# translation

lexentry: nld/monnikskap__noun__1
sense_num: 03
written_rep: monnikskap
trans_list: aconītum
sense:
(bloemplanten) (medisch) Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen


lexentry: nld/mooiprater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mooiprater
trans_list: adūlātor
sense:
iemand die uit eigenbelang, met vriendelijke praatjes, zaken mooier en beter voorstelt dan ze in werkelijkheid zijn


lexentry: nld/morfologie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: morfologie
trans_list: morphologia
sense:
(scheikunde), (materiaalkunde) de vormen, structuren en texturen van een materiaal op een schaalbereik groter dan het moleculaire


lexentry: nld/mosterd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mosterd
trans_list: sinapis
sense:
(plantkunde) een of meer kruisbloemige planten met gele bloemen van het geslacht Sinapis (gele mosterd) of Brassica nigra (zwarte mosterd) of Brassica juncea (Sareptamosterd) of Brassica carinata (Ethiopische mosterd)


lexentry: nld/motet__noun__1
sense_num: 02
written_rep: motet
trans_list: motectum
sense:
(muziek) benaming die in de westerse muziek wordt gebruikt voor bepaalde composities die in het algemeen door zangers worden uitgevoerd


lexentry: nld/motor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: motor
trans_list: machinamentum motorium
sense:
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft


lexentry: nld/mout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mout
trans_list: maltum
sense:
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers.


lexentry: nld/mug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mug
trans_list: culex
sense:
(tweevleugeligen) klein, vliegend tweevleugelig insect van de onderorde Nematocera dat in grote paringszwermen erg lastig is met een dun en fragiel lichaam, dunne pootjes, gesegmenteerde antennes waarmee goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met zuigsnuit


lexentry: nld/muil__noun__2
sense_num: 01
written_rep: muil
trans_list: mūlus
sense:
(schoeisel) bepaald soort schoeisel dat eenvoudig is aan te doen, met onbedekte hiel en zonder hak, veelal deftig en vooral bedoeld om binnenshuis te dragen


lexentry: nld/muilkorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muilkorf
trans_list: rostrum
sense:
een leren of metalen korf die voor de bek van een dier gespannen wordt om bijten onmogelijk te maken


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muis
trans_list: mus | mūs
sense:
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 03
written_rep: muis
trans_list: mus
sense:
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen


lexentry: nld/muiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: muiten
trans_list: faciō sēditiōnem
sense:
inergatief het in opstand komen tegen wettige autoriteit (specifiek voor militairen of bemanningen van schepen)


lexentry: nld/mungboon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mungboon
trans_list: Vigna sinensis
sense:
(plantkunde) kruidachtige, eenjarige plant Vigna radiata uit de Leguminosae familie 
(wikidata: mungboon )


lexentry: nld/munt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: munt
trans_list: menta | mentha
sense:
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht 
(wikidata: munt )


lexentry: nld/muntgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muntgeld
trans_list: moneta
sense:
een stuk materie, veelal metaal, dat als geld gebruikt wordt, gewoonlijk in de vorm van een rond, plat schijfje


lexentry: nld/mus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mus
trans_list: passer
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen


lexentry: nld/musiceren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: musiceren
trans_list: ludo
sense:
(muziek), inergatief het ten gehore brengen van muziek door middel van een muziekinstrument of de stem


lexentry: nld/muurbloem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: muurbloem
trans_list: īriō
sense:
(bloemplanten) Erysimum cheiri een welriekende vaste plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae ) met oorspronkelijk goudgele bloemen die tegen een muur aangroeit. Het is een soort die in het wild zeldzaam geworden is, maar waarvan cultivars in tuinen veel worden gebruikt als sierplant. De halfstruik is afkomstig uit het oostelijke deel van het Middellandse Zeegebied. Romeinen introduceerden de plant vermoedelijk zo'n 2000 jaar geleden als sierplant en geneeskruid in de Lage Landen


lexentry: nld/muziekgroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muziekgroep
trans_list: caterva
sense:
een groep personen die zich gezamenlijk oefent in het spelen of zingen van muziek, meestal met het doel ermee op te treden


lexentry: nld/myopie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: myopie
trans_list: myopia
sense:
(medisch) afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt


lexentry: nld/naad__noun__1
sense_num: 02
written_rep: naad
trans_list: sūtūra
sense:
(techniek) verbinding [1] waar twee stukken materiaal aan elkaar zijn gehecht (bijv. bij het lassen)


lexentry: nld/naald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naald
trans_list: acus
sense:
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer


lexentry: nld/naambeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naambeeld
trans_list: logotypus
sense:
een herkenningsteken waarin een naam of afkorting van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. op kunstzinnige wijze is verbeeld


lexentry: nld/naamval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naamval
trans_list: casus
sense:
(taalkunde), (grammatica) een buigingsvorm van een naamwoord, lidwoord of telwoord die de functie van dat woord in de zin aangeeft


lexentry: nld/nachtegaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtegaal
trans_list: luscinia | luscinius
sense:
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos


lexentry: nld/nachtevening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtevening
trans_list: aequinoctium
sense:
(astronomie) het van gelijke duur zijn van dag en nacht, wat het geval is, wanneer de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert


lexentry: nld/nachtschade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtschade
trans_list: loba
sense:
(bloemplanten) een geslacht Solanum van planten in de nachtschadefamilie (Solanaceae ) met veelal kruidachtige, klimmende planten


lexentry: nld/nachtuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtuil
trans_list: bubo
sense:
(dierkunde) traditionele benaming voor verschillende soorten uilen uit de familie Strigidae (benadrukt dat het om nachtdieren gaat)


lexentry: nld/nagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nagel
trans_list: clavus | unguis
sense:
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten


lexentry: nld/nalatenschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nalatenschap
trans_list: manerium
sense:
(juridisch) het geheel aan bezittingen en schulden dat door de erflater bij zijn overlijden wordt overgedragen aan de erfgenamen


lexentry: nld/namaker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: namaker
trans_list: falsārius
sense:
iemand die producten van een ander (bedrijf) kopieert zonder dat daar toestemming voor gegeven is; schender van het copyright


lexentry: nld/namiddag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: namiddag
trans_list: postmeridianum tempus
sense:
(tijdrekening) (in Nederland) tijd aan het einde van de middag of in het tweede deel van de middag, ongeveer van 16.00 tot 18.00 uur


lexentry: nld/nasporen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: nasporen
trans_list: orbita
sense:
ergatief (verouderd) achter mens, dier of voertuig aangaan door het volgen van dezelfde, bekende route


lexentry: nld/nasporen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: nasporen
trans_list: orbita
sense:
overgankelijk het trachten te achterhalen welke weg een mens, dier of voertuig is gegaan, het natrekken van het verloop van gebeurtenissen of het vaststellen van feiten


lexentry: nld/nasporing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nasporing
trans_list: indagatio
sense:
onderzoek om de ware aard van iets te ontdekken; onderzoek naar wat anderen mogelijk verborgen willen houden


lexentry: nld/natie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natie
trans_list: natio
sense:
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuur
trans_list: natura
sense:
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis", als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: natuur
trans_list: natura
sense:
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: natuur
trans_list: natura
sense:
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde


lexentry: nld/natuurkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuurkunde
trans_list: physica
sense:
(wetenschap) subdiscipline binnen de natuurwetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van materie en energie evenals het gedrag en de interactie hiervan in ruimte en tijd


lexentry: nld/natuurrecht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: natuurrecht
trans_list: ius naturae
sense:
recht aan de natuur en niet aan de maatschappij ontleend, in de natuurlijke orde van de dingen gefundeerd


lexentry: nld/nautiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nautiek
trans_list: nāvigātiō
sense:
de wetenschap die zich bezighoudt met de praktische en theoretische stuurmanskunst om op een veilige wijze een schip zo snel en economisch mogelijk van de ene plaats naar de andere te brengen


lexentry: nld/nebula__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nebula
trans_list: densus
sense:
(astronomie) interstellaire gas- en stofwolken die worden beschouwd als de geboorteplaats van de sterren


lexentry: nld/nectarine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nectarine
trans_list: tuber
sense:
(plantkunde) boom Prunus persica var. nucipersica een mutant van de perzik (Prunus persica ) 
(wikidata: nectarine )


lexentry: nld/nefriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nefriet
trans_list: lapis nephrīticus
sense:
(mineraal) groene halfedelsteen die zou beschermen tegen nierziekten met Ca2(Mg,Fe)5[(OH,F)(Si4O11)]2 als chemische samenstelling


lexentry: nld/negotie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: negotie
trans_list: negōtium
sense:
(handel) handelswaar waarmee iemand een kleine handel drijft met name bij venters en marktkooplieden


lexentry: nld/neon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neon
trans_list: neon
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas


lexentry: nld/neptunium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neptunium
trans_list: neptunium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide


lexentry: nld/neurologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurologie
trans_list: neurologia
sense:
(wetenschap) een discipline binnen de biologie en geneeskunde die zich bezighoudt met alles wat aandoeningen van het centrale zenuwstelsel betreft


lexentry: nld/neuron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neuron
trans_list: neurocytus
sense:
(biologie) zenuwcel met haar neuriet en dendrieten, behorend tot de belangrijkste elementen van het zenuwstelsel


lexentry: nld/neushoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neushoorn
trans_list: rhinoceros | rhīnocerōs
sense:
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop


lexentry: nld/neutraliteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neutraliteit
trans_list: neutralitas
sense:
het neutraal zijn bijv. een onpartijdige houding aanhouden ten opzichte van twee partijen met een geschil


lexentry: nld/nevel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nevel
trans_list: nebula
sense:
(meteorologie) wolken in de nabijheid van de grond, ontstaan door plaatselijke oorzaken zoals door afkoeling of door menging van koude met warme vochtige lucht


lexentry: nld/nier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nier
trans_list: ren
sense:
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine


lexentry: nld/niervet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niervet
trans_list: arvina
sense:
(kookkunst) glibberige stof, gewonnen uit het weefsel rond de beide organen die bij zoogdieren het bloed zuiveren


lexentry: nld/nietmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nietmachine
trans_list: consutorium
sense:
apparaat dat nietjes in een stapeltje papieren kan slaan om deze bij elkaar te houdenNietmachines worden gebruikt in kantoren en scholen en zijn meestal gemaakt van metaal met een gedeeltelijke omhulling van kunststof die vaak in verschillende kleuren verkrijgbaar is.


lexentry: nld/nieuwe_maan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieuwe maan
trans_list: novilunium
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij we naar de schaduwzijde van de maan kijken, de zon verlicht in die situatie de van de aarde af gerichte zijde


lexentry: nld/nieuws__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nieuws
trans_list: nuntia
sense:
(media) een uitzending in de media waarin berichten over [1] worden verspreid onder het grote publiek


lexentry: nld/nihilisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nihilisme
trans_list: nihilismus
sense:
(filosofie) binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden


lexentry: nld/nijlpaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijlpaard
trans_list: hippopotamus
sense:
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft


lexentry: nld/nijptang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijptang
trans_list: forceps
sense:
(gereedschap) een tang met een in de lengterichting afgeplatte bek bedoeld om er ingeslagen spijkers mee uit te trekken


lexentry: nld/nikkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nikkel
trans_list: niccolum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/nimf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nimf
trans_list: nympha
sense:
(mythologie) een Griekse halfgodin en daimon die in de natuur leeft, en vaak gebonden is aan een bepaalde plek of plantensoort, meestal voorgesteld in de gedaante van een aantrekkelijk meisje


lexentry: nld/niobium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niobium
trans_list: niobium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal


lexentry: nld/nirwana__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nirwana
trans_list: nirvāna
sense:
de hoogste staat die door de mens bereikt kan worden, en waardoor heiligheid behaald wordt; toestand van volkomen rust


lexentry: nld/niveau__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niveau
trans_list: gradus
sense:
rang in een hiërarchie, stadium van ontwikkeling, plaats in een rangschikking van hoog naar laag; rangschikking van groot naar klein


lexentry: nld/nobelium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nobelium
trans_list: nobelium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


lexentry: nld/nominatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nominatief
trans_list: nominativus
sense:
(grammatica) eerste van de 8 naamvallen van de Indo-Europese talenDeze vorm wordt meestal gebruikt voor onderwerp em naamwoordelijk deel van het gezegde


lexentry: nld/none__noun__1
sense_num: 02
written_rep: none
trans_list: nonus
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de negende toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een seconde)


lexentry: nld/nood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nood
trans_list: subitum
sense:
levensbedreigende situatie waaruit men zichzelf niet meer kan redden en onmiddellijke hulp vereist is


lexentry: nld/noordkromp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noordkromp
trans_list: effusum vaginale
sense:
(tweekleppigen) bepaalde soort in zee levend schelpdier, Arctica islandica , uit de familie van de krompen


lexentry: nld/noot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noot
trans_list: nux
sense:
(kookkunst) (voeding) iedere grote, oliehoudende vrucht (of het zaad ervan) met een pit in een al dan niet harde schaal en die in voedsel wordt gebruikt


lexentry: nld/noot__noun__1
sense_num: 02
written_rep: noot
trans_list: nux
sense:
(plantkunde) droge, niet-openspringende, eenzadige, enkelvoudige boomvrucht met verhoute vruchtwand; echte noot


lexentry: nld/notabele__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notabele
trans_list: dignitas
sense:
iemand die door bijvoorbeeld beroep, ambt, kennis, macht of afkomst invloedrijk is in een bepaalde plaats


lexentry: nld/notaris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notaris
trans_list: notarius
sense:
(beroep) (juridisch) jurist die bevoegd is om authentieke akten op te maken, te bewaren en uit te geven


lexentry: nld/notenbalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notenbalk
trans_list: baculum
sense:
(muziek) een set van vijf lijnen om in de klassieke muzieknotatie de toonhoogten van de ingetekende noten te markeren


lexentry: nld/nougat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nougat
trans_list: nucatum
sense:
(voeding) harde, taaie, zoetigheid gemaakt van hazelnoot en suiker, zoals oorspronkelijk gemaakt in Italië


lexentry: nld/o.t.t.__noun__1
sense_num: 01
written_rep: o.t.t.
trans_list: praesēns
sense:
(grammatica) vorm van de tegenwoordige tijd, vooral gebruikt voor een handeling of toestand die gaande is


lexentry: nld/object__noun__1
sense_num: 03
written_rep: object
trans_list: objectus
sense:
(filosofie) entiteit die behandeld wordt en waarvan het bestaan onafhankelijk wordt geacht van het subject


lexentry: nld/objectief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: objectief
trans_list: scopus
sense:
(optica) de lens (of het lenzenstelsel) van een optisch instrument (bijvoorbeeld een microscoop of verrekijker) die zich het dichtst bij het te bekijken voorwerp ('object') bevindt


lexentry: nld/obstinaat__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: obstinaat
trans_list: obnixus
sense:
van een persoon dat deze stug aan zijn eigen ideeën blijft vasthouden zonder zich aan anderen aan te passen


lexentry: nld/ocelot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ocelot
trans_list: pardalis
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten


lexentry: nld/octaëder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: octaëder
trans_list: octahedron
sense:
(wiskunde) een regelmatig achtvlak, een ruimtelijke figuur begrensd door acht gelijkzijdige driehoeken


lexentry: nld/oculair__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oculair
trans_list: oculāris
sense:
(optica) een lens of lenzenstelsel in een optisch instrument dat naar het oog van de kijker gericht is


lexentry: nld/oefenmeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oefenmeester
trans_list: exercitor
sense:
iemand die zich op professionele basis bezighoudt met de prestaties van een persoon (een trainee) of dier


lexentry: nld/oeros__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oeros
trans_list: bos silvanus
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Bos primigenius , de uitgestorven, ruige, langhoornige, wilde voorouder van het tamme huisrund die in de ijstijd in Europa, Noord-Afrika en West-Azië leefde


lexentry: nld/oester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oester
trans_list: ostrea
sense:
(voeding) (tweekleppigen) weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp


lexentry: nld/of__conj__1
sense_num: 01
written_rep: of
trans_list: aut | vel | seu
sense:
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd


lexentry: nld/officier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: officier
trans_list: praefectus
sense:
(militair) (beroep) iemand die een rang (in het leger) bekleedt die hem of haar het bevel over een zeker aantal ondergeschikten geeft


lexentry: nld/olie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olie
trans_list: oleum
sense:
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen


lexentry: nld/olifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olifant
trans_list: elephantus | elephas
sense:
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae


lexentry: nld/olijf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: olijf
trans_list: olea | oliva
sense:
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen


lexentry: nld/olympiade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olympiade
trans_list: Olympias
sense:
(geschiedenis) periode in de Griekse oudheid van vier jaar, waarin men zich vroeger voorbereidde op de Olympische Spelen


lexentry: nld/omhoogsteken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omhoogsteken
trans_list: levo
sense:
overgankelijk iets boven de gewone positie brengen, meestal met de bedoeling om het voor iedereen goed zichtbaar te maken


lexentry: nld/omkopen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omkopen
trans_list: corrumpere
sense:
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken


lexentry: nld/omroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: omroep
trans_list: statio radiophonica
sense:
(communicatie) (media) een organisatie die zich richt op het verzorgen van radio- of televisieprogramma's


lexentry: nld/omruiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: omruiling
trans_list: cambiatio
sense:
het iets wat je gekocht hebt maar niet kunt gebruiken, omwisselen voor een product was je wel kunt gebruiken


lexentry: nld/omwisselen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: omwisselen
trans_list: cambiō
sense:
overgankelijk, (financieel) ~naar/voor chartaal geld inruilen voor een andere valuta zn met dezelfde waarde


lexentry: nld/onbedorvenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onbedorvenheid
trans_list: innocentia
sense:
de mate waarin iets nog in de oorspronkelijke, onschuldige staat is; de mate waarin iets niet bedorven is


lexentry: nld/onbepaalde_wijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onbepaalde wijs
trans_list: infinitivus
sense:
(grammatica) de onverbogen werkwoordsvorm die naar persoon en getal onvervoegd is, (vooral in Nederland) ook het hele werkwoord genoemd: in woordenboeken is de betekenis van een werkwoord meestal terug te vinden bij zijn onbepaalde wijs


lexentry: nld/onbeschut__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbeschut
trans_list: patens
sense:
zonder bescherming tegen een aanval, het normale maar harde leven of tegen de invloeden van het weer


lexentry: nld/onbevolkt__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbevolkt
trans_list: macer
sense:
van een stuk land dat er geen mensen (meer) wonen of dat er veel minder mensen wonen dan vroeger het geval was


lexentry: nld/onbevredigend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbevredigend
trans_list: exiguus
sense:
niet voldoende aan de eisen die men ergens aan stelt waardoor men verdrietig, boos en teleurgesteld kan zijn


lexentry: nld/oncoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oncoloog
trans_list: oncologus
sense:
(beroep) (medisch) een medisch specialist die zich bezighoudt met de gezwelgroei, in het bijzonder met kanker


lexentry: nld/onderbewustzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderbewustzijn
trans_list: subconscientia
sense:
(psychologie) het geheel van processen dat zich in iemands geest afspeelt en waar deze zich niet van bewust is


lexentry: nld/onderjurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderjurk
trans_list: castula
sense:
jurk, meestal gemaakt van een dungeweven stof als katoen, polyester, zijde of satijn, wordt gedragen onder de reguliere jurk


lexentry: nld/onderschatten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: onderschatten
trans_list: depretio
sense:
overgankelijk de fout maken iets kleiner, dommer, zwakker of van kleiner belang in te schatten dan het in werkelijkheid blijkt


lexentry: nld/onderwerp__noun__1
sense_num: 02
written_rep: onderwerp
trans_list: subjectum
sense:
(grammatica) zinsdeel waarnaar de persoonsvorm zich richt en dat bijv. de handelende persoon of zaak beschrijft


lexentry: nld/onderwijzeres__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderwijzeres
trans_list: docens
sense:
(beroep), (onderwijs) een oude benaming voor een vrouwelijke leraar op een lagere school of basisschool


lexentry: nld/ongereptheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ongereptheid
trans_list: virginitās
sense:
de mate waarin iets of iemand niet beschadigd of aangetast is; de mate waarin iets nog in de oorspronkelijke toestand verkeert


lexentry: nld/ongesteldheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ongesteldheid
trans_list: menstrua
sense:
dat gedeelte van de menstruatiecyclus waarin de verdikte wand van de baarmoeder, het endometrium, dat klaargemaakt was om een embryo op te vangen, wordt opgeruimd om voor de volgende ovulatie opnieuw te kunnen worden opgebouwd


lexentry: nld/ongewijd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ongewijd
trans_list: profānus
sense:
(religie) niet door een geestelijke heilig gemaakt (met name over de grond van een begraafplaats waar ongedoopte mensen werden begraven)


lexentry: nld/onovergankelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onovergankelijk
trans_list: intransitīvus
sense:
(grammatica) (van een werkwoord) zonder lijdend voorwerp waarop de werking van het werkwoord overgedragen wordt


lexentry: nld/onovergankelijk_werkwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onovergankelijk werkwoord
trans_list: verbum intransitivum
sense:
(grammatica) een werkwoord dat niet vergezeld kan worden door een lijdend voorwerp of een meewerkend voorwerp in een zin


lexentry: nld/onroerend_goed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onroerend goed
trans_list: rēs solī
sense:
(juridisch) goed dat niet eenvoudig verplaatst kan worden, zoals de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde beplantingen, als mede de opstallen die duurzaam met de grond zijn verenigd


lexentry: nld/onrust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrust
trans_list: trepidatio
sense:
het verstoord zijn van de maatschappelijke of sociale orde, verstoord zijn van de rust in een bepaalde groep mensen


lexentry: nld/onrustzaaier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrustzaaier
trans_list: bovinātor
sense:
iemand die opschudding teweegbrengt met schrikbarende verhalen die vaak overdreven of gewoonweg onwaar zijn


lexentry: nld/ontdekkingsreiziger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontdekkingsreiziger
trans_list: explorator
sense:
(beroep) een leider of verantwoordelijke van een groep mensen die vaak in opdracht op zoek ging naar gebieden of plaatsen die voor de cultuur waar hij toe behoorde onbekend waren


lexentry: nld/onthaasten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: onthaasten
trans_list: retardo
sense:
bewust kiezen voor ontspanning, vrije tijd, als reactie op drukte, stress, werkdruk, het snel nuttigen van maaltijden, enz.


lexentry: nld/ontleden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: ontleden
trans_list: dissecō
sense:
ergatief (scheikunde) een reactie ondergaan waarbij complexe moleculen of verbindingen in eenvoudigere eenheden uiteenvallen


lexentry: nld/ontlokken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontlokken
trans_list: lacessō
sense:
overgankelijk teweegbrengen (typisch van iets dat inherent aanwezig is, maar dat men niet zomaar wil prijsgeven):


lexentry: nld/ontslaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontslaan
trans_list: missio
sense:
overgankelijk (m.b.t. een werknemer) de arbeidsovereenkomst beëindigen van, meestal wegens onbekwaamheid of wangedrag van de werknemer


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontsteking
trans_list: inflammatio
sense:
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ontsteking
trans_list: inflammatio
sense:
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding


lexentry: nld/ontstentenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontstentenis
trans_list: absentia
sense:
(formeel) het niet voorhanden zijn, ontbreken, niet aanwezig zijn, verhinderd zijn (meestal door factoren buiten de macht van de betrokkene bijvoorbeeld ziekte, familieomstandigheden)


lexentry: nld/ontwikkelen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: ontwikkelen
trans_list: creare
sense:
(fotografie) overgankelijk een film ~: het latente beeld van een belicht fotografisch materiaal chemisch zichtbaar maken


lexentry: nld/ontzien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontzien
trans_list: subsicīvus
sense:
overgankelijk het iemand gemakkelijker maken dan die persoon het anders zou hebben gehad door die persoon minder te belasten


lexentry: nld/onverbiddelijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onverbiddelijkheid
trans_list: severitas
sense:
de mate waarin iemand niet geneigd is om zich door smeekbeden tot andere handelwijze te laten bewegen


lexentry: nld/ooievaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ooievaar
trans_list: ciconia
sense:
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia


lexentry: nld/oorkonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorkonde
trans_list: carta
sense:
(oorkondeleer, diplomatiek) bezegelde en in tegenwoordigheid van meerdere getuigen ondertekende schriftelijke akte die bekendheid gaf van een rechtsfeit of -handeling


lexentry: nld/oorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorlog
trans_list: bellum
sense:
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)


lexentry: nld/op_het_matje_roepen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: op het matje roepen
trans_list: cito
sense:
(diplomatie) (van een ambassadeur) laten komen om een kritiek op beleid van zijn regering over te brengen


lexentry: nld/opaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opaal
trans_list: opalus
sense:
(mineraal) een halfedelsteen en een amorfe variëteit van kwarts, SiO2·nH2O, gehydrateerd siliciumdioxide met een waterpercentage van soms wel 20%


lexentry: nld/opdracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opdracht
trans_list: expedītiō
sense:
een (door een hogere autoriteit in de organisatie) opgelegde verplichting tot het verrichten van werk


lexentry: nld/opera__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opera
trans_list: drama musicum
sense:
(muziek), (toneel) een in hoofdzaak gezongen en orkestraal begeleid muziekdrama, gewoonlijk van ernstige aard


lexentry: nld/opgroeien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: opgroeien
trans_list: adolescō
sense:
ergatief de tijd tot de volwassenheid doorbrengen; de tijd dat iemand zich ontwikkelt tot een volwassene


lexentry: nld/ophalen__verb__1
sense_num: 05
written_rep: ophalen
trans_list: petō
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een computer of server naar een andere computer of server overbrengen


lexentry: nld/opium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opium
trans_list: opium
sense:
(scheikunde) het ingedroogde melksap van de opiumpapaver of slaapbol (Papaver somniferum), een pijnstillend, verdovend en verslavend middel


lexentry: nld/opkoper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opkoper
trans_list: ēmptor
sense:
(beroep) inkoper die minder courante producten inkoopt waarvan de verkopende partij vaak niet weet wat ermee te doen. De opkoper kent de kanalen om de goederen weer snel door te verkopen.


