʃpʲital n
zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji; hopitaly

sztacheta n
wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu fotsy

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Szwecji; soedoa

szyb ʃɨp n
pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp. tsara

szyba ˈʃɨba n
płyta ze szkła; vitra

szyja ˈʃɨja n
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem vozona

szyjka n
górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki vozona

sól sul n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce; sira
(kulinaria) (spożywczy) chlorek sodu sira

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie; mpitsara

sęk sɛ̃ŋk n
wrośnięta w pień drzewa część konaru, która po ścięciu stanowi wadę drewna; fatotra

słabnąć v
tracić siły, stawać się słabszym manalemy

słać swaʨ̑ v
wyprawiać, kierować kogoś dokądś, przekazywać coś komuś alefa

słodki ˈswɔtʲci adj
mający smak cukru ankamamina
wywołujący miłe uczucie ankamamina

słodycze swɔˈdɨʧ̑ɛ n
coś słodkiego ankamamina

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin; tanamasoandro
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna; tanamasoandro

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
związany ze słońcem masoandro

słonica swɔ̃ˈɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica słonia elefanta

słownik ˈswɔvʲɲik n
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami; rakibolana diksionary

słoń swɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą; elefanta

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
Słońce widziane jako tarcza na niebie masoandro

słuch swux n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiejętność rozróżniania wysokości dźwięków sofina

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu mihaino

słuszny ˈswuʃnɨ adj
godziwy, duży, uczciwy marina
sensowny, trafny marina
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki marina
zgodny z prawem, uzasadniony marina

tabletka taˈblɛtka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie fanafody

taczka ˈtaʧ̑ka n
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach; laborety

tahitański adj
związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym) fiteny tahisiana

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta zava-miafina

tajny ˈtajnɨ adj
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich tsiambaratelo

taksówka taˈksufka n
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą taxi

talerz ˈtalɛʃ n
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki; kapila

tamaryndowiec indyjski n
(botanika, botaniczny) Tamarindus indica, drzewo tropikalne pochodzące ze wschodniej Afryki; kily

tamilski adj
dotyczący Tamilów tamily

tamilski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln); tamily

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób; dihy

tarcza ˈtarʧ̑a n
(heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1) ampinga
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych ampinga

tata ˈtata n
(potocznie, potoczny) ojciec lub teść aba

tatuś ˈtatuɕ n
(zdrobniale) tata aba

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec mandihy

tchórz txuʃ n
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy akoho

technika ˈtɛçɲika n
dziedzina działalności, obejmująca wytwarzanie zjawisk i przedmiotów nie występujących naturalnie w przyrodzie; teknôlôjia

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania teknolojia
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś teknôlôjia

tektura n
(technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie baoritra

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
aparat umożliwiający prowadzenie rozmów; telefàonina

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
rozmawiać z kimś przez telefon telefàonina

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość; fahita lavitra

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego; fahita lavitra

telewizyjny ˌtɛlɛvʲiˈzɨjnɨ adj
związany z telewizją fahitalavitra

teraz ˈtɛras adv
w tej chwili, obecnie izao

termit ˈtɛrmʲit n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych; votry

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
ubikacja w miejscu publicznym fidiovana

ton tɔ̃n n
charakter brzmienia dźwięku nôty

tonacja tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, na której materiale dźwiękowym oparty jest utwór muzyczny lakile

topór ˈtɔpur n
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń; famaky

torba ˈtɔrba n
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych kitabo
worek, opakowanie do przechowywania rzeczy kitabo

torebka tɔˈrɛpka n
mała torba kitabo
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni kitabo

tornado tɔrˈnadɔ n
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna; rambondanitra

tortura tɔrˈtura n
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje; fampijaliana

torturować ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑ v
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji fampijaliana

towar ˈtɔvar n
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej; entam-barotra

