# translation

lexentry: kur/Xwedê_ji_te_razî_be__Biwêj__1
written_rep: Xwedê ji te razî be
trans_list:
Allah senden razı olsun | Allah hoşnut olsun | Allah razı olsun | Allah selâmet versin | eksik olma | kulağı çınlasın


lexentry: kur/Xwedê_te_bihêle__Biwêj__1
written_rep: Xwedê te bihêle
trans_list:
Allah senden razı olsun | tanrı seni kutsasın | Tanrı seni kutsasın | el öpenlerin çok olsun | himmetin var olsun


lexentry: kur/agir_ji_dev_barîn__Biwêj__1
written_rep: agir ji dev barîn
trans_list:
ateş kesilmek | babaları tutmak | dumanı tepesine çıkmak | marmara çırası gibi tutuşmak | sap yer saman savurur | sap yer saman sıçar


lexentry: kur/aqil_avêtin__Lêker__1
written_rep: aqil avêtin
trans_list:
aklına hiffet getirmek | aklını kaçırmak | aklını yitirmek | cinnet getirmek | delirmek | deliye dönmek


lexentry: kur/ava_(...)_di_coyekê_de_neherikîn__Biwêj__1
written_rep: ava (...) di coyekê de neherikîn
trans_list:
ihtilafa düşmek | ikisi bir kazanda kaynamaz | ikisini bir kazana koysalar kaynamazlar | yıldızları barışmamak


lexentry: kur/ava_sar_tê_de_çûn__Biwêj__1
written_rep: ava sar tê de çûn
trans_list:
başından aşağı kaynar sular dökülmek | başından kaynar su dökmek | başından kaynar sular dökülmek | beyninden vurulmuşa dönmek | kanı donmak | tepesinden kaynar su dökmek


lexentry: kur/bejn_tît_e_mal_mecît_e__Biwêj__1
written_rep: bejn tît e mal mecît e
trans_list:
ayağında donu yok başına fesleğen ister | ekmek yoktur yemeğe atla gider sıçmağa | yiğit hoş yancık boş


lexentry: kur/berepaş_çûn__Lêker__1
written_rep: berepaş çûn
trans_list:
gerilemek | gerisin geri gitmek | gerisin geriye gitmek | tedeni etmek | ters yüzüne dönmek | töskürmek


lexentry: kur/berçav_bûn__Lêker__1
written_rep: berçav bûn
trans_list:
(bir şeyin)önündeki engelleri kaldırmak, açıklığa kavuşturmak, üzerindeki şüpheyi kaldırmak, ıskalamak, yanından geçmek, netleştirmek, (takas) sonuçlanmak


lexentry: kur/bi_gur_re_dixwin,_bi_xwediyê_miyê_re_şînê_digrin__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: bi gur re dixwin, bi xwediyê miyê re şînê digrin
trans_list:
akşam yezit diye öldürdüler sabah şehit diye namazını kıldılar | davul görür oynar mihrap görür ağlar


lexentry: kur/bi_hev_ketin__Lêker__1
written_rep: bi hev ketin
trans_list:
birbirine düşmek | birbirine girmek | biribirine düşmek | biribirine girmek | kapışmak | kavgaya girişmek


lexentry: kur/bi_kêrî_sîrekî_nehatin__Biwêj__1
written_rep: bi kêrî sîrekî nehatin
trans_list:
bir baltaya sap olmak | bir baltaya sap olmamak | bir şeye benzememek | eme seme yaramamak | yaralı parmağına işememek | örümcek bağlamak


lexentry: kur/bi_qirika_(yekî)_girtin__Lêker__1
written_rep: bi qirika (yekî) girtin
trans_list:
birinin gırtlağına basmak | gırtlağına sarılmak | tutuklamak | yakalamak | yakasına asılmak | yakasına sarılmak


lexentry: kur/bi_ser_hev_de_çûn_û_hatin__Biwêj__1
written_rep: bi ser hev de çûn û hatin
trans_list:
alt üst olmak | hareketlilik başlamak | hareketye başlanmak | ilişkilerini sürdürmek | misafirliğe gidip gelmek