lexentry: nld/oplage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oplage
trans_list: currō
sense:
(drukkunst) het aantal exemplaren van een drukwerk (bijv. boek, tijdschrift of krant e.d.) dat bij dezelfde publicatiegelegenheid gedrukt wordt


lexentry: nld/oplossen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: oplossen
trans_list: dissolvō
sense:
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen


lexentry: nld/oppepper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oppepper
trans_list: anabathrum
sense:
iets waardoor je zowel lichamelijk als psychisch meer energie en kracht krijgt; een steuntje in de rug


lexentry: nld/opperwezen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opperwezen
trans_list: Deus
sense:
een hypothetisch bovennatuurlijke entiteit die door gelovigen als machtig, bovenmenselijk wezen wordt aanbeden en verantwoordelijk wordt geacht voor bepaalde aspecten van de werkelijkheid, dan wel voor de werkelijkheid als geheel


lexentry: nld/opscheppen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: opscheppen
trans_list: glorior
sense:
inergatief aangedikte beweringen doen, iets veel groter/indrukwekkender voorstellen dan het eigenlijk is (met als doel de eigen roem te vergroten)


lexentry: nld/optellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: optellen
trans_list: addere
sense:
overgankelijk (wiskunde) bij elkaar tellen; het samenvoegen van twee of meer termen tot een totaal, de som genoemd


lexentry: nld/optie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: optie
trans_list: optiō
sense:
(effectenhandel) een contract dat de houder het recht geeft een bepaald goed te kopen of te verkopen tegen een vooraf bepaalde prijs


lexentry: nld/optreden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: optreden
trans_list: ballo
sense:
ergatief, inergatief voor een publiek bepaalde handelingen verrichten, bijvoorbeeld in kunstzinnige zin


lexentry: nld/optuigen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: optuigen
trans_list: manipulō
sense:
(scheepvaart) het op een (zeil-)schip aanbrengen van tuig en uitrusting: masten, laadbomen, staand en lopend want, verlichting enz.


lexentry: nld/opvoeding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opvoeding
trans_list: fictio
sense:
(sociologie) het proces waarin iemand wordt gevormd naar de normen van diens opvoeders, en daarmee meestal de samenleving waarin hij leeft


lexentry: nld/opvulsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opvulsel
trans_list: fartis
sense:
materiaal waarmee je iets vol kan maken zonder dat dit materiaal erg waardevol of belangrijk is vaak in figuurlijke zin gebruikt


lexentry: nld/orgaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgaan
trans_list: organum
sense:
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt


lexentry: nld/organisatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: organisatie
trans_list: institutum
sense:
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)


lexentry: nld/organisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: organisme
trans_list: organismus
sense:
een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen


lexentry: nld/orgel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgel
trans_list: organum | organum tubulatum
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument dat bestaat uit meerdere losse pijpen waardoor lucht stroomt op een labium en dat ingedeeld wordt bij de aerofonen


lexentry: nld/orka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orka
trans_list: orca
sense:
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin


lexentry: nld/osmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: osmium
trans_list: osmium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/otter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: otter
trans_list: lutra
sense:
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht


lexentry: nld/oven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oven
trans_list: furnus
sense:
(huishouden) (kookkunst) besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz


lexentry: nld/ovenpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ovenpaal
trans_list: vatillum fornācāle
sense:
platte houten schop met lange steel waarmee brood in een bakkersoven wordt geschoven en eruit wordt gehaald


lexentry: nld/overbrengen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overbrengen
trans_list: transeo
sense:
overgankelijk van de ene locatie naar de andere brengen, transporteren, vervoeren, verleggen, verplaatsen


lexentry: nld/overbrengen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: overbrengen
trans_list: transferre
sense:
overgankelijk van de ene persoon of zaak op de andere doen overgaan, omzetten, overdragen, overplaatsen


lexentry: nld/overeenkomst__noun__1
sense_num: 02
written_rep: overeenkomst
trans_list: contractus
sense:
(juridisch) bindende afspraak waarbij partijen jegens elkaar of de ene jegens de andere de wil geuit hebben om verbintenissen (iets doen of nalaten) aan te gaan


lexentry: nld/overhoophalen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: overhoophalen
trans_list: percieō
sense:
overgankelijk de rust verstoren door het opnieuw in de herinnering brengen van een liever vergeten geschiedenis


lexentry: nld/overhoren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overhoren
trans_list: experior
sense:
overgankelijk nagaan of iemand bepaalde kennis in voldoende mate tot zich genomen heeft door het stellen van vragen over deze kennis


lexentry: nld/overlaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlaat
trans_list: limen
sense:
(waterbeheer) een stuw, of het laagste gedeelte van een waterkering, waar het water bij een bepaalde waterhoogte overheen kan stromen


lexentry: nld/overlevering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlevering
trans_list: fabula
sense:
een mondeling of schriftelijk vertelde doorgave van geschiedkundige, maatschappelijke of religieuze verhalen over gebeurtenissen, situaties of personen, waarvan men veelal niet kan nagaan of het historisch gezien klopt


lexentry: nld/overrompelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overrompelen
trans_list: inopīnātum
sense:
plotseling en onverwachts iemand ergens mee verrassen (kan zijn met iets vervelends maar ook met iets fijns)


lexentry: nld/overstort__noun__1
sense_num: 02
written_rep: overstort
trans_list: alluviō
sense:
een kunstwerk met als doel het afvoeren van (pieken in) overtollig rioolwater vanuit de gemengde riolering naar het oppervlaktewater


lexentry: nld/overwegend__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: overwegend
trans_list: plērumque
sense:
van iets dat het de doorslag geeft bij het maken van een beslissing; van iets dat het het zwaarst weegt bij het maken van een beslissing


lexentry: nld/ozon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ozon
trans_list: ozonum
sense:
(scheikunde) een vorm van zuurstof met drie zuurstofatomen in plaats van twee dat wordt gebruikt om te oxideren en te desinfecteren


lexentry: nld/paalworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paalworm
trans_list: iocatio
sense:
(tweekleppigen) in zee levend weekdier dat zich in hout boort, Teredo navalis uit de familie Teredinidae


lexentry: nld/paard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paard
trans_list: equus | caballus
sense:
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt


lexentry: nld/paardenbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paardenbloem
trans_list: dens leonis
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes 
(wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn


lexentry: nld/paaszondag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paaszondag
trans_list: Dominica Paschae in Resurrectione Domini
sense:
(religie) de dag waarop christenen vieren dat Jezus opgestaan is uit de dood, op de derde dag na zijn kruisiging.


lexentry: nld/pachtovereenkomst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pachtovereenkomst
trans_list: ager
sense:
(economie) (juridisch) officieel document waarin de voorwaarden voor de huur van een stuk land worden beschreven


lexentry: nld/pad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pad
trans_list: bufo
sense:
(kikkers) Bufonidae kikker met een gedrongen lichaamsbouw en ruwe huid die een orgaan van Bidder bezit


lexentry: nld/paella__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paella
trans_list: oryza in patella
sense:
(voeding) oorspronkelijk Valenciaans en tegenwoordig typisch Spaans gerecht en bevat, afhankelijk van de regio, als hoofdingrediënten: rijst, zeevruchten als vis en schaaldieren, stukjes kip, konijn, tomatenbasis (tomate frito), garrofónes (speciaal soort witte bonen uit Valencia), snijbonen en saffraan


lexentry: nld/paleis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleis
trans_list: palātium
sense:
(adel) een aanzienlijk gebouw dat een openbare functie heeft of een (woon)huis voor een staatshoofd is


lexentry: nld/paleolithicum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleolithicum
trans_list: palaeolithicus
sense:
(archeologie) eerste periode van de steentijd, waarin mensen alleen door voedsel verzamelen en jacht in hun bestaan voorzien en eenvoudige werktuigen maakten door schilfers van stenen af te slaan, waar vanaf 3,3 miljoen jaar geleden aanwijzingen voor zijn, tot de tijd dat men ook planten ging zaaien, dieren ging houden en samengestelde stenen werktuigen maakte, waarvan na 20.000 voor Chr. de eerste voorbeelden worden gevonden


lexentry: nld/palindroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palindroom
trans_list: palindromus
sense:
een symmetrisch woord dat van links naar rechts gelezen hetzelfde is als van rechts naar links gelezen


lexentry: nld/palladium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palladium
trans_list: palladium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/pandhuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandhuis
trans_list: pignerātor
sense:
instelling waar men geld kan lenen als men waardevolle spullen als pand afgeeft, deze panden kan men weer terugkrijgen als men het geld terugbetaald verhoogd met rente


lexentry: nld/pannenkoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pannenkoek
trans_list: crispa
sense:
(voeding) plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken


lexentry: nld/pannenkoek__noun__1
sense_num: 03
written_rep: pannenkoek
trans_list: laganum
sense:
(volleybal) actie waarbij een volleyballer zijn handpalm op de grond legt en een neerkomende bal speelt door hem op de rug van zijn hand weer omhoog te laten stuiten


lexentry: nld/pantoffeldiertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pantoffeldiertje
trans_list: paramecium
sense:
(protisten) pantoffelvormig eencellig trilhaardiertje (Paramecium aurelia) waarvan de cellen enigszins lijken op kleine pantoffeltjes qua vorm met een groef die als celmond fungeert.


lexentry: nld/pap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pap
trans_list: pāpārium
sense:
(voeding) gerecht dat meestal bestaat uit melk die is gebonden met een zetmeelproduct zoals meelPap (voedsel)


lexentry: nld/papegaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papegaai
trans_list: psittaca | psittacus
sense:
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen


lexentry: nld/parabool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parabool
trans_list: parabola
sense:
(wiskunde) kegelsnede waarbij het snijvlak parallel loopt met een lijn die aan de kegel raakt en tevens het toppunt snijdt


lexentry: nld/parasiet__noun__1
sense_num: 03
written_rep: parasiet
trans_list: parasīta
sense:
(geschiedenis) (religie) persoon met een geestelijke functie die de priesters ondersteunden in de tempel, met name in Athene en het omliggende gebied Attika


lexentry: nld/parel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parel
trans_list: margarita
sense:
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen


lexentry: nld/parkeermeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parkeermeter
trans_list: parcometrum
sense:
een automaat die naast een parkeerplaats staat om bij te houden hoelang de eigenaar van de daar geparkeerde auto zijn wagen nog mag laten staan, betalen kan soms met munten, soms met een bankpas of anderszins


lexentry: nld/parlementariër__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parlementariër
trans_list: parlamentarius
sense:
(politiek) iemand die door middel van verkiezingen is verkozen om de bevolking van een land te vertegenwoordigen in het parlement


lexentry: nld/paro__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paro
trans_list: pharaō
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) titel van de koning van Egypte, ook gebruikt als eigennaam; de enige farao's die in het OT bij hun eigen naam worden genoemd, zijn Chofra, Necho, Sisak en Tirhaka (274×: Gen. 12:15 +, Ex. 1:11 +, Deut. 6:21 +, 1 Sam. 2:27 +, 1 Kon. 3:1 +, 2 Kon. 17:7 +, Jes. 19:11 +, Jer. 25:19 +, Ez. 17:17 +, Ps. 135:9 +, Hoogl. 1:9, Neh. 9:10, 1 Kron. 4:18, 2 Kron. 8:11; Griekse vorm 5× in NT)


lexentry: nld/partij__noun__1
sense_num: 02
written_rep: partij
trans_list: convīvium
sense:
(politiek) vereniging van gelijkgezinden die binnen een bepaald gebied hun politieke doelstellingen proberen te verwezenlijken


lexentry: nld/pasmunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pasmunt
trans_list: cambiatio
sense:
muntstuk met een kleine waarde die het mogelijk maakt om een financiële transactie precies kloppend te maken (om gepast te kunnen betalen of om als wisselgeld terug te kunnen geven)


lexentry: nld/passie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: passie
trans_list: passio
sense:
een zaak, onderwerp, activiteit of hobby waar iemand veel interesse in heeft en veel tijd en inspanningen aan wil besteden


lexentry: nld/pat__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: stancamentum
sense:
(schaak) alleen predicatief in een toestand waarin een speler geen enkele zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan


lexentry: nld/pat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: stancamentum
sense:
(schaak) stand op het bord waarbij sprake is van remise doordat een speler geen zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: pes
sense:
(kleding) reep stof met een knoopsgat aan het uiteinde en met het andere uiteinde bevestigd aan het kledingstuk


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 03
written_rep: pat
trans_list: maca
sense:
(kleding) (militair) gekleurd strookje stof op een uniform als achtergrond van een onderscheidingsteken, in het bijzonder een bies op de kraag


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 04
written_rep: pat
trans_list: pes
sense:
(fietsen) een van beide houders die het wiel in de vork houden, deel van het frame of zelfstandig te bevestigen onderdeel


lexentry: nld/paternaal__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: paternaal
trans_list: paternus
sense:
(genetica) vaderlijke bloedlijn of oorsprong, van de vader overgeërfd, van vaderskant, via de vader (verkregen)


lexentry: nld/patholoog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patholoog
trans_list: pathologus
sense:
(beroep), (medisch) een medisch specialist die de oorzaken, de aard en de veranderingen van het lichaam bestudeert en aan de hand van die gegevens de ziekte achterhaalt. Deze zetelt ook in een rechtbank, voert onderzoek in het mortuarium, waar hij de lijken opensnijdt en ontleedt.


lexentry: nld/pauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pauw
trans_list: pavo | pāvō
sense:
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten


lexentry: nld/pedaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pedaal
trans_list: insilia
sense:
(techniek) met de voet te bedienen hefboom voor de bediening van apparaten, machines en (muziek-)instrumenten, het aandrijven of besturing van vaar-, voer- of vliegtuigen


lexentry: nld/peetmoeder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peetmoeder
trans_list: matrina
sense:
vrouw die bij de doop wordt aangewezen als tweede moeder, om op het kind te letten in de opvoeding en pleegmoeder te worden mocht dat nodig zijn


lexentry: nld/peiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peiling
trans_list: incessus
sense:
(scheepvaart), (landmeetkunde), een voor bepaalde grootheden gebruikelijke naam voor de meting van hoogten (hemellichamen, bergen, wolken), diepten (zeewateren) , hoeken en richtingen in het horizontale vlak (koersen, kompasrichtingen) en statistische gegevens (opinies)


lexentry: nld/pelgrimage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelgrimage
trans_list: peregrīnātiō
sense:
(religie) een (pelgrims)reis naar een bedevaartsoord die een bijzondere betekenis heeft binnen een religie (ook in overdrachtelijke zin)


lexentry: nld/pelikaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelikaan
trans_list: pelicanus | pelecānus
sense:
(roeipotigen) benaming voor vogels uit de familie Pelecanidae , grote watervogels met opvallende ondersnavel die op een schepnet lijkt


lexentry: nld/pen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pen
trans_list: penna
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) dat gedeelte van een vulpen waarmee de inkt over het papier verdeeld wordt


lexentry: nld/penalty__noun__1
sense_num: 01
written_rep: penalty
trans_list: asperitas
sense:
(sport) een directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/pensionering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pensionering
trans_list: sēcessus
sense:
ontslag op grond van het bereiken van een bepaalde leeftijd en daarna een uitkering krijgen zonder te hoeven werken


lexentry: nld/peperkorrel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peperkorrel
trans_list: grānum piperis
sense:
(voeding) de zaadkorrel van een peperstruik, die als ze gemalen is tot peperpoeder gebruikt wordt als smaakmaker


lexentry: nld/periode__noun__1
sense_num: 05
written_rep: periode
trans_list: periodus
sense:
(natuurkunde) één volledige cyclus van zich herhalende verschijnselen als pulsreeksen, trillingen of golven


lexentry: nld/periode__noun__1
sense_num: 06
written_rep: periode
trans_list: periodus
sense:
(scheikunde) een reeks elementen gerangschikt naar opklimmend aantal protonen tussen twee edelgassen


lexentry: nld/perkament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: perkament
trans_list: membrana
sense:
(materiaalkunde) een dun schrijfmateriaal, gemaakt van huid van kalveren, koeien, geiten, schapen, konijnen of ezels


lexentry: nld/perron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: perron
trans_list: orbita
sense:
(spoorwegen) een hoge, lange zijstoep of verhoogde vrije stoep aan een station om in en uit te stappen


lexentry: nld/persoon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: persoon
trans_list: persona
sense:
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen


lexentry: nld/persoonlijk_voornaamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: persoonlijk voornaamwoord
trans_list: pronomen personale
sense:
(grammatica) een voornaamwoord dat in de plaats komt van een zelfstandig naamwoord of eigennaam en hiernaar verwijst


lexentry: nld/pest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pest
trans_list: pestilentia
sense:
(medisch) Dodelijke en besmettelijke ziekten veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis , die verspreid wordt door vlooien die met name op de zwarte rat parasiteren. Altijd gebruikt met lidwoord: 'de pest' of 'de Pest'.


lexentry: nld/piano__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piano
trans_list: clavile
sense:
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen


lexentry: nld/pijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijl
trans_list: sagitta
sense:
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden


lexentry: nld/pijlkoker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijlkoker
trans_list: gōrȳtos
sense:
een draagbare houder om pijlen in te bewaren. Het gaat om een meestal buisvormige houder waarin pijlen voor een boog bewaard kunnen worden.


lexentry: nld/pijporgel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijporgel
trans_list: organum
sense:
(muziekinstrument) een toetsinstrument met een of meer reeksen van afgestemde pijpen waardoor lucht wordt geblazen. Voor de toonopwekking zijn de pijpen voorzien van een labium zodat, op dezelfde wijze als bij een blokfluit, een trillende luchtkolom ontstaat


lexentry: nld/pikhouweel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pikhouweel
trans_list: ligo
sense:
hakwerktuig met steel, voorzien van een punt aan de ene zijde en een beitelachtige voorziening aan de andere zijde


lexentry: nld/pil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pil
trans_list: catapotium
sense:
(farmacologie) (bij uitbreiding:) elke vorm van medicament die in vaste vorm oraal wordt ingenomen zij het tablet, dragee, capsule of iets anders


lexentry: nld/pil__noun__1
sense_num: 03
written_rep: pil
trans_list: catapotium
sense:
(farmacologie) (seksualiteit) regelmatig ingenomen tablet die zwangerschap verhindert, bepaald oraal voorbehoedmiddel


lexentry: nld/pilaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pilaar
trans_list: columna
sense:
(bouwkunde) een langgerekt verticaal bouwelement, gewoonlijk uit één stuk en met een willekeurig gevormde doorsnede


lexentry: nld/pincet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pincet
trans_list: volsella
sense:
(gereedschap) een gevorkt werktuig bestaande uit twee armen waarvan de punt bijeengeknepen kan worden


lexentry: nld/pion__noun__3
sense_num: 01
written_rep: pion
trans_list: pedes
sense:
(deeltjesfysica) een subatomair deeltje dat zelf bestaat uit twee quarks en daardoor ook een boson is


lexentry: nld/piramide__noun__1
sense_num: 03
written_rep: piramide
trans_list: pyramis
sense:
(figuurlijk) iets wat zo in elkaar zit dat een brede basis geleidelijk versmalt tot een kleine top aantallenpiramide, bevolkingspiramide, gezagspiramide, voedselpiramide etc.


lexentry: nld/piraterij__noun__1
sense_num: 02
written_rep: piraterij
trans_list: pīrātica
sense:
opzettelijke schending van het auteursrecht door het ongeoorloofd namaken van goederen of kopiëren van gegevens


lexentry: nld/plaag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plaag
trans_list: clades
sense:
(figuurlijk) een wijdverspreid ongemak of fysieke bedreiging veroorzaakt door een buitensporig optreden van organismen als insecten, bacteriën, knaagdieren enz


lexentry: nld/plaatskaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plaatskaart
trans_list: tessera
sense:
bewijs dat met recht heeft om ergens te zijn en er gebruik van te maken m.n. voor openbaar vervoer en theaters, bioscopen en dergelijke


lexentry: nld/plamuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: plamuren
trans_list: pleo
sense:
overgankelijk (bouwkunde) steenachtige, houten of andere ondergronden met plamuur egaliseren of repareren


lexentry: nld/planeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planeet
trans_list: planeta | stella errans
sense:
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait


lexentry: nld/planetoïde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planetoïde
trans_list: asteroides
sense:
(astronomie) een brok vaste materie die net als een planeet in een baan rond de zon draait, maar kleiner is dan een planeet


lexentry: nld/plantage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantage
trans_list: plantatio
sense:
(landbouw) een uitgestrekt stuk grond waarop op grote schaal, gewoonlijk tropische, gewassen in monocultuur verbouwd worden


lexentry: nld/plantenkas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantenkas
trans_list: caldarium
sense:
een structuur van meestal glas en metaal die gebruikt wordt voor het kweken van planten in een beschermde omgeving


lexentry: nld/plantkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantkunde
trans_list: botanica
sense:
(wetenschap), (biologie) het onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van de planten


lexentry: nld/plastic__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plastic
trans_list: plastica
sense:
oorspronkelijk: plastisch vervormbare polymere kunststof, in uitgebreidere zin op alle polymeren toegepast


lexentry: nld/platina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: platina
trans_list: platinum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/pleister__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pleister
trans_list: cerotum
sense:
(medisch) v/m dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken


lexentry: nld/pleonasme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pleonasme
trans_list: pleonasmos
sense:
(stijlfiguur)
 het expliciet benoemen (meestal met een bijvoeglijk naamwoord) van een eigenschap die al in het kernbegrip vervat zit, zodat dit inhoudelijk niets toevoegt


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plevier
trans_list: calandra
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor alle vogels uit de geslacht Charadrius , vrij gedrongen steltlopers met een korte nek en lange, meestal puntige vleugels


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plevier
trans_list: calandra
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers uit de familie Charadriidae buiten het geslacht Charadrius die daar wel op lijkenIn onderscheid met de kieviten die ook tot dit geslacht behoren, maar meestal afgeronde vleugels hebben.