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach fiarahamonina

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów; fomban-drazana

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów; tram

trawa ˈtrava n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach; ahitra

trociny trɔˈʨ̑ĩnɨ n
drobne odpady po obróbce drewna; tain-tsofa

trucizna truˈʨ̑izna n
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć; poizina

trudny ˈtrudnɨ adj
niełatwy do zrozumienia sarotra
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku sarotra

trup trup n
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia faty

truskawka truˈskafka n
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; frezy
(kulinaria) owoc truskawki (1.1) frezy

truskawkowy ˌtruskafˈkɔvɨ adj
przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek frezy

trzcina cukrowa n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski; fary

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego; horohoron-tany

tulipan tuˈlʲipãn n
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami; tiolipa

tusz tuʃ n
farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach ranomainty

twarz tfaʃ n
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy tarehy tava

twaróg ˈtfaruk n
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego tsaky

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych) mamorona

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
każdy okres siedmiu dni herinandro
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; herinandro

tykać ˈtɨkaʨ̑ v
o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki kongona

tytoniowy ˌtɨtɔ̃ˈɲɔvɨ adj
dotyczący tytoniu (rośliny) kisoka
dotyczący tytoniu (używki) kisoka

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę; kisoka
suszone liście tej rośliny (1.1); kisoka

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła; antsiben' Andriamanitra

ubiór ˈubʲjur n
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie akanjo

ubranie uˈbrãɲɛ n
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała akanjo

ucho ˈuxɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu; sofina

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe; mpitsoa-ponenana

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności mianatra

uczęszczać uˈʧ̑ɛ̃w̃ʃʧ̑aʨ̑ v
bywać gdzieś często (lub regularnie); brać udział w czymś mitsidika

udo ˈudɔ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem; fe

ufny ˈufnɨ adj
mający lub wyrażający zaufanie bonaika

ukamienować ˌukãmʲjɛ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zabić kogoś poprzez ukamienowanie – obrzucając go kamieniami vato

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości; tabilao ny singa

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej; tabilao ny singa

ulica uˈlʲiʦ̑a n
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście; làlana

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić fahaizana

umrzeć ˈũmʒɛʨ̑ v
skończyć życie maty

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych oniversite

upiór ˈupʲjur n
wampir, zmarły atakujący w nocy żywych vampira

urwisko urˈvʲiskɔ n
stroma ściana skalna kôrnisy

uskok ˈuskɔk n
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie; hady

usta ˈusta n
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek; vava

ustawa uˈstava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej); lalàna

uzasadniony adj
oparty na słusznych podstawach marina

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii; tsiky

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy tsiky

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś mpikambana

w f v vu preposition
…kierunek czynności ao anatin'ny

w porządku idiom
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zgodę na coś tsara

waga ˈvaɡa n
urządzenie do pomiaru masy; balansy

wagon ˈvaɡɔ̃n n
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów; fiara

walor ˈvalɔr n
cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna toetra

wampir ˈvãmpʲir n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących; vampira

wanilia vãˈɲilʲja n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych; vanila

wapń vapʲɲ̊ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20; diontsokay

warga ˈvarɡa n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta; molotra

wariat ˈvarʲjat n
(potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie adala

wałkoń n
osoba, której nie chce się pracować kamo

ważka ˈvaʃka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny owad o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach; angidina

wciąż fʲʨ̑ɔ̃w̃ʃ adv
wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy foana

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
w dniu poprzedzającym dzisiejszy omaly

weterynaryjny ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ adj
związany z weterynarią mpitsabo biby

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
lekarz leczący zwierzęta; mpitsabo biby

wiara ˈvʲjara n
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych finoana

wiatr vʲjatr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza; rivotra

wieczny ˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
trwający wieczność; dotyczący wieczności mandrakizay

wieczorny vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ adj
odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia hariva

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
część doby między zachodem słońca a nocą hariva

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
ogół posiadanych wiadomości fahaizana

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś fahaizana

wiek vʲjɛk n
pewna charakterystyczna epoka taonjato
sto lat; taonjato

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
bardzo ważny, znaczący maventy
o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami maventy
o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu maventy
o nadzwyczaj dużych rozmiarach maventy

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
(geografia, geograficzny) szczyt góry tampony
(matematyka, matematyczny) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu; tampony

wieża ˈvʲjɛʒa n
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; tilikambo

wilec ziemniaczany n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych ambizo

wilk vʲilk n
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące; amboadia

wino ˈvʲĩnɔ n
(kulinaria) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców; divay

