# translation

lexentry: nld/qat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: qat
trans_list: khat
sense:
het blad van een bedektzadige plant Catha edulis uit Kenia en Somalië dat gekauwd wordt vanwege zijn mild opwekkende eigenschappen


lexentry: nld/queteletindex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: queteletindex
trans_list: índice de massa corporal
sense:
(medisch) lichaamsgewicht in kilogrammen gedeeld door het kwadraat van de lichaamslengte in meters, als maat voor eventueel overgewicht


lexentry: nld/quinoa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: quinoa
trans_list: quinoa
sense:
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht ganzenvoet 
(wikidata: quinoa )


lexentry: nld/raadsheer__noun__1
sense_num: 03
written_rep: raadsheer
trans_list: insano
sense:
(juridisch) in Nederland: een rechter van het gerechtshof of de Hoge Raad; in België een rechter van het Hof van beroep of het Hof van Verbreking (cassatie)


lexentry: nld/raam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raam
trans_list: janela
sense:
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas


lexentry: nld/raamantenne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raamantenne
trans_list: antena loop
sense:
(natuurkunde), (elektronica) een richtinggevoelige antenne die wordt gevormd door één of enkele spoelwindingen op een raamwerk met een tamelijk grote diameter


lexentry: nld/racistisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: racistisch
trans_list: racista
sense:
(sociologie) voortkomend uit de opvatting dat mensen door afstamming kunnen worden ingedeeld in grote groepen met verschillende uiterlijke kenmerken ("ras") en dat zo'n indeling belangrijk is voor het inrichten van de samenleving


lexentry: nld/radar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radar
trans_list: radar
sense:
techniek waarmee uit de weerkaatsing van radiogolven de positie van een al dan niet bewegend voorwerp kan worden bepaald


lexentry: nld/radar__noun__1
sense_num: 02
written_rep: radar
trans_list: radar
sense:
(techniek) installatie waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp met behulp van radiogolven kan worden bepaald


lexentry: nld/radiaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiaal
trans_list: radiano
sense:
(wiskunde), (eenheid) de SI-eenheid voor een hoek per definitie gelijk aan de grootte van een middelpuntshoek van een cirkel waarvan de lengte van de boog gelijk is aan de lengte van de straal (radius)


lexentry: nld/radiator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiator
trans_list: radiador
sense:
(techniek) een toestel dat door straling warmte afgeeft, ofwel ter verwarming van een ruimte, ofwel ter koeling van bijvoorbeeld een motor


lexentry: nld/radicaal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: radicaal
trans_list: radical
sense:
(scheikunde) een molecuul of atoom dat al dan niet geladen kan zijn, maar dat een ongepaard elektron heeft


lexentry: nld/radio-omroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radio-omroep
trans_list: radiodifusão
sense:
(telecommunicatie) het vanuit een centraal punt (studio) via de ether of kabel openbaar verspreiden van berichten en muziek, volgens een bekendgemaakt programma of formule


lexentry: nld/radioactiviteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radioactiviteit
trans_list: radioatividade
sense:
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt


lexentry: nld/radiofrequentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiofrequentie
trans_list: radiofrequência
sense:
(elektronica) frequentie van radiogolven in het bereik van enkele honderden Hz tot enkele honderden GHz


lexentry: nld/radiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiologie
trans_list: radiologia
sense:
(medisch) het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven


lexentry: nld/radiologisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: radiologisch
trans_list: radiológico
sense:
(medisch) met betrekking tot het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven


lexentry: nld/radiotherapie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiotherapie
trans_list: radioterapia
sense:
(natuurkunde) (medisch) therapie door bestraling met lichtstralen, röntgenstralen en radioactieve stralen


lexentry: nld/radium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radium
trans_list: rádio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal


lexentry: nld/raket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raket
trans_list: raquete | míssil
sense:
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen


lexentry: nld/ramboetan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ramboetan
trans_list: rambutã
sense:
(fruit) een vrucht van deze boom die ook wel de "harige lychee" wordt genoemd. De Nederlandse naam komt van het Indonesische rambutan. Rambut betekent "haar"; met het achtervoegsel '-an' krijgt het de betekenis "harig"


lexentry: nld/randweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: randweg
trans_list: anel rodoviário
sense:
een weg die aan de buitenkant van een gebied loopt om dit gebied te vrijwaren van overmatig veel verkeer en ook om het verkeer ongehinderd het gebied te laten passeren


lexentry: nld/ransuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ransuil
trans_list: coruja-pequena
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan


lexentry: nld/rapsodie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rapsodie
trans_list: rapsódia
sense:
(muziek) (dichtkunst) een muziek of dichtwerk dat contrasterende delen bevat en toch een eenheid vormt


lexentry: nld/rariteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rariteit
trans_list: curiosidade
sense:
van een voorwerp dat het bijzonder en zeldzaam is, maar geen kunstzinnige of wetenschappelijke waarde heeft


lexentry: nld/raspaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raspaard
trans_list: puro sangue
sense:
(paardrijden) paard dat in sterke mate een bepaalde gewenste combinatie van erfelijke eigenschappen vertoond


lexentry: nld/rasterelektronenmicroscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rasterelektronenmicroscoop
trans_list: microscópio eletrônico de varredura
sense:
(natuurkunde) (elektronica) een type elektronenmicroscoop waarmee men direct oppervlaktestructuren goed kan afbeelden


lexentry: nld/ratel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratel
trans_list: rela
sense:
(muziekinstrument) een eenvoudige muziek- en signaalinstrument dat geluid geeft doordat bij het rondslingeren een tandrad een latje repeterend weggedrukt en laat terugvallen


lexentry: nld/ratelpopulier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelpopulier
trans_list: choupo-tremedor
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Populus tremula , die inheems is in de Benelux, tot 35 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie, Salicaceae


lexentry: nld/ratelslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelslang
trans_list: cascavel
sense:
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt


lexentry: nld/razen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: razen
trans_list: enfurecer-se
sense:
voortbewegen of overtrekken van een natuurverschijnsel dat gepaard gaat met veel geweld en schade veroorzaakt


lexentry: nld/reality-tv__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reality-tv
trans_list: televisão de realidade
sense:
een televisieserie met echte mensen en echt drama, soms worden waargebeurde zaken nagespeeld, minder zakelijke weergave dan bij een documentaire


lexentry: nld/reanimeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reanimeren
trans_list: reanimar
sense:
overgankelijk, (medisch) het kunstmatig overnemen van de ademhaling en de bloedsomloop, indien er sprake is van een circulatiestilstand


lexentry: nld/rechtsfeit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtsfeit
trans_list: fato jurídico
sense:
(juridisch) gebeurtenis, omstandigheid of handeling waaraan het objectieve recht rechtsgevolgen verbindt al dan niet als gevolg van menselijk handelen


lexentry: nld/rechtsom__adverb__1
sense_num: 01
written_rep: rechtsom
trans_list: no sentido dos ponteiros do relógio
sense:
in een rondgaande beweging met de klok mee; naar rechts bewegend in een cirkel, bezien vanuit het middelpunt


lexentry: nld/rechtspersoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtspersoon
trans_list: pessoa moral | pessoa jurídica
sense:
(juridisch) een zelfstandig vermogen of een collectief met eigen autonomie dat als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer behept met rechten en plichten, maar zelfstandige rechtshandelingen niet kan verrichten


lexentry: nld/rechtspersoonlijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtspersoonlijkheid
trans_list: personalidade jurídica
sense:
(juridisch) een juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie op kan treden als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon in het rechtsverkeer behept met rechten en plichten zoals een natuurlijk persoon


lexentry: nld/recipiëren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recipiëren
trans_list: divertir
sense:
voorbereid gelijktijdig ontvangen van een groot aantal gasten bij een gedenkwaardig moment als een huwelijk, jubileum, pensionering of de jaarwisseling


lexentry: nld/reclame__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reclame
trans_list: publicidade
sense:
(economie) het verstrekking van informatie over diensten en producten, en vooral ook de aanprijzing ervan, met het doel er meer van te leveren


lexentry: nld/reclasseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reclasseren
trans_list: reabilitar
sense:
een persoon die in de gevangenis heeft gezeten weer geschiktmaken om te functioneren in de samenleving


lexentry: nld/record__noun__1
sense_num: 03
written_rep: record
trans_list: recorde
sense:
(informatica) hoeveelheid bij elkaar behorende gegevens, beschouwd als een logische eenheid (entiteit)


lexentry: nld/recurrent__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: recurrent
trans_list: recorrente
sense:
(boekhouding) inkomsten voor aftrek van rente en belastingen (Recurring Earnings Before Interests and Taxes)


lexentry: nld/recyclen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recyclen
trans_list: reciclar
sense:
overgankelijk verzamelen van opgebruikte producten en verwerken tot grondstoffen voor nieuwe producten


lexentry: nld/reddingsboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reddingsboot
trans_list: barco salva-vidas
sense:
(scheepvaart) een speciaal gebouwde en uitgeruste boot om het schip in geval van nood veilig te kunnen verlaten


lexentry: nld/redenering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: redenering
trans_list: razoamento
sense:
het proces waarmee men (in de logica) van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: reduceren
trans_list: reduzir
sense:
overgankelijk (scheikunde) het verlagen van het oxidatiegetal door het toevoegen van elektronen aan een molecuul of ion


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 04
written_rep: reduceren
trans_list: diminuir
sense:
overgankelijk (kookkunst) het verkleinen van de hoeveelheid vloeistof door het laten verdampen van vocht onder zachte verwarming


lexentry: nld/reduplicatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reduplicatie
trans_list: reduplicação
sense:
(taalkunde) vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan


lexentry: nld/ree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ree
trans_list: corço
sense:
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)


lexentry: nld/reef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reef
trans_list: filão
sense:
o (techniek), (scheepvaart) bij windmolens en zeilschepen: strook van het zeiloppervlak dat tijdelijk kan worden opgevouwen of opgerold


lexentry: nld/reekshoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reekshoofd
trans_list: embrião
sense:
(sport) als kansrijkste geplaatste speler of ploeg uit een groep deelnemers aan de voorrondes van een toernooi


lexentry: nld/referendum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: referendum
trans_list: referendo
sense:
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk


lexentry: nld/referent__noun__1
sense_num: 03
written_rep: referent
trans_list: arbitrar
sense:
iemand waarnaar je kunt verwijzen voor meer informatie (met name als het gaat om informatie over jezelf)


lexentry: nld/reformisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reformisme
trans_list: reformista
sense:
het streven om een systeem, wetenschap of samenleving door systematische ingrepen te wijzigen en te hervormen


lexentry: nld/regelbaar__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: regelbaar
trans_list: ajustável
sense:
iets wat hoger of lager kan worden ingesteld al nagelang wat nodig is, van iets dat je het kunt regelen


lexentry: nld/regelsysteem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regelsysteem
trans_list: sistema de controle
sense:
(techniek) een apparaat of een verzameling apparatuur om het gedrag van een of ander systeem of proces te regelen


lexentry: nld/regenmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regenmeter
trans_list: pluviômetro
sense:
(meteorologie) toestel dat de hoeveelheid gevallen neerslag in een bepaalde periode op een bepaalde plaats meet


lexentry: nld/regentijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regentijd
trans_list: estação chuvosa
sense:
tijd van het jaar dat het veel regent in de tropen (april tot september in het noorden, van oktober tot maart in het zuiden)


lexentry: nld/regeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: regeren
trans_list: governar
sense:
overgankelijk (regering) (politiek) het uitoefenen van de politieke macht door het uitvaardigen van wetten en instellen van organisaties met een bepaalde opdracht


lexentry: nld/regering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regering
trans_list: governo
sense:
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers


lexentry: nld/regio__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regio
trans_list: região
sense:
een geografisch, taalkundig, cultureel, demografisch en/of institutioneel gebied met een bepaald karakter, al dan niet erkend door de officiële instanties


lexentry: nld/rei__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rei
trans_list: cantiga de roda
sense:
(dans), (muziek), (verouderd) een koor van zangers en dansers, dat vroeger met zang en dans een acte of bedrijf van een toneelstuk, afsloot


lexentry: nld/rei__noun__2
sense_num: 03
written_rep: rei
trans_list: regras
sense:
(gereedschap) rechte lat van metaal of hout waarlangs men lijnen kan trekken, kan controleren of een werk vlak of waterpas is


lexentry: nld/reidans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reidans
trans_list: cantiga de roda
sense:
(dans), (verouderd) de dans die in toneelstukken aan het einde van een acte of bedrijf werd gedanst, en waarbij vaak ook werd gezongen


lexentry: nld/reiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reiger
trans_list: garça | airão
sense:
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel


lexentry: nld/reiziger__noun__1
sense_num: 03
written_rep: reiziger
trans_list: viajante
sense:
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.


lexentry: nld/rekening__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rekening
trans_list: conta
sense:
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen


lexentry: nld/rekenkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenkunde
trans_list: aritmética
sense:
(wiskunde) de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


lexentry: nld/rekenraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenraam
trans_list: ábaco
sense:
mechanisch hulpmiddel bij het rekenen en vooral het rekenonderwijs bestaande uit horizontale staven met daarop gekleurde kralen die men kan verschuiven


lexentry: nld/rekest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekest
trans_list: abaixo-assinado
sense:
een verzoekschrift waarmee men zich tot de rechter of een bestuursorgaan kan wenden om een bepaalde voorziening te krijgen


lexentry: nld/rel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rel
trans_list: tumulto
sense:
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden


lexentry: nld/relatiegeschenk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: relatiegeschenk
trans_list: brinde promocional
sense:
(bedrijf) vaak kleine geschenken die bedrijven geven aan hun afnemers om prettige verhoudingen te creëren en te onderhouden


lexentry: nld/relikwie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: relikwie
trans_list: relíquia
sense:
een overblijfsel van het lichaam van een heilige of een voorwerp dat in aanraking met een heilige geweest is


lexentry: nld/remspoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: remspoor
trans_list: freada
sense:
spoor dat door een rubberband op de weg achtergelaten wordt als er met geblokkeerde remmen geremd wordt


lexentry: nld/renaissance__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renaissance
trans_list: renascimento
sense:
(geschiedenis) in Europa de overgang tussen middeleeuwen en nieuwe tijd die gekenmerkt wordt door een op de klassieke oudheid geïnspireerde bloei van kunsten en letteren


lexentry: nld/renium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renium
trans_list: rênio | rénio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/rente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rente
trans_list: juro
sense:
(financieel) op geregelde tijden te betalen geldbedrag voor het vruchtgebruik van een geleende som geld


lexentry: nld/rentestand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rentestand
trans_list: taxa de juros
sense:
de hoogte van vergoeding die men krijgt op spaargeld of die men moet betalen voor een lening uitgedrukt in procenten van het bedrag


lexentry: nld/reservist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reservist
trans_list: reservista
sense:
(militair) iemand die oproepbaar is voor militaire dienst in tijden van oorlog, oorlogsdreiging of andere situaties waarin inzet van het leger nodig is


lexentry: nld/resolutie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: resolutie
trans_list: deslocamento
sense:
(politiek) door een overheid of ander bestuurlijk orgaan genomen besluit, dat meestal de vorm heeft van een officiële verklaring


lexentry: nld/retort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retort
trans_list: balão
sense:
(scheikunde) een verouderd toestel voor het destilleren bestaande uit een vat met een neergebogen tuit


lexentry: nld/retributie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: retributie
trans_list: solarium
sense:
(juridisch, Nederland) vergoeding die de opstaller aan de grondeigenaar op al dan niet regelmatig terugkerende tijdstippen moet betalen


lexentry: nld/retroflex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retroflex
trans_list: retroflexa
sense:
(taalkunde) een medeklinkerklank die gevormd wordt door de tong om te buigen zodat het met de onderkant naar het verhemelte staat


lexentry: nld/reukzout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reukzout
trans_list: sais
sense:
anorganische verbinding, die aan de lucht of bij verwarming gemakkelijk ontleedt en bij die ontleding komt naast water en koolstofdioxide het irriterende ammoniak vrij


lexentry: nld/reuzenotter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenotter
trans_list: lontra gigante
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Pteronura brasiliensis , die voorkomt in het Amazonische regenwoud, de grootste ottersoort


lexentry: nld/reuzenpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpompoen
trans_list: abóbora-gigante
sense:
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae 
(wikidata: reuzenpompoen )


lexentry: nld/reuzenrad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenrad
trans_list: roda-gigante
sense:
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as


lexentry: nld/reven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reven
trans_list: filão
sense:
overgankelijk, (scheepvaart) (m.b.t. een zeil) het effectieve oppervlak verkleinen door samenvouwing of oprolling


lexentry: nld/revisionisme__noun__1
sense_num: 03
written_rep: revisionisme
trans_list: revisionismo
sense:
(politiek) (geschiedenis) de opportunistische herziening of herschrijving van de geschiedenis op grond van latere, nationalistisch, religieus of ideologisch gedreven opvattingen


lexentry: nld/revisionisme__noun__1
sense_num: 04
written_rep: revisionisme
trans_list: revanchismo
sense:
(politiek) politieke stroming in een land die een eerder gesloten verdrag dat tot het afstaan van territoria of gebieden heeft geleid, wil laten herzien of opzeggen


lexentry: nld/revue__noun__1
sense_num: 01
written_rep: revue
trans_list: revista
sense:
theatershow bestaande uit een aaneenschakeling van zang, dans en toneel in de vorm van komische of satirische sketches


lexentry: nld/riaskust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riaskust
trans_list: ria
sense:
(aardrijkskunde) kust vorm die ontstaan is uit een uitgesleten rivierdal dat later door een (relatieve) zeespiegelstijging is overstroomd


lexentry: nld/ricinus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ricinus
trans_list: mamona
sense:
(plantkunde) Ricinus communis een snelgroeiende tropische boom uit de wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae)


lexentry: nld/ridder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ridder
trans_list: cavaleiro
sense:
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had


lexentry: nld/ridderorde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ridderorde
trans_list: ordem
sense:
onderscheiding die door de koning wordt gegeven aan mensen die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd


lexentry: nld/riek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riek
trans_list: forcado
sense:
(gereedschap) een handwerktuig voor het verplaatsen van bladeren, gras of gewied materiaal in de vorm van een grote vork met smalle tanden


lexentry: nld/riet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riet
trans_list: cana
sense:
(bloemplanten) Phragmites australis (syn.: Phragmites communis), plantensoort uit de grassenfamilie (Poaceae ) met een stevige stengel die langs het water voorkomt


lexentry: nld/rijbaan__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rijbaan
trans_list: pista de descolagem
sense:
(luchtvaart) verharde strook van een vliegveld waarover een vliegtuig zich naar de startbaan begeeft


lexentry: nld/rijksappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijksappel
trans_list: orbe
sense:
fraai uitgevoerde bol met bovenop een kruis die symbolisch de wereld voorstelt en door een vorst kan worden vastgehouden als symbool van zijn macht


lexentry: nld/rijkswacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijkswacht
trans_list: gendarmaria
sense:
(België) (ordehandhaving) voormalige, landelijke, op militaire leest gestoelde, politiedienst van het Koninkrijk België, ontbonden op 1 april 2001


lexentry: nld/rijm__noun__2
sense_num: 01
written_rep: rijm
trans_list: rima
sense:
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel


lexentry: nld/rijstebrij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijstebrij
trans_list: arroz de leite
sense:
(voeding) zoet gerecht van rijst met melk gekookt, voor het eten traditioneel vaak bestrooid met bruine suiker en kaneel


lexentry: nld/rijstzemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijstzemelen
trans_list: farelo de arroz
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van rijst Oryza 
(wikidata: rijstzemelen )


lexentry: nld/rikketik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rikketik
trans_list: amabilidade
sense:
(informeel) het hart, vaak eufemistisch gebruikt om aan te geven dat er sprake is van een hartziekte


lexentry: nld/ringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ringen
trans_list: anilha
sense:
overgankelijk (dierkunde) dieren, veelal vogels voorzien van een genummerde band om poot of hals ter identificatie en/of onderzoek naar verspreiding en trekgedrag


lexentry: nld/ringslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringslang
trans_list: cobra-de-água-de-colar
sense:
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië


lexentry: nld/ringvinger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringvinger
trans_list: dedo anular | anular
sense:
(anatomie) vierde vinger gerekend vanaf de duim, gelegen tussen de pink en de middelvinger, traditioneel bestemd voor het dragen van ringen


lexentry: nld/ringworm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ringworm
trans_list: tinha
sense:
(medisch) huidziekte door een schimmel veroorzaakt. Bij mensen wordt ringworm veroorzaakt door dermatofyten, meestal de soorten Trichophyton rubrum , Trichophyton mentagrophytes , Trichophyton tonsurans en Trichophyton shoenleinii


lexentry: nld/riviergrondel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riviergrondel
trans_list: góbio
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek


lexentry: nld/robot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: robot
trans_list: robot | robô
sense:
(techniek) machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)


lexentry: nld/rock-'n-roll__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rock-'n-roll
trans_list: rock
sense:
(muziek) muziekstijl die in de jaren 1950-60 in de Verenigde Staten opkwam, gekenmerkt door elektrische gitaren, een vaste beat en op jongeren gerichte teksten


lexentry: nld/rode_ibis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode ibis
trans_list: guará
sense:
(roeipotigen) Eudocimus ruber een vogel van de familie van Ibissen en lepelaars (Threskiornithidae ) met een geheel rood verenkleed. Sommige auteurs delen de Lepelaars ("Plataleidae") in bij een aparte groep


lexentry: nld/rode_lynx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode lynx
trans_list: lince-pardo
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx rufus , een katachtige uit het geslacht der lynxen (Lynx ) die voorkomt in Noord-Amerika


lexentry: nld/rode_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode rijst
trans_list: arroz vermelho
sense:
(voeding) rossig gekleurde zaden (zemel en kern) van aan gewone rijst Oryza sativa verwante planten, zoals Oryza longistaminata , Oryza punctata en Oryza rufipogon 
(wikidata: rode rijst )


lexentry: nld/rode_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode wijn
trans_list: vinho tinto
sense:
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven


lexentry: nld/rodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rodium
trans_list: ródio
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/roepie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roepie
trans_list: rupia
sense:
(financieel) benaming voor verschillende munteenheden in India, Mauritius, Nepal, Pakistan, Seychellen en Sri Lanka


lexentry: nld/roerbakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roerbakken
trans_list: refogar
sense:
overgankelijk, (kookkunst) een kooktechniek voor het bereiden van voedsel in een wok, in sterk verhitte olie en op een hoog vuur onder veelvuldig roeren


lexentry: nld/roersteven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roersteven
trans_list: cadaste
sense:
(scheepvaart) achtersteven, achterkant van de boot achter de schroeven, waaraan het roer opgehangen is


lexentry: nld/roest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roest
trans_list: ferrugem
sense:
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht


lexentry: nld/roetmop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roetmop
trans_list: crioulo
sense:
(scheldwoord) iemand met een donker gekleurde huid #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.


lexentry: nld/roffelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roffelen
trans_list: barril
sense:
snel, ritmisch ergens op slaan zodat er een tikkend geluid ontstaat; snel op een trommel slaan om muziek te maken


lexentry: nld/rog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rog
trans_list: arraia | raia
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii


lexentry: nld/rogge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rogge
trans_list: centeio
sense:
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky 
(wikidata: rogge )


lexentry: nld/rok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rok
trans_list: saia
sense:
(kleding) een voornamelijk door vrouwen (in o.a. Schotland ook door mannen) gedragen buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt


lexentry: nld/rokade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rokade
trans_list: roque
sense:
(schaak) zet in een schaakspel waarbij de koning en een toren van plaats ten opzichte van elkaar veranderen


lexentry: nld/roken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: roken
trans_list: fumar | defumar
sense:
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan


lexentry: nld/roltrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roltrap
trans_list: escada rolante
sense:
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden


lexentry: nld/romanesco__noun__1
sense_num: 01
written_rep: romanesco
trans_list: romanesco
sense:
(bloemplanten) (groente) een variëteit Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis die veel lijkt op bloemkool maar met een geelgroene kleur. Romanesco dankt zijn naam aan de eerste beschrijving in het Italië van de zestiende eeuw als broccolo romanesco oftewel broccoli van Rome. Door de groeivorm is het een decoratieve groente


lexentry: nld/rondgang__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rondgang
trans_list: excursão
sense:
het afleggen van bezoeken ter kennismaking of het onderhouden van contacten in een kring van personen, plaatsen, bedrijfsonderdelen enz


lexentry: nld/rondleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rondleider
trans_list: indicação
sense:
(beroep) iemand die mensen langs verschillende bezienswaardigheden leidt en over die bezienswaardigheden uitleg geeft


lexentry: nld/roodbaars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodbaars
trans_list: cantarilho
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Sebastes marinus , komt voor in de noordelijke Atlantische oceaan en in de noordelijke Noordzee


lexentry: nld/roodborstje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodborstje
trans_list: pintarroxo | pisco de peito ruivo
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula


lexentry: nld/roodlof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodlof
trans_list: radicchio
sense:
(plantkunde) variëteit Cichorium intybus var. foliosum van wilde chichorei Cichorium intybus 
(wikidata: roodlof )


lexentry: nld/roodvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodvis
trans_list: luciano-do-golfo | vermelho
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis die leeft in de Atlantische Oceaan, Lutjanus campechanus , een snapper uit de familie Lutjanidae , onderorde van de baarsvissen


lexentry: nld/roofblei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofblei
trans_list: áspide
sense:
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius


lexentry: nld/roofvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofvogel
trans_list: ave de rapina
sense:
(dierkunde) eierleggend dier met veren, twee vleugels, twee klauwen en een snavel dat zijn prooi bejaagt en doodt


lexentry: nld/rook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rook
trans_list: fumo | fumaça
sense:
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt


lexentry: nld/room__noun__1
sense_num: 01
written_rep: room
trans_list: nata
sense:
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons


lexentry: nld/roosvenster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roosvenster
trans_list: rosácea
sense:
een cirkelvormig venster van gebrandschilderd glas dat bij laat-romaanse en gotische kerken en kathedralen boven de ingangen wordt geplaatst


lexentry: nld/rotje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rotje
trans_list: bombinha
sense:
dim. tant.
 bepaald soort vuurwerk dat na het aansteken van de lont wordt weggegooid en dan een harde knal geeft


lexentry: nld/rouwbeklag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rouwbeklag
trans_list: afinidade
sense:
uiting van droevige emoties bij het overlijden van iemand; uiten van medeleven bij het overlijden van iemand


lexentry: nld/rozemarijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rozemarijn
trans_list: alecrim
sense:
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden


lexentry: nld/rozenkrans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rozenkrans
trans_list: rosário
sense:
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden


lexentry: nld/rubidium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rubidium
trans_list: rubídio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/rucola__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rucola
trans_list: rúcula
sense:
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) 
(wikidata: rucola )


lexentry: nld/rug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rug
trans_list: costas | lombo
sense:
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen


lexentry: nld/rund__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rund
trans_list: bovino
sense:
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )


lexentry: nld/rups__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rups
trans_list: lagarta
sense:
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is


lexentry: nld/rus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rus
trans_list: junco
sense:
(bloemplanten) een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae ). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen


lexentry: nld/ruscisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruscisme
trans_list: russismo
sense:
(politiek) (pejoratief) autoritaire nationalistische ideologie in Rusland, waarin Russen een heilige missie wordt toegedacht die het onderdrukken van andere volkeren rechtvaardigt


lexentry: nld/rust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rust
trans_list: tranquilidade
sense:
voortdurende toestand van kalmte en beheersing die niet wordt verstoord door onverwachte bewegingen of geluiden, en die geen bedreigingen kent


lexentry: nld/ruthenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruthenium
trans_list: rutênio | ruténio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/rutherfordium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rutherfordium
trans_list: rutherfórdio | ruterfórdio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenium
trans_list: röntgênio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenstraal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenstraal
trans_list: raios X
sense:
(natuurkunde) electromagnetische straling waarbij de fotonen een energie hebben van 124eV tot 1240 keV, een frequentie van 3×10^16 Hz tot 3×10^19 Hz en een golflengte van 0.01 tot 10 nanometers


lexentry: nld/sabelmarter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sabelmarter
trans_list: zibelina
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes zibellina , marterachtige die voorkomt in de taigazone van Eurazië


lexentry: nld/sacharine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharine
trans_list: sacarina
sense:
(voeding) caloriearme kunstmatige zoetstof die geen directe invloed heeft het bloedsuikergehalte 
(wikidata: sacharine )


lexentry: nld/sacharose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharose
trans_list: sacarose
sense:
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).


lexentry: nld/sacrament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacrament
trans_list: sacramento
sense:
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven


lexentry: nld/sacristie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacristie
trans_list: sacristia
sense:
een ruimte in een rooms-katholieke kerk, waarin men alles bewaart dat nodig kan zijn om een kerkdienst te houden


lexentry: nld/saffier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saffier
trans_list: safira
sense:
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)


lexentry: nld/saisine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saisine
trans_list: saisine
sense:
(juridisch) (erfrecht) onmiddellijke overgang van een onverdeelde nalatenschap onder algemene titel na overlijden van de erflater aan de erfgenamen, waarna zij de erflater opvolgen in zijn vererfbare rechten en verplichtingen en in zijn bezit en houderschap


lexentry: nld/salamander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salamander
trans_list: salamandra
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren


lexentry: nld/salpeterzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salpeterzuur
trans_list: ácido nítrico
sense:
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan


lexentry: nld/samarium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: samarium
trans_list: samário
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/samenstelling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: samenstelling
trans_list: combinação
sense:
(taalkunde) een woord dat gevormd is door twee of meer onafhankelijke woorden aan elkaar te koppelen


lexentry: nld/saneerder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: saneerder
trans_list: coletor de lixo
sense:
iemand die door overbodige onderdelen af te stoten of te sluiten een bedrijf of organisatie beter laat functioneren


lexentry: nld/saneren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: saneren
trans_list: reorganizar
sense:
overgankelijk met behulp van ingrijpende maatregelen een einde maken aan een ongezonde financiële toestand


lexentry: nld/sangria__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sangria
trans_list: sangria
sense:
(drinken) een Spaanse licht-alcoholische drank, bestaande uit rode wijn op smaak gebracht met vruchtjes


lexentry: nld/sap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sap
trans_list: suco | sumo
sense:
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken


lexentry: nld/saprofyt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saprofyt
trans_list: saprófita
sense:
(plantkunde) plant die van organisch afval leeftDeze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.


lexentry: nld/sardine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sardine
trans_list: sardinha
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee 
(wikidata: sardine )


lexentry: nld/saus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saus
trans_list: molho
sense:
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak


lexentry: nld/savooiekool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: savooiekool
trans_list: couve lombarda
sense:
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter 
(wikidata: savooiekool ) 
(wikidata: savooiekool )


lexentry: nld/scalperen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scalperen
trans_list: escalpar
sense:
verwijderen van hoofdhuid en daarmee ook van het hoofdhaar, gebruik van Noord-Amerikaanse indianen tegenover vijanden, maar het kan ook door een ongeluk gebeuren


lexentry: nld/scandium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scandium
trans_list: escândio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/scenario__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scenario
trans_list: argumento
sense:
een kort uitgewerkt schema voor de handeling van een dramatisch werk, zoals een toneelstuk, opera of film


lexentry: nld/scenarioschrijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scenarioschrijver
trans_list: roteirista
sense:
(filmkunst) (beroep) iemand die de tekst schrijft waarop een film, televisieserie of stipverhaal is gebaseerd


lexentry: nld/schaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaaf
trans_list: plaina
sense:
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.


lexentry: nld/schaafijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaafijs
trans_list: granizado
sense:
ijs geschraapt van een ijsblok en daarna gemengd met een siroop die een smaakje eraan geeft; lekkernij uit Suriname


lexentry: nld/schaamluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaamluis
trans_list: carango | chato
sense:
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaar
trans_list: tesoura | tesouras
sense:
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt


lexentry: nld/schaats__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaats
trans_list: patim de gelo
sense:
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen


lexentry: nld/schaatsenrijder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schaatsenrijder
trans_list: alfaiate
sense:
(figuurlijk) (halfvleugeligen) insect uit de familie Gerridae van de insecten en behorend tot de orde halfvleugeligen (Hemiptera) dat zich dank zij de oppervlaktespanning op het wateroppervlak kan voortbewegen


lexentry: nld/schaatsplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaatsplank
trans_list: andar de skate
sense:
trainingsapparaat voor schaatsers bestaande uit een gladde plank waarop men de schaatsbeweging kan maken


lexentry: nld/schaking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaking
trans_list: abdução
sense:
het zonder toestemming (van de ouders of echtgenoot) wegvoeren van een vrouw, met de bedoeling om met haar te gaan samenwonen of trouwen


lexentry: nld/schalie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schalie
trans_list: folhelho
sense:
(geologie) een sedimentair gesteente dat zich gemakkelijk in lagen laat splijten en voornamelijk bestaat uit kleimineralen. Uit schalie kan olie en gas worden gewonnen.