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 03
written_rep: plevier
trans_list: calandra
sense:
(steltloperachtigen) algemene benaming voor vogels uit de familie Charadriidae die 67 soorten middelgrote tot kleine steltlopers omvat


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 04
written_rep: plevier
trans_list: calandra
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers Charadriiformes buiten de familie Charadriidae die op vogels uit het geslacht Charadrius lijken


lexentry: nld/ploeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploeg
trans_list: aratrum
sense:
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen


lexentry: nld/ploegschaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploegschaar
trans_list: vomer
sense:
(landbouw) (gereedschap) het afneembare en slijpbare onderdeel van een ploeg, bestaande uit een metalen blad met een naar voren gerichte punt, dat de grond van onder open snijdt


lexentry: nld/plonzen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: plonzen
trans_list: aspergō
sense:
ergatief een geluid voortbrengen zoals dat van iets dat luidruchtig in een vloeistof ondergedompeld wordt


lexentry: nld/plundering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plundering
trans_list: spoliātiō
sense:
(figuurlijk) een handeling die zeer veel lijkt op bovengenoemde maar dan zonder oorlog en zonder natuurramp


lexentry: nld/plutonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plutonium
trans_list: plutonium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/podcast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: podcast
trans_list: acroāma
sense:
digitale radio-uitzending waarbij een audiobestand op internet wordt gezet zodat het kan worden gedownload en beluisterd


lexentry: nld/poederdoos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poederdoos
trans_list: compectum
sense:
(cosmetica) platte doos waarin poeder zit dat het gelaat minder glimmend maakt en soms ook een lichte kleur geeft


lexentry: nld/poema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poema
trans_list: puma
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Puma concolor , groot katachtig roofdier, dat in geheel Midden– en Zuid Amerika leeft


lexentry: nld/poepen__verb__1
sense_num: 04
written_rep: poepen
trans_list: basiare
sense:
overgankelijk (seksualiteit) (Belgisch-Nederlands) geslachtsgemeenschap hebben (met de vrouw als lijdend voorwerp)


lexentry: nld/pogen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: pogen
trans_list: cōnor
sense:
inergatief (formeel) iets met succes trachten te volbrengen, waarvan men niet weet of het gaat lukken


lexentry: nld/poker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poker
trans_list: rutābulum
sense:
(kaartspel) een spel waarbij op bepaalde combinaties van kaarten een, gewoonlijk geldelijke, inzet gedaan wordt


lexentry: nld/polijsten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: polijsten
trans_list: poliō
sense:
overgankelijk een stenen of glazen oppervlak bijzonder glad slijpen met steeds fijnere slijpmiddelen


lexentry: nld/politieagent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politieagent
trans_list: denuntiator
sense:
(ordehandhaving) (beroep) een persoon die belast is met hulpverlening en met de handhaving van de openbare orde en veiligheid


lexentry: nld/pollepel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pollepel
trans_list: trua
sense:
(huishouden) (België) een diepe, grote lepel met een lange steel gebruikt voor het opdienen van soepen, sauzen e.d.


lexentry: nld/polonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polonium
trans_list: polonium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/polymeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polymeer
trans_list: polymerum
sense:
(scheikunde) een reuzenmolecuul dat bestaat uit een sequentie van één of meerdere identieke of soortgelijke onderdelen die aan elkaar zijn gekoppeld


lexentry: nld/pomelo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pomelo
trans_list: maximum
sense:
(plantkunde) (Nederland) benaming een boom Citrus maxima × Citrus ×paradisi soort, die is ontstaan uit een kruising van pompelmoes (Citrus maxima ) en grapefruit (Citrus ×paradisi )


lexentry: nld/pompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pompoen
trans_list: cucurbita
sense:
(groente) een zeer oud (9000 v.Chr.) cultuurgewas uit Midden- en Zuid-Amerika, bestaande uit de grote vlezige vruchten van de planten van het geslacht Cucurbita


lexentry: nld/pond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pond
trans_list: libra
sense:
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt


lexentry: nld/poollicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poollicht
trans_list: aurōra
sense:
(meteorologie) (optica) lichtverschijnsel aan de hemel in polaire streken als gevolg van de botsing van elektrisch geladen deeltjes van de zon met de bovenste aardatmosfeer


lexentry: nld/poolvos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poolvos
trans_list: vulpes arctica
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Vulpes lagopus , leeft op de arctische toendra en in het gebergte van Scandinavië, in de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit


lexentry: nld/populatie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: populatie
trans_list: populatio
sense:
(statistiek) een groep personen of zaken die voor statistische doeleinden geselecteerd of bij elkaar gebracht zijn


lexentry: nld/populatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: populatie
trans_list: populatio
sense:
(biologie) een groep organismen van dezelfde soort die niet in tijd of plaats van elkaar gescheiden zijn en dus (theoretisch) met elkaar kunnen voortplanten


lexentry: nld/portaal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: portaal
trans_list: aditus
sense:
(techniek) de overspanning dwars over een (spoor-)weg waaraan verkeerborden, camera's e.d. en bovenleidingen, worden bevestigd.


lexentry: nld/portaal__noun__1
sense_num: 04
written_rep: portaal
trans_list: aditus
sense:
(informatica) op internet een website of pagina die een overzicht tracht te scheppen over een bepaald onderwerp door middel van links


lexentry: nld/portemonnee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portemonnee
trans_list: pēra
sense:
meestal van leder vervaardigde kleine buidel [1] waarin men munten, papiergeld en andere kleine dingen bewaart


lexentry: nld/portiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portiek
trans_list: porticus
sense:
(bouwkunde) (gemeenschappelijke) woningingang bestaande uit een open portaal binnen de voorgevellijn, dat via een trap, of rechtstreeks, toegang geeft tot een of meerdere huisdeuren


lexentry: nld/pos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pos
trans_list: Gymnocephalus cernuus
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Gymnocephalus cernuus , behorend tot de familie van de baarsachtigen


lexentry: nld/postelein__noun__1
sense_num: 01
written_rep: postelein
trans_list: portulaca
sense:
(bloemplanten) Portulaca oleracea (syn. Portulaca sativa) een eenjarige plant, die behoort tot de posteleinfamilie (Portulacaceae ). De soort komt van nature voor in India en het Midden-Oosten. De opgaande vorm van postelein wordt in Azië, Suriname, Griekenland, België en Nederland gebruikt als groente. In Iran wordt de groente al meer dan 2000 jaar gegeten. Ook bestaan er cultivars met grote bloemen voor de siertuin


lexentry: nld/postkantoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: postkantoor
trans_list: diribitorium
sense:
kantoor dat zich bezighoudt met de bezorging van post en vaak ook andere diensten levert zoals bankzaken, kaartverkoop, etc


lexentry: nld/poten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: poten
trans_list: cōnserō
sense:
overgankelijk ondiep in de aarde stoppen, met name van bollen, wortels, zaden e.d. om deze te laten groeien


lexentry: nld/potlood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potlood
trans_list: stilus plumbatus | plumbum
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls


lexentry: nld/potmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potmeter
trans_list: olla
sense:
(elektronica) een regelbare weerstand, doorgaans geconstrueerd met een kool- of draadweerstand waarlangs een lopen kan worden verplaatst


lexentry: nld/potvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potvis
trans_list: physeter
sense:
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Physeter macrocephalus uit de familie der potvissen (Physeteridae ), de grootste soort tandwalvisDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus


lexentry: nld/poule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poule
trans_list: gallina
sense:
(sport) groep van sporters of teams die het tegen elkaar opnemen in de voorronden van een competitie of toernooi


lexentry: nld/poëzie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poëzie
trans_list: poesis
sense:
(cultuur), (letterkunde), (dichtkunst) het in een min of meer strakke structuur van ritme, maat en klank verwoorden van een gedachte of een verhaal


lexentry: nld/praam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: praam
trans_list: cōnfībula
sense:
(paardrijden) een hulpmiddel in de vorm van een stuk hout en een lus die om de bovenlip aangebracht wordt om een paard rustig te houden


lexentry: nld/praktijk__noun__1
sense_num: 02
written_rep: praktijk
trans_list: institūtum
sense:
hoe dingen werkelijk gaan, soms in tegenstelling tot hoe zaken in theorie zouden moeten functioneren


lexentry: nld/praseodymium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: praseodymium
trans_list: praseodymium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/prefix__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prefix
trans_list: praefixum
sense:
(taalkunde) een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen


lexentry: nld/premie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: premie
trans_list: praemium
sense:
de betaling aan een verzekeringsmaatschappij als tegenprestatie voor het aanhouden van een verzekering


lexentry: nld/priem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: priem
trans_list: subula
sense:
(gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte staaf om kleine gaten of putjes in materiaal (leer) te steken


lexentry: nld/priemgetal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: priemgetal
trans_list: numerus primus
sense:
(wiskunde) een natuurlijk getal dat groter is dan 1 en alleen kan worden gedeeld door 1 of door het getal zelf


lexentry: nld/prime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: prime
trans_list: prima
sense:
(muziek) een bijzonder interval waarbij er geen afstand naar een andere toon is, de prime is een opeenvolging of samenklank van twee dezelfde tonen


lexentry: nld/primitief__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: primitief
trans_list: primitivus
sense:
(kristallografie) alle kortste translatievectors in de richting van de hoofdassen van de rotatiesymmetrie hebbend


lexentry: nld/primitief__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: primitief
trans_list: primitivus
sense:
(kristallografie) de drie kortste niet in hetzelfde vlak liggende translatievectors als ribben van de eenheidscel hebbend


lexentry: nld/procedure__noun__1
sense_num: 04
written_rep: procedure
trans_list: actio
sense:
(informatica) onafhankelijk opererend programmablok met een eigen naam en code binnen een groter computerprogramma


lexentry: nld/proces-verbaal__abbr__1
written_rep: proces-verbaal
trans_list: auditio
sense:
1. de akte waarmee een overheidsambtenaar verslag uitbrengt over wat hij in de uitoefening van zijn functies heeft verricht


lexentry: nld/product__noun__1
sense_num: 02
written_rep: product
trans_list: fructus
sense:
(economie), (kunst), voortbrengsel van de natuur, van arbeid of nijverheid, van kunst, van een chemisch proces


lexentry: nld/proef__noun__1
sense_num: 02
written_rep: proef
trans_list: experīmentum
sense:
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het verrichten van een handeling om een verschijnsel te achterhalen of zichtbaar te maken, proefneming, experiment


lexentry: nld/proefdruk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: proefdruk
trans_list: indicium
sense:
de eerste afdruk van een drukwerk dat nog gecontroleerd kan worden voordat het definitieve drukproces begint


lexentry: nld/promesse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: promesse
trans_list: syngrapha
sense:
(financieel) handelspapier waarop staat dat de ondertekenaar een bepaald bedrag zal betalen aan een bepaald genoemd persoon of aan de toonder van het papier


lexentry: nld/promethium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: promethium
trans_list: promethium
sense:
(element) een scheikundig element met het symbool Pm en het atoomnummer 61; een zilverwit à grijs lanthanide


lexentry: nld/promotie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: promotie
trans_list: promotio
sense:
(sport) de bevordering naar een hogere spel- of toernooicompetitie vanwege uitstekende sportieve prestaties


lexentry: nld/propaganda__noun__1
sense_num: 01
written_rep: propaganda
trans_list: propaganda
sense:
(politiek) activiteiten of materiaal gericht op het beïnvloeden van de mening of het gedrag van grote groepen mensen waarin niet zelden gelogen wordt


lexentry: nld/prostitutie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prostitutie
trans_list: meretricium | prostitutio
sense:
(seksualiteit) het tegen betaling ter beschikking stellen van het lichaam voor het seksuele genot van een ander


lexentry: nld/protactinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: protactinium
trans_list: protactinium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide


lexentry: nld/pruilerig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: pruilerig
trans_list: petulans
sense:
op een manier die (meestal met mond of lippen) uiting geeft aan boosheid, ontevredenheid en verdriet


lexentry: nld/psychoanalyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: psychoanalyse
trans_list: psychoanalysis
sense:
(psychologie) stroming in de psychologie, die psychische symptomen wil verklaren vanuit verschijnselen in het bewuste en onbewuste


lexentry: nld/psychologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: psychologie
trans_list: psychologia
sense:
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste


lexentry: nld/puberteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: puberteit
trans_list: pubertas
sense:
(dierkunde) het proces van seksuele rijping van kind naar volwassene en het gedrag dat daar bij hoort


lexentry: nld/pudding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pudding
trans_list: apothermum
sense:
(kookkunst) zoet nagerecht uit melk en smaakgevende bestanddelen die gemengd met meel of iets vergelijkbaars om het te binden wordt gekookt en daarna in een vorm stolt, meestal koud geserveerd


lexentry: nld/puree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: puree
trans_list: farrago
sense:
(voeding) warm gerecht van fijngestampte of gezeefde aardappelen, tomaten of andere groenten, vruchten enz., waar meestal nog een zuivelproduct zoals melk aan is toegevoegd


lexentry: nld/pureren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: pureren
trans_list: farrago
sense:
(kookkunst) voedsel fijnmaken tot een egale halfvloeibare massa met behulp van een mixer, foodprocessor, blender, stamper of zeef


lexentry: nld/purgeermiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: purgeermiddel
trans_list: purgativus
sense:
(medisch) (verouderd) middel dat defaecatie veroorzaakt en daardoor de darmen en het lichaam zou reinigen


lexentry: nld/putter__noun__1
sense_num: 02
written_rep: putter
trans_list: carduelis
sense:
(zangvogels) Carduelis carduelis kleine bontgekleurde vink die vroeger veel om zijn zang in kooitjes werd gehouden, distelvink


lexentry: nld/qualitate_qua__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: qualitate qua
trans_list: qualitate qua
sense:
Latijn voor "in de hoedanigheid van". De uitdrukking kan gebruikt worden om aan te geven dat vanuit een bepaalde rol of functie gehandeld wordt


lexentry: nld/quinoa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: quinoa
trans_list: chenopodium quinoa
sense:
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht ganzenvoet 
(wikidata: quinoa )


lexentry: nld/raadsheer__noun__1
sense_num: 03
written_rep: raadsheer
trans_list: alfinus
sense:
(juridisch) in Nederland: een rechter van het gerechtshof of de Hoge Raad; in België een rechter van het Hof van beroep of het Hof van Verbreking (cassatie)


lexentry: nld/raam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raam
trans_list: fenestra
sense:
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas


lexentry: nld/radio-omroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radio-omroep
trans_list: radiophonia
sense:
(telecommunicatie) het vanuit een centraal punt (studio) via de ether of kabel openbaar verspreiden van berichten en muziek, volgens een bekendgemaakt programma of formule


lexentry: nld/radioactiviteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radioactiviteit
trans_list: radioactivitas
sense:
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt


lexentry: nld/radiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiologie
trans_list: radiologia
sense:
(medisch) het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven


lexentry: nld/radium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radium
trans_list: radium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal


lexentry: nld/raket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raket
trans_list: missile igneum
sense:
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen


lexentry: nld/rammen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: rammen
trans_list: arietō
sense:
overgankelijk (militair) (scheepvaart) een opzettelijke botsing op een vijandelijk schip veroorzaken


lexentry: nld/ransuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ransuil
trans_list: axio
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan


lexentry: nld/rapsodie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rapsodie
trans_list: rhapsōdia
sense:
(muziek) (dichtkunst) een muziek of dichtwerk dat contrasterende delen bevat en toch een eenheid vormt


lexentry: nld/rariteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rariteit
trans_list: cūriōsitās
sense:
van een voorwerp dat het bijzonder en zeldzaam is, maar geen kunstzinnige of wetenschappelijke waarde heeft


lexentry: nld/ratel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratel
trans_list: crepitaculum
sense:
(muziekinstrument) een eenvoudige muziek- en signaalinstrument dat geluid geeft doordat bij het rondslingeren een tandrad een latje repeterend weggedrukt en laat terugvallen


lexentry: nld/ratelslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelslang
trans_list: quatiator
sense:
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt


lexentry: nld/razen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: razen
trans_list: furia
sense:
voortbewegen of overtrekken van een natuurverschijnsel dat gepaard gaat met veel geweld en schade veroorzaakt


lexentry: nld/rechte_klimming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechte klimming
trans_list: ascensio recta
sense:
(astronomie) lengtegraad op de hemelbol: hoekafstand van een hemelobject gemeten langs de hemelequator oostwaarts vanaf het lentepunt (traditioneel in uren, minuten en seconden)


lexentry: nld/rechtsgeding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtsgeding
trans_list: actio
sense:
(juridisch) een geschil dat twee of meer partijen hebben over hun rechten en dat zij aan de uitspraak van een rechter onderwerpen


lexentry: nld/rechtspersoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtspersoon
trans_list: persona iuridica
sense:
(juridisch) een zelfstandig vermogen of een collectief met eigen autonomie dat als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer behept met rechten en plichten, maar zelfstandige rechtshandelingen niet kan verrichten


lexentry: nld/recipiëren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recipiëren
trans_list: accipiō
sense:
voorbereid gelijktijdig ontvangen van een groot aantal gasten bij een gedenkwaardig moment als een huwelijk, jubileum, pensionering of de jaarwisseling


lexentry: nld/reclame__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reclame
trans_list: prescriptio
sense:
(economie) het verstrekking van informatie over diensten en producten, en vooral ook de aanprijzing ervan, met het doel er meer van te leveren


lexentry: nld/redenering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: redenering
trans_list: ratiocinatio
sense:
het proces waarmee men (in de logica) van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: reduceren
trans_list: dēdūcō
sense:
overgankelijk (scheikunde) het verlagen van het oxidatiegetal door het toevoegen van elektronen aan een molecuul of ion


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 04
written_rep: reduceren
trans_list: dēdūcō
sense:
overgankelijk (kookkunst) het verkleinen van de hoeveelheid vloeistof door het laten verdampen van vocht onder zachte verwarming


lexentry: nld/reduplicatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reduplicatie
trans_list: reduplicatio
sense:
(taalkunde) vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan


lexentry: nld/ree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ree
trans_list: caprea
sense:
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)


lexentry: nld/reekshoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reekshoofd
trans_list: sēmen
sense:
(sport) als kansrijkste geplaatste speler of ploeg uit een groep deelnemers aan de voorrondes van een toernooi


lexentry: nld/referendum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: referendum
trans_list: referendum
sense:
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk


lexentry: nld/regeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: regeren
trans_list: imperō
sense:
overgankelijk (regering) (politiek) het uitoefenen van de politieke macht door het uitvaardigen van wetten en instellen van organisaties met een bepaalde opdracht


lexentry: nld/regering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regering
trans_list: regimen
sense:
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers


lexentry: nld/regio__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regio
trans_list: regio
sense:
een geografisch, taalkundig, cultureel, demografisch en/of institutioneel gebied met een bepaald karakter, al dan niet erkend door de officiële instanties


lexentry: nld/rei__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rei
trans_list: chorus
sense:
(dans), (muziek), (verouderd) een koor van zangers en dansers, dat vroeger met zang en dans een acte of bedrijf van een toneelstuk, afsloot


lexentry: nld/reidans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reidans
trans_list: chorea
sense:
(dans), (verouderd) de dans die in toneelstukken aan het einde van een acte of bedrijf werd gedanst, en waarbij vaak ook werd gezongen


lexentry: nld/reiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reiger
trans_list: Ardea | ardea
sense:
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel


lexentry: nld/reiziger__noun__1
sense_num: 03
written_rep: reiziger
trans_list: itinerator
sense:
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.


lexentry: nld/rekening__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rekening
trans_list: rostrum
sense:
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen


lexentry: nld/rekenkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenkunde
trans_list: arithmetica
sense:
(wiskunde) de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


lexentry: nld/rekenraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenraam
trans_list: scacarium
sense:
mechanisch hulpmiddel bij het rekenen en vooral het rekenonderwijs bestaande uit horizontale staven met daarop gekleurde kralen die men kan verschuiven


lexentry: nld/rekest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekest
trans_list: libellus
sense:
een verzoekschrift waarmee men zich tot de rechter of een bestuursorgaan kan wenden om een bepaalde voorziening te krijgen


lexentry: nld/rel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rel
trans_list: tumultus
sense:
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden


lexentry: nld/renium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renium
trans_list: rhenium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/rente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rente
trans_list: faenus
sense:
(financieel) op geregelde tijden te betalen geldbedrag voor het vruchtgebruik van een geleende som geld


lexentry: nld/resolutie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: resolutie
trans_list: mōtiō
sense:
(politiek) door een overheid of ander bestuurlijk orgaan genomen besluit, dat meestal de vorm heeft van een officiële verklaring


lexentry: nld/retributie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: retributie
trans_list: canon
sense:
(juridisch, Nederland) vergoeding die de opstaller aan de grondeigenaar op al dan niet regelmatig terugkerende tijdstippen moet betalen


lexentry: nld/reuzenpanda__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpanda
trans_list: panda maior
sense:
(roofdieren) Ailuropoda melanoleuca , een beer die leeft in de hooggelegen hellingen van berggebieden in centraal China


lexentry: nld/reuzenpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpompoen
trans_list: cucurbita
sense:
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae 
(wikidata: reuzenpompoen )


lexentry: nld/revalidatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: revalidatie
trans_list: rehabilitatio
sense:
(medisch) geheel van medische en sociale maatregelen, die ten doel hebben de validiteit van patiënten zover mogelijk te herstellen


lexentry: nld/ridder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ridder
trans_list: eques
sense:
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had


lexentry: nld/ridderorde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ridderorde
trans_list: dispōnō
sense:
onderscheiding die door de koning wordt gegeven aan mensen die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd


lexentry: nld/riek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riek
trans_list: furcilla
sense:
(gereedschap) een handwerktuig voor het verplaatsen van bladeren, gras of gewied materiaal in de vorm van een grote vork met smalle tanden


lexentry: nld/riem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: riem
trans_list: remus
sense:
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen


lexentry: nld/riet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riet
trans_list: harundō
sense:
(bloemplanten) Phragmites australis (syn.: Phragmites communis), plantensoort uit de grassenfamilie (Poaceae ) met een stevige stengel die langs het water voorkomt


lexentry: nld/rijksappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijksappel
trans_list: orbis
sense:
fraai uitgevoerde bol met bovenop een kruis die symbolisch de wereld voorstelt en door een vorst kan worden vastgehouden als symbool van zijn macht


lexentry: nld/rijm__noun__2
sense_num: 01
written_rep: rijm
trans_list: homoeoteleuton
sense:
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel


lexentry: nld/rikketik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rikketik
trans_list: cor
sense:
(informeel) het hart, vaak eufemistisch gebruikt om aan te geven dat er sprake is van een hartziekte


lexentry: nld/ringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ringen
trans_list: cingō
sense:
overgankelijk (dierkunde) dieren, veelal vogels voorzien van een genummerde band om poot of hals ter identificatie en/of onderzoek naar verspreiding en trekgedrag


lexentry: nld/ringvinger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringvinger
trans_list: anularius
sense:
(anatomie) vierde vinger gerekend vanaf de duim, gelegen tussen de pink en de middelvinger, traditioneel bestemd voor het dragen van ringen


lexentry: nld/riviergrondel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riviergrondel
trans_list: gobius
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek


lexentry: nld/robot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: robot
trans_list: robotum
sense:
(techniek) machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)


lexentry: nld/rode_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode wijn
trans_list: vinum rubrum
sense:
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven


lexentry: nld/rodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rodium
trans_list: rhodium
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/roerbakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roerbakken
trans_list: salire
sense:
overgankelijk, (kookkunst) een kooktechniek voor het bereiden van voedsel in een wok, in sterk verhitte olie en op een hoog vuur onder veelvuldig roeren


lexentry: nld/roest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roest
trans_list: ferrugo
sense:
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht


lexentry: nld/roffelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roffelen
trans_list: tympanum
sense:
snel, ritmisch ergens op slaan zodat er een tikkend geluid ontstaat; snel op een trommel slaan om muziek te maken


lexentry: nld/rog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rog
trans_list: raia
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii


lexentry: nld/rogge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rogge
trans_list: secale
sense:
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky 
(wikidata: rogge )


lexentry: nld/rok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rok
trans_list: gunna
sense:
(kleding) een voornamelijk door vrouwen (in o.a. Schotland ook door mannen) gedragen buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt


lexentry: nld/rokade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rokade
trans_list: adrochatio
sense:
(schaak) zet in een schaakspel waarbij de koning en een toren van plaats ten opzichte van elkaar veranderen


lexentry: nld/roken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: roken
trans_list: fumare
sense:
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan


lexentry: nld/roltrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roltrap
trans_list: scalae volubiles
sense:
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden


lexentry: nld/rondgang__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rondgang
trans_list: torqueō
sense:
het afleggen van bezoeken ter kennismaking of het onderhouden van contacten in een kring van personen, plaatsen, bedrijfsonderdelen enz


lexentry: nld/rondleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rondleider
trans_list: dux
sense:
(beroep) iemand die mensen langs verschillende bezienswaardigheden leidt en over die bezienswaardigheden uitleg geeft


lexentry: nld/roodborstje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodborstje
trans_list: crythacus
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula


lexentry: nld/roodvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodvis
trans_list: rubens
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis die leeft in de Atlantische Oceaan, Lutjanus campechanus , een snapper uit de familie Lutjanidae , onderorde van de baarsvissen


lexentry: nld/roofblei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofblei
trans_list: aspis
sense:
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius


lexentry: nld/rook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rook
trans_list: fumus
sense:
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt


lexentry: nld/room__noun__1
sense_num: 01
written_rep: room
trans_list: cramum
sense:
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons


lexentry: nld/roten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roten
trans_list: frigere
sense:
overgankelijk (landbouw) vlas blootstellen aan fermentatie om het pectine te verwijderen dat de stengel samenhoudt


lexentry: nld/rouwbeklag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rouwbeklag
trans_list: compassio
sense:
uiting van droevige emoties bij het overlijden van iemand; uiten van medeleven bij het overlijden van iemand


lexentry: nld/rozemarijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rozemarijn
trans_list: Rosmarinus officinalis
sense:
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden


lexentry: nld/rozenkrans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rozenkrans
trans_list: rosarium
sense:
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden


lexentry: nld/rubidium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rubidium
trans_list: rubidium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/rucola__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rucola
trans_list: ērūca
sense:
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) 
(wikidata: rucola )


lexentry: nld/rug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rug
trans_list: dorsum | tergum
sense:
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen


lexentry: nld/ruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruit
trans_list: vitrum
sense:
(techniek), (bouwkunde) lucht- en waterdichte, maar lichtdoorlatende glasplaat als afsluiting van een venster


lexentry: nld/rund__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rund
trans_list: bos
sense:
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )


lexentry: nld/rups__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rups
trans_list: eruca
sense:
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is


lexentry: nld/rus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rus
trans_list: iuncus
sense:
(bloemplanten) een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae ). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen


lexentry: nld/rust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rust
trans_list: imperturbatio
sense:
voortdurende toestand van kalmte en beheersing die niet wordt verstoord door onverwachte bewegingen of geluiden, en die geen bedreigingen kent


lexentry: nld/ruthenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruthenium
trans_list: ruthenium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/rutherfordium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rutherfordium
trans_list: rutherfordium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenium
trans_list: roentgenium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/sacharose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharose
trans_list: saccharosum
sense:
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).


