# translation

lexentry: nld/'s-Gravenhage__name__1
sense_num: 01
written_rep: 's-Gravenhage
trans_list: Haga
sense:
(toponiem) een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, tevens de provinciehoofdstad en de plaats waar de Nederlandse regering zetelt


lexentry: nld/-erig__suff__1
sense_num: 03
written_rep: -erig
trans_list: -ia
sense:
te veel geneigd tot het verrichten van de handeling die het grondwoord noemt b.v. tranerig, aanstellerig


lexentry: nld/-lijk__suff__1
sense_num: 03
written_rep: -lijk
trans_list: -abilis
sense:
toevoeging om van een werkwoord of zelfstandig naamwoord een bijvoeglijk naamwoord te maken (bv. gevaarlijk)


lexentry: nld/-loos__suff__1
sense_num: 01
written_rep: -loos
trans_list: in-
sense:
een achtervoegsel dat van een zelfstandig een bijvoeglijk naamwoord maakt en het ontbreken van het eerste aangeeft


lexentry: nld/-te__suff__1
sense_num: 01
written_rep: -te
trans_list: -ēnsimus
sense:
maakt van een bijvoeglijk een vrouwelijk zelfstandig naamwoord dat een maat toevoegt aan de hoedanigheid uitgedrukt door het bijvoeglijk naamwoord


lexentry: nld/-te__suff__1
sense_num: 02
written_rep: -te
trans_list: -ēnsimus
sense:
samen met voorvoegsel ge- vormt -te een onzijdig zelfstandig naamwoord dat een verzameling aangeeft. Zie omvoegsel ge- -te


lexentry: nld/-theek__suff__1
sense_num: 01
written_rep: -theek
trans_list: -theca
sense:
ruimte of instelling waarin het door het eerste lid genoemde wordt bewaard en uitgeleend of uitgegeven


lexentry: nld/ADHD__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ADHD
trans_list: CHAD
sense:
(psychologie), (initiaalwoord), (afkorting) de afkorting voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder, een gedragsziekte met concentratiestoornissen en hyperactiviteit


lexentry: nld/Achilles__name__1
sense_num: 01
written_rep: Achilles
trans_list: Achilles
sense:
(mythologie) een figuur uit de Griekse mythologie, zoon van Peleus, de koning van de Myrmidonen in Thessalië, en de Nereïde Thetis


lexentry: nld/Achtersteven__name__1
sense_num: 01
written_rep: Achtersteven
trans_list: Puppis
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u02m en 8u26m en tussen declinatie −51° en −11°)


lexentry: nld/Afrika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Afrika
trans_list: Africa | Libya
sense:
(toponiem), (werelddeel) het continent ten zuiden van Europa, tussen de Indische en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Albanië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Albanië
trans_list: Albania
sense:
(toponiem: land) een land in het westen van de Balkan, grenzend aan de Adriatische en de Ionische Zee en aan Griekenland, Macedonië, Kosovo en Montenegro


lexentry: nld/Aleoeten__name__1
sense_num: 01
written_rep: Aleoeten
trans_list: Aleutiae
sense:
(toponiem: eiland) keten van vulkanische eilanden in Alaska, die zich boogvormig uitstrekt en een scheiding vormt tussen de Grote Oceaan en de Beringzee


lexentry: nld/Algerije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Algerije
trans_list: Algerium | Algeria
sense:
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Democratische Volksrepubliek Algerije. Het vormt samen met Marokko en Tunesië, waar het tussenin ligt, de Maghreb. In het zuiden grenst het van west naar oost aan de Westelijke Sahara, Mauritanië, Mali, Niger en Libië. De Middellandse Zee vormt de noordgrens


lexentry: nld/Altaar__name__1
sense_num: 01
written_rep: Altaar
trans_list: Ara
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 16u31m en 18u06m en tussen declinatie −68° en −45°)


lexentry: nld/Amerikaanse_eik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Amerikaanse eik
trans_list: Quercus rubra
sense:
(bloemplanten) bepaald soort snelgroeiende boom, Quercus rubra uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), oorspronkelijk afkomstig uit het oosten van Noord-Amerika


lexentry: nld/Andromeda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Andromeda
trans_list: Andromeda
sense:
(mythologie) figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie, namelijk de dochter van de Ethiopische koning en koningin Cepheus en Cassiopeia.


lexentry: nld/Andromeda__name__1
sense_num: 03
written_rep: Andromeda
trans_list: Andromeda
sense:
(astronomie) spiraalvormig extragalactisch sterrenstelsel (melkwegstelsel) in het gelijknamige sterrenbeeld


lexentry: nld/Angelsaksisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Angelsaksisch
trans_list: lingua anglosaxonica
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die tussen ca. tussen 400 en 1100 werd gesproken en die geldt als de rechtstreekse voorloper van het Middelengels


lexentry: nld/Angola__name__1
sense_num: 01
written_rep: Angola
trans_list: Angolia
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidwest-Afrika, officieel de Republiek Angola grenzend aan Namibië, Zambia, Congo-Kinshasa en de Atlantische Oceaan. De Angolese exclave Cabinda ligt in het noorden tussen Congo-Kinshasa en Congo-Brazzaville aan de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Annunciatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Annunciatie
trans_list: Annuntiatio
sense:
een uit de Bijbel afkomstige aankondiging van een engel aan de maagd Maria dat zij de zoon van God zou baren


lexentry: nld/Antigua_en_Barbuda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Antigua en Barbuda
trans_list: Antiqua et Barbuda
sense:
(toponiem: land) eilandstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee, op de grens met de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Antillen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Antillen
trans_list: Antillae
sense:
(toponiem) (toponiem: eiland) eilandengroep in de Caribische Zee, van Cuba in het noordwesten tot Barbados en Trinidad in het zuidoosten


lexentry: nld/Apennijnen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Apennijnen
trans_list: Appennīnī
sense:
(toponiem: gebergte) gebergte in Italië dat zich uitstrekt over de lengte van het Italiaans schiereiland, van Ligurië tot Calabrië en daarna wordt voortgezet op het eiland Sicilië


lexentry: nld/Arabisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Arabisch
trans_list: arabice | arabicus
sense:
geen meervoud (taal) taal oorspronkelijk van het Arabisch schiereiland en de taal waarin de Koran gelezen hoort te worden


lexentry: nld/Arabisch__name__1
sense_num: 02
written_rep: Arabisch
trans_list: Arabicus | Arabius
sense:
een van het Aramitisch afgeleid alfabet dat gebruikt wordt voor het schrijven van het Arabisch, Perzisch, Pashto, Urdu en Oeigoers


lexentry: nld/Arctische_Oceaan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Arctische Oceaan
trans_list: Oceanus Arcticus
sense:
(aardrijkskunde) uitgestrekte zee ten noorden van de continenten Azië en Noord-Amerika , waarin het grote ijsveld van de Noordpool ligt


lexentry: nld/Ardennen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ardennen
trans_list: Arduenna
sense:
(toponiem: gebergte) middelgebergte in het zuidoosten van België, Noord-Luxemburg en een klein stuk Frankrijk


lexentry: nld/Ardèche__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ardèche
trans_list: Ardesca
sense:
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk die ontspringt in het gelijknamige departement op een hoogte van ongeveer 1400 meter in het "Forêt de Mazan". Zij mondt bij Pont-Saint-Esprit op een hoogte van 50 meter uit in de Rhône.


lexentry: nld/Arend__name__1
sense_num: 01
written_rep: Arend
trans_list: Aquila
sense:
(sterrenbeeld) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u40m en 20u35m en tussen declinatie −12° en +19°)


lexentry: nld/Argentinië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Argentinië
trans_list: Argentina
sense:
(toponiem: land) een Spaanstalig land in het zuiden van Zuid-Amerika tussen het Andesgebergte en de zuidelijke Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Argo__name__1
sense_num: 02
written_rep: Argo
trans_list: Argo
sense:
(astronomie) (historisch) vroeger gebruikte benaming van een groot sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6h02 — 11h24 en tussen declinatie −75° — −11°)In 1930 heeft de Internationale Astronomische Unie een indeling in 88 sterrenbeelden vastgesteld waarin Schip Argo werd verdeeld over Achtersteven, Kiel en Zeilen.


lexentry: nld/Armeense_talen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Armeense talen
trans_list: Armeniacus
sense:
(taalkunde) taalfamilie van het Armeens, of de daarbinnen onderscheiden talen die ten zuiden van de Kaukasus worden gesproken


lexentry: nld/Armenië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Armenië
trans_list: Armenia
sense:
(toponiem: land) een GOS-lidstaat in de Kaukasus (Gemenebest van Onafhankelijke Staten). Het is een van de weinige landen die niet aan zee liggen. Het grenst in het oosten aan Azerbeidzjan, in het westen aan Turkije en de Naxçivan-exclave (Azer.), in het noorden aan Georgië en in het zuiden aan Iran


lexentry: nld/Aswoensdag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Aswoensdag
trans_list: Diēs Cinerum
sense:
(religie) (christendom) eerste dag van de veertig dagen durende vastentijd, en daarmee de eerste dag na carnaval


lexentry: nld/Atlantis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Atlantis
trans_list: Atlantis insula
sense:
(mythologie) mythologisch eiland dat in de zee zou zijn gezonkenTraditioneel wordt dit eiland meestal gesitueerd ten westen van Europa en Afrika


lexentry: nld/Atlantische_Oceaan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Atlantische Oceaan
trans_list: Oceanus Atlanticus
sense:
(aardrijkskunde) de tweede grootste oceaan op aarde, gelegen tussen Europa en Afrika enerzijds en Noord- en Zuid-Amerika anderzijds


lexentry: nld/Australië__name__1
sense_num: 02
written_rep: Australië
trans_list: Australia
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat gelegen tussen de Indische Oceaan en de Grote Oceaan (officieel het Gemenebest van Australië) met de officiële taal Engels. Het bestaande de twee grote eilanden Australië en Tasmanië en vele kleine eilanden


lexentry: nld/Auvergne__name__1
sense_num: 01
written_rep: Auvergne
trans_list: Arvernia
sense:
(toponiem) voormalige regio in Centraal-Frankrijk met hoofdstad Clermont-Ferrand, nu onderdeel van Auvergne-Rhône-Alpes


lexentry: nld/Azeri__name__1
sense_num: 01
written_rep: Azeri
trans_list: lingua Atropatenica
sense:
geen meervoud (taal) Turkse taal die door 22 miljoen mensen vooral in Azerbeidzjan, maar ook in Iran, Georgië en Turkije wordt gesproken


lexentry: nld/Aziatisch__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: Aziatisch
trans_list: Asiaticus
sense:
(antropologie) (pregnant) betreffende volkeren, culturen of gebruiken afkomstig uit Zuidoost- of Oost-Azië


lexentry: nld/Bahrein__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bahrein
trans_list: Bachrania
sense:
(toponiem: land), (toponiem: eiland) eilandstaat in de Perzische Golf en de Golf van Bahrein. Het ligt ingeklemd tussen Saoedi-Arabië in het westen en Qatar in het oosten en zuiden


lexentry: nld/Bangladesh__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bangladesh
trans_list: Bangladesia
sense:
(toponiem: land) land in het zuiden van Azië dat ligt op het Indische subcontinent en voor het grootste gedeelte aan India grenst en voor een klein stukje aan Myanmar/Birma. Het land is gelegen ten noorden van de Golf van Bengalen en omvat voornamelijk de delta van de rivier de Ganges


lexentry: nld/Barbados__name__1
sense_num: 01
written_rep: Barbados
trans_list: Barbata | Barbāta
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in het Caribisch gebied, dat behoort tot de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen


lexentry: nld/Beeldhouwer__name__1
sense_num: 01
written_rep: Beeldhouwer
trans_list: Sculptor
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u04m en 01u44m en tussen declinatie −40° en −25°)


lexentry: nld/Beiers__name__1
sense_num: 01
written_rep: Beiers
trans_list: Bavarus
sense:
geen meervoud (taal) taal gesproken door ten minste 12 miljoen mensen in Oostenrijk, Tsjechië, Duitsland, Hongarije en Italië


lexentry: nld/Beker__name__1
sense_num: 01
written_rep: Beker
trans_list: Crater
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 10u48m en 11u54m en tussen declinatie −25° en −6°)


lexentry: nld/Belize__name__1
sense_num: 01
written_rep: Belize
trans_list: Beliza
sense:
(toponiem: land) (voormalig Brits Honduras) een Midden-Amerikaans land, en grenst aan Mexico in het noordwesten en Guatemala in het zuiden en westen. Aan het oosten grenst het aan de Caribische Zee


lexentry: nld/Benin__name__1
sense_num: 01
written_rep: Benin
trans_list: Beninum
sense:
(toponiem: land) een land in Afrika dat in het westen aan Togo grenst, in het noordwesten aan Burkina Faso, in het noordnoordoosten aan Niger in het oosten aan Nigeria. In het zuiden ligt het aan de Golf van Guinee


lexentry: nld/Bhutan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bhutan
trans_list: Butania
sense:
(toponiem: land) een land in Azië dat in de Himalaya ingeklemd ligt tussen China, Tibet en India. Het zuidelijke gedeelte van Bhutan ligt op het Indisch subcontinent


lexentry: nld/Bodenmeer__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bodenmeer
trans_list: Lacus Bodamicus
sense:
(toponiem) meer tussen Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk grotendeels gevoed door de Rijn die erdoorheen stroomt


lexentry: nld/Bolivia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bolivia
trans_list: Bolivia
sense:
(toponiem: land) een republiek in Zuid-Amerika die grenst aan Peru, Brazilië, Paraguay, Argentinië en Chili


lexentry: nld/Bonaire__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bonaire
trans_list: Boni Aëris
sense:
(toponiem: eiland) eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische ZeeStaatsrechtelijk is Bonaire een bijzondere gemeente van Nederland.


lexentry: nld/Borgloon__name__1
sense_num: 01
written_rep: Borgloon
trans_list: Borchlonium
sense:
(toponiem) stadje en voormalige gemeente in het zuiden van Belgisch-Limburg, nu onderdeel van de gemeente Tongeren-Borgloon


lexentry: nld/Bosnië_en_Herzegovina__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bosnië en Herzegovina
trans_list: Bosnia et Herzegovina | Bosnia et Herzegovia
sense:
(toponiem: land) republiek in het zuidoosten van Europa die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië


lexentry: nld/Bosporus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bosporus
trans_list: Bosporus
sense:
(toponiem) zeestraat tussen de Zee van Marmara en de Zwarte Zee, waar aan weerszijden zich de stad Istanbul bevindt


lexentry: nld/Botswana__name__1
sense_num: 01
written_rep: Botswana
trans_list: Botsuana
sense:
(toponiem: land) een land dat geheel door land is omgeven in het zuiden van Afrika met ruim 1,5 miljoen inwoners, grenzend aan Namibië, Zimbabwe en Zuid-Afrika


lexentry: nld/Brazilië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Brazilië
trans_list: Brasilia
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat in Zuid-Amerika (officieel de Federale Repuliek van Brazilië, 'República Federativa do Brasil'), met als officiële taal het Portugees


lexentry: nld/Brașov__name__1
sense_num: 01
written_rep: Brașov
trans_list: Brassovia
sense:
(toponiem) een oude middeleeuwse stad in het hart van Roemenië die tevens de hoofdstad is van het gelijknamige district


lexentry: nld/Brunei__name__1
sense_num: 02
written_rep: Brunei
trans_list: Bruneium
sense:
(toponiem: land) een land op het eiland Borneo, in Zuidoost-Azië. Het ligt aan de Zuid-Chinese Zee, en wordt verder geheel omringd door Maleisië


lexentry: nld/Brussel__name__1
sense_num: 02
written_rep: Brussel
trans_list: Bruxellae | Brosella
sense:
(metonymisch), (politiek) het bestuur van de Europese Unie, dat voornamelijk in de onder [1] genoemde stad is gevestigd


lexentry: nld/Burkina_Faso__name__1
sense_num: 01
written_rep: Burkina Faso
trans_list: Burcina Faso
sense:
(toponiem: land) een republiek in West-Afrika voorheen Opper-Volta genaamd. Het land grenst aan Benin, Ivoorkust, Ghana, Mali, Niger en Togo


lexentry: nld/Burundi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Burundi
trans_list: Burundia
sense:
(toponiem: land) een land in Afrika dat grenst aan Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania


lexentry: nld/Californië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Californië
trans_list: California
sense:
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. De staat grenst aan de Pacifische Oceaan en aan de Mexicaanse deelstaat Baja California, alsmede aan de Amerikaanse deelstaten Nevada, Oregon en Arizona.


lexentry: nld/Callisto__name__1
sense_num: 01
written_rep: Callisto
trans_list: Callisto
sense:
(mythologie) nimf uit de Griekse mythologie die behoorde tot het gevolg van de godin Artemis, door Zeus werd verkracht, daardoor in de problemen raakte en later door hem met haar zoon als Grote Beer en Kleine Beer tussen de sterren aan de hemel werd geplaatst


lexentry: nld/Cambodja__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cambodja
trans_list: Cambodia | Cambosia
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië dat in het noorden grenst aan Laos, in het noordwesten en westen aan Thailand en in het oosten en zuidoosten aan Vietnam. Aan de kust grenst het aan de Golf van Thailand en de Zuid-Chinese Zee


lexentry: nld/Cantabrië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cantabrië
trans_list: Cantabria
sense:
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s en provincie in het noorden van Spanje gelegen ten oosten van Asturië en ten westen van Baskenland met de hoofdstad Santander.


lexentry: nld/Caribische_Zee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Caribische Zee
trans_list: Mare Caribicum
sense:
(toponiem) de zee ten westen van de Atlantische Oceaan, begrensd door de Kleine en de Grote Antillen, de noordkust van Zuid-Amerika en de oostkust van Midden-Amerika


lexentry: nld/Cassiopeia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cassiopeia
trans_list: Cassiopeia
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u00m en 3u20m en tussen declinatie +55° en +75°)


lexentry: nld/Castilië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Castilië
trans_list: Castella
sense:
(toponiem) (geschiedenis) landstreek in Spanje en met Aragon historisch een van de beide koninkrijken waaruit Spanje opgebouwd is. Aan het eind van de 15e eeuw waren er drie koninkrijken op het Iberisch Schiereiland: Portugal, Castilië en Aragon


lexentry: nld/Catalonië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Catalonië
trans_list: Catalonia
sense:
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s van Spanje, gelegen in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland; de twee officiële talen zijn Catalaans en Spaans


lexentry: nld/Centaur__name__1
sense_num: 01
written_rep: Centaur
trans_list: Centaurus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u03m en 14u59m en tussen declinatie −65° en −30°)


lexentry: nld/Centraal-Afrikaanse_Republiek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Centraal-Afrikaanse Republiek
trans_list: Respublica Africae Mediae
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Cepheus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cepheus
trans_list: Cepheus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u01m en 8u30m en tussen declinatie +51° en +89°)


lexentry: nld/Chanoeka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Chanoeka
trans_list: Encaenia
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) feest van de herinwijding van de tempel, dat acht dagen duurt en op 25 kislev begintDeze datum valt meestal in december of de laatste dagen van november.


lexentry: nld/Chili__name__1
sense_num: 01
written_rep: Chili
trans_list: Cile | Chilia
sense:
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, grenzend aan Peru, Bolivia en Argentinië en ingeklemd liggend tussen de Stille Zuidzee en het Andesgebergte


lexentry: nld/Colombia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Colombia
trans_list: Columbia
sense:
(toponiem: land) Een land dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 170, de drieletterige landcode: COL en de tweeletterige landcode: CO gelegen in het noordwesten van Zuid-Amerika. Het grenst in het noorden aan de Caribische Zee, in het oosten aan Venezuela, in het zuidoosten aan Brazilië, in het zuiden aan Peru en Ecuador, en in het westen aan Panama en de Grote Oceaan


lexentry: nld/Cuba__name__1
sense_num: 02
written_rep: Cuba
trans_list: Cuba
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied gelegen op het eiland, officieel de Republiek Cuba


lexentry: nld/Cyprus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cyprus
trans_list: Cyprus | Cypros
sense:
(toponiem: land) een land in de Middellandse Zee, tussen Europa en Azië, officieel de Republiek Cyprus


lexentry: nld/DNA__noun__1
sense_num: 01
written_rep: DNA
trans_list: acidum desoxyribonucleicum
sense:
(initiaalwoord), (afkorting) (biochemie) (genetica) de afkorting voor desoxyribonucleic acid (desoxyribonucleïnezuur), een hoogmoleculaire verbinding als basis van de genen en chromosomen


lexentry: nld/Deimos__name__1
sense_num: 01
written_rep: Deimos
trans_list: Deimus
sense:
(mythologie) Griekse god, verpersoonlijking van paniek op het slagveld, de tweelingbroer van Phobos en zoon van Ares en Aphrodite


lexentry: nld/Delhi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Delhi
trans_list: Dellium
sense:
(toponiem) het nationaal hoofdstedelijk territorium van India waarin de nationale hoofdstad New Delhi gelegen is. Het territorium is gesitueerd in het noorden van het land


lexentry: nld/Den_Haag__name__1
sense_num: 01
written_rep: Den Haag
trans_list: Haga
sense:
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Zuid-Holland en tevens de stad waar de Nederlandse regering zetelt


lexentry: nld/Djibouti__name__1
sense_num: 01
written_rep: Djibouti
trans_list: Dzibutum
sense:
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika dat aan Eritrea in het noorden, aan Ethiopië in het westen en zuiden en aan Somalië in het zuidoosten grenst


lexentry: nld/Dolfijn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Dolfijn
trans_list: Delphinus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u13m en 21u56m en tussen declinatie +2° en +21°)


lexentry: nld/Dominicaanse_Republiek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Dominicaanse Republiek
trans_list: Res publica Dominiciana | Respublica Dominicana
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied dat ten westen aan Haïti grenst en daarmee het eiland Hispaniola vormt


lexentry: nld/Donau__name__1
sense_num: 01
written_rep: Donau
trans_list: Danubius | Danuvius
sense:
(toponiem: rivier) Donau een rivier in Europa die in het Zwarte Woud in Duitsland ontspringt en naar de Zwarte Zee stroomt


lexentry: nld/Draak__name__1
sense_num: 01
written_rep: Draak
trans_list: Draco
sense:
(astronomie) sterrenbeeld nabij de noordelijke hemelpool (tussen rechte klimming 9u18m en 21u00m en tussen declinatie +48° en +86°)


lexentry: nld/Drenthe__name__1
sense_num: 01
written_rep: Drenthe
trans_list: Drenthia
sense:
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Groningen, Overijssel en het Duitse Nedersaksen wordt begrensd


lexentry: nld/Driehoek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Driehoek
trans_list: Triangulum
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u29m en 2u48m en tussen declinatie +25° en +37°)


lexentry: nld/Duif__name__1
sense_num: 01
written_rep: Duif
trans_list: Columba
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 5u03m en 6u28m en tussen declinatie −43° en −27°)


lexentry: nld/Duits__name__1
sense_num: 01
written_rep: Duits
trans_list: lingua Germana | lingua theodisca
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die vooral gesproken wordt in Duitsland, Oostenrijk en delen van Zwitserland, Italië en België


lexentry: nld/Duitsland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Duitsland
trans_list: Germania | Alemānnia
sense:
(toponiem: land) een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een federatie van 16 deelstaten en die het Duits als officiële taal heeft


lexentry: nld/Eenhoorn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Eenhoorn
trans_list: Monoceros
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 5u48m en 8u08m en tussen declinatie −11° en +12°)


lexentry: nld/Eerste_Wereldoorlog__name__1
sense_num: 01
written_rep: Eerste Wereldoorlog
trans_list: Bellum Orbis Terrarum I
sense:
(geschiedenis), (militair) een militair conflict op wereldschaal dat van 28 juli 1914 tot 11 november 1918 plaatsvond


lexentry: nld/Efeziërs__name__1
sense_num: 01
written_rep: Efeziërs
trans_list: Ephesios
sense:
(religie) boek in het Nieuwe Testament, traditioneel opgevat als een brief van Paulus aan de christenen in Efeze


lexentry: nld/Egypte__name__1
sense_num: 01
written_rep: Egypte
trans_list: Aegyptus
sense:
(toponiem: land) een Arabisch land op de grens van Afrika en Azië, dat voor een groot deel in en rond het neder stroomgebied van de rivier Nijl ligt


lexentry: nld/Engeland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Engeland
trans_list: Anglia | Albion
sense:
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op het eiland Groot-Brittannië in het noordwesten van Europa


lexentry: nld/Engels__name__1
sense_num: 01
written_rep: Engels
trans_list: Anglus | anglicus
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die oorspronkelijk vooral in Engeland werd gesproken, maar nu ook de officiële taal is in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Belize, Bermuda, Canada, Ierland, Jamaica, Liberia, Nieuw-Zeeland, Nigeria en de Verenigde Staten, naast de functie als wereldwijde lingua franca


lexentry: nld/Erasmusprijs__name__1
sense_num: 01
written_rep: Erasmusprijs
trans_list: Praemium Erasmianum
sense:
eerbetoon in de vorm van een geldbedrag en sierlint, dat jaarlijks wordt toegekend aan een persoon of instelling die een voor Europa buitengewoon belangrijke bijdrage heeft geleverd op cultureel, sociaal of sociaalwetenschappelijk terrein


lexentry: nld/Eridanus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Eridanus
trans_list: Eridanus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u22m en 5u09m en tussen declinatie −58° en −0°)


lexentry: nld/Esperanto__name__1
sense_num: 01
written_rep: Esperanto
trans_list: Esperantica
sense:
geen meervoud (taal) internationale kunsttaal die oorspronkelijk ontworpen is door Ludovico Zamenhof


lexentry: nld/Europa__name__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Europa | Eurōpa
sense:
(toponiem), (werelddeel) een continent op het noordelijk halfrond, dat ten noorden van Afrika en ten westen van Azië ligt


lexentry: nld/Europese_Unie__name__1
sense_num: 01
written_rep: Europese Unie
trans_list: Unio Europaea
sense:
(toponiem: land), (politiek) een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel uit 27 lidstaten bestaat


lexentry: nld/Eva__name__1
sense_num: 01
written_rep: Eva
trans_list: Eva
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) (jodendom, christendom, islam) eerste vrouw door God geschapen die samen met Adam tot de zondeval in het paradijs verbleef


lexentry: nld/Facebook__name__1
sense_num: 01
written_rep: Facebook
trans_list: Prosōpobiblion
sense:
(communicatie), (internet), (media) wereldwijd veel gebruikte netwerksite voor het onderhouden van sociale contacten


lexentry: nld/Faeröer__name__1
sense_num: 02
written_rep: Faeröer
trans_list: Faerōae
sense:
(toponiem: land) een land met zelfbestuur binnen het koninkrijk Denemarken dat bestaat uit de onder 1. genoemde eilandengroep (: Føroyar; : Færøerne)


lexentry: nld/Fiji__name__1
sense_num: 01
written_rep: Fiji
trans_list: Viti
sense:
(toponiem: land) een land in Oceanië op het zuidelijk halfrond. Het bestaat uit 332 eilanden waarvan ongeveer 110 bewoond zijn


lexentry: nld/Filemon__name__1
sense_num: 03
written_rep: Filemon
trans_list: Philemonem
sense:
(religie) naam van een boek uit het Nieuwe Testament, in de vorm van een brief van Paulus gericht aan Filemon, een leider van de christelijke kerk in Klein-Azië


lexentry: nld/Filistijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Filistijn
trans_list: Philistaeus
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) lid van een van oorsprong zeevarend volk, dat volgens Gen. 10:14 is voortgekomen uit de Kasluchieten (voorgestelde verbetering: de Kaftorieten of Kretenzers); het heeft zich eerst gevestigd langs de kust in het zuidwesten van het Bijbelse land Israël-3 (steden: Asdod-1, Askelon-1, Ekron, Gat en Gaza) en vervolgens in het westelijke berggebied van Juda-3; strijdt vaak met de Israëlieten; in het Hebreeuws: Pelisjti (286×: Gen. 10:14 +, Ex. 13:17 +, Joz. 13:2 +, Recht. 3:3 +, 1 Sam. 4:1 +, 2 Sam. 1:20 +, 1 Kon. 5:1 +, 2 Kon. 8:2 +, Jes. 2:6 +, Jer. 25:20 +, Ez. 16:27 +, Am. 1:8 +, Ob. 19, Sef. 2:5, Zach. 9:6, Ps. 56:1, 1 Kron. 1:12 +, 2 Kron. 9:26 +)


lexentry: nld/Finland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Finland
trans_list: Finnia | Fennia
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen, Zweden en Rusland, en inclusief het eilandgebied Åland


lexentry: nld/Flevoland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Flevoland
trans_list: Flevolandia
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het midden van Nederland, die door het IJsselmeer, Friesland, Gelderland, de provincie Utrecht en Noord-Holland wordt omringd, en bestaat uit de Noordoostpolder en het eiland Flevoland


lexentry: nld/Frankrijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Frankrijk
trans_list: Gallia | Francia | Francogallia
sense:
(toponiem: land) een West-Europees land, grenzend aan België, Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra, en inclusief het eiland Corsica


lexentry: nld/Frans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Frans
trans_list: lingua Francogallica | francogallicus
sense:
geen meervoud (taal) Gallo-Romaanse taal die vooral gesproken wordt in Frankrijk, België, Luxemburg, Zwitserland, Senegal, Canada, Monaco, Togo en Benin


lexentry: nld/Fries__name__1
sense_num: 01
written_rep: Fries
trans_list: Frisice occidentalis
sense:
geen meervoud (taal) (pregnant) Westerlauwers Fries, de Friese taal die wordt gesproken in de huidige provincie Friesland


lexentry: nld/Fries__name__1
sense_num: 02
written_rep: Fries
trans_list: Frisius
sense:
geen meervoud (taal) benaming voor een Germaanse taal die vanaf de vroege middeleeuwen werd gesproken langs de kust van de Noordzee vanaf het huidige België tot Denemarken en de talen die daarvan afstammen: het Westerlauwers Fries, het Saterfries en het Noord-Fries


lexentry: nld/Friesland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Friesland
trans_list: Frisia
sense:
(toponiem: provincie) (toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Groningen, Drenthe, Overijssel en Flevoland wordt begrensd


lexentry: nld/Friulisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Friulisch
trans_list: lingua Foroiuliana
sense:
geen meervoud (taal) taal die wordt gesproken in het noordoosten van Italië en in Slovenië (Friuli is een streek in Noordoost-Italië rond de stad Udine, gelegen tussen Venetië, de Alpen, Slovenië en de Adriatische Zee)


lexentry: nld/Galaten__name__1
sense_num: 01
written_rep: Galaten
trans_list: Galatas
sense:
(religie) boek van het Nieuwe Testament in de vorm van een brief van Paulus aan de christenen in Galatië


lexentry: nld/Galicisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Galicisch
trans_list: Gallæcus
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal gesproken in Galicië, een Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland; door velen beschouwd als een dialect van het Portugees


lexentry: nld/Gelderland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Gelderland
trans_list: Geldria
sense:
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door de Flevoland, Overijssel, Limburg, Noord-Brabant, Zuid-Holland, Utrecht en het Duitse Noord-Rijnland-Westfalen wordt omringd


lexentry: nld/Georgië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Georgië
trans_list: Georgia
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat in West-Azië, gelegen in de Kaukasus, met grensen met Rusland, Azerbeidzjan, Armenië en Turkije. De officiële taal is het Georgisch


lexentry: nld/Giraffe__name__1
sense_num: 01
written_rep: Giraffe
trans_list: Camelopardalis
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 3u11m en 14u25m en tussen declinatie +53° en +85°)


lexentry: nld/God__name__1
sense_num: 01
written_rep: God
trans_list: Deus | Dominus
sense:
(religie) in het monotheïsme: bovennatuurlijk en volmaakt wezen, dat beschikt over superieure krachten en onsterfelijk is


lexentry: nld/Goot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Goot
trans_list: Gothus
sense:
(geschiedenis) lid van een Oost-Germaans volk dat een grote rol gespeeld heeft in de ondergang van het West-Romeinse Rijk.


lexentry: nld/Gotisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Gotisch
trans_list: Gothica
sense:
geen meervoud (taal) de uit de oostelijke tak van de Germaanse talen stammende en uitgestorven taal der Goten uit de eerste eeuwen van de jaartelling, vooral bekend van de bijbelvertaling van Ulfilas


lexentry: nld/Goudvis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Goudvis
trans_list: Dorado
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 3u53m en 6u36m en tussen declinatie −70° en −49°)


lexentry: nld/Graveerstift__name__1
sense_num: 01
written_rep: Graveerstift
trans_list: Caelum
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u18m en 5u03m en tussen declinatie −49° en −27°)


lexentry: nld/Grenada__name__1
sense_num: 02
written_rep: Grenada
trans_list: Granata
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in het Caribisch gebied dat behoort tot de Kleine Antillen, de grootste landmassa van het gelijknamige land


lexentry: nld/Griekenland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Griekenland
trans_list: Graecia
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa, grenzend aan Albanië, Noord-Macedonië, Bulgarije en Turkije, en inclusief Kreta en vele andere eilanden; de officiële taal is het Grieks


lexentry: nld/Groenland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Groenland
trans_list: Groenlandia
sense:
(toponiem: eiland) groot eiland ten noordoosten van Canada, deel uitmakend van het koninkrijk Denemarken dat plotseling extra in de aandacht staat omdat mannetje Trump dit graag bij de Verenigde Staten wil inlijven


lexentry: nld/Groot-Brittannië__name__1
sense_num: 02
written_rep: Groot-Brittannië
trans_list: Britannia | Britannia Maior
sense:
(toponiem: land) benaming voor het 'Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland', dat officieel met Verenigd Koninkrijk wordt aangeduid


lexentry: nld/Grote_Beer__name__1
sense_num: 01
written_rep: Grote Beer
trans_list: Ursa Major
sense:
(astronomie) hoog aan het noordelijk halfrond duidelijk zichtbaar sterrenbeeld (tussen rechte klimming 8u05m en 14u27m en tussen declinatie 28° en 73°)


lexentry: nld/Grote_Hond__name__1
sense_num: 01
written_rep: Grote Hond
trans_list: Canis Major
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u09m en 7u26m en tussen declinatie −33° en −11°)


lexentry: nld/Grote_Verzoendag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Grote Verzoendag
trans_list: Festum Expiationis
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) (feest) feestdag van verzoening, dag van vasten en boetedoening op 10 tisjri


lexentry: nld/Haas__name__1
sense_num: 01
written_rep: Haas
trans_list: Lepus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u54m en 6u09m en tussen declinatie −27° en −11°)


lexentry: nld/Hagedis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hagedis
trans_list: Lacerta
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 21u55m en 22u56m en tussen declinatie +35° en +57°)


lexentry: nld/Hanze__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hanze
trans_list: Ansus
sense:
(handel) (geschiedenis) verbond van Noord-Europese handelssteden, van de dertiende tot de achttiende eeuw


lexentry: nld/Hawaïaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hawaïaans
trans_list: Havaiana
sense:
geen meervoud (taal) Polynesische taal gesproken door 20 duizend mensen in de Amerikaanse staat Hawaï


lexentry: nld/Haïti__name__1
sense_num: 01
written_rep: Haïti
trans_list: Haitia
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bezettend de westelijk derde van het eiland Hispaniola


lexentry: nld/Hebreeuws__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hebreeuws
trans_list: hebraeus
sense:
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) officiële taal van Israël, de heilige taal van de Joden en de taal van de Tenach, West-Semitische taal, waarin het grootste gedeelte van de Tenach (OT) is geschreven en die in de staat Israël wordt gesproken


lexentry: nld/Helhond__name__1
sense_num: 01
written_rep: Helhond
trans_list: Cerberus
sense:
(mythologie) driekoppige hond die in de Griekse en Romeinse mythologie de toegang tot de onderwereld bewaakt


lexentry: nld/Hercules__name__1
sense_num: 02
written_rep: Hercules
trans_list: Hercules
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u47m en 18u56m en tussen declinatie +4° en +51°)


lexentry: nld/Hettitisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hettitisch
trans_list: Hetthea
sense:
geen meervoud (taal) dode taal die in het huidige Turkije werd gesproken (De Hettieten zijn een antiek volk dat een Indo-Europese taal sprak, en een koninkrijk stichtte rond de stad Hattusa (het tegenwoordige Boğazkale in noord-centraal Turkije))


lexentry: nld/Holland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Holland
trans_list: Hollandia
sense:
(toponiem) een gedeelte van het westen van Nederland dat de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland omvat


lexentry: nld/Hongarije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hongarije
trans_list: Hungaria
sense:
(toponiem: land) land in het midden van Europa, grenzend aan Oostenrijk in het westen, aan Slowakije in het noorden, aan Oekraïne en Roemenië in het oosten en aan Servië, Kroatië en Slovenië in het zuiden


lexentry: nld/Hongkong__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hongkong
trans_list: Hongcongum
sense:
(toponiem: land) een speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China die bestaat uit 236 eilanden en grenst aan de Zuid-Chinese Zee


lexentry: nld/Hoofdhaar__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hoofdhaar
trans_list: Coma Berenices
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u57m en 13u33m en tussen declinatie +14° en +34°)


lexentry: nld/IJsland__name__1
sense_num: 01
written_rep: IJsland
trans_list: Islandia
sense:
(toponiem: land) een Europees land, dat omgeven is door de Atlantische Oceaan en tussen Groenland en Europa in ligt. Tot 1944 behoorde IJsland bij Denemarken, maar tegenwoordig is het zelfstandig. De officiële naam is Lýðveldið Ísland


lexentry: nld/IJzer__name__1
sense_num: 01
written_rep: IJzer
trans_list: Isara
sense:
(toponiem: rivier) een rivier in West-Vlaanderen (België) en Frans-Vlaanderen (Frankrijk). Het is de kortste van de drie Belgische rivieren die in zee uitmonden (de andere twee zijn de Maas en de Schelde)


lexentry: nld/Iberisch_Schiereiland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Iberisch Schiereiland
trans_list: Iberia
sense:
(toponiem) een Europees schiereiland dat zich ten zuiden van de Pyreneeën bevindt en waarop de landen Spanje en Portugal zijn gelegen


lexentry: nld/India__name__1
sense_num: 01
written_rep: India
trans_list: India
sense:
(toponiem: land) soeverein land in het zuiden van Azië. In het noordwesten begrensd door Pakistan, in het noorden door China, Nepal en Bhutan en in het noordoosten door Myanmar en Bangladesh


lexentry: nld/Indiaan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Indiaan
trans_list: Indus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u25m en 23u25m en tussen declinatie −75° en −45°)


lexentry: nld/Indonesië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Indonesië
trans_list: Indonesia
sense:
(toponiem: land) een land dat bestaat uit een groot eilandengebied tussen Zuidoost-Azië en Australië


lexentry: nld/Irak__name__1
sense_num: 01
written_rep: Irak
trans_list: Iraquia | Iraca
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivieren de Eufraat en de Tigris ligt


lexentry: nld/Iran__name__1
sense_num: 01
written_rep: Iran
trans_list: Irania
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten met als hoofdstad Teheran. Het grenzd met Irak, Turkije, Armenië, Azerbeidzjan, Turkmenistan, Afghanistan en Pakistan


lexentry: nld/Italiaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Italiaans
trans_list: italicum
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken in Italië, San Marino, Vaticaanstad, Slovenië en Zwitserland


lexentry: nld/Italië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Italië
trans_list: Italia | Latina
sense:
(toponiem: land) een land in Zuid-Europa, grenzend aan Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk, Slovenië, San Marino en Vaticaanstad, en inclusief de twee grote eilanden Sardinië en Sicilië; de officiële taal is het Italiaans


lexentry: nld/Jachthonden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Jachthonden
trans_list: Canes Venatici
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 12u04m en 15u05m en tussen declinatie +28° en +53°)


lexentry: nld/Jamaica__name__1
sense_num: 01
written_rep: Jamaica
trans_list: Iamaica
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in de Grote Antillen ten zuiden van Cuba en ten westen van het eiland Hispaniola


lexentry: nld/Jezus_Sirach__name__1
sense_num: 02
written_rep: Jezus Sirach
trans_list: Ecclesiasticus
sense:
(religie) apocrief boek uit de Bijbel, in het Oudgrieks vertaald door de kleinzoon van de auteur, Jezus Sirach, schriftgeleerde uit de 2e eeuw v.Chr.