lexentry: nld/schamen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: schamen
trans_list: envergonhar-se
sense:
wederkerendschaamte voelen, iets van jezelf niet goed vinden zodat je het niet aan anderen wilt tonen


lexentry: nld/schandpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schandpaal
trans_list: pelourinho
sense:
(geschiedenis) een paal op een plein, waaraan mensen bij wijze van straf werden vastgemaakt om vernederd te worden door de omstanders


lexentry: nld/schanskorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schanskorf
trans_list: gabião
sense:
(bouwkunde), (militair), (waterbeheer) korf die gebruikt wordt om met aarde of steen gevuld een verschansing te helpen vormen, of toegepast als bouwelement bij waterkeringen en bescherming tegen vallend gesteente vanaf berghellingen.


lexentry: nld/schansspringen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schansspringen
trans_list: salto de esqui
sense:
(wintersport) een wintersport waarbij op ski's van een helling (de 'schans') gesprongen wordt. Het doel daarbij is om zowel zo ver als zo mooi mogelijk te springen


lexentry: nld/scharen__verb__1
sense_num: 05
written_rep: scharen
trans_list: tribadismo
sense:
wederkerig tribadisme, een seksuele handeling waarbij twee vrouwen hun vulva tegen elkaar aanwrijven en zo elkaars clitoris stimuleren


lexentry: nld/scharrelaar__noun__1
sense_num: 03
written_rep: scharrelaar
trans_list: rolieiro-europeu
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort vogel, Coracias garrulus uit de familie van de scharrelaars Coraciidae


lexentry: nld/schatten__verb__1
sense_num: 03
written_rep: schatten
trans_list: estimar
sense:
(statistiek) : vanuit een beperkte steekproef een getalswaarde bepalen die een parameter van de verdeling ervan zo goed mogelijk benadert


lexentry: nld/schavot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schavot
trans_list: cadafalso
sense:
(juridisch) een stellage [1] voorzien van een galg of een valbijl waar veroordeelden terechtgesteld worden/werden


lexentry: nld/scheenbeschermer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheenbeschermer
trans_list: caneleira
sense:
(sport) (kleding) kledingstuk dat onder de kousen voor het kwetsbare scheenbeen gedragen wordt bij sporten als voetbal, hockey en softbal


lexentry: nld/scheepsromp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheepsromp
trans_list: casco
sense:
(scheepvaart) het kale casco van een schip zonder tuig, machines, opbouw of inrichting; de buitenste laag van een schip


lexentry: nld/scheerwol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheerwol
trans_list: lã
sense:
wol die van levende schapen geschoren is (dus niet van dode dieren en ook niet van oude wollen weefsels)


lexentry: nld/scheikunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheikunde
trans_list: química
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien


lexentry: nld/schelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schelp
trans_list: concha
sense:
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt


lexentry: nld/scheppen__verb__2
sense_num: 01
written_rep: scheppen
trans_list: concha
sense:
overgankelijk met lepel of spaan een hoeveelheid materiaal uit iets (bijv. een vat) naar boven halen, of het juist daarin doen


lexentry: nld/scherpstellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scherpstellen
trans_list: focalizar
sense:
overgankelijk (optica) (van een optische instrument) zo instellen dat dat een scherp beeld ontstaat.


lexentry: nld/scheurbuik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheurbuik
trans_list: escorbuto
sense:
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.


lexentry: nld/schiereiland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schiereiland
trans_list: península
sense:
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland


lexentry: nld/schietspoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schietspoel
trans_list: lançadeira
sense:
(industrie) een draaibare klos in een schuitje [2] die bij het weven door het vak van de ketting geworpen wordt om het inslaggaren aan te brengen


lexentry: nld/schietwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schietwilg
trans_list: salgueiro
sense:
(bloemplanten) (medisch) bepaald soort loofboom, Salix alba , die inheems is in de Benelux, tot 20 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie Salicaceae Omdat de plant salicine en looizuur bevat, heeft deze een koortswerende, pijnstillende en zuiverende werking. In de bast van de wilg zit salicylzuur, een grondstof van aspirine.


lexentry: nld/schijfrem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijfrem
trans_list: freio a disco
sense:
(techniek) een rem, waarbij op de as van het af te remmen toestel een schijf meedraait, die door middel van remblokken afgeremd kan worden


lexentry: nld/schijngestalte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijngestalte
trans_list: fase
sense:
(astronomie) de periodiek wisselende aanblik van de maan (en de planeet Venus) ten gevolge van de veranderende belichting door de zon


lexentry: nld/schijnhuwelijk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijnhuwelijk
trans_list: casamento de fachada
sense:
een huwelijk waarbij de beide partijen niet aan de verplichtingen hebben voldaan (of van plan zijn te voldoen) die de wet aan een huwelijk stelt (zoals diens consummatie)


lexentry: nld/schikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schikking
trans_list: compromisso | meio-termo
sense:
(juridisch) (procesrecht) beslechting door partijen van hun rechtsgeschil(len) al dan niet door tussenkomst van een derde partij bijv. een mediator, advocaat of rechter


lexentry: nld/schilderkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schilderkunst
trans_list: pintura
sense:
(schilderkunst) een beeldende kunst die zich bezighoudt met het met penseel en verf op een plat vlak aanbrengen van lijnen en kleuren


lexentry: nld/schildklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildklier
trans_list: tiróide | tiroide
sense:
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/schildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildpad
trans_list: tartaruga
sense:
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild


lexentry: nld/schimmenspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schimmenspel
trans_list: teatro de sombras
sense:
een 'poppenspel' waarbij schaduwen op een doek worden geprojecteerd maar de poppen zelf onzichtbaar blijven


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schip
trans_list: navio | embarcação
sense:
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schip
trans_list: nave | navio
sense:
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken


lexentry: nld/schisma__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schisma
trans_list: cisma
sense:
(religie) uit elkaar vallen van een kerkgenootschap in twee delen door sterk verschillende opvattingen


lexentry: nld/schist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schist
trans_list: xisto
sense:
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is


lexentry: nld/schnitzel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schnitzel
trans_list: schnitzel
sense:
(voeding) dun gesneden stuk gebraden kalfsvlees, kippenvlees, varkensvlees of tofoe, dun stukje gepaneerd vlees


lexentry: nld/schoelje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoelje
trans_list: filho da puta
sense:
(scheldwoord) een laaghartig, verdorven persoon; vaak ook gebruikt om een hele groep mee aan te duiden


lexentry: nld/schoener__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoener
trans_list: escuna | goleta
sense:
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten


lexentry: nld/schoffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoffel
trans_list: enxada
sense:
(gereedschap) een horizontaal liggend scherp geslepen mes van staal dat bevestigd is aan een houten steel


lexentry: nld/schoft__noun__2
sense_num: 01
written_rep: schoft
trans_list: canalha
sense:
(scheldwoord) iemand (over het algemeen van het mannelijk geslacht) die zich door bepaalde gedragingen bij de spreker gehaat maakt


lexentry: nld/scholastisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: scholastisch
trans_list: escolástico
sense:
betrekking hebbend op de scholastiek (een middeleeuwse filosofie die trachtte op wetenschappelijke wijze god te vinden)


lexentry: nld/schoof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schoof
trans_list: feixe
sense:
(wiskunde) een wiskundige structuur die aan de open verzamelingen van een topologische ruimte bepaalde algebraïsche structuren koppelt, bijvoorbeeld abelse groepen, ringen of modulen


lexentry: nld/schoonheidsspecialiste__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoonheidsspecialiste
trans_list: cosmetologista
sense:
(beroep) iemand die voor haar probeert iemand mooier te maken, iemand die schoonheidsbehandelingen geeft


lexentry: nld/schoorpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoorpaal
trans_list: escorar
sense:
(bouwkunde) een type heipaal die onder of boven het maaiveld onder een hoek wordt ingeslagen, zodat horizontale krachten zoals windbelastingen of gronddruk als drukkracht kunnen worden overgebracht naar de ondergrond


lexentry: nld/schoorvoetend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: schoorvoetend
trans_list: relutante
sense:
met enige aarzeling, tegenzin en angst iets toch doen wat men eigenlijk niet had willen of durven doen


lexentry: nld/schoorwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoorwal
trans_list: chuvisco
sense:
(geologie) een lange, smalle landtong die gevormd wordt door afzetting van zand in een bocht van de zeekust, en die de bocht op deze manier geheel of gedeeltelijk afsluit van de open zee


lexentry: nld/schoot__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schoot
trans_list: escota
sense:
(scheepvaart) een lijn, aan de benedenhoek (de schoothoek) van een zeil bevestigd om het zeil mee in de wind te richten, een schootlijn


lexentry: nld/schorpioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schorpioen
trans_list: escorpião | alacrão
sense:
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart


lexentry: nld/schors__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schors
trans_list: casca
sense:
(plantkunde) buitenste laag van stengels, takken en wortels bij houtige vaatplanten, in het bijzonder het dode kurkweefsel (niet te verwarren met de bast, die er levend vlak onder ligt)


lexentry: nld/schort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schort
trans_list: avental
sense:
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken


lexentry: nld/schouder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouder
trans_list: ombro
sense:
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm


lexentry: nld/schouderophalen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schouderophalen
trans_list: dar de ombros
sense:
een gebaar dat bestaat uit het omhoog trekken en na korte tijd weer omlaag laten gaan van beide schouders. Het gebaar drukt uit dat iemand het niet weet of niet interesseert, soms is het zelfs een uitdrukking van machteloosheid


lexentry: nld/schouderophalend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: schouderophalend
trans_list: dar de ombros
sense:
een gebaar makend dat bestaat uit het omhoog trekken en na korte tijd weer omlaag laten gaan van beide schouders. Het gebaar drukt uit dat iemand het niet weet of niet interesseert, soms is het zelfs een uitdrukking van machteloosheid


lexentry: nld/schouw__noun__1
sense_num: 06
written_rep: schouw
trans_list: balsa
sense:
(scheepvaart) platte schuit voor het overzetten van personen en goederen, overzetboot, pont, pontveer, veerboot, veerpont


lexentry: nld/schouwburg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schouwburg
trans_list: teatro
sense:
(bouwkunde), (toneel) een gebouw voor het vertonen en bijwonen van voorstellingen, optredens en performances


lexentry: nld/schouwtoneel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouwtoneel
trans_list: espectáculo
sense:
(figuurlijk) iets dat eigenlijk niet meer is dan een toneelstukje maar wat gepresenteerd wordt als iets anders


lexentry: nld/schrijfblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfblok
trans_list: laptop
sense:
een stapel aan de bovenzijde aan elkaar geniet gelinieerd papier met een hardere kartonnen achterzijde en een dunne kartonnen voorkant


lexentry: nld/schrijfmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfmachine
trans_list: máquina de escrever
sense:
(gereedschap), (letterkunde) een mechanisch apparaat, voorzien van druktoetsen waarmee schrifttekens op papier gezet kunnen worden


lexentry: nld/schrijfster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfster
trans_list: escritora
sense:
(beroep) een persoon van het vrouwelijk geslacht die op professionele manier boeken of verhalen schrijft


lexentry: nld/schrik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrik
trans_list: espanto
sense:
hevige plotselinge angst, bijvoorbeeld als gevolg van een onverwachte verandering of gevaarlijke situatie


lexentry: nld/schrikbarend__adverb__1
sense_num: 01
written_rep: schrikbarend
trans_list: alarmante
sense:
in zeer hoge mate (drukt een onprettige schok uit, wat soms voor een ironisch effect gebruikt wordt)


lexentry: nld/schrikdraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrikdraad
trans_list: cerca eletrificada
sense:
een geleidende draad waar elektrische spanning op staat, die gebruikt wordt in een hekwerk en een heftige maar ongevaarlijke schok oplevert als je hem aanraakt


lexentry: nld/schrikkelseconde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrikkelseconde
trans_list: segundo bissexto
sense:
een extra seconde die aan de tijdrekening wordt toegevoegd om in rekening te brengen dat de draaiing van de aarde enigszins aan wisselingen onderhevig is


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroef
trans_list: parafuso
sense:
(techniek) klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schroef
trans_list: hélice
sense:
(scheepvaart) (luchtvaart) werktuig met twee of meer gebogen bladen die door draaiing een schip of vliegtuig voortbewegen


lexentry: nld/schroefdraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroefdraad
trans_list: rosca
sense:
(techniek) een regelmatige groef die spiraalsgewijze uit de omtrek van een ronde staaf is weggesneden, of uit de binnenzijde van een rond gat.


lexentry: nld/schub__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schub
trans_list: escama
sense:
(biologie) een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken


lexentry: nld/schubdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schubdier
trans_list: pangolim
sense:
(schubdierachtigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Manidae in de orde der schubdierachtigen (Pholidota ) en voorkomend in Afrika en Zuid-Azië


lexentry: nld/schuinsmarcheerder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuinsmarcheerder
trans_list: ancinho
sense:
(scheldwoord) iemand die geen net en braaf leven leidt, veelal doordat diegene welbewust regels overtreedt


lexentry: nld/schuld__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schuld
trans_list: culpa
sense:
(figuurlijk) een verantwoordelijkheid die aan iemand wordt toegeschreven voor een laakbare gebeurtenis of toestand


lexentry: nld/schuldbekentenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuldbekentenis
trans_list: reconhecimento de dívida
sense:
(financieel) een ondertekende verklaring waarin een persoon zich ertoe verbindt een geldsom of een waardeerbaar goed te betalen


lexentry: nld/schutblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schutblad
trans_list: guarda
sense:
een vel papier dat het boekblok beschut, de ene kant zit vast aan de kaft van het boek de andere kant aan het boekblok zelf


lexentry: nld/schutblad__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schutblad
trans_list: bráctea
sense:
(beschrijvende plantkunde) een blad dat in de oksel van een bloem of bloeiwijze onmiddellijk daaronder staat


lexentry: nld/schutkring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schutkring
trans_list: barreira sanitária
sense:
(medisch) zone rond een besmettingshaard waar maatregelen worden toegepast om verspreiding van een ziekte te voorkomen


lexentry: nld/schuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuur
trans_list: celeiro
sense:
(bouwkunde) een bijgebouw bij het huis of de boerderij om veldvruchten, landbouwproducten en -werktuigen in op te slaan


lexentry: nld/scoliose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scoliose
trans_list: escoliose
sense:
(medisch) een zijdelingse verkromming van de rug (wervelkolom), waardoor één of twee bochten ontstaan


lexentry: nld/screensaver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: screensaver
trans_list: descanso de tela
sense:
(informatica) (verouderd) een afbeelding die zich over het beeld beweegt als de computer niet gebruikt wordt, maar niet is uitgezet, oorspronkelijk was de taak te voorkomen dat een beeld zich in de fosforlaag van het beeldscherm inbrandde


lexentry: nld/seaborgium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seaborgium
trans_list: seabórguio | seabórgio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/secans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secans
trans_list: secante
sense:
(wiskunde) omgekeerde van de cosinus: bij een scherpe hoek in een rechthoekige driehoek de lengte van de schuine zijde gedeeld door de aanliggende zijde


lexentry: nld/secessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secessie
trans_list: separação
sense:
het fenomeen waarbij een groep individuen uit bestaande organisatiestructuren stappen waarin zij leven


lexentry: nld/seconde__noun__1
sense_num: 05
written_rep: seconde
trans_list: segundo
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tweede toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/secretaire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secretaire
trans_list: secretário
sense:
een meubelstuk dat doorgaans bestaat uit een bureau waarvan het bureaublad kan worden ingeschoven of ingeklapt, met daarboven kastjes voor het opbergen van spullen en eronder meerdere opberglades


lexentry: nld/sector__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sector
trans_list: setor
sense:
(wiskunde) een deel van een cirkel in de vorm van een taartpunt, omsloten door een cirkelboog en twee stralen


lexentry: nld/sector__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sector
trans_list: setor
sense:
(informatica) de kleinste eenheid van een harddisk die in één bewerking door een lees/schrijfkop kan verwerkt worden


lexentry: nld/sedan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sedan
trans_list: sedã
sense:
(verkeer) type personenauto met minstens 4 zitplaatsen, een ruime kofferbak aan de achterkant en een dak dat voor, midden en achter met verbindingsstijlen aan de rest van de carrosserie vast zitHoewel een sedan traditioneel 4 deuren heeft, zijn er ook modellen met 2 deuren. Het onderscheid met een coupé is de grootte van de kofferbak: minstens 930 liter.


lexentry: nld/sedatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sedatie
trans_list: sedação
sense:
(medisch) het verlagen van de staat van het bewustzijn van een patiënt met het doel een medische procedure of ingreep aangenamer te maken


lexentry: nld/seinen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: seinen
trans_list: telegrafar
sense:
overgankelijk (techniek), (elektronica) het teken voor teken overbrengen van een bericht, meestal over grote afstand via kabel- of radioverbinding


lexentry: nld/seismologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seismologie
trans_list: sismologia
sense:
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica


lexentry: nld/seismometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seismometer
trans_list: sismógrafo
sense:
(geologie) toestel dat trillingen in de bodem meetKan worden gebruikt om aardbevingen en nucleaire explosies te registreren.


lexentry: nld/seizoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seizoen
trans_list: estação
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen


lexentry: nld/selderij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: selderij
trans_list: aipo
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten


lexentry: nld/seleen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seleen
trans_list: selênio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal


lexentry: nld/semafoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semafoon
trans_list: pager
sense:
(communicatie) een apparaat dat kan worden gebruikt om iemand een signaal of een tekstbericht te sturen via een telefoonverbinding (dit apparaat is grotendeels vervangen door de mobiele telefoon en de smartphone)


lexentry: nld/semantiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semantiek
trans_list: semântica
sense:
(taalkunde) wetenschap die zich bezighoudt met de betekenis van taalkundige constructies zoals woorden (woordsemantiek) en zinnen (zinssemantiek)


lexentry: nld/semicirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semicirkel
trans_list: semicírculo
sense:
(meetkunde) halve cirkel: vorm die ontstaat door op een vaste afstand om iets heen te bewegen, totdat je precies aan de andere kant bent


lexentry: nld/sensitiviteit__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sensitiviteit
trans_list: sensibilidade
sense:
gevoeligheid van een medische test: de kans dat iemand die de ziekte echt heeft 'ontdekt' wordt door de medische test


lexentry: nld/sensor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sensor
trans_list: sensor
sense:
(techniek) een onderdeel, een instrument dat wordt toegepast om een informatief signaal af te geven over één of meer technische grootheden (snelheid, temperatuur enz.)


lexentry: nld/sepsis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sepsis
trans_list: sepse
sense:
(medisch) een ernstige ontstekingsreactie van het hele lichaam als reactie op een infectie, die meestal wordt veroorzaakt door bacteriën of hun producten (toxinen)


lexentry: nld/septiem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: septiem
trans_list: sétima
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de zevende toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/serendipiteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serendipiteit
trans_list: serendipismo
sense:
een toevallige en onbedoelde vondst van iets nuttigs terwijl de zoeker er niet naar zocht of naar iets anders zocht


lexentry: nld/serendipiteit__noun__1
sense_num: 02
written_rep: serendipiteit
trans_list: serendipismo
sense:
de capaciteit om op een intelligente manier maar op basis van toeval iets te ontdekken waarnaar men niet op zoek was


lexentry: nld/serialisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serialisme
trans_list: serialismo
sense:
(muziek) doorontwikkeling van de twaalftoonsmuziek door ook toonduur, toonkleur en dynamiek in de toonreeksen te betrekken


lexentry: nld/sering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sering
trans_list: lilás
sense:
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris


lexentry: nld/serum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serum
trans_list: soro
sense:
(medisch) de vloeibare stof die overblijft als bloed is gestold en die lijkt op bloedplasma zonder stollingseiwitten (wel met antistoffen)


lexentry: nld/serval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serval
trans_list: serval
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leptailurus serval , een Afrikaanse katachtige vergelijkbaar met de cheeta


lexentry: nld/serviesgoed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serviesgoed
trans_list: louças
sense:
(huishouden) verzamelnaam voor alle eetgerei, uitgezonderd het bestek, dat van porselein, aardewerk of een ander materiaal is gemaakt


lexentry: nld/sesam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sesam
trans_list: gergelim
sense:
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld


lexentry: nld/sextant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sextant
trans_list: sextante
sense:
(scheepvaart), (historisch) hoekmeetinstrument dat onder meer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten


lexentry: nld/sfinx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sfinx
trans_list: esfinge
sense:
(mythologie) een mythisch wezen dat voorkomt in verschillende culturen, meestal samengesteld uit een gedeelte mens (hoofd) en een gedeelte dier (lichaam), soms ook uit twee dierlijke delen


lexentry: nld/shareware__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shareware
trans_list: programa de utilização condicionada
sense:
(informatica) een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden, maar waarvoor bij herhaald gebruik wel een vastgelegd bedrag betaald moet worden


lexentry: nld/shiitake__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shiitake
trans_list: shiitake
sense:
Lentinula edodes is een eetbare paddenstoel, die van nature voorkomt in China en Japan. De paddenstoel wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken


lexentry: nld/shock__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shock
trans_list: choque
sense:
(medisch) een toestand die ontstaat door acute te geringe bloedtoevoer naar weefsels door ondervulling van het slagaderlijk systeem.Let op, emotionele of psychologische shock heeft niets met het medische begrip shock te maken!!


lexentry: nld/shunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shunt
trans_list: derivação
sense:
(medisch) kunstmatige verbinding tussen twee kanalen of bloedvaten, meestal van een slagader naar een andere ader


lexentry: nld/sidderaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderaal
trans_list: poraquê
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote, palingachtige vis die zware stroomstoten kan afgeven, Electrophorus electricus


lexentry: nld/sidderrog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderrog
trans_list: raia-elétrica
sense:
(kraakbeenvissen) naam voor soorten platvis uit de familie Torpedinidae die hun prooi kunnen verdoven met een elektrische stroomstoot


lexentry: nld/sieraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sieraad
trans_list: joia
sense:
een voorwerp, meestal van edele metalen en edelstenen, dat bedoeld is het menselijk lichaam te tooien


lexentry: nld/signaleren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: signaleren
trans_list: participar
sense:
het constateren van iets, en er vervolgens op attenderen door het geven van een signaal meestal ter waarschuwing over gevaar, onraad, bijzondere omstandigheden of gebeurtenissen


lexentry: nld/sijpelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sijpelen
trans_list: escoar
sense:
ergatief een proces waarbij een vloeistof zich door de kieren en poriën van een vaste massa heen begeeft


lexentry: nld/silhouet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silhouet
trans_list: silhueta
sense:
afbeelding van een ondoorzichtig object (zoals een persoon, voorwerp, gebouw of vogel) dat sterk contrasteert met de achtergrond en zo een duidelijke vorm heeft, maar verder egaal van kleur is (in het algemeen zwart of grijs), doordat er weinig licht opvalt dat gereflecteerd zou kunnen worden, in verhouding tot de helderheid van het achtergrondlicht


lexentry: nld/silicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicium
trans_list: silício
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal


lexentry: nld/silicone__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicone
trans_list: silicone
sense:
(scheikunde), (materiaalkunde) rubberachtige kunststof bestaand uit een organische siliciumverbinding


lexentry: nld/silicoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicoon
trans_list: silicone
sense:
(scheikunde) een siliciumhoudend polymeer op basis van siloxaanbindingen met algemene formule [-SiRR1-O]n


lexentry: nld/sinaasappelmarmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sinaasappelmarmelade
trans_list: aperto
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van sinaasappel met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/sint-jakobsschelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sint-jakobsschelp
trans_list: vieira
sense:
(tweekleppigen) Pecten jacobaeus een mantelschelp (ook wel kamschelp) die voorkomt in de Middellandse Zee


lexentry: nld/sint-juttemis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sint-juttemis
trans_list: São Nunca
sense:
denkbeeldige feestdag voor een heilige die niet bestaat, als onderdeel van onderstaande uitdrukkingen


lexentry: nld/sitar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sitar
trans_list: sitar
sense:
(muziekinstrument) een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een groot aantal snaren (meer dan twintig, een deel ervan ongedempt). De bolle resonantiekast is relatief klein, maar loopt door in de holle hals


lexentry: nld/sitemap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sitemap
trans_list: mapa do site
sense:
een pagina of document waarin links naar alle pagina's van een website staan, die meestal op onderwerp dan wel relevantie zijn gesorteerd


lexentry: nld/sjabbat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sjabbat
trans_list: sabá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) zevende dag van de week, zaterdag, joodse rustdag (111×: Ex. 16:23 +, Lev. 16:31 +, Num. 15:32 +, Deut. 5:12 +, 2 Kon. 4:23 +, Jes. 1:13 +, Jer. 17:21 +, Ez. 46:1 +, Hos. 2:13, Am. 8:5 +, Ps. 92:1, Klaagl. 2:6, Neh. 9:14 +, 1 Kron. 9:32 +, 2 Kron. 23:4 +; Griekse vorm 55× in NT)


lexentry: nld/sjalot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjalot
trans_list: chalota
sense:
(voeding) (bloemplanten) Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort


lexentry: nld/sjekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjekel
trans_list: siclo
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (eenheid) gewichtsmaat, waarschijnlijk vaak ruim elf gram; een sjekel is een vijftigste mine en twintig gera (88×: Gen. 23:15 +, Ex. 21:32 +, Lev. 5:15 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Joz. 7:21, 1 Sam. 9:8 +, 2 Sam. 14:26 +, 2 Kon. 7:1 +, Jer. 32:9, Ez. 4:10 +, Am. 8:5, Neh. 5:15 +, 1 Kron. 21:25, 2 Kron. 3:9)


lexentry: nld/sjivve__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjivve
trans_list: shivá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) rouwperiode van zeven dagen na de begrafenis van een familielid; in 'sjivve zitten': rouwperiode van zeven dagen in acht nemen, waarbij thuis op lage krukjes of op de grond wordt gezeten


lexentry: nld/sjwa__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sjwa
trans_list: chevá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) toonloze klinker, meestal geschreven met de letter e, 'stomme e', in het IPA aangegeven met /ə/


lexentry: nld/skald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: skald
trans_list: escaldo
sense:
(letterkunde), (dichtkunst) een Noordse hofdichter, heldendichter, volksdichter, dichterzanger en geschiedschrijver


lexentry: nld/skibril__noun__1
sense_num: 01
written_rep: skibril
trans_list: máscara de neve
sense:
(optica) bril die tijdens het skiën en snowboarden gedragen wordt ter bescherming van de ogen tegen sneeuwblindheid


lexentry: nld/skipiste__noun__1
sense_num: 01
written_rep: skipiste
trans_list: pista
sense:
(sport) een geprepareerde baan waarover men kan skiën; gemarkeerde zone waarin men kan skiën in een skigebied


lexentry: nld/skispringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: skispringen
trans_list: salto de esqui
sense:
(sport) tak van de skisport waarbij men springt van een skischans waarbij men zowel mooi als ver moet proberen te springen


lexentry: nld/skiën__verb__1
sense_num: 02
written_rep: skiën
trans_list: esquiar
sense:
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten


lexentry: nld/slaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slaan
trans_list: bater
sense:
overgankelijk een klap uitdelen; met de arm of een vastgehouden voorwerp een snelle, rakende beweging maken


lexentry: nld/slaapmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slaapmiddel
trans_list: pílula para dormir
sense:
(farmacologie) een geneesmiddel dat slaap veroorzaakt, in de zin van makkelijker in slaap vallen en/of langer doorslapen


lexentry: nld/slab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slab
trans_list: babete
sense:
doekje waarop met name een kind kan morsen tijdens het eten of drinken zodat de kleren schoon blijven


lexentry: nld/slachtoffer__noun__1
sense_num: 03
written_rep: slachtoffer
trans_list: vítima
sense:
in het bijzonder iemand die sterft (of gewond raakt) ten gevolge van een gebeurtenis (ramp of gewelddaad)


lexentry: nld/slaginstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slaginstrument
trans_list: instrumento de percussão
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument dat tot klinken wordt gebracht door er met de hand of met stokken op te slaan


lexentry: nld/slagtand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagtand
trans_list: presa
sense:
(zoötomie) buitengewoon lange tand van bepaalde soorten zoogdieren, die naar buiten steekt wanneer de mond gesloten is


lexentry: nld/slagveld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagveld
trans_list: campo de batalha
sense:
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft


lexentry: nld/slakkenwouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slakkenwouw
trans_list: gavião-caramujeiro
sense:
(valkachtigen) Rostrhamus sociabilis een vogel uit de familie Accipitridae . Ze worden 40 tot 45 cm lang en 350 tot 400 gram zwaar. Volwassen mannetjes hebben een donkergrijs verenkleed met zwarte slagpennen, volwassen vrouwtjes zijn bruin met beige gestreepte onderdelen. Het is een roofvogel van de moerassen van de warmere streken van de beide Amerika's, waaronder Suriname, die vooral op grote slakken jaagt


lexentry: nld/slang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slang
trans_list: serpente | cobra
sense:
(reptielen) benaming voor geschubde dieren met langgerekt lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen, die de onderorde Serpentes vormen


lexentry: nld/slapen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slapen
trans_list: dormir
sense:
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt


lexentry: nld/slapie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slapie
trans_list: coabitante
sense:
(militair), ook buiten de krijgsmacht gangbaar geworden: iemand waarmee men een slaapvertrek deelt en die daarom vaak een goede kameraad is geworden


lexentry: nld/slavernij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slavernij
trans_list: escravidão
sense:
(maatschappij) een toestand waarin de ene mens eigendom is van de ander, en voor diegene onbetaald werk moet verrichten


lexentry: nld/sleepnet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sleepnet
trans_list: arrastão
sense:
(visserij) vlechtwerk van touw dat over een waterbodem gesleept kan worden om zo waterdieren te vangen


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sleutel
trans_list: chave
sense:
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: sleutel
trans_list: chave
sense:
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen


lexentry: nld/sleutelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sleutelen
trans_list: ajeitar
sense:
inergatief met sleutels aan een auto, motor of ander machine werken, met name door de machine uit elkaar te halen en weer in elkaar te zetten


lexentry: nld/sleutelen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: sleutelen
trans_list: ajeitar
sense:
inergatief (figuurlijk) iets trachten te verbeteren door regelmatig kleine wijzigingen aan te brengen


lexentry: nld/sliding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sliding
trans_list: deslizamento
sense:
(sport) glijdende beweging bij honkbal om het honk te halen voordat de bal gevangen is door de honkman


lexentry: nld/slijmbeurs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slijmbeurs
trans_list: bursa
sense:
(medisch), (anatomie) een met vocht gevuld 'kussentje' tussen een pees en de onderliggende botstructuur bij een gewricht, dicht bij de aanhechting van de pees op het bot


lexentry: nld/slijmvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slijmvlies
trans_list: mucosa
sense:
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel


lexentry: nld/slijpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slijpen
trans_list: afiar
sense:
overgankelijk door wrijving met een hard fijnverdeeld poeder het oppervlak van een vast voorwerp spiegelglad maken


lexentry: nld/slivovitj__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slivovitj
trans_list: slivovitz
sense:
(drinken) een brandewijn gedestilleerd uit gefermenteerde pruimen zoals deze gestookt wordt in Midden-Europa en op de Balkan


lexentry: nld/slof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slof
trans_list: pantufa
sense:
(kleding) een comfortabel soort schoeisel bedoeld om in huis gedragen te worden (pantoffel zonder hak en hiel), muil, muiltje, slipper


lexentry: nld/sloperij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sloperij
trans_list: ferro-velho
sense:
(bedrijf) bedrijf waar oude spullen uit elkaar gehaald worden om de onderdelen (als grondstrof) weer te kunnen verkopen


lexentry: nld/slot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slot
trans_list: fechadura | castelo
sense:
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten


lexentry: nld/sluipweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluipweg
trans_list: contorno
sense:
(verkeer) een kleine weg die men gebruikt om files te vermijden, maar die daar eigenlijk niet voor bestemd is