lexentry: nld/sacrament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacrament
trans_list: sacramentum
sense:
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven


lexentry: nld/sacristie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacristie
trans_list: sacristia
sense:
een ruimte in een rooms-katholieke kerk, waarin men alles bewaart dat nodig kan zijn om een kerkdienst te houden


lexentry: nld/saffier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saffier
trans_list: sapphīrus
sense:
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)


lexentry: nld/salamander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salamander
trans_list: salamandra
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren


lexentry: nld/salpeterzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salpeterzuur
trans_list: acidum nitricum
sense:
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan


lexentry: nld/samarium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: samarium
trans_list: samarium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/samenstelling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: samenstelling
trans_list: compositum
sense:
(taalkunde) een woord dat gevormd is door twee of meer onafhankelijke woorden aan elkaar te koppelen


lexentry: nld/sap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sap
trans_list: sucus
sense:
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken


lexentry: nld/sarcopenie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sarcopenie
trans_list: sarcopenia
sense:
(medisch) lage spiermassa en daardoor verminderde spierkracht als gevolg van ouder worden, immobiliteit en leefstijl, dieet of ziekte


lexentry: nld/sardine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sardine
trans_list: sardina
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee 
(wikidata: sardine )


lexentry: nld/saus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saus
trans_list: embamma
sense:
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak


lexentry: nld/savooiekool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: savooiekool
trans_list: brassica oleracea sabauda
sense:
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter 
(wikidata: savooiekool ) 
(wikidata: savooiekool )


lexentry: nld/scalperen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scalperen
trans_list: calva
sense:
verwijderen van hoofdhuid en daarmee ook van het hoofdhaar, gebruik van Noord-Amerikaanse indianen tegenover vijanden, maar het kan ook door een ongeluk gebeuren


lexentry: nld/scandium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scandium
trans_list: scandium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/scenario__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scenario
trans_list: scaenarium
sense:
een kort uitgewerkt schema voor de handeling van een dramatisch werk, zoals een toneelstuk, opera of film


lexentry: nld/schaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaaf
trans_list: plāna
sense:
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.


lexentry: nld/schaapskooi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaapskooi
trans_list: bercāria
sense:
een potstal voor schapen die dient als onderkomen voor de schapen maar ook voor het verzamelen van mest voor het vruchtbaar maken van de heide


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaar
trans_list: forfex | axitra | axicia
sense:
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt


lexentry: nld/schaatsplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaatsplank
trans_list: tabula subrotata
sense:
trainingsapparaat voor schaatsers bestaande uit een gladde plank waarop men de schaatsbeweging kan maken


lexentry: nld/schaking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaking
trans_list: abductiō
sense:
het zonder toestemming (van de ouders of echtgenoot) wegvoeren van een vrouw, met de bedoeling om met haar te gaan samenwonen of trouwen


lexentry: nld/schamen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: schamen
trans_list: pudeo
sense:
wederkerendschaamte voelen, iets van jezelf niet goed vinden zodat je het niet aan anderen wilt tonen


lexentry: nld/schandpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schandpaal
trans_list: patibulum
sense:
(geschiedenis) een paal op een plein, waaraan mensen bij wijze van straf werden vastgemaakt om vernederd te worden door de omstanders


lexentry: nld/schatten__verb__1
sense_num: 03
written_rep: schatten
trans_list: aestimare
sense:
(statistiek) : vanuit een beperkte steekproef een getalswaarde bepalen die een parameter van de verdeling ervan zo goed mogelijk benadert


lexentry: nld/schavot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schavot
trans_list: patibulum
sense:
(juridisch) een stellage [1] voorzien van een galg of een valbijl waar veroordeelden terechtgesteld worden/werden


lexentry: nld/scheerwol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheerwol
trans_list: lāna
sense:
wol die van levende schapen geschoren is (dus niet van dode dieren en ook niet van oude wollen weefsels)


lexentry: nld/scheikunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheikunde
trans_list: chemia
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien


lexentry: nld/schelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schelp
trans_list: putāmen
sense:
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt


lexentry: nld/scheppen__verb__2
sense_num: 01
written_rep: scheppen
trans_list: trulla
sense:
overgankelijk met lepel of spaan een hoeveelheid materiaal uit iets (bijv. een vat) naar boven halen, of het juist daarin doen


lexentry: nld/scherpstellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scherpstellen
trans_list: animadverto
sense:
overgankelijk (optica) (van een optische instrument) zo instellen dat dat een scherp beeld ontstaat.


lexentry: nld/scheurbuik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheurbuik
trans_list: scorbutus
sense:
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.


lexentry: nld/schiereiland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schiereiland
trans_list: paeninsula
sense:
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland


lexentry: nld/schietspoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schietspoel
trans_list: alveolus
sense:
(industrie) een draaibare klos in een schuitje [2] die bij het weven door het vak van de ketting geworpen wordt om het inslaggaren aan te brengen


lexentry: nld/schijngestalte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijngestalte
trans_list: phasis
sense:
(astronomie) de periodiek wisselende aanblik van de maan (en de planeet Venus) ten gevolge van de veranderende belichting door de zon


lexentry: nld/schijnhuwelijk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijnhuwelijk
trans_list: nuptiae simulatae
sense:
een huwelijk waarbij de beide partijen niet aan de verplichtingen hebben voldaan (of van plan zijn te voldoen) die de wet aan een huwelijk stelt (zoals diens consummatie)


lexentry: nld/schikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schikking
trans_list: comparatio
sense:
(juridisch) (procesrecht) beslechting door partijen van hun rechtsgeschil(len) al dan niet door tussenkomst van een derde partij bijv. een mediator, advocaat of rechter


lexentry: nld/schilderkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schilderkunst
trans_list: pictūra
sense:
(schilderkunst) een beeldende kunst die zich bezighoudt met het met penseel en verf op een plat vlak aanbrengen van lijnen en kleuren


lexentry: nld/schildklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildklier
trans_list: glandula thyreoidea
sense:
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/schildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildpad
trans_list: testudo | chelys
sense:
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schip
trans_list: navis | carina
sense:
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schip
trans_list: navis
sense:
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken


lexentry: nld/schist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schist
trans_list: schistus
sense:
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is


lexentry: nld/schoffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoffel
trans_list: dolabra
sense:
(gereedschap) een horizontaal liggend scherp geslepen mes van staal dat bevestigd is aan een houten steel


lexentry: nld/schoft__noun__2
sense_num: 01
written_rep: schoft
trans_list: bastardus
sense:
(scheldwoord) iemand (over het algemeen van het mannelijk geslacht) die zich door bepaalde gedragingen bij de spreker gehaat maakt


lexentry: nld/schoof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schoof
trans_list: garba
sense:
(wiskunde) een wiskundige structuur die aan de open verzamelingen van een topologische ruimte bepaalde algebraïsche structuren koppelt, bijvoorbeeld abelse groepen, ringen of modulen


lexentry: nld/schoorvoetend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: schoorvoetend
trans_list: invītus
sense:
met enige aarzeling, tegenzin en angst iets toch doen wat men eigenlijk niet had willen of durven doen


lexentry: nld/schoorwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoorwal
trans_list: conspuō
sense:
(geologie) een lange, smalle landtong die gevormd wordt door afzetting van zand in een bocht van de zeekust, en die de bocht op deze manier geheel of gedeeltelijk afsluit van de open zee


lexentry: nld/schoot__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schoot
trans_list: folium
sense:
(scheepvaart) een lijn, aan de benedenhoek (de schoothoek) van een zeil bevestigd om het zeil mee in de wind te richten, een schootlijn


lexentry: nld/schorpioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schorpioen
trans_list: scorpio | nepa
sense:
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart


lexentry: nld/schort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schort
trans_list: līmus
sense:
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken


lexentry: nld/schouder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouder
trans_list: umerus | humerus
sense:
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm


lexentry: nld/schouw__noun__1
sense_num: 06
written_rep: schouw
trans_list: pontō
sense:
(scheepvaart) platte schuit voor het overzetten van personen en goederen, overzetboot, pont, pontveer, veerboot, veerpont


lexentry: nld/schouwburg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schouwburg
trans_list: theatrum
sense:
(bouwkunde), (toneel) een gebouw voor het vertonen en bijwonen van voorstellingen, optredens en performances


lexentry: nld/schouwtoneel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouwtoneel
trans_list: scaena
sense:
(figuurlijk) iets dat eigenlijk niet meer is dan een toneelstukje maar wat gepresenteerd wordt als iets anders


lexentry: nld/schrijfblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfblok
trans_list: commentārius
sense:
een stapel aan de bovenzijde aan elkaar geniet gelinieerd papier met een hardere kartonnen achterzijde en een dunne kartonnen voorkant


lexentry: nld/schrijfster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfster
trans_list: scriptrix
sense:
(beroep) een persoon van het vrouwelijk geslacht die op professionele manier boeken of verhalen schrijft


lexentry: nld/schrik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrik
trans_list: terror
sense:
hevige plotselinge angst, bijvoorbeeld als gevolg van een onverwachte verandering of gevaarlijke situatie


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroef
trans_list: clavus cochleatus
sense:
(techniek) klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schroef
trans_list: clavus cochleatus
sense:
(scheepvaart) (luchtvaart) werktuig met twee of meer gebogen bladen die door draaiing een schip of vliegtuig voortbewegen


lexentry: nld/schub__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schub
trans_list: squama
sense:
(biologie) een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken


lexentry: nld/schuinsmarcheerder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuinsmarcheerder
trans_list: inclinatitas
sense:
(scheldwoord) iemand die geen net en braaf leven leidt, veelal doordat diegene welbewust regels overtreedt


lexentry: nld/schuldbekentenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuldbekentenis
trans_list: syngrapha
sense:
(financieel) een ondertekende verklaring waarin een persoon zich ertoe verbindt een geldsom of een waardeerbaar goed te betalen


lexentry: nld/schuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuur
trans_list: horreum
sense:
(bouwkunde) een bijgebouw bij het huis of de boerderij om veldvruchten, landbouwproducten en -werktuigen in op te slaan


lexentry: nld/scoliose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scoliose
trans_list: scoliosis
sense:
(medisch) een zijdelingse verkromming van de rug (wervelkolom), waardoor één of twee bochten ontstaan


lexentry: nld/seaborgium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seaborgium
trans_list: seaborgium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/secessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secessie
trans_list: dissociatio
sense:
het fenomeen waarbij een groep individuen uit bestaande organisatiestructuren stappen waarin zij leven


lexentry: nld/sedan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sedan
trans_list: canaba
sense:
(verkeer) type personenauto met minstens 4 zitplaatsen, een ruime kofferbak aan de achterkant en een dak dat voor, midden en achter met verbindingsstijlen aan de rest van de carrosserie vast zitHoewel een sedan traditioneel 4 deuren heeft, zijn er ook modellen met 2 deuren. Het onderscheid met een coupé is de grootte van de kofferbak: minstens 930 liter.


lexentry: nld/sedatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sedatie
trans_list: sēdātiō
sense:
(medisch) het verlagen van de staat van het bewustzijn van een patiënt met het doel een medische procedure of ingreep aangenamer te maken


lexentry: nld/seinen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: seinen
trans_list: tēlegraphum
sense:
overgankelijk (techniek), (elektronica) het teken voor teken overbrengen van een bericht, meestal over grote afstand via kabel- of radioverbinding


lexentry: nld/seismologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seismologie
trans_list: seismologia
sense:
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica


lexentry: nld/seizoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seizoen
trans_list: tempus
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen


lexentry: nld/selderij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: selderij
trans_list: apium
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten


lexentry: nld/seleen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seleen
trans_list: selenium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal


lexentry: nld/semicirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semicirkel
trans_list: hēmicyclium
sense:
(meetkunde) halve cirkel: vorm die ontstaat door op een vaste afstand om iets heen te bewegen, totdat je precies aan de andere kant bent


lexentry: nld/septiem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: septiem
trans_list: septimus
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de zevende toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/sering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sering
trans_list: syringa
sense:
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris


lexentry: nld/sesam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sesam
trans_list: sēsamum
sense:
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld


lexentry: nld/sfinx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sfinx
trans_list: sphinx
sense:
(mythologie) een mythisch wezen dat voorkomt in verschillende culturen, meestal samengesteld uit een gedeelte mens (hoofd) en een gedeelte dier (lichaam), soms ook uit twee dierlijke delen


lexentry: nld/shock__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shock
trans_list: commotus
sense:
(medisch) een toestand die ontstaat door acute te geringe bloedtoevoer naar weefsels door ondervulling van het slagaderlijk systeem.Let op, emotionele of psychologische shock heeft niets met het medische begrip shock te maken!!


lexentry: nld/sidderrog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderrog
trans_list: torpedo
sense:
(kraakbeenvissen) naam voor soorten platvis uit de familie Torpedinidae die hun prooi kunnen verdoven met een elektrische stroomstoot


lexentry: nld/sieraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sieraad
trans_list: decus
sense:
een voorwerp, meestal van edele metalen en edelstenen, dat bedoeld is het menselijk lichaam te tooien


lexentry: nld/signaleren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: signaleren
trans_list: cernere
sense:
het constateren van iets, en er vervolgens op attenderen door het geven van een signaal meestal ter waarschuwing over gevaar, onraad, bijzondere omstandigheden of gebeurtenissen


lexentry: nld/silhouet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silhouet
trans_list: adumbrātiō
sense:
afbeelding van een ondoorzichtig object (zoals een persoon, voorwerp, gebouw of vogel) dat sterk contrasteert met de achtergrond en zo een duidelijke vorm heeft, maar verder egaal van kleur is (in het algemeen zwart of grijs), doordat er weinig licht opvalt dat gereflecteerd zou kunnen worden, in verhouding tot de helderheid van het achtergrondlicht


lexentry: nld/silicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicium
trans_list: silicium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal


lexentry: nld/sinaasappelmarmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sinaasappelmarmelade
trans_list: condītus
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van sinaasappel met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/sint-jakobsschelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sint-jakobsschelp
trans_list: pecten
sense:
(tweekleppigen) Pecten jacobaeus een mantelschelp (ook wel kamschelp) die voorkomt in de Middellandse Zee


lexentry: nld/sivan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sivan
trans_list: siban
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) derde maand van het joodse jaar, in mei-juni (Est. 8:9); negende maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/sjabbat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sjabbat
trans_list: Hērōdis diēs
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) zevende dag van de week, zaterdag, joodse rustdag (111×: Ex. 16:23 +, Lev. 16:31 +, Num. 15:32 +, Deut. 5:12 +, 2 Kon. 4:23 +, Jes. 1:13 +, Jer. 17:21 +, Ez. 46:1 +, Hos. 2:13, Am. 8:5 +, Ps. 92:1, Klaagl. 2:6, Neh. 9:14 +, 1 Kron. 9:32 +, 2 Kron. 23:4 +; Griekse vorm 55× in NT)


lexentry: nld/sjekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjekel
trans_list: siclus
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (eenheid) gewichtsmaat, waarschijnlijk vaak ruim elf gram; een sjekel is een vijftigste mine en twintig gera (88×: Gen. 23:15 +, Ex. 21:32 +, Lev. 5:15 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Joz. 7:21, 1 Sam. 9:8 +, 2 Sam. 14:26 +, 2 Kon. 7:1 +, Jer. 32:9, Ez. 4:10 +, Am. 8:5, Neh. 5:15 +, 1 Kron. 21:25, 2 Kron. 3:9)


lexentry: nld/skiën__verb__1
sense_num: 02
written_rep: skiën
trans_list: nartare
sense:
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten


lexentry: nld/slaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slaan
trans_list: battuo
sense:
overgankelijk een klap uitdelen; met de arm of een vastgehouden voorwerp een snelle, rakende beweging maken


lexentry: nld/slachtoffer__noun__1
sense_num: 03
written_rep: slachtoffer
trans_list: victima
sense:
in het bijzonder iemand die sterft (of gewond raakt) ten gevolge van een gebeurtenis (ramp of gewelddaad)


lexentry: nld/slang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slang
trans_list: serpens | anguis
sense:
(reptielen) benaming voor geschubde dieren met langgerekt lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen, die de onderorde Serpentes vormen


lexentry: nld/slapen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slapen
trans_list: dormire
sense:
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt


lexentry: nld/slavernij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slavernij
trans_list: servitium
sense:
(maatschappij) een toestand waarin de ene mens eigendom is van de ander, en voor diegene onbetaald werk moet verrichten


lexentry: nld/sleepnet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sleepnet
trans_list: tragula
sense:
(visserij) vlechtwerk van touw dat over een waterbodem gesleept kan worden om zo waterdieren te vangen


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sleutel
trans_list: clavis
sense:
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: sleutel
trans_list: clavis
sense:
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen


lexentry: nld/sliding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sliding
trans_list: lābor
sense:
(sport) glijdende beweging bij honkbal om het honk te halen voordat de bal gevangen is door de honkman


lexentry: nld/slijmbeurs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slijmbeurs
trans_list: bursa synovialis
sense:
(medisch), (anatomie) een met vocht gevuld 'kussentje' tussen een pees en de onderliggende botstructuur bij een gewricht, dicht bij de aanhechting van de pees op het bot


lexentry: nld/slijmvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slijmvlies
trans_list: mucosa
sense:
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel


lexentry: nld/slijpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slijpen
trans_list: abrādō
sense:
overgankelijk door wrijving met een hard fijnverdeeld poeder het oppervlak van een vast voorwerp spiegelglad maken


lexentry: nld/sloep__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sloep
trans_list: alapa
sense:
(scheepvaart) een klein scheepstype dat vele jaren als onafhankelijk zeevaartuig in gebruik is geweest


lexentry: nld/slof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slof
trans_list: soccus
sense:
(kleding) een comfortabel soort schoeisel bedoeld om in huis gedragen te worden (pantoffel zonder hak en hiel), muil, muiltje, slipper


lexentry: nld/slot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slot
trans_list: claustrum | clausura
sense:
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sluiten
trans_list: claudere
sense:
overgankelijk, (techniek) door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken


lexentry: nld/sluitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluitkool
trans_list: brassica
sense:
(voeding) Brassica koolsoort waarvan de bladen van het bladgewas zich dicht opeen over het groeipunt sluiten en zo de eigenlijke kool vormen


lexentry: nld/smash__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smash
trans_list: occillō
sense:
(sport) (volleybal, tennis, badminton e.d.) snelle slag waarmee getracht wordt de bal in de helft van de tegenstanders in te slaan


lexentry: nld/smeden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: smeden
trans_list: incudo
sense:
overgankelijk, (metallurgie) het bewerken van metalen door deze heet te maken en met een hamer te slaan om het materiaal de gewenste vorm te geven


lexentry: nld/snaarinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snaarinstrument
trans_list: fides
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die in trilling worden gebracht door tokkelen, aanslaan of door strijken


lexentry: nld/sneeuwbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwbal
trans_list: globus nivis
sense:
een tot een bal samengepakte hoeveelheid sneeuw, vaak bedoeld voor een speels sneeuwballengevecht of sneeuwpop


lexentry: nld/sneeuwdek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwdek
trans_list: tegimen niveum
sense:
een laag sneeuw op de bodem, die wordt gevormd als gevolg van sneeuwval en sneeuwstormen en gedurende een bepaalde periode blijft liggen


lexentry: nld/sneeuwjacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwjacht
trans_list: nigor
sense:
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw


lexentry: nld/snelheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snelheid
trans_list: velocitas
sense:
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp


lexentry: nld/snijijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijijzer
trans_list: decedo
sense:
(metaalbewerking), (gereedschap) gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snijplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijplaat
trans_list: decedo
sense:
(gereedschap) een gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snobisme__noun__1
sense_num: 02
written_rep: snobisme
trans_list: superbia
sense:
het zich beter voordoen dan men eigenlijk is en vooral het neerkijken op hen waarvan men denkt dat ze minderwaardig zijn


lexentry: nld/snuiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: snuiten
trans_list: ēmungō
sense:
overgankelijk door beurtelings de neus samen te knijpen en door de neus te blazen slijm uit de neusholte verwijderen


lexentry: nld/sociologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociologie
trans_list: sociologia
sense:
(wetenschap), (maatschappij) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving


lexentry: nld/soep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soep
trans_list: intrita
sense:
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken


lexentry: nld/software__noun__1
sense_num: 01
written_rep: software
trans_list: corpus programmatum
sense:
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer


lexentry: nld/solarium__noun__2
sense_num: 01
written_rep: solarium
trans_list: canon
sense:
(juridisch, België) vergoeding die de opstalhouder aan de opstalgever op al dan niet regelmatig terugkerende tijdstippen moet betalen


lexentry: nld/soldeertin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soldeertin
trans_list: plumbō
sense:
(metallurgie) legering voornamelijk bestaande uit tin en vroeger ook lood maar tegenwoordig ook verkrijgbaar in een loodvrije variant b.v. met een samenstelling van 96,5% tin, 3% zilver, 0,5% koper


lexentry: nld/solderen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: solderen
trans_list: plumbō
sense:
overgankelijk (metaalbewerking) door verhitting vloeibare tussenstof (het soldeer) aanbrengen tussen losse metaaldelen waardoor deze na afkoeling vast verbonden blijven


lexentry: nld/sonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sonde
trans_list: mēlōtris
sense:
(techniek), (medisch) een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen


lexentry: nld/soort__noun__1
sense_num: 02
written_rep: soort
trans_list: species
sense:
v/m: (biologie) een groep levende wezens die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich onderling voort kan planten, onderdeel van een geslacht


lexentry: nld/soortelijk_gewicht__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: soortelijk gewicht
trans_list: densitas
sense:
(natuurkunde) (scheikunde) (van een homogeen materiaal:) een intensieve grootheid die uitdrukt hoeveel massa van dat materiaal aanwezig is in een bepaald volume


lexentry: nld/souper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: souper
trans_list: cēna
sense:
(voeding) een min of meer feestelijke maaltijd die meestal later op de avond wordt genuttigd, bijv. na afloop van een voorstelling of tijdens een chic feest


lexentry: nld/spalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spalk
trans_list: serperastrum
sense:
(medisch) middel om een gewricht of bot te ondersteunen en onbeweeglijk te houden zodat het tot rust kan komen en kan genezen


lexentry: nld/span__noun__1
sense_num: 01
written_rep: span
trans_list: capistrum
sense:
(landbouw) (verkeer) geheel van trekdieren die samen zijn aangespannen voor een voertuig of landbouwwerktuig


lexentry: nld/spatel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatel
trans_list: rutabulum
sense:
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.