lexentry: nld/Jiddisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Jiddisch
trans_list: Judaeo-Germanicus
sense:
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) Germaanse taal die door Joden over de hele wereld wordt gesproken


lexentry: nld/Johannes__name__1
sense_num: 02
written_rep: Johannes
trans_list: Iohannes | Iōannēs
sense:
een van Jezus' twaalf discipelen, traditioneel beschouwd als schrijver van een Evangelie en drie brieven in het Nieuwe Testament; volgens sommige opvattingen zou de auteur een andere volgeling van Jezus zijn


lexentry: nld/Kameleon__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kameleon
trans_list: Chamaeleon
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 7u32m en 13u48m en tussen declinatie −83° en −75°)


lexentry: nld/Karelië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Karelië
trans_list: Carelia
sense:
historische regio in Noord-Europa, die gedeeltelijk deel uitmaakt van Finland maar voor het grootste deel in Rusland gelegen is


lexentry: nld/Kaukasus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kaukasus
trans_list: Caucasus
sense:
(toponiem: gebergte) een gebergte op de grens van Europa en Azië tussen de Zwarte Zee in het westen en de Kaspische Zee in het oosten


lexentry: nld/Kelt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Kelt
trans_list: Gallus
sense:
lid van een Indo-Europees volk waarvan na de Romeinse tijd de meeste leden op de Britse eilanden en in Bretagne leven


lexentry: nld/Kelten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Kelten
trans_list: Celtae
sense:
alleen meervoud Indo-Europees volk waarvan de meeste leden op de Britse eilanden en in Bretagne leven


lexentry: nld/Kempen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kempen
trans_list: Campina
sense:
(toponiem) zanderige streek in het noordoosten van België en in het zuiden van de Nederlandse provincie Noord-Brabant


lexentry: nld/Kenia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kenia
trans_list: Kenia
sense:
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Kenia, grenzend aan Somalië, Ethiopië, Oeganda, Tanzania en de Indische Oceaan


lexentry: nld/Kerstmis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Kerstmis
trans_list: Christi Natalis
sense:
(religie) (feest) (kerst) een feest ter herinnering van de geboorte van Jezus met een vieringsdatum die verschilt per christelijke traditie


lexentry: nld/Kiel__name__2
sense_num: 01
written_rep: Kiel
trans_list: Carina
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u02m en 11u18m en tussen declinatie −75° en −51°)


lexentry: nld/Kirgizië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kirgizië
trans_list: Chirgisia
sense:
(toponiem: land) een land in Centraal Azië, officieel de Kirgizische Republiek, dat geheel door land omsloten is


lexentry: nld/Kleef__name__1
sense_num: 02
written_rep: Kleef
trans_list: Clivia
sense:
(geschiedenis) hertogdom Kleef, een voormalig hertogdom met gebieden in Duitsland en het huidige Nederland met de stad Kleef als hoofdstad


lexentry: nld/Kleine_Beer__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kleine Beer
trans_list: Ursa Minor
sense:
(astronomie) een hoog aan het noordelijk halfrond zichtbaar sterrenbeeld (tussen rechte klimming 13u en 18u (hoofdzakelijk) en tussen declinatie +65° en +90°)


lexentry: nld/Kleine_Hond__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kleine Hond
trans_list: Canis Minor
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 7u04m en 8u09m en tussen declinatie 0° en +13°)


lexentry: nld/Kleine_Leeuw__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kleine Leeuw
trans_list: Leo Minor
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 9u19m en 11u04m en tussen declinatie +23° en +42°)


lexentry: nld/Kleine_Waterslang__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kleine Waterslang
trans_list: Hydrus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 0u02m en 4u33m en tussen declinatie −82° en −58°)


lexentry: nld/Koeweit__name__1
sense_num: 01
written_rep: Koeweit
trans_list: Cuvaitum
sense:
(toponiem: land) een kleine olierijke monarchie op het Arabische schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf


lexentry: nld/Komen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Komen
trans_list: Comineum
sense:
(toponiem) deelgemeente en stadje aan de Leie van Komen-Waasten, een faciliteitengemeente in de provincie Henegouwen in België


lexentry: nld/Kompas__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kompas
trans_list: Pyxis
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 8u26m en 9u26m en tussen declinatie −37° en −17°)


lexentry: nld/Koningsbergen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Koningsbergen
trans_list: Regiomontium
sense:
(toponiem) (historisch) een stad in het voormalige Oost-Pruisen, dat nu Kaliningrad heet en gelegen is in de gelijknamige Russische oblast


lexentry: nld/Kosovo__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kosovo
trans_list: Kosovia
sense:
(toponiem: land) land op het Balkanschiereiland dat volgens Servië een provincie van Servië is, maar dat zichzelf als een onafhankelijke staat beschouwt


lexentry: nld/Kraanvogel__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kraanvogel
trans_list: Grus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 21u25m en 23u25m en tussen declinatie −57° en −37°)


lexentry: nld/Ladinisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ladinisch
trans_list: dolomiana
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal gesproken door 35 duizend mensen in ItaliëLadinisch is erg verwant aan het en kent als dialecten Gherdëina, Fascian, Badiot, Mareo, Fodom en Ampezan.


lexentry: nld/Latijn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Latijn
trans_list: Latinum | Lingua Latina | lingua Latina
sense:
geen meervoud (taal) taal van de Romeinen in de oudheid, die later in gebruik bleef in religie en wetenschap


lexentry: nld/Latijnse_alfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Latijnse alfabet
trans_list: alphabetum latinum
sense:
de reeks lettertekens oorspronkelijk gebruikt om teksten in het Latijn te schrijven en tegenwoordig met aanpassingen voor veel talen gebruikt


lexentry: nld/Libanon__name__1
sense_num: 01
written_rep: Libanon
trans_list: Libanus
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, grenzend met Israël en Syrië, officieel de Libanese Republiek


lexentry: nld/Lier__name__2
sense_num: 01
written_rep: Lier
trans_list: Lyra
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u12m en 19u26m en tussen declinatie +25° en +48°)


lexentry: nld/Limburg__name__1
sense_num: 02
written_rep: Limburg
trans_list: Limburgum
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in België, in het oosten van Vlaanderen, die in Vlaanderen aan Vlaams-Brabant en de provincie Antwerpen grenst, en verder aan Wallonië en aan de Nederlandse provincies Limburg en Noord-Brabant grenst


lexentry: nld/Limburgs__name__1
sense_num: 01
written_rep: Limburgs
trans_list: Limburgica
sense:
geen meervoud (taal) verzamelnaam van een reeks variëteiten van de West-Germaanse taalfamilie, gesproken in Limburg aan beide zijden van de Belgisch-Nederlandse staatsgrens, in de buurt van Budel, de Voerstreek en in Selfkant in Duitsland


lexentry: nld/Litouwen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Litouwen
trans_list: Lituania | Lithuania
sense:
(toponiem: land) een Europees land ter hoogte van Wit-Rusland met de buurlanden Letland, Wit-Rusland, Polen en Rusland en de officiële naam de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika)


lexentry: nld/Lucas__name__1
sense_num: 01
written_rep: Lucas
trans_list: Lucas
sense:
(religie) naam van een van Jezus' volgelingen, traditioneel beschouwd als schrijver van een van de Evangeliën


lexentry: nld/Luchtpomp__name__1
sense_num: 01
written_rep: Luchtpomp
trans_list: Antlia
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 9u25m en 11u03m en tussen declinatie −40° en −24°)


lexentry: nld/Lynx__name__1
sense_num: 01
written_rep: Lynx
trans_list: Lynx
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u13m en 9u40m en tussen declinatie +33° en +62°)


lexentry: nld/Maas__name__1
sense_num: 01
written_rep: Maas
trans_list: Mosa
sense:
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in Frankrijk en via België en Nederland opgaat in de Rijn-Schelde-delta


lexentry: nld/Malawi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Malawi
trans_list: Malavium
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat niet aan de zee grenst


lexentry: nld/Maleis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Maleis
trans_list: Malaeorum
sense:
geen meervoud (taal) Austronesische taal en de officiële taal van Maleisië, Brunei en Singapore die ook in delen van Indonesië, Thailand en de Filipijnen gesproken wordt


lexentry: nld/Maleisië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Maleisië
trans_list: Malaesia
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidoosten van Azië dat bestaat uit twee afzonderlijke delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee


lexentry: nld/Malmedy__name__1
sense_num: 01
written_rep: Malmedy
trans_list: Malmunderium
sense:
(toponiem) grotendeels Franstalige Belgische stad en gemeente met faciliteiten voor Duitstaligen in de Oostkantons, maar buiten de Duitstalige Gemeenschap


lexentry: nld/Malta__name__1
sense_num: 02
written_rep: Malta
trans_list: Melita | Melitta
sense:
(toponiem: land) land in de Middellandse Zee, dat bestaat uit de drie eilanden van Malta, Gozo en Comino


lexentry: nld/Marcus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Marcus
trans_list: Marcellus
sense:
(religie) (christelijk) boek in de Bijbel, een van de vier Evangeliën, vermoedelijk het eerste dat is ontstaan


lexentry: nld/Maria-Boodschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Maria-Boodschap
trans_list: Annuntiatio | Sollemnitas Annuntiationis Domini
sense:
het hoogfeest ter gedachtenis van de aankondiging (annunciatie) van de geboorte van Jezus aan Maria. In de Orthodoxe en Katholieke Kerk valt deze feestdag op 25 maart, negen maanden voor Kerstmis


lexentry: nld/Mascarenen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Mascarenen
trans_list: Insulae Mascarenae
sense:
(toponiem: eiland) een eilandengroep in de Indische Oceaan ten oosten van Madagascar, bestaande uit Réunion, Mauritius, Rodrigues en de eilandengroep Cargados Carajos


lexentry: nld/Meer_van_Genève__name__1
sense_num: 01
written_rep: Meer van Genève
trans_list: Genā́va
sense:
(toponiem) meer tussen Frankrijk en Zwitserland grotendeels gevoed door de Rhône die erdoorheen stroomt


lexentry: nld/Mekka__name__1
sense_num: 01
written_rep: Mekka
trans_list: Mecca
sense:
(toponiem) geboorteplaats van Mohammed en bedevaartplaats voor islamieten# verouderde spelling of vorm van mekka tot 2006


lexentry: nld/Melkweg__name__1
sense_num: 01
written_rep: Melkweg
trans_list: Via Lactea
sense:
(astronomie) het sterrenstelsel waarin wij ons bevinden en dat op donkere nachten als lichtende band aan de hemel te zien is.


lexentry: nld/Mexico__name__1
sense_num: 01
written_rep: Mexico
trans_list: Mexicum
sense:
(toponiem: land) een land in Amerika, officieel de Verenigde Mexicaanse Staten grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico


lexentry: nld/Micha__name__1
sense_num: 01
written_rep: Micha
trans_list: Michaeas
sense:
een van de Levieten die zich na terugkeer uit de ballingschap in Babel verbinden om de Tora te onderhouden (Neh. 10:12)


lexentry: nld/Micha__name__1
sense_num: 01
written_rep: Micha
trans_list: Michaeas
sense:
man uit het gebied van Efraïm met een eigen heiligdom; de stam Dan rooft beelden en kleding daaruit; andere naam: Michajehu (19x: Recht. 17:5 +)


lexentry: nld/Micha__name__1
sense_num: 01
written_rep: Micha
trans_list: Michaeas
sense:
profeet uit Moreset in de tijd van de koningen Jotam, Achaz en Hizkia van Juda; zijn woorden staan in een naar hem genoemd Bijbelboek (Jer. 26:18, Mi. 1:1)


lexentry: nld/Micha__name__1
sense_num: 01
written_rep: Micha
trans_list: Michaeas
sense:
zoon van Jimla, profeet in de tijd van koning Achab van Israël; andere naam: Michajehu (2 Kron. 18:14)


lexentry: nld/Microscoop__name__1
sense_num: 01
written_rep: Microscoop
trans_list: Microscopium
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u25m en 21u25m en tussen declinatie −45° en −28°)


lexentry: nld/Middellandse_Zee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Middellandse Zee
trans_list: mare nostrum | Mare Mediterraneum
sense:
(aardrijkskunde) Randzee van de Atlantische Oceaan, gelegen tussen Zuid-Europa, Noord-Afrika en West-Azië


lexentry: nld/Midden-Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Midden-Amerika
trans_list: America Centralis
sense:
(toponiem) het gebied tussen Noord-Amerika en Zuid-Amerika omvattende Centraal-Amerika, Mexico en het Caribisch gebied (de Caraïben)


lexentry: nld/Moezel__name__1
sense_num: 01
written_rep: Moezel
trans_list: Mosella
sense:
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt bij de Col de Bussang in de Vogezen op 735 meter hoogte en na 544 kilometer bij Koblenz in de Rijn uitmondt


lexentry: nld/Monaco__name__1
sense_num: 01
written_rep: Monaco
trans_list: Monoecus
sense:
(toponiem: land) een dwergstaatje in Zuid-Europa, officieel het Vorstendom Monaco, dat aan Frankrijk grenst


lexentry: nld/Mongools__name__1
sense_num: 01
written_rep: Mongools
trans_list: mongolicus
sense:
geen meervoud (taal) macrotaal die de officiële taal van Mongolië is en die ook in China en Rusland gesproken wordt


lexentry: nld/Montenegro__name__1
sense_num: 01
written_rep: Montenegro
trans_list: Mons Niger
sense:
(toponiem: land) land in Zuidoost-Europa gelegen aan de Adriatische Zee en grenzend aan Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Albanië


lexentry: nld/Nahuatl__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nahuatl
trans_list: lingua navatlaca
sense:
geen meervoud (taal) benaming voor een groep van verwante talen die door de Nahua, oorspronkelijke bewoners van Mexico, gesproken wordenNahuatl wordt door taalkundigen gezien als een zogenaamde macrotaal, er bestaat geen "Standaardnahuatl".


lexentry: nld/Nederland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederland
trans_list: Nederlandia
sense:
(toponiem: land) land in het westen van Europa, grenzend aan Duitsland en België, belangrijkste deel van het Koninkrijk der Nederlanden


lexentry: nld/Nederlands__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederlands
trans_list: batavice | lingua Batava | lingua Nederlandiae
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die wordt gesproken door 25 miljoen mensen in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, België en Suriname


lexentry: nld/Net__name__1
sense_num: 01
written_rep: Net
trans_list: Reticulum
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 3u14m en 4u35m en tussen declinatie −67° en −53°)


lexentry: nld/Nieuw-Hampshire__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuw-Hampshire
trans_list: Nova Hantonia
sense:
een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten van Amerika. Nieuw Hampshire ligt aan de Atlantische Oceaan en grenst aan Canada en de deelstaten Maine, Massachusetts en Vermont


lexentry: nld/Nieuw-Jersey__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuw-Jersey
trans_list: Nova Caesarēa
sense:
een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Nieuw Jersey ligt aan de Atlantische Oceaan en grenst aan de deelstaten Pennsylvania, New York en Delaware


lexentry: nld/Nieuw-Mexico__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuw-Mexico
trans_list: Novum Mexicum
sense:
een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten van Amerika. Nieuw Mexico grenst aan Mexico en aan de deelstaten Texas, Oklahoma, Arizona, Utah en Colorado


lexentry: nld/Nieuw-Zeeland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuw-Zeeland
trans_list: Nova Zelandia | Nova Zelanda
sense:
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een land in het zuidwesten van de Grote Oceaan, gelegen naast Australië. Het bestaat uit een eilandengroep.


lexentry: nld/Nieuwe_Testament__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuwe Testament
trans_list: Novum Testāmentum
sense:
(religie) (christelijk) samenstelling van Bijbelboeken die de komst van Christus en het christelijk geloof beschrijven


lexentry: nld/Nijl__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nijl
trans_list: Nīlus
sense:
(toponiem: rivier) zeer lange rivier, stromend door Ethiopië, Oeganda, Kenia, Tanzania, Soedan, Zuid-Soedan en Egypte


lexentry: nld/Nobelprijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Nobelprijs
trans_list: praemium Nobelianum
sense:
een jaarlijkse geldprijs voor wetenschappers en anderen die een opmerkelijke prestatie hebben geleverd


lexentry: nld/Noord-Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Amerika
trans_list: America septentrionalis
sense:
(toponiem) (werelddeel) het continent dat ten noorden van Zuid-Amerika ligt, tussen de Grote, Arctische en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Noord-Brabant__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Brabant
trans_list: Brabantia Septentrionalis
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het zuiden van Nederland, die aan Gelderland, Limburg, Zeeland, Zuid-Holland en België grenst


lexentry: nld/Noord-Carolina__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Carolina
trans_list: Carolīna Septentriōnālis
sense:
een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Noord Carolina ligt aan de Atlantische Oceaan, en grenst aan de deelstaten Zuid Carolina, Georgia, Tennessee en Virginia


lexentry: nld/Noord-Dakota__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Dakota
trans_list: Dacota Septentrionalis
sense:
een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Noord-Dakota grenst aan Canada en aan de deelstaten Zuid-Dakota, Montana en Minnesota


lexentry: nld/Noord-Holland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Holland
trans_list: Hollandia Septentrionalis
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het noordwesten van Nederland, begrensd door de Noordzee, het IJsselmeer, Flevoland, de provincie Utrecht en Zuid-Holland alsook door de Noordzee


lexentry: nld/Noord-Macedonië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Macedonië
trans_list: Macedonia Septentrionalis
sense:
(toponiem: land) land in de Balkan dat tot 12 februari 2019 Macedonië heette en dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 807, de drieletterige landcode: MKD en de tweeletterige landcode: MK


lexentry: nld/Noorderkroon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Noorderkroon
trans_list: Corona Borealis
sense:
(astronomie) sterrenbeeld bestaande uit zeven sterren die in een halve cirkel staan, noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u14m en 16u22m en tussen declinatie +26° en +40°)


lexentry: nld/Noorwegen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noorwegen
trans_list: Norvegia
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, op het Scandinavisch schiereiland dat aan Zweden, Finland en Rusland grenst en als officiële naam het Koninkrijk Noorwegen (Kongeriket Norge) heeft


lexentry: nld/OV-chipkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: OV-chipkaart
trans_list: carminō
sense:
vervoersbewijs en betaalmiddel voor het openbaar vervoer in Nederland in de vorm van een pasje met een microprocessor die contactloos informatie kan uitwisselen


lexentry: nld/Oceanië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oceanië
trans_list: Oceania
sense:
(toponiem) (werelddeel) de collectieve naam voor een groot aantal eilanden in de Stille Oceaan bij Papoea-Nieuw-Guinea en Australië


lexentry: nld/Octant__name__1
sense_num: 01
written_rep: Octant
trans_list: Octans
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming en tussen declinatie −90° en −75°)


lexentry: nld/Oezbekistan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oezbekistan
trans_list: Usbecia | Uzbecia
sense:
(toponiem: land) een land in centraal Azië, officieel de Republiek Oezbekistan, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Oklahoma__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oklahoma
trans_list: Oclahoma
sense:
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten van Amerika. Oklahoma grenst aan Texas, Kansas, Colorado, Nieuw-Mexico, Missouri en Arkansas.


lexentry: nld/Olympische_Spelen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Olympische Spelen
trans_list: Olympia
sense:
(sport) vierjaarlijks sportevenement dat zijn oorsprong in de stad Olympia in de Griekse landstreek Elis heeft


lexentry: nld/Onzevader__name__1
sense_num: 01
written_rep: Onzevader
trans_list: Pater noster
sense:
(religie) titel van het gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen heeft geleerd tijdens de Bergrede


lexentry: nld/Oost-Timor__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oost-Timor
trans_list: Timoria Orientalis
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië, bestaande uit een gedeelte van het eiland Timor en de kleinere eilandjes Atauro en Jaco in het geheel. Het overige deel van het eiland Timor behoort bij Indonesië


lexentry: nld/Oostenrijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oostenrijk
trans_list: Austria
sense:
(toponiem: land) een republiek in Midden-Europa grenzend aan Zwitserland en Liechtenstein in het westen, aan Duitsland en Tsjechië in het noorden, aan Slowakije en Hongarije in het oosten en aan Italië en Slovenië in het zuiden


lexentry: nld/Opper-Oostenrijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Opper-Oostenrijk
trans_list: Austria Superior
sense:
(toponiem) een deelstaat in het noorden van Oostenrijk aan de grens met Duitsland en Tsjechië met deelstaat-hoofdstad Linz


lexentry: nld/Orion__name__1
sense_num: 02
written_rep: Orion
trans_list: Orion
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u4 en 6u35m en tussen declinatie −11° en +23°)


lexentry: nld/Ossenhoeder__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ossenhoeder
trans_list: Bootes
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 13u33m en 15u47m en tussen declinatie +7° en +55°)


lexentry: nld/Oudengels__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oudengels
trans_list: Lingua Anglica Antiqua
sense:
geen meervoud (taal) het Engels zoals dat tussen ca. 400 en 1100 werd gesproken en dat wordt gezien als de rechtstreekse voorloper van het Middelengels en nog later het moderne Engels


lexentry: nld/Oudnoords__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oudnoords
trans_list: lingua Nordica antiqua
sense:
geen meervoud (taal) Noord-Germaanse taal die gesproken werd tussen ongeveer de 8e en de 14e eeuw en die de voorganger van de Scandinavische talen was


lexentry: nld/Oven__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oven
trans_list: Fornax
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u44m en 3u48m en tussen declinatie −40° en −24°)


lexentry: nld/Overijssel__name__1
sense_num: 01
written_rep: Overijssel
trans_list: Transisalania
sense:
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door Friesland, Drenthe, Gelderland, Flevoland en de Duitse deelstaten Nedersaksen en Noord-Rijnland-Westfalen wordt begrensd


lexentry: nld/Pakistan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pakistan
trans_list: Pakistania | Pācistānia
sense:
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië grenzend aan India, Afghanistan, Iran en China. De officiële naam is de Islamitische Republiek Pakistan


lexentry: nld/Papoea-Nieuw-Guinea__name__1
sense_num: 02
written_rep: Papoea-Nieuw-Guinea
trans_list: Papua Nova Guinea
sense:
(toponiem: land) de soevereine "Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea" (Engels: Independent State of Papua New Guinea) die het onder [1] genoemde gebied en naburige eilanden omvat


lexentry: nld/Paradijsvogel__name__1
sense_num: 01
written_rep: Paradijsvogel
trans_list: Apus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 13u45m en 18u17m en tussen declinatie −83° en −67°)


lexentry: nld/Pasen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Pasen
trans_list: pascha
sense:
(religie) (feest) het belangrijkste feest van het christendom, waarbij de Opstanding van Jesus centraal staat


lexentry: nld/Passer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Passer
trans_list: Circinus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 13u35m en 15u26m en tussen declinatie −70° en −54°)


lexentry: nld/Paternoster__name__1
sense_num: 01
written_rep: Paternoster
trans_list: Pater noster
sense:
(religie) (christendom) gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen heeft geleerd tijdens de BergredeHet uitspreken van dit gebed kan worden aangeduid met paternoster zonder hoofdletter volgens spellingregel 16.P


lexentry: nld/Pauw__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pauw
trans_list: Pavo
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 17u37m en 21u30m en tussen declinatie −75° en −57°)


lexentry: nld/Pegasus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Pegasus
trans_list: Pegasus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 21u06m en 0u13m en tussen declinatie +2° en +36°)


lexentry: nld/Perseus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Perseus
trans_list: Perseus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u26m en 4u46m en tussen declinatie +31° en +59°)


lexentry: nld/Petrus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Petrus
trans_list: Petrus
sense:
(religie) naam waaronder Simon, zoon van Jona, een van de twaalf discipelen van Jezus, bekend is geworden; als heilige beschouwd als bewaker van de hemelpoort (Matt. 16:18, Marcus 3:16, Lucas 6:14, Joh. 1:43)


lexentry: nld/Petrus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Petrus
trans_list: Petrus
sense:
(religie) naam van twee boeken in het Nieuwe Testament (1 Petrus en 2 Petrus) in de vorm van brieven van de discipel Petrus


lexentry: nld/Phobos__name__1
sense_num: 01
written_rep: Phobos
trans_list: Phobus
sense:
(mythologie) Griekse god, verpersoonlijking van de angst op het slagveld, de tweelingbroer van Deimos en zoon van Ares en Aphrodite


lexentry: nld/Phoenix__name__1
sense_num: 01
written_rep: Phoenix
trans_list: Phoenix
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u24m en 2u24m en tussen declinatie −58° en −40°)


lexentry: nld/Pijl__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pijl
trans_list: Sagitta
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u56m en 20u18m en tussen declinatie +16° en +21°)


lexentry: nld/Pinksteren__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pinksteren
trans_list: Pentecoste
sense:
(religie) (feest) Christelijk feest waarbij herdacht wordt dat de Heilige Geest over de apostelen neerdaalt


lexentry: nld/Pitcairneilanden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pitcairneilanden
trans_list: Pitkerno salos
sense:
(toponiem: eiland) groep van vijf eilanden in de Grote Oceaan, halverwege Paaseiland en Tahiti waarvan alleen het hoofdeiland Pitcairn bewoond is


lexentry: nld/Piëmontees__name__1
sense_num: 01
written_rep: Piëmontees
trans_list: lingua Pedemontana
sense:
geen meervoud (taal) taal gesproken door 3 106 620 mensen in Italië, Argentinië, Australië en de Verenigde Staten


lexentry: nld/Pluto__name__1
sense_num: 02
written_rep: Pluto
trans_list: Pluto
sense:
(astronomie) hemellichaam, in 1930 ontdekt en tot 24 augustus 2006 beschouwd als de negende en laatste planeet van het zonnestelsel, sindsdien geclassificeerd als dwergplaneet


lexentry: nld/Poeriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Poeriem
trans_list: Phūrīm
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) feest waarbij de Joden vieren dat ze niet meer door vijanden als Haman worden bedreigd, op 14 adar buiten de steden en op 15 adar in de steden (5×: Est. 9:26 +); Nederlandse naam: Lotenfeest


lexentry: nld/Poerim__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Poerim
trans_list: Phūrīm
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) feest waarbij de Joden vieren dat ze niet meer door vijanden als Haman worden bedreigd, op 14 adar buiten de steden en op 15 adar in de steden


lexentry: nld/Polaris__name__1
sense_num: 01
written_rep: Polaris
trans_list: Alpha Ursae Minoris
sense:
(astronomie) de zwakke ster die ongeveer in het verlengde van de aardas boven de Noorpool staat in het sterrenbeeld de 'Kleine beer'


lexentry: nld/Polen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Polen
trans_list: Polonia
sense:
(toponiem: land) een land in het midden van Europa met de officiële naam Republiek Polen (Rzeczpospolita Polska)


lexentry: nld/Poolster__name__1
sense_num: 01
written_rep: Poolster
trans_list: stella polaris
sense:
(astronomie) Polaris de ster die in onze tijd vrijwel in het noordelijke verlengde van de aardas staat en bijgevolg geen schijnbare beweging aan de hemelkoepel maakt


lexentry: nld/Portugal__name__1
sense_num: 01
written_rep: Portugal
trans_list: Portugallia | Lusitania | Portus Cale
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa, officieel de Portugese Republiek. Het grenzt met Spanje en inclusiert de twee eilandengebieden Madeira en de Azoren


lexentry: nld/Portugees__name__1
sense_num: 01
written_rep: Portugees
trans_list: lingua Lusitana | lingua lusitana
sense:
geen meervoud (taal) Ibero-Romaanse taal die vooral wordt gesproken in Portugal, Brazilië, Kaapverdië, Oost-Timor, Guinee-Bissau, Macau, Sao Tomé en Principe en Angola


lexentry: nld/Proto-Indo-Europees__name__1
sense_num: 01
written_rep: Proto-Indo-Europees
trans_list: lingua indogermanica
sense:
geen meervoud (taal) hypothetische, gereconstrueerde taal waar vele Europese talen, waaronder het Nederlands en het Frans, van afstammen


lexentry: nld/Protogermaans__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: Protogermaans
trans_list: protogermānicus
sense:
in, van of betrekking hebbend op de gereconstrueerde taal die vroeger door de Germanen werd gesproken


lexentry: nld/Puerto_Rico__name__1
sense_num: 01
written_rep: Puerto Rico
trans_list: Portus Dives
sense:
(toponiem: land) een met de Verenigde Staten geassocieerde vrijstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee


lexentry: nld/Raaf__name__1
sense_num: 01
written_rep: Raaf
trans_list: Corvus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u54m en 12u54m en tussen declinatie −25° en −11°)


lexentry: nld/Rhône__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rhône
trans_list: Rhodanus
sense:
(toponiem: rivier) een rivier van 812 km lengte die ontspringt in Zwitserland, door Frankrijk naar het zuiden stroomt en uitmondt in de Middellandse Zee


lexentry: nld/Rijn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rijn
trans_list: Rhenus
sense:
(toponiem: rivier) een van de langste en belangrijkste rivieren van Europa die op de grens ligt tussen Midden- en West-Europa


lexentry: nld/Rijsel__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rijsel
trans_list: Insula
sense:
(toponiem) stad in Noord-Frankrijk nabij de Belgische grens, hoofdplaats van Hauts-de-France en van de voormalige regio Picardië


lexentry: nld/Romansh__name__1
sense_num: 01
written_rep: Romansh
trans_list: lingua Rhaetica
sense:
geen meervoud (taal) ook gespeld als Rumantsch, Romansch en Romanche, is een van de vier nationale talen van Zwitserland, het wordt in het kanton Graubünden gesproken


lexentry: nld/Romeinse_Rijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Romeinse Rijk
trans_list: Imperium Romanum | Imperium Rōmānum
sense:
(geschiedenis) een historisch rijk dat op zijn hoogtepunt de gehele Middellandse Zeeregio in handen had


lexentry: nld/Roodkapje__name__1
sense_num: 01
written_rep: Roodkapje
trans_list: Lacernella Rubra
sense:
sprookjesfiguur, meisje met een rood kapje die bij het bezoek aan haar grootmoeder met een wolf te maken krijgt


lexentry: nld/Rusland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rusland
trans_list: Russia | Ruthenia
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat met het Russisch als officiële taal die zich uitstrekt van het oosten van Europa tot het oosten van Azië


lexentry: nld/Rwanda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rwanda
trans_list: Ruanda
sense:
(toponiem: land) een land in Oost Afrika, officieel de Rwandese Republiek, dat geheel door land omsloten wordt


lexentry: nld/Rügen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rügen
trans_list: Rugia
sense:
(toponiem: eiland) grootste eiland van Duitsland in de Oostzee en onderdeel van de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern


lexentry: nld/Salomonseilanden__name__1
sense_num: 02
written_rep: Salomonseilanden
trans_list: Insulae Salomonis
sense:
(toponiem: eiland) een eilandengebied in het Melanesische gebied bestaande uit het bovengenoemde land plus het eiland Bougainville in Papoea-Nieuw-Guinea


lexentry: nld/Sami__name__1
sense_num: 01
written_rep: Sami
trans_list: lappo
sense:
geen meervoud (taal) verzameling talen die gesproken worden in Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland door de Saami


lexentry: nld/Samoa__name__1
sense_num: 01
written_rep: Samoa
trans_list: Samoa
sense:
(toponiem: land) een land in Oceanië ten noorden van Nieuw-Zeeland en ten oosten van Australië, dat het westelijke deel van de Samoa-eilanden omvat


lexentry: nld/Saturnus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Saturnus
trans_list: Saturnus
sense:
(astronomie) vanaf de zon gezien, de zesde planeet van ons zonnestelsel, de planeet met het ringenstelsel


lexentry: nld/Schelde__name__1
sense_num: 01
written_rep: Schelde
trans_list: Scaldis
sense:
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in de gemeente Gouy in noordelijk Frankrijk en door Henegouwen en Vlaanderen via Gent en Antwerpen naar de Noordzee stroomt


lexentry: nld/Schild__name__1
sense_num: 01
written_rep: Schild
trans_list: Scutum
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u18m en 18u56m en tussen declinatie −16° en −4°)


lexentry: nld/Schilder__name__1
sense_num: 01
written_rep: Schilder
trans_list: Pictor
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u32m en 6u51m en tussen declinatie −64° en −43°)


lexentry: nld/Scythisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Scythisch
trans_list: Scytha
sense:
geen meervoud (taal) uitgestorven Iraanse talen gesproken van 8e eeuw v.C. tot de 5e eeuw n.C. in Centraal-Azië en Oost-Europa


lexentry: nld/Seine__name__1
sense_num: 01
written_rep: Seine
trans_list: Sequana
sense:
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk. Zij heeft een lengte van 776 km en een stroomgebied van 79.000 km², en ligt geheel binnen Frans grondgebied


lexentry: nld/Servië__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Servië
trans_list: Srbija | Serbia
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa, grenzend aan Kroatië en Bosnië en Herzegovina in het westen, aan Hongarije in het noorden, aan Roemenië en Bulgarije in het oosten en aan Noord-Macedonië, Kosovo en Montenegro in het zuiden


lexentry: nld/Severn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Severn
trans_list: Sabrina
sense:
(toponiem: rivier) de langste Britse rivier. Hij ontspringt op een hoogte van 610 meter op de Plynlimon nabij Llanidloes, en mondt uit in de Ierse Zee


lexentry: nld/Sextant__name__1
sense_num: 01
written_rep: Sextant
trans_list: Sextans
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 9u39m en 10u49m en tussen declinatie −11° en +7°)


lexentry: nld/Siciliaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Siciliaans
trans_list: Siciliensis
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 10 miljoen mensen op Sicilië, in Zuid-Calabrië en SalentoSiciliaans (taal)


lexentry: nld/Silezië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Silezië
trans_list: Silesia
sense:
(geschiedenis) een historische regio in Midden-Europa die zich uitstrekt aan weerszijden van de midden- en bovenloop van de Oder


lexentry: nld/Sinksen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Sinksen
trans_list: Pentecoste
sense:
(religie) (gewestelijk) christelijk feest waarbij herdacht wordt dat de Heilige Geest over de apostelen neergedaald is


lexentry: nld/Slang__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slang
trans_list: Serpens
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u08m en 18u56m en tussen declinatie −16° en +26°)


lexentry: nld/Slangendrager__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slangendrager
trans_list: Ophiuchus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u58m en 18u42m en tussen declinatie −30° en +14°)


lexentry: nld/Slingeruurwerk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slingeruurwerk
trans_list: Horologium
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 2u12m en 4u18m en tussen declinatie −67° en −40°)


lexentry: nld/Slovenië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slovenië
trans_list: Slovenia
sense:
(toponiem: land) een land in Centraal-Europa, met grenzen met Italië, Oostenrijk, Hongarije en Kroatië


lexentry: nld/Slowakije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slowakije
trans_list: Slovakia
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, grenzend aan Oostenrijk en Tsjechië in het westen, aan Polen in het noorden, aan Oekraïne in het oosten en aan Hongarije in het zuiden; het oostelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije


lexentry: nld/Soedan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Soedan
trans_list: Sudania
sense:
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivier Nijl ligt, officieel de Republiek Sudan


lexentry: nld/Soekot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Soekot
trans_list: scēnopēgia
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) Loofhuttenfeest, op 15-21 tisjri, ter herdenking van de tocht door de woestijn, toen het volk in hutten leefde (Lev. 23:39-43)