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sluiten
trans_list: fechar | cerrar
sense:
overgankelijk, (techniek) door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken


lexentry: nld/sluiter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluiter
trans_list: obturador
sense:
een element van een fotocamera dat voorkomt dat er licht op de film (en soms ook bij CCD) valt buiten de belichtingstijd van een foto


lexentry: nld/sluitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluitkool
trans_list: couve
sense:
(voeding) Brassica koolsoort waarvan de bladen van het bladgewas zich dicht opeen over het groeipunt sluiten en zo de eigenlijke kool vormen


lexentry: nld/sluitspeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluitspeld
trans_list: alfinete de segurança
sense:
afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan


lexentry: nld/smash__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smash
trans_list: smash
sense:
(sport) (volleybal, tennis, badminton e.d.) snelle slag waarmee getracht wordt de bal in de helft van de tegenstanders in te slaan


lexentry: nld/smeden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: smeden
trans_list: forjar
sense:
overgankelijk, (metallurgie) het bewerken van metalen door deze heet te maken en met een hamer te slaan om het materiaal de gewenste vorm te geven


lexentry: nld/smeltwarmte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smeltwarmte
trans_list: calor de fusão
sense:
(natuurkunde) de hoeveelheid warmte die opgenomen wordt bij het smelten van een kristallijne vaste stof


lexentry: nld/smient__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smient
trans_list: piadeira
sense:
(eendvogels) Mareca penelope een middelgrote grondeleend met een korte snavel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas penelope door Carl Linnaeus gepubliceerd. De naam 'penelope' nam hij over van onder meer Conrad Gesner en Ulisse Aldrovandi


lexentry: nld/smoren__verb__1
sense_num: 03
written_rep: smoren
trans_list: estufar
sense:
overgankelijk, (kookkunst) iets in enig vet aanbraden, vervolgens vocht toevoegen en afdekken om het zachtjes gaar te laten worden


lexentry: nld/smurf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smurf
trans_list: estrumpfe
sense:
(kunst) strip- en tekenfilmfiguur in de vorm van een soort blauwe kabouter met een wit mutsje, oorspronkelijk bedacht door Peyo


lexentry: nld/snaarinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snaarinstrument
trans_list: instrumento de cordas
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die in trilling worden gebracht door tokkelen, aanslaan of door strijken


lexentry: nld/sneeuwbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwbal
trans_list: bola de neve
sense:
een tot een bal samengepakte hoeveelheid sneeuw, vaak bedoeld voor een speels sneeuwballengevecht of sneeuwpop


lexentry: nld/sneeuwdek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwdek
trans_list: camada de neve
sense:
een laag sneeuw op de bodem, die wordt gevormd als gevolg van sneeuwval en sneeuwstormen en gedurende een bepaalde periode blijft liggen


lexentry: nld/sneeuwhoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwhoen
trans_list: lagópode-branco
sense:
(hoendervogels) patrijsachtige vogel uit koude streken, die in de zomer een bruinig en in de winter wit verenkleed heeft, Lagopus mutus


lexentry: nld/sneeuwjacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwjacht
trans_list: nevasca
sense:
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw


lexentry: nld/sneeuwpanter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwpanter
trans_list: leopardo das neves
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera uncia , een katachtig zoogdier dat leeft in China, Rusland, Mongolië, Nepal, Bhutan en Afghanistan


lexentry: nld/snelheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snelheid
trans_list: velocidade
sense:
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp


lexentry: nld/snijdersbank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijdersbank
trans_list: bancada de carpinteiro
sense:
(muziek) (folklore) vrolijk stapellied, waarbij een voorzanger telkens de regels van een nieuw couplet als een vraag zingt, waarna de andere zangers die als antwoord herhalen en vervolgens gezamenlijk alle voorgaande coupletten in omgekeerde volgorde gevolgd door het refrein worden gezongenBij het zingen worden als geheugensteun vaak afbeeldingen van de bezongen onderwerpen getoond, die vaak naar de actualiteit verwijzen.


lexentry: nld/snijijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijijzer
trans_list: caçonete
sense:
(metaalbewerking), (gereedschap) gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snijplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijplaat
trans_list: caçonete
sense:
(gereedschap) een gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snobisme__noun__1
sense_num: 02
written_rep: snobisme
trans_list: arrogância
sense:
het zich beter voordoen dan men eigenlijk is en vooral het neerkijken op hen waarvan men denkt dat ze minderwaardig zijn


lexentry: nld/snorkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snorkel
trans_list: snorkel
sense:
een holle gebogen buis van rubber of plastic, met een mondstuk, dat je in staat stelt adem te halen als je aan het wateroppervlak zwemt met je hoofd onder water, onderdeel van een snorkeluitrusting of duikuitrusting


lexentry: nld/snuiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: snuiten
trans_list: [[assoar|assoar-se]]
sense:
overgankelijk door beurtelings de neus samen te knijpen en door de neus te blazen slijm uit de neusholte verwijderen


lexentry: nld/soapopera__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soapopera
trans_list: novela
sense:
een tv-serie over de belevenissen van verschillende personen in een fictieve wereld, met veel emoties, dramatische situaties en cliffhangers


lexentry: nld/sociale_media__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociale media
trans_list: rede social
sense:
(informatica) verzamelnaam voor internetsites waar groepen mensen online onderling kunnen communiceren


lexentry: nld/sociale_onthouding__noun__2
sense_num: 01
written_rep: sociale onthouding
trans_list: distanciamento social
sense:
geheel van maatregelen of gedragingen waardoor er minder fysiek contact is tussen mensen, om de verspreiding van een besmettelijke ziekte te stoppen of te vertragen


lexentry: nld/sociale_status__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociale status
trans_list: estatuto social
sense:
(maatschappij) aanzien dat of voorname positie die iemand heeft in een groep of samenleving waar hij/zij deel van uitmaakt


lexentry: nld/sociologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociologie
trans_list: sociologia
sense:
(wetenschap), (maatschappij) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving


lexentry: nld/soep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soep
trans_list: sopa
sense:
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken


lexentry: nld/softenon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: softenon
trans_list: talidomida
sense:
(farmacologie) medicijn tegen slapeloosheid en misselijkheid dat ernstige afwijkingen kan veroorzaken bij ongeboren kinderen


lexentry: nld/software__noun__1
sense_num: 01
written_rep: software
trans_list: software | programa
sense:
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer


lexentry: nld/sokpop__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sokpop
trans_list: fantoche de meia
sense:
(informatica) een extra online identiteit (zoals een accountnaam) die – meestal heimelijk – gebruikt wordt door iemand als alternatief voor diens andere, meer bekende identiteit


lexentry: nld/solarium__noun__2
sense_num: 01
written_rep: solarium
trans_list: solarium
sense:
(juridisch, België) vergoeding die de opstalhouder aan de opstalgever op al dan niet regelmatig terugkerende tijdstippen moet betalen


lexentry: nld/soldeertin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soldeertin
trans_list: estanho para solda
sense:
(metallurgie) legering voornamelijk bestaande uit tin en vroeger ook lood maar tegenwoordig ook verkrijgbaar in een loodvrije variant b.v. met een samenstelling van 96,5% tin, 3% zilver, 0,5% koper


lexentry: nld/solderen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: solderen
trans_list: soldar
sense:
overgankelijk (metaalbewerking) door verhitting vloeibare tussenstof (het soldeer) aanbrengen tussen losse metaaldelen waardoor deze na afkoeling vast verbonden blijven


lexentry: nld/solsleutel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: solsleutel
trans_list: clave de sol
sense:
(muziek) teken dat vooraan een notenbalk staat om aan te geven waar de sol ligt (de toon sol is de vijfde toon van een toonladder die begint met "do".)


lexentry: nld/solstitium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: solstitium
trans_list: solstício
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij het dagelijks toenemen van de zonshoogte bij het bereiken van een keerkring stopt, en overgaat in een afnemende zonshoogte


lexentry: nld/sonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sonde
trans_list: sonda
sense:
(techniek), (medisch) een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen


lexentry: nld/soort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soort
trans_list: sorte
sense:
o: een groep voorwerpen of andere entiteiten die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich daarin onderscheidt van overeenkomstige groepen


lexentry: nld/soort__noun__1
sense_num: 02
written_rep: soort
trans_list: espécie | sorte
sense:
v/m: (biologie) een groep levende wezens die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich onderling voort kan planten, onderdeel van een geslacht


lexentry: nld/soortelijk_gewicht__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: soortelijk gewicht
trans_list: densidade
sense:
(natuurkunde) (scheikunde) (van een homogeen materiaal:) een intensieve grootheid die uitdrukt hoeveel massa van dat materiaal aanwezig is in een bepaald volume


lexentry: nld/souper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: souper
trans_list: ceia
sense:
(voeding) een min of meer feestelijke maaltijd die meestal later op de avond wordt genuttigd, bijv. na afloop van een voorstelling of tijdens een chic feest


lexentry: nld/spalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spalk
trans_list: tala
sense:
(medisch) middel om een gewricht of bot te ondersteunen en onbeweeglijk te houden zodat het tot rust kan komen en kan genezen


lexentry: nld/span__noun__1
sense_num: 01
written_rep: span
trans_list: aproveitar
sense:
(landbouw) (verkeer) geheel van trekdieren die samen zijn aangespannen voor een voertuig of landbouwwerktuig


lexentry: nld/span__noun__1
sense_num: 04
written_rep: span
trans_list: palmo
sense:
oude (niet-metrische) lengtemaat: de afstand tussen de toppen van duim en pink van de uitgestrekte hand (gesteld op 22,86 cm)


lexentry: nld/spaniël__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spaniël
trans_list: spaniel
sense:
kleine hond, behorend tot een ras met lange haren en hangende oren, oorspronkelijk gefokt om te assisteren bij de jacht op gevogelte


lexentry: nld/spanwartel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spanwartel
trans_list: parafuso de aperto
sense:
(techniek) een constructie waarmee aan een draad of kabel de gewenste spanning kan worden gegegeven.


lexentry: nld/spanwijdte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spanwijdte
trans_list: envergadura
sense:
(dierkunde) (techniek) de afstand tussen twee uiteinden van iets in de breedte richting (met name de afstand tussen de uiteinden van de vleugels)


lexentry: nld/spatbord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatbord
trans_list: para-lama
sense:
een bord dat achter een draaiend wiel bevestigd wordt om van het wiel afgeslingerd en opspattend water en modder op te vangen


lexentry: nld/spatel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatel
trans_list: espátula
sense:
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.


lexentry: nld/spatelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spatelen
trans_list: dobra
sense:
overgankelijk, (kookkunst) het voorzichtig door elkaar scheppen van twee of meer producten met behulp van een spatel


lexentry: nld/spatiebalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatiebalk
trans_list: barra de espaço
sense:
(informatica) een langwerpige toets op de onderste rij van het toetsenbord van computers en schrijfmachines waarmee een spatie in de tekst kan worden aangebracht


lexentry: nld/spatietoets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatietoets
trans_list: barra de espaço
sense:
de lange toets die in het midden van het standaardtoetsenbord zit een waarmee men een spatie kan typen


lexentry: nld/specerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specerij
trans_list: tempero
sense:
(voeding) een gedroogd plantendeel, anders dan een groen blad of stengel, dat als geur-, kleur- of smaakstof aan voedsel wordt toegevoegd


lexentry: nld/specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specht
trans_list: pica-pau
sense:
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen


lexentry: nld/specificatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specificatie
trans_list: especificação
sense:
(techniek), (handel), (wetenschap) een gedetailleerde omschrijving of vermelding van eigenschappen, kwaliteiten, voorwaarden, eisen enz.


lexentry: nld/specificeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: specificeren
trans_list: especificar
sense:
(handel), (wetenschap), (techniek) de onderdelen en bijzonderheden van een geheel in duidelijke details beschrijven


lexentry: nld/speelman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speelman
trans_list: jogral
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) (beroep) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/speeltafel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: speeltafel
trans_list: console
sense:
(muziekinstrument) het geheel van toetsen, pedalen, en andere bedieningsorganen van een muziekinstrument, vooral van een orgel


lexentry: nld/speen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speen
trans_list: chupeta
sense:
rubber of plastic afsluiting op een zuigfles, voorzien van een gaatje waardoor het kind de vloeistof kan opzuigen


lexentry: nld/spel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spel
trans_list: jogo
sense:
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans


lexentry: nld/speler__noun__1
sense_num: 05
written_rep: speler
trans_list: actriz
sense:
apparaat dat kan (af)spelen b.v. een mp3-speler, cassettespeler, cd-speler, dvd-speler, filmspeler of platenspeler


lexentry: nld/spellingalfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spellingalfabet
trans_list: código fonético
sense:
(spellingsalfabet) een set van spelwoorden waarmee elke letter van het alfabet van een gegeven taal mondeling kan worden gespeld


lexentry: nld/spellingsalfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spellingsalfabet
trans_list: código fonético
sense:
reeks van spelwoorden waarmee elke letter van het alfabet van een gegeven taal mondeling kan worden gespeld


lexentry: nld/speltbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speltbloem
trans_list: farinha de espelta
sense:
(voeding) fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak 
(wikidata: speltbloem )


lexentry: nld/speltmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speltmeel
trans_list: farinha de espelta
sense:
(voeding) fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak 
(wikidata: speltmeel )


lexentry: nld/spelwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spelwoord
trans_list: palavra-chave
sense:
(spellingsalfabet) een bekend en duidelijk verstaanbaar woord, met een passende beginletter, waarmee men bij het mondeling spellen een letter aanduidt


lexentry: nld/spertijd__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spertijd
trans_list: toque de recolher
sense:
(geschiedenis) (militair) avondklok, (Tweede Wereldoorlog) een tijd dat iets verboden is, de uren waarin de bevolking ('s nachts) niet op straat mag zijn


lexentry: nld/speurhond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speurhond
trans_list: sabujo
sense:
speciaal opgeleide hond voor het zoeken en volgen van reuksporen zoals wild, drugs of verdwenen personen


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spie
trans_list: cunha
sense:
(techniek) een plat of rond, toelopend voorwerp dat wordt gebruikt om iets stevig mee vast te zetten, of bijv. een stuk hout te kloven


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spie
trans_list: cunha
sense:
(techniek) een stukje metaal dat in een groef van een (motor-) as ligt opgesloten, om verdraaiing te verhinderen.


lexentry: nld/spiegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiegel
trans_list: espelho
sense:
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"


lexentry: nld/spiering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiering
trans_list: eperlano
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort klein zilverwit visje, Osmerus eperlanus , dat voorkomt in zowel zoet- als zoutwater


lexentry: nld/spil__noun__1
sense_num: 05
written_rep: spil
trans_list: mastro
sense:
(plantkunde) hoofdas van een deel van een plant waaromheen weer meer gelijkvormige onderdelen zitten


lexentry: nld/spin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spin
trans_list: aranha
sense:
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spindoctor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spindoctor
trans_list: marqueteiro
sense:
(beroep) (politiek) adviseur of voorlichter van een politieke partij of een ambtsdrager die de opdracht heeft het beleid van zijn politieke opdrachtgever zo positief mogelijk te presenteren en te verdedigen of hem of haar daarin te coachen


lexentry: nld/spinet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinet
trans_list: espineta
sense:
(muziekinstrument) een toetsinstrument waarbij de schuin op het klavier geplaatste snaren, zoals bij een klavecimbel worden getokkeld


lexentry: nld/spinnen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spinnen
trans_list: tecer
sense:
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten


lexentry: nld/spinnenkobbe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinnenkobbe
trans_list: aranha
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spiraalvorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiraalvorm
trans_list: espiral
sense:
gelijkend op een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en zich steeds meer daarvan verwijdert


lexentry: nld/spiritisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiritisme
trans_list: espiritualismo
sense:
een geloof dat stelt dat de mens na zijn dood als geest voortbestaat, en dan in staat is om met andere, nog levende mensen te communiceren


lexentry: nld/spit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spit
trans_list: espeto
sense:
draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert


lexentry: nld/spits__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spits
trans_list: atacante | avançado
sense:
(sport) binnen een ploeg een aanvallende speler die een positie opzoekt waarin hij een doelpunt kan maken


lexentry: nld/spitsmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsmuis
trans_list: musaranko | musaranho
sense:
(insecteneters) klein muisachtig diertje met spitse snuit en korte poten, behorend tot de familie Soricidae


lexentry: nld/spitsvondigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsvondigheid
trans_list: esperteza
sense:
de eigenschap dat iets goed doordacht is, met name als het gaat om het vinden van (te) vergezochte argumenten in een discussie


lexentry: nld/splinter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: splinter
trans_list: farpa
sense:
een kleine, langwerpige scherf met een scherpe punt dat van een voorwerp van hard materiaal is, of kan worden afgeslagen


lexentry: nld/spoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spoel
trans_list: bobina
sense:
(techniek) een cilindrische vorm (klos) waaromheen een vezel of draad gewonden kan worden (bij het spinnen, weven of machinaal naaien)


lexentry: nld/spoetnik__noun__1
sense_num: 03
written_rep: spoetnik
trans_list: sputnik
sense:
(voeding) een in plakken gesneden gehaktbal aan een houten stokje met daartussen een aantal uienringen


lexentry: nld/spook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spook
trans_list: fantasma
sense:
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt


lexentry: nld/sporkehout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sporkehout
trans_list: sanguinho-das-ribeiras
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Frangula alnus , die inheems is in de Benelux, tot 7 meter hoog kan worden en behoort tot de wegedoornfamilie (Rhamnaceae )


lexentry: nld/sport__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sport
trans_list: desporto | esporte
sense:
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn


lexentry: nld/spotnaam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spotnaam
trans_list: alcunha
sense:
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak met een negatieve klank


lexentry: nld/spreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spreeuw
trans_list: estorninho-comum | estorninho
sense:
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)


lexentry: nld/spreidstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spreidstand
trans_list: montar
sense:
(figuurlijk) moeilijke positie in een discussie waarbij je twee tegenovergestelde standpunten wilt verdedigen


lexentry: nld/springbok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: springbok
trans_list: cabra-de-leque
sense:
(evenhoevigen) Antidorcas marsupialis een middelgroot soort antilope met een schofthoogte van ongeveer 75 cm. Het dier weegt tot 40 kg, is aan de gazelle verwant en leeft in Zuid-Afrika


lexentry: nld/springen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: springen
trans_list: saltar | pular
sense:
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting


lexentry: nld/springtouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: springtouw
trans_list: corda de pular
sense:
stuk touw of kunststofdraad van zo`n 1,5 meter lengte of langer, dat kan worden rondgedraaid, waarna iemand steeds over het touw kan springen zonder dat het touw de voeten raakt


lexentry: nld/sprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaan
trans_list: gafanhoto
sense:
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven


lexentry: nld/sprinkhaanrietzanger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaanrietzanger
trans_list: felosa-malhada
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij kleine vogel met gestreepte bovenzijde en monotone zang, Locustella naevia uit de familie van Locustellidae


lexentry: nld/sprokkelhout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprokkelhout
trans_list: capim
sense:
dode takken die men van de grond kan rapen en die men kan gebruiken voor het stoken van een (kamp)vuur


lexentry: nld/sprookje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprookje
trans_list: conto de fadas
sense:
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen


lexentry: nld/sprot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprot
trans_list: espadilha
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sprattus sprattus , de kleinste uit de haringfamilie 
(wikidata: sprot )


lexentry: nld/spruitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruitkool
trans_list: couve de bruxelas
sense:
(voeding) (groente) (bloemplanten) een variëteit Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera van een koolsoort waarvan de gekookte okselknoppen als "spruitjes" gegeten worden.


lexentry: nld/spruw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruw
trans_list: sapinhos
sense:
(medisch) door een infectie met de gist Candida albicans veroorzaakte hardnekkige witte uitslag op de lippen, de tong en het mondslijmvlies


lexentry: nld/staander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staander
trans_list: amparo
sense:
verticaal langgerekt voorwerp dat op een ondergrond steunt zodat er iets anders op kan staan of aan kan hangen


lexentry: nld/staartriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staartriem
trans_list: retranca
sense:
(paardrijden) riem die het vooruitglijden van het zadel voorkomt; riem waar de staart van het paard doorgaat


lexentry: nld/staat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staat
trans_list: estado
sense:
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking


lexentry: nld/staatkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatkunde
trans_list: ciência política
sense:
(geopolitiek), (sociologie) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek en hoe een staat hoort te worden bestuurd


lexentry: nld/staatsgevaarlijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: staatsgevaarlijk
trans_list: subversivo
sense:
van een persoon of een zaak dat deze de veiligheid en/of het voortbestaan van de staat kunnen bedreigen


lexentry: nld/staatsgreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatsgreep
trans_list: golpe de Estado
sense:
(politiek) illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind


lexentry: nld/staatskerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatskerk
trans_list: igreja do estado
sense:
(religie) een kerkstroming die tot officiële staatsgodsdienst is gemaakt in een samenleving zonder scheiding van kerk en staat


lexentry: nld/stadspoort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stadspoort
trans_list: portas da cidade
sense:
een poort die toegang geeft tot de (binnen)stad en onderdeel is of was van de stadsmuur of stadsomwalling, oorspronkelijk bedoeld om ongewenste gasten buiten te houden.


lexentry: nld/staffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staffel
trans_list: descamar
sense:
(economie) rente berekend over een bedrag op een rekening-courant over de periode tussen twee wijzigingen


lexentry: nld/stafrijm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stafrijm
trans_list: aliteração
sense:
gelijkheid van de beginmedeklinkers van twee of meer beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers


lexentry: nld/stag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stag
trans_list: estai
sense:
(scheepvaart) een touw of staalkabel die aan de voor- en/of achterzijde van een mast is gespannen, om hem in de juiste stand te houden


lexentry: nld/staken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: staken
trans_list: fazer greve
sense:
inergatief een werkonderbreking of (ludieke) actie houden voor betere arbeidsvoorwaarden of meer loon


lexentry: nld/stalinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stalinisme
trans_list: estalinismo
sense:
(politiek) (pejoratief) variant van het marxisme-leninisme gekenmerkt door een totalitair nationalistisch communisme waarin alle macht geconcentreerd wordt bij een geadoreerde partijleider en meedogenloos geweld wordt gebruikt om iedere weerstand daartegen te brekenDe term kan ook worden gebruikt voor soortgelijke regimes als in Noord-Korea of van Pol Pot in Cambodja of in meer figuurlijke betekenis.


lexentry: nld/stallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stallen
trans_list: cavalariça
sense:
overgankelijk een rijdier of voertuig na gebruik onderbrengen in een beschutte ruimte (stal, garage, remise)


lexentry: nld/stam__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stam
trans_list: tribo
sense:
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamboom
trans_list: pedigree
sense:
boom van een geslacht, d.i. het geslacht vergeleken bij een boom, waarvan de stam zich telkens meer vertakt


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stamboom
trans_list: pedigree
sense:
tekening die een boom voorstelt, en waarin de leden van een geslacht in hun verschillende graden van verwantschap worden vermeld


lexentry: nld/stamkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamkaart
trans_list: passe
sense:
kaart met persoonsgegevens in een documentatiesysteem, met name in de Tweede Wereldoorlog voor het distributiesysteem


lexentry: nld/stampen__verb__1
sense_num: 04
written_rep: stampen
trans_list: cabecear
sense:
inergatief (scheepvaart) van een schip een knikkende beweging maken in de lengterichting van het schip


lexentry: nld/stamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamwoord
trans_list: derivar
sense:
een woordvorm die de basis is voor alle door middel van flexie, samenstelling en afleiding daaruit gevormde woorden


lexentry: nld/standaardmuziektoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standaardmuziektoon
trans_list: diapasão
sense:
(muziek) de internationaal bij het stemmen van het orkest of koor gebruikelijke stemtoonhoogte, de toon a1 = 440 Hz van de hobo of stemvork


lexentry: nld/standaardtaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standaardtaal
trans_list: língua padrão
sense:
(taalkunde) officieel vastgelegde taalvorm die binnen een bepaald gebied als de voorgeschreven norm geldt


lexentry: nld/standbeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standbeeld
trans_list: estátua
sense:
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal


lexentry: nld/stansen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stansen
trans_list: estampar
sense:
overgankelijk iets uit plaatmateriaal (metaal, rubber, leer etc.) slaan of daarin aanbrengen met een snijdende stempel


lexentry: nld/stapelblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stapelblok
trans_list: picadeiros
sense:
(scheepvaart) elk van de constructies van gestapelde houten blokken waarmee schepen op de wal of in een droogdok worden ondersteund


lexentry: nld/statief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statief
trans_list: tripé
sense:
(fotografie), (optica) een stabiel onderstel voor een camera, kijker of een ander (optisch) instrument, veelal in draagbare uitvoering met één of drie inklapbare of inschuifbare poten


lexentry: nld/statiegeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statiegeld
trans_list: depósito
sense:
geld dat betaald wordt voor een verpakking dat men terugkrijgt bij inleveren hiervan en waardoor die verpakking uiteindelijk terugkomt op zijn standplaats (statie)


lexentry: nld/station__noun__1
sense_num: 01
written_rep: station
trans_list: estação
sense:
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen


lexentry: nld/stationcar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stationcar
trans_list: perua
sense:
(verkeer), (techniek) auto met een ver naar achteren doorlopend dak en een grote achterdeur, waardoor achter in de auto meer bagageruimte is


lexentry: nld/stationeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stationeren
trans_list: apostar
sense:
een bepaalde plaats geven om daar (een langere tijd) te blijven, iets of iemand een vaste standplaats geven


lexentry: nld/stationwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stationwagen
trans_list: perua
sense:
personenauto met een doorlopend dak en een verticale achterzijde met grote deur, zodat er extra laadruimte aanwezig is


lexentry: nld/stator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stator
trans_list: estator
sense:
(elektrotechniek) is het stilstaand gedeelte van een motor of generator. De stator is samengesteld uit een weekijzeren kern, met daaromheen de wikkelingen


lexentry: nld/steekhoudend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: steekhoudend
trans_list: sólido
sense:
(van een argument of mening) goed onderbouwd, voor waar aan te nemen en ter zake, van goede kwaliteit


lexentry: nld/steekmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekmug
trans_list: melga
sense:
(tweevleugeligen) Culicidae mug uit een familie van langpotige insecten die leven van het bloed van dieren en die op die manier ziekten kunnen verspreiden


lexentry: nld/steekproef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekproef
trans_list: amostra
sense:
(wetenschap) het onderzoeken van een selectie uit een totale populatie, waarmee eigenschappen van de totale populatie bepaald worden


lexentry: nld/steekspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekspel
trans_list: justa
sense:
(geschiedenis), (middeleeuwen), (spel) een spel waarbij twee ridders elkaar met lansen trachtten uit het zadel te werpen


lexentry: nld/steeneik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steeneik
trans_list: azinheira
sense:
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig


lexentry: nld/steenkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenkool
trans_list: carvão betuminoso
sense:
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron


lexentry: nld/steenkorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenkorf
trans_list: gabião
sense:
(bouwkunde), (waterbeheer) een kooi of gaaswerk van roestvrij materiaal, waarin losse steenbrokken bijeen worden gehouden


lexentry: nld/steenslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenslag
trans_list: brita
sense:
(geologie) stukjes gebroken steen, van zowel natuursteen als puin gebruikt in o.a. asfalt en als ballast bij spoorwegen


lexentry: nld/steenuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenuil
trans_list: mocho galego
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen


lexentry: nld/steiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steiger
trans_list: amarradouro
sense:
(waterbeheer), (scheepvaart) een vaak houten constructie die het water insteekt en waaraan een boot kan afmeren


lexentry: nld/steiger__noun__1
sense_num: 02
written_rep: steiger
trans_list: andaime
sense:
(bouwkunde) een tijdelijke constructie van palen en werkplateaus die bouwvakkers een werkvloer verschaffen bij bouw- en onderhoudswerk


lexentry: nld/stekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stekker
trans_list: plugue
sense:
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken


lexentry: nld/stem__noun__1
sense_num: 06
written_rep: stem
trans_list: voto
sense:
(sociologie) mondeling of schriftelijk kenbaar gemaakte wilsuiting die bij het nemen van een beslissing of een verkiezing, medebepalend is


lexentry: nld/stemcomputer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemcomputer
trans_list: urna eletrônica brasileira
sense:
computer die bij stemmingen (m.n. verkiezingen) gebruikt wordt om de uitgebrachte stemmen elektronisch te verwerken


lexentry: nld/stemhamer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemhamer
trans_list: afinador
sense:
(muziekinstrument), (gereedschap) een stuk gereedschap waarmee de snaren van bijvoorbeeld een piano worden gestemd


lexentry: nld/stemknop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemknop
trans_list: cravelha
sense:
(muziekinstrument) een draaibare stift met draaiknop van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd


lexentry: nld/stemming__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stemming
trans_list: votação
sense:
(muziek) de hoogte van de standaardtoon en de onderlinge toonhoogteverhoudingen van een muziekinstrument of toonladder


lexentry: nld/stempen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stempen
trans_list: vértebra
sense:
(muziekinstrument) een draaibare stift van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd


lexentry: nld/stemtoonhoogte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemtoonhoogte
trans_list: diapasão
sense:
(muziek) de bij het stemmen van het orkest of koor te volgen hoogte voor de standaardtoon, meestal de toon a1 = 440 Hz van de hobo of stemvork


lexentry: nld/ster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ster
trans_list: estrela | astro
sense:
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie


lexentry: nld/stereo-isomeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stereo-isomeer
trans_list: estereoisómero
sense:
(scheikunde) een moleculaire verbinding waarvan de moleculen slechts in hun driedimensionele rangschikking verschillen van die van een sterk verwante verbinding


lexentry: nld/sterftecijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sterftecijfer
trans_list: taxa de mortalidade
sense:
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel sterfgevallen er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/steriliseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: steriliseren
trans_list: esterilizar
sense:
overgankelijk, (medisch) gericht doden van micro-organismen op een oppervlak totdat de kans dat dergelijke organismen nog levend op het oppervlak aangetroffen worden, kleiner is dan 1 op een miljoen


lexentry: nld/stethoscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stethoscoop
trans_list: estetoscópio
sense:
(medisch) een medisch instrument waarmee men geluiden in het lichaam zoals hartslag en ademhaling kan beluisteren (ausculteren)


lexentry: nld/steur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steur
trans_list: esturjão
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken


lexentry: nld/stichting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stichting
trans_list: fundação
sense:
(meervoud stichtingen): (juridisch) rechtspersoon zonder leden, vennoten of winstoogmerk die ontstaat door de inbreng van een vermogen en beoogt een in de statuten vermeld sociaal, ideëel of maatschappelijk doel te verwezenlijken


lexentry: nld/stierengevecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stierengevecht
trans_list: tourada
sense:
vorm van vermaak, vooral populair in Spanje, waarbij een mannelijk rund door een stierenvechter wordt doodgemaakt


lexentry: nld/stijgbeugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijgbeugel
trans_list: estribo
sense:
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen


lexentry: nld/stijlregister__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijlregister
trans_list: registrador
sense:
(taalkunde) taalvariëteit die betrekking heeft op de gevoelswaarde en de gebruikssfeer van een woord


lexentry: nld/stikstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stikstof
trans_list: nitrogênio | nitrogénio | azoto
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7


lexentry: nld/stinkappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stinkappel
trans_list: jeniparana
sense:
(bloemplanten) Gustavia augusta een altijdgroen boompje dat 6-10 m hoog kan worden. Het verspreidingsgebied ligt in tropisch Zuid-Amerika: de Guyana 's, Venezuela, Brazilië, Bolivia, Peru en Colombia


lexentry: nld/stinkdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stinkdier
trans_list: gambá
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit


lexentry: nld/stipendium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stipendium
trans_list: bolsa de estudos
sense:
(financieel) een bepaalde hoeveelheid geld die wordt uitgekeerd aan bijv. een student, kunstenaar, wetenschapper of sporter, zodat deze zich verder kan ontwikkelen


lexentry: nld/stoepa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoepa
trans_list: estupa
sense:
een boeddhistisch bouwwerk dat de relieken van een boeddhistische heilige bevat. Een stoepa is van oorsprong een massieve ronde structuur, gebouwd op een vierkante verhoging.


lexentry: nld/stofjas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stofjas
trans_list: abrangente
sense:
(kleding) een dunne as die je over je dagelijkse kleren heen draagt om te zorgen dat de kleren niet vuil worden en niet beschadigd worden


lexentry: nld/stokstaartje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stokstaartje
trans_list: suricate
sense:
(roofdieren) Suricata suricatta roofdier dat tot de mangoesten behoort. Hij wordt ook wel "aardmannetje" genoemd en bewoont alle delen van de Kalahari in zuidelijk Afrika (Angola, Botswana, Namibië en Zuid-Afrika). Het stokstaartje eet voornamelijk insecten, spinnen, schorpioenen en slakken. Van alle mangoesten zijn de stokstaartjes de meest sociale. Het stokstaartje wordt niet bedreigd en kan in huizen worden aangetroffen


lexentry: nld/stokvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stokvis
trans_list: bacalhau
sense:
(visserij) (voeding) gedroogde kabeljauw of kabeljauwachtige (orde Gadiformes ) vis, zoals heek, leng, lom, schelvis en koolvis


lexentry: nld/stoma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stoma
trans_list: estoma
sense:
(medisch) kunstmatige uitgang in het (menselijk) lichaam.Deze uitgang kan zijn voor ontlasting (colostoma of ileostoma), urine (urinestoma of urostoma, of een nefrostoma), gal (galstoma of leverstoma) en ademhaling (tracheostoma).