lexentry: nld/spatelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spatelen
trans_list: misceō
sense:
overgankelijk, (kookkunst) het voorzichtig door elkaar scheppen van twee of meer producten met behulp van een spatel


lexentry: nld/spatietoets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatietoets
trans_list: spatium
sense:
de lange toets die in het midden van het standaardtoetsenbord zit een waarmee men een spatie kan typen


lexentry: nld/specerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specerij
trans_list: arōma
sense:
(voeding) een gedroogd plantendeel, anders dan een groen blad of stengel, dat als geur-, kleur- of smaakstof aan voedsel wordt toegevoegd


lexentry: nld/specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specht
trans_list: picus
sense:
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen


lexentry: nld/speeltafel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: speeltafel
trans_list: alloquor
sense:
(muziekinstrument) het geheel van toetsen, pedalen, en andere bedieningsorganen van een muziekinstrument, vooral van een orgel


lexentry: nld/speenkruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speenkruid
trans_list: Ficaria verna
sense:
(kruid) (medisch) bepaald soort plant met niervormige bladeren, botergele bloemen en wortelknolletjes, Ficaria verna , waaraan geneeskracht ten aanzien van aambeien wordt toegeschreven


lexentry: nld/spel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spel
trans_list: ludus
sense:
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans


lexentry: nld/speler__noun__1
sense_num: 05
written_rep: speler
trans_list: histriō
sense:
apparaat dat kan (af)spelen b.v. een mp3-speler, cassettespeler, cd-speler, dvd-speler, filmspeler of platenspeler


lexentry: nld/spertijd__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spertijd
trans_list: ignitegium
sense:
(geschiedenis) (militair) avondklok, (Tweede Wereldoorlog) een tijd dat iets verboden is, de uren waarin de bevolking ('s nachts) niet op straat mag zijn


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spie
trans_list: cuneus
sense:
(techniek) een plat of rond, toelopend voorwerp dat wordt gebruikt om iets stevig mee vast te zetten, of bijv. een stuk hout te kloven


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spie
trans_list: cuneus
sense:
(techniek) een stukje metaal dat in een groef van een (motor-) as ligt opgesloten, om verdraaiing te verhinderen.


lexentry: nld/spiegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiegel
trans_list: speculum
sense:
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"


lexentry: nld/spiering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiering
trans_list: eperlanus
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort klein zilverwit visje, Osmerus eperlanus , dat voorkomt in zowel zoet- als zoutwater


lexentry: nld/spil__noun__1
sense_num: 05
written_rep: spil
trans_list: arbor
sense:
(plantkunde) hoofdas van een deel van een plant waaromheen weer meer gelijkvormige onderdelen zitten


lexentry: nld/spin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spin
trans_list: aranea | araneus
sense:
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spinnen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spinnen
trans_list: neō
sense:
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten


lexentry: nld/spinnenkobbe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinnenkobbe
trans_list: aranea
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spiraalvorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiraalvorm
trans_list: tortilis
sense:
gelijkend op een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en zich steeds meer daarvan verwijdert


lexentry: nld/spit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spit
trans_list: verū
sense:
draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert


lexentry: nld/spitsmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsmuis
trans_list: sōrex
sense:
(insecteneters) klein muisachtig diertje met spitse snuit en korte poten, behorend tot de familie Soricidae


lexentry: nld/spitsvondigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsvondigheid
trans_list: aciēs
sense:
de eigenschap dat iets goed doordacht is, met name als het gaat om het vinden van (te) vergezochte argumenten in een discussie


lexentry: nld/splinter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: splinter
trans_list: assula
sense:
een kleine, langwerpige scherf met een scherpe punt dat van een voorwerp van hard materiaal is, of kan worden afgeslagen


lexentry: nld/spoetnik__noun__1
sense_num: 03
written_rep: spoetnik
trans_list: convector
sense:
(voeding) een in plakken gesneden gehaktbal aan een houten stokje met daartussen een aantal uienringen


lexentry: nld/spook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spook
trans_list: larva
sense:
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt


lexentry: nld/spoor__noun__1
sense_num: 08
written_rep: spoor
trans_list: calcar
sense:
v m (beschrijvende plantkunde) hol uitsteeksel aan de voet van een kelkblad, kroonblad of vergroeide kroon


lexentry: nld/sport__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sport
trans_list: ars athletica
sense:
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn


lexentry: nld/spotnaam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spotnaam
trans_list: agnomen
sense:
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak met een negatieve klank


lexentry: nld/spreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spreeuw
trans_list: Sturnus vulgaris | sturnus
sense:
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)


lexentry: nld/spreidstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spreidstand
trans_list: vārīcō
sense:
(figuurlijk) moeilijke positie in een discussie waarbij je twee tegenovergestelde standpunten wilt verdedigen


lexentry: nld/springen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: springen
trans_list: salire
sense:
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting


lexentry: nld/sprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaan
trans_list: locusta
sense:
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven


lexentry: nld/sprinkhaanrietzanger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaanrietzanger
trans_list: Locustella naevia
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij kleine vogel met gestreepte bovenzijde en monotone zang, Locustella naevia uit de familie van Locustellidae


lexentry: nld/sprokkelhout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprokkelhout
trans_list: fōmes
sense:
dode takken die men van de grond kan rapen en die men kan gebruiken voor het stoken van een (kamp)vuur


lexentry: nld/sprookje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprookje
trans_list: fabula
sense:
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen


lexentry: nld/sprot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprot
trans_list: maena
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sprattus sprattus , de kleinste uit de haringfamilie 
(wikidata: sprot )


lexentry: nld/spruw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruw
trans_list: gadrium
sense:
(medisch) door een infectie met de gist Candida albicans veroorzaakte hardnekkige witte uitslag op de lippen, de tong en het mondslijmvlies


lexentry: nld/staander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staander
trans_list: columna
sense:
verticaal langgerekt voorwerp dat op een ondergrond steunt zodat er iets anders op kan staan of aan kan hangen


lexentry: nld/staartriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staartriem
trans_list: postilēna
sense:
(paardrijden) riem die het vooruitglijden van het zadel voorkomt; riem waar de staart van het paard doorgaat


lexentry: nld/staat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staat
trans_list: civitas | res publica
sense:
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking


lexentry: nld/staatsgreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatsgreep
trans_list: eversio reipublicae
sense:
(politiek) illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind


lexentry: nld/stadspoort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stadspoort
trans_list: porta oppidi
sense:
een poort die toegang geeft tot de (binnen)stad en onderdeel is of was van de stadsmuur of stadsomwalling, oorspronkelijk bedoeld om ongewenste gasten buiten te houden.


lexentry: nld/staffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staffel
trans_list: ascendō
sense:
(economie) rente berekend over een bedrag op een rekening-courant over de periode tussen twee wijzigingen


lexentry: nld/stafrijm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stafrijm
trans_list: alliteratio
sense:
gelijkheid van de beginmedeklinkers van twee of meer beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers


lexentry: nld/stag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stag
trans_list: maneō
sense:
(scheepvaart) een touw of staalkabel die aan de voor- en/of achterzijde van een mast is gespannen, om hem in de juiste stand te houden


lexentry: nld/staken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: staken
trans_list: cūdō
sense:
inergatief een werkonderbreking of (ludieke) actie houden voor betere arbeidsvoorwaarden of meer loon


lexentry: nld/stallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stallen
trans_list: viridarium
sense:
overgankelijk een rijdier of voertuig na gebruik onderbrengen in een beschutte ruimte (stal, garage, remise)


lexentry: nld/stam__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stam
trans_list: tribus | natio
sense:
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamboom
trans_list: stemma
sense:
boom van een geslacht, d.i. het geslacht vergeleken bij een boom, waarvan de stam zich telkens meer vertakt


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stamboom
trans_list: stemma
sense:
tekening die een boom voorstelt, en waarin de leden van een geslacht in hun verschillende graden van verwantschap worden vermeld


lexentry: nld/stamkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamkaart
trans_list: transeo
sense:
kaart met persoonsgegevens in een documentatiesysteem, met name in de Tweede Wereldoorlog voor het distributiesysteem


lexentry: nld/stamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamwoord
trans_list: caulis
sense:
een woordvorm die de basis is voor alle door middel van flexie, samenstelling en afleiding daaruit gevormde woorden


lexentry: nld/standaardmuziektoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standaardmuziektoon
trans_list: tonus symphonicus
sense:
(muziek) de internationaal bij het stemmen van het orkest of koor gebruikelijke stemtoonhoogte, de toon a1 = 440 Hz van de hobo of stemvork


lexentry: nld/standbeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standbeeld
trans_list: statua
sense:
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal


lexentry: nld/statief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statief
trans_list: vāra
sense:
(fotografie), (optica) een stabiel onderstel voor een camera, kijker of een ander (optisch) instrument, veelal in draagbare uitvoering met één of drie inklapbare of inschuifbare poten


lexentry: nld/statiegeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statiegeld
trans_list: abandonum
sense:
geld dat betaald wordt voor een verpakking dat men terugkrijgt bij inleveren hiervan en waardoor die verpakking uiteindelijk terugkomt op zijn standplaats (statie)


lexentry: nld/station__noun__1
sense_num: 01
written_rep: station
trans_list: statio ferriviaria
sense:
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen


lexentry: nld/stationeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stationeren
trans_list: statio
sense:
een bepaalde plaats geven om daar (een langere tijd) te blijven, iets of iemand een vaste standplaats geven


lexentry: nld/stationwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stationwagen
trans_list: cōnfringō
sense:
personenauto met een doorlopend dak en een verticale achterzijde met grote deur, zodat er extra laadruimte aanwezig is


lexentry: nld/steekhoudend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: steekhoudend
trans_list: modicus
sense:
(van een argument of mening) goed onderbouwd, voor waar aan te nemen en ter zake, van goede kwaliteit


lexentry: nld/steekmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekmug
trans_list: culex
sense:
(tweevleugeligen) Culicidae mug uit een familie van langpotige insecten die leven van het bloed van dieren en die op die manier ziekten kunnen verspreiden


lexentry: nld/steeneik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steeneik
trans_list: ilex
sense:
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig


lexentry: nld/steenkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenkool
trans_list: carbō
sense:
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron


lexentry: nld/steenslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenslag
trans_list: glārea
sense:
(geologie) stukjes gebroken steen, van zowel natuursteen als puin gebruikt in o.a. asfalt en als ballast bij spoorwegen


lexentry: nld/steenuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenuil
trans_list: Athene noctua
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen


lexentry: nld/stekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stekker
trans_list: obtūrō
sense:
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken


lexentry: nld/stemknop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemknop
trans_list: spondylus
sense:
(muziekinstrument) een draaibare stift met draaiknop van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd


lexentry: nld/stempen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stempen
trans_list: spondylus
sense:
(muziekinstrument) een draaibare stift van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd


lexentry: nld/stemtoonhoogte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemtoonhoogte
trans_list: tonus symphonicus
sense:
(muziek) de bij het stemmen van het orkest of koor te volgen hoogte voor de standaardtoon, meestal de toon a1 = 440 Hz van de hobo of stemvork


lexentry: nld/ster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ster
trans_list: stella | astrum | sidus
sense:
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie


lexentry: nld/steriliseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: steriliseren
trans_list: sterilizare
sense:
overgankelijk, (medisch) gericht doden van micro-organismen op een oppervlak totdat de kans dat dergelijke organismen nog levend op het oppervlak aangetroffen worden, kleiner is dan 1 op een miljoen


lexentry: nld/stethoscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stethoscoop
trans_list: stethoscopium
sense:
(medisch) een medisch instrument waarmee men geluiden in het lichaam zoals hartslag en ademhaling kan beluisteren (ausculteren)


lexentry: nld/steur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steur
trans_list: ocupenser | acipenser
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken


lexentry: nld/stichting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stichting
trans_list: fundatio
sense:
(meervoud stichtingen): (juridisch) rechtspersoon zonder leden, vennoten of winstoogmerk die ontstaat door de inbreng van een vermogen en beoogt een in de statuten vermeld sociaal, ideëel of maatschappelijk doel te verwezenlijken


lexentry: nld/stijgbeugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijgbeugel
trans_list: stapes | stapia
sense:
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen


lexentry: nld/stijlregister__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijlregister
trans_list: acta
sense:
(taalkunde) taalvariëteit die betrekking heeft op de gevoelswaarde en de gebruikssfeer van een woord


lexentry: nld/stikstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stikstof
trans_list: nitrogenium
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7


lexentry: nld/stinkdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stinkdier
trans_list: mephitis
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit


lexentry: nld/stipendium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stipendium
trans_list: stipendium
sense:
(financieel) een bepaalde hoeveelheid geld die wordt uitgekeerd aan bijv. een student, kunstenaar, wetenschapper of sporter, zodat deze zich verder kan ontwikkelen


lexentry: nld/stofjas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stofjas
trans_list: per totum
sense:
(kleding) een dunne as die je over je dagelijkse kleren heen draagt om te zorgen dat de kleren niet vuil worden en niet beschadigd worden


lexentry: nld/stokstaartje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stokstaartje
trans_list: suricata
sense:
(roofdieren) Suricata suricatta roofdier dat tot de mangoesten behoort. Hij wordt ook wel "aardmannetje" genoemd en bewoont alle delen van de Kalahari in zuidelijk Afrika (Angola, Botswana, Namibië en Zuid-Afrika). Het stokstaartje eet voornamelijk insecten, spinnen, schorpioenen en slakken. Van alle mangoesten zijn de stokstaartjes de meest sociale. Het stokstaartje wordt niet bedreigd en kan in huizen worden aangetroffen


lexentry: nld/stopfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stopfles
trans_list: urceolus
sense:
flesje dat gesloten wordt met een geslepen glazen stop en vaak wordt gebruikt voor het bewaren van medicinale drankjes


lexentry: nld/stormram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stormram
trans_list: ariēs
sense:
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken


lexentry: nld/stout__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: stout
trans_list: improbus
sense:
in overtreding van een gestelde regel, met onvoldoende respect (vooral gezegd over jongere kinderen, schertsend ook over volwassen personen)


lexentry: nld/straal__noun__1
sense_num: 02
written_rep: straal
trans_list: radius
sense:
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)


lexentry: nld/straal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: straal
trans_list: tullius
sense:
(natuurkunde) een smalle bundel van een gas of vloeistof die door overdruk uit een vat of slang spuit


lexentry: nld/strafschop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strafschop
trans_list: asperitas
sense:
(voetbal) directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/strangulatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strangulatie
trans_list: angor
sense:
dichtknijpen van de luchtpijn en/of halsslagaders waardoor een mens of dier bewusteloos kan raken of sterven


lexentry: nld/streng__noun__1
sense_num: 04
written_rep: streng
trans_list: vestīgium
sense:
stevige (dubbel genaaide) leren riem waarmee een trekdier aan het gareelblok van een wagen is verbonden om deze te kunnen voortbewegen


lexentry: nld/strijkstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkstok
trans_list: arcus
sense:
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden


lexentry: nld/strippen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: strippen
trans_list: nudor
sense:
inergatief het zich ontdoen van alle of een groot deel van de kleding die het lichaam bedekt, vaak met een erotische bijbedoeling


lexentry: nld/strontium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontium
trans_list: strontium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/strontje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontje
trans_list: hordeolus
sense:
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper


lexentry: nld/strontvlieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontvlieg
trans_list: musca
sense:
(tweevleugeligen) Scathophaga stercoraria soort vlieg uit de familie drekvliegen (Scathophagidae) die bij viezigheid en van uitwerpselen leeft


lexentry: nld/stroom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stroom
trans_list: aestus
sense:
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil


lexentry: nld/stroop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroop
trans_list: sapa
sense:
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost


lexentry: nld/struik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struik
trans_list: frutex
sense:
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden


lexentry: nld/struikhei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struikhei
trans_list: calluna
sense:
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )


lexentry: nld/studeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: studeren
trans_list: studeo
sense:
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid


lexentry: nld/studie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: studie
trans_list: disciplīna
sense:
(wetenschap) tijd die men besteedt aan het uitzoeken van een bepaald onderwerp of probleem; onderzoek


lexentry: nld/stuifmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuifmeel
trans_list: pollen
sense:
(plantkunde) poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat


lexentry: nld/stukadoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stukadoor
trans_list: tector
sense:
(beroep) een bouwvakker die een afwerklaag van specie (of mortel) op muren en plafonds aanbrengt om ze een egaal en glad uitzicht te geven


lexentry: nld/stuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuw
trans_list: mātrix
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water, van een deel van een rivier of een stuwmeer, pas bij het bereiken van een bepaalde waterhoogte laat wegstromen doordat de dam overstroomt of door het openen van schuiven of deuren


lexentry: nld/stuwdam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuwdam
trans_list: impedimentum
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water uit de bergen of een rivier blokkeert, zodat het water in een stuwmeer wordt opgestuwd voor de winning van energie in een waterkrachtcentrale.


lexentry: nld/suikerriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: suikerriet
trans_list: cannamella
sense:
(bloemplanten), (voeding) Saccharum officinale , een rietsoort die verbouwd wordt vanwege zijn suikergehalte en waaruit rietsuiker gewonnen wordt


lexentry: nld/symbool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: symbool
trans_list: symbolum
sense:
(wetenschap), (natuurkunde), (wiskunde) een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden


lexentry: nld/systeem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeem
trans_list: systema
sense:
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft


lexentry: nld/taal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taal
trans_list: lingua
sense:
(taalkunde) systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan


lexentry: nld/taalgebruik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalgebruik
trans_list: lingua
sense:
de manier waarop een taal wordt gebruikt b.v. vulgair, informeel, ongemarkeerd, formeel of archaïsch


lexentry: nld/taart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taart
trans_list: placenta
sense:
(kookkunst) meestal cirkelvormig zoet gebak, vooral voor feestelijke gelegenheden, gemaakt van deeg en afgewerkt met bijvoorbeeld slagroom, vruchten of marsepein


lexentry: nld/tabak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tabak
trans_list: tabacum
sense:
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven


lexentry: nld/taboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taboe
trans_list: indicendus
sense:
een binnen de heersende cultuur algemeen aanvaard moreel verbod; iets dat onbespreekbaar of ondenkbaar is


lexentry: nld/tafel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tafel
trans_list: mensa
sense:
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen


lexentry: nld/taifoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taifoen
trans_list: typhonas
sense:
(meteorologie) een hevige wervelstorm in de Chinese Zee en de Stille Oceaan die ontstaat uit een tropische depressie


lexentry: nld/talg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: talg
trans_list: sebum
sense:
(fysiologie) huidvet, een vetachtige substantie die geproduceerd wordt door talgklieren die zich vrijwel overal in de lederhuid bevinden waar ook beharing is


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tand
trans_list: dens
sense:
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tand
trans_list: dens
sense:
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen


lexentry: nld/tandarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandarts
trans_list: medicus dentarius
sense:
(beroep) (tandheelkunde) medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde


lexentry: nld/tandvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandvlees
trans_list: gingiva
sense:
(tandheelkunde) stevig, met slijmvlies bedekt bindweefsel dat de tandkassen in het kaakbeen omhult en de tandhalzen omgeeft


lexentry: nld/tang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tang
trans_list: forceps
sense:
(gereedschap) een uit twee delen opgebouwd gereedschap waarvan de beide delen op een punt aan elkaar vastzitten en die gedraaid kunnen worden om dingen vast te houden of te knippen


lexentry: nld/tantaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tantaal
trans_list: tantalum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal


lexentry: nld/tapir__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tapir
trans_list: tapirus
sense:
(onevenhoevigen) hoefdier, zo groot als een ezel en met een kleine beweeglijke slurf dat voorkomt in Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië; naam voor soorten uit de familie Tapiridae


lexentry: nld/tarwe__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tarwe
trans_list: triticum
sense:
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta 
(wikidata: tarwe )


lexentry: nld/taster__noun__1
sense_num: 02
written_rep: taster
trans_list: cornicula
sense:
(biologie) een zintuiglijk orgaan van insecten, waarmee informatieve signalen uit de omgeving kunnen worden waargenomen


lexentry: nld/taster__noun__1
sense_num: 03
written_rep: taster
trans_list: palpus
sense:
(techniek) een instrument dat geschikt is om een signaal op te wekken met informatie over een spoor, lijn of oppervlak waarover het wordt bewogen, of over de omgeving waarin het zich bevindt


lexentry: nld/taxi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taxi
trans_list: taxiraeda
sense:
(verkeer) een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen


lexentry: nld/technetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: technetium
trans_list: technetium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/tegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tegel
trans_list: tēgula
sense:
(bouwkunde) een rechthoekig stenen voorwerp dat meestal wordt gebruikt voor het bedekken van oppervlakten


lexentry: nld/telefoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoon
trans_list: telephonum | telephonium
sense:
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel


lexentry: nld/telescoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telescoop
trans_list: telescopium
sense:
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden


lexentry: nld/televisieomroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: televisieomroep
trans_list: telehorasis
sense:
(telecommunicatie) het vanuit een centraal punt (studio) via de ether of kabel openbaar verspreiden van berichten in beeld en geluid, volgens een bekendgemaakt programma of formule


lexentry: nld/tellurium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tellurium
trans_list: tellurium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde


lexentry: nld/telmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telmachine
trans_list: machinula calculatoria
sense:
een machine waarmee men een speciaal soort voorwerp kan tellen, machine die kan optellen en aftrekken


lexentry: nld/tenlastelegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tenlastelegging
trans_list: sumptus
sense:
(juridisch) in het strafrecht het onderdeel van de dagvaarding waarin de openbaar aanklager een exacte, juridische beschrijving van een bepaalde gedraging van de verdachte geeft


lexentry: nld/tent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tent
trans_list: tabernaculum
sense:
(kamperen) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient


lexentry: nld/tepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tepel
trans_list: papilla
sense:
(anatomie) een gepigmenteerd knopvormig uitsteeksel op de borst van de mens. Bij de vrouwen komt tijdens het zogen uit de tepels de melk voor de baby. Bij de man is de tepel een rudimentair lichaamsdeel


lexentry: nld/terbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terbium
trans_list: terbium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide


lexentry: nld/tering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tering
trans_list: phthisis
sense:
(geschiedenis), (medisch) verzamelnaam voor ziektes waarbij de patiënt wegkwijnt, zoals tuberculose en kanker die vaak een dodelijke afloop hadden, later vooral nog gebruikt als onderdeel van een verwensing


lexentry: nld/terrorisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorisme
trans_list: tromocratia
sense:
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk


lexentry: nld/terrorist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorist
trans_list: terrorista
sense:
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel


lexentry: nld/terts__noun__1
sense_num: 02
written_rep: terts
trans_list: tertia
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de derde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/testament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: testament
trans_list: testamentum
sense:
(juridisch) notariële of onderhandse akte met persoonlijke, eenzijdig herroepbare verklaring(en), de uiterste wilsbeschikkingen, waarin een erflater bij leven bepaalt wat er na overlijden met zijn nalatenschap gebeurt, het wettelijke begrip is uiterste wil


lexentry: nld/thallium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thallium
trans_list: thallium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/theoretisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: theoretisch
trans_list: doctrīnālis
sense:
wat niet perse in de werkelijkheid voorkomt, m.b.t. feiten en wetten berustende wetenschappelijke kennis die niet proefondervindelijk aan de praktijk is getoetst


lexentry: nld/thesaurus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thesaurus
trans_list: thesaurus
sense:
een systematisch georganiseerde verzameling van begrippen uit een taal die zo is opgezet dat men eenvoudig een overzicht kan krijgen van woorden die soortgelijke betekenissen hebben


lexentry: nld/thorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thorium
trans_list: thorium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/thulium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thulium
trans_list: thulium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/tienvoud__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tienvoud
trans_list: decuplus
sense:
een getal dat bij delen door tien een resultaat oplevert zonder dat er een rest is, een getal dat eindigt op een 0


lexentry: nld/tijger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijger
trans_list: tigris | tīgris
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen


lexentry: nld/tijm__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tijm
trans_list: thymum
sense:
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden 
(wikidata: tijm )


lexentry: nld/timmeraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: timmeraar
trans_list: lignārius
sense:
(beroep), (neologisme) iemand die zich beroepsmatig vooral met houtbewerking bezighoudt; timmerman of timmervrouw


lexentry: nld/tin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tin
trans_list: stannum | stagnum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/tirannie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tirannie
trans_list: tyrannis
sense:
(politiek) onrechtmatige heerschappij, gekenmerkt door willekeur en geweld; de verbasterde vorm van een monarchie


lexentry: nld/tiranniseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tiranniseren
trans_list: terreō
sense:
op een vervelende manier de baas spelen of overheersen zoals gebruikelijk is bij een tiran of despoot


lexentry: nld/titanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titanium
trans_list: titanium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/toegerust__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: toegerust
trans_list: parātus
sense:
voorzien van voldoende hulpmiddelen en vaardigheden om een bepaalde taak naar behoren te kunnen vervullen


lexentry: nld/toerusten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: toerusten
trans_list: armō
sense:
overgankelijk (militair), (scheepvaart) één of meer personen, vaar- of voertuigen e.d. voorzien van de benodigdheden voor een taak, expeditie of reis


lexentry: nld/toerusting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toerusting
trans_list: armāmentum
sense:
(militair), (scheepvaart) de beschikbaar gestelde voer-, vlieg- of vaartuigen, bewapening, gereedschappen en hulpmiddelen, om een taak uit te voeren


lexentry: nld/toets__noun__1
sense_num: 03
written_rep: toets
trans_list: clāvis
sense:
een knop op het bedieningspaneel van een schrijfmachine of computer die het mogelijk maakt een symbool in te typen


lexentry: nld/toetsaanslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toetsaanslag
trans_list: contactus
sense:
het indrukken van een toets van een toetsenbord op een muziekinstrument, tekstverwerker-, rekenmachine-, computertoetsenbord etc.