lexentry: nld/Spaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Spaans
trans_list: hispanicus | lingua Hispanica
sense:
geen meervoud (taal) Ibero-Romaanse taal die oorspronkelijk werd gesproken in (het centrale deel van) Spanje, maar nu ook in alle Zuid- en Midden-Amerikaanse landen, met uitzondering van Brazilië en de Guyana's


lexentry: nld/Spanje__name__1
sense_num: 01
written_rep: Spanje
trans_list: Hispania
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa op het Iberisch Schiereiland, grenzend aan Frankrijk, Andorra en Portugal, en inclusief de twee eilandengebieden Balearen en Canarische Eilanden. De officiële naam is het Koninkrijk Spanje (Reino de España)


lexentry: nld/Statenbijbel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Statenbijbel
trans_list: biblia
sense:
de bijbelvertaling in het Nederlands die in opdracht van de Staten-Generaal in 1637 voor het eerst verscheen


lexentry: nld/Swaziland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Swaziland
trans_list: Suazia
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Swaziland (dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 748, de drieletterige landcode: SWZ en de tweeletterige landcode: SZ)


lexentry: nld/Taag__name__1
sense_num: 01
written_rep: Taag
trans_list: Tagus
sense:
(toponiem: rivier) langste rivier van het Iberisch Schiereiland die vanuit het Iberisch Randgeberte in Spanje uiteindelijk bij Lissabon in een estuarium uitmondt


lexentry: nld/Tafelberg__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tafelberg
trans_list: Mensa
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 3u20m en 7u37m en tussen declinatie −85° en −70°)


lexentry: nld/Talmoed__noun__1
sense_num: 02
written_rep: Talmoed
trans_list: Thalmūd
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) verzameling van de amoraïtische discussies bij de Misjna, bestaand uit Misjna en Gemara samen


lexentry: nld/Tanzania__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tanzania
trans_list: Tanzania
sense:
(toponiem: land) officieel de Verenigde Republiek Tanzania is een land in Oost-Afrika. Het grenst aan de Democratische Republiek Congo, Rwanda, Burundi, Oeganda, Kenia, Mozambique, Malawi, Zambia en de Indische Oceaan


lexentry: nld/Tartaars__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tartaars
trans_list: Tartarus
sense:
geen meervoud (taal) taal uit de Turkse talen met ongeveer anderhalf miljoen sprekers die vooral wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland maar ook in andere delen van de vroegere Sovjet-Unie en daarbuiten


lexentry: nld/Telescoop__name__1
sense_num: 01
written_rep: Telescoop
trans_list: Telescopium
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u06m en 20u26m en tussen declinatie −57° en −45°)


lexentry: nld/Tenerife__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tenerife
trans_list: Insula Nivaria
sense:
(toponiem: eiland) het grootste eiland van de Canarische Eilanden, een tot Spanje behorende eilandengroep in de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Tessalonicenzen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tessalonicenzen
trans_list: Thessalonicenses
sense:
(religie) naam van twee boeken uit het Nieuwe Testament in de vorm van brieven van Paulus aan de christenen in Thessaloniki: 1 Tessalonicenzen en 2 Tessalonicenzen


lexentry: nld/Thailand__name__1
sense_num: 01
written_rep: Thailand
trans_list: Thailandia
sense:
(toponiem: land) een land in Azië dat vroeger Siam heette, grenzend aan Myanmar, Laos, Cambodja en Maleisië


lexentry: nld/Thora__name__1
sense_num: 01
written_rep: Thora
trans_list: lex
sense:
de eerste vijf heilige boeken van de Tenach, die de kern van het joodse geloof uitmaken; dit zijn ook de eerste vijf boeken van het Oude Testament van de christenen


lexentry: nld/Thora__name__1
sense_num: 02
written_rep: Thora
trans_list: lex
sense:
het geheel van teksten die voor het joodse geloof gezaghebbend zijn: de Tenach, en soms ook de verdere uitleg in Misjna, Talmoed en Midrasj;


lexentry: nld/Tirol__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tirol
trans_list: Tirolis
sense:
(toponiem) de regio Tirol, bestaande uit de Oostenrijkse deelstaat Tirol en het in Italië gelegen Italiaans Zuid-Tirol


lexentry: nld/Toekan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Toekan
trans_list: Tucana
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 22u05m en 1u22m en tussen declinatie −76° en −57°)


lexentry: nld/Tsjechië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tsjechië
trans_list: Cechia | Czechia | Tzechia
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, officieel de Tsjechische Republiek, en is het westelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije


lexentry: nld/Turkije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Turkije
trans_list: Turcia
sense:
(toponiem: land) een land op de grens van Europa en Azië. Het grenst in het noordosten aan Georgië, in het oosten aan Armenië, Iran en de Naxçivan-exclave (Azerbeidzjan), in het zuiden aan Irak en Syrië, en in het noordwesten aan Griekenland en Bulgarije


lexentry: nld/Tweede_Wereldoorlog__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tweede Wereldoorlog
trans_list: Bellum Orbis Terrarum Secundum
sense:
(geschiedenis), (militair) het geheel van afzonderlijke militaire conflicten die van 1939 tot 1945 werden uitgevochten tussen twee allianties


lexentry: nld/Tyrreense_Zee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrreense Zee
trans_list: Tuscum mare
sense:
Randzee van de Middellandse Zee, gelegen tussen het Italiaans vasteland, Sicilië, Sardinië en Corsica


lexentry: nld/Vaticaanstad__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vaticaanstad
trans_list: Civitas Vaticana
sense:
(toponiem: land) land in Europa, het kleinste onafhankelijke land ter wereld, het territorium van de Heilige Stoel


lexentry: nld/Veiligheidsraad__name__1
sense_num: 01
written_rep: Veiligheidsraad
trans_list: Consilium securitatis
sense:
(politiek) orgaan van de Verenigde Naties met als primaire verantwoordelijkheid het handhaven van de internationale veiligheid en vrede


lexentry: nld/Verenigde_Staten__name__1
sense_num: 01
written_rep: Verenigde Staten
trans_list: Civitates Americae Unitae
sense:
(toponiem: land) een land dat een groot deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten. In het zuiden grenst het aan Mexico en in het noorden aan Canada. De officiële naam is de 'Verenigde Staten van Amerika'


lexentry: nld/Verenigde_Staten_van_Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Verenigde Staten van Amerika
trans_list: Civitates Americae Unitae
sense:
(toponiem: land) een land dat een deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten, vaak kortweg Amerika genoemd


lexentry: nld/Veulen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Veulen
trans_list: Equuleus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u54m en 21u23m en tussen declinatie +2° en +13°)


lexentry: nld/Vlaanderen__name__1
sense_num: 02
written_rep: Vlaanderen
trans_list: Flandria
sense:
(geschiedenis) het gebied dat zich uitstrekt over een deel van Noord-Frankrijk, Noord-België en Nederland dat deel was van het graafschap Vlaanderen


lexentry: nld/Vlieg__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vlieg
trans_list: Musca
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u17m en 13u46m en tussen declinatie −75° en −64°)


lexentry: nld/Vliegende_Vis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vliegende Vis
trans_list: Volans
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u35m en 9u02m en tussen declinatie −75° en −64°)


lexentry: nld/Voerman__name__1
sense_num: 01
written_rep: Voerman
trans_list: Auriga
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u35m en 7u27m en tussen declinatie +28° en +56°)


lexentry: nld/Vosje__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vosje
trans_list: Vulpecula
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u56m en 21u28m en tussen declinatie +19° en +29°)


lexentry: nld/Vroeglatijn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vroeglatijn
trans_list: prīsca Latīnitās
sense:
geen meervoud (taal) de Latijnse taal zoals deze gesproken en geschreven werd vanaf 700 voor Christus tot 150 voor Christus


lexentry: nld/Waals__name__1
sense_num: 01
written_rep: Waals
trans_list: vallonicus
sense:
geen meervoud (taal) Gallo-Romaanse taal die verwant is aan het Frans en die in Wallonië gesproken wordt


lexentry: nld/Waasten__name__1
sense_num: 01
written_rep: Waasten
trans_list: Varnetonium
sense:
(toponiem) deelgemeente en dorp aan de Leie van Komen-Waasten, een faciliteitengemeente in de Belgische provincie Henegouwen


lexentry: nld/Wales__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wales
trans_list: Cambria
sense:
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op een groot eiland in het noordwesten van Europa


lexentry: nld/Walhalla__name__1
sense_num: 01
written_rep: Walhalla
trans_list: Valhalla
sense:
(mythologie) een speciale hemel in de Noorse mythologie, voorbehouden voor de gesneuvelden in de strijd


lexentry: nld/Walvis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Walvis
trans_list: Cetus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u55m en 3u21m en tussen declinatie −25° en +10°)


lexentry: nld/Waterslang__name__1
sense_num: 01
written_rep: Waterslang
trans_list: Hydra
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 8u08m en 14u58m en tussen declinatie +35° en −7°)


lexentry: nld/Wereldhandelsorganisatie__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wereldhandelsorganisatie
trans_list: Syndicatus Mercaturae Mundanae
sense:
(handel) (politiek) (economie) intergouvernementele organisatie die toeziet op de naleving van afspraken over de handel tussen landen


lexentry: nld/Wikipedia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wikipedia
trans_list: Vicipaedia
sense:
(wikitaal), (Wikimedia) een door de Wikimedia Foundation gecreëerde rechtenvrije encyclopedie op het internet, die door iedereen te wijzigen en aan te vullen is


lexentry: nld/Wiktionary__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wiktionary
trans_list: Victionarium
sense:
(wikitaal), (Wikimedia) deelproject van de Wikimedia Foundation met als doel het produceren van een compleet en rechtenvrij woordenboek en thesaurus in zoveel mogelijk talen


lexentry: nld/Winkelhaak__name__1
sense_num: 01
written_rep: Winkelhaak
trans_list: Norma
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u25m en 16u31m en tussen declinatie −60° en −42°)


lexentry: nld/Wolf__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wolf
trans_list: Lupus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 14u13m en 16u05m en tussen declinatie −55° en −33°)


lexentry: nld/Zambia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zambia
trans_list: Zambia
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Zeeland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zeeland
trans_list: Zelandia
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Brabant, Zuid-Holland, België en de Noordzee grenst


lexentry: nld/Zeilen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zeilen
trans_list: Vela
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 8u02m en 11u24m en tussen declinatie −57° en −37°)


lexentry: nld/Zuid-Afrika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Afrika
trans_list: Africa Australis
sense:
(toponiem: land) land in het zuiden van Afrika met Afrikaans, Engels, Zoeloe, Xhosa, Swazi, Ndebele, Zuid-Sotho, Noord-Sotho, Tswana, Venda, en Tsonga als officiële talen


lexentry: nld/Zuid-Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Amerika
trans_list: America Austrālis | America Meridionalis
sense:
(toponiem) (werelddeel) een continent dat ten zuiden van Noord-Amerika ligt, tussen de Grote en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Zuid-Carolina__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Carolina
trans_list: Carolīna Austrālis
sense:
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Zuid-Carolina ligt aan de Atlantische Oceaan en grenst aan de deelstaten Noord-Carolina en Georgia.


lexentry: nld/Zuid-Dakota__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Dakota
trans_list: Dacota Meridiana
sense:
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Zuid-Dakota grenst aan de deelstaten Noord-Dakota, Nebraska, Minnesota, Iowa, Wyoming en Montana.


lexentry: nld/Zuid-Holland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Holland
trans_list: Hollandia Australis
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Noord-Brabant, Zeeland en de Noordzee grenst


lexentry: nld/Zuid-Korea__name__1
sense_num: 02
written_rep: Zuid-Korea
trans_list: Corea Meridionalis
sense:
(toponiem: land) de soevereine 'Republiek Korea' ( in hangul: 대한민국, in hanja: 大韓民國, Tae Han Min Kuk) die het onder 1. genoemde gebied omvat; in figuurlijke betekenis ook: zij die als vertegenwoordigers van dit land optreden


lexentry: nld/Zuiderdriehoek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuiderdriehoek
trans_list: Triangulum Australe
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 14u50m en 17u09m en tussen declinatie −70° en −60°)


lexentry: nld/Zuiderkroon__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuiderkroon
trans_list: Corona Australis
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 17u55m en 19u15m en tussen declinatie −46° en −37°)


lexentry: nld/Zuiderkruis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuiderkruis
trans_list: Crux
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u53m en 12u55m en tussen declinatie −65° en −55°)


lexentry: nld/Zuidervis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuidervis
trans_list: Piscis Austrinus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u55m en 12u55m en tussen declinatie −37° en −25°)


lexentry: nld/Zwaan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zwaan
trans_list: Cygnus
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 19u07m en 22u01m en tussen declinatie +28° en +61°)


lexentry: nld/Zweden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zweden
trans_list: Suecia | Suēcia
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen en Finland. De officiële naam is het Koninkrijk Zweden (Konungariket Sverige)


lexentry: nld/Zwitserland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zwitserland
trans_list: Helvetia
sense:
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Centraal-Europa met als hoofdstad Bern en als officiële talen het Duits, het Frans, het Italiaans en het Reto-Romaans


lexentry: nld/aak__noun__2
sense_num: 01
written_rep: aak
trans_list: cymba
sense:
(scheepvaart) lang vaartuig met een platte bodem en een brede boeg meestal gebruikt om vracht te vervoeren, vrachtschip


lexentry: nld/aalbot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aalbot
trans_list: Psetta maxima
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis die voorkomt in het noordwesten en het noordoosten van de Atlantische Oceaan, Glyptocephalus cynoglossus uit de familie van schollen Pleuronectidae in de orde platvissen Pleuronectiformes


lexentry: nld/aalscholver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aalscholver
trans_list: phalacrocorax
sense:
(gentachtigen) benaming voor vogels uit het geslacht Phalacrocorax , pelikaanachtige en visetende zwarte watervogels die na een duik hun vleugels moet laten drogen in het bijzonder de soort Phalacrocorax carbo


lexentry: nld/aanbesteding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanbesteding
trans_list: tener
sense:
(economie) werk dat wordt aangeboden en waar bedrijven zich voor kunnen melden met de voorwaarden waaronder ze dit werk willen verrichten


lexentry: nld/aanbevelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: aanbevelen
trans_list: commendo
sense:
overgankelijk over iets of iemand bij iemand (positief) vertellen en adviseren om datgene/diegene te gebruiken/in te schakelen


lexentry: nld/aanblazen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: aanblazen
trans_list: aspirāre
sense:
overgankelijk (muziek) (van een blaasinstrument) doen klinken, door er op de juiste manier in te blazen


lexentry: nld/aanbraden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: aanbraden
trans_list: aquilus
sense:
overgankelijk, (kookkunst) even laten braden in een vet op hoog vuur zodat er een bruin korstje ontstaat en de vleessappen behouden blijven


lexentry: nld/aangifteformulier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aangifteformulier
trans_list: fatum
sense:
gestandaardiseerd formulier waarmee iemand een organisatie over een bepaald soort zaak kan informeren en waardoor die organisatie een actie kan ondernemen


lexentry: nld/aanmatiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanmatiging
trans_list: superbia
sense:
de daad waardoor men laat zien zich beter te voelen dan anderen, die men dan ook als minderwaardig beschouwt


lexentry: nld/aanrander__noun__1
sense_num: 02
written_rep: aanrander
trans_list: oppugnātor
sense:
(20e eeuw) ook een persoon, in de regel van het mannelijke geslacht die iemand anders (een vrouw) aanvalt om seksuele redenen


lexentry: nld/aansprakelijkheidsstelling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aansprakelijkheidsstelling
trans_list: postulō
sense:
(juridisch) verklaring waarin staat dat men iemand verantwoordelijk acht voor een bepaalde geleden schade


lexentry: nld/aansteken__verb__1
sense_num: 05
written_rep: aansteken
trans_list: diabolullus
sense:
overgankelijk (valkerij) het herstellen van een gebroken of beschadigde staart- of vleugelpen met behulp van een aansteeknaald


lexentry: nld/aantrekking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aantrekking
trans_list: illecebra
sense:
(natuurkunde) het elkaar aantrekken van massa, de kracht die dingen met massa naar elkaar laat bewegen


lexentry: nld/aanval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanval
trans_list: impetus
sense:
een poging de tegenpartij geweld aan te doen of van zijn positie te beroven en daarbij de eigen positie te verbeteren


lexentry: nld/aanvoegende_wijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanvoegende wijs
trans_list: coniunctivus | subiunctivus
sense:
(taalkunde) een werkwoordswijs waarmee men een wens, onzekerheid of mogelijkheid tot uitdrukking kan brengen


lexentry: nld/aanvraagformulier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanvraagformulier
trans_list: petere
sense:
een papieren of elektronisch blad waarin men de benodigde informatie dient in te vullen voor het aanvragen ergens van


lexentry: nld/aanzet__noun__1
sense_num: 04
written_rep: aanzet
trans_list: accessus
sense:
(taalkunde) het optionele eerste deel van een lettergreep, altijd bestaand uit een of meer medeklinkers


lexentry: nld/aardappelkever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardappelkever
trans_list: Leptinotarsa decemlineata
sense:
(kevers) bepaald soort tor, Leptinotarsa decemlineata , ongeveer 1 cm lang en met een geel rugschild dat is voorzien van 10 overlangse zwarte strepen die op de aardappelplant leeft


lexentry: nld/aardbeving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardbeving
trans_list: tremor | oster | terrae motus
sense:
(seismologie) een schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst, meestal te wijten aan verschuivingen van delen van de daaronder liggende aardmantel


lexentry: nld/aardhommel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardhommel
trans_list: pedum
sense:
(vliesvleugeligen) benaming voor insecten uit vier nauw verwante soorten hommels, Bombus (Bombus) , die hun nest onder de grond hebben


lexentry: nld/aardkundige__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardkundige
trans_list: geologista
sense:
(beroep) een wetenschapper die de aarde, haar geschiedenis en de processen die haar vormen en gevormd hebben, bestudeert


lexentry: nld/aardvarken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardvarken
trans_list: orycteropus afer
sense:
(buistandigen) bepaald soort zoogdier, Orycteropus afer , dat een lange, kleverige tong heeft, vooral 's nachts actief is en voorkomt in vrijwel geheel Afrika ten zuiden van de Sahara, als enige overlevende vertegenwoordiger van de orde der buistandigen (Tubulidentata )


lexentry: nld/aardveil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardveil
trans_list: Glechoma hederacea
sense:
(bloemplanten) bepaald soort altijd groene heester die zich met wortelvezels aan de omringende omgeving vasthecht, Glechoma hederacea


lexentry: nld/aas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aas
trans_list: as
sense:
(kaartspel) speelkaart die met A aangeduid wordt; vaak hoogste in het spel, hoewel ze eigenlijk de getalswaarde 1 heeft


lexentry: nld/absint__noun__1
sense_num: 01
written_rep: absint
trans_list: absinthium
sense:
(drinken) sterkedrank op basis van anijs, absintalsem Artemisia absinthium , venkel en een aantal aanvullende kruiden


lexentry: nld/absintalsem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: absintalsem
trans_list: absinthium
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )Het bittere aftreksel van deze knoppen vormt een belangrijk bestanddeel van de dranken vermout en de (klassieke) absint.


lexentry: nld/absintmonnik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: absintmonnik
trans_list: absinthium
sense:
(vlinders) bepaalde soort vlinder, Cucullia absinthii , uit de familie Noctuidae, die in Nederland voorkomt


lexentry: nld/acacia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acacia
trans_list: Acacia
sense:
(bloemplanten) een geslacht Acacia van planten uit de onderfamilie Mimosoideae van de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae/Fabaceae). Alle soorten zijn houtig


lexentry: nld/accident__noun__1
sense_num: 02
written_rep: accident
trans_list: accidens
sense:
(muziek) een afwijking van de door de voortekening vastgelegde toonhoogte van de lijnen op de notenbalk. De afwijking wordt aangegeven door een symbool dat op, of tussen de lijnen van een notenbalk is genoteerd


lexentry: nld/accordeon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: accordeon
trans_list: harmonica diductilis
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument met doorslaande tongen waarbij door trekken en duwen dezelfde toon wordt geproduceerd


lexentry: nld/accountant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: accountant
trans_list: perscriptor
sense:
(beroep) (financieel) iemand die zijn beroep maakt van het inrichten en controleren van boekhoudingen en administraties


lexentry: nld/accretie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: accretie
trans_list: accrēsciamentum
sense:
het samenklonteren van materiaal waarbij uit veel kleine deeltjes een kleiner aantal grotere objecten ontstaan


lexentry: nld/acetylcholine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acetylcholine
trans_list: acetylcholinum
sense:
(biologie), (scheikunde) een neurotransmitter die vooral betrokken is bij de impulsoverdracht van de zenuw naar de skeletspiercellen


lexentry: nld/acetyleen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acetyleen
trans_list: acetylenum
sense:
(scheikunde) een verbinding van waterstof en koolstof met de samenstelling H2C2, die als gasvormige brandstof voor het vormen van fel licht en hete vlammen gebruikt wordt


lexentry: nld/achtbaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: achtbaan
trans_list: curricula retroflexa
sense:
een attractie (meestal op de kermis) bestaand uit een karretje dat over een baan met bochten, stijgingen en dalingen rijdt


lexentry: nld/achteraan__adverb__1
sense_num: 01
written_rep: achteraan
trans_list: post
sense:
in de laatste of een van de laatste posities in een rangschikking, op een verder weg liggende plaats


lexentry: nld/achtererf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: achtererf
trans_list: substituō
sense:
(juridisch) iemand die een legaat ontvangt door erfstelling over de hand als de eerste legataris (de zog. bezwaarde) overleden is


lexentry: nld/achterhalen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: achterhalen
trans_list: comperiō
sense:
overgankelijk iets weten komen, op te sporen, naspeuren, ontdekken waarvan je al weet dat het bestaat


lexentry: nld/achterlijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: achterlijk
trans_list: retrōrsum
sense:
achterstand vertonend in de ontwikkeling (met denigrerende bijklank; meest gezegd van een persoon, kan zowel lichamelijk als geestelijk zijn)


lexentry: nld/acteur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acteur
trans_list: actor
sense:
(beroep) persoon die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, toneelspeler, iemand die acteert


lexentry: nld/actinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: actinium
trans_list: actinium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ac en atoomnummer 89. Het is een zilverkleurig actinide


lexentry: nld/acupunctuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acupunctuur
trans_list: acupunctura
sense:
(medisch) een Chinese behandelingsmethode waarbij, ter genezing van een kwaal of ter bestrijding van pijn, op bepaalde plaatsen naalden in de huid worden gestoken


lexentry: nld/additief__noun__1
sense_num: 02
written_rep: additief
trans_list: additivus
sense:
(scheikunde) chemisch product dat toegevoegd wordt om de eigenschappen van een mengsel te verbeteren


lexentry: nld/adel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adel
trans_list: nōbilitās
sense:
(maatschappij) bevoorrechte en vaak ook rijke groep personen aan wie een meest erfelijke titel verleend was en aan wie voorheen een bepaald gebiedsdeel in eigendom gegeven was


lexentry: nld/adelstand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adelstand
trans_list: ingenuitas
sense:
sociaal of juridisch afgebakende klasse mensen (edelen) die van oorsprong een bevoorrechte positie innam


lexentry: nld/adjectief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adjectief
trans_list: verbum adiectum
sense:
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen


lexentry: nld/adjectivum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adjectivum
trans_list: verbum adiectum
sense:
(grammatica) een woordsoort dat wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen


lexentry: nld/adjuvans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adjuvans
trans_list: instrumentum
sense:
(medisch) toevoegsel, Een materiaal dat, bij toevoeging aan een medicijn of een ander middel, de werking ervan bevordert of anderszins op een voorspelbare manier beïnvloedt


lexentry: nld/administratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: administratie
trans_list: administratio
sense:
(bedrijfskunde) de plaats waar gegevens zorgvuldig worden vastgelegd zodat ze later terug te vinden of te controleren zijn


lexentry: nld/adrenaline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adrenaline
trans_list: adrenalinum
sense:
(medisch) een hormoon en een neurotransmitter die wordt geproduceerd in de bijnieren en in sommige zenuwcellen en vrijkomt bij angst en stress, maar ook bij woede, kou, hitte, pijn en fysieke arbeid


lexentry: nld/afdwaling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afdwaling
trans_list: errābundus
sense:
(figuurlijk) het niet meer volgen van een logische, doelgerichte handeling maar willekeurig andere zaken behandelen


lexentry: nld/affix__noun__1
sense_num: 01
written_rep: affix
trans_list: affixum
sense:
(taalkunde) een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen


lexentry: nld/afgunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afgunst
trans_list: invidia
sense:
(psychologie) gevoel van leed of spijt over het goede dat een ander te beurt valt en dat men hem niet gunt, niet alleen maar het lijden omdat men iets niet heeft maar ook het lijden omdat een ander het wel heeft


lexentry: nld/afhechten__verb__1
sense_num: 02
written_rep: afhechten
trans_list: ancora
sense:
een draad waarmee men genaaid heeft zo vastmaken dat hij niet meer los kan schieten (ook figuurlijk gebruikt)


lexentry: nld/afkorting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: afkorting
trans_list: abbreviatio
sense:
(taalkunde) in het bijzonder: een aanduiding van een woord of een woordgroep door een beperkt aantal letters, dat als het gehele woord of woordgroep wordt uitgesproken


lexentry: nld/aflaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aflaat
trans_list: indulgentia
sense:
(religie) een kwijtschelding van tijdelijke straffen die men zou moeten ondergaan na het sterven, binnen de rooms-katholieke traditie


lexentry: nld/afleiding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: afleiding
trans_list: traductivus
sense:
(taalkunde) een woord dat middels toevoeging van een voor-, in- of achtervoegsel gevormd wordt uit een ander


lexentry: nld/afrikaantje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afrikaantje
trans_list: caltha
sense:
een geslacht van eenjarige planten Tagetes , uit de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae ), waarvan vele tientallen soorten die van nature voorkomen in de warmere streken van Midden-Amerika en vooral in Mexico


lexentry: nld/afschrikken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: afschrikken
trans_list: expavesco
sense:
overgankelijk doen weggaan door angst aan te jagen, door angst aan te jagen bepaald gedrag voorkomen


lexentry: nld/afschrikken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: afschrikken
trans_list: exstinguo
sense:
overgankelijk (scheikunde) (materiaalkunde) het bijzonder snel afkoelen van een heet voorwerp door het in een koelvloeistof te dompelen


lexentry: nld/afschuiving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afschuiving
trans_list: vitium
sense:
(geologie) een geologische breuk waarbij delen van een planeetkorst uit elkaar getrokken worden en het gesteente in tweeën gebroken, waarna één blok langs het schuine breukvlak van het andere naar beneden glijdt


lexentry: nld/afsluiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: afsluiten
trans_list: claudere
sense:
overgankelijk zorgen dat iets of iemand niet in, uit of door iets kan gaan, alle openingen dicht doen


lexentry: nld/afstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: afstand
trans_list: abdicatio
sense:
~ doen van iets: geen aanspraak meer doen op eigendomsrechten, schenken, doneren, cessie, geven, afstaan


lexentry: nld/afstoten__verb__1
sense_num: 03
written_rep: afstoten
trans_list: negō
sense:
(medisch) herkennen als niet lichaamseigen en dan met een ontstekingsreactie uit het lichaam verwijderen


lexentry: nld/afwikkeling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: afwikkeling
trans_list: complētiō
sense:
(figuurlijk) afhandeling van een bepaald zakelijk of technisch proces zoals van een schadegeval of van aanvragen voor het openen van een website of telefoongesprek


lexentry: nld/afzettingsgesteente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afzettingsgesteente
trans_list: saxum authigenicum
sense:
(geologie) gesteente dat ontstaan is uit verweringsmateriaal dat later weer ergens anders is neergeslagen


lexentry: nld/agaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: agaat
trans_list: achates
sense:
o (mineraal) een doorzichtige, maar soms ook opake variëteit van trigonaal kwarts en een subvariëteit van chalcedoon


lexentry: nld/agent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: agent
trans_list: actor
sense:
(beroep) persoon die namens de politie belast is met de handhaving van de openbare orde en veiligheid


lexentry: nld/agressief__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: agressief
trans_list: aggressivus
sense:
geneigd om aan te vallen, het initiatief nemend en doordrijvend om een overwinning of resultaat te behalen


lexentry: nld/agrimonie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: agrimonie
trans_list: Agrimonia
sense:
(bloemplanten) benaming voor overblijvende, kruidachtige planten uit het geslacht Agrimonia dat behooort tot de rozenfamilie (Rosaceae )


lexentry: nld/ai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ai
trans_list: pigritia
sense:
(luiaards) drievingerige zoogdier Bradypus tridactylus , tandarm dier uit het Amazonegebied (Drievingerige luiaard )


lexentry: nld/aids__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aids
trans_list: SCDI
sense:
(medisch) (afkorting) een virusziekte waarbij het natuurlijke afweersysteem van het lichaam steeds verder afgebroken wordt


lexentry: nld/akkerzenegroen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: akkerzenegroen
trans_list: abiga
sense:
(bloemplanten) bepaald soort eenjarige plant, Ajuga chamaepitys uit de lipbloemenfamilie (Labiatae of Lamiaceae )


lexentry: nld/akoestiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: akoestiek
trans_list: sonorum doctrina
sense:
(natuurkunde) (muziek) de voortplanting van klank in een besloten ruimte en de ervaring die deze voortplanting bezorgd aan de luisteraar


lexentry: nld/akte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: akte
trans_list: implemens
sense:
(juridisch) stuk waarin feiten, rechtshandelingen of afspraken zijn vastgelegd, dat is opgesteld om als bewijs te dienenSoms stelt de wet als eis dat dit door een daartoe bevoegd openbaar ambtenaar gebeurt, men spreekt dan van een authentieke akte.


lexentry: nld/albatros__noun__1
sense_num: 01
written_rep: albatros
trans_list: diomedea
sense:
(buissnaveligen) benaming voor vogels uit de familie Diomedeidae , grote zeevogels met lange vleugels


lexentry: nld/alchemie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alchemie
trans_list: alchemia
sense:
(wetenschap) vroegere occulte wetenschap, waarin onder andere werd geprobeerd om de Steen der Wijzen te vinden en daarmee edelmetalen uit andere elementen te vormen


lexentry: nld/alcohol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alcohol
trans_list: alcohol
sense:
(scheikunde) elk van de verbindingen uit een groep koolwaterstoffen die gekenmerkt zijn door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding


lexentry: nld/alfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alfabet
trans_list: alphabetum | abecedarium
sense:
de gezamenlijke lettertekens waarmee een taal schriftelijk wordt weergegeven, in hun bepaalde volgorde


lexentry: nld/algebra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: algebra
trans_list: algebra
sense:
(wiskunde) een deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden


lexentry: nld/alibi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alibi
trans_list: alibi
sense:
(juridisch) het kunnen aantonen dat men elders was tijdens het zich voltrekken van een misdaad, waardoor men uitgesloten kan worden van beschuldiging


lexentry: nld/aliënatie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: aliënatie
trans_list: aliēnātiō
sense:
(juridisch) overdracht van het eigendom van een goed aan iemand anders, bijv. door verkoop, ruil of schenking


lexentry: nld/allitteratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: allitteratie
trans_list: alliteratio
sense:
(dichtkunst) het gelijk zijn van de beginmedeklinkers van twee of meerdere beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers


lexentry: nld/allochtoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: allochtoon
trans_list: advena
sense:
(sociologie) iemand die van elders afkomstig isBinnen het overheidsbeleid gaat het meer specifiek om een persoon die niet is geboren in het land of plaats waar hij woont of die ouders heeft die niet geboren zijn in het land of plaats waar hij woont.


lexentry: nld/aloë__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aloë
trans_list: aloe
sense:
(bloemplanten) benaming voor bloeiende, succulente planten uit het geslacht Aloe dat uit ongeveer vierhonderd soorten bestaatHet natuurlijk verspreidingsgebied is beperkt tot Afrika: van Zuid-Afrika tot tropisch Afrika, en naburige gebieden zoals Madagaskar, het Arabische schiereiland en verschillende Afrikaanse eilanden alsmede de Canarische eilanden. Het sap uit de bladeren van de aloë heeft geneeskrachtige eigenschappen.


lexentry: nld/alpaca__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alpaca
trans_list: Lama pacos
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Vicugna pacos uit Zuid-Amerika uit de familie van de kameelachtigen (Camelidae )


lexentry: nld/alruin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alruin
trans_list: mandragoras
sense:
(bloemplanten) bepaald soort Zuid-Europese verdovende en bedwelmende overblijvende plant, Mandragora officinarum uit de nachtschadefamilie (Solanaceae ), die de giftige alkaloïden atropine en scopolamine bevat en vroeger werd gebruikt als narcoticum, pijnstiller en deels ook als hallucinogeen middel, onder meer in heksenzalf


lexentry: nld/als__conj__1
sense_num: 05
written_rep: als
trans_list: quando
sense:
(niet-standaardtaal), (spreektaal) na een vergrotende trap van een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord, i.p.v. het in dit geval als correct beschouwde dan [1]


lexentry: nld/althans__conj__1
sense_num: 01
written_rep: althans
trans_list: certē
sense:
geeft in het gedeelte na althans meer specifiek (en tegengesteld) aan wat er bedoeld wordt, in ieder geval


lexentry: nld/altviool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: altviool
trans_list: vitula
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument in de familie van de strijkinstrumenten, verwant aan maar groter en lager klinkend dan de viool


lexentry: nld/aluminium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aluminium
trans_list: aluminium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Al en atoomnummer 13. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/alvleesklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alvleesklier
trans_list: pancreas
sense:
(anatomie) een klier die enzymen afscheidt in de twaalfvingerige darm om de afbraak van zetmeel, vet en eiwitten te bevorderen


lexentry: nld/amandel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amandel
trans_list: amygdala
sense:
(plantkunde) kleine bladverliezende loofboom Amygdalus dulcis , die vooral in bergachtige gebieden groeit en de vruchten van deze boom


lexentry: nld/amandelspijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amandelspijs
trans_list: amygdalīna pasta
sense:
(voeding) een mengsel van amandelen en suiker dat wordt gebruikt in o.a. gevulde speculaas en boterletters


lexentry: nld/ambassadeur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ambassadeur
trans_list: legatus
sense:
(politiek) (beroep), (diplomatie) iemand die door de ene staat is aangesteld om deze staat bij een andere staat te vertegenwoordigen.


lexentry: nld/amber__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amber
trans_list: glaesum
sense:
hard wasachtig grijs product gevonden in de maag van potvissen dat bestaat uit verteerde rugschilden van reuzeninktvissen die het hoofdvoedsel van de potvis vormen


lexentry: nld/amenderen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: amenderen
trans_list: ēmendō
sense:
(juridisch) een formele verandering van een officieel document door middel van een toevoeging, weglating of wijziging


lexentry: nld/amethist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amethist
trans_list: amethystus
sense:
(mineraal) een vaak prachtig violet gekleurde vorm van kristallijn kwarts, die kleine hoeveelheden titaan en ijzer bevat


lexentry: nld/amfibie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amfibie
trans_list: amphibium
sense:
(dieren) gewerveld dier dat zijn leven als een soort visje in het water begint en bij het opgroeien van gedaante verandert en op het land komt wonen


lexentry: nld/amoebe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amoebe
trans_list: amoeba
sense:
(protisten) eencellige eukaryoot die van vorm kan veranderen door het uitsteken en intrekken van schijnvoetjes


lexentry: nld/amortisatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amortisatie
trans_list: redemptiō
sense:
het gerechtelijk afschrijven van geldswaardig papier, dat op enigerlei wijze verloren is gegaan, afschrijving


lexentry: nld/anabolisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anabolisme
trans_list: anabolismus
sense:
(biologie) opbouw bij de stofwisseling waarbij simpele stoffen omgezet worden tot chemisch ingewikkeldere stoffen


lexentry: nld/analogie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: analogie
trans_list: analogia
sense:
een overeenkomst tussen twee verschillende zaken die bijv. kan dienen als basis voor een bepaalde redenering of vergelijking


lexentry: nld/analoog__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: analoog
trans_list: analogicus
sense:
(techniek) tegenovergestelde van digitaal (geluidsopname, uurwerk), de representatie van een elektrisch signaal in een geluidsopname is dan continu en in overeenstemming met de fysieke grootheid (luchtdruk) die het geluid veroorzaakt


lexentry: nld/anchorman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anchorman
trans_list: proreta
sense:
(media) (beroep) een vaste presentator van een dagelijks uitgezonden nieuwsrubriek/journaal op televisie


lexentry: nld/andijvie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: andijvie
trans_list: intibum
sense:
(plantkunde) (voeding) (groente) Cichorium endiva , een eetbaar eenjarig gewas dat nauw verwant is aan witlof


lexentry: nld/anijsplant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anijsplant
trans_list: anīsum
sense:
(plantkunde) Pimpinella anisum is een bloemdragende plant die behoort tot de schermbloemenfamilie Umbelliferae of Apiaceae die gebruikt wordt voor het aromatiseren van gerechten


lexentry: nld/anker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anker
trans_list: ancora
sense:
(scheepvaart) onderdeel van een vaartuig dat overboord wordt geworpen om dit vaartuig vast te leggen waar niet aangemeerd kan worden, scheepsanker


lexentry: nld/anker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: anker
trans_list: ancora
sense:
(bouwkunde) ijzeren voorwerp om muren, kozijnen en balken onderling te verbinden bijv. muuranker, balkanker, bintanker, blindanker, gevelanker, gripanker, haakanker, klauwanker, kozijnanker, sieranker, spouwanker, steenanker, strijkbalkanker, ankerplaat


lexentry: nld/anker__noun__1
sense_num: 03
written_rep: anker
trans_list: ancora
sense:
(techniek) boogvormig deel in een uurwerk, dat met zijn beide armen beurtelings tussen de tanden van het schakelrad grijpt


lexentry: nld/ankeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ankeren
trans_list: sto
sense:
inergatief (scheepvaart) het anker laten zakken met de bedoeling het schip hiermede aan de bodem van het vaarwater vast te leggen, voor anker gaan, voor anker leggen


lexentry: nld/antecedent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antecedent
trans_list: antecēdēns
sense:
(grammatica) de naam voor het woord waarnaar een ander woord, meestal een betrekkelijk voornaamwoord, verwijst


lexentry: nld/antenne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antenne
trans_list: antenna
sense:
(natuurkunde), (elektronica) een vrij opgestelde elektrische geleider voor het uitzenden en/of ontvangen van elektromagnetische straling in het radiofrequente gedeelte van het elektromagnetische spectrum


lexentry: nld/antenneversterking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antenneversterking
trans_list: fanus
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de winst van een antenne die men bij hoge draaggolffrequenties kan behalen door gebruik te maken van richtwerking en reflectie van het signaal


lexentry: nld/antennewinst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antennewinst
trans_list: fanus
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de signaalversterking van een antenne die bij hoge draaggolffrequenties kan worden verkregen door richtwerking en reflectie van het signaal


lexentry: nld/antiheld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antiheld
trans_list: antiheros
sense:
(letterkunde) een hoofdpersonage in een verhaal met niet de typerende positieve eigenschappen van een held


lexentry: nld/anus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anus
trans_list: anus
sense:
(anatomie) opening aan het eind van de endeldarm en aan het eind van het spijsverteringskanaal waardoor afvalstoffen het lichaam verlaten


lexentry: nld/apologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: apologie
trans_list: apologia
sense:
een mondelinge of schriftelijke verdediging van een persoon, zaak of leer tegen onrechtvaardige aanvallen


lexentry: nld/apostrof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: apostrof
trans_list: apostrophus
sense:
(retorica) stijlfiguur waarbij de redenaar zich opeens direct richt tot een ander dan het eigenlijke publiek, meestal een afwezige persoon of een verpersoonlijkt voorwerp of idee


lexentry: nld/apparaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: apparaat
trans_list: apparatio
sense:
(techniek) een door mensen gemaakt voorwerp dat is samengesteld uit verschillende onderdelen en een bepaalde functie heeft


lexentry: nld/appel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: appel
trans_list: malum | pomum
sense:
(bloemplanten) (fruit) Malus ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom (in het bijzonder van de soort Malus domestica ).