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc winorośli voaloboka

wiosna ˈvʲjɔsna n
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato; loha

więc vʲjɛ̃nʦ̑ particle
…używana do rozpoczęcia wypowiedzi tsara

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności tranomaizina

woda ˈvɔda n
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O; rano ráno

wodny ˈvɔdnɨ adj
nawiązujący do wody lub innych cieczy rano

wodorowęglan n
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu; karibonetra

wodospad vɔˈdɔspat n
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki rian-drano

wodór ˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1; hydrogène

wojna ˈvɔjna n
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali; ady

wolant ˈvɔlãnt n
(lotnictwo, lotniczy) urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości; taho

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
niezależność państwowa fahafahana
wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu fahafahana
pozostawanie poza więzieniem fahafahana
prawo obywatelskie fahafahana

wolny ˈvɔlnɨ adj
mogący postępować zgodnie z własną wolą maimaim-poana
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki maimaim-poana
nieobciążony czymś niekorzystnym maimaim-poana
niezajęty przez coś maimaim-poana

worek ˈvɔrɛk n
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru; kitabo

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy; aomby

wpływ fpwɨf n
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś fianjadiana

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ fianjadiana

wrona ˈvrɔ̃na n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych; goaika

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); septambra

wrzos vʒɔs n
(botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią; anjavidy

wróg vruk n
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami dovy
państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska dovy

wskazówka fskaˈzufka n
skierowana do kogoś porada, pouczenie dotyczące postępowania, podpowiedź, punkt wytyczny, informacja o czymś anatra

współcześnie fspuwˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
w obecnej epoce androany

wstawiać v
osadzać w czymś brakujące lub dodatkowe części apetraka

wstrętny ˈfstrɛ̃ntnɨ adj
wywołujący obrzydzenie potika

wsuwać v
sunąć czymś, umieszczać to gdzieś mibolisatra
sunąc się, dostawać się gdzieś mibolisatra

wszakże ˈfʃaɡʒɛ particle
… podkreślająca prawdziwość i oczywistość wypowiedzi na dia izany aza

wszechświat ˈfʃɛçɕfʲjat n
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos; erana

wtorek ˈftɔrɛk n
drugi dzień tygodnia talata

wulkan ˈvulkãn n
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1) afotroa volokano
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; afotroa volokano

wybaczać vɨˈbaʧ̑aʨ̑ v
dawać przebaczenie, odpuszczać winę mamela heloka

wybijać v
(medycyna, medyczny) powodować przemieszczenie narządu lub części ciała poza fizjologiczne miejsce mamaky

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić sarotra

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej; amoron-dranomasina

wychwalać vɨˈxfalaʨ̑ v
bardzo chwalić, nie szczędzić pochwał mandrisika

wyciskać v
(potocznie, potoczny) wymuszać maksymalną sprawność mamotsitra
oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie mamotsitra

wydma ˈvɨdma n
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr; bongom-pasika

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
wychylać się spoza przeszkody lub z okna mijery

wyprawiać v
wysyłać kogoś dokądś w określonym celu alefa

wypytywać v
pytając, zbierać informacje od kogo fanontaniana

wyraz twarzy n
emocje ukazujące się na czyjeś twarzy nadające jej dany wygląd tarehy

wyrazistość ˌvɨraˈʑistɔɕʨ̑ n
cecha tego, co wyraziste, wyraźne zava

wyraźny vɨˈraʑnɨ adj
taki, który jest przejrzysty, zrozumiały, jasny, wyrazisty sàha

wysoki vɨˈsɔci adj
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy agnabo
mający duży wymiar pionowy agnabo
o dźwięku: mający dużą częstotliwość agnabo
znajdujący się na dużej wysokości (wysoko) agnabo

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
(odprzymiotnikowy) → wysoki agnabo

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
wymiar pionowy czegoś agnabo

wyspa ˈvɨspa n
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki; nosy

wysyłać vɨˈsɨwaʨ̑ v
nadawać, wydawać z siebie; emitować alefa
polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu alefa
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych alefa

wytrwały adj
cierpliwie bądź uparcie dążący do celu mahatadidy betsaka

wywiad ˈvɨvʲjat n
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom fanadiadiana

wyłudzić vɨˈwuʥ̑iʨ̑ v
podstępnie, chytrze uzyskać coś od kogoś misoloky

wznosić ˈvznɔɕiʨ̑ v
o budynku, górze, maszcie: górować nad okolicą tilikambo

wół vuw n
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego; aomby

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt; aty

wąż vɔ̃w̃ʃ n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele; bibilava
giętka rura do transportu wody taho