lexentry: nld/toilet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toilet
trans_list: mundus
sense:
(sanitair) een plaats waar men kan urineren en zich kan ontlasten, meestal een kleine gesloten ruimte met een toiletpot


lexentry: nld/toilet__noun__1
sense_num: 03
written_rep: toilet
trans_list: mundus
sense:
(huishouden) persoonlijke verzorging zoals het zich netjes kleden en opmaken, m.n. van vrouwen gezegd


lexentry: nld/tomaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tomaat
trans_list: lycopersicum
sense:
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd


lexentry: nld/tonijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tonijn
trans_list: cybium | thunnus
sense:
(straalvinnigen) benaming voor snelle oceaanvissen uit het geslacht Thunnus , gewild als consumptievis


lexentry: nld/toom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toom
trans_list: frēnum
sense:
(paardrijden) riem of koord waarmee men een rij- of trekdier bestuurt, zowel gebruikt voor elke riem afzonderlijk, als voor beide samen.


lexentry: nld/toonkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toonkunst
trans_list: mūsica
sense:
(muziek) in algemene zin muziek, een vorm van kunst waarin gevoelens bij de luisteraar worden aangesproken door middel van een betekenisvolle opeenvolging van geluiden


lexentry: nld/topkam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: topkam
trans_list: nux
sense:
(muziek) (gitaar) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/topzadel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: topzadel
trans_list: nux
sense:
(muziek) (strijkinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/torenvalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torenvalk
trans_list: Falco tinnunculus
sense:
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus


lexentry: nld/torpedojager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torpedojager
trans_list: dēlētor
sense:
(militair) snel en wendbaar oorlogsschip, dat bedoeld is voor het escorteren van grotere schepen in een vloot of gevechtseenheid en daarbij weerstand moet leveren tegen kleinere, maar krachtige aanvallers met korte-afstandsgeschut (oorspronkelijk torpedoboten, maar later ook onderzeeboten en vliegtuigen)


lexentry: nld/toverformule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toverformule
trans_list: cantamen
sense:
een zin (spreuk) waarmee, als deze wordt uitgesproken, men op bovennatuurlijke wijze iets kan bewerkstelligen


lexentry: nld/tractor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tractor
trans_list: tractorium
sense:
(techniek), (verkeer) motorvoertuig dat dient tot het voorttrekken van landbouwwerktuigen, machines enz


lexentry: nld/trainee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trainee
trans_list: discipulus
sense:
betaalde kracht die verschillende stages loopt in een groot bedrijf om later een leidinggevende functie te kunnen vervullen


lexentry: nld/trainster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trainster
trans_list: exercitor
sense:
(beroep) (sport) een vrouw die sporters adviseert en begeleidt tijdens het oefenen en de wedstrijden


lexentry: nld/trait-d'union__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trait-d'union
trans_list: virgula
sense:
(leesteken) het teken, een liggend streepje, dat wordt geplaatst tussen delen van een samengesteld woord, om aan te geven dat die delen een geheel vormen


lexentry: nld/transparant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: transparant
trans_list: lābor
sense:
folie uit plastiek waarop tekst, figuren en foto's worden aangebracht ter ondersteuning van een spreekbeurt of presentatie


lexentry: nld/trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trap
trans_list: scalae
sense:
(bouwkunde) verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen, bestaande uit een reeks treden die zich (schuin) boven elkaar bevinden


lexentry: nld/trappen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: trappen
trans_list: calcitrō
sense:
overgankelijk met een krachtige beweging van de voet raken of verplaatsen#overgankelijk met een krachtige beweging van de voet het pedaal van een fiets bewegen


lexentry: nld/trein__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trein
trans_list: hamaxostichus | tramen
sense:
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: trekken
trans_list: trahō
sense:
overgankelijk voor het zwaartepunt van een voorwerp een kracht uitoefenen in een richting die ervan wegvoert


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 05
written_rep: trekken
trans_list: trahō
sense:
overgankelijk bestanddelen uit plantaardig of dierlijk weefsel door onderdompeling in heet water daarin overbrengen


lexentry: nld/trekker__noun__1
sense_num: 05
written_rep: trekker
trans_list: automatum tractorium
sense:
(persoon) iemand die een trektocht maakt, vaak voor een wat langere periode (met bijv. het doel zich uiteindelijk op een verafgelegen plek te vestigen)


lexentry: nld/trema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trema
trans_list: diaeresis
sense:
(taalkunde) diakritisch teken in de vorm van twee puntjes dat geplaatst wordt op een klinker om aan te geven dat met deze letter een nieuwe lettergreep begint


lexentry: nld/trial__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trial
trans_list: experimentum
sense:
(sport) behendigheidswedstrijd waarin de deelnemers met hun voertuig een parkoers met allerlei hindernissen moeten afleggen


lexentry: nld/trog__noun__1
sense_num: 02
written_rep: trog
trans_list: fossa
sense:
(geologie) een langgerekte, nauwe en diepe kloof in de zeebodem veroorzaakt door subductie van een tektonische plaat


lexentry: nld/trombone__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trombone
trans_list: tubae
sense:
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument waarbij de toonhoogte door middel van spanning van de lippen en een schuif wordt geregeld


lexentry: nld/trouwbreuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trouwbreuk
trans_list: adulterium
sense:
de belofte van huwelijkstrouw niet nakomen door een seksuele relatie aan te knopen met iemand anders


lexentry: nld/trui__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trui
trans_list: pullover
sense:
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met mouwen, gemaakt van rekbaar weefsel zodat het over het hoofd kan worden aangetrokken


lexentry: nld/tuba__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuba
trans_list: tubus
sense:
(medisch) een buis met een trompetvormige opening, zoals de eileider (tuba uterina of tuba Falloppi) en de buis van Eustachius (tuba auditiva)


lexentry: nld/tuberculose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tuberculose
trans_list: phthisis
sense:
(medisch) een ziekte veroorzaakt door de tuberkelbacterie (Mycobacterium tuberculosis) waarbij tuberkels worden gevormd


lexentry: nld/tuchtigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tuchtigen
trans_list: castīgō
sense:
straffen van een persoon die zich niet aan de geldende regels heeft gehouden met als uitdrukkelijk doel deze persoon op te voeden


lexentry: nld/tuig__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuig
trans_list: res
sense:
(techniek) machine of gebruiksklare constructie, die is ingericht om een activiteit of bezigheid te verrichten of eenvoudiger te maken: rijden, spelen, varen enz.


lexentry: nld/tuig__noun__1
sense_num: 05
written_rep: tuig
trans_list: res
sense:
(scheepvaart) de verzamelnaam voor alle zeilen, staand (vast) en lopend (beweegbaar) want, het touwwerk en de rondhouten die nodig zijn om een schip voort te bewegen en om een schip te laten ankeren


lexentry: nld/tuinkers__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuinkers
trans_list: Lepidium sativum L.
sense:
(voeding) eetbaar kruid Lepidum sativum Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.


lexentry: nld/twaalftoonstechniek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: twaalftoonstechniek
trans_list: dodecaphonia
sense:
(muziek) een compositietechniek waarbij uitgegaan wordt van twaalf gelijkwaardige tonen binnen een octaaf


lexentry: nld/tweede_naamval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tweede naamval
trans_list: casus possessīvus
sense:
(taalkunde), (grammatica) buigingsvorm van een naamwoord als dat in een zin een bezitter, oorsprong of hoeveelheid aangeeft


lexentry: nld/typografie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: typografie
trans_list: typographia
sense:
(typografie) de esthetisch-technische vormgeving van een boek of ander drukwerk, waaronder o.a. de keuze van lettertypen, regelafstand en witruimte


lexentry: nld/u__noun__1
sense_num: 01
written_rep: u
trans_list: ū
sense:
(taalkunde) de eenentwintigste letter van het alfabetZie ook het artikel over de letter u op Wikipedia .


lexentry: nld/uil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uil
trans_list: ulula | noctua | strix
sense:
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae


lexentry: nld/uitdrukking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: uitdrukking
trans_list: verbum
sense:
het geheel van menselijke expressie van de innerlijke beleving (o.a. gelaatsuitdrukking, intonatie van het stemgeluid e.d.)


lexentry: nld/uiteenvallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uiteenvallen
trans_list: dīlābor
sense:
ergatief het in stukken verdeeld raken van een groter geheel en daardoor niet meer kunnen functioneren


lexentry: nld/uitkopen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitkopen
trans_list: redimere
sense:
overgankelijk door geld afkopen, iemand geld betalen om daardoor bepaalde rechten te verwerven of van bepaalde verplichtingen ontslagen te zijn, bijvoorbeeld als aandeelhouder iemands rechten als deelhebber afkopen


lexentry: nld/uitloven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitloven
trans_list: tener
sense:
in het openbaar beloven iemand een beloning te geven die iets doet of wint / een prijs ter beschikking stellen


lexentry: nld/uitruil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitruil
trans_list: cambiō
sense:
het ruilen van iets wat men eigenlijk niet wenst kwijt te raken voor iets dat men nog liever wil hebben


lexentry: nld/uitruil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitruil
trans_list: cambiō
sense:
bij verzekeringen dat men kan kiezen voor een eerder ingaand pensioen met een lagere uitkering of een later ingaand pensioen met een hogere uitkering of een deel kan omzetten in een partner pensioen


lexentry: nld/uitrusting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitrusting
trans_list: armāmentum
sense:
een gespecialiseerde sport- of werkkledingset met beschermstukken voor lichaamsdelen, zoals een helm, masker, vest of scheenbeschermer. Gebruikt bij sporten door bijvoorbeeld een keeper (bij voetbal zijn er keepershandschoenen), iedere ijshockeyspeler (zie ijshockeyuitrusting), of bij ordehandhaving zoals de oproerpolitie (die bijvoorbeeld een wapenstok of oproerschild gebruikt)


lexentry: nld/uitschuiven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: uitschuiven
trans_list: excerpere
sense:
overgankelijk (een onaangename taak of een probleem) uitstellen, zodat je je daar niet onmiddelijk over moet buigen (+ voor zich)


lexentry: nld/uitslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitslag
trans_list: eventus
sense:
(sport) (spel) afloop (van een wedstrijd), resultaat (van een onderzoek, een examen of een raadpleging)


lexentry: nld/uitstallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitstallen
trans_list: designo
sense:
iets duidelijk zichtbaar tentoonstellen voor anderen, vaak met als doel het tentoongestelde te verkopen


lexentry: nld/uitsterven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitsterven
trans_list: abolēscō
sense:
ergatief het proces waarbij alle individuen van een soort de dood vinden en er een eind komt aan het bestaan van de soort


lexentry: nld/uitstrijkje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitstrijkje
trans_list: turunda
sense:
dim. tant.
 (medisch) biologisch materiaal van de baarmoedermond dat op een objectglaasje wordt uitgesmeerd voor microscopisch onderzoek


lexentry: nld/uitzenden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: uitzenden
trans_list: vulgō
sense:
overgankelijk informatie, bijvoorbeeld in de vorm van een televisieprogramma op afstand toegankelijk maken


lexentry: nld/ultraviolet__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ultraviolet
trans_list: ultraviolaceus
sense:
(natuurkunde) van elektromagnetische straling, net buiten het gebied van het spectrum dat met het menselijk oog zichtbaar is


lexentry: nld/umlaut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: umlaut
trans_list: mutatio vocalis
sense:
(taalkunde) een trema dat in onder andere het Duits gebruikt wordt om aan te geven dat een klinker om grammaticale redenen een andere klank gekregen heeft


lexentry: nld/umlaut__noun__1
sense_num: 02
written_rep: umlaut
trans_list: mutatio vocalis
sense:
(taalkunde) een vorm van klinkerharmonie waarbij een klinker in de ene lettergreep veranderd wordt door een klinker in de volgende


lexentry: nld/undecime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: undecime
trans_list: undecimum
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de elfde toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een kwart)


lexentry: nld/ununbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununbium
trans_list: ununbium
sense:
(scheikunde), (element) verouderde naam van een scheikundig element met symbool Uub en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal. Thans heet het copernicium met symbool Cn


lexentry: nld/ununhexium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununhexium
trans_list: ununhexium
sense:
(scheikunde), (element) verouderde naam voor een scheikundig element met het symbool Uuh en het atoomnummer 116. Thans heet dit element livermorium met als symbool Lv


lexentry: nld/ununoctium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununoctium
trans_list: ununoctium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uuo en het atoomnummer 118. Thans heet dit element oganesson met als symbool Og


lexentry: nld/ununpentium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununpentium
trans_list: ununpentium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uup en het atoomnummer 115. Thans heet dit element moscovium met als symbool Mc


lexentry: nld/ununquadium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununquadium
trans_list: ununquadium
sense:
(scheikunde), (element) verouderde naam voor een scheikundig element met het symbool Uuq en het atoomnummer 114. Thans heet dit element flerovium met als symbool Fl


lexentry: nld/uploaden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uploaden
trans_list: inveho
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een lokale computer of server naar een computer of server op afstand overbrengen


lexentry: nld/uraan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uraan
trans_list: uranium
sense:
(scheikunde) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/uranium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uranium
trans_list: uranium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/urineblaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: urineblaas
trans_list: vesica
sense:
(anatomie) bij zoogdieren een orgaan dat de urine uit de nieren verzamelt en deze opslaat tot het moment van urineren


lexentry: nld/uur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uur
trans_list: hora
sense:
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h


lexentry: nld/vaandel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaandel
trans_list: vexillum
sense:
(militair) een onderscheidende vlag bedoeld om de nationaliteit van een schip aan te duiden of een militaire eenheid te herkennen


lexentry: nld/vaandrig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaandrig
trans_list: insigne
sense:
(militair) een aspirant-reserveofficier bij de luchtmacht of landmacht die voor het examen voor reserveluitenant geslaagd is


lexentry: nld/vaartuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaartuig
trans_list: navigium
sense:
een drijvend vervoermiddel in principe voor de verplaatsing over wateroppervlakten, met uitzondering van luchtvaartuig en ruimtevaartuig (dus ook door de lucht of het luchtledige)


lexentry: nld/vaccinatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaccinatie
trans_list: vaccinatio
sense:
(medisch) inenting met onschadelijke gemaakte ziekteverwekkers, zodat de natuurlijke afweer van het lichaam hierna beter in staat is deze ziekteverwekkers te bestrijden


lexentry: nld/vadem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vadem
trans_list: fūnis
sense:
een lengtemaat van 6 voet; ongeveer de afstand tussen de toppen van de middelvingers als men de armen gespreid houdt; later bepaald op 1,8288 meter


lexentry: nld/vaderlandsliefde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaderlandsliefde
trans_list: amor patriae
sense:
een gevoel van trots voor (bepaalde aspecten van) het land van herkomst of (mocht er emigratie plaatsvinden) land waarin een persoon woonachtig is


lexentry: nld/vagevuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vagevuur
trans_list: purgatorium
sense:
(religie) (rooms-katholiek) een toestand waarin de zielen van personen die gestorven zijn in vriendschap met God, zonder dat ze volledig zuiver waren, gereinigd worden, zodat ze de hemel kunnen binnengaan


lexentry: nld/vagina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vagina
trans_list: vagina
sense:
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt


lexentry: nld/vakantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vakantie
trans_list: cessātiō
sense:
jaarlijks terugkerende periode waarin leerlingen en personen in verschillende beroepen vrijaf hebben


lexentry: nld/vakbekwaam__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vakbekwaam
trans_list: efficiens
sense:
in staat zijn een beroep op een goede manier uit te voeren omdat men voldoende scholing en ervaring heeft opgedaan


lexentry: nld/valk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valk
trans_list: falco
sense:
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel


lexentry: nld/valse_kamille__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valse kamille
trans_list: Anthemis arvensis
sense:
(plantkunde) Anthemis arvensis een vrij algemeen voorkomende plant behorend tot de Composietenfamilie


lexentry: nld/vampier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vampier
trans_list: vampyrus
sense:
(mythologie) uit schijnbare dood herrijzend wezen dat zijn slachtoffers in de nek bijt met zijn kenmerkende hoektanden en zich dan voedt met het mensenbloed en alleen gestopt kan worden met knoflook, wijwater of een houten pen in het hart


lexentry: nld/vanadium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vanadium
trans_list: vanadium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/varkensgras__noun__1
sense_num: 01
written_rep: varkensgras
trans_list: centenodia
sense:
(plantkunde) geslacht van kruidachtige planten, Polygonum , een uit de duizendknoopfamilie Polygonaceae , dat wereldwijd zeer algemeen voorkomt, met name in de gematigde streken,


lexentry: nld/vedel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vedel
trans_list: vitula
sense:
(muziekinstrument), (historisch) middeleeuws strijkinstrument met 3-5 darmsnaren, een ovale of peervormige romp (of klankkast), o-vormige klankgaten en aparte hals die een bladvormige kop bezat met rechtopstaande stemschroeven


lexentry: nld/veelvraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veelvraat
trans_list: gulo
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae


lexentry: nld/veen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veen
trans_list: lāma
sense:
terreintype, waarvan het karakter wordt bepaald door ophoping van plantenresten onder natte omstandigheden; venen kunnen zowel door grondwater (matige zuurgraad, laagveen) als regenwater (hoge zuurgraad, hoogveen) gevoed worden


lexentry: nld/vehikel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vehikel
trans_list: carrus
sense:
(scheikunde) een middel (meestal een vloeistof) waarin een stof kan worden opgelost en zo kan worden toegediend


lexentry: nld/veld__noun__1
sense_num: 04
written_rep: veld
trans_list: campus
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken


lexentry: nld/veldfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldfles
trans_list: laguncula
sense:
een afsluitbare en draagbare fles, meestal uit metaal of plastic vervaardigd, die gebruikt wordt om de drager buitenshuis van vocht te voorzien


lexentry: nld/veldzuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldzuring
trans_list: rumex
sense:
(plantkunde) Rumex acetosa , een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden 
(wikidata: veldzuring )


lexentry: nld/venijnboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venijnboom
trans_list: taxus
sense:
(coniferen) soort naaldboom Taxus baccata die van nature voorkomt in in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië


lexentry: nld/venster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venster
trans_list: fenestra
sense:
(techniek), (bouwkunde) opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas


lexentry: nld/verademing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verademing
trans_list: aberrātiō
sense:
het blij zijn omdat iets vervelends (waarvan je bang was dat het zou kunnen gebeuren) eindigt; het opgelucht adem kunnen halen


lexentry: nld/verbinding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verbinding
trans_list: compositum
sense:
(scheikunde) een chemische stof die bestaat uit twee of meer scheikundig elementen, het gaat hierbij om een stof met andere eigenschappen dan de elementen waar het uit is samengesteld


lexentry: nld/verbindingsstreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbindingsstreep
trans_list: virgula
sense:
(leesteken) het teken, een liggend streepje, dat wordt geplaatst tussen delen van een woord of zin, om aan te geven dat die delen een geheel vormen


lexentry: nld/verbindingsteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbindingsteken
trans_list: virgula
sense:
(typografie) een leesteken dat onderdelen van samenstellingen of samenkoppelingen met elkaar verbindt


lexentry: nld/verbintenis__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verbintenis
trans_list: obligatio
sense:
(juridisch) vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee personen, krachtens welke de presteerder (schuldenaar) een bepaalde prestatie (doen of nalaten) verschuldigd is aan de andere partij (schuldeiser)


lexentry: nld/verdoven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verdoven
trans_list: torpidus
sense:
overgankelijk (medisch) de pijnprikkel onderdrukken, bijvoorbeeld door het toedienen van een medicijn


lexentry: nld/vereniging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vereniging
trans_list: consortium
sense:
(juridisch), (maatschappij) vrijwillige groepering van personen (leden), met of zonder rechtspersoonlijkheid, die gericht is op een bepaald doel en met een bestuur aan het hoofd


lexentry: nld/verf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verf
trans_list: pigmentum
sense:
(schilderkunst) algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien


lexentry: nld/vergelijkende_trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergelijkende trap
trans_list: comparativus
sense:
(taalkunde) de vorm die een bijvoeglijk naamwoord aanneemt als het in een vergelijking gebruikt wordt


lexentry: nld/vergift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergift
trans_list: toxicum
sense:
een stof die in kleine hoeveelheden toegediend een zeer schadelijke of zelfs dodelijke werking heeft


lexentry: nld/verhemelte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verhemelte
trans_list: palātum
sense:
(anatomie) bovenste begrenzing van de mondholte, aan de voorkant bestaande uit een hard en benig, aan de achterkant uit een vlezig en beweeglijk gedeelte


lexentry: nld/verhoren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verhoren
trans_list: interrogare
sense:
overgankelijk iemand onderwerpen aan indringende vragen, met name over diens rol in strafbare handelingen


lexentry: nld/verkennen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verkennen
trans_list: explōrō
sense:
(militair) een onbekend of vijandelijk gebied observeren om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.


lexentry: nld/verkiezing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkiezing
trans_list: creatio
sense:
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.


lexentry: nld/verkleinwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkleinwoord
trans_list: deminutio
sense:
(grammatica) een woord met een verkleiningsuitgang waardoor iemand of iets als klein of weinig wordt voorgesteld


lexentry: nld/verkrachting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verkrachting
trans_list: illata pudicitiae
sense:
(Nederlands Wetboek van Strafrecht, § 242) door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand [dwingen] tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam


lexentry: nld/verlichting__noun__1
sense_num: 05
written_rep: verlichting
trans_list: aberrātiō
sense:
(politiek) (filosofie) periode van het rationalisme in de 18e eeuw (binnen de westerse wereld) die het denken grondig wijzigde


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: perditus
sense:
(schertsend) in het ~ schaap: een verdwenen zaak of persoon, die na een lange zoektocht, weer tevoorschijn komt, in verwijzing naar de Gelijkenis van het Verloren Schaap, Gelijkenis van de Goede Herder in (o.m.) Lucas 15:3–7.


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: perditus
sense:
in de ~ zoon: iemand die na een langdurige afwezigheid (noodgedwongen) weer naar het ouderlijk huis, de vroegere werkplek, e.d. terugkeert, in verwijzing naar de Gelijkenis van de Verloren Zoon in Lucas 15:11–32.