lexentry: nld/aquarium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aquarium
trans_list: aquarium
sense:
glazen bak met water waarin onderwaterflora en -fauna gehouden wordt met de bedoeling vissen, lagere dieren en/of planten te verzorgen, te tonen en/of te kweken.


lexentry: nld/architect__noun__1
sense_num: 01
written_rep: architect
trans_list: architectus
sense:
(beroep) (kunst), (bouwkunde), iemand die gebouwen en constructies ontwerpt en de leiding neemt tijdens de bouw ervan


lexentry: nld/arena__noun__1
sense_num: 01
written_rep: arena
trans_list: arēna
sense:
(bouwkunde), (sport), (toneel) schouwtoneel, met meestal niet meer dan een zanderige bodem, waar bijv. sportwedstrijden, gevechten of circusvoorstellingen gehouden worden


lexentry: nld/arend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: arend
trans_list: aquila
sense:
(havikachtigen) dagactieve, middelgrote tot grote roofvogel met brede vleugels, stevige snavel en scherpe klauwen. Arenden werden en worden veel gebruikt als symbool door landen en organisaties, omdat ze macht, schoonheid en onafhankelijkheid zouden uitstralen


lexentry: nld/argon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: argon
trans_list: argon
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Ar en het atoomnummer 18


lexentry: nld/aromatisch__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: aromatisch
trans_list: aromaticus
sense:
(scheikunde): voldoend aan de regel van Hückel , volgens welke een organische verbinding aromatisch is als het molecuul aan de boven- en benedenzijde een ringvormige wolk van gedelokaliseerde π-elektronen heeft en het aantal daarvan 4n+2 is. (n = 0,1,2...)


lexentry: nld/arrestatiebevel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: arrestatiebevel
trans_list: mandatum comprehensionis
sense:
(juridisch) een document dat de politie de opdracht geeft een verdachte of veroordelde aan te houden


lexentry: nld/artisjok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: artisjok
trans_list: carduus
sense:
(bloemplanten) Cynara scolymus (groente) een soort plant waarvan de vlezige schutbladeren van de gesloten bloemknop als groente worden gegeten


lexentry: nld/asperge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: asperge
trans_list: asparagus
sense:
(bloemplanten) Asparagus officinalis subsp. officinalis een plant die in het wild vooral voorkomt in kuststreken en langs rivieren. De plant wordt vanwege de jonge scheuten geteeld als groente. Er zijn witte, groene en paarse asperges op de markt. De witte zijn onder de grond gegroeid en uit het licht gehouden, de groene en paarse asperges hebben wel zon gezien. In Noordwest-Europa zijn witte het meest gebruikelijk, in landen als Italië groene


lexentry: nld/assist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: assist
trans_list: adiuvō
sense:
(sport) beslissende voorzet bij een balsport m.n. bij voetballen waardoor een andere speler kan scoren


lexentry: nld/astatium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: astatium
trans_list: astatinum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool At en atoomnummer 85. Het is een metalliek zilverkleurig metalloïde


lexentry: nld/astrologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: astrologie
trans_list: astrologia
sense:
(astrologie) de leer die gebeurtenissen aan het hemelgewelf in verband brengt met gebeurtenissen op aarde


lexentry: nld/atoomnummer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: atoomnummer
trans_list: numerus atomicus
sense:
(scheikunde), (natuurkunde) de kernlading van een atoom, het aantal protonen in een atoomkern, dat ieder chemisch element bepaald


lexentry: nld/attestatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: attestatie
trans_list: fatum
sense:
(juridisch) formele getuigenverklaring omtrent een feit of feiten, een toedracht enz.; getuigschrift


lexentry: nld/attributief__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: attributief
trans_list: epitheton
sense:
(taalkunde) bijvoeglijke bepaling, attribuut (woordgroep die een eigenschap definieert van een gerelateerd element)


lexentry: nld/augurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: augurk
trans_list: cucumis
sense:
(bloemplanten) (voeding) Cucumis sativus een vrucht van de plant Cucumis sativus uit de komkommerfamilie die wordt ingelegd in azijn of pekel om te fermenteren. De vers gegeten komkommer en de augurk zijn verschillende cultuurvormen van dezelfde soort met verschillende eigenschappen. De vruchten die gebruikt worden voor het maken van de augurk zijn kleiner en hebben over het algemeen een dunnere schil dan de vers gegeten komkommer. De augurk mag geen smaak van zichzelf hebben; de komkommersmaak moet geheel ontbreken


lexentry: nld/aula__noun__1
sense_num: 04
written_rep: aula
trans_list: auditorium
sense:
een grote zaal voor bijeenkomsten, voorstellingen enz. in een middelbare school, een museum of eenigerlei andere instelling


lexentry: nld/authentiseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: authentiseren
trans_list: authenticō
sense:
overgankelijk echtheid, oorsprong of rechtsgeldigheid vaststellen (bijvoorbeeld van een document of kunstvoorwerp)


lexentry: nld/autisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: autisme
trans_list: autismus
sense:
(psychologie) een ontwikkelingsstoornis in de hersenen, zich bij personen uitend in een moeilijk contact maken met de omgeving


lexentry: nld/automaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: automaat
trans_list: automatum
sense:
(techniek) een toestel dat, eenmaal in werking gezet, zonder verdere tussenkomst een aantal handelingen verricht


lexentry: nld/autosnelweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: autosnelweg
trans_list: autovia
sense:
(verkeer) weg voor snelverkeer (dat sneller kan en mag rijden dan 60 km per uur), met gescheiden rijbanen, een middenberm en ongelijkvloerse kruisingen


lexentry: nld/autoweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: autoweg
trans_list: strada
sense:
(verkeer) een weg waarop alleen gemotoriseerd verkeer zoals auto's, motorfietsen en vrachtauto's wordt toegelaten en waar voor dat verkeer toepasselijke voorzieningen zijn aangebracht


lexentry: nld/av__noun__1
sense_num: 02
written_rep: av
trans_list: Aab
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) vijfde maand van het joodse jaar, in juli-augustus, elfde maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/avondmaal__noun__1
sense_num: 02
written_rep: avondmaal
trans_list: eucharistia
sense:
(religie) de rituele viering van het laatste avondmaal dat Jesus met zijn leerlingen nuttigde voor zijn terechtstelling aan het kruis


lexentry: nld/avontuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: avontuur
trans_list: periculum
sense:
een onderneming waarvan de uitkomst niet bij voorbaat vaststaat, onverwacht gebeurt en gevaarlijk zijn


lexentry: nld/azijnzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: azijnzuur
trans_list: acidum aceticum
sense:
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met een sterke geur en formule CH3COOH 
(wikidata: azijnzuur )


lexentry: nld/baan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: baan
trans_list: semita
sense:
(verkeer) een verkeersweg of fysiek afgegrensd weggedeelte, voor rijverkeer of voor het opstijgen en landen van vlieg- en ruimtevaartuigen


lexentry: nld/baan__noun__1
sense_num: 04
written_rep: baan
trans_list: orbita
sense:
(sport) een voor sportwedstrijden geschikt gemaakt, langwerpig en vlak terrein, een rechte of rondgaande weg, of een deel van een vaar- of zwemwater


lexentry: nld/bacil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bacil
trans_list: bacillus
sense:
(medisch) (bacteriën) benaming voor soorten uit de klasse Bacilli die de vorm van een staafje of een komma hebben


lexentry: nld/bad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bad
trans_list: balneum
sense:
(sanitair), (techniek) voorwerp waarin men zich wast met water, meestal in de vorm van een vat [1] of kuip en gemaakt van hout of een harder materiaal, zoals steen of ijzer


lexentry: nld/bail-out__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bail-out
trans_list: ademptio
sense:
(economie) redding door de overheid van een bedrijf, land of organisatie dat in financiële moeilijkheden verkeerd door het geven van leningen tegen een lage rente


lexentry: nld/bakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bakken
trans_list: coquere | torrēre
sense:
overgankelijk, (kookkunst) voedsel bij hoge temperatuur in een oven of pan verhitten, meestal met wat olie of boter


lexentry: nld/bakkerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bakkerij
trans_list: furnaria
sense:
(economie) (bedrijf) een werkplaats waar men brood, koek, banket en dergelijke, bakt in een oven, een broodbakkerij


lexentry: nld/bakkersdozijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bakkersdozijn
trans_list: trēdecim
sense:
(handel), (kookkunst) inhoudsmaat: een aantal van dertien stuks, één exemplaar meer dan een regulier dozijn (van twaalf stuks)


lexentry: nld/bal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bal
trans_list: pila
sense:
(sport) object in de vorm van een bol en meestal gemaakt van leer [1] dat gebruikt wordt bij balspelen


lexentry: nld/balans__noun__1
sense_num: 03
written_rep: balans
trans_list: ratio
sense:
(economie) een volledige opsomming van de waarde van alle bezit en alle tegoeden en schulden meestal aan het einde van een boekjaar


lexentry: nld/balk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: balk
trans_list: trabs
sense:
(bouwkunde) deel van een constructie met een lengte die veel groter is dan de breedte en de hoogte in doorsnede, gebruikt om een ruimte te overspannen


lexentry: nld/ballast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ballast
trans_list: saburro
sense:
(scheepvaart) vervanging van de nuttige lading door iets dat voldoende weegt om een schip te stabiliseren


lexentry: nld/bamboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bamboe
trans_list: bambusa
sense:
(plantkunde) Bambusoideae een reuzengrassoort afkomstig uit Azië waarvan de scheuten van sommigen eetbaar zijn


lexentry: nld/bankbiljet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bankbiljet
trans_list: charta argentaria
sense:
(financieel) een betaalmiddel uitgegeven door een (centrale) bank van papier of kunststof dat is bedrukt met een tekst waaruit een tegenwaarde blijkt


lexentry: nld/banvloek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: banvloek
trans_list: anathema
sense:
(religie) een kerkelijke straf waardoor geestelijken of leken worden uitgesloten van de gemeenschap der gelovigen


lexentry: nld/baobab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: baobab
trans_list: bahobab
sense:
(bloemplanten) een geslacht Adansonia van acht soorten dikstammige bomen uit droge, warme gebieden. Zes soorten stammen uit Madagaskar, twee nauw gelijkende soorten uit het vasteland van Afrika en één soort uit Australië


lexentry: nld/barbarisme__noun__1
sense_num: 02
written_rep: barbarisme
trans_list: barbarismus
sense:
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit een andere taal of gevormd naar een andere taal


lexentry: nld/bard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bard
trans_list: bardus
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (dichtkunst), (verouderd) een zanger en dichter bij de oude Kelten en Galliërs


lexentry: nld/barok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: barok
trans_list: barocus
sense:
een 17e eeuwse kunststroming die er naar streeft grootste, dramatische momenten en beweging uit te drukken


lexentry: nld/basalt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: basalt
trans_list: basaltes
sense:
(geologie) een mafisch vulkanisch stollingsgesteente dat gevormd wordt door de stolling van lava of magma


lexentry: nld/base__noun__1
sense_num: 01
written_rep: base
trans_list: solum
sense:
(scheikunde) stof die een of meer hydroxylgroepen bevat en in een waterige oplossing OH-ionen afsplitst: arrheniusbase


lexentry: nld/basilisk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: basilisk
trans_list: basiliscus
sense:
(mythologie) fabeldier, slangdraak, volgens het bijgeloof zo giftig dat zelfs zijn blik iemand doden kan


lexentry: nld/basketbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: basketbal
trans_list: canistriludium
sense:
(basketbal) sport gespeeld door twee teams van vijf spelers die punten scoren door een bal in de korf van de tegenstander te gooien


lexentry: nld/bastaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bastaard
trans_list: hibrida
sense:
de tegenwoordig niet meer gangbare aanduiding voor een kind dat niet geboren is uit een wettig huwelijk


lexentry: nld/bbp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bbp
trans_list: proventus domesticus grossus
sense:
(economie) afkorting van bruto binnenlands product: totale (geld)waarde van alle in een land (of andersoortige productie-eenheid) geproduceerde goederen en diensten gedurende een bepaalde periode


lexentry: nld/bediende__noun__1
sense_num: 03
written_rep: bediende
trans_list: minister
sense:
(beroep) officiële benaming voor alle werknemers die geen arbeider zijn, beambte, ambtenaar of employé b.v. iemand die eten en of drinken brengt in een horecagelegenheid


lexentry: nld/bedpan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bedpan
trans_list: matella
sense:
verpleegkundig hulpmiddel waar mee een patient op bed kan urineren en defaeceren, ook gebruikt in een postoel


lexentry: nld/bedrijf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bedrijf
trans_list: a
sense:
(bedrijfskunde) organisatie, samenspel van mensen en middelen om producten en of diensten te leveren


lexentry: nld/bedwants__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bedwants
trans_list: cīmex
sense:
(halfvleugeligen) Cimex lectularius , een parasitair insect dat behoort tot de familie bedwantsen (Cimicidae) en berucht is omdat het het bed van de mens graag als tehuis kiest


lexentry: nld/beeldhouwkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beeldhouwkunst
trans_list: sculptura
sense:
(kunst) een kunstvorm die ruimtelijke beelden voortbrengt, bijvoorbeeld door deze uit te houwen in steen


lexentry: nld/beeldmerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beeldmerk
trans_list: logotypus
sense:
een abstract symbool van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. of een herkenningsteken waarin een naam of afkorting op kunstzinnige wijze is verbeeld


lexentry: nld/been__noun__1
sense_num: 01
written_rep: been
trans_list: crus
sense:
(anatomie) ledemaat waarop wordt gestaan en waarmee wordt gelopen, meestal specifiek met betrekking tot het menselijk lichaam


lexentry: nld/beest__noun__1
sense_num: 02
written_rep: beest
trans_list: bēstia
sense:
(figuurlijk), vaak (pejoratief) mens, meestal een man, die wild, dierlijk en/of wreed gedrag vertoontKan zowel een positieve als negatieve bijbetekenis hebben: Wat een beest! kan afhankelijk van de context zowel bewondering voor een krachtsinspanning als afschuw voor immoreel gedrag uitdrukken.


lexentry: nld/begrafenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: begrafenis
trans_list: fūnus
sense:
ceremonie waarbij een overledene in een kist aan de aarde wordt toevertrouwd, de ceremonie wanneer de laatste eer aan iemand wordt gegeven


lexentry: nld/begrafenisondernemer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: begrafenisondernemer
trans_list: libitinarius
sense:
(beroep) een persoon die meestal op verzoek van de nabestaanden, als die er zijn, de begrafenis van overledenen vanaf het afleggen tot en met de begrafenis of crematie verzorgt


lexentry: nld/behoren__verb__1
sense_num: 03
written_rep: behoren
trans_list: insum
sense:
absoluut ~ te onderdeel uitmaken van wat gebruikelijk is of tot de fatsoensnormen gerekend wordt, dienen, horen


lexentry: nld/beitel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beitel
trans_list: scalprum | caelum
sense:
(gereedschap) een staafvormig, scherp stuk gereedschap met een punt of wigvormige snede aan de "kopse kant"


lexentry: nld/bejegening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bejegening
trans_list: curatio
sense:
de manier waarop iemand een andere persoon behandelt bij een ontmoeting; de manier waarop je met een ander omgaat


lexentry: nld/belasting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: belasting
trans_list: taxa
sense:
(juridisch) (financieel) door de wet gedwongen betaling aan de overheid zonder individuele tegenprestatie van die overheid


lexentry: nld/belasting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: belasting
trans_list: carrus
sense:
(techniek) de mate waarin een machine belast wordt, ofwel het vermogen dat van de machine verlangd wordt door de aangesloten apparatuur


lexentry: nld/beleggen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: beleggen
trans_list: collocō
sense:
overgankelijk, (financieel) geld steken in een naar verwachting winstgevende onderneming [1] of in waardepapieren


lexentry: nld/beleggen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: beleggen
trans_list: cooperiō
sense:
overgankelijk het toevoegen van (boter en) beleg aan een snee brood, zodat deze een boterham wordt (bedekken door er iets op te leggen)


lexentry: nld/benadeling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: benadeling
trans_list: laesio
sense:
(juridisch) aanzienlijk onevenwicht tussen de wederzijds bedongen prestaties in het kader van een wederkerige overeenkomst.


lexentry: nld/benijden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: benijden
trans_list: invideō
sense:
overgankelijk wensen dat men zelf mocht hebben wat een ander heeft en met de nodige pijn ervaren dat dat niet het geval is, jaloers zijn


lexentry: nld/benzine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: benzine
trans_list: benzinum
sense:
een aardolieproduct bestaande uit een mengsel van alifatische koolwaterstoffen met een ketenlegte tussen vijf en twaalf dat algemeen in gebruik is als brandstof voor verkeer en als verdunningsmiddel


lexentry: nld/berk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: berk
trans_list: betula | betulla
sense:
(plantkunde) geslacht Betula van katjes dragende loofbomen of struiken, kenmerkend is het in horizontale banden afschilferende schors


lexentry: nld/beroerte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beroerte
trans_list: apoplēxia
sense:
(medisch) een acute beschadiging van de hersenen die veroorzaakt wordt door een bloeduitstorting in de hersenen


lexentry: nld/beryllium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beryllium
trans_list: beryllium
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal, met symbool Be en atoomnummer 4


lexentry: nld/bes__noun__3
sense_num: 03
written_rep: bes
trans_list: baca
sense:
(muziek) de grondtoon van het “bes-mineurakkoord”, de kleine drieklank op de eerste trap (tonica-akkoord) van de kleinetertstoonladder op die toon


lexentry: nld/beschaving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beschaving
trans_list: civilisatio
sense:
de complexe maatschappij waarin veel van de mensen in steden leven en hun voedsel door middel van landbouw verkrijgen


lexentry: nld/beslaglegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beslaglegging
trans_list: adiunctum
sense:
(juridisch) (economie) gerechtelijke handeling waardoor iemand niet meer vrij over zijn eigendom kan beschikken


lexentry: nld/besluit__noun__1
sense_num: 03
written_rep: besluit
trans_list: consultum
sense:
(juridisch) (in het bestuursrecht) schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling


lexentry: nld/besmetten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: besmetten
trans_list: contāminō
sense:
overgankelijk blootstellen aan een ziektekiem, gif of radioactief materiaal en dan drager worden van de ziektekiem, gif of radioactief materiaal.


lexentry: nld/bestand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bestand
trans_list: indutiae
sense:
(informatica) een verzameling van gegevens die een eenheid vormen (en geschikt zijn voor (computer)verwerking), computerbestand, databestand of gegevensbestand


lexentry: nld/bestek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bestek
trans_list: ferramenta
sense:
(huishouden) deel van het gerei waarmee het eten aan tafel behandeld wordt, als verzamelnaam voor messen, vorken en lepels


lexentry: nld/bestempelen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: bestempelen
trans_list: clamo
sense:
overgankelijk overdrachtelijk: iets of iemand -al of niet terecht- in een bepaalde categorie plaatsen


lexentry: nld/bestuur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: bestuur
trans_list: rectio
sense:
(organisatiekunde) groep van mensen die gezamenlijk de leiding hebben over een bedrijf of ander soort organisatie


lexentry: nld/beuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beuk
trans_list: fagus
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fagus sylvatica , een Europese hardhoutboom die inheems is in de Benelux en tot 46 meter hoog kan wordenWordt ook gebruikt als (deel van de) aanduiding voor andere bomen uit het geslacht Fagus .


lexentry: nld/beul__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beul
trans_list: carnifex
sense:
(beroep) traditioneel de uitvoerder van overheidswege opgelegde lijfstraffen en aangesteld om ter dood veroordeelden te executeren


lexentry: nld/beurs__noun__1
sense_num: 04
written_rep: beurs
trans_list: feria
sense:
(financieel), (handel) tentoonstelling waar producenten in een bepaalde branche, nieuwe producten tonen, of het gebouw waarin zulke tentoonstellingen gehouden kunnen worden


lexentry: nld/bever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bever
trans_list: castor | fiber
sense:
(knaagdieren), benaming voor zoogdieren uit het geslacht Castor , met platte staart die meestal in het water vertoeven, Castor fiber of Castor canadensis


lexentry: nld/bevochtigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bevochtigen
trans_list: humectare
sense:
overgankelijk het proces waarbij een vloeistof contact maakt met een oppervlak en er een laagje vocht op dat oppvervlak achterblijft


lexentry: nld/bewaargeving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bewaargeving
trans_list: confiscō
sense:
(juridisch) overeenkomst waarbij de nemer zich tegenover de gever verbindt een roerend goed dat de gever hem toevertrouwt, onder verplichting om het te bewaren en in natura terug te geven


lexentry: nld/beweren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: beweren
trans_list: postulō
sense:
overgankelijk iets met stelligheid verklaren waarvan het voor anderen niet duidelijk is of het waar is


lexentry: nld/bewering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bewering
trans_list: postulō
sense:
een stellige verklaring dat iets zo is, vaak zonder het geven van de redenen waarom, mening, propositie


lexentry: nld/bewust__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bewust
trans_list: cōnsciēns
sense:
iets waarvan kennis is genomen, iets wat met nadenken gebeurt of juist niet gebeurt, opzettelijk, expres


lexentry: nld/bewustzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bewustzijn
trans_list: conscientia
sense:
(psychologie) een toestand waarin men gewaarwordingen uit zijn omgeving ondergaat en besef heeft van het eigen ik, wakker


lexentry: nld/bezit__noun__1
sense_num: 02
written_rep: bezit
trans_list: possessio
sense:
(juridisch) het houden of genieten van een goed, dat iemand in persoon, of door een ander in zijn feitelijke macht heeft, alsof het aan hem toebehoort


lexentry: nld/bezuinigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bezuinigen
trans_list: subsicīvus
sense:
overgankelijk (economie) door zuinig met geld of iets anders om te gaan de uitgaven verminderen, ergens minder middelen aan besteden


lexentry: nld/biceps__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biceps
trans_list: lacertus
sense:
tweehoofdige spier in de bovenarm van dit type, die zorgt voor de buiging van de arm bij de elleboog (de biceps brachii)


lexentry: nld/biecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biecht
trans_list: confessio
sense:
(religie) het belijden van de eigen zonden aan een priester, zodat deze de zonden in naam van Jezus vergeeft, en de biechteling met de kerk verzoent


lexentry: nld/bier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bier
trans_list: cervisia | cerevisia
sense:
(drinken) alcoholische drank die bereid is uit gefermenteerde mout met toevoeging van hop en kruiden


lexentry: nld/bies__noun__1
sense_num: 02
written_rep: bies
trans_list: canna
sense:
(bloemplanten) een geslacht Schoenoplectus uit de cypergrassenfamilie (Cyperaceae ). De soorten uit dit geslacht hebben een kosmopolitisch verspreidingsgebied en komen dus bijna overal ter wereld voor


lexentry: nld/bieslook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bieslook
trans_list: Allium schoenoprasum
sense:
(plantkunde) overblijvende looksoort en bolgewas, Allium schoenoprasum , gekenmerkt door schermen van meestal roze tot roze-violette bloemen en gekweekt vanwege zijn lange, slanke, holle bladeren


lexentry: nld/bij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bij
trans_list: apis
sense:
(vliesvleugeligen) benaming voor vliegende insecten uit het geslacht Antophila die leven van nectar en honing


lexentry: nld/bijboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijboot
trans_list: tener
sense:
een klein bootje, dat gebouwd en bestemd is om op een binnenschip te worden meegenomen of als volgboot achter een klein binnenschip of jacht te worden gesleept


lexentry: nld/bijenkorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijenkorf
trans_list: alveus
sense:
(imkerij) kunstmatige behuizing waarbinnen een bijenvolk zijn raten kan bouwen, oorspronkelijk in de vorm van een gevlochten korf


lexentry: nld/bijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijl
trans_list: securis | ascia
sense:
(gereedschap) hakwerktuig met een smalle snee en een lange steel die vooral voor het kappen van bomen gebruikt en gewoonlijk met twee handen gehanteerd wordt


lexentry: nld/bijou__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijou
trans_list: ōrnāmentum
sense:
elk object (met uitzondering van kleding) dat op het lichaam wordt gedragen (of hoofdzakelijk dient om op het lichaam te dragen) met de bedoeling dat te verfraaien


lexentry: nld/bijstellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bijstellen
trans_list: accomodare
sense:
overgankelijk een naar verhouding kleine verandering aanbrengen in de instelling van iets, meestal als aanpassing aan veranderde omstandigheden


lexentry: nld/bijten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bijten
trans_list: mordere
sense:
overgankelijk iets afsnijden of afscheuren door tanden tegen elkaar te duwen tijdens vechten of om te eten


lexentry: nld/bijwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijwoord
trans_list: adverbium
sense:
(taalkunde) een woord dat een bijvoeglijk naamwoord, een werkwoord, een telwoord of een ander bijwoord nader bepaalt


lexentry: nld/bijziendheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijziendheid
trans_list: myopia
sense:
(medisch) een afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt


lexentry: nld/bil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bil
trans_list: natis | clunis
sense:
(anatomie) elk van beide lichaamsdelen gevormd door de grote spieren die het bekken aan de achterkant bedekken


lexentry: nld/bilzekruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bilzekruid
trans_list: alterculum
sense:
(plantkunde) (kruid) (medisch) Hyoscyamus niger een of meer inheemse giftplanten uit de nachtschadefamilie met een stinkende geur, kleverige, behaarde en getande bladeren en trechtervormige vuilgele bloemen


lexentry: nld/bindweefsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bindweefsel
trans_list: textus connectivus
sense:
(anatomie) een vorm van weefsel dat deel uitmaakt van alle organen van het lichaam van mens en dier en een steunende, dan wel verzorgende functie heeft


lexentry: nld/biochemie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biochemie
trans_list: biochemica | biochemia
sense:
(wetenschap) (scheikunde) de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen


lexentry: nld/bioscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bioscoop
trans_list: cinematographeum
sense:
(media) gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken


lexentry: nld/bit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bit
trans_list: frēnum
sense:
(paardrijden) een metalen staaf die een paard in de bek gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken


lexentry: nld/bittervoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bittervoorn
trans_list: scapula
sense:
(straalvinnigen) bepaalde vissoort die voorkomt in schoon stilstaand of langzaam stromend water Rhodeus amarus


lexentry: nld/bizon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bizon
trans_list: bison
sense:
(evenhoevigen) Noord-Amerikaans zoogdier, Bison bison , uit de familie van de holhoornigen (Bovidae )De wetenschappelijke naam van de soort werd als Bos bison in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De wisent of "Europese bizon" is een nauw verwante soort.


lexentry: nld/blaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blaas
trans_list: vesica
sense:
(anatomie) hol orgaan dat gevuld is met een hoeveelheid gas en/of vloeistof (hiermee wordt in het dagelijks spraakgebruik meestal de urineblaas bedoeld)


lexentry: nld/bladluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bladluis
trans_list: lens olerum
sense:
(halfvleugeligen) Aphidoidea klein plantenetend schadelijk insect dat zich met stekende en zuigende monddelen (stiletten) passief voedt met sappen uit het floëem. Het floëemsap stroomt door de zeefvaten en staat onder hoge druk. Het wordt door de plant in het voedselkanaal van de bladluis geperst zodra de stiletten een floëemvat aanprikken


lexentry: nld/blankvoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blankvoorn
trans_list: rotta
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Rutilus rutilus zeer algemeen in heel Europa ten noorden van Pyreneeën en Alpen levende vis, maar niet in Schotland en Ierland; hij komt ook voor in grote delen van W.-Azië


lexentry: nld/blauwe_bosbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blauwe bosbes
trans_list: Vaccinium myrtillus
sense:
(bloemplanten) bepaald soort vaste plant, Vaccinium myrtillus uit de heidefamilie (Ericaceae ) waarvan de bessen eetbaar zijn


lexentry: nld/blauwneus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blauwneus
trans_list: naris
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtige riviervis Vimba vimba die van oorsprong uit Oost-Europa komt; algemeen in België en een aantal malen in de Nederlandse rivieren gesignaleerd


lexentry: nld/blijspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blijspel
trans_list: comoedia
sense:
(toneel) een toneelstuk, film of boek dat het doel heeft het publiek te vermaken en aan het lachen te maken


lexentry: nld/blik__noun__1
sense_num: 02
written_rep: blik
trans_list: ollula
sense:
cilindervormig luchtdicht afgesloten vaatje van dun metaal voor het bewaren van voedsel, drank of andere waar die kan bederven als er lucht bijkomt


lexentry: nld/bliksem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bliksem
trans_list: fulmen | fulgur
sense:
(meteorologie) (elektrotechniek) lichtgevende stralen die uit de hemel barsten bij onweer ten gevolge van een elektrische ontlading


lexentry: nld/blikseminslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blikseminslag
trans_list: fulmen
sense:
(meteorologie) (elektrotechniek) het getroffen worden door een bliksemschicht, iets treffen door de bliksem


lexentry: nld/bloed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloed
trans_list: sanguis | cruor
sense:
(anatomie) lichaamsvocht dat rondstroomt in de slagaderen en aderen ter verspreiding van zuurstof en andere voor de levensprocessen onontbeerlijke stoffen


lexentry: nld/bloedbroeder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloedbroeder
trans_list: germanus
sense:
een mannelijk persoon die van oorsprong geen familie is, maar met wie men zich uitermate sterk verbonden voelt


lexentry: nld/bloedlaster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloedlaster
trans_list: accūsātiō sanguinis
sense:
(geschiedenis), (politiek) de antisemitische aantijging dat Joden christelijke kinderen zouden ontvoeren en om rituele redenen martelen en hun bloed opvangen


lexentry: nld/bloeduitstorting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloeduitstorting
trans_list: livor
sense:
(medisch) ophoping van bloed in of onder de huid na een bloeding, meestal gepaard met een zwelling en een blauwe plek


lexentry: nld/bloedzuiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloedzuiger
trans_list: hirudo
sense:
(medisch) (wormen) benaming voor dieren uit de onderklasse Hirudinea , waarvan de bekendste soorten zich met zuignappen hechten aan de huid van andere dieren en zich voeden met hun bloed


lexentry: nld/bloeiwijze__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloeiwijze
trans_list: inflorescentia
sense:
de vorm en rangschikking van de bloemen van een plant, een kenmerk waarop men planten indeelt in groepen


lexentry: nld/bloemkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloemkool
trans_list: Brassica oleracea botrytis | brassica oleracea
sense:
(voeding) (groente) Brassica oleracea var. botrytis een kool met vlezige bleekgele bloemstengels die als groente gegeten wordt


lexentry: nld/blok__noun__1
sense_num: 02
written_rep: blok
trans_list: trochlea
sense:
(techniek), (scheepvaart) draaischijf waaromheen een touw kan worden gevoerd om een goede trekrichting te verkrijgen of om de benodigde trekkracht op het touw te verminderen


lexentry: nld/blokkering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blokkering
trans_list: infans
sense:
het zorgen dat iets niet meer toegankelijk, of te gebruiken is; het zorgen dat iets niet meer verder kan gaan


lexentry: nld/blooper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blooper
trans_list: eo caece
sense:
een take tijdens film-, radio-, podium- of televisieopnames en voorstellingen die verknoeid wordt door onvoorziene omstandigheden


lexentry: nld/boeien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: boeien
trans_list: alligare
sense:
overgankelijk iemands vrijheid beperken door hem vast te binden aan hand of voet; in de boeien slaan


lexentry: nld/boekdeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boekdeel
trans_list: tomus
sense:
drukwerk dat zoveel bladzijden heeft dat het in aparte band kan worden gebonden, maar waarvan de inhoud onderdeel is van een groter werk


lexentry: nld/boeket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boeket
trans_list: fasciculus florum
sense:
een bos snijbloemen, vaak sierlijk gerangschikt en aan elkaar gebonden om in een vaas te kunnen zetten


lexentry: nld/boektitel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boektitel
trans_list: nomen
sense:
de naam, het opschrift en de aanduiding van een boek, meestal in de vorm van één enkel begrip of een zinsnede


lexentry: nld/boerenerf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boerenerf
trans_list: fundus
sense:
stuk grond waarop alle gebouwen die horen bij een boerderij staan evenals de directe ruimte om deze gebouwen heen


lexentry: nld/boerenkiel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: boerenkiel
trans_list: involucre
sense:
een werkjas zonder voorsluiting die over het hoofd wordt aangetrokken als favoriet kledingstuk tijdens het carnavalsfeest


lexentry: nld/bohrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bohrium
trans_list: bohrium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Bh en atoomnummer 107. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/bol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bol
trans_list: sphaera
sense:
(wiskunde) (o.a. stereometrie) driedimensionaal lichaam, begrensd door een gebogen oppervlak waarvan alle punten even ver verwijderd zijn van het middelpunt, sfeer


lexentry: nld/bolhoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bolhoop
trans_list: globōsus
sense:
(astronomie) een bolvormige groep sterren zoals die in galactische halo's kunnen worden aangetroffen


lexentry: nld/bolrond__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bolrond
trans_list: convexus
sense:
met zowel de eigenschap van min of meer cirkelvormig te zijn als de eigenschap hebbend van min of meer bol te zijn


lexentry: nld/bonbon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bonbon
trans_list: socolata
sense:
(snoepgoed) een lekkernij bestaande uit een omhulsel van chocolade en een vulling van room, likeur, crème of iets dergelijks


lexentry: nld/boodschapper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boodschapper
trans_list: cursor
sense:
(beroep) (verouderd) iets dat, of iemand die berichten overbrengt naar personen die door de afzender niet rechtstreeks aangesproken kunnen worden, of bereikbaar zijn, door afstand, tijdverschil of slechte onderlinge verhoudingen, tegenwoordig zou men zeggen: koerier


lexentry: nld/boog__noun__1
sense_num: 03
written_rep: boog
trans_list: arcus
sense:
(bouwkunde) deel van een bouwwerk waar iets of iemand onderdoor kan gaan(vgl. spitsboog, triomfboog)


lexentry: nld/boom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boom
trans_list: arbor
sense:
(plantkunde) een meerjarige plant die als karakteristiek heeft dat hij één of meer verhoute stammen heeft


lexentry: nld/boon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boon
trans_list: phaseolus | faba
sense:
(voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet 
(wikidata: boon )


lexentry: nld/boor__noun__2
sense_num: 01
written_rep: boor
trans_list: borium
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde, met symbool B en atoomnummer 5


lexentry: nld/boortoren__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boortoren
trans_list: tollēnō
sense:
(werktuigbouwkunde) hoge boorinstallatie voor het zoeken van bv. aardolie, aardgas, steenzout of water


lexentry: nld/bord__noun__1
sense_num: 02
written_rep: bord
trans_list: tabula nigra scriptoria
sense:
(communicatie) (transport) een vlak voorwerp waarop een voor veel mensen bedoelde tekst of teken is gezet, bijv. in het verkeer


lexentry: nld/borgsom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: borgsom
trans_list: vadimōnium
sense:
in het bijzonder: som geld die een gevangene betaalt ter garantie dat hij in gevangenschap zal terugkeren


lexentry: nld/borgtocht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: borgtocht
trans_list: fideiussiō
sense:
(juridisch) (burgerlijk recht) een overeenkomst waarbij de borgsteller garant staat voor de schulden van de schuldenaar.