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy; arintany
(sztuka) materiał rysunkowy w formie patyczków miękkiego węgla drzewnego àrina

węgiel drzewny n
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi àrina

węglowy vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ adj
dotyczący węgla; przewożący węgiel; poruszający się na węgiel arintany

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; fatotra
(matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej; fatotra
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; fatotra

władza ˈvwaʣ̑a n
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą fianjadiana

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej tondro
rzecz posiadana przez kogoś tondro
właściwość, cecha tondro

własny ˈvwasnɨ adj
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu madio

właściwość vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
cecha, zwykle jakiejś substancji fananana

włos vwɔs n
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków; volon-doha

włosy ˈvwɔsɨ n
owłosienie głowy ludzkiej volo

z s z zet preposition
…opisujący związek miaraka
…wskazujący zawartość miaraka

zacieniać zaˈʨ̑ɛ̇̃ɲäʨ̑ v
tworzyć nad czymś cień aloka

zaciskać v
czynić ciaśniejszym, ściśle przylegającym manery

zadowalać ˌzadɔˈvalaʨ̑ v
zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom mahavoky

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny faly

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy vahiny

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
użytkować pomieszczenie mikarakara

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami; bitro dia

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie raiki-pitia

zalesiać zaˈlɛɕäʨ̑ v
o jakimś obszarze: sadzić na nim las ala

zalew n
(hydrologia, hydrologiczny) zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją bananoaka

zamek ˈzãmɛk n
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady; karetsaka

zamrażać v
znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia ranomandry

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
wzniecić ogień zava
zacząć się palić, zająć się płomieniem zava

zapis nutowy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym langilangy

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia fiantsoana

zarysować ˌzarɨˈsɔvaʨ̑ v
uszkodzić robiąc rysy na powierzchni czegoś lakile

zaspokajać ˌzaspɔˈkajäʨ̑ v
zadowalać kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie mahavoky

zatoka zaˈtɔka n
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd; hoala

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
przeświadczenie, że można komuś ufać finoana

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy foana

zazdrościć v
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny alona

zaćma ˈzaʨ̑ma n
(medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku; riana

załoga zaˈwɔɡa n
ogół pracowników zakładu, instytucji itp. langilangy

zbawienie zbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia; ambarakaly
uratowanie w trudnej sytuacji ambarakaly

zebra ˈzɛbra n
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści; zebra

zebu ˈzɛbu n
(zoologia, zoologiczny) gatunek bydła; jamoka

zegar ˈzɛɡar n
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu; famantaranandro

zero ˈzɛrɔ n
liczba 0; aotra

zestawiać v
przedstawiać dane w formie wykazu mandika

zeszyt ˈzɛʃɨt n
(szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania; kahie

ziele ˈʑɛlɛ n
(botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach ahitra

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
kolor zielony maitso
ubranie w kolorze zielonym maitso

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody maitso
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; maitso

ziemniaczany ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãnɨ adj
dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami ovy
przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków ovy

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z gatunku psianka ziemniak, o jadalnych bulwach; ovy
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1) ovy

zima ˈʑĩ.ma n
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku; ririnina

zimny ˈʑĩmnɨ adj
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna manara

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa nurkując; vintsy

zioło ˈʑɔwɔ n
(potocznie, potoczny) marihuana ahitra

zjadać ˈzʲjadaʨ̑ v
połykać jako pokarm hisakafo

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości manova

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś mahatonga

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem vizaka

znakomity ˌznakɔ̃ˈmʲitɨ adj
bardzo dobry, doskonały, świetny maventy

znać znaʨ̑ modal
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym fahaizana
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości fahaizana

znicz zʲɲiʧ̑ n
szeroka świeca w płytkim zbiorniku palona na grobach, pod pomnikami; labozia