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: perditus
sense:
▸ Waar Klaassen afgelopen zomer als een verloren zoon in de armen werd gesloten, werd Boilesen van de ene op de andere dag geen blik waardig meer gegund in Amsterdam.


lexentry: nld/vermenigvuldigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vermenigvuldigen
trans_list: multiplicō
sense:
(wiskunde) het herhaald optellen van een getal; een rekenkundige bewerking waarvan de uitkomst het product wordt genoemd


lexentry: nld/vermoeden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vermoeden
trans_list: opīnor
sense:
overgankelijk een gedachte koesteren waarvan men niet zeker is maar die een zekere waarschijnlijkheid inhoudt


lexentry: nld/vermogen__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vermogen
trans_list: vīcus
sense:
(natuurkunde) de hoeveelheid verrichte arbeid per tijdseenheid, vaak uitgedrukt in de SI-eenheid watt


lexentry: nld/verpachten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verpachten
trans_list: locātum
sense:
huur ontvangen voor het vergeven van het recht om een stuk land te gebruiken dat aan jouzelf toebehoort


lexentry: nld/verrekijker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verrekijker
trans_list: telescopium
sense:
(optica) een optisch instrument om voorwerpen op grote afstand te kunnen waarnemen door het vergrotend effect van het instrument


lexentry: nld/versjacheren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: versjacheren
trans_list: expatrō
sense:
op een oneerlijke manier iets verhandelen, verkopen of verruilen voor iets anders, vaak gaat het om onbetaalbare, onvervangbare (immateriële) zaken die verruilt voor geld (het slijk der aarde) of aanzien


lexentry: nld/verslagenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verslagenheid
trans_list: consternātiō
sense:
het heftige, verdrietige, verwarde gevoel dat men heeft als men iets heel belangrijks verloren heeft


lexentry: nld/verstandskies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstandskies
trans_list: dēns sapientiae
sense:
(anatomie) elk der vier achterste kiezen van boven- en onderkaak die pas later opkomen (als mensen tot de jaren des verstands zijn gekomen)


lexentry: nld/versterking__noun__1
sense_num: 05
written_rep: versterking
trans_list: fanus
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de mate waarin een schakeling van elektronische componenten, een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen


lexentry: nld/verstrakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verstrakken
trans_list: stringō
sense:
het aanspannen van de (gelaats)spieren als teken van emotionele spanning, angst, boosheid en dergelijke


lexentry: nld/verstuiking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstuiking
trans_list: lūxus
sense:
(medisch) een beschadiging van een (enkel)gewricht zonder dat er een botbreuk is en het gewricht ook niet uit de kop is geraakt


lexentry: nld/vertekenen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vertekenen
trans_list: distorqueō
sense:
op een manier tekenen waarbij maat en vorm niet overeenkomen met de werkelijkheid, verkeerd weergeven


lexentry: nld/vertellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vertellen
trans_list: narrō
sense:
overgankelijk een al of niet ware gebeurtenis verhalen; spreken over een al dan niet ware gebeurtenis


lexentry: nld/vertolker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vertolker
trans_list: interpres
sense:
kunstenaar die een door een ander gecomponeerd kunstwerk (toneel, muziek) ten uitvoer brengt; een uitvoerend artiest


lexentry: nld/verval__noun__1
sense_num: 03
written_rep: verval
trans_list: casus
sense:
(waterbeheer) verticale verloop van een watergang tussen twee plaatsen of bij eb en vloed op eenzelfde plaats


lexentry: nld/verwardheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verwardheid
trans_list: tumultus
sense:
(medisch) het niet meer helder kunnen denken;een psychische gesteldheid waarbij iemand zich niet meer kan oriënteren


lexentry: nld/verwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verwekker
trans_list: genitor
sense:
iemand die de biologische vader van iemand is; in juridische zin is een zaaddonor echter géén verwekker


lexentry: nld/verwennen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verwennen
trans_list: mōrigerō
sense:
overgankelijk iemand een te goede behandeling geven, waardoor deze niet goed tegen de harde werkelijkheid bestand is


lexentry: nld/verzameling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzameling
trans_list: collectum
sense:
meerdere voorwerpen, die soms door één persoon bij elkaar gebracht en onderhouden worden, en waarvan de objecten vaak tot één groep (thema) horen b.v. een grammofoonplatenverzameling, in meest algemene zin is een verzameling het geheel van bijeengezamelde zaken


lexentry: nld/verzet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzet
trans_list: resistantia
sense:
handelingen gericht tegen de heersende macht of de aanvallende vijand alsmede de personen die die handelingen uitvoeren (de verzetsbeweging)


lexentry: nld/verzetje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzetje
trans_list: dispersus
sense:
een avondje uit of een andere vorm van verstrooiing die iemand de gedachten op iets anders laat richten


lexentry: nld/vestiaire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vestiaire
trans_list: armarium
sense:
een plaats in een theater of andere openbare gelegenheid waar men zijn jas kan laten ophangen en een tas kan laten bewaren


lexentry: nld/vetergat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vetergat
trans_list: foramen
sense:
(textielindustrie), (leerbewerking) een van de gaten in kledingstukken, schoeisel, zeildoek etc. bestemd om een veter door te rijgen


lexentry: nld/veterstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veterstift
trans_list: acus
sense:
(textielindustrie) het tot een stift verharde, afgebonden of van een rijgmalie voorziene eind van een touw, koord of veter


lexentry: nld/vetmesten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vetmesten
trans_list: farciō
sense:
overgankelijk een dier/persoon overvloedig en calorierijk voedsel aanbieden zodat deze in gewicht aankomt


lexentry: nld/veto__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veto
trans_list: vetare
sense:
(politiek) het recht, dat aan één of meer partijen van een besluitvormende raad kan zijn verleend, om het in stemming brengen van voorstellen te verbieden of aangenomen besluiten ongeldig te verklaren


lexentry: nld/veulen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veulen
trans_list: equulus
sense:
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra


lexentry: nld/vezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vezel
trans_list: fibra
sense:
een vezel is een lang, dun filament waarvan de lengte ten minste drie keer groter is dan de doorsnede


lexentry: nld/vieren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: vieren
trans_list: discedo
sense:
overgankelijk de lengte van een touw of kabel waaraan iets vastzit langer maken (bijv. in de scheepvaart)


lexentry: nld/vierhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierhoek
trans_list: quadrangulum
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden


lexentry: nld/vierkant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierkant
trans_list: quadratum
sense:
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte


lexentry: nld/vierkante_meter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierkante meter
trans_list: metrum quadratum
sense:
(wiskunde), (eenheid) een oppervlaktemaat ter grootte van 1 m × 1 meter, gelijk aan één centiare, weergegeven met symbool m²


lexentry: nld/vijfhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijfhoek
trans_list: pentagonum
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden


lexentry: nld/vijg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijg
trans_list: ficus
sense:
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom 
(wikidata: vijg )


lexentry: nld/vijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijl
trans_list: lima
sense:
(gereedschap) een werktuig met een ruw, gegroefd of gekerfd oppervlak dat het mogelijk maakt dunne lagen van een voorwerp te verwijderen


lexentry: nld/vin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vin
trans_list: penna | pinna
sense:
(zoötomie) uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren die zij gebruiken voor de voortbeweging


lexentry: nld/violoncello__noun__1
sense_num: 01
written_rep: violoncello
trans_list: violoncellum
sense:
(muziekinstrument) een viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de violoncellist of cellist tussen de knieën wordt gehouden


lexentry: nld/virtueel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: virtueel
trans_list: virtualis
sense:
als simulatie of in gedachten aanwezig, schijnbaar bestaand (d.w.z. de waarneming is correct en voor iedereen hetzelfde maar wat men ziet 'is er niet' of 'is anders')


lexentry: nld/virus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: virus
trans_list: virus
sense:
(informatica) klein en gevaarlijk softwareprogramma dat zichzelf gemakkelijk van de ene naar de andere computer verspreidt en de besturing daarvan gedeeltelijk of geheel overneemt


lexentry: nld/visarend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visarend
trans_list: haliaeetus
sense:
(havikachtigen) Pandion haliaetus , een vooral visetende roofvogel die de enige soort uit de familie Pandionidae is


lexentry: nld/vissaus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vissaus
trans_list: allēc
sense:
(kookkunst) vloeibare substantie gemaakt van vergiste vis die aan een gerecht wordt toegevoegd voor extra smaak


lexentry: nld/vizier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vizier
trans_list: buccula
sense:
(militair) (historisch) klep aan een hoofddeksel of opening in een helm waar men doorheen kan kijken


lexentry: nld/vizier__noun__2
sense_num: 01
written_rep: vizier
trans_list: vezirus
sense:
(geschiedenis) minister of hoog staatsdienaar, rechterhand onder een Oosters heerser zoals een sultan (meestal voorafgegaan door primo, groot, eerst)


lexentry: nld/vlaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlaai
trans_list: acidus
sense:
m (voeding) plat cirkelvormig gebak met opstaande rand, dat normaliter opgevuld wordt met vruchten en vooral bekend is als lokale lekkernij in Belgisch en Nederlands Limburg


lexentry: nld/vlag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlag
trans_list: vexillum
sense:
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie


lexentry: nld/vleugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugel
trans_list: ala
sense:
(zoötomie) lichaamsdeel van diersoorten als vogels, vleermuizen en sommige insecten dat vliegen mogelijk maakt, in de vorm van een beweegbaar vlak dat paarsgewijs aan beide kanten van het lichaam zit


lexentry: nld/vliegdekschip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegdekschip
trans_list: navis aëroplanigera
sense:
(militair) (scheepvaart) groot vaartuig dat is ingericht voor het opstijgen, landen, vervoer en onderhoud van meerdere vliegtuigen


lexentry: nld/vlieger__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vlieger
trans_list: milvus
sense:
(wiskunde) een vierhoek waarvan twee paar aanliggende zijden en één paar overstaande driehoeken aan elkaar gelijk zijn


lexentry: nld/vliegmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegmachine
trans_list: aeroplanum
sense:
een luchtvaartuig dat een hogere dichtheid heeft dan lucht en in staat is een gecontroleerde vlucht te maken


lexentry: nld/vlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlinder
trans_list: papilio
sense:
(dierkunde) benaming voor nectar etende insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt, zuigende monddelen met een oprolbare tong en een rupsachtige larve die zich destructief voedt met planten


lexentry: nld/vlo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlo
trans_list: pulex
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten


lexentry: nld/vloeibaar__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vloeibaar
trans_list: fluens
sense:
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn


lexentry: nld/vluchthuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vluchthuis
trans_list: refugium
sense:
een Belgisch opvangcentrum voor vrouwen die mishandeld of bedreigd worden door het geweld van hun partner


lexentry: nld/vlugschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlugschrift
trans_list: libellus
sense:
een gelegenheidsgeschrift, doorgaans in gedrukte vorm, met een actuele inhoud of strekking, waarmee men de publieke opinie probeert te beïnvloeden


lexentry: nld/vocatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vocatief
trans_list: vocātīvus
sense:
(grammatica) de vijfde naamval waarin een naamwoord staat dat aanduidt tot wie het woord wordt gericht


lexentry: nld/voedsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voedsel
trans_list: alimentum
sense:
(voeding) alles wat een levend wezen tot zich neemt om aan bouwstof en energie te komen.Dit kan zowel een vaste of vloeibare substantie zijn.


lexentry: nld/voelhoren__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voelhoren
trans_list: palpus
sense:
(zoötomie) een langgerekt, gewoonlijk geleed, uitwendig orgaan op de kop van een insect dat zintuigen voor de tastzin of soms ook voor gehoor of smaak bevat


lexentry: nld/voelspriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voelspriet
trans_list: palpus
sense:
(zoötomie) langgerekt, gewoonlijk geleed, uitwendig orgaan op de kop van een insect dat zintuigen voor de tastzin of soms ook voor gehoor of smaak bevat


lexentry: nld/voertuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voertuig
trans_list: vehiculum
sense:
(verkeer) door de mens gemaakt vervoermiddel, gewoonlijk op wielen of glijvlakken, voor het verplaatsen over land van personen en goederen


lexentry: nld/voetbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voetbal
trans_list: pediludium | pedifollis
sense:
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen


lexentry: nld/voetveeg__noun__1
sense_num: 02
written_rep: voetveeg
trans_list: satelles
sense:
(figuurlijk) iemand die helemaal onderaan de maatschappelijke ladder staat en alles van iedereen moet verdragen


lexentry: nld/vogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vogel
trans_list: avis | ales
sense:
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren


lexentry: nld/volk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volk
trans_list: populus | gens
sense:
een groep mensen die een aantal dingen gemeenschappelijk hebben, zoals afstamming, taal, gewoontes of overlevering


lexentry: nld/volkenmoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkenmoord
trans_list: genocīdium
sense:
De definitie uit Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide (VN 1948):een van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige groep, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen: 'het doden van leden van de groep; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep; het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging; het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen en het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep.


lexentry: nld/volkenmoord__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volkenmoord
trans_list: genocīdium
sense:
het welbewust op grote schaal mensen doden louter en alleen omdat ze behoren tot een bepaalde bevolkingsgroep met als doel die bevolkingsgroep te vernietigen


lexentry: nld/volkseigen__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: volkseigen
trans_list: favōrābilis
sense:
van iets dat het heel kenmerkend is voor een bepaalde bevolkingsgroep en wat ook onlosmakelijk verbonden is met die bevolkingsgroep


lexentry: nld/volksraadpleging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksraadpleging
trans_list: referendum
sense:
voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied, waarbij de overheid niet verplicht is de uitslag te respecteren


lexentry: nld/volksstam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volksstam
trans_list: curriculum
sense:
(antropologie) een gemeenschap van mensen die groot genoeg is om uit verschillende onderdelen te bestaan, maar waarin de economische situatie nog niet toelaat dat er een elite kan ontstaan


lexentry: nld/volkstaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkstaal
trans_list: sermo popularis
sense:
(taalkunde) de taal van het gewone volk, vaak informeel van aard en soms als minder beschaafd gezien, in tegenstelling tot de standaardtaal


lexentry: nld/volle_maan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volle maan
trans_list: luna plena
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is


lexentry: nld/volleerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: volleerd
trans_list: perfectum
sense:
alles geleerd hebben wat er maar te leren valt op een bepaald gebied of nodig is voor een bepaalde taak


lexentry: nld/vollemaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vollemaan
trans_list: plenilunium
sense:
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is


lexentry: nld/volmacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volmacht
trans_list: auctoritas
sense:
(juridisch) wilsverklaring waarbij iemand de bevoegdheid aan een ander verleent om in zijn naam bepaalde rechtshandelingen te verrichten


lexentry: nld/voltooid_deelwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voltooid deelwoord
trans_list: participium perfectum
sense:
(grammatica) vorm van het werkwoord die gebruikt wordt om de voltooide tijden te vormen en als bijvoeglijk naamwoord om aan te geven dat de actie van het werkwoord voltooid is


lexentry: nld/volwassene__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volwassene
trans_list: adultus
sense:
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving


lexentry: nld/voogd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voogd
trans_list: tūtor
sense:
(juridisch) een door de ouder of de rechter benoemde persoon die zorgt voor de belangen van een minderjarige of een verlengd minderjarige, zijn vermogen beheert en hem vertegenwoordigt in rechtszaken.


lexentry: nld/voogdij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voogdij
trans_list: tūtēla
sense:
(juridisch) familierechtelijke situatie waarbij door wet, rechter of bij testament de zorg voor de belangen van een minderjarige of verlengd minderjarige, het beheer van zijn vermogen en de vertegenwoordiging in rechtszaken wordt toevertrouwd aan een ander dan zijn ouder.


lexentry: nld/voorarrest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorarrest
trans_list: custodia
sense:
(juridisch) de periode dat een verdachte zijn vrijheid wordt ontnomen voordat de berechting plaatsvindt


lexentry: nld/voorbode__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorbode
trans_list: praenuntius
sense:
(beroep) (letterlijk) bode die vooruitgestuurd is om de komst van iets of iemand aan te kondigen, voorloper ,aankondiger


lexentry: nld/voordeel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: voordeel
trans_list: quaestus
sense:
(tennis) term die aangeeft dat een speler bij een 40-40-stand een punt heeft gescoord en dus maar één punt verwijderd is van de winst van een game


lexentry: nld/voornaamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voornaamwoord
trans_list: pronomen
sense:
(grammatica) een woord dat verwijst naar iets anders zonder ze te noemen. Het woord waarnaar verwezen wordt, heeft een bepaalde zelfstandigheid of kenmerk


lexentry: nld/voorzetsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorzetsel
trans_list: praepositio
sense:
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft


lexentry: nld/vork__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vork
trans_list: furca | furcula
sense:
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/vormsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vormsel
trans_list: confirmatio
sense:
(religie) (christendom) sacrament waardoor een gedoopte de kracht van de Heilige Geest ontvangt om zijn geloof standvastig te kunnen belijden


lexentry: nld/vouwwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vouwwagen
trans_list: categoria
sense:
een caravan die men in opgevouwen staat trekt achter de auto, een mengvorm tussen de caravan en de tent


lexentry: nld/vrachtprijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vrachtprijs
trans_list: carpentum
sense:
(transport), (economie) prijs die men betaalt om een bepaalde hoeveelheid vracht naar een andere locatie te vervoeren


lexentry: nld/vriend__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vriend
trans_list: amicus
sense:
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt


lexentry: nld/vriendschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vriendschap
trans_list: amicitia
sense:
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben


lexentry: nld/vrijpleiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vrijpleiten
trans_list: liberare
sense:
overgankelijk (juridisch) door pleiten vrijspraak verwerven voor iemand, door pleiten de onschuld aantonen van iemand, door pleiten verdedigen


lexentry: nld/vulkaankrater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulkaankrater
trans_list: crātēr
sense:
(geologie) een krater in een planeetoppervlak waardoor, bij een vulkanische uitbarsting, lava aan het oppervlak komt


lexentry: nld/vulsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulsel
trans_list: fartis
sense:
materiaal waarmee men een hol voorwerp (omhulsel) vol kan maken, maar wat zelf vaak zonder veel belang is


lexentry: nld/vulstof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vulstof
trans_list: fartum
sense:
stof die in het fabricageproces aan een materiaal toegevoegd wordt om de eigenschappen ervan te verbeteren of het eindproduct goedkoper te maken


lexentry: nld/vuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuur
trans_list: ignis | focus
sense:
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat


lexentry: nld/vuursteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuursteen
trans_list: silex
sense:
o: (mineraal) een harde steensoort uit silica opgebouwd die in de prehistorie verwerkt werd tot werktuigen


lexentry: nld/waaien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: waaien
trans_list: flo
sense:
onpersoonlijk (meteorologie) het plaatsvinden van een sterke luchtstroming ten gevolge van drukverschillen in de atmosfeer


lexentry: nld/waan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: waan
trans_list: error
sense:
(psychologie) een overtuiging die gebaseerd is op een onjuiste waarneming of interpretatie van de werkelijkheid


lexentry: nld/waarborg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waarborg
trans_list: cautio
sense:
een geldbedrag of iets anders dat tijdelijk gegeven wordt als onderpand voor het geval men een verplichting niet na kan komen


lexentry: nld/wagenziekte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wagenziekte
trans_list: nausea
sense:
misselijkheid die ontstaat doordat de visuele informatie en de informatie uit het evenwichtsorgaan tijdens autorijden met elkaar in tegenspraak kunnen zijn


lexentry: nld/walrus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walrus
trans_list: Odobenus rosmarus
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden


lexentry: nld/walvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walvis
trans_list: balaena | ballaena
sense:
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren


lexentry: nld/wandluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wandluis
trans_list: cīmex
sense:
Cimex lectularius is een parasitair bloedzuigend insect dat behoort tot de onderorde wantsen Heteroptera


lexentry: nld/wanen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wanen
trans_list: agnoscere
sense:
wederkerend zich ~ (+ bijvoeglijke bepaling): zich iets inbeelden wat niet waar is; een onterechte veronderstelling t.a.v. zichzelf doen


lexentry: nld/want__noun__1
sense_num: 02
written_rep: want
trans_list: brandeum
sense:
o: (scheepvaart) de lijnen of staalkabels aan stuur- en bakboord, die een mast overeind houden (staand want), en het touwwerk om de zeilen te zetten (lopend want)


lexentry: nld/warmoes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmoes
trans_list: beta
sense:
(groente), (plantkunde) bladgewas waarvan de bladeren of de bladstelen als groente worden gegeten, Beta vulgaris var. cicla


lexentry: nld/wasbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wasbeer
trans_list: procyon
sense:
(roofdieren) klein Noord-Amerikaans zoogdier, Procyon lotor , uit de familie van de kleine beren, met zwart-wit gezichtsmasker en goed ontwikkelde staart


lexentry: nld/waterlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterlek
trans_list: apertūra
sense:
de plaats waar water lekt uit een leiding of ergens anders uit dat eigenlijk waterdicht had moeten zijn


lexentry: nld/watermeloen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watermeloen
trans_list: citrullus | cucumis
sense:
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)


lexentry: nld/waterpas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterpas
trans_list: libella
sense:
(gereedschap) een werktuig dat gebruikt wordt om zeker te stellen dat iets loodrecht op de richting van de zwaartekracht komt te staan


lexentry: nld/waterslang__noun__1
sense_num: 02
written_rep: waterslang
trans_list: boa
sense:
(reptielen) slangen uit het Aziatische geslacht Acrochordidae die vooral in zoet en brak water leven


lexentry: nld/waterspin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterspin
trans_list: tippūla
sense:
(spinachtigen) Argyroneta aquatica , middelgrote spin die in stilstaande wateren leeft. De waterspin kan exclusief poten maximaal 1,5 centimeter lang worden en is te herkennen aan de fluweelachtige beharing van het achterlijf. De kleur van de spin is bruin tot leverkleurig, de poten zijn donkerder


lexentry: nld/waterspreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterspreeuw
trans_list: trulla
sense:
(zangvogels) bepaald soort bruine, bolle vogel met witte borst, Cinclus cinclus uit de familie van waterspreeuwen Cinclidae , die voorkomen bij stromend water


lexentry: nld/waterstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterstof
trans_list: hydrogenium
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1


lexentry: nld/waterzucht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterzucht
trans_list: oedema
sense:
(medisch), oedeem is een opeenhoping van extracellulair vocht in weefsel, leidend tot een zwelling zonder toename van het aantal cellen.


lexentry: nld/waxen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: waxen
trans_list: cresco
sense:
onharen met behulp van gesmolten was die na afkoelen vast is geworden; de haren worden met wortel en al verwijderd


lexentry: nld/wederverkoper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wederverkoper
trans_list: propōla
sense:
(beroep) verkoper van elders ingekochte diensten en producten, bijvoorbeeld op het vlak van software of webhosting


lexentry: nld/wedloop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wedloop
trans_list: curriculum
sense:
(sport) wedstrijd waarbij het erom gaat een bepaald traject of parcours zo snel mogelijk af te leggen


lexentry: nld/weefgetouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weefgetouw
trans_list: textrina
sense:
(textiel) een machinaal of met de hand of voet aangedreven apparaat waarin garen tot weefsel wordt geweven door vervlechting van verticale tussen horizontale draden, die schering respectievelijk inslag heten


lexentry: nld/weefsel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weefsel
trans_list: textus
sense:
(biologie) een groep van gelijkaardige lichaamscellen die dezelfde functie in een levend organisme vervullen


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weerstand
trans_list: restitorium
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 03
written_rep: weerstand
trans_list: restitorium
sense:
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen


lexentry: nld/wegcijferen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: wegcijferen
trans_list: ignōrō
sense:
kan niet weggecijferd worden: iets of iemand is van groot belang, ook als je probeert het weg te redeneren


lexentry: nld/wegomlegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegomlegging
trans_list: dēvortia
sense:
tijdelijke verplaatsing van een weg of route in verband met werkzaamheden, evenementen of andere redenen


lexentry: nld/wekroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wekroep
trans_list: exhortātiō
sense:
dringende oproep om niet meer lijdzaam af te wachten maar om in actie te komen, roep ter opwekking, ter aansporing


lexentry: nld/weledel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: weledel
trans_list: domine
sense:
(formeel) aanspreekvorm ter aanduiding dat iemand door afkomst of functie een hoog maatschappelijk aanzien geniet


lexentry: nld/weledelgeleerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: weledelgeleerd
trans_list: honōrārius
sense:
(formeel) aanspreek titel voor mensen de aan de universiteit zijn afgestudeerd als master of doctorandus


lexentry: nld/welgevallen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welgevallen
trans_list: delectamentum
sense:
naar iemands welgevallen: zoals iemand het verkiest, zoals iemand het wil, zoals iemand het goedvindt


lexentry: nld/weligheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weligheid
trans_list: abundantia
sense:
de mate dat iets in grote hoeveelheden voorkomt; de mate waarin iets in grote hoeveelheden groeit en bloeit


lexentry: nld/wellevendheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wellevendheid
trans_list: cōmitās
sense:
een stelsel van manieren en gedragingen die waarborgen dat mensen met elkaar omgaan op een manier die maatschappelijk aanvaard is en die positief wordt gewaardeerd


lexentry: nld/welsprekend__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: welsprekend
trans_list: argūtus
sense:
(figuurlijk) het fraai, overtuigend en meeslepend kunnen brengen van een boodschap ongeacht de manier waarop


lexentry: nld/welzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welzijn
trans_list: valetudo
sense:
(economie) wanneer een individu of maatschappij zich in een goede toestand bevindt op het gebied van gezondheid, geluk en/of voorspoed


lexentry: nld/wenden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wenden
trans_list: torqueō
sense:
ergatief (scheepvaart) van koers veranderen, bij zeilen vooral ook "door de wind gaan": "overstag gaan" of "gijpen"


lexentry: nld/wensdroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wensdroom
trans_list: nox
sense:
een droom waarvan je hoopt dat ze ooit werkelijkheid wordt, maar waarvan je weet dat het waarschijnlijk nooit zal gebeuren


lexentry: nld/wereldoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wereldoorlog
trans_list: bellum mundanum
sense:
een gewapende strijd tussen een zeer groot aantal landen, met name gebruikt voor de Eerste en de Tweede Wereldoorlog


lexentry: nld/werkcollege__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkcollege
trans_list: sēminārium
sense:
een lesvorm op de hogeschool en de universiteit, waarbij de student onder begeleiding aan opdrachten werkt, meestal in groepsverband


lexentry: nld/werken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werken
trans_list: laborare
sense:
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen


lexentry: nld/werktuigkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werktuigkunde
trans_list: mēchanicus
sense:
(wetenschap), (techniek), leer van het ontwerpen, vervaardigen en in bedrijf houden van machines (machinebouw, scheepsbouw, energie- en aandrijftechniek) en staal- en constructiebouw (b.v. offshore, olie- en gaswinning).