lexentry: nld/borst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: borst
trans_list: pectus
sense:
(anatomie) bovenste deel van de voorkant van de romp van mens (of vergelijkbaar deel bij dier), van onder begrensd door het middenrif en van boven door de hals


lexentry: nld/borstel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: borstel
trans_list: peniculus
sense:
(gereedschap) een gebruiksvoorwerp bestaande uit een bundel of bundels haren of vezels die in een houder of aan een blad van hout of een andere stof zijn vastgehecht


lexentry: nld/bosduif__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bosduif
trans_list: palumbēs
sense:
(duifachtigen) bepaald soort grote, grijze vogel, Columba palumbus , die in West-Europa zeer veel voorkomt


lexentry: nld/botanie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: botanie
trans_list: botanica
sense:
(wetenschap) (plantkunde) een onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van planten


lexentry: nld/boter__noun__1
sense_num: 02
written_rep: boter
trans_list: butyrum | butyr
sense:
(voeding) oneigenlijk vervangproduct voor het onder [1] genoemde voedingsmiddel, geproduceerd uit plantenvet


lexentry: nld/boterbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boterbloem
trans_list: gallīcrūs
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ranunculus van een aantal meestal overblijvende, kruidachtig planten met helder gele of soms witte bloemen uit de familie Ranunculaceae . Het geslacht omvat onder andere de boterbloemen en de waterranonkels. Afhankelijk van de taxonomische opvatting telt het tussen de 250 tot 600 soorten


lexentry: nld/bouillon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bouillon
trans_list: iūs
sense:
(kookkunst) (voeding) een aftreksel van magere vleesresten, beenderen of vis dat vaak de basis van een soep is


lexentry: nld/bouwheer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bouwheer
trans_list: conditor
sense:
de opdrachtgever voor het bouwen van een gebouw, de persoon die alle kosten moet dragen en uiteindelijk eigenaar is van het gebouwde, maar niet noodzakelijk de latere gebruiker is


lexentry: nld/bouwlaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bouwlaag
trans_list: solum
sense:
(bouwkunde) alle vertrekken in een gebouw die een vloer hebben die op dezelfde hoogte ligt, uitgezonderd zolder en souterrain


lexentry: nld/bovennatuurlijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bovennatuurlijk
trans_list: divinus
sense:
behorende tot een orde van dingen, die buiten het bereik van de menselijke zintuigen ligt, hetzij in de zin van goddelijk, of in verband met spokerij en toverij


lexentry: nld/braak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: braak
trans_list: sufflāminō
sense:
een bewerking van vlas of hennep waarbij de houtachtige lemen van de vlas- of hennepstengels gebroken worden


lexentry: nld/braken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: braken
trans_list: evomo
sense:
overgankelijk (medisch) het verwijderen van voedsel en/of andere stoffen uit de maag via de mond en soms de neus.


lexentry: nld/brandnetel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: brandnetel
trans_list: urtica
sense:
(bloemplanten) Urtica dioica een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt


lexentry: nld/brandnetel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: brandnetel
trans_list: urtica
sense:
(bloemplanten) Urtica urens een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt


lexentry: nld/brassière__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brassière
trans_list: strophium
sense:
(kleding) dameskledingstuk dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat en dat dient om de borsten te ondersteunen


lexentry: nld/breedte__noun__1
sense_num: 02
written_rep: breedte
trans_list: lātitūdō
sense:
(astronomie)(aardrijkskunde)de langs een meridiaan gemeten afstand in booggraden, vanaf de evenaar totaan een punt van beschouwing. Het hoogste punt, de pool, ligt op 90 graden noord of zuid.


lexentry: nld/breedtegraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: breedtegraad
trans_list: latitudo geographica
sense:
(astronomie)(aardrijkskunde) een cirkel op het aardoppervlak, parallel aan de evenaar, waarop alle punten met gelijke geografische breedte (noord of zuid) liggen


lexentry: nld/breekijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: breekijzer
trans_list: vectis
sense:
(gereedschap) stevige metalen stang, meestal voorzien van een gespleten einde, de koevoet, gebruikt om zaken open te breken


lexentry: nld/brexit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brexit
trans_list: Brexitus
sense:
(politiek) mogelijk vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie als onderwerp van veronderstellingen


lexentry: nld/bridge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bridge
trans_list: pōns
sense:
(kaartspel) een spel gespeeld door vier spelers, verdeeld in twee paren en gespeeld in dertien slagen


lexentry: nld/brief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brief
trans_list: epistula
sense:
(communicatie), (letterkunde) een (traditioneel op papier) geschreven bericht van een persoon naar een ander, meestal in een omslag per post verzonden


lexentry: nld/broekband__noun__1
sense_num: 01
written_rep: broekband
trans_list: lorum
sense:
band waarmee je een broek stevig om heup of middel kunt binden zodat de broek niet afzakt; tailleband bovenaan de broek


lexentry: nld/bronwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bronwater
trans_list: aqua fontana
sense:
(drinken) water dat uit de grond is gehaald, gebruikt als drinkwater of geneeskrachtig water als of niet met een religieuze context


lexentry: nld/bruidegom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruidegom
trans_list: sponsus
sense:
man die in het huwelijk treedt, het is de mannelijke vorm van bruid en dat is opmerkelijk want er zijn veel meer vrouwelijke vormen van mannelijke woorden


lexentry: nld/bruin__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bruin
trans_list: fuscus | brunneus
sense:
(kleur) met een kleur zoals die van koffie of chocola, in een tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren


lexentry: nld/bruin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruin
trans_list: fuscus | brunneus
sense:
(kleur) kleur zoals die van koffie of chocola, tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren


lexentry: nld/bruine_beer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruine beer
trans_list: ursus arctos
sense:
(roofdieren) Ursus arctos zoogdier uit de familie der beren (Ursidae) dat in Europa, Azië en Amerika voorkomt


lexentry: nld/bruinvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruinvis
trans_list: porcopiscis
sense:
(walvisachtigen) kleine, solitair of in los school levende tandwalvis uit de familie Phocoenidae , zich kenmerkend door zijn stompe snuit, spatelvormige tanden, lage driehoekige rugvin en horizontale staartvin, en die tijdens het zwemmen uit het water opspringt


lexentry: nld/buffet__noun__1
sense_num: 02
written_rep: buffet
trans_list: abacus
sense:
(kookkunst) tafel met daarop allerlei etenswaar waaruit men zelf kan uitkiezen en pakken (lopend buffet, wandelbuffet)


lexentry: nld/buideldier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buideldier
trans_list: marsupial
sense:
(dierkunde) zoogdiersoort uit de infraklasse Marsupialia waarvan de wijfjes een buidel hebben, waarin hun vroeggeboren jongen verder in opgroeien


lexentry: nld/buiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buiging
trans_list: reverentia
sense:
buiging (beweging), knikkende beweging met hoofd en bovenlichaam om een persoon van hoge status te begroeten; artiesten maken na een optreden meestal een buiging naar het publiek.


lexentry: nld/buik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buik
trans_list: venter | alvus
sense:
(anatomie) het onderste deel van de voorkant van de romp van mens of dier dat van boven door het middenrif en van onderen door de bekkengordel begrenst is


lexentry: nld/buikvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buikvlies
trans_list: omentum
sense:
(anatomie) een epitheelweefsel dat de binnenkant van de buikholte en de buitenkant van de daarin gelegen organen bekleedt


lexentry: nld/builenpest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: builenpest
trans_list: pestis bubonica
sense:
(medisch) de meest voorkomende vorm van pest en wordt veroorzaakt door de Yersinia pestis -bacterie en overgebracht door de rattenvlo


lexentry: nld/buldog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buldog
trans_list: Molossus
sense:
stevig gebouwde hond met een grote kop en afhangende liphoeken, destijds gefokt om tegen stieren te vechten


lexentry: nld/bulgur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bulgur
trans_list: purgurium
sense:
(voeding) gestoomde, daarna gedroogde en vervolgens grof gemalen of gebroken tarwekorrels, meestal durumtarwe


lexentry: nld/bunzing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bunzing
trans_list: mustella
sense:
(roofdieren) kleine behendige marterachtige, Mustela putorius , die als afweer een sterke stank kan verspreiden


lexentry: nld/burgeroorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: burgeroorlog
trans_list: bellum civili
sense:
(militair) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen binnen hetzelfde land, waarbij soms ook het leger betrokken is


lexentry: nld/burijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: burijn
trans_list: Caelum
sense:
(gereedschap) handsteekbeitel met een vierkante stift waarvan de punt ruitvormig is geslepen, die o.a. wordt gebruikt door de graveur, koperslager en de edelsmid


lexentry: nld/bustehouder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bustehouder
trans_list: strophium | fascia
sense:
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat, en dient om de borsten te ondersteunen


lexentry: nld/cachot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cachot
trans_list: carcer
sense:
(informeel) een donkere, vochtige, oncomfortabele ruimte om een arrestant tijdelijk in op te sluiten


lexentry: nld/cadeau__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cadeau
trans_list: donum
sense:
iets dat men aan iemand geeft zonder tegenprestatie, meestal ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis


lexentry: nld/cadmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cadmium
trans_list: cadmium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cd en atoomnummer 48. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/cafeïne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cafeïne
trans_list: coffēinum
sense:
(scheikunde) een alkaloïde met structuurformule C8H10N4O2 die van nature wordt aangetroffen in koffiebonen en theebladeren en een stimulerende werking heeft


lexentry: nld/cake__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cake
trans_list: lībum
sense:
(voeding) lichte, zachte koek gemaakt van een beslag van bloem, boter, eieren en suiker, in gelijke hoeveelheden, met een rijsmiddel


lexentry: nld/calcium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: calcium
trans_list: calcium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ca en atoomnummer 20. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/californium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: californium
trans_list: californium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide met het symbool Cf en het atoomnummer 98


lexentry: nld/calorie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: calorie
trans_list: calor
sense:
(thermodynamica), (eenheid), (verouderd) een eenheid van warmte, gelijk aan de warmte benodigd om een gram water een graad (kelvin of Celsius) in temperatuur te doen stijgen, weergegeven met symbool cal


lexentry: nld/canon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: canon
trans_list: canon
sense:
(muziek) de strengste vorm van een meerstemmige compositie, waarin de stemmen elkaar in de tijd verschoven imiteren


lexentry: nld/capibara__noun__1
sense_num: 01
written_rep: capibara
trans_list: Hydrochoerus
sense:
(knaagdieren) Hydrochoerus hydrochaeris een knaagdier uit de familie Caviidae. De naam "capibara" komt uit het Guaraní en betekent heer van het gras. Daarmee wordt verwezen naar de lange oeverbegroeiing van moerassen, rivieren en meren, de natuurlijke biotoop. Het komt voor in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentië


lexentry: nld/carbidgas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carbidgas
trans_list: acetylenum
sense:
(scheikunde) acetyleen, een gas dat o.a. verkregen kan worden uit carbid en water (CaC2 + 2H2O --> C2H2 + Ca(OH)2 ); bij verbranding geeft het fel licht en een hoge vlamtemperatuur


lexentry: nld/carnaval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carnaval
trans_list: carnelevarium
sense:
(feest) volksfeest waarbij onder meer grote verkleedpartijen plaatsvinden, en dat plaatsvindt gedurende de vier dagen die aan de vastentijd voorafgaan


lexentry: nld/carrière__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carrière
trans_list: curricŭlum
sense:
(economie), (maatschappij) professionele loopbaan, ontwikkeling van de werkgerelateerde maatschappelijke positie


lexentry: nld/castreren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: castreren
trans_list: castrō
sense:
overgankelijk een sterilisatie uitvoeren van een man of mannelijk dier door verwijdering van de zaadballen


lexentry: nld/casus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: casus
trans_list: capsa
sense:
(wetenschap) een of meer concrete voorbeelden van iets in de praktijk, vooral gebruikt in wetenschappelijke uitleg en cursussen


lexentry: nld/caudaal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: caudaal
trans_list: caudalis
sense:
(diergeneeskunde) (medisch) met betrekking tot het (staart) uiteinde, ook gebruikt voor het onderste deel van ruggemerg


lexentry: nld/cavia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cavia
trans_list: Cavia porcellus
sense:
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit het geslacht Cavia , van oorsprong afkomstig uit Zuid-Amerika, die vooral als huisdier gehouden worden


lexentry: nld/cayennepeper__noun__1
sense_num: 02
written_rep: cayennepeper
trans_list: capsicum
sense:
(specerij) (verse of gedroogde) vrucht van Capsicum annuum of Capsicum fastigiatus gebruikt als scherpe specerij 
(wikidata: cayennepeper )


lexentry: nld/cel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: cel
trans_list: cellula
sense:
(biologie) de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit


lexentry: nld/cello__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cello
trans_list: violoncellum
sense:
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de cellist tussen de knieën wordt gehouden


lexentry: nld/centimeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: centimeter
trans_list: centimetrum
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm


lexentry: nld/ceremonie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ceremonie
trans_list: caerimonia
sense:
een plechtige bijeenkomst om bijvoorbeeld iets te vieren, te herdenken of in te wijden, dan wel als religieus ritueel


lexentry: nld/champagne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: champagne
trans_list: vinum spumans
sense:
(drinken) (oenologie) een witte of rosé schuimwijn uit de champagnestreek in Frankrijk, die in het bijzonder bij feestelijke aangelegenheden wordt geschonken


lexentry: nld/champignon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: champignon
trans_list: Agaricus campestris
sense:
(voeding), (schimmels) een eetbare en speciaal gekweekte witte paddenstoel; Agaricus bisporus en Agaricus bitorquis


lexentry: nld/chateau__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chateau
trans_list: castellum
sense:
kasteel met name kastelen waar wijn gebotteld wordt en bij uitbreiding kastelen die verbonden zijn met luxeproducten


lexentry: nld/chemie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chemie
trans_list: chemia
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen


lexentry: nld/cherub__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cherub
trans_list: cherūb
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) deels menselijk, deels dierlijk wezen met vleugels en één of meer gezichten waarvan de functie verband houdt met het goddelijke (91×: Gen. 3:24, Ex. 25:18 +, Num. 7:89, 1 Sam. 4:4, 2 Sam. 22:11, 1 Kon. 6:23 +, 2 Kon. 19:15, Jes. 37:16, Ez. 9:3 +, Ps. 18:11 +, 1 Kron. 13:6 +, 2 Kron. 3:7 +)


lexentry: nld/chijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chijl
trans_list: chylus
sense:
(medisch) lymfe met veel vet zoals de darmvlokken die bij de spijsvertering uit de darminhoud opnemen en in de chylusvaten afscheiden


lexentry: nld/chimpansee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chimpansee
trans_list: satyrus
sense:
(primaten) Pan troglodytes een Afrikaanse mensaap. Zijn nauwste verwant is de dwergchimpansee of bonobo (Pan paniscus). Beide chimpansees worden beschouwd als de nauwste nog levende verwanten van de mens. Sommige wetenschappers beschouwen de relatie tussen mens en chimpansee op basis van DNA-onderzoek als nauw genoeg om de chimpansee en de bonobo net als de mens in het geslacht Homo te plaatsen


lexentry: nld/chip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: chip
trans_list: assula
sense:
(elektronica) (informatica) klein stukje halfgeleiderkristal waarop geïntegreerde circuits zijn aangebracht


lexentry: nld/chirograaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chirograaf
trans_list: chirographum
sense:
(oorkondeleer, diplomatiek) oorkondevorm waarbij twee of meer gelijkluidende akten op hetzelfde vel papier of perkament werden geschreven en deze akten van elkaar werden losgesneden, zodat partijen achteraf aan elkaar kunnen passen om daarmee de echtheid te bewijzen


lexentry: nld/christendom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: christendom
trans_list: Christianismus
sense:
(religie) een monotheïstische godsdienst gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament


lexentry: nld/chrysant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chrysant
trans_list: chrysanthemum
sense:
(bloemplanten) een geslacht Chrysanthemum uit de composietenfamilie (Asteraceae of Compositae). De naam is een samenstelling van de Oudgriekse woorden χρυσός (khrusós), 'goud' en ἄνθεμον (ánthemon), 'bloem'


lexentry: nld/cicade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cicade
trans_list: cicada
sense:
(halfvleugeligen) Auchenorrhyncha groot, halfvleugelig insect behorend tot een groep van insecten die vertegenwoordigd wordt door ongeveer 40.000 verschillende soorten. Cicaden vormen een onderorde die behoort tot de orde van de halfvleugeligen (Hemiptera). Zij leven in Zuid-Europa en in de tropen


lexentry: nld/cijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cijfer
trans_list: nota numeri
sense:
(wiskunde) een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet


lexentry: nld/cimbaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cimbaal
trans_list: cymbalum
sense:
(muziekinstrument) een metalen slagwerkinstrument bestaande uit een ronde, iets gekromde metalen schijf die, afhankelijk van het gebruik, in het midden opgehangen is in een standaard of met een koord of riem wordt vastgehouden


lexentry: nld/cinema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cinema
trans_list: cīnēmatēum
sense:
bioscoop, gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken.


lexentry: nld/cinema__noun__1
sense_num: 02
written_rep: cinema
trans_list: cīnēmatēum
sense:
film, filmkunst, in hoog tempo na elkaar geprojecteerde afbeeldingen die de suggestie van beweging reproduceren of creëren.


lexentry: nld/cipres__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cipres
trans_list: cupressus
sense:
(coniferen) bepaald soort slanke naaldboom uit het gebied rond de Middellandse Zee, Cupressus sempervirens


lexentry: nld/circus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: circus
trans_list: circus
sense:
attractie in een circustent waar artiesten van allerlei aard hun kunsten en behendigheden vertonen in een ronde arena


lexentry: nld/cirrocumulus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cirrocumulus
trans_list: cirrocumulus
sense:
(meteorologie) een soort wolk die op grote hoogte, 6 tot 10 km in grotere velden voorkomt, vaak een golfachtige structuur heeft en de aankondiger van een komend koufront is


lexentry: nld/cirrus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cirrus
trans_list: cirrus
sense:
(meteorologie) een zeer hoog drijvende wolk die eruitziet als katoenvlokken, pluimen of veren, in regelmatige strepen aan de hemel verdeeld


lexentry: nld/citadel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: citadel
trans_list: arx
sense:
(bouwkunde) (militair) versterking die een vestingstad domineert, hetzij om de inwoners van die stad onder bedwang te houden, hetzij om weerstand te kunnen blijven bieden als de rest van de stad mocht vallen


lexentry: nld/citer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: citer
trans_list: cithara
sense:
(muziekinstrument) een snaarinstrument dat voornamelijk gebruikt wordt in het Duitstalige deel van Europa


lexentry: nld/cliché__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cliché
trans_list: platitudo
sense:
(taalkunde) (tekstkritiek) beschrijving, uitdrukking of stijlfiguur, die te veel of fout gebruikt is, zodat het aan betekenis verloren heeft


lexentry: nld/clitoris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: clitoris
trans_list: landica
sense:
(anatomie), (seksualiteit) gevoelig orgaan bovenaan de schaamspleet van de vrouw dat voor de seksuele opwinding zorgt


lexentry: nld/cloud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cloud
trans_list: nūbēs
sense:
(informatica) computernetwerk waarbij allerlei gegevens op aanvraag beschikbaar worden gesteld (meestal via internet), terwijl de eindgebruiker niet weet op hoeveel of welke server(s) de applicatie draait of waar die servers precies staan


lexentry: nld/cocaïne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cocaïne
trans_list: cocainum
sense:
(scheikunde) een drug die bereid wordt uit de bladeren van de coca die euforie en ongevoeligheid voor pijn veroorzaakt en leidt tot verslaving


lexentry: nld/collusie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: collusie
trans_list: collusio
sense:
(economie), (politiek), (sport) heimelijke samenwerking in de politiek, handel, industrie en bedrijfsleven


lexentry: nld/colonne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: colonne
trans_list: columna
sense:
(militair) convooi, rij van militairen of voertuigen in een groot aantal gelederen van kleine frontbreedte


lexentry: nld/coloradokever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: coloradokever
trans_list: Leptinotarsa decemlineata
sense:
(kevers) Leptinotarsa decemlineata een kever uit de familie van de bladkevers (Chrysomelidae) van ongeveer 1 cm lang met een geel rugschild dat is voorzien van 10 overlangse zwarte strepen die zich voedt met bladeren en bloemen van planten uit de nachtschadefamilie (o.a. de aardappelplant)


lexentry: nld/colostrum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: colostrum
trans_list: colostrum
sense:
(medisch) de eerste, gelige moedermelk die een baby krijgt die rijk is aan antistoffen en afweercellen


lexentry: nld/column__noun__1
sense_num: 01
written_rep: column
trans_list: columna
sense:
(media), (letterkunde) een kort stukje proza waarin de auteur spits en uitdagend zijn mening ventileert, meestal afgedrukt in een kolom


lexentry: nld/communautair__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: communautair
trans_list: communalis
sense:
betrekking hebbend op de gemeenschap: in Europa vooral betrekking hebbend op de gemeenschap van staten, in België betrekking hebbend op de verhouding tussen Vlaanderen en Wallonië


lexentry: nld/communicatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: communicatie
trans_list: commūnicātiō
sense:
het uitwisselen van informatie waarbij zender, ontvanger, inhoud en communicatiemedium betrokken zijn


lexentry: nld/communisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: communisme
trans_list: communismus
sense:
(politiek) (economie) (filosofie) atheïstische ideologie die gericht is op gemeenschappelijk bezit van productiemiddelen en verbruiksgoederen


lexentry: nld/compagnie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: compagnie
trans_list: coetus
sense:
een gezelschap met commerciële doelstellingen, gewoonlijk met een toegekend monopolie, vennootschap, handelsvereniging


lexentry: nld/compiler__noun__1
sense_num: 01
written_rep: compiler
trans_list: compilator
sense:
(informatica) computerprogramma dat een in een brontaal geschreven programma (broncode) vertaalt in een semantisch equivalent programma in een doeltaal (objectcode) (en meestal tegelijk met andere programma´s 'linkt')


lexentry: nld/compost__noun__1
sense_num: 01
written_rep: compost
trans_list: compostus
sense:
residu dat ontstaat na ontbinding van organisch materiaal (d.w.z. van plantaardige of dierlijke oorsprong)


lexentry: nld/compromis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: compromis
trans_list: compromitto
sense:
overeenkomst waarbij de betrokken partijen concessies doen om tot een voor allen aanvaardbare oplossing te komen


lexentry: nld/computervirus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: computervirus
trans_list: virus
sense:
(informatica) schadelijk computerprogramma dat zich kopieert naar andere programma's en van binnenuit de computer kapotmaakt


lexentry: nld/concentratiekamp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: concentratiekamp
trans_list: campus captivis custodiendis
sense:
afgesloten terrein met barakken waar machthebbers bepaalde groepen mensen zonder rechtsgang onder dwang van de samenleving afgezonderd houden


lexentry: nld/concurrentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: concurrentie
trans_list: certāmen
sense:
(economie) het mede-wedijveren om iets, in het bijzonder een vorm van winst, in de situatie zijn dat je de concurrent van iemand bent


lexentry: nld/conducteur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: conducteur
trans_list: integumentum
sense:
(spoorwegen) (beroep) een medewerker van het openbaar vervoer die reizigers op vervoersbewijzen controleert, de orde dient te bewaren, maar vooral ook servicemedewerker is.


lexentry: nld/confirmatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: confirmatie
trans_list: confirmatio
sense:
(verouderd) (religie) bevestiging en versterking van de genade van het doopsel in onder andere de katholieke kerk (vormsel)


lexentry: nld/confronteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: confronteren
trans_list: confrontō
sense:
overgankelijk ~met: iemand laten zien wat diegene heeft gedaan (en wat diegene liever niet zou willen weten)


lexentry: nld/conjunctief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: conjunctief
trans_list: coniunctivus | subiunctivus
sense:
(taalkunde) (vaktaal) een werkwoordswijs waarmee men een wens, onzekerheid of mogelijkheid tot uitdrukking kan brengen


lexentry: nld/conservatorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: conservatorium
trans_list: conservatorius
sense:
(onderwijs), (muziek) een school in het hoger onderwijs waar men zich kan laten opleiden tot professioneel musicus, acteur/actrice of danser(es)


lexentry: nld/consument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: consument
trans_list: cōnsumptor
sense:
(economie) algemene term voor personen, huishoudens die goederen en diensten verbruiken die worden geproduceerd in de economie


lexentry: nld/consummeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: consummeren
trans_list: consummātus
sense:
overgankelijk volbrengen, voltrekken. Tegenwoordig alleen nog gebruikt in de betekenis: het voltrekken van het huwelijk door geslachtsgemeenschap.


lexentry: nld/contest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: contest
trans_list: dīmicātiō
sense:
wedstrijd in de vorm van een show waarin mensen laten zien wat ze kunnen en een jury beslist wie de beste prestatie heeft geleverd


lexentry: nld/copernicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: copernicium
trans_list: copernicium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cn en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/correct__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: correct
trans_list: correctus
sense:
burgerlijk, saai, onberispelijk uit moreel oogpunt, zonder af te wijken van de etiquette, politiek correct


lexentry: nld/corrupt__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: corrupt
trans_list: corruptus
sense:
met behulp van geschenken, geld e.d. over te halen om zijn plicht, partij, of overtuiging te verzaken


lexentry: nld/corruptie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: corruptie
trans_list: corruptio
sense:
bedrog vanwege oneerlijkheid, omkoping. Corruptie leidt tot privileges aan degene die betaalt en onthoudt deze aan degene die niet betaalt.


lexentry: nld/coup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: coup
trans_list: eversio reipublicae
sense:
(politiek) een illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind


lexentry: nld/courant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: courant
trans_list: acta diurna
sense:
(verouderd), (media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws (die meestal dagelijks verschijnt)


lexentry: nld/couveuse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: couveuse
trans_list: incubator
sense:
een medisch apparaat waarin zieke of te vroeg geboren baby's in een gecontroleerde omgeving geobserveerd en verpleegd kunnen worden


lexentry: nld/coyote__noun__1
sense_num: 01
written_rep: coyote
trans_list: coiotes
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Canis latrans , een hondachtige die nauw verwant is aan de wolf (Canis lupus ) en voorkomt in een gebied dat zich uitstrekt van Alaska tot Midden-Amerika


lexentry: nld/coëfficiënt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: coëfficiënt
trans_list: coefficiēns
sense:
(wiskunde) een vermenigvuldigingsfactor van een zeker object. (variabele, vector, functie, differentiaalquotiënt etc.)


lexentry: nld/coöperatie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: coöperatie
trans_list: societas cooperativa
sense:
(economie) zelfstandige, op samenwerking opgerichte vereniging die tot doel heeft in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden te voorzien krachtens met hen gesloten overeenkomst


lexentry: nld/cultuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cultuur
trans_list: cultura
sense:
(maatschappij) het patroon van menselijke activiteit en de symbolische structuren, die deze activiteiten een zekere betekenis geven met name kunst en wetenschap


lexentry: nld/cumulus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cumulus
trans_list: cumulus
sense:
(meteorologie) scherp afgelijnde wolken waarvan de basis donkerder, het bovenste deel met halfronde uitwassen wit is


lexentry: nld/cup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cup
trans_list: cibōrium
sense:
(sport) beker die dient als trofee voor de winnaar van een toernooi of concours waarbij meestal steeds de verliezers van wedstrijden afvallen, ook gebruikt aanduiding voor dat evenement


lexentry: nld/curatele__noun__1
sense_num: 02
written_rep: curatele
trans_list: tūtēla
sense:
(overdrachtelijk) maatregel waarbij de financiële beslissingen van een organisatie (wegens wanbeleid) voortaan door een andere organistatie worden genomen


lexentry: nld/cybernetica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cybernetica
trans_list: cybernetica
sense:
(wetenschap) wetenschap van de besturing van systemen: controle van en communicatie binnen biologische en mechanische systemen


lexentry: nld/cyrillisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: cyrillisch
trans_list: cyrillicum
sense:
betrekking hebbend op het alfabet dat door zes Slavische talen en ook door talen in Azië onder invloed van het Russisch gebruikt wordt


lexentry: nld/daad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: daad
trans_list: āctiō
sense:
doelbewust en doelgericht gepleegde handeling, vaak met name in negatieve zin (zoals in het strafrecht)


lexentry: nld/dadelpalm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dadelpalm
trans_list: palma
sense:
(bloemplanten) Phoenix dactylifera palm uit de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae). Ze wordt op grote schaal aangeplant omwille van de eetbare vruchten, de dadels. Deze aanplant gebeurt reeds duizenden jaren: daardoor is het oorspronkelijke verspreidingsgebied niet exact bekend. Waarschijnlijk is dit Zuidwest-Azië of Noord-Afrika


lexentry: nld/dag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dag
trans_list: dies | lux
sense:
(tijdrekening), (eenheid) tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)


lexentry: nld/dagblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dagblad
trans_list: acta diurna
sense:
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws, een krant die iedere dag (behalve zondag) verschijnt


lexentry: nld/dagpauwoog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dagpauwoog
trans_list: Aglais io
sense:
(vlinders) bepaalde soort dagvlinder, Aglais io , die in Nederland en België de bekendste soort uit de familie Nymphalidae, de vossen, parelmoervlinders en weerschijnvlinders is


lexentry: nld/dakgoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dakgoot
trans_list: canālis
sense:
(bouwkunde) een langgerekte bakvormige of halfronde constructie voor het van het dak afvoeren van hemelwater


lexentry: nld/daklijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: daklijst
trans_list: grunda
sense:
rand die onderlangs een dak loopt; de bovenste afsluiting van een muur langs de dakrand van de gevel


lexentry: nld/damhert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: damhert
trans_list: Cervus dama
sense:
(evenhoevigen) Dama dama evenhoevige uit de familie van de hertachtigen (Cervidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Cervus dama in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Tussen de ijstijden leefden de damherten onder andere tot in West-Europa, maar de laatste ijstijd heeft de dieren naar Klein-Azië verdreven. De Romeinen brachten de soort weer met zich mee en verspreidden het dier door het gehele Romeinse Rijk. Tegenwoordig komt het op alle continenten behalve Antarctica voor. Het damhert is de soort die het vaakst gehouden wordt in hertenkampen. Het Mesopotamisch damhert (Dama mesopotamica) uit Iran en Irak wordt vaak als ondersoort van het damhert beschouwd


lexentry: nld/damp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: damp
trans_list: halitus
sense:
(natuurkunde) de gasvormige toestand van een stof die bij kamertemperatuur vloeibaar of vast is, de toestand die ontstaan is door verdamping


lexentry: nld/dampbad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dampbad
trans_list: inhalatio
sense:
(medisch) toeleiding van damp of uitwaseming van warme geneesmiddelen naar een ziekelijk deel van het lichaam voor inhalatie, huidbehandeling


lexentry: nld/dampkring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dampkring
trans_list: atmosphaera
sense:
een deken van gassen die zich vormt rond een planeet of maan als massa ervan groot genoeg en de temperatuur niet te hoog is


lexentry: nld/damwand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: damwand
trans_list: abamūrus
sense:
(bouwkunde), (waterbeheer) een uit planken of staalprofielen opgebouwde, loodrechte afscheiding van grond en water, die wordt toegepaste bij dammen, bouwputten, kademuren, beschoeiingen enz.


lexentry: nld/darwinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: darwinisme
trans_list: Darvinismus
sense:
(biologie) evolutieleer die het ontstaan van de soorten verklaart door natuurlijke selectie uit varianten die bij reproductie optreden


lexentry: nld/dat__pronomdem__1
sense_num: 01
written_rep: dat
trans_list: haec | hic | hoc
sense:
wijst iets aan dat zich in een afstand van de spreker bevindt en onzijdig is (bij een mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord wordt hiervoor die gebruikt)


lexentry: nld/datief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: datief
trans_list: dativus | dativa | dativum
sense:
(grammatica) derde van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen, voor een meewerkend voorwerp. Voorbeeld: De datief van ik is mij of me: Je geeft mij/me een boek


lexentry: nld/de__art__1
sense_num: 01
written_rep: de
trans_list: ille
sense:
voorafgaand aan een zelfstandig naamwoord om aan te geven dat het niet om een willekeurig persoon of ding gaat, maar dat duidelijk is om wie of wat het specifiek gaat


lexentry: nld/de_druiven_zijn_zuur__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: de druiven zijn zuur
trans_list: divertit vescis vulpecula vitis ab uvis
sense:
(spreekwoord) wanneer iemand met verachting van datgene spreekt, wat hij graag zou willen hebben, maar niet kan krijgen


lexentry: nld/decime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: decime
trans_list: decimum
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tiende toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een terts)


lexentry: nld/decimeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: decimeter
trans_list: decimetrus
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één tiende meter, weergegeven met symbool dm


lexentry: nld/decoreren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: decoreren
trans_list: decorare
sense:
overgankelijk methoden en technieken gebruikt om bouwwerken, meubels of andere objecten te verfraaien


lexentry: nld/deeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deeg
trans_list: farina
sense:
(kookkunst) ongebakken kneedbare uitgangsmateriaal voor het bakken van diverse broden en gebak, vervaardigd van meel aangevuld met rijsmiddelen als gist, bakpoederof ei, vloeistoffen als melk of water en smaakstoffen zoals suiker en zout


lexentry: nld/deel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deel
trans_list: pars
sense:
een afsplitsing van een hoeveelheid, maat of gewicht, van een geheel waarbij samenstelling, functies of eigenschappen gelijk zijn of buiten beschouwing blijven (kenmerkend is dat de soortnaam van het geheel en de afgesplitsing gelijk is)


lexentry: nld/degradatie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: degradatie
trans_list: degradatio
sense:
(scheikunde) afbraak van een molecule in een chemische reactie naar 1 of meer met een eenvoudiger structuur


lexentry: nld/dekbed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dekbed
trans_list: lodix
sense:
dikke deken, meestal bestaande uit een grote hoes met daarin isolerend materiaal, met de functie om iemand te bedekken en warm te houden tijdens de slaap


lexentry: nld/deken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deken
trans_list: opertorium
sense:
(textiel) een (vaak dikke) doek, met de functie om iemand te bedekken en daarmee warm te houden (tijdens de slaap)


lexentry: nld/dekenkist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dekenkist
trans_list: arca
sense:
een kist met een scharnierende deksel waarin men dekens kan bewaren als men ze in de zomer niet nodig heeft


lexentry: nld/dekken__verb__1
sense_num: 05
written_rep: dekken
trans_list: cooperiō
sense:
overgankelijk (dierkunde) (veeteelt) (seksualiteit) een bronstig vrouwtje (bijv. merrie, koe, ooi) bevruchten (door het mannetje)


lexentry: nld/delegatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: delegatie
trans_list: dēlēgātiō
sense:
(juridisch) overneming van een schuld door de oorspronkelijke schuldenaar (de delegant) aan een derde (de gedelegeerde of overnemer)


lexentry: nld/delirium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: delirium
trans_list: dēlīrium
sense:
(medisch) waanzinnigheid, acuut psychische stoornis ten gevolge van lichamelijke aandoening, vergiftiging of onthouding van middelen


lexentry: nld/demografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: demografie
trans_list: demographia
sense:
(wetenschap) de studie van alles wat de omvang, samenstelling en spreiding van een bepaalde bevolkingsgroep en de veranderingen hierin betreft


lexentry: nld/der__art__1
sense_num: 01
written_rep: der
trans_list: quī
sense:
genitief meervoud van de bepaalde lidwoorden de en het; in modern Nederlands meestal vervangen door van plus lidwoord


lexentry: nld/der__art__1
sense_num: 02
written_rep: der
trans_list: quī
sense:
genitief en datief vrouwelijk enkelvoud van het bepaalde lidwoord de; in modern Nederlands meestal vervangen door van plus lidwoord


lexentry: nld/dermatoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dermatoloog
trans_list: dermatologista
sense:
(medisch) (beroep) huidspecialist, specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd


lexentry: nld/deskundige__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deskundige
trans_list: callidus
sense:
(beroep) iemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard


lexentry: nld/deurklopper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deurklopper
trans_list: cantharus
sense:
een instrument waarmee bezoekers aangeven dat ze aan de deur staan door een (metalen) klopper tegen de deur(plaat) te slaan


lexentry: nld/deurwaarder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deurwaarder
trans_list: ballivus
sense:
(juridisch) (beroep) gerechtelijk ambtenaar die voornamelijk assisteert bij rechtszaken, exploten en executien doet, verkoopingen houdt, dagvaardingen uitbrengt en beslagen legt


lexentry: nld/devies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: devies
trans_list: dictum
sense:
woord of korte tekst (bijv. een spreuk) die snel en tegelijkertijd duidelijk een bepaalde boodschap moet overbrengen


lexentry: nld/dia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dia
trans_list: lābor
sense:
(fotografie) een diafilm, een fotografische film die een positief beeld geeft dat direct goed zichtbaar geprojecteerd kan worden


lexentry: nld/diafragma__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diafragma
trans_list: apertūra
sense:
(optica) (fotografie) de opening in een lichtdichte laag in of bij een lens om de hoeveelheid door te laten licht te regelen


lexentry: nld/dictum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dictum
trans_list: indoles
sense:
(juridisch) het beschikkende gedeelte van de rechterlijke uitspraak (vonnis of arrest) dat de uiteindelijke beslissing van de rechter formuleert en rechtsgevolgen teweegbrengt


lexentry: nld/diefstal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diefstal
trans_list: furtum
sense:
(juridisch), (misdaad) het zich onrechtmatig toe-eigenen van goederen of andere bezittingen die aan een ander toebehoren


lexentry: nld/dienst__noun__1
sense_num: 03
written_rep: dienst
trans_list: prodessendum
sense:
(maatschappij) een dienstverlenende instantie, vaak als onderdeel van een overkoepelende organisatie


lexentry: nld/dienst__noun__1
sense_num: 06
written_rep: dienst
trans_list: prodessendum
sense:
(militair) dienstplicht, het ingevolge van de opkomstplicht verplicht dienen van een militair (historisch in Nederland)


lexentry: nld/dieplood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dieplood
trans_list: cathetus
sense:
(scheepvaart), (verouderd) staafvormig gewicht aan een touw (loodlijn) om de waterdiepte te peilen, en tevens kan in de vetgemaakte holle onderkant een monster van de bodem worden genomen


lexentry: nld/dier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dier
trans_list: animal | bestia
sense:
(dierkunde) met zintuigen uitgerust meercellig organisme dat zijn energie verkrijgt uit andere dierlijke of plantaardige organismen


lexentry: nld/dierentuin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dierentuin
trans_list: hortus zoologicus
sense:
(dierkunde) een verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken


lexentry: nld/diergaarde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diergaarde
trans_list: hortus zoologicus
sense:
een instelling die zich bezighoudt met het verzorgen en kweken van exotische diersoorten en het tonen ervan aan betalend publiek


lexentry: nld/diergeneeskunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diergeneeskunde
trans_list: medicina veterinaria
sense:
(wetenschap) (dierkunde) wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van dierziektes


lexentry: nld/differentiaalvergelijking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: differentiaalvergelijking
trans_list: aequātiō differentiālis
sense:
(wiskunde) vergelijking voor een functie waarin een of meer van de afgeleiden van die functie voorkomen


lexentry: nld/diffusie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diffusie
trans_list: diffusio
sense:
(natuurkunde) verbreiding (verspreiding) van een aantal deeltjes (in een vloeistof, gas of vaste stof)


lexentry: nld/dijk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dijk
trans_list: diga
sense:
(waterbeheer) opgeworpen aarden wal op het land meestal bestemd als waterkering ter directe bescherming van het achterliggende land


lexentry: nld/diklipharder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diklipharder
trans_list: hinnus
sense:
(straalvinnigen) bepaalde soort vis, Chelon labrosus , die voorkomt langs de kust en monding van rivieren


lexentry: nld/dille__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dille
trans_list: anethum
sense:
(kruid) de bladeren van Anethum graveolens , vers en gedroogd, die gebruikt worden als kruid 
(wikidata: dille )


lexentry: nld/dimlicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dimlicht
trans_list: luminar demissum
sense:
(verkeer) de verlichting van een voertuig dat bedoeld is om de weg voor het voertuig te verlichten zonder dat daarbij de bestuurders in tegemoetkomende voertuigen te verblinden.