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej; biby

zwisać v
opuszczać się wisząc borera

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
niewyróżniający się niczym tsotra

zwłoki ˈzvwɔci n
ciało martwego człowieka; faty

ząb zɔ̃mp n
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; nify
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu nify

zło zwɔ n
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie; ratsy

złoto ˈzwɔtɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; ankoso-bolamena

złoty ˈzwɔtɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota volamena

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość ratsy fanahy

zły zwɨ adj
kiepski, nieznający się ratsy
niegrzeczny, nieposłuszny ratsy
niekorzystny ratsy
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru) ratsy
niepasujący, nieodpowiedni ratsy
niesmaczny ratsy
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany ratsy
o zdrowiu, zmysłach słaby ratsy

ćma ʨ̑ma n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny; samoina

Łotwa ˈwɔtfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Letonia

łagodnieć waˈɡɔdʲɲɛ̇ʨ̑ v
stawać się łagodnym mamonaponaka

łakocie n
słodycze, słodkości vatomamy

łazienka waˈʑɛ̃nka n
pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem; efitra fandroana

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków; lela-pory

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem kiho

łono ˈwɔ̃nɔ n
wnętrze brzucha kobiety w ciąży bobo

łopata wɔˈpata n
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów; angady

łopatka wɔˈpatka n
mięso przylegające do kości (1.1) zwierząt z uboju soroka

łupież ˈwupʲjɛʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka; angadrano

łuska ˈwuska n
(wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki tranga

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
mała łyżka sotro

łyżeczka do herbaty n
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów sotrokely

łyżka ˈwɨʃka n
sztuciec służący do jedzenia sotro

łza wza n
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko; ranomaso

ściskać ˈɕʨ̑iskaʨ̑ v
wywierać ucisk, ścisk na jakimś obiekcie z kilku stron mamotsitra

ślimak ˈɕlʲĩmak n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka; lelosy

śliwa ˈɕlʲiva n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe; pesombazaha
(spożywczy) duży owoc śliwy (1.1) pesombazaha

śliwka ˈɕlʲifka n
(spożywczy) (kulinaria) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie; pesombazaha

śliwkowy ɕlʲifˈkɔvɨ adj
przyrządzony ze śliwek, z dodatkiem śliwek pesombazaha

śmiech ɕmʲjɛx n
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło mihomehy

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności; fahafatesana

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
poranny posiłek; sakafo maraina

śnieg ɕɲɛk n
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; oram-panala

śnieżny ˈɕɲɛʒnɨ adj
dotyczący śniegu, związany ze śniegiem, obfitujący w śnieg, utworzony ze śniegu oram-panala

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨʨ̑ v
padać (o śniegu) oram-panala

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
wykonywać melodię głosem mihira

środek ˈɕrɔdɛk n
coś, co ułatwia działanie refy

świat ɕfʲjat n
cała Ziemia izao tontolo izao eran-tany ny tontolo iainana tany

światła ˈɕfʲjatwa n
(potocznie, potoczny) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych afo

światło ˈɕfʲjatwɔ n
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; hazavana

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
(przestarzałe, przestarzały) dawna jednostka natężenia światła równa 1,02 kandeli; labozia
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła; labozia

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki; ampipanga

świetlny ˈɕfʲjɛtl̥nɨ adj
wykorzystujący światło, związany ze światłem zava

świta ˈɕfʲita n
otoczenie asystujące przywódcy tokotany

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów; tempoly

źle ʑlɛ adv
w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami ratsy

żaba ˈʒaba n
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych; sahona

żarówka ʒaˈrufka n
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód; Takamoa

żebro ˈʒɛbrɔ n
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową; taolan-tehezana

żelazo ʒɛˈlazɔ n
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2) vy

żona ˈʒɔ̃na n
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem andefimandry

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego; vavony

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu; voan'oaka

żołędziowy ˌʒɔwɛ̃ɲˈʥ̑ɔvɨ adj
dotyczący żołędzi, owoców dębu voan'oaka

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; fiainana

żółtek ˈʒuwtɛk n
(pogardliwie) ktoś rasy żółtej mavo

żółty ˈʒuwtɨ adj
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy; vony mavo

żółw ʒuwf n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów; sokatra