lexentry: nld/stomatologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stomatologie
trans_list: estomatologia
sense:
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met heelkundige ingrepen op het kaakbeen en de omgevende weefsels


lexentry: nld/stool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stool
trans_list: estola
sense:
(kleding) (religie) schouderband van priester om de hals gedragen bij het verrichten van bepaalde geestelijke handelingen


lexentry: nld/stoomboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoomboot
trans_list: barco a vapor
sense:
(scheepvaart) een schip dat met behulp van een stoommachine wordt voortbewogen en heden ten dage alleen nog wordt gebruikt om Sinterklaas uit Spanje te transporteren


lexentry: nld/stoomwals__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoomwals
trans_list: cilindro das estradas a vapor
sense:
(techniek) (bouwkunde) een door stoomkracht voortbewogen zware wals voor het verharden en egaliseren van wegen


lexentry: nld/stoornis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoornis
trans_list: impedimento
sense:
(medisch) afwezigheid of afwijking van een functie die tot de normale menselijke ontwikkeling behoort


lexentry: nld/stopfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stopfles
trans_list: jarra
sense:
flesje dat gesloten wordt met een geslepen glazen stop en vaak wordt gebruikt voor het bewaren van medicinale drankjes


lexentry: nld/stoppelbaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoppelbaard
trans_list: barba rala
sense:
een baard waarvan de haren slechts enkele millimeters lang zijn, alsof deze pas een à twee dagen oud is


lexentry: nld/stormram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stormram
trans_list: aríete
sense:
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken


lexentry: nld/stout__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: stout
trans_list: levado
sense:
in overtreding van een gestelde regel, met onvoldoende respect (vooral gezegd over jongere kinderen, schertsend ook over volwassen personen)


lexentry: nld/straal__noun__1
sense_num: 02
written_rep: straal
trans_list: raio
sense:
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)


lexentry: nld/straatlantaarn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: straatlantaarn
trans_list: iluminação pública
sense:
lichtmast en een armatuur met een lichtbron die dient om de openbare ruimte 's-avonds en 's-nachts te verlichten


lexentry: nld/straattaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: straattaal
trans_list: gíria
sense:
(taalkunde) informele, soms ruwe taal met veel invloed uit talen van immigranten, gesproken in groepen mensen die elkaar vaak op straat treffen, zoals jongeren, zwervers en boeven


lexentry: nld/strafschop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strafschop
trans_list: pênalti
sense:
(voetbal) directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/streng__noun__1
sense_num: 04
written_rep: streng
trans_list: traço
sense:
stevige (dubbel genaaide) leren riem waarmee een trekdier aan het gareelblok van een wagen is verbonden om deze te kunnen voortbewegen


lexentry: nld/strijkinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkinstrument
trans_list: instrumento de cordas
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die, naast andere speeltechnieken, in trilling worden gebracht door een strijkstok of bijv. het wiel van een draailier


lexentry: nld/strijkplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkplank
trans_list: tábua de passar roupa
sense:
(huishouden) een plankvormig voorwerp, gewoonlijk op een inklapbaar onderstel, bedoeld als ondergrond waarop kleding gestreken kan worden


lexentry: nld/strijkstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkstok
trans_list: arco
sense:
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden


lexentry: nld/strippen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: strippen
trans_list: desencapar
sense:
inergatief het zich ontdoen van alle of een groot deel van de kleding die het lichaam bedekt, vaak met een erotische bijbedoeling


lexentry: nld/stroganoffsaus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroganoffsaus
trans_list: estrogonofe
sense:
(voeding) oorspronkelijk Russische saus bestaande uit ui, champignons, meel, bouillon, smetana (soort zure room) en mosterd


lexentry: nld/strontium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontium
trans_list: estrôncio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/strontje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontje
trans_list: terçol | terçolho
sense:
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper


lexentry: nld/strontvlieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontvlieg
trans_list: esperto
sense:
(tweevleugeligen) Scathophaga stercoraria soort vlieg uit de familie drekvliegen (Scathophagidae) die bij viezigheid en van uitwerpselen leeft


lexentry: nld/stroom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stroom
trans_list: corrente
sense:
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil


lexentry: nld/stroop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroop
trans_list: xarope
sense:
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost


lexentry: nld/stroperij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroperij
trans_list: caça furtiva
sense:
het zich zonder toestemming toe-eigenen van natuurlijke zaken die zich bevinden op of deel uitmaken van een grondgebied waarvan men niet de eigenaar is


lexentry: nld/strotklepje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strotklepje
trans_list: epiglote
sense:
(anatomie) een dun, dekselachtig kraakbeenklepje, bedekt met een slijmvlies, dat zich aan de basis van de tong bevindt


lexentry: nld/struik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struik
trans_list: arbusto
sense:
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden


lexentry: nld/struikhei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struikhei
trans_list: calluna
sense:
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )


lexentry: nld/strychnine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strychnine
trans_list: estricnina
sense:
(plantkunde) zeer vergiftig alkaloïde vooral gewonnen uit de braaknoot (Strychnos nux-vomica ) met de formule: C21H22N2O2


lexentry: nld/studeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: studeren
trans_list: estudar
sense:
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid


lexentry: nld/studie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: studie
trans_list: estudo
sense:
(wetenschap) tijd die men besteedt aan het uitzoeken van een bepaald onderwerp of probleem; onderzoek


lexentry: nld/stuifmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuifmeel
trans_list: pólen
sense:
(plantkunde) poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat


lexentry: nld/stuip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuip
trans_list: abalo
sense:
(medisch) gewoonlijk meervoud: een abnormale (gesynchroniseerde) ontlading van zenuwcellen (neuronen) in de hersenen


lexentry: nld/stuitligging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuitligging
trans_list: apresentação pélvica
sense:
(medisch) een liggingsafwijking bij een zwangerschap waarbij de foetus met de stuit naar beneden ligt


lexentry: nld/stuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuw
trans_list: barragem
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water, van een deel van een rivier of een stuwmeer, pas bij het bereiken van een bepaalde waterhoogte laat wegstromen doordat de dam overstroomt of door het openen van schuiven of deuren


lexentry: nld/stuwdam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuwdam
trans_list: barragem
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water uit de bergen of een rivier blokkeert, zodat het water in een stuwmeer wordt opgestuwd voor de winning van energie in een waterkrachtcentrale.


lexentry: nld/stuwmeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuwmeer
trans_list: represa
sense:
(waterbeheer) een met een stuwdam kunstmatig in standgehouden waterreservoir, dat dient als buffer voor de constante levering van waterkracht aan een energiecentrale


lexentry: nld/stylist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stylist
trans_list: desenhador
sense:
(beroep) iemand die stijladvies geeft aan anderen (mode- of kledingstylist), of die spullen uitkiest en rangschikt volgens een bepaalde stijl (woningstylist)


lexentry: nld/subsidie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: subsidie
trans_list: subvenção
sense:
door de overheid beschikbaar gestelde fondsen bedoeld om een prijs te verlagen of een bepaalde uitgave aantrekkelijker te maken


lexentry: nld/subsidiëren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: subsidiëren
trans_list: subsidiar
sense:
overgankelijk van overheidswege financiële hulp voor een bepaalde activiteit, ver- of aankoop verlenen


lexentry: nld/subwoofer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: subwoofer
trans_list: subwoofer
sense:
een luidspreker die speciaal is ontworpen voor het weergeven van lage tot zeer lage tonen, die vaak ook gevoeld kunnen worden en onder (sub) het bereik liggen van een normale woofer


lexentry: nld/suikerbiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: suikerbiet
trans_list: beterraba sacarina
sense:
(plantkunde) (voeding) Beta saccharifera Beta vulgaris (subsp. vulgaris var. altissima) een biet waaruit bietsuiker gewonnen wordt


lexentry: nld/suikerdiefje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: suikerdiefje
trans_list: cambacica
sense:
(zangvogels) Coereba flaveola een klein zangvogeltje uit de familie van de tangaren (Thraupidae) voorkomend in de tropische delen van de Amerika's dat er om bekend staat dat het gaatjes boort in bloemen om de nectar te stelen


lexentry: nld/suikerriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: suikerriet
trans_list: cana-de-açúcar
sense:
(bloemplanten), (voeding) Saccharum officinale , een rietsoort die verbouwd wordt vanwege zijn suikergehalte en waaruit rietsuiker gewonnen wordt


lexentry: nld/sulfiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sulfiet
trans_list: sulfito
sense:
zouten die het sulfiet-ion SO32- bevatten, ze worden gebruikt als kleurstof en concerveringsmiddel in voedsel


lexentry: nld/superego__noun__1
sense_num: 02
written_rep: superego
trans_list: superego
sense:
(psychologie) sturend deel van de persoonlijkheid dat door opvoeding en socialisatie wordt gevormd en sociale normen en waarden bevat


lexentry: nld/superfecundatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: superfecundatie
trans_list: superfecundação
sense:
(medisch) een dubbele zwangerschap, waarbij twee eitjes op verschillende momenten in eenzelfde ovulatieperiode bevrucht worden


lexentry: nld/supergeleiding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: supergeleiding
trans_list: supercondutividade
sense:
(natuurkunde) de afwezigheid van elektrische weerstand bij extreem lage temperaturen van enkele graden boven het absolute nulpunt (0 graden kelvin)


lexentry: nld/superlijm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: superlijm
trans_list: supercola
sense:
heel sterke kleefstof; kleurloze lijmsoort op basis van cyanoacrylaat, die in enkele seconden een lijmverbinding kan maken


lexentry: nld/sweatshirt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sweatshirt
trans_list: moletom
sense:
(kleding) een van binnen gemoltonneerde katoenen trui met lange mouwen en een hoge ronde of een V-hals


lexentry: nld/symboliseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: symboliseren
trans_list: simbolizar
sense:
overgankelijk een betekenis hebben die verwijst naar, een kenteken zijn vanVaak gezegd van een eenvoudig te herkennen afbeelding of situatie die wordt gebruikt als aanduiding voor iets dat veel ingewikkelder of abstracter is.


lexentry: nld/symbool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: symbool
trans_list: símbolo
sense:
(wetenschap), (natuurkunde), (wiskunde) een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden


lexentry: nld/symposium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: symposium
trans_list: simpósio
sense:
een wetenschappelijke samenkomst waarop verschillende wetenschappers een lezing houden over een bepaald onderwerp


lexentry: nld/syndicalist__noun__1
sense_num: 02
written_rep: syndicalist
trans_list: sindicalista
sense:
(politiek) aanhanger van het syndicalisme (de politiek economische stroming die een zeer groot belang hecht aan vakbonden)


lexentry: nld/synergetisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: synergetisch
trans_list: sinérgico
sense:
zo goed kunnen samengaan of samenwerken dat het geheel beter is of meer waarde heeft dan de afzonderlijke onderdelen bij elkaar opgeteld


lexentry: nld/systeem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeem
trans_list: sistema
sense:
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft


lexentry: nld/systeemanalyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeemanalyse
trans_list: análise de sistemas
sense:
(wetenschap) een interdiscipline tussen informatie en bedrijfskunde, gericht op het analyseren van systemen, voorafgaande aan reorganisatie en of automatisering van bedrijfsprocessen


lexentry: nld/systeemanalyse__noun__1
sense_num: 02
written_rep: systeemanalyse
trans_list: análise de sistemas
sense:
(informatica) een werkwijze om verschijnselen te bestuderen voorafgaande aan de ontwikkeling van informatiesystemen


lexentry: nld/systeemkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeemkunde
trans_list: engenharia de sistemas
sense:
(wetenschap) de tak van wetenschap die het analyseren en ontwerpen van technische en organisatorische systemen bestudeert


lexentry: nld/systeemtheorie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeemtheorie
trans_list: teoria de sistemas
sense:
(wetenschap) methodische verklarende beschrijving van een geheel dat uit onderdelen bestaat die in een blijvende wisselwerking met elkaar en een omgeving staan, zoals die voorkomen in natuur, techniek en maatschappij


lexentry: nld/taaislijmziekte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taaislijmziekte
trans_list: fibrose cística
sense:
een erfelijke aandoening van de exocriene klieren, gekenmerkt door de afscheiding van taai (visceus) slijm (mucus)


lexentry: nld/taal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taal
trans_list: linguagem | língua | idioma
sense:
(taalkunde) systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan


lexentry: nld/taalbarrière__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalbarrière
trans_list: barreira linguística
sense:
(communicatie) (taalkunde) een belemmering in de communicatie, veroorzaakt door het verschil in taal


lexentry: nld/taalgebruik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalgebruik
trans_list: linguagem
sense:
de manier waarop een taal wordt gebruikt b.v. vulgair, informeel, ongemarkeerd, formeel of archaïsch


lexentry: nld/taalhandeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalhandeling
trans_list: ato de fala
sense:
(taalkunde) taaluiting die een daad verricht of een toestand creëert door het feit dat deze wordt uitgesproken onder passende of conventionele omstandigheden, bijv. Ik bied, ik verontschuldig me, ik beloof...


lexentry: nld/taalschat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalschat
trans_list: expressão idiomática
sense:
de hoeveelheid en kwaliteit van de taal die men tot zijn beschikking heeft om zich te uiten of die men kan begrijpen


lexentry: nld/taalzuiveraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalzuiveraar
trans_list: purista
sense:
iemand die probeert een taal vrij te houden van invloeden uit andere talen; iemand die strijdt tegen slordig of foutief taalgebruik; iemand die veranderingen in de taal probeert tegen te houden


lexentry: nld/taart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taart
trans_list: bolo
sense:
(kookkunst) meestal cirkelvormig zoet gebak, vooral voor feestelijke gelegenheden, gemaakt van deeg en afgewerkt met bijvoorbeeld slagroom, vruchten of marsepein


lexentry: nld/taartdiagram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taartdiagram
trans_list: gráfico de pizza
sense:
(statistiek) een grafische weergave in de vorm van een cirkel waarbij de oppervlakte van de taartpunten aangeeft hoe vaak een waarneming voorkomt in een bepaalde groep als percentage van het geheel.


lexentry: nld/tabak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tabak
trans_list: tabaco
sense:
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven


lexentry: nld/taboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taboe
trans_list: tabu
sense:
een binnen de heersende cultuur algemeen aanvaard moreel verbod; iets dat onbespreekbaar of ondenkbaar is


lexentry: nld/tafel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tafel
trans_list: mesa | távola
sense:
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen


lexentry: nld/tafelvoetbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tafelvoetbal
trans_list: totó
sense:
(spel) een spel waarbij op een tafel met opstaande randen, een voetbalwedstrijd wordt gespeeld met twee partijen van elf houten of kunststof pionnen die met ijzeren stangen aan de zijkanten van de tafel zijn verbonden


lexentry: nld/tafelwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tafelwijn
trans_list: vinho de mesa
sense:
(drinken) een meestal goedkope wijn zonder specifieke afkomst, die aangenaam bij een doordeweekse maaltijd wordt gedronken


lexentry: nld/taggen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: taggen
trans_list: marcar
sense:
overgankelijk voorzien van een trefwoord, etiket e,.d.; (bij uitbreiding) indelen bij een bepaalde groep


lexentry: nld/tahin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tahin
trans_list: tahine
sense:
(voeding) een soort van pasta, gemaakt van gemalen sesamzaad met toevoeging van o.a. citrussap, knoflook, peterselie en zeezout


lexentry: nld/taifoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taifoen
trans_list: tufão
sense:
(meteorologie) een hevige wervelstorm in de Chinese Zee en de Stille Oceaan die ontstaat uit een tropische depressie


lexentry: nld/talreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: talreep
trans_list: ruga
sense:
(scheepvaart) een touw dat bij wijze van want- of stagspanner, enkele malen door de ogen van een stag en putting is gehaald en vastgezet


lexentry: nld/tamboerijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tamboerijn
trans_list: pandeiro
sense:
(muziekinstrument) eenvoudig slaginstrument bestaande uit een hoepel die met een vel bespannen is en waaraan enkele belletjes bevestigd zijn


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tand
trans_list: dente
sense:
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tand
trans_list: dente
sense:
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen


lexentry: nld/tandarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandarts
trans_list: dentista
sense:
(beroep) (tandheelkunde) medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde


lexentry: nld/tandvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandvlees
trans_list: gengiva
sense:
(tandheelkunde) stevig, met slijmvlies bedekt bindweefsel dat de tandkassen in het kaakbeen omhult en de tandhalzen omgeeft


lexentry: nld/tang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tang
trans_list: tenaz | alicate
sense:
(gereedschap) een uit twee delen opgebouwd gereedschap waarvan de beide delen op een punt aan elkaar vastzitten en die gedraaid kunnen worden om dingen vast te houden of te knippen


lexentry: nld/tankauto__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tankauto
trans_list: caminhão-tanque
sense:
(verkeer) vrachtwagen met een cilindervormige laadruimte voor het transport van vloeistof of korrels


lexentry: nld/tantaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tantaal
trans_list: tantálio | tântalo
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal


lexentry: nld/tapir__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tapir
trans_list: anta
sense:
(onevenhoevigen) hoefdier, zo groot als een ezel en met een kleine beweeglijke slurf dat voorkomt in Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië; naam voor soorten uit de familie Tapiridae


lexentry: nld/tarwe__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tarwe
trans_list: trigo
sense:
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta 
(wikidata: tarwe )


lexentry: nld/tarwezemelen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tarwezemelen
trans_list: farelo de trigo
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van tarwe Triticum 
(wikidata: tarwezemelen )


lexentry: nld/taster__noun__1
sense_num: 02
written_rep: taster
trans_list: antena
sense:
(biologie) een zintuiglijk orgaan van insecten, waarmee informatieve signalen uit de omgeving kunnen worden waargenomen


lexentry: nld/taster__noun__1
sense_num: 03
written_rep: taster
trans_list: sensor
sense:
(techniek) een instrument dat geschikt is om een signaal op te wekken met informatie over een spoor, lijn of oppervlak waarover het wordt bewogen, of over de omgeving waarin het zich bevindt


lexentry: nld/taugé__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taugé
trans_list: broto de feijão
sense:
(voeding) scheuten van de ontkiemde mungboon of katjang idjo Vigna radiata (dus NIET van de sojaboon) 
(wikidata: taugé )


lexentry: nld/taxi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taxi
trans_list: táxi
sense:
(verkeer) een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen


lexentry: nld/tayra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tayra
trans_list: irara
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Eira barbara , een Amerikaanse marterachtige en de enige vertegenwoordiger van het geslacht Eira De wetenschappelijke naam van de soort werd als Mustela barbara in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.


lexentry: nld/teak__noun__2
sense_num: 01
written_rep: teak
trans_list: teca
sense:
(materiaalkunde) kostbaar tropisch hardhout gemaakt van Tectona grandis dat ook zonder onderhoud goed bestand is tegen weer en wind


lexentry: nld/teaser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: teaser
trans_list: prévia
sense:
(economie) reclameboodschap waarmee men iemand probeert nieuwsgierig te maken naar het gehele product door een deel ervan te onthullen


lexentry: nld/technetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: technetium
trans_list: tecnécio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/technicus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: technicus
trans_list: técnico
sense:
(beroep) iemand die zich door middel van studie of ervaring techniek eigen heeft gemaakt en die techniek kan toepassen


lexentry: nld/teeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: teeuw
trans_list: tigreão
sense:
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjestijger en een vrouwtjesleeuw (Panthera tigris x leo)


lexentry: nld/tegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tegel
trans_list: azulejo
sense:
(bouwkunde) een rechthoekig stenen voorwerp dat meestal wordt gebruikt voor het bedekken van oppervlakten


lexentry: nld/tegenbrassen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tegenbrassen
trans_list: bracear por sotavento
sense:
inergatief (scheepvaart), zodanig brassen dat de wind van voor in de zeilen valt en het schip geen vaart meer maakt


lexentry: nld/tekenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tekenaar
trans_list: desenhista
sense:
(beroep) iemand die beroepsmatig afbeeldingen maakt door lijnen op papier of een andere ondergrond te zetten


lexentry: nld/tekstbericht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tekstbericht
trans_list: SMS
sense:
boodschap verstuurd via het mobiele telefoonnetwerk die niet bestaat uit gesproken woorden maar uit getypte tekst


lexentry: nld/tekstschrijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tekstschrijver
trans_list: redator
sense:
(beroep) een schrijver van teksten van diverse aard, zoals muziek, proza, theaterstukken of cabaretvoorstellingen maar ook van teksten voor derden die bedoeld zijn als voorlichting of reclame


lexentry: nld/telecommunicatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telecommunicatie
trans_list: telecomunicação
sense:
(elektronica) (informatica) (communicatie) de elektronische technologie en haar toepassing die communicatie over grote afstanden mogelijk maakt d.m.v. computers verbonden via netwerken


lexentry: nld/telefoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoon
trans_list: telefone
sense:
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel


lexentry: nld/telefoonboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoonboek
trans_list: lista telefônica
sense:
(telecommunicatie) is een boek met een grote verzameling telefoonnummers gerangschikt op naam en woonplaats


lexentry: nld/telefoonnummer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoonnummer
trans_list: número de telefone
sense:
(telecommunicatie) een uniek nummer toegewezen aan een telefoonaansluiting, waarmee naar deze aansluiting gebeld kan worden


lexentry: nld/telescoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telescoop
trans_list: telescópio
sense:
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden


lexentry: nld/televisieomroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: televisieomroep
trans_list: televisão
sense:
(telecommunicatie) het vanuit een centraal punt (studio) via de ether of kabel openbaar verspreiden van berichten in beeld en geluid, volgens een bekendgemaakt programma of formule


lexentry: nld/tellurium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tellurium
trans_list: telúrio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde


lexentry: nld/telmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telmachine
trans_list: calculador
sense:
een machine waarmee men een speciaal soort voorwerp kan tellen, machine die kan optellen en aftrekken


lexentry: nld/tenlastelegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tenlastelegging
trans_list: assaltar
sense:
(juridisch) in het strafrecht het onderdeel van de dagvaarding waarin de openbaar aanklager een exacte, juridische beschrijving van een bepaalde gedraging van de verdachte geeft


lexentry: nld/tennisarm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tennisarm
trans_list: cotovelo de tenista
sense:
(medisch) pijnlijke afwijkingen aan de buitenzijde van de elleboog, waarbij vooral strekbewegingen in pols, hand en vingers pijnlijk zijn


lexentry: nld/tent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tent
trans_list: barraca | tenda
sense:
(kamperen) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient


lexentry: nld/tepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tepel
trans_list: mamilo
sense:
(anatomie) een gepigmenteerd knopvormig uitsteeksel op de borst van de mens. Bij de vrouwen komt tijdens het zogen uit de tepels de melk voor de baby. Bij de man is de tepel een rudimentair lichaamsdeel


lexentry: nld/terbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terbium
trans_list: térbio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide


lexentry: nld/tering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tering
trans_list: tuberculose
sense:
(geschiedenis), (medisch) verzamelnaam voor ziektes waarbij de patiënt wegkwijnt, zoals tuberculose en kanker die vaak een dodelijke afloop hadden, later vooral nog gebruikt als onderdeel van een verwensing


lexentry: nld/terrorisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorisme
trans_list: terrorismo
sense:
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk


lexentry: nld/terrorist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorist
trans_list: terrorista
sense:
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel


lexentry: nld/terts__noun__1
sense_num: 02
written_rep: terts
trans_list: terça
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de derde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/terugvorming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terugvorming
trans_list: derivação regressiva
sense:
(taalkunde) ontstaan van een nieuw woord doordat een bestaand woord van een vermeend voorvoegsel, achtervoegsel of uitgang wordt ontdaan wanneer het ten onrechte als een afgeleide vorm wordt beschouwd


lexentry: nld/testament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: testament
trans_list: testamento
sense:
(juridisch) notariële of onderhandse akte met persoonlijke, eenzijdig herroepbare verklaring(en), de uiterste wilsbeschikkingen, waarin een erflater bij leven bepaalt wat er na overlijden met zijn nalatenschap gebeurt, het wettelijke begrip is uiterste wil


lexentry: nld/testkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: testkaart
trans_list: mira técnica
sense:
een bedrukte kaart waarmee je een test kunt uitvoeren, met name een kaart waarmee je de gezichtsscherpte kunt bepalen


lexentry: nld/thallium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thallium
trans_list: tálio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/theedoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theedoek
trans_list: pano de limpeza
sense:
(huishouden) katoenen of linnen doek, m.n. gebruikt om serviesgoed, bestek, pannen e.d. mee af te drogen


lexentry: nld/theepot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theepot
trans_list: bule
sense:
(huishouden) kan met deksel en schenktuit waarin een warme drank wordt bereid door bladeren, vaak in gedroogde en gemalen vorm, in heet water te laten trekken


lexentry: nld/theocratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theocratie
trans_list: teocracia
sense:
(politiek) (religie) staatsvorm die gebaseerd is op goddelijke (Grieks: θεος) macht (Grieks: κρατος)


lexentry: nld/theoretisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: theoretisch
trans_list: teórico
sense:
wat niet perse in de werkelijkheid voorkomt, m.b.t. feiten en wetten berustende wetenschappelijke kennis die niet proefondervindelijk aan de praktijk is getoetst


lexentry: nld/theremin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theremin
trans_list: teremim
sense:
(muziekinstrument) elektronisch muziekinstrument waarbij sterkte en toonhoogte van een oscillator door handbewegingen tussen twee antennes wordt beïnvloed


lexentry: nld/thermiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thermiet
trans_list: termite
sense:
(scheikunde) een poedermengsel van een onedel metaal, gewoonlijk aluminium, en een oxide van een edeler metaal, vaak ijzer of koper


lexentry: nld/thermos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thermos
trans_list: garrafa térmica
sense:
verkorting van thermosfles of thermoskan, een kan of fles waarin warme vloeistoffen warm kunnen blijven en koude vloeistoffen koud


lexentry: nld/thesaurus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thesaurus
trans_list: tesauro | thesaurus
sense:
een systematisch georganiseerde verzameling van begrippen uit een taal die zo is opgezet dat men eenvoudig een overzicht kan krijgen van woorden die soortgelijke betekenissen hebben


lexentry: nld/thiofeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thiofeen
trans_list: tiofeno
sense:
(scheikunde) (C4H4S) een organische verbinding die bestaat uit een aromatische ring van vier koolstofatomen en een zwavelatoom


lexentry: nld/thorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thorium
trans_list: tório
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/thuisbioscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thuisbioscoop
trans_list: home cinema
sense:
(media) verwijst naar een entertainment-opstelling die tracht in een huiskamer de sfeer en ervaring van een echte bioscoop na te bootsen


lexentry: nld/thulium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thulium
trans_list: túlio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/thyroïde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thyroïde
trans_list: tireoide
sense:
een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/tienvoud__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tienvoud
trans_list: décuplo
sense:
een getal dat bij delen door tien een resultaat oplevert zonder dat er een rest is, een getal dat eindigt op een 0


lexentry: nld/tijdslot__noun__2
sense_num: 01
written_rep: tijdslot
trans_list: encaixe na agenda
sense:
afgebakende periode waarbinnen men recht op iets heeft, zoals toegang tot een tentoonstelling of zendtijd in een reclameblok


lexentry: nld/tijdspad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijdspad
trans_list: trajectória
sense:
planning waarbij men aangeeft wanneer men van plan is wat te doen en wanneer welke resultaten behaalt dienen te worden


lexentry: nld/tijdsverschil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijdsverschil
trans_list: atraso
sense:
het verschil in tijd van de dag dat er is tussen twee plaatsen die in verschillende tijdzones liggen


lexentry: nld/tijger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijger
trans_list: tigre
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen


lexentry: nld/tijgerkat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijgerkat
trans_list: gato-do-mato-pequeno
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus tigrinus , een klein katachtig zoogdier dat samen met de ocelot, de margay, de Geoffroy-kat en de nachtkat tot de groep van de pardelkatten behoort en leeft in Latijns-Amerika.De lengte van kop en romp is 45 - 69 cm, de staart is 25-33 cm lang en het gewicht is 1,5 - 3 kg.


lexentry: nld/tijm__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tijm
trans_list: tomilho | timo
sense:
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden 
(wikidata: tijm )


lexentry: nld/tikfout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tikfout
trans_list: erro de datilografia
sense:
typefout, typo, verkeerde letters aanslaan bij tikken het gaat dus niet over spellingsfouten en grammaticale fouten


lexentry: nld/tilapia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tilapia
trans_list: tilápia
sense:
(visserij) (voeding) benaming voor Afrikaanse zoetwatervissen uit de geslachten Oreochromis , Sarotherodon en Tilapia , die veel worden gekweekt


lexentry: nld/timmeraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: timmeraar
trans_list: carpinteira
sense:
(beroep), (neologisme) iemand die zich beroepsmatig vooral met houtbewerking bezighoudt; timmerman of timmervrouw


lexentry: nld/tin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tin
trans_list: estanho
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/tinne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tinne
trans_list: merlão
sense:
(verouderd) elk van de stukjes onderbroken muur bovenaan een getande wand van een gebouw of vestingwerk, historisch bedoeld als beschutting voor verdedigers die de onderbrekingen konden gebruiken om de aanvallers te beschieten


lexentry: nld/tirannie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tirannie
trans_list: tirania
sense:
(politiek) onrechtmatige heerschappij, gekenmerkt door willekeur en geweld; de verbasterde vorm van een monarchie


lexentry: nld/tiranniseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tiranniseren
trans_list: aterrorizar
sense:
op een vervelende manier de baas spelen of overheersen zoals gebruikelijk is bij een tiran of despoot


lexentry: nld/titanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titanium
trans_list: titânio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/titularis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titularis
trans_list: funcionária
sense:
iemand met een bepaald ambt en daardoor de daarbij behorende titels mag voeren, iemand met een vaste aanstelling


lexentry: nld/toeloop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toeloop
trans_list: assiduidade
sense:
stroom van mensen naar een bepaald punt, vaak in de betekenis: komst van een groot aantal belangstellenden


lexentry: nld/toerusten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: toerusten
trans_list: equipar
sense:
overgankelijk (militair), (scheepvaart) één of meer personen, vaar- of voertuigen e.d. voorzien van de benodigdheden voor een taak, expeditie of reis


lexentry: nld/toerusting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toerusting
trans_list: equipagem
sense:
(militair), (scheepvaart) de beschikbaar gestelde voer-, vlieg- of vaartuigen, bewapening, gereedschappen en hulpmiddelen, om een taak uit te voeren


lexentry: nld/toets__noun__1
sense_num: 03
written_rep: toets
trans_list: tecla
sense:
een knop op het bedieningspaneel van een schrijfmachine of computer die het mogelijk maakt een symbool in te typen


lexentry: nld/toetsaanslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toetsaanslag
trans_list: contato
sense:
het indrukken van een toets van een toetsenbord op een muziekinstrument, tekstverwerker-, rekenmachine-, computertoetsenbord etc.


lexentry: nld/toetsinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toetsinstrument
trans_list: instrumento de teclas
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument dat is voorzien van een of meer toetsenborden om de gewenste tonen tot klinken te brengen


lexentry: nld/toilet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toilet
trans_list: vaso sanitário
sense:
(sanitair) een plaats waar men kan urineren en zich kan ontlasten, meestal een kleine gesloten ruimte met een toiletpot


lexentry: nld/toilet__noun__1
sense_num: 03
written_rep: toilet
trans_list: asseio
sense:
(huishouden) persoonlijke verzorging zoals het zich netjes kleden en opmaken, m.n. van vrouwen gezegd


lexentry: nld/tolunie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tolunie
trans_list: união aduaneira
sense:
groep landen die bij in- en uitvoer onderling geen tarieven heffen en bij andere landen een gemeenschappelijk vastgesteld tarief toepassen


lexentry: nld/tomaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tomaat
trans_list: tomate
sense:
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd


lexentry: nld/toneeldecor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toneeldecor
trans_list: decoração
sense:
de achtergrond van een podium waardoor men de illusie opwekt van de plaats waar het toneelstuk zich afspeelt; achtergrond van een toneel


lexentry: nld/tonica__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tonica
trans_list: tónica
sense:
(muziek) het centrale akkoord (drieklank) van grondtoon, derde toon en vijfde toon van een toonladder


lexentry: nld/tonijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tonijn
trans_list: atum
sense:
(straalvinnigen) benaming voor snelle oceaanvissen uit het geslacht Thunnus , gewild als consumptievis


lexentry: nld/tonnage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tonnage
trans_list: tonelagem
sense:
het laadvermogen van een schip als inhoudsmaat, een maat die onrechtstreeks verbonden is met de kubieke meter (inhoudsmaat van ongeveer 100 kubieke voet / 2,8 m3)


lexentry: nld/toom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toom
trans_list: rédea
sense:
(paardrijden) riem of koord waarmee men een rij- of trekdier bestuurt, zowel gebruikt voor elke riem afzonderlijk, als voor beide samen.