lexentry: nld/dimmen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: dimmen
trans_list: cernere
sense:
overgankelijk de autoverlichting zo schakelen dat tegenliggers niet verblind worden (door over te gaan van groot- op dimlicht)


lexentry: nld/dimmen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: dimmen
trans_list: cernere
sense:
overgankelijk (elektrotechniek) zo instellen van verlichting dat het lichtniveau minder fel en daardoor aangenamer is


lexentry: nld/dinosauriër__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dinosauriër
trans_list: dinosaurus
sense:
(biologie) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben


lexentry: nld/dinosaurus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dinosaurus
trans_list: dinosaurus
sense:
(reptielen) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben.


lexentry: nld/diplomaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diplomaat
trans_list: legatus
sense:
(diplomatie) (beroep) iemand die in het buitenland zorgt voor de politieke relaties met zijn eigen land


lexentry: nld/diplomatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diplomatie
trans_list: diplomatia
sense:
de kunst en de kunde van het voeren van overleg tussen twee groepen om daarmee een bepaald doel te bereiken


lexentry: nld/dipmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dipmeter
trans_list: trulla
sense:
(elektronica) een elektronisch testapparaat waarmee o.a. de resonantiefrequentie van een antenne of resonantiekring kan worden bepaald


lexentry: nld/dirigeerstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dirigeerstok
trans_list: arundo
sense:
(muziekinstrument) dun staafje dat de leider van een orkest of koor hanteert om aanwijzingen te geven


lexentry: nld/dislocatie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dislocatie
trans_list: lūxus
sense:
(medisch) (ongewone) verplaatsing b.v. de ligging van beenstukken ten opzichte van elkaar na een breuk


lexentry: nld/divers__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: divers
trans_list: varius
sense:
(pregnant) (sociologie) (politiek) gekenmerkt door de aanwezigheid van mensen met een verschillend achtergrond in etniciteit, geslacht of geaardheid e.d. in een organisatie of op het werk


lexentry: nld/document__noun__1
sense_num: 01
written_rep: document
trans_list: documentum
sense:
(letterkunde) een geschrift met belangrijke gegevens, of waaraan een zekere literaire betekenis wordt toegekend


lexentry: nld/doek__noun__1
sense_num: 03
written_rep: doek
trans_list: carbasa
sense:
o (schilderkunst) een stuk, meestal opgespannen materiaal waarop men een beeld schildert, ofwel het schilderij zelf


lexentry: nld/doek__noun__1
sense_num: 04
written_rep: doek
trans_list: carbasa
sense:
o (toneel) een stuk materiaal dat als gordijn gebruikt wordt om een toneel aan het zicht van het publiek to onttrekken


lexentry: nld/doel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: doel
trans_list: stultus#Substantiv.2C_m
sense:
(sport) een van de twee gemarkeerde ruimten op een sportveld, een bal die daarin op correcte wijze terechtkomt, levert een doelpunt op voor de tegenstander


lexentry: nld/doeloorzaak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doeloorzaak
trans_list: causa finalis
sense:
(filosofie) een oorzaak die gericht is op een specifiek doel; een doel dat tevens de oorzaak van iets is


lexentry: nld/dok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dok
trans_list: eques
sense:
(muziekinstrument) onderdeel van een klavecimbelmechaniek waarmee een snaar in trilling wordt gebracht door deze met een plectrum (kiel) opzij te duwen en dan te laten schieten


lexentry: nld/dolfijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dolfijn
trans_list: delphin | delphinus
sense:
(walvisachtigen) middelgrote, in school levende tandwalvis uit de familie Delphinidae , slank met zeer gladde huid, een spitse snuit, een hoge sikkelvormige rugvin en een horizontale staartvin


lexentry: nld/dollar__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dollar
trans_list: dollarium
sense:
(numismatiek) naam voor munten of biljetten met de waarde van 1 dollar, zoals die in landen als Australië, Canada en de VS worden


lexentry: nld/dompelbad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dompelbad
trans_list: intingō
sense:
een koud waterbad bedoeld ter afkoeling van het lichaam of zomaar om het aangename gevoel van het koude water


lexentry: nld/dons__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dons
trans_list: lānūgō
sense:
fijne veren die onder de taaiere buitenveren zitten, vaak gebruikt als vulstof voor kussens, dekbedden en slaapzakken


lexentry: nld/dood__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dood
trans_list: mors | letum
sense:
(biologie), (medisch) het tot het einde komen van een leven, de overgang naar de onder [1] genoemde toestand


lexentry: nld/doodgaan__verb__1
sense_num: 02
written_rep: doodgaan
trans_list: decedo
sense:
(toneel) (van stand-upcomedians e.d.) niet in staat zijn het publiek aan het lachen te krijgen, een reeks grappen vertellen die geen van allen aanslaat


lexentry: nld/doodverf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doodverf
trans_list: abecedārium
sense:
(kunst), (materiaalkunde), (verouderd) verf die als eerste laag op een te schilderen oppervlak wordt aangebracht om de ondergrond te isoleren tegen schadelijke bestanddelen van verf, en om een goed hechtende laag voor de verf te verkrijgen


lexentry: nld/doodverf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: doodverf
trans_list: hypographum
sense:
(kunst), (materiaalkunde) onderschildering van een schilderij, vaak in één donkere aardkleur en wit, waarmee de lichte en donkere partijen van de voorstelling worden geschetst, of ook wel fotorealistisch worden uitgewerkt


lexentry: nld/doopsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doopsel
trans_list: baptisma
sense:
sacrament waarbij door besprenkeling of onderdompeling iemand tot de christelijk kerk wordt toegelaten en zonden afgewassen worden


lexentry: nld/door__prep__1
sense_num: 07
written_rep: door
trans_list: per
sense:
als achterzetsel: doorheen, van de ene kant naar de andere kant, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten


lexentry: nld/doorkruisen__verb__2
sense_num: 02
written_rep: doorkruisen
trans_list: arceō
sense:
overgankelijk (politiek) op een wijze handelen die verwachtingen of voornemens van anderen verstoort


lexentry: nld/doornhaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doornhaai
trans_list: canicula
sense:
(kraakbeenvissen) bepaalde soort vis, Squalus acanthias , die de meest algemeen voorkomende haaiensoort in de Noordzee is


lexentry: nld/doorsteken__verb__1
sense_num: 04
written_rep: doorsteken
trans_list: purgō
sense:
overgankelijk met een lang voorwerp door een buis gaan met als doel deze open te maken, te ontstoppen.


lexentry: nld/doortocht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doortocht
trans_list: trānsitus
sense:
het door een plaats, rivier of gebied trekken zonder dat deze plaats, rivier of dat gebied de reisbestemming is


lexentry: nld/dopen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: dopen
trans_list: baptizare
sense:
overgankelijk (religie) iemand ritueel met water besprenkelen of erin onderdompelen en zodoende tot een geloof toelaten


lexentry: nld/dossier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dossier
trans_list: fasciculus
sense:
verzameling documenten en andere vastgelegde informatie, bijeengebracht omdat ze voor dezelfde kwestie van belang zijn


lexentry: nld/douane__noun__1
sense_num: 01
written_rep: douane
trans_list: teloneum
sense:
(politiek) een overheidsdienst die belast is met de controle op het internationaal verkeer van mensen, dieren en goederen


lexentry: nld/dovenetel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dovenetel
trans_list: lamium
sense:
(plantkunde) Lamium een geslacht van lipbloemige planten met bladeren die op die van de brandnetel lijken maar die niet branden


lexentry: nld/doventaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doventaal
trans_list: lingua gesticulatoria
sense:
(informeel), (taalkunde) taal die mensen die niet of slecht kunnen horen gebruiken om te kunnen communiceren (de meer officiële en wat nettere term hiervoor is gebarentaal)


lexentry: nld/draad__noun__1
sense_num: 02
written_rep: draad
trans_list: fīlum
sense:
(taalkunde) de vanzelfsprekende opeenvolging van tekstonderdelen die voor de begrijpelijkheid van een tekst noodzakelijk is


lexentry: nld/draaibank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draaibank
trans_list: tornus
sense:
(gereedschap) een machine die een ingeklemd werkstuk ronddraait zodat dit met beitels en boren kan worden bewerkt


lexentry: nld/draaien__verb__1
sense_num: 05
written_rep: draaien
trans_list: torquere
sense:
ergatief, (pejoratief) naar allerlei uitvluchten zoeken om maar niet de waarheid te hoeven vertellen


lexentry: nld/draak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draak
trans_list: draco
sense:
(mythologie) afschrikwekkend fabeldier, voorgesteld als een gevleugeld, vuurspuwend reptielachtig wezen met spitse tong en lange staart


lexentry: nld/draf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draf
trans_list: floces
sense:
(paardrijden) gang van paard, en andere viervoeters, sneller dan de stap maar langzamer dan de galop


lexentry: nld/dragon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dragon
trans_list: aphrissa
sense:
(kruid) de bladeren van Artemisia dracunculus worden gebruikt om gerechten te kruiden 
(wikidata: dragon )


lexentry: nld/drempel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: drempel
trans_list: sillus
sense:
(figuurlijk) een minimum dat gehaald moet worden om ergens aan te kunnen voldoen of ergens aan mee te kunnen doen


lexentry: nld/dressing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dressing
trans_list: fōmentum
sense:
(voeding) een soort saus, die meestal bestaat uit een combinatie van olie, water, citroensap of azijn en kruiden; saus, slasaus, vinaigrette


lexentry: nld/dressoir__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dressoir
trans_list: abacus
sense:
(huishouden), lage brede kast [1], meestal met lades, die doorgaans in de woonkamer tegen de muur wordt geplaatst


lexentry: nld/driehoeksmeting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: driehoeksmeting
trans_list: trigonometria
sense:
(wiskunde) meetmethode die gebruikmaakt van het feit dat een driehoek volledig bepaald is als één zijde (de basis) en de aanliggende hoeken bekend zijn


lexentry: nld/droomgezicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: droomgezicht
trans_list: somnium
sense:
beeld dat men in zijn dromen heeft gezien; iets waarvan men droomt maar nooit werkelijkheid zal worden


lexentry: nld/drop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: drop
trans_list: glycyrrhiza
sense:
(snoepgoed) zwart gekleurd snoepgoed gemaakt van o.a. zoethoutextract, bindmiddel, suiker. (jap: Vlaams).


lexentry: nld/druif__noun__1
sense_num: 02
written_rep: druif
trans_list: uva
sense:
(fruit) besvrucht van de wijnstok Vitis vinifera waar wijn van gemaakt kan worden 
(wikidata: druif )


lexentry: nld/dubnium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dubnium
trans_list: dubnium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal met het symbool Db en het atoomnummer 105


lexentry: nld/duiker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: duiker
trans_list: ūrīnātor
sense:
(beroep) iemand die voor beroep of plezier zich onder de waterspiegel begeeft, het duiken, kikvorsman


lexentry: nld/duim__noun__1
sense_num: 01
written_rep: duim
trans_list: pollex
sense:
(anatomie) eerste, kortste en dikste vinger, gelegen naast de wijsvinger, met twee geledingen, die zowel naast als tegenover de andere vingers geplaatst kan worden


lexentry: nld/duim__noun__1
sense_num: 02
written_rep: duim
trans_list: uncia
sense:
(eenheid), (verouderd) oude lengtemaat. De exacte lengte is streek-afhankelijk; bijvoorbeeld, de Engelse duim is 2.54 cm (inch), de Amsterdamse duim is 2.573 cm


lexentry: nld/dukdalf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dukdalf
trans_list: delphīnus
sense:
(scheepvaart) een in het water geplaatst stelsel van zware palen dat dient om schepen aan vast te leggen of ter bescherming van bruggen en sluizen


lexentry: nld/dunschiller__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dunschiller
trans_list: investigator
sense:
(huishouden) gebruiksvoorwerp: een mesje waarmee men aardappels, komkommers, etc zeer gemakkelijk dun kan schillen


lexentry: nld/duodecime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: duodecime
trans_list: duodecimum
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de twaalfde toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een kwint)


lexentry: nld/dvd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dvd
trans_list: disculus visionis digitalis
sense:
(initiaalwoord), (afkorting) (informatica) de afkorting voor digital versatile disc, een rond plat medium voor opslag van digitale video en data


lexentry: nld/dwaalgast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwaalgast
trans_list: errōneus
sense:
(biologie) vogel of ander vliegend dier dat slechts zelden, vaak door verdwalen, in een gebied aangetroffen wordt


lexentry: nld/dwerg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwerg
trans_list: nanus
sense:
(mythologie) mensachtig wezen dat corpulent is, een baard heeft en een muts draagt, en erg kort van stuk is


lexentry: nld/dwergplaneet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwergplaneet
trans_list: planetulus
sense:
(astronomie) Rond en massief hemellichaam dat in een vaste baan om een ster heen draait, maar niet voldoende eigen massa heeft om een planeet te kunnen worden genoemd


lexentry: nld/dyslexie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dyslexie
trans_list: dyslexia
sense:
(psychologie) (medisch) (onderwijs) het onvermogen om woorden, waarvan men wel de letters ziet, in hun betekenis te vatten


lexentry: nld/dysprosium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dysprosium
trans_list: dysprosium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Dy en atoomnummer 66. Het is een zilvergrijs lanthanide


lexentry: nld/ebben__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ebben
trans_list: hebeneus
sense:
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot één uit een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae )


lexentry: nld/ebbenhout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ebbenhout
trans_list: hebenus
sense:
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae)


lexentry: nld/eclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eclips
trans_list: eclipsis
sense:
(astronomie) het verschijnsel waarbij een ster en twee of meer andere hemellichamen in één lijn komen te staan, waardoor de schaduw van het ene hemellichaam het andere verduistert


lexentry: nld/ecologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ecologie
trans_list: oecologia
sense:
(wetenschap) (biologie) de tak van wetenschap die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert


lexentry: nld/economie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: economie
trans_list: oeconomia | œconomia
sense:
(economie), de economische praktijk ofwel het geheel van productie, handelsverkeer en diensten binnen een bepaalde regio


lexentry: nld/ecosysteem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ecosysteem
trans_list: oecosystema
sense:
(biologie) het geheel van alle organismen in een bepaald gebied, hun onderlinge wisselwerkingen en hun leefomgeving


lexentry: nld/edelsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: edelsteen
trans_list: gemma
sense:
een stuk van een zeldzame, harde, kostbare en glanzende steensoort, een stuk edelgesteente bijvoorbeeld diamant


lexentry: nld/eelt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eelt
trans_list: callum
sense:
(anatomie) harde verdikking van de opperhuid ontstaan als reactie op belasting, vooral op de voeten en de handen


lexentry: nld/eenvormigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eenvormigheid
trans_list: taedium
sense:
het dezelfde vorm of hetzelfde uiterlijk hebben; de mate waarin zaken of personen dezelfde vorm of hetzelfde uiterlijk hebben


lexentry: nld/effectenmakelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: effectenmakelaar
trans_list: arillātor
sense:
(beroep) (financieel) iemand die voor zijn beroep potentiële kopers en verkopers van aandelen en obligaties samenbrengt zodat een transactie tot stand gebracht kan worden


lexentry: nld/efod__noun__1
sense_num: 01
written_rep: efod
trans_list: ephod
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) liturgisch gewaad, een soort schort, van een deelnemer aan de eredienst, met name een priester; ook wel gewaad van een godheid; in vertalingen ook: priesterschort, priestergewaad (49×: Ex. 25:7 +, Lev. 8:7, Recht. 8:27 +, 1 Sam. 2:18 +, 2 Sam. 6:14, Hos. 3:4, 1 Kron. 15:27)


lexentry: nld/eg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eg
trans_list: hirpex
sense:
(landbouw) (tuinbouw) werktuig dat gebruikt wordt voor het zaaiklaar maken van de grond door het maken van kleine geultjes


lexentry: nld/egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: egel
trans_list: ēricius | ericius
sense:
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Erinaceus europaeus , vooral bekend om zijn stekelvacht en zijn gewoonte om zich bij gevaar op te rollenDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.


lexentry: nld/eigennaam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eigennaam
trans_list: nomen proprium
sense:
(taalkunde) een naam waardoor men een mens, dier of ding zich van andere van dezelfde soort onderscheidt


lexentry: nld/einsteinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: einsteinium
trans_list: einsteinium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Es en atoomnummer 99. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


lexentry: nld/eiwit__noun__1
sense_num: 02
written_rep: eiwit
trans_list: album ovi
sense:
(biochemie) een tot een klasse van polymere stoffen met een hoog moleculair gewicht behorende stof die samengesteld is uit diverse alfa-aminozuren verbonden door peptidebindingen


lexentry: nld/el__noun__1
sense_num: 01
written_rep: el
trans_list: ulna
sense:
(eenheid), (verouderd) een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 centimeter


lexentry: nld/eland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eland
trans_list: alces
sense:
(evenhoevigen) Alces alces , een groot hert uit de poolstreken met een opvallend groot en breed vertakt gewei


lexentry: nld/elektrische_auto__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektrische auto
trans_list: autocinetum electricum
sense:
(transport) een voertuig dat wordt aangedreven door een elektromotor waarbij de elektriciteit afkomstig is van accu's, brandstofcellen of zonnecellen


lexentry: nld/elektron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektron
trans_list: electro
sense:
(deeltjesfysica) (elektrotechniek) elk van de buiten de kern van het atoom gelegen elementaire deeltjes, het lichtste deeltje met een elektrische negatieve lading


lexentry: nld/elektronica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektronica
trans_list: electronica
sense:
(wetenschap) (elektrotechniek) de tak van elektrotechniek die zich bezighoudt met het gedrag van elektronen in de vrije ruimte of vaste stof hetgeen leidt tot actieve componenten zoals elektronenbuizen en transistors of in niet-lineaire componenten zoals b.v. diodes


lexentry: nld/elektrotechniek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektrotechniek
trans_list: ars electrica
sense:
(techniek) (wetenschap) de studie en praktische toepassing van alles wat met elektriciteit en elektromagnetisme te maken heeft en waarvan (elektronica) maar een heel klein onderdeel vormt


lexentry: nld/elft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elft
trans_list: Alosa alosa
sense:
(straalvinnigen) haringachtige, die paait in de bovenloop van rivieren en beken en ooit inheems was in de Benelux, Alosa alosa


lexentry: nld/embleem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: embleem
trans_list: insigne
sense:
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een godheid, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld


lexentry: nld/emmer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: emmer
trans_list: situla | hama
sense:
buisvormig taps toelopend vat (met hengsel), waarin men vloeistoffen of vaste stoffen kan verplaatsen


lexentry: nld/en!slash!of__conj__1
sense_num: 01
written_rep: en/of
trans_list: vel
sense:
als aanduiding tussen delen van een opsomming als die zowel afzonderlijk van als gezamenlijk met elkaar van toepassing zijn


lexentry: nld/encyclopedie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: encyclopedie
trans_list: encyclopaedia
sense:
(letterkunde), (taalkunde) gestructureerde en geschreven verzameling van menselijke kennis, in boekvorm of digitaal


lexentry: nld/enkelvoud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: enkelvoud
trans_list: singularis
sense:
(grammatica) een woord dat in die vorm naar één voorwerp of mens verwijst of dat aanduidt dat slechts één persoon de handeling uitvoert


lexentry: nld/ensceneren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: ensceneren
trans_list: ascendō
sense:
(figuurlijk) een schijnvertoning opvoeren en doen alsof het een 'echte' gebeurtenis is, in scène zetten


lexentry: nld/enter__noun__2
sense_num: 01
written_rep: enter
trans_list: imbitō
sense:
(informatica) toets van een tekstverwerker-, rekenmachine-, computertoetsenbord etc. waarmee de invoer van data op een nieuwe regel wordt voortgezet, danwel voor verwerking wordt vrijgegeven


lexentry: nld/enthousiast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: enthousiast
trans_list: fautor
sense:
iemand die over iets of iemand geestdriftig is (vaak gebruikt als tweede deel van een samengesteld begrip)


lexentry: nld/entropie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: entropie
trans_list: entropia
sense:
(thermodynamica) een getal evenredig met de logaritme van het aantal realiseringmogelijkheden, ook wel gedefinieerd als de reversibele warmte gedeeld door de temperatuur


lexentry: nld/entwas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: entwas
trans_list: lentiscus
sense:
(plantkunde) (landbouw) een materiaal dat gebruikt wordt om de openingen tussen de ent en het hout van de stam te dichten


lexentry: nld/enzym__noun__1
sense_num: 01
written_rep: enzym
trans_list: enzymum
sense:
(biochemie) een organisch molecuul dat biologische reacties mogelijk maakt of versnelt zonder daarbij zelf verbruikt te worden of van samenstelling te veranderen


lexentry: nld/equator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: equator
trans_list: aequator
sense:
(aardrijkskunde), (landmeetkunde) de denkbeeldige scheidslijn tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond op aarde of op de hemelglobe


lexentry: nld/equinox__noun__1
sense_num: 01
written_rep: equinox
trans_list: aequinoctium
sense:
(astronomie) het moment dat de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert, de nacht duurt dan evenlang als de dag (nachtevening)


lexentry: nld/er__adverb__1
sense_num: 02
written_rep: er
trans_list: ibi
sense:
als locatief deel van een voornaamwoordelijk bijwoord vervangt het een persoonlijk voornaamwoord: het, ze


lexentry: nld/erbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erbium
trans_list: erbium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit lanthanide met het symbool Er en het atoomnummer 68


lexentry: nld/erfenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erfenis
trans_list: herctum
sense:
(juridisch) het geheel aan bezittingen en schulden dat door de erflater bij zijn overlijden wordt nagelaten aan de erfgenamen


lexentry: nld/erfgenaam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erfgenaam
trans_list: hērēs
sense:
persoon die bij wet of testament is aangewezen als erfgenaam en daarom bij overlijden door erfopvolging een nalatenschap (erfenis) geheel, of samen met anderen gedeeltelijk, verkrijgt


lexentry: nld/erfopvolging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erfopvolging
trans_list: herctum
sense:
(juridisch) (erfrecht) regeling voor de overgang van de nalatenschap van een erflater, zijnde diens goederen, rechten en verplichtingen, bij overlijden


lexentry: nld/erfopvolging__noun__1
sense_num: 02
written_rep: erfopvolging
trans_list: seriēs
sense:
de regeling, die binnen een monarchie of andere dynastie geldt, voor het geval waarin een heersend monarch overlijdt


lexentry: nld/erfzonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erfzonde
trans_list: peccatum originale
sense:
(religie) (christendom) schending van Gods regels door de eerste mens Adam als last die op ieder mens rust; kader om de natuur van de mens te begrijpen


lexentry: nld/erosie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: erosie
trans_list: erosio
sense:
(aardrijkskunde) afslijting van land door de werking van wind, ijs, stromend water en de zee, bodemerosie


lexentry: nld/erwt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erwt
trans_list: pisum
sense:
(bloemplanten) (voeding) Pisum sativum een eenjarige plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae ) waarvan de peulvrucht eetbaar is. Veel van de genetische onderzoeken die Gregor Mendel tot de wetten van de genetica leidden, deed hij aan erwten


lexentry: nld/es__noun__1
sense_num: 01
written_rep: es
trans_list: fraxinus
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fraxinus excelsior , die inheems is in de Benelux en tot 40 meter hoog kan worden


lexentry: nld/esdoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: esdoorn
trans_list: acer
sense:
(bloemplanten) een geslacht Acer van loofbomen en heesters. Afhankelijk van de taxonomische opvatting wordt dit geslacht ingedeeld bij de esdoornfamilie (Aceraceae ) of de zeepboomfamilie (Sapindaceae ). Esdoorns komen voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Enkele soorten komen voor in Zuidoost-Azië en Indonesië. Het geslacht zal zo'n 120 soorten tellen


lexentry: nld/eskadron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eskadron
trans_list: turma
sense:
(militair) een kleine tactische eenheid bij de cavalerie (tegenwoordig gemechaniseerd of gemotoriseerd) of Koninklijke Marechaussee bestaande uit 3 of 4 peletons (totaal ongeveer 150 ruiters) met een ritmeester aan het hoofd


lexentry: nld/etalageruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: etalageruit
trans_list: fenestra tabernaria
sense:
grote glazen plaat aan de straatkant van een winkel waarachter de te verkopen goederen staan uitgestald


lexentry: nld/etter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: etter
trans_list: pus
sense:
(medisch) wittig vocht met witte bloedlichaampjes en bacteriën dat bij een ontsteking afgescheiden wordt


lexentry: nld/eucharistie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: eucharistie
trans_list: eucharistia
sense:
(figuurlijk) eucharistieviering, de kerkelijke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd


lexentry: nld/eufemisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eufemisme
trans_list: euphemismus
sense:
(stijlfiguur)
 het gebruik van een alternatief woord of alternatieve uitdrukking voor iets in de taboesfeer om een sterkere variant, die te grof of vulgair zou overkomen, te vervangen door een minder confronterende bewoording voor hetzelfde


lexentry: nld/euforie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: euforie
trans_list: euphoria
sense:
verhoogd gevoel van welzijn; gevoel van zeer groot welbehagen; gevoel van zich wel te bevinden; ook kunstmatig opgewekt door het gebruik van opium enz., en bij sommige ziektetoestanden bestaand


lexentry: nld/europium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: europium
trans_list: europium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Eu en atoomnummer 63. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/eutecticum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eutecticum
trans_list: eutecticum
sense:
(materiaalkunde) mengsel van twee stoffen in zo'n verhouding dat beide bij dezelfde temperatuur samen stollen of smelten


lexentry: nld/euthanasie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: euthanasie
trans_list: euthanasia
sense:
het leven van een patiënt op een waardige wijze beëindigen met medicijnen, op verzoek van de patiënt en uitgevoerd door een arts. Als aan de wettelijke eisen is voldaan is euthanasie in Nederland niet strafbaar.


lexentry: nld/evenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: evenaar
trans_list: aequator
sense:
(aardrijkskunde) denkbeeldige cirkel die op een hemellichaam het noordelijk van het zuidelijk halfrond scheidt


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: evenwicht
trans_list: aequabilĭtas
sense:
bij uitbreding: toestand waarbij verschillende op eenzelfde lichaam werkende krachten elkaar opheffen


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 03
written_rep: evenwicht
trans_list: aequabilĭtas
sense:
toestand van rust of overeenstemming, doordat van verschillende krachten geen de andere te zeer overtreft en er een situatie van rust en kalmte bestaat


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 05
written_rep: evenwicht
trans_list: aequabilĭtas
sense:
(scheikunde) toestand waarbij geen verdere omzetting meer plaatsheeft of die in de ene richting gelijk is aan die in de andere


lexentry: nld/examen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: examen
trans_list: examen
sense:
(onderwijs) onderzoek naar de kennis of vaardigheden van iemand door middel van ondervraging of opgedragen verrichtingen


lexentry: nld/excrement__noun__1
sense_num: 01
written_rep: excrement
trans_list: fimum
sense:
de naam voor de onverteerde resten van het voedsel die met geregelde tussenpozen als uitwerpselen via de anus (aars) uit de darm naar de buitenwereld worden verwijderd (defecatie)


lexentry: nld/exerceren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: exerceren
trans_list: exerceō
sense:
(militair) onovergankelijk het oefenen in het uitvoeren van bepaalde militaire bewegingen en commando's


lexentry: nld/exporteren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: exporteren
trans_list: exportō
sense:
(informatica) uitvoeren van gegevens uit een informatiesysteem zodat ze geschikt zijn om in een ander informatiesysteem te worden geïmporteerd


lexentry: nld/faas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: faas
trans_list: fascia
sense:
(heraldiek) een der herautstukken; een horizontale band die het middelste derde deel van het veld van het wapen beslaat


lexentry: nld/faculteit__noun__1
sense_num: 03
written_rep: faculteit
trans_list: factorialis
sense:
(wiskunde) product van een reeks factoren die telkens met één toenemen met de eerste factor gelijk aan één dus: de faculteit van een natuurlijk getal n, genoteerd als n! (n faculteit), is gedefinieerd als het product van de getallen 1 tot en met n.


lexentry: nld/fagocytose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fagocytose
trans_list: phagocytosis
sense:
(biologie) vernietiging door een cel van schadelijke bestanddelen die in het levend weefsel zijn binnengedrongen


lexentry: nld/faillissement__noun__1
sense_num: 01
written_rep: faillissement
trans_list: dēcoctiō
sense:
(juridisch) de toestand van iemand die, blijkens rechterlijk onderzoek, niet in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen


lexentry: nld/faillissement__noun__1
sense_num: 02
written_rep: faillissement
trans_list: decoctio
sense:
(juridisch) een in de wet geregelde procedure voor een persoon of onderneming die niet (meer) in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen


lexentry: nld/fakkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fakkel
trans_list: fax
sense:
staaf of stok die aan de bovenkant in een brandbare stof gedrenkt is, brandend zorgt het voor verlichting


lexentry: nld/farao__noun__1
sense_num: 01
written_rep: farao
trans_list: pharaō
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) titel van de koning van Egypte, ook gebruikt als eigennaam; de enige farao's die in het OT bij hun eigen naam worden genoemd, zijn Chofra, Necho, Sisak en Tirhaka (274×: Gen. 12:15 +, Ex. 1:11 +, Deut. 6:21 +, 1 Sam. 2:27 +, 1 Kon. 3:1 +, 2 Kon. 17:7 +, Jes. 19:11 +, Jer. 25:19 +, Ez. 17:17 +, Ps. 135:9 +, Hoogl. 1:9, Neh. 9:10, 1 Kron. 4:18, 2 Kron. 8:11; ook 5× in NT)


lexentry: nld/farce__noun__1
sense_num: 03
written_rep: farce
trans_list: insicium
sense:
(voeding) (kookkunst) vulsel of vulling voor gerechten, meestal op basis van fijngehakt vlees of vis


lexentry: nld/farizeeër__noun__1
sense_num: 02
written_rep: farizeeër
trans_list: Pharisaeus
sense:
(figuurlijk) iemand die doet alsof hij heel gelovig of fatsoenlijk is terwijl hij zich verwerpelijk gedraagt


lexentry: nld/feestmaaltijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: feestmaaltijd
trans_list: convīvium
sense:
een extra lekkere, uitgebreide maaltijd die men met meerdere mensen gebruikt als een feestelijke gebeurtenis


lexentry: nld/feminisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: feminisme
trans_list: feminismus
sense:
(filosofie) streven naar het opheffen van de achterstelling van vrouwen en vrouwelijke eigenschappen door een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen


lexentry: nld/fenegriek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fenegriek
trans_list: buceras
sense:
(plantkunde) vlinderbloemige, sterk riekende plant Trigonella foenum-graecum 
(wikidata: fenegriek )


lexentry: nld/fennek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fennek
trans_list: fennecus
sense:
(roofdieren) Vulpes zerda een vos die voorkomt in de woestijnen van Afrika en het Arabisch Schiereiland. Hoewel hij veel lijkt op de fossiele Otarocyon is hij nauwer verwant aan de grootoorvos en de leden van het geslacht Vulpes


lexentry: nld/fenylalanine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fenylalanine
trans_list: phenylalaninum
sense:
(scheikunde) C9H11NO2; een essentieel aminozuur, nodig voor diverse biochemische processen; een van de twintig natuurlijk voorkomende aminozuren


lexentry: nld/fermenteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: fermenteren
trans_list: fermentum
sense:
onovergankelijk zuurstofloos (anaeroob) omzetten van biologische materialen door bacteriën, celculturen of schimmels


lexentry: nld/fermium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fermium
trans_list: fermium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fm en atoomnummer 100. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide


lexentry: nld/ferry__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ferry
trans_list: pontō
sense:
(scheepvaart), (techniek) een schip dat speciaal gebouwd en uitgerust is om in een veerdienst ingelegd te worden


lexentry: nld/ferryboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ferryboot
trans_list: pontō
sense:
(scheepvaart), (techniek) een speciaal gebouwd en uitgerust schip om in een veerdienst ingelegd te worden


lexentry: nld/fibrine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fibrine
trans_list: fibrinum
sense:
(biochemie) (medisch) onoplosbaar eiwit in het bloedplasma, gevormd tijdens de bloedstolling uit fibrinogeen en trombine


lexentry: nld/fiets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fiets
trans_list: birota
sense:
(verkeer), (techniek) tweewielig vervoermiddel dat door middel van spierkracht middels pedalen wordt voortbewogen


lexentry: nld/fijt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fijt
trans_list: scelestus
sense:
(medisch) verergering van een nagelriemontsteking (paronychia) naar een ontsteking van de gehele vinger


lexentry: nld/filmscenario__noun__1
sense_num: 01
written_rep: filmscenario
trans_list: scaenarium
sense:
tekst die een film in woorden beschrijft; tekst die aangeeft hoe een bepaalde film gemaakt moet worden


lexentry: nld/filoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: filoloog
trans_list: philologus
sense:
(wetenschap), (beroep) iemand die zich specialiseert in de studie van de taal en de cultuur van een mensengemeenschap


lexentry: nld/filter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: filter
trans_list: liquatorium
sense:
(scheikunde) (huishouden) een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden


lexentry: nld/finale__noun__1
sense_num: 01
written_rep: finale
trans_list: finis
sense:
(sport) de beslissende wedstrijd in een toernooi, dikwijls tussen de laatste twee deelnemers of teams


lexentry: nld/firma__noun__1
sense_num: 01
written_rep: firma
trans_list: firmus
sense:
(juridisch) een handelsvennootschap waarbij de vennoten hoofdelijk voor het geheel aansprakelijk zijn


lexentry: nld/fjord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fjord
trans_list: fiordus
sense:
(aardrijkskunde), (scheepvaart) een bepaald type van inham in een bergachtige kust, gekenmerkt door steile wanden die door gletsjerwerking zijn uitgesleten


lexentry: nld/flakkeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: flakkeren
trans_list: flamma
sense:
onrustig branden met grote en dan weer kleine vlammen en de vlammen zijn ook niet altijd op dezelfde plaats


lexentry: nld/flamingo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: flamingo
trans_list: phoenicopterus
sense:
(flamingoachtigen) bepaald soort roze reigerachtige waadvogel met een haakvormige snavel uit de familie Phoenicopteridae


lexentry: nld/flerovium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: flerovium
trans_list: flerovium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fl en atoomnummer 114. Het is een hoofdmetaal


lexentry: nld/fles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fles
trans_list: lagoena | ampulla
sense:
een langgerekt, cilindrisch en meestal van glas vervaardigd vat met een nauwe hals die met een dop of kurk af te sluiten is


lexentry: nld/fluor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fluor
trans_list: fluor | fluorum
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element met symbool F en atoomnummer 9 en een geelgroen halogeen


lexentry: nld/flux__noun__1
sense_num: 02
written_rep: flux
trans_list: flumen
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) de hoeveelheid doorstroom door een oppervlak (aantal krachtlijnen dat loodrecht door een oppervlakte-eenheid gaat)


lexentry: nld/focus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: focus
trans_list: focus
sense:
(natuurkunde) een punt of verzameling van punten waar alle stralengangen van een optisch element samenkomen


lexentry: nld/folteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: folteren
trans_list: cruciō
sense:
overgankelijk een gevangene onderwerpen aan lichamelijke en/of geestelijke pijniging, voornamelijk teneinde informatie los te krijgen


lexentry: nld/foneem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: foneem
trans_list: phonema
sense:
(fonologie) een individuele spraakklank met een betekenisonderscheidende functie (i.t.t. een allofoon) #:*/b/ en /d/ zijn fonemen in het Nederlands omdat de woorden "bak" en "dak" een verschillende betekenis hebben.