lexentry: nld/werktuiglijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: werktuiglijk
trans_list: indīligēns
sense:
als een werktuig, dus automatisch, zonder nadenken, als een reflex, als vanzelf maar daardoor wel voorspelbaar en betrouwbaar


lexentry: nld/werpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werpen
trans_list: iaciō
sense:
overgankelijk met een krachtige zwaai van de arm iets uit de hand naar iets of iemand heen laten gaan


lexentry: nld/wetmatigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetmatigheid
trans_list: regimen
sense:
een samenhang die overal en altijd aanwezig is omdat ze gebaseerd is op natuurwetenschappelijke wetten


lexentry: nld/wetsontwerp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetsontwerp
trans_list: rostrum
sense:
(juridisch) (politiek) een tekstvoorstel voor een nieuwe wet vervaardigd en ingediend door de regering


lexentry: nld/wetstaal__noun__2
sense_num: 01
written_rep: wetstaal
trans_list: chalybēïus
sense:
(gereedschap) een ronde staaf fijn geribbeld staal met een handvat, waaraan een mes of schaar kan worden geslepen


lexentry: nld/wetsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetsteen
trans_list: cōs
sense:
(gereedschap) blok uit een hard mineraal met een vlak oppervlak, dat uit zeer fijne korrels bestaat, waarmee je scherp gereedschap van kleine braampjes kan ontdoen, bijvoorbeeld na het slijpen


lexentry: nld/weven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: weven
trans_list: texō
sense:
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten


lexentry: nld/wezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wezel
trans_list: mustel | mustela
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae


lexentry: nld/wichelarij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wichelarij
trans_list: divinatio
sense:
het verkrijgen van informatie door middel van bovennatuurlijke of niet wetenschappelijk aangetoonde middelen


lexentry: nld/wieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wieg
trans_list: cunae
sense:
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen


lexentry: nld/wielewaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wielewaal
trans_list: chlorion
sense:
(zangvogels) zwart-gele zangvogel, m.n. de Europese Oriolus oriolus van de familie van Wielewalen en vijgvogels (Oriolidae )


lexentry: nld/wierook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wierook
trans_list: tus
sense:
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia


lexentry: nld/wig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wig
trans_list: cuneus
sense:
(gereedschap) een metalen of houten blok, met twee schuine kanten onder een scherpe hoek, waarmee men iets kan vastklemmen of kan kloven


lexentry: nld/wiggenbeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wiggenbeen
trans_list: os sphenoidale
sense:
(anatomie) een van de beenderen van de schedel dat als een wig tussen de schedelbeenderen geplaatst is


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijding
trans_list: sānctificātiō
sense:
(religie) gebeurtenis of rituele handeling waardoor personen, plaatsen of zaken aan een godheid of hogere macht worden toegeheiligd


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wijding
trans_list: sānctificātiō
sense:
(religie) sacrament waarmee een man gelijkvormig wordt gemaakt aan Jezus en daarom in zijn naam kan handelen


lexentry: nld/wijkwast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijkwast
trans_list: aspergillum
sense:
(religie) (katholiek) steel met een sprenkelaar waarmee eerder door een priester gewijd water als zegening kan worden verspreid


lexentry: nld/wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijn
trans_list: vinum | merum
sense:
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.


lexentry: nld/wijnjaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnjaar
trans_list: vindēmia
sense:
het oogstjaar van de druiven die voor de wijn gebruikt werden, het is een belangrijk kenmerk van een wijn


lexentry: nld/wijnpers__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnpers
trans_list: prēlum
sense:
apparaat waarmee sap uit druiven geperst kan worden, als een van de eerste stappen in de wijnproductie


lexentry: nld/wijnstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnstok
trans_list: vitis
sense:
(plantkunde) Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt


lexentry: nld/wiki__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wiki
trans_list: vici
sense:
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen


lexentry: nld/wild_zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wild zwijn
trans_list: aper
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.


lexentry: nld/wildwestfilm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wildwestfilm
trans_list: occidentale
sense:
film die zich afspeelt in het wilde westen van Amerika gedurende de 19de eeuw en waarin cowboys en indianen de hoofdrol spelen


lexentry: nld/wilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilg
trans_list: salix
sense:
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed


lexentry: nld/wilsbeschikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsbeschikking
trans_list: arbitrium
sense:
(juridisch) (België) laatste ~: document waarmee de wensen voor de uitvaart vastgelegd kunnen worden.#:▸ U kunt zelf bepalen wat er met uw lichaam gebeurt na uw overlijden. Die keuze kunt u laten vastleggen in de laatste wilsbeschikking, een document dat u kunt opvragen bij de Dienst Burgerzaken in uw gemeente.


lexentry: nld/wilsverklaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilsverklaring
trans_list: dēclārātiō voluntātis | voluntātis dēclārātiō
sense:
(juridisch) eenzijdige wilsuiting die gericht is of lijkt te zijn gericht op het tot stand brengen van rechtsgevolgen


lexentry: nld/windas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: windas
trans_list: sucula
sense:
(techniek), (scheepvaart) een werktuig met een horizontaal opgestelde spil waaromheen een touw wordt opgewikkeld om lasten te heffen of te verschuiven


lexentry: nld/winkeljuffrouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkeljuffrouw
trans_list: venditrix
sense:
(beroep) een vrouw die beroepsmatig in een winkel, een supermarkt, een warenhuis of buiten werkt, met name klanten bedient, waren verkoopt of achter de kassa zit


lexentry: nld/winter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winter
trans_list: hiems | hibernus
sense:
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september


lexentry: nld/winterpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winterpunt
trans_list: bruma
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest zuidelijke positie (de Steenbokskeerkring) bereikt


lexentry: nld/wisent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisent
trans_list: Bos bonasus
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort


lexentry: nld/wisselslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselslag
trans_list: farrāgō
sense:
de zwemslag is een combinatie van de vier bestaande zwemslagen en wordt uitgevoerd in de volgende vaststaande volgorde: vlinder-, rug-, school- en vrije slag over een afstand van 100 (in een 25 meter bad), 200 of 400 meter als individueel nummer of als estafette


lexentry: nld/wit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wit
trans_list: albus | candidus | alba | album
sense:
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum


lexentry: nld/witheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witheid
trans_list: albitūdō
sense:
de mate waarin iets een witte kleur heeft; de mate waarin een oppervlak wit licht reflecteert of uitstraalt


lexentry: nld/witlof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witlof
trans_list: cichorium
sense:
(groente) loof van met dat doel in het donker geteelde varianten van cichorei, Cichorium intybus var. foliosum 
(wikidata: witlof )#:▸ Maar met groente is het weer opletten: paprika en mais vinden ze lekker, witlof of spruiten niet.


lexentry: nld/witte_dwerg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte dwerg
trans_list: pumilio alba
sense:
(astronomie) niet al te grote ster waarin geen kernreacties meer plaatsvinden, nadat ze als rode reus veel materie heeft uitgestoten


lexentry: nld/witte_haai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte haai
trans_list: Carcharodon carcharias
sense:
(kraakbeenvissen) bepaald soort zeevis, Carcharodon carcharias , de bekendste en de meest gevreesde haai


lexentry: nld/witte_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte wijn
trans_list: vinum album
sense:
(oenologie), (drinken) alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven


lexentry: nld/wittekool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wittekool
trans_list: brassica
sense:
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is 
(wikidata: wittekool )


lexentry: nld/wodka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wodka
trans_list: vodca
sense:
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen


lexentry: nld/woelmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woelmuis
trans_list: clethrionomys
sense:
(knaagdieren) klein, gravend, muisachtig knaagdier uit de onderfamilie Arvicolinae , met een dikke kop, stompe snuit, korte staart, poten en oren en een stevig lichaam, en dat van plantewortels leeft, zowel vochtige weiden als droge hooglanden bewoont en veel schade aanricht aan gewassen


lexentry: nld/woestijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijn
trans_list: desertus | desertum
sense:
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie


lexentry: nld/wolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolf
trans_list: lupus | hirpus
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond


lexentry: nld/wolfraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolfraam
trans_list: wolframium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/wonder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wonder
trans_list: mīrābilis
sense:
een gebeurtenis waaraan een bovennatuurlijke oorsprong toegeschreven wordt en die men niet anderszins logisch kan verklaren


lexentry: nld/woord__noun__2
sense_num: 01
written_rep: woord
trans_list: verbum | vocabulum
sense:
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen


lexentry: nld/woordenboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordenboek
trans_list: dictionarium
sense:
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen


lexentry: nld/woordsoort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordsoort
trans_list: pars ōrātiōnis
sense:
(taalkunde) categorie waarin bepaalde woorden naar gelang het grammaticale gebruik in onderverdeeld worden


lexentry: nld/worm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: worm
trans_list: vermis
sense:
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: wortel
trans_list: radix
sense:
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: wortel
trans_list: radix
sense:
(taalkunde) radix, de kleinste betekenisvolle eenheid in een taal, ontdaan van alle afhankelijke, betekenisdragende elementen, zoals klinkerwisseling, voor- en achtervoegsels, invoegsels en uitgangen.


lexentry: nld/wraak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wraak
trans_list: ultio
sense:
het vergelden van doorgemaakt lijden #:▸ Maar dan, op een dag, wordt er een steen geworpen - en of het nu per ongeluk of expres is, die steen raakt de voorruit van de auto van een of andere machtige idioot die wraak wil, of die indruk op zijn minnares wil maken en - zoef - daar komen de voetsoldaten al binnenmarcheren.


lexentry: nld/wraken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wraken
trans_list: prōvocātiō
sense:
overgankelijk (juridisch) op bepaalde, bij wet omschreven gronden niet toelaten of onbevoegd verklaren


lexentry: nld/wraking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wraking
trans_list: improbātiō
sense:
(juridisch) een procedure bij de rechtbank, die bedoeld is om de objectiviteit van een rechter te beoordelen


lexentry: nld/wrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrat
trans_list: verruca
sense:
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten


lexentry: nld/wringer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wringer
trans_list: discerpō
sense:
apparaat om het water uit het wasgoed te persen en bestaat uit twee dicht bij elkaar staande, rubberen rollen


lexentry: nld/wrong__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrong
trans_list: corōna
sense:
(heraldiek) oorspronkelijk een rol van twee ineengedraaide repen stof, gevuld met haar of wol, aangebracht boven op de helm om vijandelijke slagen te breken


lexentry: nld/xenon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xenon
trans_list: xenon
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54


lexentry: nld/xylofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xylofoon
trans_list: xylophonium
sense:
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt


lexentry: nld/yen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yen
trans_list: ienum
sense:
(valutanaam) munteenheid officieel bekend als Japanse yen en die alleen daarom uniek naar Japan verwijst omdat de naam 'yen' bij geen enkele andere valuta in de wereld gebruikt wordt


lexentry: nld/yoghurt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoghurt
trans_list: iogurtum
sense:
(voeding) lichtzuur en enigszins lobbig zuivelproduct, gemaakt door het toevoegen van melkzuurbacteriën aan gewone melk


lexentry: nld/ytterbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ytterbium
trans_list: ytterbium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/yttrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yttrium
trans_list: yttrium
sense:
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39


lexentry: nld/zaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaag
trans_list: serra
sense:
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen


lexentry: nld/zak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zak
trans_list: saccus | culeus
sense:
slap omhulsel dat aan een kant een (soms afsluitbare) opening heeft om er iets in te stoppen of uit te halen


lexentry: nld/zakkenroller__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zakkenroller
trans_list: manticulātor
sense:
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon


lexentry: nld/zalf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalf
trans_list: unguentum
sense:
(farmacologie) smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek


lexentry: nld/zalmforel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalmforel
trans_list: salar
sense:
(voeding) (visserij) consumptievis, meestal regenboogforel (Oncorhynchus mykiss ), met zalmkleurig vlees


lexentry: nld/zalven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: zalven
trans_list: ungō
sense:
overgankelijk het aanbrengen van een welriekende olie, meestal als inhuldiging in een politieke of religieuze hoedanigheid


lexentry: nld/zander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zander
trans_list: Sudacum
sense:
(straalvinnigen) (verouderd) benaming voor de zoetwatervis Sander lucioperca , een roofvis die ook in de Benelux voorkomt


lexentry: nld/zandloper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandloper
trans_list: clepsydra
sense:
toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen


lexentry: nld/zandstrooier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandstrooier
trans_list: arenarium
sense:
(verouderd) een vaatje gevuld met zand dat gebruikt werd om overtollige inkt op een beschreven blad op te deppen


lexentry: nld/zavelboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zavelboom
trans_list: sabīna
sense:
(plantkunde) Juniperus sabina, een verwant van de jeneverbes die in Europa op wat grotere hoogte voorkomt


lexentry: nld/zebra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebra
trans_list: equus zebra
sense:
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart


lexentry: nld/zee-eend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-eend
trans_list: fulica
sense:
(eendvogels) grote zwarte zwemvogel, onderfamilie van de eend, gans, zwaan, die leeft aan de kusten en op zee


lexentry: nld/zee-egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-egel
trans_list: echinus
sense:
(stekelhuidigen) op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)


lexentry: nld/zeearend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeearend
trans_list: ossifragus
sense:
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend


lexentry: nld/zeeaster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeaster
trans_list: stella marina
sense:
(groente) Limonium vulgare syn. Aster tripolium , plant die op de kwelders voorkomt en waarvan de bladeren als groente gegeten worden


lexentry: nld/zeeduivel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeduivel
trans_list: rana marina
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort grote zeevis, Lophius piscatorius uit de familie der Lophiidae , die er door een grote kop met priemvormige aanhangsels griezelig uitziet


lexentry: nld/zeef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeef
trans_list: crībrum
sense:
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen


lexentry: nld/zeelelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeelelie
trans_list: lilium de mari
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor de sessiele zeedieren uit de klasse Crinoidea die op aanzienlijke diepte in de oceaan leven


lexentry: nld/zeemeermin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeermin
trans_list: nympha marina
sense:
(mythologie) wezen uit de zee, met het bovenlichaam van een meisje of jonge vrouw en het onderlichaam van een vis


lexentry: nld/zeemeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeeuw
trans_list: gavia
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae , die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn


lexentry: nld/zeep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeep
trans_list: sapo
sense:
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne


lexentry: nld/zeepaardje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepaardje
trans_list: equus bipes
sense:
dim. tant.
 (straalvinnigen) benaming voor zeevisjes waarvan de kop op een paardenkop lijkt en die rechtopstaand zwemmen, uit het geslacht Hippocampus


lexentry: nld/zeeschildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeschildpad
trans_list: chelys
sense:
(reptielen) benaming voor zeedieren uit de familie Cheloniidae , waarvan het grootste gedeelte van het lichaam bedekt een met een lederachtig schild


lexentry: nld/zeeschuim__noun__1
sense_num: 03
written_rep: zeeschuim
trans_list: Chenopodium aristatum | Dysphania aristata
sense:
(plantkunde) Teloxys aristata, een plantje uit de amarantenfamilie dat wel gebruikt wordt als miniatuurboompje bij modelspoorbanen


lexentry: nld/zeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeester
trans_list: stella marina
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten


lexentry: nld/zeezwaluw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeezwaluw
trans_list: larus
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor slanke meeuwachtige zeevogels met gevorkte staart uit de familie Sternidae


lexentry: nld/zegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegel
trans_list: imprimō
sense:
een stukje papier meestal voorzien van een plaklaag dat dient om aan te geven dat betaling heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zegen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegen
trans_list: benedictiō
sense:
afroeping van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand over iemand, met name door een lid van de geestelijkheid


lexentry: nld/zegge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zegge
trans_list: cārex
sense:
(bloemplanten) een geslacht Carex van zowel bladverliezende als groenblijvende overblijvende kruiden met een grasachtige groeivorm, behorend tot de cypergrassenfamilie (Cyperaceae ). Het geslacht Carex is met ruim 2000 soorten een van de grootste geslachten van de bedektzadigen


lexentry: nld/zeis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeis
trans_list: falx
sense:
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien


lexentry: nld/zelfbeschikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zelfbeschikking
trans_list: automomia
sense:
(juridisch) basisbeginsel uit de mensenrechten-catalogus dat eenieder het recht heeft op het maken van eigen keuzen en op zelfstandigheid en als enige mag beschikken over het eigen lichaam


lexentry: nld/zelfstandig_naamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfstandig naamwoord
trans_list: substantivum | nomen | nomen substantivum
sense:
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.


lexentry: nld/zemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zemelen
trans_list: furfur
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van graankorrels


lexentry: nld/zenuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuw
trans_list: nervus
sense:
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen


lexentry: nld/zenuwcel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwcel
trans_list: neurocytus
sense:
(biologie) een zeer belangrijke cel in het zenuwstelsel die prikkels en impulsen opvangt, geleidt en doorgeeft


lexentry: nld/zenuwstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwstelsel
trans_list: systēma nervōsum
sense:
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen


lexentry: nld/zenuwtrekking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwtrekking
trans_list: tremulo
sense:
onwillekeurige spiertrekking die men maakt bij psychische spanning, uit gewoonte of door een neurologische aandoening


lexentry: nld/zeshoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeshoek
trans_list: hexagōnum
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden


lexentry: nld/zestien__num__1
sense_num: 01
written_rep: zestien
trans_list: sedecim
sense:
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"


lexentry: nld/zetting__noun__1
sense_num: 04
written_rep: zetting
trans_list: accommodātiō
sense:
(bouwkunde) (geologie) (waterbeheer) het inklinken van een ondergrond (vastzetten) gepaard gaande met inkrimping


lexentry: nld/zeuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zeuren
trans_list: oblātrārtrix
sense:
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken


lexentry: nld/ziek__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ziek
trans_list: aeger | infirmus
sense:
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren


lexentry: nld/ziekenwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenwagen
trans_list: arcera
sense:
(verkeer), (medisch) een voertuig ingericht voor het vervoer van patiënten, gewoonlijk naar een ziekenhuis toe


lexentry: nld/ziekteverwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverwekker
trans_list: pathogenum
sense:
(medisch) (biologie) organisme dat een ziekte veroorzaakt, meestal maar niet altijd gaat het om micro-organismen zoals bacteriën, virussen en eencellige organismen


lexentry: nld/zijdestreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdestreep
trans_list: linea lateralis
sense:
(zoötomie) een orgaan op de zijde van een groot aantal vissen dat verandering in waterdruk waarneemt


lexentry: nld/zijdevlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdevlinder
trans_list: bombyx
sense:
(vlinders) Bombyx mori een vlinder uit de familie van de echte spinners (Bombycidae). Het is een van de meest gekweekte insecten ter wereld. Dit gebeurt vanwege de larve die een cocon spint van een enkele draad waaruit zijde wordt gemaakt


lexentry: nld/zijdeworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdeworm
trans_list: bombyx
sense:
(dierkunde), (kleding) rups van de zijdevlinder, Bombyx mori De dunne, sterke draad die deze rups produceert om zijn cocon te maken, is de grondstof voor een glanzend weefsel voor luxe kleding.


lexentry: nld/zijn__verb__1
sense_num: 10
written_rep: zijn
trans_list: esse | sum
sense:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord


lexentry: nld/zindelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zindelijk
trans_list: mundus
sense:
van huisdieren: alleen buitenshuis of binnenshuis op een daarvoor bestemde plaats (als een kattenbak) poepend en plassend


lexentry: nld/zink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zink
trans_list: zincum
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


lexentry: nld/zinnebeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeld
trans_list: symbolum
sense:
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een natie, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld


lexentry: nld/zinnebeeldig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeldig
trans_list: metaphoricus
sense:
met name van een betekenis van taalgebruik: dat er een beeld wordt gebruikt dat verhelderend kan zijn maar niet letterlijk genomen moet worden


lexentry: nld/zirkonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zirkonium
trans_list: zirconium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/zitvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zitvlees
trans_list: patientia
sense:
(figuurlijk) een lichamelijke en geestelijke gesteldheid die het mogelijk maakt dat je kan blijven stilzitten


lexentry: nld/zoeker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zoeker
trans_list: visitatio
sense:
(fotografie) een instrumentje op of aan een camera dat het richten ervan vergemakkelijkt, een richtmiddel


lexentry: nld/zogenaamd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zogenaamd
trans_list: nuncupativus
sense:
(pejoratief) door anderen zo genoemd (waarmee de gebruiker afstand nemend van de naam of het begrip zelf), niet echt


lexentry: nld/zomereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomereik
trans_list: quercus robur
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden


lexentry: nld/zomertijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomertijd
trans_list: hora aestiva
sense:
regeling waarbij de klok vanaf een moment in de lente tot een moment in de herfst een uur vooruit wordt gezet, met als hoofddoel meer van het daglicht te profiteren


lexentry: nld/zon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zon
trans_list: sol
sense:
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt


lexentry: nld/zondvloed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zondvloed
trans_list: diluvium
sense:
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God


lexentry: nld/zoneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoneclips
trans_list: defectio solis
sense:
het verschijnsel dat de maan of een ander hemellichaam voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zonnevlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnevlek
trans_list: macula solaris
sense:
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek


lexentry: nld/zonnewende__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewende
trans_list: solstitium
sense:
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt


lexentry: nld/zonnewering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewering
trans_list: caecus
sense:
is iets dat tegen de zonnestraling beschermt en is de verzamelnaam voor allerlei constructies die de overlast van zonlicht en warmte ten gevolge van zonlicht moeten tegengaan.


lexentry: nld/zonsverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonsverduistering
trans_list: defectio solis
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zoo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoo
trans_list: hortus zoologicus
sense:
verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken


lexentry: nld/zoogdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoogdier
trans_list: mammalia | mammalis
sense:
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia


lexentry: nld/zotheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zotheid
trans_list: fatuitās
sense:
iets wat voortkomt uit een gekke manier van denken, soms vooral als een slechte domheid, soms als iets wat ook wel grappig is


lexentry: nld/zoutvat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoutvat
trans_list: salerium
sense:
(huishouden) een sierlijke of ouderwetse dekselloze pot waarin keukenzout bewaard wordt zodat het gemakkelijk toegankelijk is om het zout uit te knijpen of uit te lepelen.


lexentry: nld/zuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuring
trans_list: lapathum
sense:
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden


lexentry: nld/zuurstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurstof
trans_list: oxygenium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof


lexentry: nld/zwaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwaard
trans_list: gladius
sense:
(wapen) een lang en scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat vooral vroeger vaak werd gebruikt als wapen; tegenwoordig voornamelijk iets met een symbolische waarde


lexentry: nld/zwanger__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zwanger
trans_list: praegnans | graves
sense:
(biologie) in de toestand van een vrouw wanneer er in haar baarmoeder een bevruchting heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zwart_gat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwart gat
trans_list: gurges ater
sense:
(natuurkunde), (astronomie) gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is


lexentry: nld/zwartkop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartkop
trans_list: monachus
sense:
(zangvogels) bepaald soort vogel, Sylvia atricapilla , uit de familie van zangers Sylviidae , van deze grasmus heeft het mannetje een zwarte kop en het vrouwtje een bruine.


lexentry: nld/zwavel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavel
trans_list: sulphur | sulfur
sense:
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal


lexentry: nld/zwavelzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavelzuur
trans_list: acidum sulphuricum
sense:
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking


lexentry: nld/zweefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweefvliegtuig
trans_list: aëronavis velivola
sense:
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen


lexentry: nld/zweep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweep
trans_list: flagellum
sense:
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen


lexentry: nld/zweet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweet
trans_list: sudor
sense:
(fysiologie) vocht dat door de huid wordt uitgescheiden als koeling en middel om sommige afvalstoffen kwijt te rakenOmdat de uitscheiding toeneemt je het warm krijgt, wordt "zweet" vaak met hitte, inspanning of angst in verband gebracht.


lexentry: nld/zwegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwegel
trans_list: stria
sense:
(muziekinstrument), (verouderd) een eenhandsfluit met drie vingergaten; meestal speelt de muzikant daarop tegelijk met nog een ander instrument, meestal een kleine trom


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwemvlies
trans_list: penna
sense:
(schoeisel), (zwemmen) kunststofimitatie van [1] die de mens als verlengstuk van zijn voet kan aandoen


lexentry: nld/zwerm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwerm
trans_list: exāmen
sense:
een grote groep gezamenlijk op- en rondtrekkende personen, dieren of zaken, gewoonlijk vogels of insecten


lexentry: nld/zweving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweving
trans_list: pello
sense:
(muziek) (natuurkunde) een geluidsverschijnsel dat veroorzaakt wordt door de interferentie van twee tonen met een gering verschil in toonhoogte


lexentry: nld/zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwijn
trans_list: porcus | sus
sense:
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben


lexentry: nld/één__num__1
sense_num: 01
written_rep: één
trans_list: unus | una | unum
sense:
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I