lexentry: kur/bi_tena_serê_xwe__Rengdêr__1
written_rep: bi tena serê xwe
trans_list:
başlı başına | bir başına | can cana baş başa | düdük gibi kalmak | dıral dedenin düdüğü gibi kalmak | ip ipullah sivri külah


lexentry: kur/bibe_baran_erdê_şil_nake__Biwêj__1
written_rep: bibe baran erdê şil nake
trans_list:
ateş olsa cirmi kadar yer yakar | ateş olsa cürmü kadar yer yakar | yağmur olsa kimsenin tarlasına düşmez


lexentry: kur/bêhna_fisan_bi_ser_xistin__Biwêj__1
written_rep: bêhna fisan bi ser xistin
trans_list:
boğmak | birinin gırtlağına basmak | bunaltmak | iflahını kesmek | köşeye sıkıştırmak | soluk kesmek


lexentry: kur/bûn_textik__Lêker__1
written_rep: bûn textik
trans_list:
bir iğne bir iplik kalmak | boynu armut sapma dönmek | dilenci değneğine dönmek | düdük gibi kalmak | hayale dönmek | iğne yutmuş köpeğe dönmek


lexentry: kur/dek_û_dolab_li_dora_(yekî)_gerandin__Biwêj__1
written_rep: dek û dolab li dora (yekî) gerandin
trans_list:
ayak yapmak | açmaz oynamak | başına çorap örmek | dalavere çevirmek | deke düşürmek | dolaba girmek


lexentry: kur/destê_xwe_dayîn_li_ser_wîjdana_xwe__Biwêj__1
written_rep: destê xwe dayîn li ser wîjdana xwe
trans_list:
elini kalbine koyarak söylemek | elini vicdanına koyarak söylemek | elini vicdanına koymak | eğri oturup doğru konuşalım


lexentry: kur/devê_rovî_nagihîje_tirî,_dibêje_bila_xêra_dê_û_bavê_min_be__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: devê rovî nagihîje tirî, dibêje bila xêra dê û bavê min be
trans_list:
dilenciye hıyar vermişler eğri diye beğenmemiş | kedi ne ulaşamadığı ciğere pis dermiş | kedi uzanamadığı ciğere murdar der


lexentry: kur/di_devê_xwe_de_birin_û_anîn__Biwêj__1
written_rep: di devê xwe de birin û anîn
trans_list:
ağzında gevelemek | ağız yaymak | hık etmek | hık mık etmek | lafı çevirmek | sözü ağzında gevelemek


lexentry: kur/dil_berdan_(yekî)__Biwêj__1
written_rep: dil berdan (yekî)
trans_list:
vurulmak | gönül akıtmak | kapılmak | meftun olmak | meyil vermek | muhabbet zincirini gerdana takmak


lexentry: kur/dil_berdan__Lêker__1
written_rep: dil berdan
trans_list:
gönül akıtmak | gönül vermek | marmara çırası gibi tutuşmak | meftun olmak | meyil vermek | sevdasına düşmek


lexentry: kur/dil_dan__Lêker__1
written_rep: dil dan
trans_list:
delinin eline değnek vermek | kıymak | marmara çırası gibi tutuşmak | muhabbet zincirini gerdana takmak | razı gelmek


lexentry: kur/dilxirab__Rengdêr__1
written_rep: dilxirab
trans_list:
anasını ipini çıkarmış pazarda satmış | bet suratlı | fena kalpli | içi çıfıt çarşısı | karnıkara | kötü niyetli


lexentry: kur/diya_mirov_tim_lawa_nayne__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: diya mirov tim lawa nayne
trans_list:
her gün papaz pilâv yemez | insanın şansı her zaman yaver gitmez | insanın şansı her zaman yaver git­mez | papaz her gün pilav yemez


lexentry: kur/dê_ewledê_xwe_avêtin__Biwêj__1
written_rep: dê ewledê xwe avêtin
trans_list:
ana baba günü | bin bir ayak bir ayak üzerine | bir kıyamettir gitmek | kan gövdeyi götürmek | mahşere dönmek | toprak atsan yere düşmez