lexentry: nld/fonetiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fonetiek
trans_list: phonetica
sense:
(taalkunde) het onderdeel van de taalwetenschap dat zich bezighoudt met de bestudering van alle fysiologische, fysische en perceptieve aspecten van spraakklanken


lexentry: nld/fonkeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fonkeling
trans_list: coruscans
sense:
een kleine, kortdurende, herhalende, felle lichtreflectie met name bij sieraden, kroonluchters en ogen


lexentry: nld/forel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: forel
trans_list: Oncorhynchus Mykiss | tructa
sense:
(straalvinnigen) benaming voor zalmachtige zoetwatervissen uit de geslachten Salmo , Salvelinus en Oncorhynchus


lexentry: nld/fosfor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fosfor
trans_list: phosphorus
sense:
(scheikunde), (element) met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn


lexentry: nld/fotografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fotografie
trans_list: ars photographica
sense:
(techniek) de kunst om door chemische inwerking van licht op een gevoelige plaat afbeeldingen te maken


lexentry: nld/francium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: francium
trans_list: francium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Fr en atoomnummer 87. Het is een donkergrijs metalliek alkalimetaal


lexentry: nld/franje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: franje
trans_list: limbus
sense:
(kleding) reeks afhangende draden die ter versiering aan de rand van een kleed of kledingstuk gehangen worden


lexentry: nld/fret__noun__3
sense_num: 01
written_rep: fret
trans_list: aestuō
sense:
(muziek) metalen richel op de hals van een snaarinstrument (gitaar) waarop de snaar wordt afgeknepen


lexentry: nld/frezen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: frezen
trans_list: mola
sense:
overgankelijk, (techniek) een verspanende bewerking uitvoeren met behulp van een roterend gereedschap, de frees


lexentry: nld/frigo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: frigo
trans_list: armārium frīgidārium
sense:
(huishouden) (elektrotechniek) ruimte die gekoeld kan worden voor het bewaren van voedsel en andere bederfelijke waar


lexentry: nld/functie__noun__1
sense_num: 04
written_rep: functie
trans_list: functio
sense:
(informatica) een subroutine (als eenheid beschouwd deel van een computerprogramma dat aangeroepen kan worden) die een waarde oplevert


lexentry: nld/fysica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fysica
trans_list: physica
sense:
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd


lexentry: nld/gaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gaai
trans_list: gaius
sense:
(zangvogels) middelgrote, gewoonlijk vrij kleurrijke zangvogel met een vrij lange staart, uit het geslacht Garrulus van de kraaienfamilie (Corvidae ) en in het bijzonder de soort Garrulus glandarius


lexentry: nld/gadolinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gadolinium
trans_list: gadolinium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Gd en atoomnummer 64. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/galblaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galblaas
trans_list: vesica fellea | vesica biliaris
sense:
(anatomie) een peervormig hol orgaan dat aan de rechterkant van het lichaam, achter (d.w.z. meer naar binnen) en onder de lever ligt


lexentry: nld/galg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galg
trans_list: arbor
sense:
(juridisch) houten constructie bestaande uit één of meer staande balken met een horizontale balk haaks daarop en één of meer diagonale balken ter ondersteuning, in het verleden veel gebruikt om mensen door ophanging ter dood te brengen


lexentry: nld/galgenbrok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galgenbrok
trans_list: furcifer
sense:
(scheldwoord) (letterlijk) iemand die het verdient om aan de galg te hangen; (bij uitbreiding) een waardeloos of verdorven persoon


lexentry: nld/galgenstrop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galgenstrop
trans_list: tenus
sense:
een tot strop geknoopt touw zoals dat aan een galg gehangen wordt ter verhanging van een veroordeelde


lexentry: nld/gallium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gallium
trans_list: gallium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ga en atoomnummer 31. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.


lexentry: nld/gallon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gallon
trans_list: congius
sense:
(eenheid) Angelsaksische inhoudsmaat 1 US gallon is ongeveer 3,8 lter 1 imperial gallon is ongeveer 4,5 liter


lexentry: nld/galsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galsteen
trans_list: cholelithus
sense:
(medisch) een vaste structuur in de galwegen of de galblaas bestaande uit neergeslagen cholesterol, bilirubine of kalkzouten


lexentry: nld/ganglion__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ganglion
trans_list: ganglion
sense:
(medisch) een holte in of bij een gewrichtskapsel of peesschede die gevuld is met geelachtige glijstof


lexentry: nld/gans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gans
trans_list: anser | avica
sense:
(eendvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Anser en Branta , grote, stevig gebouwde watervogels


lexentry: nld/gas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gas
trans_list: gas | gasium
sense:
(natuurkunde), (thermodynamica) aggregatietoestand; stof met een veranderlijk volume die uit losse moleculen of atomen bestaat


lexentry: nld/gast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gast
trans_list: hospes
sense:
(maatschappij) iemand die als bezoeker ergens wordt ontvangen, verwelkomd of op een bijzondere wijze behandeld


lexentry: nld/gazelle__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gazelle
trans_list: dorcas
sense:
(evenhoevigen) benaming voor slanke hoefdieren uit de geslachten Gazella , Eudorcas en Nanger , leden van de antilopefamilie Antilopinae . Er zijn ongeveer vijftien soorten, waaronder de thomsongazelle. Gazellen spelen een belangrijke rol in verschillende religies en legendes


lexentry: nld/geaccidenteerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: geaccidenteerd
trans_list: clīvōsus
sense:
met een ongelijk grondoppervlak vol hoogteverschillen door bijvoorbeeld heuveltjes, begroeiing, sloten, wallen en kuilen


lexentry: nld/geacht__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: geacht
trans_list: cārus
sense:
als waardig beschouwd. Wordt vooral gebruikt als beleefdheidsvorm in briefaanhef: Geachte Heer Janssen,


lexentry: nld/geblaat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: geblaat
trans_list: clamor
sense:
(informeel), (pejoratief), (communicatie) inhoudsloos gepraat, meestal op een luide en storende toon


lexentry: nld/gebonden__adjc__1
sense_num: 04
written_rep: gebonden
trans_list: spissus
sense:
(taalkunde) niet voorkomend als op zichzelf staande eenheid (d.w.z. als los woord), maar alleen als onderdeel van een woord


lexentry: nld/geboorte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geboorte
trans_list: natio
sense:
bevalling, actie waarbij een organisme uit zijn/haar moeder komt en aan zijn zelfstandige leven begint


lexentry: nld/geboortecijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geboortecijfer
trans_list: nativitas
sense:
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel geboorten er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/gebouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gebouw
trans_list: aedificium | aedificatio
sense:
(bouwkunde) een constructie van enige omvang die verbonden is met de grond en waarin men kan wonen of werken


lexentry: nld/gedachtenis__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gedachtenis
trans_list: memoria
sense:
het oproepen van iets in de gedachten om te voorkomen dat je het zou vergeten; vaak ook als eerbetoon


lexentry: nld/geep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geep
trans_list: acus
sense:
(straalvinnigen) smalle ranke soort zeevis met afgeplat lichaam en een lange snavelvormige bek, Belone belone


lexentry: nld/geestesziek__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: geestesziek
trans_list: dēmēns
sense:
(medisch) (psychologie) van een persoon dat deze lijdt aan een psychiatrische stoornis, de term wordt vaak gebruikt in combinatie met gewelddadig gedrag


lexentry: nld/geeuwhonger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geeuwhonger
trans_list: famēs
sense:
plotselinge erge honger als gevolg van heftige inspanning zonder eten vaak samengaand met een neiging tot flauwvallen en zweten


lexentry: nld/gehakkelde_aurelia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gehakkelde aurelia
trans_list: comma
sense:
(vlinders) Polygonia c-album een vlinder uit de onderfamilie Nymphalinae van de familie Nymphalidae (aurelia's of schoenlappers). Deze middelgrote vlinder komt voor in een groot deel van het Palearctisch gebied en zijn verspreidingsgebied breidt zich steeds verder uit naar het noorden


lexentry: nld/gehechtheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gehechtheid
trans_list: adiunctum
sense:
het zich zo door liefde verbonden voelen aan iets of iemand dat men er zich moeilijk van kan losmaken


lexentry: nld/geheugen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: geheugen
trans_list: memoria
sense:
(informatica) snel toegankelijke plaats om data op te slaan waarin programma's worden opgeslagen die uitgevoerd worden


lexentry: nld/gehucht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gehucht
trans_list: vīculus
sense:
een aantal bij elkaar staande huizen op het platteland qua grootte gelegen tussen een dorp en een buurtgemeenschap


lexentry: nld/gek__noun__1
sense_num: 04
written_rep: gek
trans_list: cuculla
sense:
(bouwkunde) een draaibare kap op een schoorsteen, die verhinderen moet dat de wind in de schoorsteen slaat


lexentry: nld/gekletter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gekletter
trans_list: crepitus
sense:
het herhaald voortbrengen van een kort, helder en luid geluid zoals bij metalen voorwerpen die tegen elkaar stoten en bij heftige regen of hagel


lexentry: nld/gel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gel
trans_list: gelu
sense:
(scheikunde) een gecrosslinkt polymeer van voldoende verdunning om vervormbaar te zijn zonder spontaan te vloeien


lexentry: nld/gelatenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gelatenheid
trans_list: aequanimitās
sense:
(psychologie) geestestoestand waardoor men een onaangename situatie alleen door doffe aanvaarding kan accepteren


lexentry: nld/geldbelegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geldbelegging
trans_list: confiscō
sense:
een vorm van investering waarbij geld wordt vastgelegd voor langere of kortere tijd met als doel om in de toekomst financieel voordeel te behalen


lexentry: nld/gelderse_roos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gelderse roos
trans_list: viburnum
sense:
(bloemplanten) Viburnum opulus een struikgewas met witte schermbloemen en rode bessen, die gekookt tot jam verwerkt kunnen worden


lexentry: nld/geleedpotige__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geleedpotige
trans_list: Arthropoda
sense:
(dierkunde) een dier met een uitwendig skelet van chitine, eventueel versterkt met calciumcarbonaat, waarvan de poten een aantal gewrichten hebben


lexentry: nld/geleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geleider
trans_list: conductor
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) materiaal met een naar verhouding hoog aantal beweeglijke ladingsdragers, waardoor het een elektrische stroom makkelijk doorlaat


lexentry: nld/geleider__noun__1
sense_num: 02
written_rep: geleider
trans_list: conductor
sense:
(natuurkunde) materiaal dat iets anders doorlaat dan elektriciteit, zoals warmte of geluid, warmtegeleider


lexentry: nld/gelijkenis__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gelijkenis
trans_list: parabola
sense:
(religie) een verhaal dat een bepaalde relgieuze les presenteert door het met een bepaalde gebeurtenis te vergelijken


lexentry: nld/geluid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geluid
trans_list: sonus
sense:
(natuurkunde) trillingen die zich voortplant als een langsdrukgolf in de lucht of andere elastische stof (materie) en die door het oor waargenomen kunnen worden


lexentry: nld/geluidhinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geluidhinder
trans_list: sonitus pollutio
sense:
(juridisch) (Nederland) gevaar, schade of hinder als gevolg van met het menselijk oor waarneembare luchttrillingen


lexentry: nld/gematigdheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gematigdheid
trans_list: pudor
sense:
een karaktereigenschap ontstaan door beheersing van een vurig temperament of door de afwezigheid van een al te hartstochtelijk karakter


lexentry: nld/gember__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gember
trans_list: zingiber
sense:
(plantkunde), (specerij) Zingiber officinale , een specerij met een scherpe smaak gemaakt van de wortelstok van een tropische plant


lexentry: nld/gemeenschap__noun__1
sense_num: 03
written_rep: gemeenschap
trans_list: communitas
sense:
(maatschappij), (pregnant) geheel van personen of zaken die tot elkaar in een bepaald opzicht in een geregelde betrekking staan


lexentry: nld/gemeente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gemeente
trans_list: municipium
sense:
bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen


lexentry: nld/gems__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gems
trans_list: camox
sense:
(evenhoevigen) Rupicapra rupicapra klein, uiterst behendig, geitachtig hoefdier dat leeft in de hooggebergtes van Europa en West-Azië, met aan de top naar achteren gekromde hoorns en twee donkere strepen langs de kop


lexentry: nld/gendarmerie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gendarmerie
trans_list: vigilia
sense:
op militaire leest geschoeide politie in Frankrijk, vergelijkbaar met de Koninklijke Marechaussee in Nederland


lexentry: nld/gender__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gender
trans_list: genus
sense:
(sociologie) geheel van sociale en culturele kenmerken die maatschappelijk worden gekoppeld aan een bepaalde sekse


lexentry: nld/genealogie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: genealogie
trans_list: genealogia
sense:
een discipline van de geschiedkunde die zich bezighoudt met voorouderonderzoek dan wel de afstamming van de familienaam


lexentry: nld/geneesmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geneesmiddel
trans_list: medicamentum
sense:
(medisch) een chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent


lexentry: nld/genetica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: genetica
trans_list: genetica
sense:
(wetenschap) de wetenschap van alles wat de werking van genen betreft, in het bijzonder erfelijke overdracht


lexentry: nld/genitief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: genitief
trans_list: genitivus
sense:
(grammatica) een van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen die oorspronkelijk een oorzakelijk voorwerp aanduidde, later vooral een bezitsrelatie


lexentry: nld/genocide__noun__1
sense_num: 02
written_rep: genocide
trans_list: genocīdium
sense:
(juridisch) "een van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige groep, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen: het doden van leden van de groep; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep; het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging; het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen en het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep." (definitie uit Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van de Verenigde Naties uit 1948)


lexentry: nld/geologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geologie
trans_list: geologia
sense:
(aardrijkskunde) wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met alles wat te maken heeft met de bouw en ontwikkeling van de aardkorst


lexentry: nld/gerant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gerant
trans_list: procurator
sense:
(beroep), (bedrijfskunde) bedrijfsleider, exploitant, filiaalhouder, zaakvoerder, zaakwaarnemer, zetbaas


lexentry: nld/germanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: germanium
trans_list: germanium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ge en atoomnummer 32. Het is een grijswit metalloïde


lexentry: nld/gerontologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gerontologie
trans_list: gerontologia
sense:
(medisch) (wetenschap) tak van wetenschap die het "ouder worden" bestudeert, zowel in lichamelijk, maatschappelijk als in geestelijk opzicht


lexentry: nld/gerst__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gerst
trans_list: hordeum
sense:
(bloemplanten) gecultiveerde soort Hordeum vulgare , een graansoort. Ze stamt af van de wilde gerst (Hordeum spontaneum ), die nog steeds in het Midden-Oosten voorkomt. Gerst behoort net als alle overige granen zoals tarwe, haver, rogge, gierst en rijst tot de grassenfamilie 
(wikidata: gerst )


lexentry: nld/gerucht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gerucht
trans_list: auditus
sense:
een mededeling of nieuwtje dat de ronde doet maar nog niet bevestigd is, zodat je niet zeker bent of het waar is


lexentry: nld/gerundium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gerundium
trans_list: gerundium
sense:
(taalkunde) zelfstandig gebruikte verbogen infinitief, zoals die voorkomt in het Latijn, maar ook in andere talen zoals het Middelnederlands


lexentry: nld/gerw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gerw
trans_list: mīlifolium
sense:
(plantkunde) Achillea millefolium , een kruidachtige plant met een dubbel veerdelig blad, waardoor het lijkt of het uit zeer veel kleine blaadjes bestaat


lexentry: nld/geschiedschrijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geschiedschrijver
trans_list: historicus
sense:
(geschiedenis) (beroep) wetenschapper die de geschiedenis bestudeert, beschrijver van vroeger tijden


lexentry: nld/gesel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gesel
trans_list: verber
sense:
werktuig van touwen of riempjes met knopen of stukjes metaal, waarmee men ter bestraffing op iemands lichaam slaat


lexentry: nld/gespannen__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: gespannen
trans_list: intentus
sense:
in hoge mate werkzaam - (naar analogie van betekenis 1 bij trekdieren, aandrijfkettingen of tentdoeken)


lexentry: nld/gespannen__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: gespannen
trans_list: trepidus
sense:
ongemakkelijk, blijk gevend van stress, het punt van (uit-)barsten naderend - (naar analogie van betekenis 1 bij boogpezen of ballonnen)


lexentry: nld/get__noun__1
sense_num: 02
written_rep: get
trans_list: ago fieri
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) schriftelijke verklaring aan de vrouw waarmee de man een Joods huwelijk ontbindt


lexentry: nld/getijde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: getijde
trans_list: aestus
sense:
(astronomie), (geologie) de periodieke verandering van de waterstand ten gevolge van de stand van de maan


lexentry: nld/getuige__noun__1
sense_num: 01
written_rep: getuige
trans_list: testis
sense:
(juridisch) iemand die een gebeurtenis heeft meegemaakt of op andere wijze, veelal onder ede, een verklaring kan geven ten aanzien van de ware toedracht van een zaak


lexentry: nld/getuigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: getuigen
trans_list: protestor
sense:
inergatief ~ over: een veelal beëdigde verklaring afleggen ten aanzien van de ware toedracht van een zaak


lexentry: nld/gevangenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gevangenis
trans_list: carcer | custodia
sense:
(juridisch), (misdaad) een gebouw waarin veroordeelde personen gevangen worden gehouden vanwege hun misdaden


lexentry: nld/gevelsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gevelsteen
trans_list: tabella
sense:
een bijzonder gevormde steen aan de straatkant van een gebouw of huis waaraan het huis te herkennen is


lexentry: nld/gewaarworden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: gewaarworden
trans_list: experior
sense:
bewust worden van de betekenis van sensorische prikkels of wat lijkt op sensorische prikkels en waarvan je dus denkt dat het waar is, dat het overeenkomt met de werkelijkheid


lexentry: nld/gewetenswroeging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gewetenswroeging
trans_list: cōnscientia
sense:
met het gevoel dat men zaken verkeerd heeft gedaan, dat men niet had moeten doen wat men gedaan heeft


lexentry: nld/gewone_esdoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gewone esdoorn
trans_list: platanus
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Acer pseudoplatanus , die inheems is in de Benelux en tot 30 meter hoog kan worden


lexentry: nld/gewoon_duizendblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gewoon duizendblad
trans_list: Achillea millefolium
sense:
(plantkunde) bepaald soort samengesteldbloemige veldbloem met zeer fijn ingesneden blad en een wit, roze of paars bloemscherm, 'Achillea millefolium


lexentry: nld/gezegde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gezegde
trans_list: praedicatum
sense:
(grammatica) het geheel van alle werk- en naamwoorden in een zin die samen met het onderwerp de zinsbasis (zinskern) vormen


lexentry: nld/gierst__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gierst
trans_list: milium
sense:
(plantkunde), (graan) graansoort Panicum miliaceum soort graan met fijne korrels, een historisch belangrijk graangewas in Europa, vóór de introductie van de aardappel. Thans vooral in Azië en Afrika verbouwd 
(wikidata: gierst )


lexentry: nld/gijzelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gijzelaar
trans_list: obses
sense:
een veelal onschuldig persoon die tegen de eigen wil door een gijzelnemer gevangen wordt gehouden en die bedreigd wordt met het doel iets van derden gedaan te krijgen


lexentry: nld/giraf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: giraf
trans_list: camelopardalis
sense:
(evenhoevigen) Giraffa camelopardalis , een herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns


lexentry: nld/giraffe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: giraffe
trans_list: camelopardalis
sense:
(evenhoevigen) Giraffa herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns Giraffa camelopardalis


lexentry: nld/gissing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gissing
trans_list: coniectūra
sense:
gedachte waarvoor men onvoldoende gegevens heeft om de juistheid of onjuistheid ervan te kunnen vaststellen


lexentry: nld/gitaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gitaar
trans_list: cithara | fides
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument, gewoonlijk met zes snaren, bespeeld met de vingers of een plectrum


lexentry: nld/glas__noun__1
sense_num: 02
written_rep: glas
trans_list: vitrum
sense:
(materiaalkunde) een glas (volgens betekenis 1) op basis van siliciumoxide (SiO2), dat veel wordt gebruikt voor de vervaardiging van vensters, glazen (betekenis 3) e.d 
(wikidata: glas )


lexentry: nld/glas__noun__1
sense_num: 03
written_rep: glas
trans_list: vitrum
sense:
(drinken) een uit glas (volgens betekenis 2) vervaardigd object dat dranken of andere vloeistoffen kan bevatten


lexentry: nld/glaswerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glaswerk
trans_list: vitrea
sense:
(scheikunde) van glas vervaardigde vaten en toestellen zoals deze in een laboratorium veel gebruikt worden


lexentry: nld/glaucoom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glaucoom
trans_list: glaucoma
sense:
(medisch) een aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval en uiteindelijk tot blindheid leidt


lexentry: nld/gletsjer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gletsjer
trans_list: glaciarium
sense:
(glaciologie) een ijsmassa die gevormd wordt op land en dik en groot genoeg is om bergafwaarts te stromen


lexentry: nld/glimworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glimworm
trans_list: lampyris
sense:
(kevers) een nachtelijk lichtgevend kevertje uit de familie Lampyridae . Ze staan ook wel bekend onder de namen vuurvliegjes of gloeiwormen. Ze zijn vooral bekend doordat ze licht geven (bioluminescentie). Over de hele wereld komen ca. 2000 soorten voor en er worden regelmatig nieuwe ontdekt. Minder bekend is dat deze insecten in feite kevers zijn en geen wormen of vliegen


lexentry: nld/god__noun__1
sense_num: 01
written_rep: god
trans_list: deus
sense:
(religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid


lexentry: nld/godheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: godheid
trans_list: deus
sense:
(religie) een hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid


lexentry: nld/godsdienstoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: godsdienstoorlog
trans_list: bellum religiosum
sense:
(religie) een oorlog veroorzaakt door godsdienstige verschillen waarbij alle partijen er weer vanuit gaan over de absolute waarheid te beschikken


lexentry: nld/gokken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: gokken
trans_list: sponsiō
sense:
inergatief (Jiddisch-Hebreeuws) iets van waarde, veelal geld, inzetten op de mogelijke uitkomst van iets onzekers


lexentry: nld/golf__noun__2
sense_num: 01
written_rep: golf
trans_list: pilamalleus
sense:
geen meervoud (sport) balspel waarbij een golfbal met een golfclub in een aantal slagen in de hole moet worden geslagen.


lexentry: nld/golfbeweging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golfbeweging
trans_list: flūctus
sense:
(natuurkunde) een regelmatige op-en-neer gaande, zich over het oppervlak verspreidende beweging van een vloeistof


lexentry: nld/golfspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golfspel
trans_list: pilamalleus
sense:
(sport) een balspel waarbij een kleine, harde bal met een golfclub van de tee (afslagplaats) weggeslagen wordt in de richting van een met een vlag gemarkeerd punt (de hole)


lexentry: nld/goniometrie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goniometrie
trans_list: trigonometria
sense:
(wiskunde) dat deel van de wiskunde dat zich richt op hoeken en de metingen die men daaraan kan verrichten


lexentry: nld/gordel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gordel
trans_list: balteus
sense:
(kleding) een band die om het middel gedragen wordt, ter bescherming bij bijv. vechtsport of in de auto


lexentry: nld/gorilla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gorilla
trans_list: gorilla
sense:
(primaten) Afrikaanse mensaap uit het geslacht Gorilla , de grootste nog levende primaten verdeeld in twee soorten waarvan de westelijke gorilla de grootste populatie kent


lexentry: nld/goud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goud
trans_list: aurum
sense:
(scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal


lexentry: nld/goudblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goudblad
trans_list: bractea
sense:
een heel dun (0,0001 mm) blad goud dat men meestal voor decoratieve doeleinden gebruikt maar soms ook in een gerecht wordt verwerkt


lexentry: nld/goudbrasem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goudbrasem
trans_list: Sparus aurata
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sparus aurata , een zeebrasem met goudglans als de zon op het water schijnt, hij bezit ook een typerende zwarte vlek achter de kieuwdeksels


lexentry: nld/goudvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goudvis
trans_list: hippurus
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort kleine goudkleurige of rode vis die uit China afkomstig is en die door veel mensen thuis gehouden wordt Carassius auratus auratus


lexentry: nld/graad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graad
trans_list: gradus
sense:
(wiskunde) eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden, booggraad


lexentry: nld/graad__noun__1
sense_num: 02
written_rep: graad
trans_list: titulus
sense:
elk van de gelijke delen waarin sommige schaalverdelingen verdeeld zijn, vooral die van thermometers


lexentry: nld/graad__noun__1
sense_num: 04
written_rep: graad
trans_list: titulus
sense:
titel die na afgelegd examen, verdedigde stellingen enz. aan een studerende wordt toegekend b.v. meestergraad


lexentry: nld/graaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graaf
trans_list: comes
sense:
(verouderd) (vroege middeleeuwen) door de vorst aangewezen ambtenaar die het hoogste toezicht op de rechtspraak of een ander belangrijke activiteit uitoefent


lexentry: nld/graftombe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graftombe
trans_list: bustum
sense:
(bouwkunde) het algemeen een bouwwerk, grafheuvel of hunebed met als inhoud het graf van een heerser of ander machtig of rijk iemand dat fungeert als een grafmonument


lexentry: nld/gram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gram
trans_list: gramma
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g


lexentry: nld/granaat__noun__2
sense_num: 01
written_rep: granaat
trans_list: carbunculus
sense:
o: (mineraal) een groep kubische mineralen behorende tot de nesosilicaten, meest voorkomend in metamorf gesteente en gebruikt als halfedelsteen


lexentry: nld/granaatappelboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: granaatappelboom
trans_list: puniceus
sense:
(bloemplanten) Punica granatum , een tot zes meter hoge struik uit de kattenstaartfamilie (Lythraceae) dan wel de familie Punicaceae (orde is in revisie) met lange, doornige takken


lexentry: nld/graniet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graniet
trans_list: granitum
sense:
(geologie) hard stollingsgesteente bestaande uit lichtgekleurde, met het blote oog onderscheidbare mineralen


lexentry: nld/graveerstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graveerstift
trans_list: Caelum
sense:
(gereedschap) een stalen pen met scherpe punt, of voorzien van een carborundum of diamanten steentje, om in allerlei materiaal een tekst of tekening te graveren


lexentry: nld/gravel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gravel
trans_list: pavimentum
sense:
(sport) roodkleurig steengruis dat in de 20e eeuw veel werd gebruikt voor de verharding van tennisbanen en atletiekbanen


lexentry: nld/greppel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: greppel
trans_list: fossa
sense:
(waterbeheer) een smalle, ondiepe uitgraving in de grond voor de afvoer van te veel water die echter meestal droog staat


lexentry: nld/griep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: griep
trans_list: influentia
sense:
(medisch) een virusziekte die jaarlijks vele mensen ziek maakt en die voor ouderen gevaarlijk kan zijn


lexentry: nld/griet__noun__3
sense_num: 01
written_rep: griet
trans_list: digitus impudicus
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Scophthalmus rhombus uit de familie van tarbotachtigen Scophthalmidae


lexentry: nld/griffioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: griffioen
trans_list: gryps
sense:
Oudgrieks fabeldier met de kop, voorpoten en vleugels van een adelaar en de romp, achterpoten en staart van een leeuw


lexentry: nld/grip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: grip
trans_list: ampla
sense:
(filmkunst) een functie uit de filmwereld waar diverse taken mee zijn gemoeid, zoals opbouw, transport, opbouw camera en het duwen van de dolly


lexentry: nld/groen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: groen
trans_list: viridis
sense:
(kleur) kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben, geel met blauw gemengd; secundaire kleur, in het spectrum gelegen tussen geel en cyaan, met een golflengte van ca. 550 nm


lexentry: nld/gronden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: gronden
trans_list: prima
sense:
(scheepvaart), (verouderd) de waterdiepte peilen met een dieplood, en eventueel tevens een monster van de bodem nemen door een vetgemaakte holte in de onderkant van het dieplood


lexentry: nld/grondverf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grondverf
trans_list: abecedārium
sense:
(materiaalkunde) verf die als eerste laag op een te schilderen oppervlak wordt aangebracht om de ondergrond te isoleren tegen schadelijke bestanddelen van verf, en om een goed hechtende laag voor de verf te verkrijgen


lexentry: nld/grootcirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grootcirkel
trans_list: circulus maior
sense:
(wiskunde) (aardrijkskunde)een cirkel die op een bol de omtrek markeert. De grootcirkel en bol hebben een gemeenschappelijk middelpunt, de doorsneden zijn gelijk, en het vlak van de cirkel verdeelt de bol in twee gelijke delen


lexentry: nld/grote_hersenen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote hersenen
trans_list: telencephalon
sense:
(anatomie) grootste deel van de menselijke hersenen, gevormd van de eindhersenen en de tussenhersenen


lexentry: nld/guacamole__noun__1
sense_num: 01
written_rep: guacamole
trans_list: guacamole
sense:
(voeding) een dipsaus uit Midden-Amerika gemaakt van avocado, limoensap, tomaat, ui (crème fraîche) en specerijen (tabasco). De saus wordt gebruikt als vulling van tortilla's of opgediend bij maïschips


lexentry: nld/gulp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gulp
trans_list: musca
sense:
een door een strook stof afgesloten opening aan de voorzijde van een broek van de man, bedoeld om het plassen te vergemakkelijken


lexentry: nld/gunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gunst
trans_list: venia
sense:
vrijwillig iemand ter wille te zijn door het verlenen van een dienst of goed, zonder dat de ontvanger er recht op heeft of dat de gever er toe verplicht is


lexentry: nld/haagbeuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haagbeuk
trans_list: carpinus
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Carpinus betulus , die veel in heggen voorkomt, inheems is in de Benelux en tot 25 meter hoog kan worden en behoort tot de berkenfamilie, Betulaceae


lexentry: nld/haan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haan
trans_list: gallus
sense:
(dierkunde) mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels; vaak wordt het mannetje van het huishoen (Gallus gallus ) bedoeld


lexentry: nld/haas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haas
trans_list: lepus
sense:
(haasachtigen) benaming voor dier uit het geslacht Lepus , met lange achterpoten, een gespleten lip en lange oren


lexentry: nld/haastige_spoed_is_zelden_goed__interj__1
sense_num: 01
sense: (spreekwoord) iets overhaast doen levert vaak fouten op
written_rep: haastige spoed is zelden goed
trans_list:
canis festinans caecos parit catulos | qui festinavit non hunc deus juvabit | qui nimium properat, serius absolvit


lexentry: nld/hafnium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hafnium
trans_list: hafnium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hf en atoomnummer 72. Het is een staalgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/haleloeja__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haleloeja
trans_list: allelūia
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) oproep in een aantal psalmen om de Heer te prijzen (24×: Ps. 104:35 +; Griekse vorm 4× in NT)


lexentry: nld/halfgeleider__noun__1
sense_num: 02
written_rep: halfgeleider
trans_list: semiconductrum
sense:
(elektrotechniek) (elektronica) een elektronisch onderdeel dat is opgebouwd uit halfgeleidende materialen


lexentry: nld/halleluja__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halleluja
trans_list: allelūia
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) oproep in een aantal psalmen om de Heer te prijzen (24×: Ps. 104:35 +; ook 4× in NT)


lexentry: nld/halve_finale__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halve finale
trans_list: semifinale
sense:
bij toernooien elk van de twee wedstrijden waarvan de winnaars in de finale tegen elkaar strijden om het kampioenschap


lexentry: nld/ham__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ham
trans_list: perna
sense:
(voeding) vlees van de achterkant van een varken, gebruikt als onderdeel van gerechten of als broodbeleg


lexentry: nld/handenbinder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: handenbinder
trans_list: manipulus
sense:
persoon waar je heel veel aandacht aan moet besteden en waarmee je maar druk bent, vooral gezegd van (lastige) kinderen


lexentry: nld/handlood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handlood
trans_list: cathetus
sense:
(scheepvaart)(verouderd) staafvormig gewicht aan een touw (de loodlijn) om de waterdiepte te peilen, en tevens kan in de vetgemaakte holle onderkant een monster van de bodem worden genomen


lexentry: nld/handvat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handvat
trans_list: ampla
sense:
deel van een voorwerp dat bedoeld is om het kan verplaatsen, optillen of anderszins hanteren gemakkelijker te maken


lexentry: nld/handvat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: handvat
trans_list: ampla
sense:
(figuurlijk) geschikt onderdeel om een geheel te kunnen beheersen of als vertrekpunt voor een actie die op een geheel betrekking heeft


lexentry: nld/haring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haring
trans_list: aringus
sense:
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) bepaald soort zilvergrijze zoutwatervis, geschikt voor consumptie, Clupea harengus


lexentry: nld/harnas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: harnas
trans_list: harnascha
sense:
(militair) een wapenuitrusting gemaakt van metalen platen die het lichaam volledig of grotendeels bedekt


lexentry: nld/hartaanval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartaanval
trans_list: infarctus cordis
sense:
(medisch) het afsterven van hartspierweefsel door afsluiting van een kransslagader of een tak hiervan


lexentry: nld/hartinfarct__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartinfarct
trans_list: infarctus myocardii
sense:
(medisch) verstopping van een kransslagader of een tak hiervan, leidend tot het afsterven van hartspierweefsel


lexentry: nld/hartkamer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartkamer
trans_list: ventriculus
sense:
(anatomie) elk van twee holten van het hart van waaruit het bloed door samentrekking van de hartspier wordt voortgestuwd


lexentry: nld/hartklep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartklep
trans_list: valvula cordis
sense:
(anatomie) hartweefsel in de vorm van een vlies dat samengetrokken door een spiertje terugstromen van het verder gepompte bloed tegengaat


lexentry: nld/hartverlamming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartverlamming
trans_list: cessatio circulationis
sense:
(medisch) het plotseling niet meer samentrekken van het hart zodat er een circulatiestilstand ontstaat


lexentry: nld/hassium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hassium
trans_list: hassium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/havenhoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: havenhoofd
trans_list: naevus
sense:
(bouwkunde), (scheepvaart) een golfbreker waarmee rustig water aan de ingang van een haven wordt verkregen


lexentry: nld/hazelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hazelaar
trans_list: corylus
sense:
(bloemplanten) Corylus avellana een in West-Europa inheemse struik uit de berkenfamilie (Betulaceae ). De vrucht van de hazelaar is de hazelnoot, waarvan de kern eetbaar is


lexentry: nld/healing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: healing
trans_list: sanatio
sense:
geheel van therapeutische en paranormale handelingen die men onder behandeling van een alternatief therapeut ondergaat of als zelftherapie uitvoert


lexentry: nld/hectoliter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hectoliter
trans_list: hecatolitrum
sense:
(wiskunde), (eenheid) een inhoudsmaat ter grootte van 100 liter, weergegeven met symbool hl, hL of hℓ


lexentry: nld/hectometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hectometer
trans_list: hecatometrus
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 102 meter, 100 meter of 0,1 kilometer, weergegeven met symbool hm


lexentry: nld/hede__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hede
trans_list: stuppa
sense:
verwarde, grove bij het hekelen afgescheiden afvaldraden van vlas of hennep, vooral de langere draden


lexentry: nld/hedonisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hedonisme
trans_list: hedonismus
sense:
een filosofische leer die stelt dat (zinnelijk) genot het richtsnoer van het menselijk handelen hoort te zijn en het hoogste goed is


lexentry: nld/heer__noun__1
sense_num: 10
written_rep: heer
trans_list: dominus
sense:
m (kaartspel) een van de vaste kaarten, waarvan de waarde meestal tussen die van vrouw en aas in ligt


lexentry: nld/heerlijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heerlijkheid
trans_list: imperium
sense:
(geschiedenis) adellijk grondbezit, als onderdeel van het feodale systeem dat eeuwenlang bestond in veel delen van Europa


lexentry: nld/heerschappij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heerschappij
trans_list: imperium
sense:
(politiek) geheel der dingen waarover iemands macht zich uitstrekt, waarover hij heerst (bewind uitoefent) en het daarbij horende gezag geniet


lexentry: nld/hefboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hefboom
trans_list: vectis
sense:
(natuurkunde) staaf of boom die op een draaipunt rust en waarvan de lange arm bewogen wordt om een zwaar voorwerp op de korte arm in beweging te zetten


lexentry: nld/hefschroefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hefschroefvliegtuig
trans_list: helicopterum
sense:
(luchtvaart), (zelden) een luchtvaartuig dat door middel van een hefschroef verticaal kan opstijgen en landen


lexentry: nld/heidendom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heidendom
trans_list: paganismus
sense:
(religie) een verzamelnaam voor de polytheïstische religies waarmee het zich verspreidende christendom in aanraking kwam


lexentry: nld/heks__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heks
trans_list: malefica
sense:
(persoon), (mythologie), (magie) een over het algemeen vrouwelijk persoon aan wie bovennatuurlijke krachten worden toegeschreven


lexentry: nld/hel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hel
trans_list: infernum | Tartarus
sense:
(religie) (christendom) de onderwereld of toestand van de zielen van alle gestorvenen vóór de verlossing van Christus, die verstoken waren van het zicht van God #:*Die nedergedaald is ter helle, de derde dag verrezen uit de doden .