lexentry: nld/toon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toon
trans_list: tom
sense:
(muziek), (natuurkunde) een geluid met een bepaalde herkenbare hoogte, een trilling met een frequentie


lexentry: nld/toonkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toonkunst
trans_list: música
sense:
(muziek) in algemene zin muziek, een vorm van kunst waarin gevoelens bij de luisteraar worden aangesproken door middel van een betekenisvolle opeenvolging van geluiden


lexentry: nld/topkam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: topkam
trans_list: bagos
sense:
(muziek) (gitaar) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/topzadel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: topzadel
trans_list: bagos
sense:
(muziek) (strijkinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/torenvalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torenvalk
trans_list: peneireiro-vulgar
sense:
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus


lexentry: nld/torpedojager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torpedojager
trans_list: contratorpedeiro
sense:
(militair) snel en wendbaar oorlogsschip, dat bedoeld is voor het escorteren van grotere schepen in een vloot of gevechtseenheid en daarbij weerstand moet leveren tegen kleinere, maar krachtige aanvallers met korte-afstandsgeschut (oorspronkelijk torpedoboten, maar later ook onderzeeboten en vliegtuigen)


lexentry: nld/total_loss__noun__1
sense_num: 02
written_rep: total loss
trans_list: perda total
sense:
(juridisch) (transport) geval waarin beschadiging van een voertuig zo ernstig is dat het economisch niet meer verantwoord is te repareren


lexentry: nld/totalitair__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: totalitair
trans_list: totalitário
sense:
(politiek) waarbij alles ondergeschikt is aan de staat, die meestal als dictatuur is ingericht, en de politiek de gehele samenleving tot in de diepste geledingen doordringt


lexentry: nld/toverboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toverboek
trans_list: grimório
sense:
magisch handboek met diverse recepten om bepaalde kwalen te genezen, demonen te bezweren of op te roepen (theürgie), talismannen en amuletten te maken, en voor het uitspreken of verwijderen van vervloekingen


lexentry: nld/toverformule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toverformule
trans_list: breve período
sense:
een zin (spreuk) waarmee, als deze wordt uitgesproken, men op bovennatuurlijke wijze iets kan bewerkstelligen


lexentry: nld/traagheid__noun__1
sense_num: 02
written_rep: traagheid
trans_list: inércia
sense:
(natuurkunde) ook inertie genoemd, de naam voor het verschijnsel dat er een kracht nodig is om een voorwerp een andere snelheid of richting te geven


lexentry: nld/tractor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tractor
trans_list: trator | tractor
sense:
(techniek), (verkeer) motorvoertuig dat dient tot het voorttrekken van landbouwwerktuigen, machines enz


lexentry: nld/trafo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trafo
trans_list: transformador
sense:
verkorting voor transformator een elektrisch apparaat dat dient om een wisselspanning om te zetten in een wisselspanning met een andere spanning


lexentry: nld/trainee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trainee
trans_list: aprendiz
sense:
betaalde kracht die verschillende stages loopt in een groot bedrijf om later een leidinggevende functie te kunnen vervullen


lexentry: nld/trainster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trainster
trans_list: treinador
sense:
(beroep) (sport) een vrouw die sporters adviseert en begeleidt tijdens het oefenen en de wedstrijden


lexentry: nld/trait-d'union__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trait-d'union
trans_list: hífen
sense:
(leesteken) het teken, een liggend streepje, dat wordt geplaatst tussen delen van een samengesteld woord, om aan te geven dat die delen een geheel vormen


lexentry: nld/tranendal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tranendal
trans_list: vale de lágrimas
sense:
plek van enorm verdriet, in christelijke opvatting: het aardse bestaan in tegenstelling tot het hemelse


lexentry: nld/transliteratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: transliteratie
trans_list: transliteração
sense:
de conversie waarbij het schrift van een taal zo eenduidig mogelijk wordt omgezet naar een ander schrift


lexentry: nld/transmissie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: transmissie
trans_list: transmissão
sense:
(werktuigbouwkunde) constructie waarmee de beweging van een aandrijvend onderdeel wordt overgebracht naar een aangedreven onderdeel, zodat de gewenste richting, snelheid en kracht van de beweging van dit aangedreven onderdeel zo efficiënt mogelijk bereikt wordt


lexentry: nld/transplantatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: transplantatie
trans_list: transplante
sense:
(medisch) het overbrengen van (levend) weefsel naar een andere plaats die zowel in hetzelfde lichaam als in een ander lichaam van een mens, dier of plant kan zijn


lexentry: nld/transplanteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: transplanteren
trans_list: transplantar
sense:
overgankelijk, (medisch) de overzetting van biologisch materiaal naar een andere plaats in het lichaam, of naar een ander lichaam


lexentry: nld/transponder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: transponder
trans_list: transponder
sense:
(elektrotechniek) een elektronisch apparaat dat een boodschap uitzendt als antwoord op een ontvangen boodschap


lexentry: nld/trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trap
trans_list: escada
sense:
(bouwkunde) verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen, bestaande uit een reeks treden die zich (schuin) boven elkaar bevinden


lexentry: nld/trapas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trapas
trans_list: cambota
sense:
(techniek) deel van een fiets waaraan de trappers zijn bevestigd d.m.v. de cranks en het voorste kettingblad


lexentry: nld/trappen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: trappen
trans_list: chutar
sense:
overgankelijk met een krachtige beweging van de voet raken of verplaatsen#overgankelijk met een krachtige beweging van de voet het pedaal van een fiets bewegen


lexentry: nld/trein__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trein
trans_list: trem | comboio
sense:
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: trekken
trans_list: tirar
sense:
overgankelijk voor het zwaartepunt van een voorwerp een kracht uitoefenen in een richting die ervan wegvoert


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 05
written_rep: trekken
trans_list: puxar | tirar | atirar | disparar | sacar
sense:
overgankelijk bestanddelen uit plantaardig of dierlijk weefsel door onderdompeling in heet water daarin overbrengen


lexentry: nld/trekker__noun__1
sense_num: 05
written_rep: trekker
trans_list: trator
sense:
(persoon) iemand die een trektocht maakt, vaak voor een wat langere periode (met bijv. het doel zich uiteindelijk op een verafgelegen plek te vestigen)


lexentry: nld/trekpen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trekpen
trans_list: tira-linhas
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) tekengereedschap voor het maken van strakke lijnen langs een liniaal met oostindische inkt


lexentry: nld/treksprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: treksprinkhaan
trans_list: gafanhoto
sense:
(rechtvleugeligen) benaming voor sprinkhanen die normaal gesproken solitair leven, maar onder bepaalde omstandigheden grote zwermen vormen


lexentry: nld/trekvaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trekvaart
trans_list: canal
sense:
(scheepvaart) een oorspronkelijk voor vervoer per trekschuit gegraven kanaal met bij behorende voorzieningen als jaagpaden en rolpalen


lexentry: nld/trekzak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trekzak
trans_list: grelo
sense:
(muziekinstrument) een instrument met een blaasbalg die een wisseltonig stelsel doorslaande tongen bedient in diatonische stemming


lexentry: nld/trema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trema
trans_list: trema | diérese
sense:
(taalkunde) diakritisch teken in de vorm van twee puntjes dat geplaatst wordt op een klinker om aan te geven dat met deze letter een nieuwe lettergreep begint


lexentry: nld/treurwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: treurwilg
trans_list: salgueiro-chorão | chorão
sense:
(bloemplanten) Salix babylonica een boom met dunne neerhangende takken uit de wilgenfamilie (Salicaceae )


lexentry: nld/trial__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trial
trans_list: ensaio
sense:
(sport) behendigheidswedstrijd waarin de deelnemers met hun voertuig een parkoers met allerlei hindernissen moeten afleggen


lexentry: nld/trialoog__noun__1
sense_num: 02
written_rep: trialoog
trans_list: triálogo
sense:
(regering) (Europese Unie) overlegprocedure, in het wetgevend proces, tussen Parlement, Commissie en Raad


lexentry: nld/trimaran__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trimaran
trans_list: trimaran
sense:
(scheepvaart) vaartuig bestaande uit drie parallelle rompdelen, die boven de waterlijn verbonden zijn


lexentry: nld/trombone__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trombone
trans_list: trombone
sense:
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument waarbij de toonhoogte door middel van spanning van de lippen en een schuif wordt geregeld


lexentry: nld/trompetvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trompetvogel
trans_list: jacamim-de-costas-cinzas
sense:
(kraanvogelachtigen) Psophia crepitans een vogel uit de familie van de trompetvogels die onder andere in de bergbossen van Suriname voorkomt


lexentry: nld/trotskisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trotskisme
trans_list: trotskismo
sense:
(politiek) stroming binnen het leninisme, die Stalins politiek te weinig marxistisch vindt en een minder autoritaire en meer internationalistische benadering voorstaat


lexentry: nld/troubadour__noun__1
sense_num: 01
written_rep: troubadour
trans_list: trovador
sense:
(middeleeuwen), (muziek), (dichtkunst), (beroep) een langs kastelen en vorstenhoven in het middeleeuwse Zuid-Frankrijk, rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/troubadour__noun__1
sense_num: 02
written_rep: troubadour
trans_list: trovador
sense:
(muziek), (historisch) een langs herbergen, jaarmarkten rondtrekkend artiest, muzikant, zanger van liedjes en komediant


lexentry: nld/trouwbreuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trouwbreuk
trans_list: adultério
sense:
de belofte van huwelijkstrouw niet nakomen door een seksuele relatie aan te knopen met iemand anders


lexentry: nld/trui__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trui
trans_list: suéter | pulôver
sense:
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met mouwen, gemaakt van rekbaar weefsel zodat het over het hoofd kan worden aangetrokken


lexentry: nld/tuberculose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tuberculose
trans_list: tuberculosis
sense:
(medisch) een ziekte veroorzaakt door de tuberkelbacterie (Mycobacterium tuberculosis) waarbij tuberkels worden gevormd


lexentry: nld/tuchtigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tuchtigen
trans_list: disciplinar
sense:
straffen van een persoon die zich niet aan de geldende regels heeft gehouden met als uitdrukkelijk doel deze persoon op te voeden


lexentry: nld/tuig__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuig
trans_list: aparelhagem
sense:
(techniek) machine of gebruiksklare constructie, die is ingericht om een activiteit of bezigheid te verrichten of eenvoudiger te maken: rijden, spelen, varen enz.


lexentry: nld/tuig__noun__1
sense_num: 05
written_rep: tuig
trans_list: aparelhagem
sense:
(scheepvaart) de verzamelnaam voor alle zeilen, staand (vast) en lopend (beweegbaar) want, het touwwerk en de rondhouten die nodig zijn om een schip voort te bewegen en om een schip te laten ankeren


lexentry: nld/tuinbouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tuinbouw
trans_list: horticultura
sense:
(landbouw) vorm van gewassenkwekerij die zich specifiek toelegt op het intensief wijze telen van groenten, bloemen, planten, bomen, bollen of zaden


lexentry: nld/tuindorp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tuindorp
trans_list: cidade-jardim
sense:
een wijk van een stad met laagbouwhuizen en relatief veel groen voorzieningen gebouwd voor arbeiders


lexentry: nld/tuinkers__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuinkers
trans_list: agrião-de-horta | agrião-mouro | mastruço
sense:
(voeding) eetbaar kruid Lepidum sativum Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.


lexentry: nld/tussenlanding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tussenlanding
trans_list: parada
sense:
bij een vliegreis: een landing vóórdat men de eindbestemming heeft bereikt, waarna men weer verder vliegt, de passagiers stappen niet uit en het vluchtnummer blijft hetzelfde


lexentry: nld/tussenspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tussenspel
trans_list: interlúdio
sense:
(muziek) de dans, toneel of muziek ter overbrugging van twee onderdelen van een theaterstuk, opera, ballet etc.


lexentry: nld/twaalftoonstechniek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: twaalftoonstechniek
trans_list: dodecafonismo
sense:
(muziek) een compositietechniek waarbij uitgegaan wordt van twaalf gelijkwaardige tonen binnen een octaaf


lexentry: nld/tweede_naamval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tweede naamval
trans_list: caso genitivo
sense:
(taalkunde), (grammatica) buigingsvorm van een naamwoord als dat in een zin een bezitter, oorsprong of hoeveelheid aangeeft


lexentry: nld/tweesnijdend_zwaard__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tweesnijdend zwaard
trans_list: faca de dois gumes
sense:
(figuurlijk) iets met belangrijke, duidelijke voordelen maar met minstens even belangrijke, vaak minder duidelijke nadelen


lexentry: nld/tweeterm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tweeterm
trans_list: binomial
sense:
(wiskunde) een uitdrukking, bestaande uit twee eentermen, die gescheiden worden door het optelteken (+) of aftrekteken (-)


lexentry: nld/typefout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: typefout
trans_list: erro de impressão
sense:
tikfout, typo, verkeerde letters aanslaan bij typen het gaat dus niet over spellingsfouten en grammaticale fouten


lexentry: nld/typografie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: typografie
trans_list: tipografia
sense:
(typografie) de esthetisch-technische vormgeving van een boek of ander drukwerk, waaronder o.a. de keuze van lettertypen, regelafstand en witruimte


lexentry: nld/uil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uil
trans_list: coruja | mocho
sense:
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae


lexentry: nld/uitbesteding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitbesteding
trans_list: externalização | terceirização
sense:
(bedrijfskunde) de uitvoering van een proces als gevolg van een strategische keuze door een organisatie, om één of meer bedrijfsactiviteiten uit te besteden aan een dienstverlenende onderneming of toeleverancier


lexentry: nld/uitdrukking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: uitdrukking
trans_list: expressão
sense:
het geheel van menselijke expressie van de innerlijke beleving (o.a. gelaatsuitdrukking, intonatie van het stemgeluid e.d.)


lexentry: nld/uiteenvallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uiteenvallen
trans_list: cair aos pedaços
sense:
ergatief het in stukken verdeeld raken van een groter geheel en daardoor niet meer kunnen functioneren


lexentry: nld/uitkopen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitkopen
trans_list: comprar a liberdade
sense:
overgankelijk door geld afkopen, iemand geld betalen om daardoor bepaalde rechten te verwerven of van bepaalde verplichtingen ontslagen te zijn, bijvoorbeeld als aandeelhouder iemands rechten als deelhebber afkopen


lexentry: nld/uitlokking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitlokking
trans_list: provocação
sense:
een poging om iemand iets te laten zeggen of doen dat eigenlijk verboden is of iemand eigenlijk niet zou willen zeggen of doen


lexentry: nld/uitloven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitloven
trans_list: edital
sense:
in het openbaar beloven iemand een beloning te geven die iets doet of wint / een prijs ter beschikking stellen


lexentry: nld/uitputtingsoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitputtingsoorlog
trans_list: guerra de desgaste
sense:
(militair) vorm van oorlog of oorlogsvoering waarbij men de tegenpartij tracht uit te putten die wordt toegepast als er geen mogelijkheid meer is om de vijand snel te verslaan


lexentry: nld/uitroepteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitroepteken
trans_list: ponto de exclamação
sense:
(taalkunde) !, een leesteken dat uitdrukt dat de zin een uitroep, bevel of uitdrukking van verbazing is.


lexentry: nld/uitruil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitruil
trans_list: swap
sense:
het ruilen van iets wat men eigenlijk niet wenst kwijt te raken voor iets dat men nog liever wil hebben


lexentry: nld/uitruil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitruil
trans_list: swap
sense:
bij verzekeringen dat men kan kiezen voor een eerder ingaand pensioen met een lagere uitkering of een later ingaand pensioen met een hogere uitkering of een deel kan omzetten in een partner pensioen


lexentry: nld/uitrusting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitrusting
trans_list: equipagem
sense:
een gespecialiseerde sport- of werkkledingset met beschermstukken voor lichaamsdelen, zoals een helm, masker, vest of scheenbeschermer. Gebruikt bij sporten door bijvoorbeeld een keeper (bij voetbal zijn er keepershandschoenen), iedere ijshockeyspeler (zie ijshockeyuitrusting), of bij ordehandhaving zoals de oproerpolitie (die bijvoorbeeld een wapenstok of oproerschild gebruikt)


lexentry: nld/uitschuiven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: uitschuiven
trans_list: adiar
sense:
overgankelijk (een onaangename taak of een probleem) uitstellen, zodat je je daar niet onmiddelijk over moet buigen (+ voor zich)


lexentry: nld/uitslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitslag
trans_list: resultado
sense:
(sport) (spel) afloop (van een wedstrijd), resultaat (van een onderzoek, een examen of een raadpleging)


lexentry: nld/uitstallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitstallen
trans_list: demonstração
sense:
iets duidelijk zichtbaar tentoonstellen voor anderen, vaak met als doel het tentoongestelde te verkopen


lexentry: nld/uitsterven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitsterven
trans_list: cair bem em
sense:
ergatief het proces waarbij alle individuen van een soort de dood vinden en er een eind komt aan het bestaan van de soort


lexentry: nld/uitstrijkje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitstrijkje
trans_list: prova
sense:
dim. tant.
 (medisch) biologisch materiaal van de baarmoedermond dat op een objectglaasje wordt uitgesmeerd voor microscopisch onderzoek


lexentry: nld/uittellen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: uittellen
trans_list: enumerar
sense:
(sport) tellen hoelang een bokser op de grond blijft liggen, als dit te lang duurt heeft de andere bokser de wedstrijd gewonnen


lexentry: nld/uitteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitteren
trans_list: atrofiar
sense:
vooral van mensen en dieren door ziekte en gebrek langzaam zwakker en magerder worden totdat men dood gaat


lexentry: nld/uittrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uittrap
trans_list: pontapé de baliza
sense:
(voetbal) spelhervatting waarbij de verdedigende partij de bal door middel van een schot weer in het spel brengt als de aanvallende partij de bal over de achterlijn heeft gebracht


lexentry: nld/uitvoering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitvoering
trans_list: representação
sense:
(toneel), (muziek) het voor een publiek ten uitvoer brengen van een bepaald toneel- of muziekstuk; optreden, opvoering, presentatie, voorstelling


lexentry: nld/uitzenden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: uitzenden
trans_list: transmitir
sense:
overgankelijk informatie, bijvoorbeeld in de vorm van een televisieprogramma op afstand toegankelijk maken


lexentry: nld/ultramarijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ultramarijn
trans_list: transfretano
sense:
blauwe verfstof, blauw pigment dat van nature wordt aangetroffen in het mineraal lazuriet, maar al twee eeuwen ook synthetisch vervaardigd wordt en daardoor wijdverbreide toepassing vindt


lexentry: nld/ultraviolet__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ultraviolet
trans_list: ultravioleta
sense:
(natuurkunde) van elektromagnetische straling, net buiten het gebied van het spectrum dat met het menselijk oog zichtbaar is


lexentry: nld/umlaut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: umlaut
trans_list: trema
sense:
(taalkunde) een trema dat in onder andere het Duits gebruikt wordt om aan te geven dat een klinker om grammaticale redenen een andere klank gekregen heeft


lexentry: nld/umlaut__noun__1
sense_num: 02
written_rep: umlaut
trans_list: metafonia
sense:
(taalkunde) een vorm van klinkerharmonie waarbij een klinker in de ene lettergreep veranderd wordt door een klinker in de volgende


lexentry: nld/unciaal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: unciaal
trans_list: uncial
sense:
[van een letter of schrift] in de vorm van klassieke hoofdletters, maar daarvan onderscheiden door een afgeronde omtrek


lexentry: nld/unciaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: unciaal
trans_list: uncial
sense:
een verzorgd majuskelschrift met een afgeronde omtrek dat van de derde tot de achtste eeuw in gebruik was


lexentry: nld/undecime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: undecime
trans_list: décimo primeiro
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de elfde toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een kwart)


lexentry: nld/ununbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununbium
trans_list: unúnbio
sense:
(scheikunde), (element) verouderde naam van een scheikundig element met symbool Uub en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal. Thans heet het copernicium met symbool Cn


lexentry: nld/ununoctium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununoctium
trans_list: ununóctio
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uuo en het atoomnummer 118. Thans heet dit element oganesson met als symbool Og


lexentry: nld/ununpentium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununpentium
trans_list: ununpentio
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uup en het atoomnummer 115. Thans heet dit element moscovium met als symbool Mc


lexentry: nld/unzippen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: unzippen
trans_list: descompactar
sense:
(informatica) een groep bestanden die gecomprimeerd is tot één bestand, weer decomprimeren naar de oorspronkelijke grotere bestanden


lexentry: nld/uploaden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uploaden
trans_list: carregamento
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een lokale computer of server naar een computer of server op afstand overbrengen


lexentry: nld/uraan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uraan
trans_list: urâno
sense:
(scheikunde) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/uranium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uranium
trans_list: urâno | urânio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/urineblaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: urineblaas
trans_list: bexiga
sense:
(anatomie) bij zoogdieren een orgaan dat de urine uit de nieren verzamelt en deze opslaat tot het moment van urineren


lexentry: nld/urinezuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: urinezuur
trans_list: ácido úrico
sense:
(IUPAC-naam) 7,9-dihydro-1H-purine- 2,6,8(3H)-trioneeen; slecht oplosbaar, organisch zuur dat voorkomt in de urine


lexentry: nld/uur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uur
trans_list: hora
sense:
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h


lexentry: nld/vaandel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaandel
trans_list: insígnia
sense:
(militair) een onderscheidende vlag bedoeld om de nationaliteit van een schip aan te duiden of een militaire eenheid te herkennen


lexentry: nld/vaandrig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaandrig
trans_list: alferes
sense:
(militair) een aspirant-reserveofficier bij de luchtmacht of landmacht die voor het examen voor reserveluitenant geslaagd is


lexentry: nld/vaartuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaartuig
trans_list: navio
sense:
een drijvend vervoermiddel in principe voor de verplaatsing over wateroppervlakten, met uitzondering van luchtvaartuig en ruimtevaartuig (dus ook door de lucht of het luchtledige)


lexentry: nld/vaccinatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaccinatie
trans_list: vacinação
sense:
(medisch) inenting met onschadelijke gemaakte ziekteverwekkers, zodat de natuurlijke afweer van het lichaam hierna beter in staat is deze ziekteverwekkers te bestrijden


lexentry: nld/vadem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vadem
trans_list: braça
sense:
een lengtemaat van 6 voet; ongeveer de afstand tussen de toppen van de middelvingers als men de armen gespreid houdt; later bepaald op 1,8288 meter


lexentry: nld/vaderlandsliefde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaderlandsliefde
trans_list: patriotismo
sense:
een gevoel van trots voor (bepaalde aspecten van) het land van herkomst of (mocht er emigratie plaatsvinden) land waarin een persoon woonachtig is


lexentry: nld/vagevuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vagevuur
trans_list: purgatório
sense:
(religie) (rooms-katholiek) een toestand waarin de zielen van personen die gestorven zijn in vriendschap met God, zonder dat ze volledig zuiver waren, gereinigd worden, zodat ze de hemel kunnen binnengaan


lexentry: nld/vagina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vagina
trans_list: vagina
sense:
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt


lexentry: nld/vakantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vakantie
trans_list: férias
sense:
jaarlijks terugkerende periode waarin leerlingen en personen in verschillende beroepen vrijaf hebben


lexentry: nld/vakbekwaam__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vakbekwaam
trans_list: capaz
sense:
in staat zijn een beroep op een goede manier uit te voeren omdat men voldoende scholing en ervaring heeft opgedaan


lexentry: nld/vakbond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vakbond
trans_list: sindicato
sense:
vakvereniging van werknemers, meestal uit dezelfde vaksector, die de belangen van het vak en haar leden wil behartigen


lexentry: nld/valeriaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valeriaan
trans_list: valeriana
sense:
(plantkunde) bloeiende plant Valeriana officinalis , die voorkomt in delen van Eurazië met een gematigd klimaat


lexentry: nld/valhek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: valhek
trans_list: grade levadiça
sense:
hekwerk dat in de late oudheid en middeleeuwen werd gebruikt ter afsluiting van poorten van stadsmuren en kastelen


lexentry: nld/valk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valk
trans_list: falcão
sense:
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel


lexentry: nld/valwind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valwind
trans_list: microexplosão
sense:
een wind die ontstaat doordat grote hoeveelheden koude lucht zich met kracht naar beneden begeven en tegen het aardoppervlak botsen


lexentry: nld/vampier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vampier
trans_list: vampiro
sense:
(mythologie) uit schijnbare dood herrijzend wezen dat zijn slachtoffers in de nek bijt met zijn kenmerkende hoektanden en zich dan voedt met het mensenbloed en alleen gestopt kan worden met knoflook, wijwater of een houten pen in het hart


lexentry: nld/vanadium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vanadium
trans_list: vanádio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/vanille-extract__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vanille-extract
trans_list: extrato de baunilha
sense:
(voeding) vloeistof onttrokken aan vanillestokjes in een ethanol oplossing 
(wikidata: vanille-extract )


lexentry: nld/variantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: variantie
trans_list: variância
sense:
(statistiek) de gemiddelde waarde van het kwadraat van de afwijking van de variabele van de verwachte waarde of het gemiddelde


lexentry: nld/vasopressine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vasopressine
trans_list: vasopressina
sense:
(fysiologie) bepaald hormoon in het menselijk lichaam, dat o.a. een belangrijke rol speelt bij de retentie van water


lexentry: nld/vedel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vedel
trans_list: viela
sense:
(muziekinstrument), (historisch) middeleeuws strijkinstrument met 3-5 darmsnaren, een ovale of peervormige romp (of klankkast), o-vormige klankgaten en aparte hals die een bladvormige kop bezat met rechtopstaande stemschroeven


lexentry: nld/veelvraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veelvraat
trans_list: glutão
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae


lexentry: nld/veen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veen
trans_list: atolar
sense:
terreintype, waarvan het karakter wordt bepaald door ophoping van plantenresten onder natte omstandigheden; venen kunnen zowel door grondwater (matige zuurgraad, laagveen) als regenwater (hoge zuurgraad, hoogveen) gevoed worden


lexentry: nld/veepest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veepest
trans_list: peste bovina
sense:
(veeteelt) (verouderd) ernstige, besmettelijke veeziekte veroorzaakt door een virus dat in 2010 is uitgeroeid


lexentry: nld/veerkracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veerkracht
trans_list: elasticidade
sense:
(natuurkunde) vermogen om de vorige stand weer in te nemen, nadat iets ingedrukt, uitgerekt enz. is geweest, elasticiteit


lexentry: nld/vehikel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vehikel
trans_list: elevador
sense:
(scheikunde) een middel (meestal een vloeistof) waarin een stof kan worden opgelost en zo kan worden toegediend


lexentry: nld/veiligheidsgordel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veiligheidsgordel
trans_list: cinto de segurança
sense:
(verkeer) een stevige band die iemand in een voer- of vliegtuig vasthoudt in zijn zetel ter bescherming tegen onverhoedse bewegingen


lexentry: nld/veiligheidsklep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veiligheidsklep
trans_list: válvula de escape
sense:
een klep die een opening in een reservoir of een leiding afsluit en die geopend wordt als de inwendige spanning te hoog wordt


lexentry: nld/veiligheidsspeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veiligheidsspeld
trans_list: alfinete de segurança
sense:
een afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan


lexentry: nld/veld__noun__1
sense_num: 04
written_rep: veld
trans_list: campo
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken


lexentry: nld/veldfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldfles
trans_list: cantil
sense:
een afsluitbare en draagbare fles, meestal uit metaal of plastic vervaardigd, die gebruikt wordt om de drager buitenshuis van vocht te voorzien


lexentry: nld/veldmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldmuis
trans_list: arvicola
sense:
(knaagdieren) Microtus arvalis in Europa een vrij algemeen voorkomende knaagdiersoort. De wetenschappelijke naam van het geslacht Microtus betekent letterlijk: klein-oor (gelatiniseerd Grieks: mikrōtos = mikr(o)- klein + ōtos, van ous, oor) en de soortnaam arvalis betekent uit het bouwland (Latijn: arvālis). Ze leven graag in gebieden waar grassen en granen te vinden zijn. Hij kan vaak staande op zijn achterpoten worden gezien. De veldmuis is géén "ware muis", zoals de huismuis en de bosmuis, maar behoort tot de woelmuizen, een andere grote onderfamilie uit de orde der knaagdieren


lexentry: nld/veldzuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldzuring
trans_list: azeda
sense:
(plantkunde) Rumex acetosa , een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden 
(wikidata: veldzuring )


lexentry: nld/venijnboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venijnboom
trans_list: teixo
sense:
(coniferen) soort naaldboom Taxus baccata die van nature voorkomt in in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië


lexentry: nld/venster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venster
trans_list: janela
sense:
(techniek), (bouwkunde) opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas


lexentry: nld/veraardsen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: veraardsen
trans_list: terraformar
sense:
overgankelijk dusdanig in de ecologie van een vreemde planeet ingrijpen dat deze meer op de aarde gaat gelijken en bewoonbaar wordt


lexentry: nld/verademing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verademing
trans_list: trégua
sense:
het blij zijn omdat iets vervelends (waarvan je bang was dat het zou kunnen gebeuren) eindigt; het opgelucht adem kunnen halen


lexentry: nld/verbinding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verbinding
trans_list: composto
sense:
(scheikunde) een chemische stof die bestaat uit twee of meer scheikundig elementen, het gaat hierbij om een stof met andere eigenschappen dan de elementen waar het uit is samengesteld


lexentry: nld/verbindingsstreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbindingsstreep
trans_list: hífen
sense:
(leesteken) het teken, een liggend streepje, dat wordt geplaatst tussen delen van een woord of zin, om aan te geven dat die delen een geheel vormen


lexentry: nld/verbindingsteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbindingsteken
trans_list: frustrar
sense:
(typografie) een leesteken dat onderdelen van samenstellingen of samenkoppelingen met elkaar verbindt


lexentry: nld/verbintenis__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verbintenis
trans_list: obrigação
sense:
(juridisch) vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee personen, krachtens welke de presteerder (schuldenaar) een bepaalde prestatie (doen of nalaten) verschuldigd is aan de andere partij (schuldeiser)


lexentry: nld/verblindend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: verblindend
trans_list: cegamento
sense:
van licht dat het zo fel is en zo recht in de ogen schijnt dat men tijdelijk niet meer goed kan zien


lexentry: nld/verbrandingsmotor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbrandingsmotor
trans_list: motor de combustão
sense:
(motortechniek), (autotechniek) motor waarbij de kracht wordt opgewekt door verbranding van een brandstof


lexentry: nld/verbuigen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verbuigen
trans_list: flexionar
sense:
overgankelijk (grammatica) het stelselmatig veranderen van de uitgang van een naamwoord al naargelang de functie van het woord in de zin.


lexentry: nld/vercijferen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vercijferen
trans_list: encriptar
sense:
(cryptografie) een bericht zodanig bewerken dat het alleen begrijpelijk is als men de beschikking heeft over de toegepaste code


lexentry: nld/verdachtmaking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verdachtmaking
trans_list: insinuação
sense:
suggereren dat iemand iets verkeerd gedaan heeft zonder er bewijzen of een rechterlijke veroordeling is


lexentry: nld/verdamper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verdamper
trans_list: vaporizador
sense:
(techniek), (natuurkunde) een apparaat waarin een vloeistof geheel of gedeeltelijk verdampt, middels toevoer van warmte of door het verminderen van de druk


lexentry: nld/verdoven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verdoven
trans_list: anestesiar
sense:
overgankelijk (medisch) de pijnprikkel onderdrukken, bijvoorbeeld door het toedienen van een medicijn


lexentry: nld/vereffenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vereffenaar
trans_list: liquidador
sense:
(juridisch) persoon die zorg dragt voor de zakelijke afwikkeling van een ontbonden of te ontbinden rechtspersoon


lexentry: nld/vereniging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vereniging
trans_list: associação
sense:
(juridisch), (maatschappij) vrijwillige groepering van personen (leden), met of zonder rechtspersoonlijkheid, die gericht is op een bepaald doel en met een bestuur aan het hoofd


lexentry: nld/verf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verf
trans_list: tinta
sense:
(schilderkunst) algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien


lexentry: nld/verfmes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verfmes
trans_list: espátula
sense:
(schilderkunst) (gereedschap) metalen voorwerp met handvat waarmee men verf op een schilderij kan aanbrengen


lexentry: nld/vergallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vergallen
trans_list: despojar
sense:
overgankelijk, (verouderd) bij het schoonmaken van vis de galblaas beschadigen waardoor de vrijgekomen gal de vis oneetbaar maakt


lexentry: nld/vergelijkende_trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergelijkende trap
trans_list: comparativo
sense:
(taalkunde) de vorm die een bijvoeglijk naamwoord aanneemt als het in een vergelijking gebruikt wordt


lexentry: nld/vergift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergift
trans_list: veneno
sense:
een stof die in kleine hoeveelheden toegediend een zeer schadelijke of zelfs dodelijke werking heeft


lexentry: nld/vergiftiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergiftiging
trans_list: envenenamento
sense:
(medisch) de toestand die ontstaat na het in- of opnemen van een voldoende hoeveelheid van een vergif om symptomen te veroorzaken


lexentry: nld/verhemelte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verhemelte
trans_list: céu da boca
sense:
(anatomie) bovenste begrenzing van de mondholte, aan de voorkant bestaande uit een hard en benig, aan de achterkant uit een vlezig en beweeglijk gedeelte


lexentry: nld/verhoren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verhoren
trans_list: interrogar
sense:
overgankelijk iemand onderwerpen aan indringende vragen, met name over diens rol in strafbare handelingen


lexentry: nld/verhoudingsgewijs__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: verhoudingsgewijs
trans_list: proporcional
sense:
in verhouding tot iets anders, naar verhouding, een vergelijking waarbij het gaat om het quotiënt van twee getallen


lexentry: nld/verkeersteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkeersteken
trans_list: placa
sense:
aanwijzingen aan verkeersdeelnemers over hoe zich te gedragen op de (vaar)weg die zijn opgenomen in het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV)


lexentry: nld/verkennen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verkennen
trans_list: explorar
sense:
(militair) een onbekend of vijandelijk gebied observeren om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.


lexentry: nld/verkenning__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verkenning
trans_list: reconhecimento
sense:
(militair) observatie van een gebied om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.


lexentry: nld/verkiezing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkiezing
trans_list: eleição
sense:
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.


lexentry: nld/verkiezingscampagne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkiezingscampagne
trans_list: campanha eleitoral
sense:
alle handelingen van een kandidaat of organisatie die het doel hebben om zoveel mogelijk stemmen te winnen bij een verkiezing


lexentry: nld/verkleinwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkleinwoord
trans_list: diminutivo
sense:
(grammatica) een woord met een verkleiningsuitgang waardoor iemand of iets als klein of weinig wordt voorgesteld


lexentry: nld/verkrachting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verkrachting
trans_list: estupro | violação
sense:
(Nederlands Wetboek van Strafrecht, § 242) door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand [dwingen] tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam


lexentry: nld/verleden_deelwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verleden deelwoord
trans_list: particípio passado
sense:
(grammatica) vorm van het werkwoord die gebruikt wordt om de voltooide tijden te vormen en als bijvoeglijk naamwoord om aan te geven dat de actie van het werkwoord voltooid is


lexentry: nld/verlengkabel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verlengkabel
trans_list: extensão
sense:
(elektrotechniek) kabel om elektrische stroom of een dataconnectie op een andere plaats mogelijk te maken


lexentry: nld/verlichting__noun__1
sense_num: 05
written_rep: verlichting
trans_list: alívio
sense:
(politiek) (filosofie) periode van het rationalisme in de 18e eeuw (binnen de westerse wereld) die het denken grondig wijzigde


lexentry: nld/verloopnippel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verloopnippel
trans_list: adaptador
sense:
(techniek) een hulpstuk om verschillen in maat en/of wijze van aansluiting bij slang- en buiskoppelingen te overbruggen


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: ovelha perdida | perdido
sense:
(schertsend) in het ~ schaap: een verdwenen zaak of persoon, die na een lange zoektocht, weer tevoorschijn komt, in verwijzing naar de Gelijkenis van het Verloren Schaap, Gelijkenis van de Goede Herder in (o.m.) Lucas 15:3–7.