lexentry: kur/erd_qelişîn_û_tê_de_çûn_xwarê__Biwêj__1
written_rep: erd qelişîn û tê de çûn xwarê
trans_list:
deve olmak | kırklara karışmak | utancından yere geçmek | yel üfürdü sel götürdü | yer yarılıp içine girmek | yerin dibine geçmek


lexentry: kur/esehî_bûn__Lêker__1
written_rep: esehî bûn
trans_list:
anlaşıldı pederin bayraktar olduğu | anlaşıldı vehbi'nin kerakesi | açığa çıkmak | kesinleşmek | kesinlik kazanmak | münakaşa götürmemek


lexentry: kur/ewlehî_dan__Lêker__1
written_rep: ewlehî dan
trans_list:
emniyet vermek | garanti etmek | garanti vermek | güven vermek | güvence vermek | itimat telkin etmek


lexentry: kur/ez_axa_tu_axa,_kî_golikan_bibe_nav_baxan__Biwêj__1
written_rep: ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan
trans_list:
ben ağa sen ağa inekleri kim sağa? | o hacı bu hacı kim olacak boyacı | sen ağa ben ağa inekleri kim sağa | sen ağa ben ağa koyunları kim sağa?


lexentry: kur/ez_çiya_û_tu_çiya,_golik_man_bê_giya__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: ez çiya û tu çiya, golik man bê giya
trans_list:
o hacı bu hacı kim olacak boyacı | sen ağa ben ağa inekleri kim sağa | sen ağa ben ağa koyunları kim sağa?


lexentry: kur/gotinên_(yekî)_li_hev_nenihêrîn__Biwêj__1
written_rep: gotinên (yekî) li hev nenihêrîn
trans_list:
bir dediği diğer dediğini tutmamak | dakikası dakikasına uymamak | daldan dala konmak | günü gününe uymamak | günü gününe uymaz | saati saatine uymamak


lexentry: kur/heft_tenûr_nan_xwarin__Biwêj__1
written_rep: heft tenûr nan xwarin
trans_list:
adam oluncaya kadar dokuz fırın ekmek yemek | fırın ekmek yemesi lazım | kırk fırın ekmek yemek lazim | kırk fırın ekmek yemek lazım


lexentry: kur/hişkobiringo_bûn__Lêker__1
written_rep: hişkobiringo bûn
trans_list:
kaskatı kesilmek | kaskatı olmak | katılmak (aşırı derece gülmek sonucunda) | takır takır olmak | taş kesilmek


lexentry: kur/ji_hev_çûn__Lêker__1
written_rep: ji hev çûn
trans_list:
aralarına kara kedi girmek | aralarından kara kedi geçmek | arayı soğutmak | birbirine düşmek | biribirine düşmek | bozuşmak


lexentry: kur/ji_mehan,_ji_salan_carekê_mêvanê_xalan__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: ji mehan, ji salan carekê mêvanê xalan
trans_list:
bi meh û salan, carkê mêvanê xalan | ji mehan ji salan mirov carekê dibe mêvanê xalan | ji mehan, ji salan carekê ( yan: şevekê ) mêvanê xalan | ji mehan, ji salan şevekê mêvanê xalan


lexentry: kur/ji_serî_heta_piyan__Biwêj__1
written_rep: ji serî heta piyan
trans_list:
a'dan z'ye kadar | baştan aşağı | bütün çıplaklığıyla | dip doruk | tepeden tırnağa | tepeden tırnağa kadar


lexentry: kur/kenê_guran_pê_hatin__Biwêj__1
written_rep: kenê guran pê hatin
trans_list:
halimize köpekler bile acıyor | haline köpekler gülmek | haline köpekler gülüyor | kargalar bile gülmek | kargalar bile haline gülmek | ölüyü güldürmek


lexentry: kur/kerax__Navdêr__1
sense: ya/ê ku berhemê xelkê radike
written_rep: kerax
trans_list:
bostancı | sebze yetiştiricisi | topraksız olup toprak sahibi tarafından ailesiyle birlikte beslenen hizmetkar köylü


lexentry: kur/ketin_qirika_(yekî)__Biwêj__1
written_rep: ketin qirika (yekî)
trans_list:
boğaz boğaza gelmek | gırtlak gırtlağa gelmek | gırtlağa gelmek | kapışmak | münakaşaya tutuşmak | tartışmaya girişmek


lexentry: kur/kijan_kevrî_hilîne,_ew_di_bin_da_ye__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: kijan kevrî hilîne, ew di bin da ye
trans_list:
bin tarakta bezi olmak | hangi taşı kaldırsan altında o çıkar | hangi taşı kaldırsan, altından çıkar


lexentry: kur/koça_dawîn_kirin__Biwêj__1
sense: mirin, wefat kirin
written_rep: koça dawîn kirin
trans_list:
Hakk'ın rahmetine kavuşmak | ebediyete intikal etmek | göçmek | ruhunu teslim etmek | vaktini doldurmak | vefat etmek


written_rep: kîjan ba were û tu bi ber bikevî, kîjan av were û tu bi ser bikevî, tu yê ji dinyayê derkevî
trans_list: her şeye maydanoz olmamak | her şeye salça olmamak
lexentry:
kur/kîjan_ba_were_û_tu_bi_ber_bikevî,_kîjan_av_were_û_tu_bi_ser_bikevî,_tu_yê_ji_dinyayê_derkevî__Gotineke_pêşiyan__1


lexentry: kur/li_ber_(yekî)_gerîn__Lêker__1
written_rep: li ber (yekî) gerîn
trans_list:
bin dereden su getirmek | dil dökmek | gönlünü almak | kırmızı dipli mumla davet etmek | üstüne yüklenmek | üzerine yüklenmek


lexentry: kur/li_kuderê_dare,_ew_der_war_e__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: li kuderê dare, ew der war e
trans_list:
kuder xwar e, ew der war e | li kuder av û dare, ew der war e | li kuderê dar e, ew der war e | nerde akşam orda sabah


lexentry: kur/li_malê_tune_nan_û_jajî_xwedî_dike_tûle_û_tajî__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: li malê tune nan û jajî xwedî dike tûle û tajî
trans_list:
ayağında donu yok başına fesleğen ister | ayranı yok içmeğe atla gider biçmeğe | ekmek yoktur yemeğe atla gider sıçmağa | yiğit hoş yancık boş


lexentry: kur/li_êk_ketin__Biwêj__1
written_rep: li êk ketin
trans_list:
çarpışmak | alt üst olmak | ayağı dolaşmak | birbirine girmek | biribirine girmek | didik didik olmak


lexentry: kur/lê_xistin_çûn__Lêker__1
written_rep: lê xistin çûn
trans_list:
ayakları omuzuna vurmak | basıp gitmek | başını alıp gitmek | boynunu kırmak | uçup gitmek | çekip gitmek


lexentry: kur/mirî_dimre_qûnzêrî_dibe__Gotineke_pêşiyan__1
written_rep: mirî dimre qûnzêrî dibe
trans_list:
kaçan balık büyük olur | kel ölür sırma saçlı olur | kör ölür badem gözlü olur, kel ölür sırma saçlı olur


lexentry: kur/morika_siûdê_pê_re_ye__Biwêj__1
written_rep: morika siûdê pê re ye
trans_list:
ağaca çıksa pabucu yerde kalmamak | denize düşse ağzında balıkla çıkar | götüyle balık yakalamak | talih yüzüne gülmek | talihi yar olmak


lexentry: kur/mîna_giyayê_berojê__Biwêj__1
written_rep: mîna giyayê berojê
trans_list:
bazı zayıf yapılı ve güçsüz evcil hayvanlar için | bedensel zayıflık ve ruhsal alınganlıkları olan kimseler


lexentry: kur/perîşan_bûn__Lêker__1
written_rep: perîşan bûn
trans_list:
haraplaşmak | marmara çırası gibi yanmak | per perişan olmak | perişan olmak | sürünmek | tarumar olmak


lexentry: kur/pê_li_mala_cunan_kirin__Biwêj__1
written_rep: pê li mala cunan kirin
trans_list:
arının yuvasına dürtmek | esmayı üstüne sıçratmak | uyuyan yılanın kuyruğuna basmak | yılanın kuyruğuna basmak | çattık donyağı ile bulgur pilavına