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: filho pródigo | perdido
sense:
in de ~ zoon: iemand die na een langdurige afwezigheid (noodgedwongen) weer naar het ouderlijk huis, de vroegere werkplek, e.d. terugkeert, in verwijzing naar de Gelijkenis van de Verloren Zoon in Lucas 15:11–32.


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: perdido
sense:
▸ Waar Klaassen afgelopen zomer als een verloren zoon in de armen werd gesloten, werd Boilesen van de ene op de andere dag geen blik waardig meer gegund in Amsterdam.


lexentry: nld/verluiden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verluiden
trans_list: anunciar
sense:
overgankelijk (verouderd) het luiden van klokken —al of niet van de kerk— naar aanleiding van het overlijden van iemand


lexentry: nld/vermenigvuldigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vermenigvuldigen
trans_list: multiplicar
sense:
(wiskunde) het herhaald optellen van een getal; een rekenkundige bewerking waarvan de uitkomst het product wordt genoemd


lexentry: nld/vermogensrecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vermogensrecht
trans_list: direito das coisas
sense:
geen meervoud (juridisch) stelsel van regels voor leden van een samenleving over onderlinge verhoudingen en transacties die in geld kunnen worden uitgedrukt (als juridisch vakgebied)


lexentry: nld/vernis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vernis
trans_list: verniz
sense:
een oplossing van filmvormende stoffen in vluchtige oplosmiddelen die gebruikt wordt voor de bescherming van o.a. hout, metaal en verf


lexentry: nld/verpachten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verpachten
trans_list: arrendar
sense:
huur ontvangen voor het vergeven van het recht om een stuk land te gebruiken dat aan jouzelf toebehoort


lexentry: nld/verpakker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verpakker
trans_list: packer
sense:
bedrijf of persoon die goederen inpakt zodat ze zonder beschadiging vervoerd en verkocht kunnen worden


lexentry: nld/verpakker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verpakker
trans_list: packer
sense:
(beroep) iemand die producten zo inpakt dat ze er aantrekkelijk uitzien en zo makkelijker verkocht kunnen worden of als geschenk kunnen worden gegeven


lexentry: nld/verrekijker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verrekijker
trans_list: binóculo | luneta
sense:
(optica) een optisch instrument om voorwerpen op grote afstand te kunnen waarnemen door het vergrotend effect van het instrument


lexentry: nld/verscherping__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verscherping
trans_list: escalada
sense:
(taalkunde) het verschijnsel dat alle stemhebbende obstruenten stemloos worden uitgesproken als ze aan het woordeinde of in een spreekpauze staan


lexentry: nld/verschraling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verschraling
trans_list: restrição
sense:
maatregelen die men neemt om kunstmatig verrijkte bodems weer terug te brengen tot een meer natuurlijke toestand


lexentry: nld/versjacheren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: versjacheren
trans_list: açoitar
sense:
op een oneerlijke manier iets verhandelen, verkopen of verruilen voor iets anders, vaak gaat het om onbetaalbare, onvervangbare (immateriële) zaken die verruilt voor geld (het slijk der aarde) of aanzien


lexentry: nld/verslagenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verslagenheid
trans_list: consternação
sense:
het heftige, verdrietige, verwarde gevoel dat men heeft als men iets heel belangrijks verloren heeft


lexentry: nld/verslaving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verslaving
trans_list: adicção
sense:
(figuurlijk) een toestand waarin een persoon fysiek en/of mentaal van een gewoonte of stof afhankelijk is


lexentry: nld/versleutelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: versleutelen
trans_list: cifrar
sense:
(cryptografie) direct overgebrachte informatie door gebaar, schrift of spraak, dan wel overgebracht via een telecommunicatiekanaal, zodanig bewerken dat deze alleen begrijpelijk is als men de beschikking heeft over de toegepaste code


lexentry: nld/versnellingsbak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: versnellingsbak
trans_list: caixa de câmbio
sense:
(werktuigbouwkunde) een schakelinrichting aan een motorvoertuig om de aangedreven wielen een andere (meestal lagere) omwentelingssnelheid te geven dan de as van de motor.


lexentry: nld/verstandshuwelijk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstandshuwelijk
trans_list: casamento de conveniência
sense:
(juridisch), (familie), (sociologie) een echtverbintenis die niet – of althans niet in de eerste plaats – is gebaseerd op liefde en wederzijdse genegenheid, maar veeleer op gemeenschappelijke (vaak geldelijke) belangen


lexentry: nld/verstandshuwelijk__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verstandshuwelijk
trans_list: casamento de conveniência
sense:
(figuurlijk) een samenwerkingsverband (bijv. in de politiek) dat vooral op strategische gronden tot stand is gekomen, zonder dat de betrokken deelnemers echt goed met elkaar overweg kunnen


lexentry: nld/verstandskies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstandskies
trans_list: dente do juízo
sense:
(anatomie) elk der vier achterste kiezen van boven- en onderkaak die pas later opkomen (als mensen tot de jaren des verstands zijn gekomen)


lexentry: nld/versterker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: versterker
trans_list: amplificador
sense:
(elektronica) een schakeling van elektronische componenten die een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen


lexentry: nld/verstrakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verstrakken
trans_list: apertar
sense:
het aanspannen van de (gelaats)spieren als teken van emotionele spanning, angst, boosheid en dergelijke


lexentry: nld/verstuiking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstuiking
trans_list: torcedura
sense:
(medisch) een beschadiging van een (enkel)gewricht zonder dat er een botbreuk is en het gewricht ook niet uit de kop is geraakt


lexentry: nld/versvoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: versvoet
trans_list: pé
sense:
(dichtkunst) in de poëzie gebruikte term voor een combinatie van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen


lexentry: nld/vertaalslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vertaalslag
trans_list: transicionar
sense:
het proces waarbij een idee, kennis of vaardigheid in een andere omgeving bruikbaar gemaakt kan worden


lexentry: nld/vertekenen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vertekenen
trans_list: deformar
sense:
op een manier tekenen waarbij maat en vorm niet overeenkomen met de werkelijkheid, verkeerd weergeven


lexentry: nld/vertellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vertellen
trans_list: contar
sense:
overgankelijk een al of niet ware gebeurtenis verhalen; spreken over een al dan niet ware gebeurtenis


lexentry: nld/vertolker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vertolker
trans_list: interpretador
sense:
kunstenaar die een door een ander gecomponeerd kunstwerk (toneel, muziek) ten uitvoer brengt; een uitvoerend artiest


lexentry: nld/verval__noun__1
sense_num: 03
written_rep: verval
trans_list: decadência
sense:
(waterbeheer) verticale verloop van een watergang tussen twee plaatsen of bij eb en vloed op eenzelfde plaats


lexentry: nld/vervloeien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vervloeien
trans_list: amálgama
sense:
geleidelijk overgaan van de ene in de andere vorm met veel tussenstadia en zonder duidelijke begrenzingen


lexentry: nld/verwardheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verwardheid
trans_list: desordem
sense:
(medisch) het niet meer helder kunnen denken;een psychische gesteldheid waarbij iemand zich niet meer kan oriënteren


lexentry: nld/verweerschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verweerschrift
trans_list: apologia
sense:
(juridisch) een officiële stuk waarin men zich verdedigt tegen een eis van de tegenpartij in het burgerlijk recht


lexentry: nld/verwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verwekker
trans_list: genitor
sense:
iemand die de biologische vader van iemand is; in juridische zin is een zaaddonor echter géén verwekker


lexentry: nld/verwennen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verwennen
trans_list: mimar
sense:
overgankelijk iemand een te goede behandeling geven, waardoor deze niet goed tegen de harde werkelijkheid bestand is


lexentry: nld/verzameling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzameling
trans_list: coleção
sense:
meerdere voorwerpen, die soms door één persoon bij elkaar gebracht en onderhouden worden, en waarvan de objecten vaak tot één groep (thema) horen b.v. een grammofoonplatenverzameling, in meest algemene zin is een verzameling het geheel van bijeengezamelde zaken


lexentry: nld/verzekeren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verzekeren
trans_list: afiançar
sense:
overgankelijk, (juridisch), (financieel) tegen betaling van een (meestal vaste) premie een contract afsluiten bij een verzekeringsmaatschappij, waarbij bepaald wordt dat bij eventuele schade gedekt zal worden


lexentry: nld/verzekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzekering
trans_list: seguro
sense:
(juridisch), (financieel) overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert


lexentry: nld/verzekeringspremie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzekeringspremie
trans_list: premium
sense:
geld dat een verzekerde moet betalen aan een verzekeringsmaatschappij in ruil voor een verzekering dat die maatschappij bij schade betaalt


lexentry: nld/verzet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzet
trans_list: resistência
sense:
handelingen gericht tegen de heersende macht of de aanvallende vijand alsmede de personen die die handelingen uitvoeren (de verzetsbeweging)


lexentry: nld/verzetje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzetje
trans_list: distração
sense:
een avondje uit of een andere vorm van verstrooiing die iemand de gedachten op iets anders laat richten


lexentry: nld/vestiaire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vestiaire
trans_list: figurino
sense:
een plaats in een theater of andere openbare gelegenheid waar men zijn jas kan laten ophangen en een tas kan laten bewaren


lexentry: nld/vetergat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vetergat
trans_list: ilhó
sense:
(textielindustrie), (leerbewerking) een van de gaten in kledingstukken, schoeisel, zeildoek etc. bestemd om een veter door te rijgen


lexentry: nld/veterstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veterstift
trans_list: acícula
sense:
(textielindustrie) het tot een stift verharde, afgebonden of van een rijgmalie voorziene eind van een touw, koord of veter


lexentry: nld/vetmesten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vetmesten
trans_list: engordar
sense:
overgankelijk een dier/persoon overvloedig en calorierijk voedsel aanbieden zodat deze in gewicht aankomt


lexentry: nld/veto__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veto
trans_list: veto
sense:
(politiek) het recht, dat aan één of meer partijen van een besluitvormende raad kan zijn verleend, om het in stemming brengen van voorstellen te verbieden of aangenomen besluiten ongeldig te verklaren


lexentry: nld/veulen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veulen
trans_list: potro | patim
sense:
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra


lexentry: nld/vezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vezel
trans_list: fibra
sense:
een vezel is een lang, dun filament waarvan de lengte ten minste drie keer groter is dan de doorsnede


lexentry: nld/vibrafoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vibrafoon
trans_list: vibrafone
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument met gestemde metalen stroken (toetsen) die zoals bij pianoklavier zijn gerangschikt, en die met mallets worden aangeslagen. Ronddraaiende klepjes in de resonantiebuizen onder de toetsen geven het instrument de typische vibratotoon


lexentry: nld/vicuña__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vicuña
trans_list: vicunha
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Vicugna vicugna , een Zuid-Amerikaanse wilde lama uit de familie van de kameelachtigen


lexentry: nld/vieren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: vieren
trans_list: abaixar
sense:
overgankelijk de lengte van een touw of kabel waaraan iets vastzit langer maken (bijv. in de scheepvaart)


lexentry: nld/vierhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierhoek
trans_list: quadrilátero
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden


lexentry: nld/vierkant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierkant
trans_list: quadrado
sense:
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte


lexentry: nld/vierkante_meter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierkante meter
trans_list: metro quadrado
sense:
(wiskunde), (eenheid) een oppervlaktemaat ter grootte van 1 m × 1 meter, gelijk aan één centiare, weergegeven met symbool m²


lexentry: nld/vijfhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijfhoek
trans_list: pentágono
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden


lexentry: nld/vijg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijg
trans_list: figo
sense:
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom 
(wikidata: vijg )


lexentry: nld/vijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijl
trans_list: lima
sense:
(gereedschap) een werktuig met een ruw, gegroefd of gekerfd oppervlak dat het mogelijk maakt dunne lagen van een voorwerp te verwijderen


lexentry: nld/vijzel__noun__2
sense_num: 01
written_rep: vijzel
trans_list: gato
sense:
(bouwkunde) (techniek) dommekracht of krik waarmee door middel van een schroef- of hydraulisch systeem, grote kracht kan worden uitgeoefend.


lexentry: nld/viltpen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: viltpen
trans_list: marco
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) een pen met een poreuze kern die bestaat uit samengedrukte vezels en met inkt doordrenkt wordt


lexentry: nld/vin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vin
trans_list: barbatana | nadadeira
sense:
(zoötomie) uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren die zij gebruiken voor de voortbeweging


lexentry: nld/vingerafdruk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vingerafdruk
trans_list: impressão digital
sense:
een afdruk op een oppervlak van een vinger met meestal de unieke, persoonsgebonden figuur die de lijnen op de vinger vormen


lexentry: nld/violoncello__noun__1
sense_num: 01
written_rep: violoncello
trans_list: celo
sense:
(muziekinstrument) een viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de violoncellist of cellist tussen de knieën wordt gehouden


lexentry: nld/virginaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: virginaal
trans_list: virginal
sense:
(muziekinstrument) een toetsinstrument waarbij de haaks op het toetsenbord geplaatste snaren, worden getokkeld.


lexentry: nld/virtueel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: virtueel
trans_list: virtual
sense:
als simulatie of in gedachten aanwezig, schijnbaar bestaand (d.w.z. de waarneming is correct en voor iedereen hetzelfde maar wat men ziet 'is er niet' of 'is anders')


lexentry: nld/virus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: virus
trans_list: vírus
sense:
(informatica) klein en gevaarlijk softwareprogramma dat zichzelf gemakkelijk van de ene naar de andere computer verspreidt en de besturing daarvan gedeeltelijk of geheel overneemt


lexentry: nld/visagist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visagist
trans_list: maquiador
sense:
(beroep) iemand die adviseert over make-up en vaak ook de make-up aanbrengt bij optredens, tv-programma's en filmopnames, make-up artiest


lexentry: nld/visarend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visarend
trans_list: águia-pesqueira
sense:
(havikachtigen) Pandion haliaetus , een vooral visetende roofvogel die de enige soort uit de familie Pandionidae is


lexentry: nld/viscose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: viscose
trans_list: viscose
sense:
(scheikunde) een stroperige organische vloeistof die wordt gebruikt bij de productie van rayongarens en cellofaan, natriumzout van cellulosexanthaat


lexentry: nld/visgraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visgraat
trans_list: espinha
sense:
(zoötomie) deel van het skelet van een vis dat gemaakt is van kraakbeen en vaak een scherpe punt heeft


lexentry: nld/viskom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: viskom
trans_list: aquário
sense:
bolvormig, glazen vat waarin (goud)vissen gehouden worden (of werden want het houden van een goudvis in een viskom kan gezien worden als dierenmishandeling)


lexentry: nld/vissaus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vissaus
trans_list: molho de peixe
sense:
(kookkunst) vloeibare substantie gemaakt van vergiste vis die aan een gerecht wordt toegevoegd voor extra smaak


lexentry: nld/visserij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visserij
trans_list: pesca
sense:
het vangen van vis of andere organismen (weekdieren, schaaldieren, schelpdieren, zoogdieren, algen, zeewier) uit het water, al of niet als broodwinning


lexentry: nld/vitamine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vitamine
trans_list: vitamina
sense:
(medisch) (voeding) een stof die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, maar niet of bijna niet door het lichaam zelf aangemaakt kan worden en derhalve in voldoende mate via voedsel of supplement ingenomen moet worden


lexentry: nld/vitrage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vitrage
trans_list: vidralhada
sense:
een dunne gordijn gewoon van een mooie kleur die de zonnestraling enigszins tempert en inkijk voorkomt


lexentry: nld/vla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vla
trans_list: natilla
sense:
(voeding) (Nederlands-Nederlands) een zoet dikvloeibaar nagerecht op basis van zuivel, eieren, zetmeel (maïzena) en vanille


lexentry: nld/vlaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlaai
trans_list: flan
sense:
m (voeding) plat cirkelvormig gebak met opstaande rand, dat normaliter opgevuld wordt met vruchten en vooral bekend is als lokale lekkernij in Belgisch en Nederlands Limburg


lexentry: nld/vlag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlag
trans_list: bandeira | estandarte | lábaro | pavilhão | pendão
sense:
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie


lexentry: nld/vlaggenschip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlaggenschip
trans_list: navio-almirante
sense:
(militair) schip waarop zich de bevelvoerder over een vloot of eskader bevindt (die bevoegd is een commandovlag te voeren)


lexentry: nld/vleugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugel
trans_list: asa
sense:
(zoötomie) lichaamsdeel van diersoorten als vogels, vleermuizen en sommige insecten dat vliegen mogelijk maakt, in de vorm van een beweegbaar vlak dat paarsgewijs aan beide kanten van het lichaam zit


lexentry: nld/vleugel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vleugel
trans_list: asa
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met horizontaal gespannen snaren, dat met een klavier (toetsenbord) bespeeld wordt


lexentry: nld/vleugelnoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugelnoot
trans_list: sâmara
sense:
(beschrijvende plantkunde) een (boom)vrucht die voorzien is van vliezige vleugel om de verspreiding door de wind te vergemakkelijken


lexentry: nld/vleugelspeler__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugelspeler
trans_list: extremo
sense:
(sport) een speler die aan de linker of de rechter kant van het veld staat met name bij bijvoorbeeld voetbal, hockey, ijshockey, handbal en rugby


lexentry: nld/vliegdekschip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegdekschip
trans_list: porta-aviões
sense:
(militair) (scheepvaart) groot vaartuig dat is ingericht voor het opstijgen, landen, vervoer en onderhoud van meerdere vliegtuigen


lexentry: nld/vliegend_hert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegend hert
trans_list: pipa
sense:
(kevers) Lucanus cervus een kever uit de familie vliegende herten, waarvan deze soort de naamgever is. Het vliegend hert komt onder andere voor in België en Nederland, maar is daar erg zeldzaam


lexentry: nld/vliegende_vis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegende vis
trans_list: peixe-voador
sense:
(straalvinnigen) benaming voor zeevissen uit de familie Exocoetidae , met borstvinnen die ongewoon groot zijn en hun in de gelegenheid stellen korte vluchten te maken om te ontsnappen aan roofdieren


lexentry: nld/vlieger__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vlieger
trans_list: pipa
sense:
(wiskunde) een vierhoek waarvan twee paar aanliggende zijden en één paar overstaande driehoeken aan elkaar gelijk zijn


lexentry: nld/vliegmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegmachine
trans_list: aeronave
sense:
een luchtvaartuig dat een hogere dichtheid heeft dan lucht en in staat is een gecontroleerde vlucht te maken


lexentry: nld/vlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlinder
trans_list: borboleta | mariposa
sense:
(dierkunde) benaming voor nectar etende insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt, zuigende monddelen met een oprolbare tong en een rupsachtige larve die zich destructief voedt met planten


lexentry: nld/vlo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlo
trans_list: pulga
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten


lexentry: nld/vloeibaar__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vloeibaar
trans_list: líquido
sense:
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn


lexentry: nld/vluchthuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vluchthuis
trans_list: abrigo
sense:
een Belgisch opvangcentrum voor vrouwen die mishandeld of bedreigd worden door het geweld van hun partner


lexentry: nld/vluchtstrook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vluchtstrook
trans_list: acostamento
sense:
(verkeer) (Nederland) een door een doorgetrokken streep gemarkeerd afgescheiden gedeelte van de rijbaan op de autosnelweg of autoweg, bedoeld voor noodsituaties.


lexentry: nld/vlugschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlugschrift
trans_list: cúspide
sense:
een gelegenheidsgeschrift, doorgaans in gedrukte vorm, met een actuele inhoud of strekking, waarmee men de publieke opinie probeert te beïnvloeden


lexentry: nld/vocatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vocatief
trans_list: vocativo
sense:
(grammatica) de vijfde naamval waarin een naamwoord staat dat aanduidt tot wie het woord wordt gericht


lexentry: nld/voedingssupplement__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voedingssupplement
trans_list: suplemento alimentar
sense:
(voeding), (farmacologie) voedingsmiddel dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding (in de vorm van een capsule [2], pil [2] e.d.)


lexentry: nld/voedsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voedsel
trans_list: alimento
sense:
(voeding) alles wat een levend wezen tot zich neemt om aan bouwstof en energie te komen.Dit kan zowel een vaste of vloeibare substantie zijn.


lexentry: nld/voedselbon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: voedselbon
trans_list: auxílio-alimentacão
sense:
(voeding), (economie) een bon die het recht geeft om een bepaalde hoeveelheid voeding te kopen, m.n. gebruikelijk in de Tweede Wereldoorlog


lexentry: nld/voelhoren__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voelhoren
trans_list: antena
sense:
(zoötomie) een langgerekt, gewoonlijk geleed, uitwendig orgaan op de kop van een insect dat zintuigen voor de tastzin of soms ook voor gehoor of smaak bevat


lexentry: nld/voelspriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voelspriet
trans_list: palpo
sense:
(zoötomie) langgerekt, gewoonlijk geleed, uitwendig orgaan op de kop van een insect dat zintuigen voor de tastzin of soms ook voor gehoor of smaak bevat


lexentry: nld/voertuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voertuig
trans_list: veículo
sense:
(verkeer) door de mens gemaakt vervoermiddel, gewoonlijk op wielen of glijvlakken, voor het verplaatsen over land van personen en goederen


lexentry: nld/voetbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voetbal
trans_list: futebol | bola de futebol
sense:
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen


lexentry: nld/voetveeg__noun__1
sense_num: 02
written_rep: voetveeg
trans_list: favorito
sense:
(figuurlijk) iemand die helemaal onderaan de maatschappelijke ladder staat en alles van iedereen moet verdragen


lexentry: nld/vogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vogel
trans_list: pássaro | ave
sense:
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren


lexentry: nld/vogelspin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vogelspin
trans_list: tarântula
sense:
(spinachtigen) grote behaarde spin die leeft in de tropische streken uit de familie Theraphosidae van spinnen binnen de onderorde vogelspinachtigen (Mygalomorphae)


lexentry: nld/volatiliteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volatiliteit
trans_list: volatilidade
sense:
(financieel) mate van beweeglijkheid van de koers van een aandeel of een ander financieel product zoals een aandelenindex of valuta


lexentry: nld/volk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volk
trans_list: povo | pessoa
sense:
een groep mensen die een aantal dingen gemeenschappelijk hebben, zoals afstamming, taal, gewoontes of overlevering


lexentry: nld/volkenmoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkenmoord
trans_list: genocídio
sense:
De definitie uit Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide (VN 1948):een van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige groep, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen: 'het doden van leden van de groep; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep; het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging; het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen en het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep.


lexentry: nld/volkenmoord__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volkenmoord
trans_list: genocídio
sense:
het welbewust op grote schaal mensen doden louter en alleen omdat ze behoren tot een bepaalde bevolkingsgroep met als doel die bevolkingsgroep te vernietigen


lexentry: nld/volkseigen__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: volkseigen
trans_list: popular
sense:
van iets dat het heel kenmerkend is voor een bepaalde bevolkingsgroep en wat ook onlosmakelijk verbonden is met die bevolkingsgroep


lexentry: nld/volksetymologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksetymologie
trans_list: etimologia popular | pseudoetimologia
sense:
(taalkunde) alternatieve verklaringen voor de vorm en/of herkomst van bepaalde woorden en uitdrukkingen, die geheel losstaan van de echte etymologie


lexentry: nld/volksfront__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksfront
trans_list: frente popular
sense:
(politiek) samenwerkingsverband van (linkse) politieke partijen en organisaties die pretenderen het hele volk te vertegenwoordigen


lexentry: nld/volksraadpleging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksraadpleging
trans_list: plebiscito
sense:
voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied, waarbij de overheid niet verplicht is de uitslag te respecteren


lexentry: nld/volksstam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volksstam
trans_list: etnia
sense:
(antropologie) een gemeenschap van mensen die groot genoeg is om uit verschillende onderdelen te bestaan, maar waarin de economische situatie nog niet toelaat dat er een elite kan ontstaan


lexentry: nld/volksstemming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksstemming
trans_list: plebiscito
sense:
het voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied


lexentry: nld/volkstaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkstaal
trans_list: vernáculo
sense:
(taalkunde) de taal van het gewone volk, vaak informeel van aard en soms als minder beschaafd gezien, in tegenstelling tot de standaardtaal


lexentry: nld/volkstelling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkstelling
trans_list: censo
sense:
(statistiek) een vaststelling, door of namens de overheid, van de bevolkingsgrootte van een bepaald gebied, meestal een land, waarbij tevens een aantal andere, structurele kenmerken onderzocht worden, zoals leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, godsdienst, gezinsverband en beroepswerkzaamheid


lexentry: nld/volkstuin__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volkstuin
trans_list: horta
sense:
een grondstuk dat het lokale stadsbestuur (of een charitatieve instelling) aan particuliere burgers verhuurt om groente en fruit te kweken


lexentry: nld/volle_maan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volle maan
trans_list: lua cheia
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is


lexentry: nld/volleerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: volleerd
trans_list: exaustivo
sense:
alles geleerd hebben wat er maar te leren valt op een bepaald gebied of nodig is voor een bepaalde taak


lexentry: nld/vollemaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vollemaan
trans_list: lua cheia
sense:
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is


lexentry: nld/volmaaktheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volmaaktheid
trans_list: idealidade
sense:
(filosofie) een filosofisch concept, dat betekent dat een bepaald wezen een bepaalde eigenschap in de hoogste mate bezit, of dat een bepaald wezen alle eigenschappen bezit


lexentry: nld/volmacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volmacht
trans_list: procuração
sense:
(juridisch) wilsverklaring waarbij iemand de bevoegdheid aan een ander verleent om in zijn naam bepaalde rechtshandelingen te verrichten


lexentry: nld/voltmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voltmeter
trans_list: voltímetro
sense:
(natuurkunde) (techniek)(elektronica) een instrument om de elektrische spanning, uitgedrukt in volt, te bepalen


lexentry: nld/volume__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volume
trans_list: volume
sense:
(wiskunde) afmeting van de hoeveelheid ruimte die een driedimensionaal object of ruimtedeel omvat; het in kubieke eenheden uitgedrukte product van lengte, breedte en hoogte


lexentry: nld/volwassene__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volwassene
trans_list: adulto
sense:
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving


lexentry: nld/voogd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voogd
trans_list: tutor
sense:
(juridisch) een door de ouder of de rechter benoemde persoon die zorgt voor de belangen van een minderjarige of een verlengd minderjarige, zijn vermogen beheert en hem vertegenwoordigt in rechtszaken.


lexentry: nld/voogdij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voogdij
trans_list: tutela
sense:
(juridisch) familierechtelijke situatie waarbij door wet, rechter of bij testament de zorg voor de belangen van een minderjarige of verlengd minderjarige, het beheer van zijn vermogen en de vertegenwoordiging in rechtszaken wordt toevertrouwd aan een ander dan zijn ouder.


lexentry: nld/voorarrest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorarrest
trans_list: custódia
sense:
(juridisch) de periode dat een verdachte zijn vrijheid wordt ontnomen voordat de berechting plaatsvindt


lexentry: nld/voorbode__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorbode
trans_list: arauto
sense:
(beroep) (letterlijk) bode die vooruitgestuurd is om de komst van iets of iemand aan te kondigen, voorloper ,aankondiger


lexentry: nld/voordeel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: voordeel
trans_list: vantagem
sense:
(tennis) term die aangeeft dat een speler bij een 40-40-stand een punt heeft gescoord en dus maar één punt verwijderd is van de winst van een game


lexentry: nld/voornaamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voornaamwoord
trans_list: pronome
sense:
(grammatica) een woord dat verwijst naar iets anders zonder ze te noemen. Het woord waarnaar verwezen wordt, heeft een bepaalde zelfstandigheid of kenmerk


lexentry: nld/voorruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorruit
trans_list: para-brisa
sense:
(autotechniek) glazen vlak aan de voorkant van een voertuig dat zorgt voor zicht op de weg en bescherming tegen weer en wind


lexentry: nld/voorstelling__noun__1
sense_num: 03
written_rep: voorstelling
trans_list: representação
sense:
(wiskunde) een verzameling objecten, matrices of functies die ieder een element van een groep representeren


lexentry: nld/voorteken__noun__1
sense_num: 03
written_rep: voorteken
trans_list: acidente
sense:
(muziek) een symbool op of tussen de lijnen van een notenbalk dat aangeeft dat vanaf dat punt, de toonhoogte hoger (kruis) of lager (mol) moet zijn


lexentry: nld/voortekening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voortekening
trans_list: acidente
sense:
(muziek) de aan het begin van elke notenbalk geplaatste symbolen, waarmee de toonhoogten van de lijnen worden bepaald: de muzieksleutel en, voor zover van toepassing, de kruis- en moltekens.


lexentry: nld/voorvocht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorvocht
trans_list: baba
sense:
een helder vocht dat bij seksuele opwinding uit de penis kan komen zonder dat de man klaarkomt, en ook zonder dat een erectie hoeft op te treden


lexentry: nld/voorzetsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorzetsel
trans_list: preposição
sense:
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft


lexentry: nld/vork__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vork
trans_list: garfo
sense:
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/vork__noun__1
sense_num: 04
written_rep: vork
trans_list: garfo
sense:
(werktuigbouwkunde) fietsonderdeel waarin het wiel wordt bevestigd: telescopische vork, voorvork en achtervork


lexentry: nld/vormsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vormsel
trans_list: confirmação
sense:
(religie) (christendom) sacrament waardoor een gedoopte de kracht van de Heilige Geest ontvangt om zijn geloof standvastig te kunnen belijden


lexentry: nld/vossenbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vossenbes
trans_list: arando-vermelho
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Vaccinium vitis-idaea uit de heifamilie (Ericaceae ), waaraan rode besjes groeien


lexentry: nld/voucher__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voucher
trans_list: cupom
sense:
een tegoedbon waarmee men iets kan verkrijgen, soms in plaats van het geld dat men voor een dienst had betaald


lexentry: nld/vouwwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vouwwagen
trans_list: dobrador
sense:
een caravan die men in opgevouwen staat trekt achter de auto, een mengvorm tussen de caravan en de tent


lexentry: nld/vrachtprijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vrachtprijs
trans_list: carruagem
sense:
(transport), (economie) prijs die men betaalt om een bepaalde hoeveelheid vracht naar een andere locatie te vervoeren


lexentry: nld/vredesverdrag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vredesverdrag
trans_list: tratado de paz
sense:
een overeenkomst tussen twee of meer vijandige partijen (meestal overheden of landen), waarmee een oorlog of ander gewapend conflict tussen deze partijen officieel, definitief wordt beëindigd


lexentry: nld/vreemdelingenhaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vreemdelingenhaat
trans_list: xenofobia
sense:
een irrationele en/of obsessieve angst voor vreemden, buitenlanders of buitenlandse voorwerpen/zaken


lexentry: nld/vriend__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vriend
trans_list: amigo
sense:
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt


lexentry: nld/vriendschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vriendschap
trans_list: amizade
sense:
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben


lexentry: nld/vriesdrogen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vriesdrogen
trans_list: criodessecar
sense:
overgankelijk een industriële droogmethode toepassen voor onder andere het conserveren van voedingsmiddelen


lexentry: nld/vrijbuiter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vrijbuiter
trans_list: flibusteiro
sense:
(geschiedenis) (scheepvaart) een zeerover die niet zijn buit grotendeels zoals een kaper aan de staat afstond, maar vrijelijk op de markt verkocht


lexentry: nld/vrijheidsstrijder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vrijheidsstrijder
trans_list: combatente da liberdade
sense:
(militair) krijger, rebel of activist die zich inzet voor de vrijheid van zijn of haar onderdrukte volk, en door de vijand vaak gezien als terrorist of militant


lexentry: nld/vrijpleiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vrijpleiten
trans_list: exculpar
sense:
overgankelijk (juridisch) door pleiten vrijspraak verwerven voor iemand, door pleiten de onschuld aantonen van iemand, door pleiten verdedigen


lexentry: nld/vroedman__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vroedman
trans_list: parteiro
sense:
(beroep)(neologisme) een man die zwangere vrouwen beroepsmatig begeleidt tijdens de bevalling van hun kind


lexentry: nld/vuistbijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuistbijl
trans_list: biface
sense:
(archeologie) een kerngereedschap uit het paleolithicum, het Acheuléen en het Moustérien, dat voorkomt in Afrika, Europa, het westen van Eurazië, India en het westen van China, maar niet verder naar het oosten


lexentry: nld/vulkaankrater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulkaankrater
trans_list: cratera
sense:
(geologie) een krater in een planeetoppervlak waardoor, bij een vulkanische uitbarsting, lava aan het oppervlak komt


lexentry: nld/vulkanisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulkanisme
trans_list: volcanismo
sense:
(geologie) verzamelnaam voor natuurlijke processen aan en boven het oppervlak die veroorzaakt worden door het omhoog bewegen van heet materiaal uit het binnenste van een planeet.