lexentry: kur/raboriya_sade__Navdêr__1
written_rep: raboriya sade
trans_list:
belirli geçmiş | belirli geçmiş zaman | bilinen geçmiş zaman | dili geçmiş zaman | görülen geçmiş zaman


lexentry: kur/reng_avêtin__Biwêj__1
written_rep: reng avêtin
trans_list:
benzi atmak | benzi uçmak | beti benzi atmak | beti benzi kireç kesilmek | beti benzi solmak | beti benzi uçmak


lexentry: kur/rêberî_kirin__Lêker__1
written_rep: rêberî kirin
trans_list:
delalet etmek | kösemenlik etmek | kılavuzlamak | kılavuzluk etmek | rehberlik etmek | yol göstermek


lexentry: kur/sebra_(yekî)_pê_derketin__Biwêj__1
written_rep: sebra (yekî) pê derketin
trans_list:
ferahlamak | ferahlık duymak | geniş bir nefes almak | gönlüne su serpilmek | içi açılmak | içi yağ bağlamak


lexentry: kur/seranser__Hoker__1
written_rep: seranser
trans_list:
baştan başa | boydan boya | boydan boya, bir uçtan diğer uca | boyunca | her yerde, her yerinde | serapa


lexentry: kur/serê_ku_neêşe_çima_bendan_lê_girê_bidim!__Biwêj__1
written_rep: serê ku neêşe çima bendan lê girê bidim!
trans_list:
ağrısız başına kaşbastı bağlamak | dertsiz başını derde sokmak | korkulu rüya görmekten uyanık yatmak yeğdir


lexentry: kur/serî_hildan__Lêker__1
written_rep: serî hildan
trans_list:
ayaklanmak | baş kaldırmak | isyan etmek | kafasını kaldırmak | kafasını kaldırıp bakmak | kalkışmak


lexentry: kur/wer_bûn__Lêker__1
written_rep: wer bûn
trans_list:
alçak bir yere düşmek | saçalanmak | serpilme | serpilmek | tepetakla gitmek | tepetaklak yuvarlanmak


lexentry: kur/xwe_avêtin_ser_siya_piştê__Biwêj__1
written_rep: xwe avêtin ser siya piştê
trans_list:
akşam ahıra sabah nahıra | bey devesi gibi yan gelip geviş getirmek | yan gelip oturmak | yan gelip yatmak | yan gelmek


lexentry: kur/zimanê_(yekî)_heft_helebî_bûn__Biwêj__1
written_rep: zimanê (yekî) heft helebî bûn
trans_list:
dili bir karış | dili pabuç kadar | dili papuç kadar | kürek gibi dili var | kürek kadar dili olmak | pabuç kadar dili olmak


lexentry: kur/ziravê_(yekî)_qetandin__Biwêj__1
written_rep: ziravê (yekî) qetandin
trans_list:
ödünü koparmak | adü bokuna karışmak | canı ağzına gelmek | fincancı katırlarını ürkütmek | kalbi ağzına gelmek | yüreğini ağzına getirmek


lexentry: kur/çav_lê_bûn__Biwêj__1
written_rep: çav lê bûn
trans_list:
göz süzmek | gözü kalmak | gözü çöplükte kalır | gözü üstünde olmak | gözünden kaçmamak | horoz ölür


lexentry: kur/çeqelokî_bûn__Lêker__1
written_rep: çeqelokî bûn
trans_list:
iğne yutmuş köpeğe dönmek | iğne yutmuş maymuna dönmek | köpeklemek | tazılaşmak | tazıya | tazıya dönmek


lexentry: kur/şepilandin__Lêker__1
written_rep: şepilandin
trans_list:
ağzından kaçırmak | ağzından kaçırtmak | ağızdan kaçırmak | hayrette bırakmak | şaşalatma | şaşalatmak


# simple_translation

written_rep: his û pis jê nehatin
trans_list:
kapı duvar | kendisinden haber alamamak | ses seda çıkmamak | sesi soluğu çıkmamak | sesi çıkmamak | çıt yok


written_rep: li nav hev ketin
trans_list:
altüst ol­mak | arap saçma dönmek | birbirine girmek | darmaduman olmak | karışmak | kavgaya girişmek