lexentry: nld/vulsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulsel
trans_list: chumbo
sense:
materiaal waarmee men een hol voorwerp (omhulsel) vol kan maken, maar wat zelf vaak zonder veel belang is


lexentry: nld/vulstof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vulstof
trans_list: chumbo
sense:
stof die in het fabricageproces aan een materiaal toegevoegd wordt om de eigenschappen ervan te verbeteren of het eindproduct goedkoper te maken


lexentry: nld/vuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuur
trans_list: fogo | lume
sense:
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat


lexentry: nld/vuurproef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurproef
trans_list: prova de fogo
sense:
(religie) soort godsoordeel, waarbij een beschuldigde zijn hand in een vlam moest houden, gloeiende kolen moest dragen of door het vuur moest lopen: indien hij ongedeerd bleef was hij onschuldig


lexentry: nld/vuursteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuursteen
trans_list: sílex | pederneira
sense:
o: (mineraal) een harde steensoort uit silica opgebouwd die in de prehistorie verwerkt werd tot werktuigen


lexentry: nld/vuurvlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurvlinder
trans_list: acobreado
sense:
(vlinders) Lycaena geslacht van vlinders uit de familie van de kleine pages, vuurvlinders en blauwtjes (Lycaenidae )


lexentry: nld/vuurwants__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurwants
trans_list: gendarme
sense:
(halfvleugeligen) Pyrrhocoris apterus een insect uit de onderorde wantsen (Heteroptera) en de familie vuurwantsen (Pyrrhocoridae)


lexentry: nld/vuurwerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurwerk
trans_list: fogo artificial | fogo de artifício
sense:
één of meerdere voorwerpen die gevuld zijn met ontploffende, brandbare en lichtgevende stofmengsels.


lexentry: nld/waaien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: waaien
trans_list: soprar
sense:
onpersoonlijk (meteorologie) het plaatsvinden van een sterke luchtstroming ten gevolge van drukverschillen in de atmosfeer


lexentry: nld/waakvlam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waakvlam
trans_list: piloto
sense:
een klein vlammetje dat continu brandt in een geiser, gaskachel, gasfornuis of cv-ketel dat ervoor zorgt dat het gas vrijwel direct ontbrandt wanneer de gaskraan van een brander wordt geopend


lexentry: nld/waan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: waan
trans_list: culpa
sense:
(psychologie) een overtuiging die gebaseerd is op een onjuiste waarneming of interpretatie van de werkelijkheid


lexentry: nld/waarborg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waarborg
trans_list: garantia
sense:
een geldbedrag of iets anders dat tijdelijk gegeven wordt als onderpand voor het geval men een verplichting niet na kan komen


lexentry: nld/waardepapier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waardepapier
trans_list: título mobiliário
sense:
(financieel) document met geldswaarde, zoals bankbiljetten, cheques, fondsen, effecten, handelspapieren enz.


lexentry: nld/waarschuwingsschot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waarschuwingsschot
trans_list: tiro de advertência
sense:
een schot door een politieagent, militair of (buitengewoon) opsporingsambtenaar, afkomstig van een vuurwapen, dat wordt afgevuurd in de lucht (niet gericht op een persoon) ter waarschuwing


lexentry: nld/wachtmeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wachtmeester
trans_list: sargento-mor
sense:
(beroep) (militair) rang die gelijkwaardig is aan die van sergeant m.n. gebruikelijk bij de marechaussee


lexentry: nld/wagenziekte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wagenziekte
trans_list: enjoo de viagem
sense:
misselijkheid die ontstaat doordat de visuele informatie en de informatie uit het evenwichtsorgaan tijdens autorijden met elkaar in tegenspraak kunnen zijn


lexentry: nld/wal__noun__1
sense_num: 04
written_rep: wal
trans_list: olheira
sense:
onderhuidse ophoping van vet of vocht beneden de onderste oogleden, die soms samengaat met een donkere verkleuring


lexentry: nld/walrus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walrus
trans_list: morsa
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden


lexentry: nld/walvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walvis
trans_list: baleia | cetáceo
sense:
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren


lexentry: nld/wandluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wandluis
trans_list: percevejo
sense:
Cimex lectularius is een parasitair bloedzuigend insect dat behoort tot de onderorde wantsen Heteroptera


lexentry: nld/wanen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wanen
trans_list: dar crédito
sense:
wederkerend zich ~ (+ bijvoeglijke bepaling): zich iets inbeelden wat niet waar is; een onterechte veronderstelling t.a.v. zichzelf doen


lexentry: nld/wankelmotor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wankelmotor
trans_list: motor rotativo
sense:
(motortechniek) een verbrandingsmotor die niet met cilindervormige, heen en weer gaande zuigers werkt, maar met een driehoekige, roterende zuiger die in een trommel zit


lexentry: nld/want__noun__1
sense_num: 02
written_rep: want
trans_list: brandái
sense:
o: (scheepvaart) de lijnen of staalkabels aan stuur- en bakboord, die een mast overeind houden (staand want), en het touwwerk om de zeilen te zetten (lopend want)


lexentry: nld/warenhuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warenhuis
trans_list: armazém
sense:
(handel) een grote winkel, vaak met meerdere verdiepingen, die een uitgebreid assortiment aan goederen verkoopt


lexentry: nld/warmoes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmoes
trans_list: acelga
sense:
(groente), (plantkunde) bladgewas waarvan de bladeren of de bladstelen als groente worden gegeten, Beta vulgaris var. cicla


lexentry: nld/warmtefront__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmtefront
trans_list: frente quente
sense:
(meteorologie) een front waar een luchtmassa met relatief warme lucht over een gebied schuift waar koude lucht ligt


lexentry: nld/warmtepomp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmtepomp
trans_list: bombas de calor | bomba de calor
sense:
(motortechniek) (natuurkunde) een verwarmingsinstallatie die via mechanische arbeid warmte onttrekt aan een koude omgeving en deze toevoert aan een warmere omgeving


lexentry: nld/wasabi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wasabi
trans_list: wasabi
sense:
(voeding) een zeer scherpe specerij uit de Japanse keuken, die vaak gebruikt wordt bij sushi- en andere visgerechten


lexentry: nld/wasbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wasbeer
trans_list: guaxinim
sense:
(roofdieren) klein Noord-Amerikaans zoogdier, Procyon lotor , uit de familie van de kleine beren, met zwart-wit gezichtsmasker en goed ontwikkelde staart


lexentry: nld/wasknijper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wasknijper
trans_list: pregador
sense:
(gereedschap) een knijper die gemaakt is van hout of plastic om nat wasgoed aan een waslijn te klemmen


lexentry: nld/wasmachine__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wasmachine
trans_list: máquina de lavar roupa | lavadora
sense:
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze goederen in het algemeen reinigt


lexentry: nld/waterbuffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterbuffel
trans_list: búfalo-asiático
sense:
(evenhoevigen) Bubalus arnee bubalis , een tot de runderen behorend trekdier dat veel gebruikt wordt op rijstvelden


lexentry: nld/waterdruppel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterdruppel
trans_list: gota de água
sense:
kleine hoeveelheid water die bolvormig is wanneer hij ergens ligt of vrij valt en die bolvormig met een staart is (druppelvormig) op het moment van loslaten


lexentry: nld/waterfiets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterfiets
trans_list: gaivota
sense:
(scheepvaart) een vaartuig met een aandrijving zoals op fietsen waarmee men zich over het water kan voortbewegen door middel van het trappen op pedalen


lexentry: nld/watergladheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watergladheid
trans_list: aquaplanagem
sense:
het verschijnsel waarbij een dunne waterfilm ontstaat tussen de band van een rijdend voertuig en het wegdek, waardoor dit voertuig (tijdelijk) onbestuurbaar wordt


lexentry: nld/waterkanon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterkanon
trans_list: canhão de água
sense:
apparaat dat een zeer sterke straal water kan produceren. Gebruikt voor brandbestrijding, maar ook voor relbestrijding


lexentry: nld/waterlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterlek
trans_list: fuga de informação
sense:
de plaats waar water lekt uit een leiding of ergens anders uit dat eigenlijk waterdicht had moeten zijn


lexentry: nld/watermeloen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watermeloen
trans_list: melancia | melancieira
sense:
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)


lexentry: nld/waterpas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterpas
trans_list: nível
sense:
(gereedschap) een werktuig dat gebruikt wordt om zeker te stellen dat iets loodrecht op de richting van de zwaartekracht komt te staan


lexentry: nld/waterslang__noun__1
sense_num: 02
written_rep: waterslang
trans_list: mangueira
sense:
(reptielen) slangen uit het Aziatische geslacht Acrochordidae die vooral in zoet en brak water leven


lexentry: nld/waterspin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterspin
trans_list: argironeta
sense:
(spinachtigen) Argyroneta aquatica , middelgrote spin die in stilstaande wateren leeft. De waterspin kan exclusief poten maximaal 1,5 centimeter lang worden en is te herkennen aan de fluweelachtige beharing van het achterlijf. De kleur van de spin is bruin tot leverkleurig, de poten zijn donkerder


lexentry: nld/waterspreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterspreeuw
trans_list: melro-aquático
sense:
(zangvogels) bepaald soort bruine, bolle vogel met witte borst, Cinclus cinclus uit de familie van waterspreeuwen Cinclidae , die voorkomen bij stromend water


lexentry: nld/waterstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterstof
trans_list: hidrogénio | hidrogênio
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1


lexentry: nld/waterstofperoxide__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterstofperoxide
trans_list: peróxido de hidrogénio
sense:
(scheikunde) diwaterstofdioxide (H2O2), middel dat gebruikt kan worden om te bleken, als desinfectiemiddel of als verbrandingshulp (in raketten)


lexentry: nld/waterwerper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterwerper
trans_list: canhão de água
sense:
apparaat dat een zeer sterke straal water kan produceren. De term waterwerper wordt met name gebruikt voor de apparaten gemonteerd op gepantserde voertuigen, ingezet voor relbestrijding


lexentry: nld/waterzucht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterzucht
trans_list: edema
sense:
(medisch), oedeem is een opeenhoping van extracellulair vocht in weefsel, leidend tot een zwelling zonder toename van het aantal cellen.


lexentry: nld/waterzwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterzwijn
trans_list: capivara
sense:
(knaagdieren), de capibara of waterzwijn Hydrochoerus hydrochaeris is een knaagdier dat voorkomt in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentinië in Zuid-Amerika.


lexentry: nld/watten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watten
trans_list: algodão
sense:
(medisch) ongesponnen katoen of een synthetische vervanging daarvan bedoeld voor het aanbrengen op wonden


lexentry: nld/wattenstaafje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wattenstaafje
trans_list: cotonete
sense:
plukje watten bevestigd op een houten of plastic stokje, gebruikt voor bepaalde medische doeleinden, zoals het inwendig reinigen van de oren


lexentry: nld/wattmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wattmeter
trans_list: wattímetro
sense:
(natuurkunde) (techniek)(elektronica) een instrument om het elektrisch vermogen, uitgedrukt in watt, te bepalen


lexentry: nld/waxen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: waxen
trans_list: crescer
sense:
onharen met behulp van gesmolten was die na afkoelen vast is geworden; de haren worden met wortel en al verwijderd


lexentry: nld/webhosting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: webhosting
trans_list: alojamento de saite
sense:
een dienst die particulieren of bedrijven ruimte aanbiedt voor het opslaan van informatie, afbeeldingen, of andere inhoud die toegankelijk is via een website


lexentry: nld/webserver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: webserver
trans_list: servidor
sense:
(informatica) computerprogramma dat via het netwerk HTTP-verzoeken ontvangt en beantwoordt met documenten, als bijvoorbeeld een webpagina


lexentry: nld/wederverkoper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wederverkoper
trans_list: revendedor
sense:
(beroep) verkoper van elders ingekochte diensten en producten, bijvoorbeeld op het vlak van software of webhosting


lexentry: nld/wedloop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wedloop
trans_list: corrida
sense:
(sport) wedstrijd waarbij het erom gaat een bepaald traject of parcours zo snel mogelijk af te leggen


lexentry: nld/weefgetouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weefgetouw
trans_list: tear
sense:
(textiel) een machinaal of met de hand of voet aangedreven apparaat waarin garen tot weefsel wordt geweven door vervlechting van verticale tussen horizontale draden, die schering respectievelijk inslag heten


lexentry: nld/weefsel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weefsel
trans_list: tecido
sense:
(biologie) een groep van gelijkaardige lichaamscellen die dezelfde functie in een levend organisme vervullen


lexentry: nld/weer__noun__5
sense_num: 01
written_rep: weer
trans_list: caniçado
sense:
afgesloten plaats aan zee voor visvangst, gevlochten visnetten ter afsluiting van water om vis te bewaren; visweer


lexentry: nld/weerbericht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weerbericht
trans_list: previsão do tempo
sense:
(meteorologie) bericht of mededeling over de toestand van het weer en de te verwachten weersgesteldheid


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weerstand
trans_list: resistência | resistor
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 03
written_rep: weerstand
trans_list: resistor | resistência
sense:
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen


lexentry: nld/wegcijferen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: wegcijferen
trans_list: ignorar
sense:
kan niet weggecijferd worden: iets of iemand is van groot belang, ook als je probeert het weg te redeneren


lexentry: nld/wegligging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegligging
trans_list: adesividade
sense:
de mate waarin een voertuig contact heeft en houdt met de weg met name bij remmen, optrekken en het maken van bochten en dan in het bijzonder als de wegkwaliteit minder goed is en bij hoge snelheden


lexentry: nld/wegomlegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegomlegging
trans_list: desvio
sense:
tijdelijke verplaatsing van een weg of route in verband met werkzaamheden, evenementen of andere redenen


lexentry: nld/wegslepen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wegslepen
trans_list: rebocar
sense:
(verkeer) door slepen een voertuig, vaartuig e.d. van een (niet-toegestane) plaats naar een andere plaats brengen


lexentry: nld/wegwerpmaatschappij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegwerpmaatschappij
trans_list: sociedade de consumo
sense:
(economie) een samenleving waarin steeds meer producten worden geproduceerd die zijn bedoeld om tijdelijk te worden gebruikt om vervolgens te worden weggegooid en waarin verkwistend met grondstoffen, energie en producten wordt omgesprongen


lexentry: nld/weifelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weifelaar
trans_list: "em cima do muro"
sense:
iemand die veel twijfelt, geen beslissingen kan nemen, makkelijk beïnvloedbaar is en vaak van mening veranderd


lexentry: nld/wekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wekker
trans_list: despertador
sense:
een apparaat dat gebruikt wordt om de tijd bij te houden en een functie heeft die veel geluid produceert op een ingestelde tijd


lexentry: nld/wekroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wekroep
trans_list: exortação
sense:
dringende oproep om niet meer lijdzaam af te wachten maar om in actie te komen, roep ter opwekking, ter aansporing


lexentry: nld/weledel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: weledel
trans_list: cafetina
sense:
(formeel) aanspreekvorm ter aanduiding dat iemand door afkomst of functie een hoog maatschappelijk aanzien geniet


lexentry: nld/weledelgeleerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: weledelgeleerd
trans_list: honorário
sense:
(formeel) aanspreek titel voor mensen de aan de universiteit zijn afgestudeerd als master of doctorandus


lexentry: nld/welgevallen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welgevallen
trans_list: agradar
sense:
naar iemands welgevallen: zoals iemand het verkiest, zoals iemand het wil, zoals iemand het goedvindt


lexentry: nld/weligheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weligheid
trans_list: abundância
sense:
de mate dat iets in grote hoeveelheden voorkomt; de mate waarin iets in grote hoeveelheden groeit en bloeit


lexentry: nld/wellevendheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wellevendheid
trans_list: cortesia
sense:
een stelsel van manieren en gedragingen die waarborgen dat mensen met elkaar omgaan op een manier die maatschappelijk aanvaard is en die positief wordt gewaardeerd


lexentry: nld/welsprekend__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: welsprekend
trans_list: eloquente
sense:
(figuurlijk) het fraai, overtuigend en meeslepend kunnen brengen van een boodschap ongeacht de manier waarop


lexentry: nld/welvaartsstaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welvaartsstaat
trans_list: estado assistencial
sense:
een staat die veiligheid, rust en het materieel- en geestelijk welbevinden van haar burgers als haar verantwoordelijkheid stelt


lexentry: nld/welzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welzijn
trans_list: bem-estar
sense:
(economie) wanneer een individu of maatschappij zich in een goede toestand bevindt op het gebied van gezondheid, geluk en/of voorspoed


lexentry: nld/wenden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wenden
trans_list: completar
sense:
ergatief (scheepvaart) van koers veranderen, bij zeilen vooral ook "door de wind gaan": "overstag gaan" of "gijpen"


lexentry: nld/wensdroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wensdroom
trans_list: desejar
sense:
een droom waarvan je hoopt dat ze ooit werkelijkheid wordt, maar waarvan je weet dat het waarschijnlijk nooit zal gebeuren


lexentry: nld/werelddeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werelddeel
trans_list: continente
sense:
een zeer groot boven de zee uitstekend stuk droog land en de omringende eilanden die op hetzelfde continentale plat liggen


lexentry: nld/wereldoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wereldoorlog
trans_list: guerra mundial
sense:
een gewapende strijd tussen een zeer groot aantal landen, met name gebruikt voor de Eerste en de Tweede Wereldoorlog


lexentry: nld/werk__noun__2
sense_num: 01
written_rep: werk
trans_list: estopa
sense:
de verwarde, grove bij het hekelen afgescheiden afvaldraden van vlas of hennep, vooral de kortere draden


lexentry: nld/werkbalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkbalk
trans_list: barra de ferramentas
sense:
een balk met knoppen en pictogrammen in het venster van een computerprogramma, meestal direct onder de menubalk gelokaliseerd


lexentry: nld/werkcollege__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkcollege
trans_list: seminário
sense:
een lesvorm op de hogeschool en de universiteit, waarbij de student onder begeleiding aan opdrachten werkt, meestal in groepsverband


lexentry: nld/werken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werken
trans_list: trabalhar
sense:
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen


lexentry: nld/werkhond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkhond
trans_list: cão de serviço
sense:
een hond die men gebruikt bij de jacht, het hoeden van een kudde, het speuren naar mensen of drugs etc.


lexentry: nld/werkkapitaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkkapitaal
trans_list: capital de giro
sense:
hoeveelheid geld waarmee een bedrijf activiteiten kan ondernemen zonder een nieuw beroep op financiers te doen


lexentry: nld/werktaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werktaal
trans_list: língua de trabalho
sense:
een taal die binnen een supranationaal bedrijf, gemeenschap, staat of andersoortig orgaan of organisatie als primair middel voor communicatie wordt gebruikt


lexentry: nld/werktuigkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werktuigkunde
trans_list: mecânica
sense:
(wetenschap), (techniek), leer van het ontwerpen, vervaardigen en in bedrijf houden van machines (machinebouw, scheepsbouw, energie- en aandrijftechniek) en staal- en constructiebouw (b.v. offshore, olie- en gaswinning).


lexentry: nld/werktuiglijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: werktuiglijk
trans_list: surto
sense:
als een werktuig, dus automatisch, zonder nadenken, als een reflex, als vanzelf maar daardoor wel voorspelbaar en betrouwbaar


lexentry: nld/werkverdeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkverdeling
trans_list: divisão do trabalho
sense:
het resultaat van in stukken knippen van een taak of proces en het distribueren van die taken over verschillende personen, instanties of zaken


lexentry: nld/werkwoordelijk__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: werkwoordelijk
trans_list: verbal
sense:
werkwoordelijk gezegde: een gezegde dat alleen maar bestaat uit werkwoorden en geen informatie geeft over het onderwerp


lexentry: nld/werpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werpen
trans_list: jogar
sense:
overgankelijk met een krachtige zwaai van de arm iets uit de hand naar iets of iemand heen laten gaan


lexentry: nld/werpster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werpster
trans_list: shuriken
sense:
metalen wapen in de vorm van een vlak met rondom puntvormige uitsteeksels dat met kracht naar een doelwit kan worden gegooid


lexentry: nld/wetmatigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetmatigheid
trans_list: governar
sense:
een samenhang die overal en altijd aanwezig is omdat ze gebaseerd is op natuurwetenschappelijke wetten


lexentry: nld/wetsontwerp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetsontwerp
trans_list: projeto de lei
sense:
(juridisch) (politiek) een tekstvoorstel voor een nieuwe wet vervaardigd en ingediend door de regering


lexentry: nld/wetstaal__noun__2
sense_num: 01
written_rep: wetstaal
trans_list: aço
sense:
(gereedschap) een ronde staaf fijn geribbeld staal met een handvat, waaraan een mes of schaar kan worden geslepen


lexentry: nld/wetsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetsteen
trans_list: mó
sense:
(gereedschap) blok uit een hard mineraal met een vlak oppervlak, dat uit zeer fijne korrels bestaat, waarmee je scherp gereedschap van kleine braampjes kan ontdoen, bijvoorbeeld na het slijpen


lexentry: nld/weven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: weven
trans_list: tecer
sense:
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten


lexentry: nld/wezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wezel
trans_list: doninha
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae


lexentry: nld/whirlpool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: whirlpool
trans_list: jacúzi
sense:
een rond bad waarin men kan zitten, met water van rond de 37 oC waardoorheen luchtbellen worden geperst


lexentry: nld/whiteboard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: whiteboard
trans_list: quadro branco
sense:
een glad, wit gekleurd metalen bord waarop men met behulp van een viltstift met uitwisbare inkt kan schrijven of tekenen en waarop men met een magneet voorwerpen kan klemmen


lexentry: nld/wichelarij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wichelarij
trans_list: adivinhação | divinação
sense:
het verkrijgen van informatie door middel van bovennatuurlijke of niet wetenschappelijk aangetoonde middelen


lexentry: nld/wieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wieg
trans_list: berço
sense:
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen


lexentry: nld/wielewaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wielewaal
trans_list: papa-figos
sense:
(zangvogels) zwart-gele zangvogel, m.n. de Europese Oriolus oriolus van de familie van Wielewalen en vijgvogels (Oriolidae )


lexentry: nld/wierook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wierook
trans_list: incenso
sense:
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia


lexentry: nld/wig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wig
trans_list: cunha
sense:
(gereedschap) een metalen of houten blok, met twee schuine kanten onder een scherpe hoek, waarmee men iets kan vastklemmen of kan kloven


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijding
trans_list: consagração
sense:
(religie) gebeurtenis of rituele handeling waardoor personen, plaatsen of zaken aan een godheid of hogere macht worden toegeheiligd


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wijding
trans_list: consagração
sense:
(religie) sacrament waarmee een man gelijkvormig wordt gemaakt aan Jezus en daarom in zijn naam kan handelen


lexentry: nld/wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijn
trans_list: vinho
sense:
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.


lexentry: nld/wijnjaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnjaar
trans_list: antigo
sense:
het oogstjaar van de druiven die voor de wijn gebruikt werden, het is een belangrijk kenmerk van een wijn


lexentry: nld/wijnkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnkaart
trans_list: carta de vinhos
sense:
een lijst waarop men de wijnen die te verkrijgen zijn in een restaurant, wijnhuis, enz... vermeldt in soorten, jaartallen en prijzen


lexentry: nld/wijnstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnstok
trans_list: videira | parreira
sense:
(plantkunde) Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt


lexentry: nld/wijting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijting
trans_list: badejo
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort straalvinnige vis, Merlangius merlangus , uit de familie van schelvissen (Gadidae ), orde schelvisachtigen (Gadiformes ), die voorkomt in het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee


lexentry: nld/wijwatervat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijwatervat
trans_list: pia
sense:
(religie) een meestal aan de muur van een kerk bevestigd vat met water waarmee gelovigen zich besprenkelen


lexentry: nld/wiki__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wiki
trans_list: wiki
sense:
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen


lexentry: nld/wikificeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: wikificeren
trans_list: wikificar
sense:
overgankelijk (wikitaal) een tekst aanpassen aan het wikisysteem, bijvoorbeeld door het aanbrengen van dubbele rechte haken


lexentry: nld/wild_zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wild zwijn
trans_list: javali
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.


lexentry: nld/wilde_ezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilde ezel
trans_list: asno selvagem
sense:
(onevenhoevigen) Equus africanus onevenhoevige uit de familie van de paardachtigen (Equidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Heuglin & Fitzinger in 1866 als Asinus africanus


lexentry: nld/wilde_rijst__noun__1
sense_num: 03
written_rep: wilde rijst
trans_list: arroz selvagem
sense:
(voeding) gepelde zaden van Zizania palustris , die worden gegeten als rijst 
(wikidata: wilde rijst )


lexentry: nld/wildwestfilm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wildwestfilm
trans_list: bangue-bangue
sense:
film die zich afspeelt in het wilde westen van Amerika gedurende de 19de eeuw en waarin cowboys en indianen de hoofdrol spelen


lexentry: nld/wilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilg
trans_list: salgueiro
sense:
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed


lexentry: nld/wilsbeschikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsbeschikking
trans_list: demonstração
sense:
(juridisch) (België) laatste ~: document waarmee de wensen voor de uitvaart vastgelegd kunnen worden.#:▸ U kunt zelf bepalen wat er met uw lichaam gebeurt na uw overlijden. Die keuze kunt u laten vastleggen in de laatste wilsbeschikking, een document dat u kunt opvragen bij de Dienst Burgerzaken in uw gemeente.


lexentry: nld/wilsgebrek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsgebrek
trans_list: vício do consentimento
sense:
(juridisch) door bedrog, dwaling, bedreiging (of geweld) of misbruik van omstandigheden niet echt aanwezig zijn van de bedoeling een rechtshandeling te verrichten


lexentry: nld/wilsverklaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilsverklaring
trans_list: declaração de vontade
sense:
(juridisch) eenzijdige wilsuiting die gericht is of lijkt te zijn gericht op het tot stand brengen van rechtsgevolgen


lexentry: nld/wilsverklaring__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsverklaring
trans_list: declaração antecipada de vontade
sense:
(juridisch) (medisch) document waarin iemand vastlegt wat hij wil wat betreft medische behandelingen in de toekomst als hij daar zelf niet meer hierover kan beslissen


lexentry: nld/windas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: windas
trans_list: molinete
sense:
(techniek), (scheepvaart) een werktuig met een horizontaal opgestelde spil waaromheen een touw wordt opgewikkeld om lasten te heffen of te verschuiven


lexentry: nld/winde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: winde
trans_list: convólvulo
sense:
(bloemplanten) benaming voor slingerende planten met kegelvormige bloemen uit het geslacht Convolvus


lexentry: nld/winkeljuffrouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkeljuffrouw
trans_list: vendedora
sense:
(beroep) een vrouw die beroepsmatig in een winkel, een supermarkt, een warenhuis of buiten werkt, met name klanten bedient, waren verkoopt of achter de kassa zit


lexentry: nld/winkelkar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkelkar
trans_list: carrinho
sense:
wagentje gemaakt van ijzerdraad waarin je tijdens het winkelen in een supermarkt de producten kunt leggen


lexentry: nld/winstmarge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winstmarge
trans_list: margem de lucro
sense:
de verhouding tussen de omzet en de winst, anders gezegd: hoeveel procent van de omzet overblijft als winst voor de onderneming


lexentry: nld/winter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winter
trans_list: inverno
sense:
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september


lexentry: nld/wintereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wintereik
trans_list: carvalho-alvo | carvalho-branco
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus petraea , die inheems is in de Benelux en tot 30 meter hoog kan worden


lexentry: nld/winterpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winterpunt
trans_list: solstício de inverno
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest zuidelijke positie (de Steenbokskeerkring) bereikt


lexentry: nld/winterslaap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winterslaap
trans_list: hibernação
sense:
(fysiologie) een toestand van hypothermie en inactiviteit bij sommige warmbloedige dieren in de winter


lexentry: nld/wisent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisent
trans_list: auroque
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort


lexentry: nld/wissel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wissel
trans_list: letra de câmbio
sense:
(de) (economie) handelspapier waarin een uitgever (de trekker) aan een derde (de betrokkene) onvoorwaardelijke opdracht geeft een bepaalde geldsom of diens order te betalen aan een bepaalde persoon (de nemer)


lexentry: nld/wisselslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselslag
trans_list: estilos
sense:
de zwemslag is een combinatie van de vier bestaande zwemslagen en wordt uitgevoerd in de volgende vaststaande volgorde: vlinder-, rug-, school- en vrije slag over een afstand van 100 (in een 25 meter bad), 200 of 400 meter als individueel nummer of als estafette


lexentry: nld/wisselstroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselstroom
trans_list: corrente alternada
sense:
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert


lexentry: nld/wit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wit
trans_list: branco
sense:
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum


lexentry: nld/witboek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: witboek
trans_list: livro branco
sense:
een document dat beschrijft hoe overheidsbeleid, een technologie, en/of product een specifiek probleem oplost


lexentry: nld/witheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witheid
trans_list: alvura
sense:
de mate waarin iets een witte kleur heeft; de mate waarin een oppervlak wit licht reflecteert of uitstraalt


lexentry: nld/witlof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witlof
trans_list: chicarola
sense:
(groente) loof van met dat doel in het donker geteelde varianten van cichorei, Cichorium intybus var. foliosum 
(wikidata: witlof )#:▸ Maar met groente is het weer opletten: paprika en mais vinden ze lekker, witlof of spruiten niet.


lexentry: nld/witte_dwerg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte dwerg
trans_list: anã branca
sense:
(astronomie) niet al te grote ster waarin geen kernreacties meer plaatsvinden, nadat ze als rode reus veel materie heeft uitgestoten


lexentry: nld/witte_haai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte haai
trans_list: tubarão-branco
sense:
(kraakbeenvissen) bepaald soort zeevis, Carcharodon carcharias , de bekendste en de meest gevreesde haai


lexentry: nld/witte_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte rijst
trans_list: arroz branco
sense:
(voeding) rijst waarvan het kaf (gepeld), en de zemelen en kiem verwijderd zijn (gepolijst), zodat witte zaden overblijven (zaden van Oryza sativa ) 
(wikidata: witte rijst )


lexentry: nld/witte_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte wijn
trans_list: vinho branco
sense:
(oenologie), (drinken) alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven


lexentry: nld/wittekool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wittekool
trans_list: couve repolho
sense:
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is 
(wikidata: wittekool )


lexentry: nld/witvoorhoofdsjakohoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witvoorhoofdsjakohoen
trans_list: jacupemba
sense:
(hoendervogels) Penelope superciliaris een vogel uit de familie sjakohoenders en hokko's (Cracidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1815 door Coenraad Jacob Temminck . De soort komt voor in het midden en oosten van Zuid-Amerika en telt 3 ondersoorten


lexentry: nld/wodka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wodka
trans_list: vodca
sense:
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen


lexentry: nld/woelmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woelmuis
trans_list: rato-do-campo
sense:
(knaagdieren) klein, gravend, muisachtig knaagdier uit de onderfamilie Arvicolinae , met een dikke kop, stompe snuit, korte staart, poten en oren en een stevig lichaam, en dat van plantewortels leeft, zowel vochtige weiden als droge hooglanden bewoont en veel schade aanricht aan gewassen


lexentry: nld/woestijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijn
trans_list: deserto
sense:
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie


lexentry: nld/woestijnrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijnrat
trans_list: gerbilo
sense:
(knaagdieren) zoogdier uit de onderfamilie Gerbillinae van de knaagdierenfamilie Muridae , die daarnaast ook onder andere de muizen en ratten van de Oude Wereld (Murinae) omvat. Ze komen over het algemeen voor in dorre steppegebieden en halfwoestijnen. Omdat in deze gebieden weinig dieren kunnen gedijen, hebben ze weinig vijanden. Aan andere vijanden (zoals slangen en roofvogels) die er wel zijn kunnen ze goed ontsnappen omdat deze diertjes goed kunnen springen. Vandaar ook hun (bij)naam: Springmuis


lexentry: nld/wok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wok
trans_list: wok
sense:
(huishouden) (kookkunst) ronde pan die wordt gebruikt in de oosterse keuken, vooral om te roerbakken


lexentry: nld/wolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolf
trans_list: lobo | loba
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond


lexentry: nld/wolfraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolfraam
trans_list: tungstênia | tungsténio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/wonder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wonder
trans_list: milagre
sense:
een gebeurtenis waaraan een bovennatuurlijke oorsprong toegeschreven wordt en die men niet anderszins logisch kan verklaren


lexentry: nld/wonderboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wonderboom
trans_list: mamona
sense:
(plantkunde) Ricinus communis , een snelgroeiende boom van tropische oorsprong uit de wolfsmelkachtigen


lexentry: nld/woord__noun__2
sense_num: 01
written_rep: woord
trans_list: palavra | vocábulo
sense:
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen


lexentry: nld/woordenboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordenboek
trans_list: dicionário
sense:
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen


lexentry: nld/woordsoort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordsoort
trans_list: classe gramatical
sense:
(taalkunde) categorie waarin bepaalde woorden naar gelang het grammaticale gebruik in onderverdeeld worden


lexentry: nld/woordveld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordveld
trans_list: campo lexical
sense:
(taalkunde) schematische weergave van bij elkaar horende woorden, vaak gecentreerd rond een thema of begrip


lexentry: nld/worcestersaus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: worcestersaus
trans_list: molho inglês
sense:
(voeding) pikante saus gemaakt van azijn, suikerstroop, suiker, uitjes, ansjovis, tamarinde, knoflook, zout en kruiden


lexentry: nld/workstation__noun__1
sense_num: 01
written_rep: workstation
trans_list: estação de trabalho
sense:
een krachtige computer voor professioneel gebruik, die over gespecialiseerde hardware of software beschikt


lexentry: nld/worm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: worm
trans_list: verme
sense:
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet


lexentry: nld/wormgat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wormgat
trans_list: buraco de minhoca
sense:
(natuurkunde) is een hypothetische mogelijkheid binnen de ruimte-tijd. In de normale ruimte kan men tussen twee punten niet sneller reizen dan het licht, maar volgens de theorie van een wormgat bestaat er een "korte weg" in het universum.Science-fictionlezers blijven hopen op hun bestaan...


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: wortel
trans_list: raiz
sense:
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: wortel
trans_list: raiz
sense:
(taalkunde) radix, de kleinste betekenisvolle eenheid in een taal, ontdaan van alle afhankelijke, betekenisdragende elementen, zoals klinkerwisseling, voor- en achtervoegsels, invoegsels en uitgangen.


lexentry: nld/wortelstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wortelstok
trans_list: rizoma
sense:
(beschrijvende plantkunde) een ondergrondse, meestal horizontaal lopende, al of niet opgezwollen stengel, het is dus geen wortel


lexentry: nld/wouw__noun__2
sense_num: 01
written_rep: wouw
trans_list: gauda | lírio-dos-tintureiros
sense:
(plantkunde) bepaald soort plant, Reseda luteola , afkomstig uit het Middellandse Zeegebied, die al sinds de prehistorie in Europa gekweekt wordt als verfplant voor zijn gele kleurstof


lexentry: nld/wraak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wraak
trans_list: vingança
sense:
het vergelden van doorgemaakt lijden #:▸ Maar dan, op een dag, wordt er een steen geworpen - en of het nu per ongeluk of expres is, die steen raakt de voorruit van de auto van een of andere machtige idioot die wraak wil, of die indruk op zijn minnares wil maken en - zoef - daar komen de voetsoldaten al binnenmarcheren.


lexentry: nld/wraken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wraken
trans_list: recusar
sense:
overgankelijk (juridisch) op bepaalde, bij wet omschreven gronden niet toelaten of onbevoegd verklaren


lexentry: nld/wraking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wraking
trans_list: objeção
sense:
(juridisch) een procedure bij de rechtbank, die bedoeld is om de objectiviteit van een rechter te beoordelen


lexentry: nld/wrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrat
trans_list: verruga
sense:
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten


lexentry: nld/wringer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wringer
trans_list: desfigurar
sense:
apparaat om het water uit het wasgoed te persen en bestaat uit twee dicht bij elkaar staande, rubberen rollen


lexentry: nld/wrong__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrong
trans_list: virol
sense:
(heraldiek) oorspronkelijk een rol van twee ineengedraaide repen stof, gevuld met haar of wol, aangebracht boven op de helm om vijandelijke slagen te breken


lexentry: nld/wulk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wulk
trans_list: búzio
sense:
(buikpotigen) Buccinum undatum (of enige verwante soorten), een vrij grote zeeslak uit de Noordzee die eetbaar is en tot de Buccinidae behoort


lexentry: nld/xenon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xenon
trans_list: xenônio | xenão
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54


lexentry: nld/xerografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xerografie
trans_list: xerografia
sense:
een droge, niet-chemische en fotografische methode die gebaseerd is op elektrostatische aantrekkingsverschijnselen


lexentry: nld/xylofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xylofoon
trans_list: xilofone
sense:
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt


lexentry: nld/yang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yang
trans_list: Yang
sense:
actieve, mannelijke beginsel in de kosmos (volgens de Chinese filosofie), een van beide principes die samen de tao vormen


lexentry: nld/yawl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yawl
trans_list: yawl
sense:
(scheepvaart) een zeiljacht met twee langsgetuigde masten, de achterste (bezaan)mast is klein en ver naar achteren geplaatst, achter de positie van het roer.


lexentry: nld/yen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yen
trans_list: iene
sense:
(valutanaam) munteenheid officieel bekend als Japanse yen en die alleen daarom uniek naar Japan verwijst omdat de naam 'yen' bij geen enkele andere valuta in de wereld gebruikt wordt


lexentry: nld/yeti__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yeti
trans_list: abominável homem das neves | iéti
sense:
een legendarisch monster met de bijnaam 'de verschrikkelijke sneeuwman' die voor zou komen in de Himalaya


lexentry: nld/yoga__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoga
trans_list: ioga
sense:
(filosofie) het streven om door lichamelijke en geestelijke methoden van concentratie tot hogere bewustzijnstoestanden te geraken


lexentry: nld/yoghurt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoghurt
trans_list: iogurte
sense:
(voeding) lichtzuur en enigszins lobbig zuivelproduct, gemaakt door het toevoegen van melkzuurbacteriën aan gewone melk


lexentry: nld/ytterbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ytterbium
trans_list: itérbio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/yttrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yttrium
trans_list: ítrio
sense:
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39


lexentry: nld/yucca__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yucca
trans_list: iúca
sense:
(bloemplanten) geslacht Yucca van succulente, meerjarige planten, die van nature voorkomen in Amerika. Daarnaast wordt het woord "yucca" ook gebruikt om een plant uit dit geslacht aan te duiden. Het geslacht bestaat uit een veertigtal soorten: het formaat wisselt van kleine struiken tot bomen. De soorten komen allen van nature voor in warme en droge gebieden in Noord-Amerika, Zuid-Amerika en het Caribisch gebied


lexentry: nld/yup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yup
trans_list: yuppie
sense:
een jong, kindloos persoon die snel carrière gemaakt heeft en een exclusieve, trendgevoelige levensstijl heeft


lexentry: nld/yuppie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yuppie
trans_list: yuppie
sense:
(persoon) jong, kindloos persoon die snel carrière gemaakt heeft en een exclusieve, trendgevoelige levensstijl heeft


lexentry: nld/zaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaag
trans_list: serra | serrote
sense:
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen


lexentry: nld/zaagvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaagvis
trans_list: peixe-serra
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor haaiachtige vissen met aan de kop een zaagvormig uitsteeksel uit de familie Pristidae


lexentry: nld/zaailing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaailing
trans_list: muda
sense:
(plantkunde) uit zaad opgekweekte plant, het stadium volgend op de kiemplant, waarin de eerste blaadjes verschijnen


lexentry: nld/zaaksgevolg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaaksgevolg
trans_list: direito de sequela
sense:
(juridisch) recht waarover de titularis van een zakelijk recht beschikt, om het daaraan onderworpen goed te volgen ongeacht in wiens handen het goed overgaat


lexentry: nld/zadelpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zadelpunt
trans_list: ponto de sela
sense:
(wiskunde) een punt op een gekromd vlak dat in de ene richting een maximum en in de andere een minimum is


lexentry: nld/zak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zak
trans_list: saco | saca
sense:
slap omhulsel dat aan een kant een (soms afsluitbare) opening heeft om er iets in te stoppen of uit te halen


lexentry: nld/zakenrecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zakenrecht
trans_list: direito das coisas
sense:
(juridisch) civielrechtelijk rechtsgebied met betrekking tot de rechtsverhouding van personen tot een bepaalde goed


lexentry: nld/zakkenroller__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zakkenroller
trans_list: batedor de carteira
sense:
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon


lexentry: nld/zalf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalf
trans_list: pomada
sense:
(farmacologie) smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek


lexentry: nld/zalmforel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalmforel
trans_list: truta
sense:
(voeding) (visserij) consumptievis, meestal regenboogforel (Oncorhynchus mykiss ), met zalmkleurig vlees


lexentry: nld/zalven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: zalven
trans_list: ungir
sense:
overgankelijk het aanbrengen van een welriekende olie, meestal als inhuldiging in een politieke of religieuze hoedanigheid


lexentry: nld/zander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zander
trans_list: lucioperca
sense:
(straalvinnigen) (verouderd) benaming voor de zoetwatervis Sander lucioperca , een roofvis die ook in de Benelux voorkomt


lexentry: nld/zandloper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandloper
trans_list: ampulheta
sense:
toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen


lexentry: nld/zandstrooier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandstrooier
trans_list: caixa de areia
sense:
(verouderd) een vaatje gevuld met zand dat gebruikt werd om overtollige inkt op een beschreven blad op te deppen


lexentry: nld/zeboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeboe
trans_list: zebu
sense:
(evenhoevigen) Bos primigenius indicus een zoogdier uit de familie van de holhoornigen (Bovidae) dat voornamelijk in gebieden met een tropisch en subtropisch klimaat in Zuid-Azië en Afrika wordt gehouden. Het dier wordt gekarakteriseerd door de grote bult achter de nek


lexentry: nld/zebra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebra
trans_list: zebra
sense:
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart


lexentry: nld/zebrapad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebrapad
trans_list: faixa de pedestres | faixa
sense:
(verkeer) een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats


lexentry: nld/zee-eend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-eend
trans_list: galeirão
sense:
(eendvogels) grote zwarte zwemvogel, onderfamilie van de eend, gans, zwaan, die leeft aan de kusten en op zee


lexentry: nld/zee-egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-egel
trans_list: ouriço-do-mar | equino
sense:
(stekelhuidigen) op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)


lexentry: nld/zeearend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeearend
trans_list: águia-rabalva
sense:
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend


lexentry: nld/zeeaster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeaster
trans_list: estrela-do-mar
sense:
(groente) Limonium vulgare syn. Aster tripolium , plant die op de kwelders voorkomt en waarvan de bladeren als groente gegeten worden


lexentry: nld/zeeduivel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeduivel
trans_list: tamboril
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort grote zeevis, Lophius piscatorius uit de familie der Lophiidae , die er door een grote kop met priemvormige aanhangsels griezelig uitziet


lexentry: nld/zeef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeef
trans_list: peneira | coador
sense:
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen


lexentry: nld/zeeklimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeklimaat
trans_list: clima marítimo
sense:
(meteorologie) klimaat dat veel invloed van een meestal nabijgelegen zee of oceaan ondergaat, onder meer gekenmerkt door koele zomers en zachte winters


lexentry: nld/zeekwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeekwal
trans_list: alforreca
sense:
(dierkunde) neteldier in de vorm waarin het vrij in het water zwemt, met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/zeelelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeelelie
trans_list: lírio-do-mar
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor de sessiele zeedieren uit de klasse Crinoidea die op aanzienlijke diepte in de oceaan leven


lexentry: nld/zeemeermin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeermin
trans_list: sereia
sense:
(mythologie) wezen uit de zee, met het bovenlichaam van een meisje of jonge vrouw en het onderlichaam van een vis


lexentry: nld/zeemeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeeuw
trans_list: gaivota
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae , die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn


lexentry: nld/zeeolifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeolifant
trans_list: elefante-marinho
sense:
(roofdieren) rob uit het geslacht Mirounga , robben waarvan de mannetjes een neus hebben die op een slurf lijkt


lexentry: nld/zeeotter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeotter
trans_list: lontra-marinha
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Enhydra lutris een marterachtig zeezoogdier dat voorkomt aan de Amerikaanse Westkust en rond de noor­de­lij­ke kus­ten van Azië; hoewel ze zich over land kunnen verplaatsen, leven zeeotters uitsluitend in zeeVolwassen zeeotters wegen tussen de 14 en 45 kg en behoren daarmee tot de zwaarste marterachtigen. In tegenstelling tot andere zeezoogdieren hebben zeeotters een uitzonderlijk dikke vacht waarmee ze zich warm houden.


lexentry: nld/zeep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeep
trans_list: sabonete | sabão
sense:
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne


lexentry: nld/zeepaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepaard
trans_list: morsa
sense:
(roofdieren) (verouderd) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden


lexentry: nld/zeepaardje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepaardje
trans_list: cavalinho-do-mar
sense:
dim. tant.
 (straalvinnigen) benaming voor zeevisjes waarvan de kop op een paardenkop lijkt en die rechtopstaand zwemmen, uit het geslacht Hippocampus


lexentry: nld/zeepolder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepolder
trans_list: pólder
sense:
polder die ontstaat langs de kust, door bedijking van kwelders, als deze hoog genoeg zijn aangeslibd


lexentry: nld/zeeroof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeroof
trans_list: falsificação
sense:
geweldpleging gevolgd door roof tegen een schip op volle zee, dit zonder machtiging van een oorlogvoerende natie


lexentry: nld/zeeschildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeschildpad
trans_list: tartaruga marinha
sense:
(reptielen) benaming voor zeedieren uit de familie Cheloniidae , waarvan het grootste gedeelte van het lichaam bedekt een met een lederachtig schild


lexentry: nld/zeeschuim__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zeeschuim
trans_list: siba
sense:
(koppotigen), (figuurlijk) de inwendige schelp van een zeekat (een tienarmige inktvis), die onder meer op het Noordzeestrand wordt aangetroffen en die enige gelijkenis vertoond met een vlok #1


lexentry: nld/zeeslag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zeeslag
trans_list: batalha naval
sense:
(spel) bordspel voor twee personen, waarbij eerst beide spelers boten plaatsen op hun eigen bord, dat niet zichtbaar is voor de tegenstander, en daarna om en om schoten plaatsen op het bord van de tegenstander, waarbij deze aangeeft of het schot raak is of niet, totdat alle boten van een van de spelers compleet getroffen zijn


lexentry: nld/zeeslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeslang
trans_list: serpente marinha
sense:
(reptielen) lid van het geslacht Hydrophiinae; giftig reptiel dat leeft in ondiepe zeegebieden en riviermondingen


lexentry: nld/zeesleper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeesleper
trans_list: rebocador de alto-mar
sense:
relatief kleine, maar zeer zeewaardige sterke boot die gebouwd is om schepen in nood te helpen, te bergen, drijvende vrachten over zee te slepen en olieplatforms te bevoorraden


lexentry: nld/zeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeester
trans_list: estrela-do-mar
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten


lexentry: nld/zeezwaluw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeezwaluw
trans_list: andorinha-do-mar
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor slanke meeuwachtige zeevogels met gevorkte staart uit de familie Sternidae


lexentry: nld/zegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegel
trans_list: adesivo
sense:
een stukje papier meestal voorzien van een plaklaag dat dient om aan te geven dat betaling heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zegen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegen
trans_list: bênção
sense:
afroeping van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand over iemand, met name door een lid van de geestelijkheid


lexentry: nld/zegen__noun__2
sense_num: 01
written_rep: zegen
trans_list: rede de arrasto
sense:
(visserij) breed en naar verhouding niet erg hoog sleepnetVistuig bestaande uit een van drijvers voorziene bovenpees en een verzwaarde onderpees met daartussen het netwerk met een, al dan niet van een inkeling voorziene uitstulping of zak en waarvan de aan de boven- en onderpees bevestigde lijnen een lengte van ten hoogste 100 m hebben of, in geval de bovenpees langer is, niet langer dan de lengte van de bovenpees.


lexentry: nld/zegge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zegge
trans_list: carriço
sense:
(bloemplanten) een geslacht Carex van zowel bladverliezende als groenblijvende overblijvende kruiden met een grasachtige groeivorm, behorend tot de cypergrassenfamilie (Cyperaceae ). Het geslacht Carex is met ruim 2000 soorten een van de grootste geslachten van de bedektzadigen


lexentry: nld/zeilmakerspriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeilmakerspriem
trans_list: furador
sense:
(gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte staaf om kleine gaten in zeil te steken als het naaiwerk met naalden te stroef gaat


lexentry: nld/zeis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeis
trans_list: gadanha
sense:
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien


lexentry: nld/zekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zekering
trans_list: fusível
sense:
(elektronica), (elektrotechniek) een element van een stroomkring dat doorbrandt of op andere wijze een te grote stroombelasting verhindert


lexentry: nld/zelfbeschadiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfbeschadiging
trans_list: automutilar
sense:
(medisch) medische term voor het zichzelf verwonden of het zichzelf pijnigen zonder daarbij zichzelf te willen doden


lexentry: nld/zelfbeschikking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: zelfbeschikking
trans_list: autodeterminação
sense:
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)


lexentry: nld/zelfbewust__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zelfbewust
trans_list: autoconsciente
sense:
(filosofie) demonstrerend het vermogen te hebben om zijn eigen bestaan, mentale toestanden, identiteit en relatie tot de buitenwereld te vatten.


lexentry: nld/zelfhelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfhelp
trans_list: auto-ajuda
sense:
(psychologie) het oplossen of verzachten van problemen zonder tussenkomst van professionele hulpverleners


lexentry: nld/zelfstandig_naamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfstandig naamwoord
trans_list: substantivo
sense:
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.


lexentry: nld/zelfverbranding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfverbranding
trans_list: autoimolação
sense:
verbranding ofwel het in de brand steken van zichzelf, als zelfmoordpoging of als maatschappelijk of politiek protest


lexentry: nld/zelfzorg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfzorg
trans_list: autocuidado
sense:
alle zorg die een persoon besteedt aan het opheffen van eigen noden en het voldoen aan eigen behoeften


lexentry: nld/zemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zemelen
trans_list: farelo
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van graankorrels


lexentry: nld/zenuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuw
trans_list: nervo
sense:
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen


lexentry: nld/zenuwcel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwcel
trans_list: neurónio
sense:
(biologie) een zeer belangrijke cel in het zenuwstelsel die prikkels en impulsen opvangt, geleidt en doorgeeft


lexentry: nld/zenuwenoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwenoorlog
trans_list: guerra de nervos
sense:
(militair) strijd die — zonder fysiek geweld — gevoerd wordt met als doel om de moraal van de vijand aan te tasten


lexentry: nld/zenuwinstorting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwinstorting
trans_list: ataque de nervos
sense:
(medisch) een informele benaming voor een aantal acute psychische symptomen die optreden bij mensen die eerder geen klachten hadden


lexentry: nld/zenuwstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwstelsel
trans_list: sistema nervoso
sense:
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen


lexentry: nld/zenuwtrekking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwtrekking
trans_list: espasmo
sense:
onwillekeurige spiertrekking die men maakt bij psychische spanning, uit gewoonte of door een neurologische aandoening


lexentry: nld/zeoliet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeoliet
trans_list: zeólita
sense:
(mineraal) klasse silicaat-mineralen met een kristalstructuur die kanalen en holtes bevat in de grootteorde van nanometers


lexentry: nld/zeshoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeshoek
trans_list: hexágono
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden


lexentry: nld/zestien__num__1
sense_num: 01
written_rep: zestien
trans_list: dezesseis | dezasseis
sense:
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"


lexentry: nld/zetting__noun__1
sense_num: 04
written_rep: zetting
trans_list: acomodamento
sense:
(bouwkunde) (geologie) (waterbeheer) het inklinken van een ondergrond (vastzetten) gepaard gaande met inkrimping


lexentry: nld/zeuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zeuren
trans_list: lamentar
sense:
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken


lexentry: nld/ziek__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ziek
trans_list: doente
sense:
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren


lexentry: nld/ziekenwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenwagen
trans_list: ambulância
sense:
(verkeer), (medisch) een voertuig ingericht voor het vervoer van patiënten, gewoonlijk naar een ziekenhuis toe


lexentry: nld/ziekenzalving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenzalving
trans_list: unção dos enfermos
sense:
(religie) sacrament dat door een priester wordt toegediend aan zieken die in doodsgevaar verkeren, om ze op te dragen aan Jezus zodat hij ze redt


lexentry: nld/ziekteverwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverwekker
trans_list: patógeno
sense:
(medisch) (biologie) organisme dat een ziekte veroorzaakt, meestal maar niet altijd gaat het om micro-organismen zoals bacteriën, virussen en eencellige organismen


lexentry: nld/ziekteverzekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverzekering
trans_list: plano de saúde
sense:
verzekering die de meeste kosten van medisch advies, behandelingen, medicijnen, het gebruik van hulpmiddelen of andere voorzieningen op grond van een medische noodzaak vergoedt


lexentry: nld/zijdestreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdestreep
trans_list: linha lateral
sense:
(zoötomie) een orgaan op de zijde van een groot aantal vissen dat verandering in waterdruk waarneemt


lexentry: nld/zijdevlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdevlinder
trans_list: bômbix
sense:
(vlinders) Bombyx mori een vlinder uit de familie van de echte spinners (Bombycidae). Het is een van de meest gekweekte insecten ter wereld. Dit gebeurt vanwege de larve die een cocon spint van een enkele draad waaruit zijde wordt gemaakt


lexentry: nld/zijdeworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdeworm
trans_list: bicho-da-seda
sense:
(dierkunde), (kleding) rups van de zijdevlinder, Bombyx mori De dunne, sterke draad die deze rups produceert om zijn cocon te maken, is de grondstof voor een glanzend weefsel voor luxe kleding.


lexentry: nld/zijn__verb__1
sense_num: 10
written_rep: zijn
trans_list: ser | estar
sense:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord


lexentry: nld/zilvervisje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zilvervisje
trans_list: traça
sense:
(zilvervisjes) zilvergrijs twee centimeter lang insect, Lepisma saccharina , dat als ongedierte in huis kan voorkomen


lexentry: nld/zindelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zindelijk
trans_list: limpo
sense:
van huisdieren: alleen buitenshuis of binnenshuis op een daarvoor bestemde plaats (als een kattenbak) poepend en plassend


lexentry: nld/zink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zink
trans_list: zinco
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


lexentry: nld/zinnebeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeld
trans_list: emblema
sense:
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een natie, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld


lexentry: nld/zinnebeeldig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeldig
trans_list: figurativo
sense:
met name van een betekenis van taalgebruik: dat er een beeld wordt gebruikt dat verhelderend kan zijn maar niet letterlijk genomen moet worden


lexentry: nld/zirkonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zirkonium
trans_list: zircônio | zircónio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/zitvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zitvlees
trans_list: dedicatória
sense:
(figuurlijk) een lichamelijke en geestelijke gesteldheid die het mogelijk maakt dat je kan blijven stilzitten


lexentry: nld/zodiak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zodiak
trans_list: zodíaco
sense:
het vlak waarin de aarde om de zon draait of -van de aarde gezien- het vlak waarin de zon aan de hemel schijnt voort te bewegen


lexentry: nld/zoeker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zoeker
trans_list: avistar
sense:
(fotografie) een instrumentje op of aan een camera dat het richten ervan vergemakkelijkt, een richtmiddel


lexentry: nld/zoekmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoekmachine
trans_list: motor de busca
sense:
(informatica) een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie; dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn


lexentry: nld/zoete_aardappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoete aardappel
trans_list: batata-doce | batata-da-ilha | batata-da-terra | jatica | jetica
sense:
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave


lexentry: nld/zoetzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoetzuur
trans_list: agridoce
sense:
(voeding) een gerecht waaraan zowel een zuur zoals azijn als een zoetstof zoals suiker is toegevoegd


lexentry: nld/zogenaamd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zogenaamd
trans_list: assim chamado
sense:
(pejoratief) door anderen zo genoemd (waarmee de gebruiker afstand nemend van de naam of het begrip zelf), niet echt


lexentry: nld/zombiecomputer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zombiecomputer
trans_list: morto-vivo
sense:
(informatica) computer met internetverbinding die is besmet doordat de besturing van buitenaf - bijv. door een virus - is overgenomen


lexentry: nld/zomereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomereik
trans_list: carvalho-roble
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden


lexentry: nld/zomertijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomertijd
trans_list: horário de verão
sense:
regeling waarbij de klok vanaf een moment in de lente tot een moment in de herfst een uur vooruit wordt gezet, met als hoofddoel meer van het daglicht te profiteren


lexentry: nld/zon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zon
trans_list: sol
sense:
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt


lexentry: nld/zondvloed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zondvloed
trans_list: dilúvio
sense:
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God


lexentry: nld/zoneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoneclips
trans_list: eclipse solar
sense:
het verschijnsel dat de maan of een ander hemellichaam voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zonnebrand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnebrand
trans_list: queimadura solar
sense:
(medisch) de vaak pijnlijke gevolgen van een blootstelling van de huid aan een te grote dosis ultraviolet licht


lexentry: nld/zonnesteek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnesteek
trans_list: insolação
sense:
(medisch) plotselinge aandoening van de hersenen ten gevolge van te felle zonneschijn of te grote hitte


lexentry: nld/zonnestelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnestelsel
trans_list: systema solar | sistema solar
sense:
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren


lexentry: nld/zonnestilstand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnestilstand
trans_list: solstício
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij het dagelijks toenemen van de zonshoogte bij het bereiken van een keerkring stopt, en overgaat in een dagelijkse afname de zonshoogte


lexentry: nld/zonnevlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnevlek
trans_list: mancha solar
sense:
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek


lexentry: nld/zonnewende__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewende
trans_list: solstício
sense:
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt


lexentry: nld/zonnewering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewering
trans_list: cegar
sense:
is iets dat tegen de zonnestraling beschermt en is de verzamelnaam voor allerlei constructies die de overlast van zonlicht en warmte ten gevolge van zonlicht moeten tegengaan.


lexentry: nld/zonsverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonsverduistering
trans_list: eclipse solar
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zoo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoo
trans_list: jardim zoológico | zoológico | zôo
sense:
verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken


lexentry: nld/zoogdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoogdier
trans_list: mamífero
sense:
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia


lexentry: nld/zorgverzekeraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zorgverzekeraar
trans_list: caixa de previdência
sense:
(economie) (medisch) een bedrijf dat tegen betaling van een premie een bepaald risico in ziektezaken voor een klant dekt


lexentry: nld/zotheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zotheid
trans_list: estupidez
sense:
iets wat voortkomt uit een gekke manier van denken, soms vooral als een slechte domheid, soms als iets wat ook wel grappig is


lexentry: nld/zoutvat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoutvat
trans_list: saleiro
sense:
(huishouden) een sierlijke of ouderwetse dekselloze pot waarin keukenzout bewaard wordt zodat het gemakkelijk toegankelijk is om het zout uit te knijpen of uit te lepelen.


lexentry: nld/zuidpool__noun__1
sense_num: 03
written_rep: zuidpool
trans_list: polo sul
sense:
(natuurkunde), (techniek) het andere uiteinde van de as van een omwentelingslichaam, of van een elektrische geleider, dat door het hulpmiddel van de zg. “rechterhandregel” als noordpool wordt aangewezen


lexentry: nld/zuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuring
trans_list: azeda
sense:
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden


lexentry: nld/zuurgraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurgraad
trans_list: acidez
sense:
(scheikunde) de mate waarin iets zuur is, gewoonlijk gemeten als de negatieve logaritme (-log) van de concentratie waterstofionen


lexentry: nld/zuurkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurkast
trans_list: capela
sense:
(scheikunde) een betegelde of anderszins zuurvast gemaakte werkruimte ingericht voor het werken met chemische stoffen, voorzien met een schuifraam en een afzuiginstallatie


lexentry: nld/zuurstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurstof
trans_list: oxigénio | oxigênio
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof


lexentry: nld/zwaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwaard
trans_list: espada
sense:
(wapen) een lang en scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat vooral vroeger vaak werd gebruikt als wapen; tegenwoordig voornamelijk iets met een symbolische waarde


lexentry: nld/zwanger__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zwanger
trans_list: grávida
sense:
(biologie) in de toestand van een vrouw wanneer er in haar baarmoeder een bevruchting heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zwart_gat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwart gat
trans_list: buraco negro
sense:
(natuurkunde), (astronomie) gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is


lexentry: nld/zwarte_doos__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwarte doos
trans_list: caixa-negra
sense:
crashbestendig apparaat met vluchtgegevens in een vliegtuig dat gebruikt kan worden om vliegtuigongelukken te analyseren


lexentry: nld/zwarte_ibis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte ibis
trans_list: íbis-preta
sense:
(roeipotigen) Plegadis falcinellus een ibis met een donker verenkleed dat veelkleurige weerschijn vertoont


lexentry: nld/zwarte_ooievaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte ooievaar
trans_list: cegonha preta
sense:
(ooievaarachtigen) Ciconia nigra een vogel uit de familie van de ooievaars. Hij lijkt op de ooievaar, maar is bijna geheel zwart en houdt er een veel meer verborgen leefwijze op na. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Ardea nigra gepubliceerd door Carl Linnaeus


lexentry: nld/zwarte_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte rijst
trans_list: arroz vermelho
sense:
(voeding) gepelde, ongepolijste zaden van specifieke rijstsoorten Oryza sativa , met een heel donkere kleur 
(wikidata: zwarte rijst )


lexentry: nld/zwarte_specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte specht
trans_list: peto preto
sense:
(spechtvogels) Dryocopus martius een vogel uit de familie van de spechten (Picidae). Het is een standvogel die voorkomt in het noordelijk palearctisch gebied . In Europa is het de grootste specht en de enige vertegenwoordiger van het geslacht Dryocopus . Hij is eenvoudig te herkennen aan zijn grote formaat, zijn zwarte verenkleed met rode kopkap en zijn typische roep. Deze opvallende kenmerken spreken al sinds de klassieke oudheid tot de verbeelding van de mens. De zwarte specht speelt dan ook een rol in een aantal mythes en legendes


lexentry: nld/zwartkop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartkop
trans_list: toutinegra-de-barrete-preto
sense:
(zangvogels) bepaald soort vogel, Sylvia atricapilla , uit de familie van zangers Sylviidae , van deze grasmus heeft het mannetje een zwarte kop en het vrouwtje een bruine.


lexentry: nld/zwartvoetkat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartvoetkat
trans_list: gato-bravo-de-patas-negras
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis nigripes , een katachtige uit de drogere streken van zuidelijk AfrikaDe zwartvoetkat is de op één na kleinste kattensoort en is waarschijnlijk nauw verwant aan de woestijnkat.


lexentry: nld/zwavel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavel
trans_list: enxofre
sense:
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal


lexentry: nld/zwavelzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavelzuur
trans_list: ácido sulfúrico | óleo de vitriolo
sense:
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking


lexentry: nld/zweefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweefvliegtuig
trans_list: planador
sense:
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen


lexentry: nld/zweep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweep
trans_list: chicote | açoite
sense:
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen


lexentry: nld/zweet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweet
trans_list: suor
sense:
(fysiologie) vocht dat door de huid wordt uitgescheiden als koeling en middel om sommige afvalstoffen kwijt te rakenOmdat de uitscheiding toeneemt je het warm krijgt, wordt "zweet" vaak met hitte, inspanning of angst in verband gebracht.


lexentry: nld/zwegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwegel
trans_list: caneladura
sense:
(muziekinstrument), (verouderd) een eenhandsfluit met drie vingergaten; meestal speelt de muzikant daarop tegelijk met nog een ander instrument, meestal een kleine trom


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwemvlies
trans_list: palmura
sense:
(zoötomie), (zwemmen) huidplooi tussen vingers of tenen die het vergemakkelijkt zich bij het zwemmen tegen het water af te zetten


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwemvlies
trans_list: barbatana
sense:
(schoeisel), (zwemmen) kunststofimitatie van [1] die de mens als verlengstuk van zijn voet kan aandoen


lexentry: nld/zwerm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwerm
trans_list: correição
sense:
een grote groep gezamenlijk op- en rondtrekkende personen, dieren of zaken, gewoonlijk vogels of insecten


lexentry: nld/zweving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweving
trans_list: batimentos
sense:
(muziek) (natuurkunde) een geluidsverschijnsel dat veroorzaakt wordt door de interferentie van twee tonen met een gering verschil in toonhoogte


lexentry: nld/zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwijn
trans_list: porco
sense:
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben


lexentry: nld/zwingelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zwingelen
trans_list: oscilar
sense:
overgankelijk ontdoen van de houtige delen van de stengel (zodat de bruikbare vezels van vlas en hennep overblijven)Dit gebeurde vroeger met de hand en later door de vezels tussen twee tegen elkaar in draaiende molens door te voeren


lexentry: nld/Ålandseilanden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ålandseilanden
trans_list: Alanda
sense:
(toponiem: land) een groep van honderden eilanden in de Oostzee die tot Finland behoren, maar geheel Zweedstalig zijn en dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 248, de drieletterige landcode: ALA en de tweeletterige landcode: AX


lexentry: nld/één__num__1
sense_num: 01
written_rep: één
trans_list: um | uma
sense:
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I