lexentry: nld/hellebaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hellebaard
trans_list: halebarda
sense:
antiek wapen bestaande uit een lange stok met aan het uiteinde een verticale metalen piek en zijdelings een bijl en een steekwapen


lexentry: nld/hemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hemd
trans_list: camisia
sense:
(kleding) kledingstuk voor het bovenlijf, meestal gemaakt van katoen, linnen of viscose en gedragen als boven- of als onderkleding


lexentry: nld/hemel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hemel
trans_list: caelum | coelum
sense:
(religie) de gelukzalige toestand of plaats waar God verblijft of de goden verblijven, waar mensen na de dood heen kunnen gaan


lexentry: nld/herberg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: herberg
trans_list: hospitium
sense:
(horeca), (toerisme) eet- en overnachtingsgelegenheid die kleiner, goedkoper en eenvoudiger is dan een hotel


lexentry: nld/heremietkreeft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heremietkreeft
trans_list: pīnotērēs
sense:
(kreeftachtigen) een kreeftachtige Eupagurus bernhardus uit de orde van tienpotigen, die in de schelp van een zeeslak woont


lexentry: nld/heroïne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heroïne
trans_list: heroinum
sense:
(medisch) (scheikunde) (farmacologie) een zeer verslavend verdovend middel gewonnen uit gezuiverde morfine


lexentry: nld/hert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hert
trans_list: cervus | cerva
sense:
(evenhoevigen) benaming voor herkauwende zoogdieren uit de familie Cervidae , waarvan de mannetjes een gewei hebben


lexentry: nld/hertog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hertog
trans_list: dux
sense:
(adel), (geschiedenis) een landsheer, oorspronkelijk van een hoger hiërarchisch niveau dan de markies


lexentry: nld/hervorming__noun__1
sense_num: 03
written_rep: hervorming
trans_list: Reformatio
sense:
(religie) (geschiedenis) De beweging tot herstel van de oorspronkelijke zuiverheid in de leer en de gebruiken van de Roomsche Kerk, in het begin van de 16de eeuw door LUTHER begonnen en de oorsprong van het protestantisme. (Vroeger en nog veelal: Reformatie genoemd)


lexentry: nld/het_kan_me_niets_schelen__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: het kan me niets schelen
trans_list: floccī nōn faciō
sense:
ditransitief (spreektaal) ik heb er geen belangstelling voor, het houdt mij niet beziɡ, ik ben er niet van onder de indruk


lexentry: nld/heup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heup
trans_list: coxa | coxendix
sense:
(anatomie) deel van beide zijkanten van het menselijk lichaam ter hoogte van het heupgewricht, waar het been met de romp verbonden is


lexentry: nld/high__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: high
trans_list: altus
sense:
(spreektaal) in een euforische toestand van veranderd bewustzijn verkerend (al dan niet door drugsgebruik)


lexentry: nld/hij__pronompers__1
sense_num: 01
written_rep: hij
trans_list: is
sense:
mannelijk derde persoon enkelvoud nominatief dat men gebruikt voor verwijzingen naar mannelijke personen of mannelijke zelfstandige naamwoorden


lexentry: nld/hik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hik
trans_list: singultus
sense:
(medisch) een periodiek optredende, spontane, onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens inademing, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat een kenmerkend geluid veroorzaakt


lexentry: nld/hinkelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hinkelen
trans_list: aes
sense:
kinderspel, waarbij men zich volgens bepaalde regels deels op één been springend verplaatst tussen een aantal vakken die op de grond zijn aangegeven


lexentry: nld/hoef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoef
trans_list: ungula | calx
sense:
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen


lexentry: nld/hoesten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: hoesten
trans_list: tussiō
sense:
inergatief een reflexmatige explosieve uitademing, die ontstaat bij prikkeling van de luchtwegen en deze reinigt van slijm en vreemde voorwerpen


lexentry: nld/hogeschool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hogeschool
trans_list: universitas
sense:
(onderwijs) instelling waar universitair onderwijs wordt gegeven in een beperkt aantal studierichtingen


lexentry: nld/holmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holmium
trans_list: holmium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/homilie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homilie
trans_list: homilia
sense:
prediking van een geestelijke in een rooms-katholieke eucharistieviering waarin de priester de Schriftlezingen uitlegt aan de gelovigen


lexentry: nld/hommel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hommel
trans_list: bombus
sense:
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn


lexentry: nld/homoniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homoniem
trans_list: homonyma
sense:
(taalkunde) een woord dat hetzelfde wordt uitgesproken en/of geschreven als een ander woord – al dan niet van dezelfde woordsoort – maar daarmee in betekenis verschilt


lexentry: nld/hond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hond
trans_list: canis
sense:
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt


lexentry: nld/hondje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hondje
trans_list: caniculus
sense:
alleen verkleinwoord (figuurlijk) (gereedschap) plank met daaronder vier kleine zwenkwielen voor het verplaatsen van zware, grote zaken, bijvoorbeeld meubels


lexentry: nld/hondshaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hondshaai
trans_list: canicula
sense:
(kraakbeenvissen) bepaalde kleine soort haai van ongeveer 1 m lengte, Scyliorhinus canicula , een consumptievis


lexentry: nld/honen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: honen
trans_list: cōs
sense:
overgankelijk (werktuigbouwkunde) een vorm van slijpen waarmee zeer nauwkeurig een dun laagje van de binnenomtrek van een cilinder wordt weggenomen


lexentry: nld/honing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honing
trans_list: mel
sense:
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd


lexentry: nld/honkbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honkbal
trans_list: basipila
sense:
o (sport) balsport waarbij de bal met een knuppel geslagen wordt en de spelers langs een drietal honken trachten rond te lopen tot zij weer de thuisplaat bereiken


lexentry: nld/hoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofd
trans_list: caput
sense:
(anatomie) bovenste deel van het menselijk lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden


lexentry: nld/hoofddoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofddoek
trans_list: capital
sense:
een vierkante lap stof die vooral door vrouwen driehoekig samengevouwen over het hoofd gedragen wordt


lexentry: nld/hoofdluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdluis
trans_list: pediculus
sense:
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar


lexentry: nld/hoofdstad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstad
trans_list: caput
sense:
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd


lexentry: nld/hoofdstel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstel
trans_list: frenum
sense:
(paardrijden) het tuig dat een paard om het hoofd gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken, een paardenhoofdstel


lexentry: nld/hoog__adjc__1
sense_num: 07
written_rep: hoog
trans_list: altus
sense:
versterkend voorvoegsel in sterke mate (als een rangorde of een specifiek niveau niet echt denkbaar is)


lexentry: nld/hoogleraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoogleraar
trans_list: professor
sense:
(onderwijs), (beroep), (wetenschap) iemand met titel professor die aan een hogeschool of universiteit een leerstoel in een bepaald vak bekleedt en die het onderzoek en onderwijs in dit vak leidt


lexentry: nld/hoornaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoornaar
trans_list: crabro
sense:
(vliesvleugeligen) Vespa soort grote wesp, lid van een geslacht van eusociale wespachtigen. Sommige soorten kunnen tot 5,5 cm lang worden. De hoornaars vormen samen het geslacht Vespa en onderscheiden zich van de andere wespen door de grootte van hun vertex (het deel van het hoofd achter de ogen)


lexentry: nld/hop__noun__2
sense_num: 01
written_rep: hop
trans_list: lupus
sense:
(bloemplanten) (drinken) Humulus lupulus bepaalde plant die onder andere wordt gebruikt bij de bereiding van bier


lexentry: nld/hormoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hormoon
trans_list: hormon
sense:
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam


lexentry: nld/hors-d'oeuvre__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hors-d'oeuvre
trans_list: gustātiō
sense:
(voeding) een koud voorgerecht dat meestal na de soep wordt geserveerd dat vaak een aardappelsalade als basis heeft


lexentry: nld/hostie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hostie
trans_list: dissignātor
sense:
(religie) rond plat offerbrood dat volgens de katholieke leer na de consacratie door de priester veranderd is in het lichaam en bloed van Jezus


lexentry: nld/hotel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hotel
trans_list: deversorium
sense:
(horeca) (toerisme) gebouw waar men tegen betaling kan eten en overnachten, meestal grootschaliger, duurder en luxueuzer dan bijv. een herberg of hostel


lexentry: nld/houderschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houderschap
trans_list: detentio
sense:
(juridisch) het louter, in ofwel eigen ofwel feitelijke macht houden van een goed voor rekening van een ander (de bezitter)


lexentry: nld/hout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hout
trans_list: lignum
sense:
(materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) 
(wikidata: hout )


lexentry: nld/houtblaasinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houtblaasinstrument
trans_list: instrumentum ligni et venti
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarmee het geluid onstaat, door de splitsing van een geblazen luchtstroom op de rand van een mondgat of van een labium; dan wel door het persen van de luchtstroom langs een enkel of dubbel strookje riet


lexentry: nld/houtluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houtluis
trans_list: scarabaeus galeatus pulsator
sense:
(dierkunde) benaming voor verschillende soorten insecten die hout eten, zoals Trogium pulsatorium , Liposcelis terricolis of de larven van Anobium punctatum


lexentry: nld/huidspecialist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huidspecialist
trans_list: dermatologista
sense:
(beroep), (medisch) specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met ziekten en aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd


lexentry: nld/huig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huig
trans_list: uvula
sense:
(anatomie) een lapje afhangend weefsel aan het uiteinde van het zachte verhemelte, waarmee onder andere het neuskanaal kan worden afgesloten


lexentry: nld/huilen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: huilen
trans_list: flere
sense:
inergatief traanvocht uitscheiden als gevolg van een negatieve emotie zoals verdriet of pijn, of soms juist als uiting van vreugde of opluchting


lexentry: nld/huis_van_bewaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huis van bewaring
trans_list: carcer
sense:
(juridisch) een instelling waar gearresteerden die (nog) niet veroordeeld zijn in voorarrest gehouden worden


lexentry: nld/huishuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huishuur
trans_list: merces
sense:
de hoeveelheid geld die je moet betalen aan de eigenaar van de woning, om een bepaalde tijd in de woning te mogen wonen


lexentry: nld/hulpwerkwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hulpwerkwoord
trans_list: verbum auxiliare
sense:
(taalkunde) een werkwoord dat samen met een ander werkwoord de tijd of de hoedanigheid van het werkwoord vaststelt


lexentry: nld/hulst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hulst
trans_list: ilex
sense:
(bloemplanten) bepaald soort groenblijvende boom of heester met stekelige leerachtige bladeren en rode bessen, Ilex aquifolium , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden


lexentry: nld/hut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hut
trans_list: casa
sense:
(bouwkunde) primitieve behuizing voor mens en huisdier, gemaakt van ter plaatse aanwezig materiaal: hout, plaggen, leem e.d. (een behuizing voor uitsluitend dieren, wordt nooit een 'hut' genoemd)


lexentry: nld/huwelijkscontract__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huwelijkscontract
trans_list: pactio nuptialis
sense:
(juridisch) (België) overeenkomst tussen echtgenoten waarbij bepaalde vermogensrechtelijke gevolgen van hun huwelijk worden geregeld, bijv. huwelijksvermogensstelsel, een contractuele erfstelling, inbreng van bepaalde goederen, enz.


lexentry: nld/huwelijksvoorwaarde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huwelijksvoorwaarde
trans_list: pactio nuptialis
sense:
(juridisch) (in het meervoud) overeenkomst tussen echtgenoten waarbij bepaalde vermogensrechtelijke gevolgen van hun huwelijk worden geregeld, bijv. huwelijksvermogensstelsel, een contractuele erfstelling, inbreng van bepaalde goederen, enz.


lexentry: nld/hypofyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypofyse
trans_list: glandula pituitaria | hypophysis
sense:
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt


lexentry: nld/hyponiem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hyponiem
trans_list: subiectus
sense:
(taalkunde) een woord dat behoort tot een verzameling van vergelijkbare woorden die met een algemenere term wordt aangeduid


lexentry: nld/hypotheek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypotheek
trans_list: hypotheca | pignus
sense:
(juridisch) zakelijke zekerheid die een onroerend goed zonder buitenbezitstelling bezwaart om een vordering tot terugbetaling van een geldlening bij voorrang boven concurrente schuldeisers te verhalen


lexentry: nld/ibuprofen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ibuprofen
trans_list: acidus propionicus isobutylphenylus
sense:
(medisch), (farmacologie) iso-butyl-propanoic-phenylic acid) is een pijnstillend middel dat behoort tot de groep van niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's)


lexentry: nld/icoon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: icoon
trans_list: icon
sense:
(informatica) pictogram, een meestal aanklikbare kleine afbeelding op een computerscherm die een bestand of programma activeert


lexentry: nld/ideologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ideologie
trans_list: ideologia
sense:
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking


lexentry: nld/iep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iep
trans_list: ulmus
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ulmus van loofbomen, met veernervige bladeren en een gezaagde of dubbelgezaagde bladrand


lexentry: nld/iglo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iglo
trans_list: iglu
sense:
(bouwkunde) een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken


lexentry: nld/ijdel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ijdel
trans_list: cassus
sense:
vol van zelfbewondering, een te hoge dunk hebbend van het eigen voorkomen en/of de eigen bekwaamheden


lexentry: nld/ijsbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsbeer
trans_list: ursus maritimus
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft


lexentry: nld/ijshockey__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijshockey
trans_list: alsulegia glacialis
sense:
(sport) ijssport waarbij twee teams van ieder vijf personen plus goalie met behulp van een stick een schijfje (puck) in het doel van de tegenstander proberen te schieten


lexentry: nld/ijskegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijskegel
trans_list: stīria
sense:
kegelvormige hoeveelheid ijs die ontstaat doordat water, meestal van smeltende sneeuw of ijs, dat over een rand druipt geleidelijk weer bevriest


lexentry: nld/ijsvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsvogel
trans_list: alcedo | alcyon
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis , dat vooral van visjes leeft


lexentry: nld/ijverzuchtig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ijverzuchtig
trans_list: invidiōsus
sense:
een negatief gevoel veroorzaakt doordat iemand iets heeft of kan krijgen wat je ook wilt hebben of reeds hebt


lexentry: nld/ijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijzer
trans_list: ferrum | ferri
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/immunologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: immunologie
trans_list: immunologia
sense:
(medisch) (fysiologie) de leer van het afweersysteem dat verantwoordelijk is voor: afweer tegen besmettelijke ziekten; allergische reacties; en afstotingsreacties tegen (vreemde) weefsels


lexentry: nld/impressum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: impressum
trans_list: imprimō
sense:
(typografie) een in Duitsland wettelijk verplichte verklaring van het eigenaar- en auteurschap van een document. Het dient in alle in Duitsland of in andere Duitstalige landen gepubliceerde boeken, kranten, tijdschriften en websites aanwezig te zijn


lexentry: nld/in_het_land_der_blinden_is_eenoog_koning__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: in het land der blinden is eenoog koning
trans_list: In regno caecitortus est rex
sense:
(spreekwoord) in een omgeving waar weinig gepresteerd wordt krijgen bescheiden talenten of prestaties al gauw overdreven waardering


lexentry: nld/inboedel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inboedel
trans_list: supellex
sense:
de gebruiksvoorwerpen die horen tot de inrichting van een huis, zoals het meubilair, klein- en groothuishoudelijke apparatuur en de huishoudwaar (keukengerei en tafelwaar)


lexentry: nld/inboezemen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inboezemen
trans_list: afflō
sense:
overgankelijkiemand een gevoel geven van (afkeer, ontzag, respect, vertrouwen, vrees, bewondering, angst enz.)


lexentry: nld/inchecken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inchecken
trans_list: contactus
sense:
zich aanmelden aan een balie om een instapkaart te krijgen en eventueel bagage af te geven, voor vertrek met een vliegtuig of schip


lexentry: nld/inculturatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inculturatie
trans_list: inculturatio
sense:
(religie), (geschiedenis) het proces waarbij elementen uit een bepaalde religie of cultuur geïntegreerd worden in een andere cultuur; meestal gebruikt in rooms-katholieke context


lexentry: nld/indecent__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: indecent
trans_list: indecēns
sense:
niet volgens de regels van fatsoen (meestal gebruikt bij fatsoensregels die met seksualiteit te maken hebben)


lexentry: nld/indiceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: indiceren
trans_list: aestimātiō
sense:
(medisch) aanwijzen van zorg, welke hulpmiddelen iemand krijgt, op welke locatie iemand geholpen wordt


lexentry: nld/indigo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indigo
trans_list: indicum
sense:
o (kleur) een kleur die in het het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 440 tot 420 nanometer


lexentry: nld/indium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indium
trans_list: indium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: inductie
trans_list: inductio
sense:
(biologie) opwekking van een ontwikkeling in een organisme of weefsel door beïnvloeding door een ander deel


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 05
written_rep: inductie
trans_list: inductio
sense:
(wiskunde) een bewijsvoering door de systematiek van enkele typerende gevallen vast te stellen en te bewijzen dat alle overige gevallen zich overeenkomstig gedragen


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 06
written_rep: inductie
trans_list: inductio
sense:
(taalkunde) de klankwijziging van een klinker door de klank van de erop volgende lettergreep. (beïnvloeding)


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 07
written_rep: inductie
trans_list: inductio
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) opwekking van een spanning in een elektrische geleider door een verandering in het omringende magneetveld


lexentry: nld/inessief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inessief
trans_list: inessivus
sense:
(grammatica) een naamval die voorkomt in talen als Fins of Lezgi en die uitdrukt wat in het Nederlands gewoonlijk met het voorzetsel binnen of in uitgedrukt wordt: een toestand van rust aan de binnenzijde van iets anders


lexentry: nld/infectie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infectie
trans_list: infectio
sense:
(medisch) een besmetting van lichaamsweefsel met ziekteverwekkers als bacteriën, virussen, schimmels of parasieten en de daaropvolgende ontstekingsreactie


lexentry: nld/infectueus__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: infectueus
trans_list: contagiosus
sense:
ziekteverwekkende organismen bevattend; van een materiaal dat het een ander organisme ziek kan maken


lexentry: nld/influentie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: influentie
trans_list: afficio
sense:
(natuurkunde) de eigenschap dat een elektrisch geladen lichaam, in de nabijheid van een geïsoleerd opgestelde geleider gebracht, het elektrisch evenwicht daarin verandert


lexentry: nld/infrastructuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infrastructuur
trans_list: infrastuctura
sense:
het totaal van onroerende voorzieningen zoals (spoor)wegen, vliegvelden, havens, bekabeling, riolering enzovoort


lexentry: nld/ingang__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ingang
trans_list: introitus | ostium
sense:
een opening waar iets doorheen kan of waardoor men binnenkomt (toegang); vaak is dit tevens een uitgang


lexentry: nld/ingenaaid__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ingenaaid
trans_list: solūtus
sense:
van een boek dat de pagina's aan de rugzijde aan elkaar zijn geplakt en dat het een slappe kaft heeft


lexentry: nld/ingenieur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ingenieur
trans_list: machinator
sense:
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen


lexentry: nld/ingraveren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ingraveren
trans_list: caelō
sense:
met een scherpe naald een tekst of afbeelding in metaal snijden zonder dat men daar een afdruk van wil maken


lexentry: nld/inhakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inhakken
trans_list: caelō
sense:
met een bijl of ander scherp voorwerp in iets (met name hout of steen) of iemand slaan zodat er stukken van losbreken


lexentry: nld/inhoud__noun__1
sense_num: 02
written_rep: inhoud
trans_list: volumen
sense:
(wiskunde) afmeting van de hoeveelheid ruimte die een driedimensionaal object of ruimtedeel omvat; het in kubieke eenheden uitgedrukte product van lengte, breedte en hoogte


lexentry: nld/inhoudsopgave__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inhoudsopgave
trans_list: de contentis in eodem tables
sense:
een al of niet genummerde opsomming van de hoofdstukken en paragrafen in een boek, gerangschikt in de volgorde waarin de onderdelen verschijnen


lexentry: nld/inhuldiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inhuldiging
trans_list: inauguratio
sense:
feestelijke gelegenheid waarbij iemand wordt gehuldigd, zoals een koning/vorst door diens onderdanen, bij aanvaarding van diens ambt


lexentry: nld/initiaalwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: initiaalwoord
trans_list: acronimus
sense:
(taalkunde) een woord dat is samengesteld uit de beginletters van afzonderlijke woorden en dat wordt uitgesproken als een reeks letternamen (omschrijving volgens de Nederlandse Taalunie). Vergelijk met de omschrijving van het woord letternaam in het Afrikaans


lexentry: nld/initiaalwoord__noun__1
sense_num: 03
written_rep: initiaalwoord
trans_list: acronimus
sense:
(taalkunde) een woord dat bestaat uit de initialen van de voornamen en familienaam. Soms worden voor de uitspraak noodzakelijke klinkers tussen gevoegd (Grote Winkler Prins Encyclopedie, 9e druk (1991))


lexentry: nld/inkwartiering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inkwartiering
trans_list: accommodātiō
sense:
(militair) het met dwang in woningen van de bevolking huisvesten van militairen en anderen die men tijdelijk moet huisvesten; onderdak bij burgers


lexentry: nld/inlander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inlander
trans_list: indigena
sense:
(persoon) (pejoratief) (verouderd) gekleurd iemand die in het land zelf geboren is, lid van de inheemse bevolking


lexentry: nld/inlegwerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inlegwerk
trans_list: mūsīvum
sense:
iets dat versierd is door inleggen waarbij verschillende delen als een legpuzzel op elkaar aansluiten


lexentry: nld/inquisitie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inquisitie
trans_list: inquisitio
sense:
een rechtbank van de Rooms-Katholieke Kerk, die was belast met de opsporing, het onderzoek en het straffen van 'ketters' (niet-christenen)


lexentry: nld/inrichten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inrichten
trans_list: cōmō
sense:
overgankelijk een woning ~: een ruimte geschikt maken voor bewoning met vloerbedekking, behang, huisraad, enzovoort


lexentry: nld/inslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inslag
trans_list: subtemen
sense:
horizontale draden die tijdens het weven tussen de opgespannen draden van de schering worden ingebracht


lexentry: nld/inspireren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inspireren
trans_list: inspirare
sense:
op bepaalde gedachten komen door een externe prikkel; op bepaalde gedachten brengen door een externe prikkel


lexentry: nld/instrumentalis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: instrumentalis
trans_list: instrumentalis
sense:
(grammatica) een naamval die aangeeft dat een zelfstandig naamwoord het object is waarmee een actie wordt uitgevoerd


lexentry: nld/insuline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: insuline
trans_list: insulinum
sense:
(biochemie) een hormoon gemaakt in de bètacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet bloedglucose op te nemen en op te slaan in de vorm van glycogeen


lexentry: nld/integreren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: integreren
trans_list: integrare
sense:
overgankelijk (wiskunde) een bewerking op een functie uitvoeren die de limiet van de sommering erover in een nieuwe functie uitdrukt, (de integraal berekenen)


lexentry: nld/intelligentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: intelligentie
trans_list: intelligentia
sense:
een eigenschap van de werking van de hersenen van mensen met veel verschillende functies, of de simulatie daarvan in een computer


lexentry: nld/internet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: internet
trans_list: interrete
sense:
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)


lexentry: nld/intersectie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: intersectie
trans_list: ambivium
sense:
de verzameling van die elementen van twee verzamelingen die element zijn van beide verzamelingen; iets wat hoort tot twee verzamelingen of aandachtsgebieden


lexentry: nld/introduceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: introduceren
trans_list: indō
sense:
overgankelijk (tijdelijk) een nieuw persoon toegang verschaffen tot een besloten gezelschap of voorziening


lexentry: nld/introductie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: introductie
trans_list: inductiō
sense:
de presentatie van iets nieuws (in omloop brengen), of de inleiding van een nieuwkomer (bemiddeling)


lexentry: nld/investering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: investering
trans_list: collocātiō
sense:
(economie) een opoffering in tijd, geld of mankracht ten behoeve van een doel dat pas op lange termijn wordt behaald


lexentry: nld/inviteren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: inviteren
trans_list: invitare
sense:
(formeel), overgankelijk een persoon op een doorgaans vriendelijke en vrijblijvende manier vragen om iets te doen


lexentry: nld/iridium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iridium
trans_list: iridium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/irrigatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: irrigatie
trans_list: irrigātiō
sense:
(landbouw) het op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien


lexentry: nld/irrigeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: irrigeren
trans_list: irrigō
sense:
overgankelijk, (landbouw) op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien


lexentry: nld/islam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: islam
trans_list: Islamus
sense:
(religie) monotheïstische godsdienst die na alle profeten uit het jodendom en Christus, Mohammed als laatste profeet ziet


lexentry: nld/jaargetij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaargetij
trans_list: condiō
sense:
(meteorologie) een jaarlijks terugkerende periode van 3 maanden die vooral op de hogere breedten van de aarde samen gaan met duidelijke verschillende klimatologische periodes


lexentry: nld/jachtvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtvliegtuig
trans_list: aeroplanum insectatorium
sense:
(militair) een gevechtsvliegtuig dat als doel heeft luchtoverwicht te bereiken in een gewapend conflict.


lexentry: nld/jaloezie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaloezie
trans_list: invidia
sense:
(psychologie) geen meervoud gevoel van leed of spijt over het goede dat een ander te beurt valt en dat men hem niet gunt


lexentry: nld/jambisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: jambisch
trans_list: iambicus
sense:
(dichtkunst) (letterkunde) met het ritme van een jambe, een versvoet van een onbeklemtoonde lettergreep, gevolgd door een beklemtoonde


lexentry: nld/jamsessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jamsessie
trans_list: bos
sense:
(muziek) een min of meer spontane, onvoorbereide vorm van muzikaal samenspel, meestal in het jazzgenre of aanverwante popgenres als hardrock, blues en rock


lexentry: nld/jas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jas
trans_list: amiculum
sense:
(kleding) kledingstuk voor in de buitenlucht, dat over andere kledingstukken heen gedragen wordt en dat zowel de romp als de armen bedekt


lexentry: nld/jas__noun__1
sense_num: 02
written_rep: jas
trans_list: amiculum
sense:
(kaartspel) de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten


lexentry: nld/jegens__prep__1
sense_num: 01
written_rep: jegens
trans_list: ad
sense:
ten aanzien van, tegenover, naar ... toe (figuurlijk, niet in de betekenis "door een ruimte"); vooral gebruikt bij personen


lexentry: nld/jodin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodin
trans_list: iudaea
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) volgens de joodse traditie een vrouw die geboren is uit een joodse moeder; verder een vrouw die is toegetreden tot het jodendom; ook een vrouw die het joodse geloof belijdt# verouderde spelling of vorm van Jodin tot 2006


lexentry: nld/jodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodium
trans_list: iodium | iodum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 Het is een violet- donkergrijs halogeen


lexentry: nld/jongleur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jongleur
trans_list: joculator
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, acrobaat, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/jood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jood
trans_list: iudaeus
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt


lexentry: nld/joon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: joon
trans_list: attollo
sense:
(scheepvaart) ton met daaruit oprijzende stok om een vaarweg voor kleine vaartuigen aan te geven, of de plaats van een visnet of vislijn


lexentry: nld/judaspenning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: judaspenning
trans_list: honestas
sense:
(plantkunde) naam voor planten uit het geslacht Lunaria , kruisbloemige planten met platte, zilverwitte peulen


lexentry: nld/jufferblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jufferblok
trans_list: virgo
sense:
(scheepvaart) op oude zeilschepen: een van de twee houten blokken (zonder draaiende schijven) van een wantspanner


lexentry: nld/juk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: juk
trans_list: iugum
sense:
houten pasvorm die op de schouders gedragen wordt en twee te dragen gewichten (emmers, manden) verbindt


lexentry: nld/jurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jurk
trans_list: stola
sense:
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat van de schouders tot op de benen reikt en die vaak helemaal bedekt


lexentry: nld/kaapstander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaapstander
trans_list: ergata
sense:
(techniek), (scheepvaart) een vertikaal opgestelde windas die rondgedraaid wordt door middel van vier of meer handspaken, en waarmee zware lasten kunnen worden geheven of verplaatst


lexentry: nld/kabaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabaal
trans_list: clāmor
sense:
zeer luide verstoring van rust en ordeSoms wordt vooral gedoeld op geluid met een hoog volume, soms juist om ernstig verstoorde verhoudingen zonder dat het letterlijk om het volume van geluid gaat, maar deze beide aspecten laten zich vaak ook niet onderscheiden.


lexentry: nld/kabeljauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabeljauw
trans_list: cabellauwus
sense:
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) middelgrote zoutwatervis en uitstekende consumptievis, Gadus morhua


lexentry: nld/kabouter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabouter
trans_list: nanus
sense:
(folklore) sprookjesfiguur in de vorm van een klein mannetje, traditioneel met een puntmuts dat meestal wat mensenschuw is en zich plagerig of juist vriendelijk gedraagt


lexentry: nld/kakkerlak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kakkerlak
trans_list: blatta | tinea
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend


lexentry: nld/kalender__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalender
trans_list: calendarium | fasti
sense:
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz


lexentry: nld/kalium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalium
trans_list: kalium | potassium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/kalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalk
trans_list: calx
sense:
(scheikunde) (bouwkunde) aanduiding voor een aantal alkalische zouten van calcium, zoals calciumoxide (ook wel ongebluste kalk), calciumhydroxide (gebluste kalk) en calciumcarbonaat en calciumwaterstofcarbonaat


lexentry: nld/kameleon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kameleon
trans_list: chamaeleon
sense:
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen


lexentry: nld/kamp__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kamp
trans_list: castra
sense:
m een persoon of groep die een overeenkomst, gevecht of strijd aangaat met een andere persoon of groep


lexentry: nld/kamperfoelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kamperfoelie
trans_list: caprifolium
sense:
(plantkunde) (medisch) Lonicera een geslacht van klimstruiken met sterk geurende, witte tot gele buis- of trechtervormige bloemen die 's nachts opengaan voor bestuiving door nachtvlinders


lexentry: nld/kaneel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaneel
trans_list: cinnamum | casia
sense:
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten


lexentry: nld/kangoeroe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kangoeroe
trans_list: halmaturus
sense:
(buideldieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Macropus , met korte voorpoten, lange achterpoten, een lange sterke steunstaart die hun jongen in een huidplooi op de buik mee kunnen dragen


lexentry: nld/kanunnik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kanunnik
trans_list: canonicus
sense:
(religie) een titel die aan bepaalde geestelijken wordt verleend binnen enkele christelijke kerkgemeenschappen.


lexentry: nld/kappertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kappertje
trans_list: capparis
sense:
(voeding) een klein groen bloemknopje van de kappertjesplant, Capparis spinosa , dat meestal op zuur bewaard wordt en dat als kruiderij gebruikt wordt


lexentry: nld/kapsones__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapsones
trans_list: vultuōsus
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (kouwe) drukte; in 'kapsones hebben': het hoog in de bol hebben, een overdreven hoge dunk van zichzelf.


lexentry: nld/kardemom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kardemom
trans_list: Elettaria cardamomum
sense:
(plantkunde) een kruidachtige plant Elettaria cardamomum , groene kardemom, uit de gemberfamilie Sjabloon:species:Zingiberaceae 
(wikidata: kardemom )


lexentry: nld/kardinaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kardinaal
trans_list: cardinalis
sense:
(religie) hoge geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, hij mag deelnemen aan de verkiezing van een nieuwe paus


lexentry: nld/karmijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karmijn
trans_list: cocceus
sense:
een rode kleurstof die wordt gewonnen uit een soort schildluis, de Cochenilleluis, Dactylopius coccus Costa


lexentry: nld/karnemelk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karnemelk
trans_list: oxygala
sense:
(drinken) gefermenteerde melk (vroeger: melkproduct dat overblijft na het karnen van de melk) 
(wikidata: karnemelk )


lexentry: nld/karos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karos
trans_list: carrūca
sense:
(verkeer) (verouderd) een gesloten koets waarbij de cabine met riemen flexiebel aan de wielassen is opgehangen


lexentry: nld/karper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karper
trans_list: carpa
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote zoetwatervis met een hoge rug, die van oorsprong uit Azië komt, Cyprinus carpio


lexentry: nld/kas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kas
trans_list: caldarium
sense:
(tuinbouw) een doorzichtige en meest glazen constructie die het cultiveren mogelijk maakt van planten die een ander klimaat vergen dan buiten heerst


lexentry: nld/kast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kast
trans_list: armarium
sense:
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen


lexentry: nld/kat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kat
trans_list: feles | felis
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden


lexentry: nld/katapult__noun__1
sense_num: 02
written_rep: katapult
trans_list: catapulta
sense:
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten


lexentry: nld/kathaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kathaar
trans_list: Cathara
sense:
(religie) aanhanger van een Middeleeuwse christelijke sekte die door de toenmalige rooms-katholieke kerk als ketters werd beschouwd en met geweld vervolgd tot alle katharen waren uitgeroeid


lexentry: nld/katoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katoen
trans_list: linum xylinum
sense:
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit 
(wikidata: katoen )


lexentry: nld/katrol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katrol
trans_list: trochlea
sense:
(techniek) een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen


lexentry: nld/katwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katwilg
trans_list: vīmen
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix viminalis , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden, waarvan de tenen worden gebruikt als rijshout


lexentry: nld/keerzijde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keerzijde
trans_list: pars aversa
sense:
de achterzijde, de ruwe kant van een blad (papier, perkament, e.d.), dat in een gebonden boek de linkerbladzijde is, verso


lexentry: nld/keg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keg
trans_list: angulus
sense:
(techniek) een blok met één schuine kant, waarmee men iets kan vastklemmen of het wegrollen van bijv. een wiel kan verhinderen. (De doorsnede van een keg is een rechthoekige driehoek, van een wig is dat een gelijkbenige driehoek.


lexentry: nld/keil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keil
trans_list: angulus
sense:
(techniek) stevig voorwerp met een rand waar twee vlakken elkaar onder een scherpe hoek raken; kan worden gebruikt om iets vast te klemmen, het wegrollen van een wiel te verhinderen of materiaal op een breuklijn verder te splijten


lexentry: nld/keizer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keizer
trans_list: imperator
sense:
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk


lexentry: nld/kemphaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kemphaan
trans_list: cicirrus
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort vogel, Calidris pugnax , uit de familie van de snipachtigen Scolopacidae


lexentry: nld/kerk__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kerk
trans_list: ecclesia
sense:
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)


lexentry: nld/kerkgebouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkgebouw
trans_list: basilica
sense:
(religie) een gebouw dat door een kerkelijke organisatie gebruikt wordt voor het houden van religieuze diensten


lexentry: nld/kerkuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkuil
trans_list: parra
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Tyto alba , met een lichte onderzijde en een opvallende, hartvormige sluier die gewoonlijk in gebouwen broedt


lexentry: nld/kernenergie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernenergie
trans_list: energia atomica
sense:
(techniek) energie geproduceerd door kernfusie of kernsplijting, waarmee in een kerncentrale elektriciteit wordt opgewekt


lexentry: nld/kernfusie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernfusie
trans_list: confusio atomica
sense:
(natuurkunde) het proces waarbij twee atoomkernen botsen en één zwaardere kern vormen waarbij energie vrij komt


lexentry: nld/kersenboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kersenboom
trans_list: cerasus
sense:
(bloemplanten) benaming voor bomen waaraan kleine ronde vruchten groeien, uit het ondergeslacht Prunus subg. Cerasus


lexentry: nld/kerstenen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: kerstenen
trans_list: christianizo
sense:
overgankelijk (religie) heidense volkeren, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context


lexentry: nld/kerststal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerststal
trans_list: praesepe
sense:
(kerst) een voorstelling van de geboorte van Jezus met figuren van hout of gips, die vooral in katholieke gezinnen rond Kerstmis in huis te vinden is, vaak onder de kerstboom


lexentry: nld/kervel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kervel
trans_list: caerefolium | scandix
sense:
(kruid) de groene bladeren van Anthriscus cerefolium worden gebruikt als keukenkruid, zowel vers als gedroogd 
(wikidata: kervel )


lexentry: nld/ketting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ketting
trans_list: catena
sense:
(techniek) een stevige, maar buigzame verbinding van in elkaar grijpende ringen of achtvormige schakels


lexentry: nld/keyboard__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keyboard
trans_list: clāviatūra
sense:
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden


lexentry: nld/kiel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiel
trans_list: carina
sense:
(scheepvaart) verlenging van de onderzijde van een (zeil)schip die dient om het verlijeren tegen te gaan en het schip een grotere stabiliteit te geven


lexentry: nld/kiel__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kiel
trans_list: pēlūsia
sense:
(kleding) kledingstuk zonder voorsluiting dat het bovenlichaam bedekt en onder landbouwers populair was


lexentry: nld/kiel__noun__3
sense_num: 01
written_rep: kiel
trans_list: carina
sense:
(muziekinstrument) wigvormig pennetje waarmee in toetsinstrumenten zoals een klavecimbel, een snaar wordt getokkeld


lexentry: nld/kielhoutje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kielhoutje
trans_list: nux
sense:
dim. tant.
 (muziek) (strijkinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/kiemwit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiemwit
trans_list: albāmentum
sense:
(voeding) het weefsel in de zaden van zaadplanten, dat vaak een rol speelt bij de opslag van reservestoffen ten behoeve van de kieming, de groei van het embryo en van de jonge plant


lexentry: nld/kikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kikker
trans_list: rana
sense:
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart


lexentry: nld/kikkererwt__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kikkererwt
trans_list: cicer
sense:
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak 
(wikidata: kikkererwt )


lexentry: nld/kikkervisje__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kikkervisje
trans_list: gyrinus
sense:
(kikkers) Anura larve van de kikker of pad, in het stadium van uit het ei komen tot 6-9 weken; het bestaat uit een ovaalvormig lichaam en een lange staart en heeft alleen inwendige kieuwen


lexentry: nld/kilo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kilo
trans_list: chiliogramma
sense:
(natuurkunde) (eenheid) (afkorting) informele afkorting van "kilogram" de SI-eenheid van massa (symbool: kg)


lexentry: nld/kilo__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kilo
trans_list: chiliogramma
sense:
(natuurkunde) (eenheid) (verouderd) informele afkorting van "kilogram" (kilogramkracht) een eenheid voor een gewicht of kracht, (niet volgens het SI-stelsel, maar heel gebruikelijk)


lexentry: nld/kilometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kilometer
trans_list: chiliometrum
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 103 meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km


lexentry: nld/kind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kind
trans_list: liber | puer
sense:
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is


lexentry: nld/kippenvel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kippenvel
trans_list: cutis anserina
sense:
het verschijnsel waarbij als gevolg van kou, afgrijzen of schrik de huid er uit ziet als die van een geplukte kip


lexentry: nld/kislev__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kislev
trans_list: casleu
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) negende maand van het joodse jaar, in november-december (Zach. 7:1, Neh. 1:1); derde maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/klad__noun__1
sense_num: 08
written_rep: klad
trans_list: conspicio
sense:
(historisch) sterk absorberend papier, gebruikt om bij het schrijven een overmaat van inkt weg te deppen voordat er vlekken ontstaan


lexentry: nld/klasse__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klasse
trans_list: genus
sense:
(wiskunde) alle elementen van een wiskundige groep die door een similariteitstransformatie in elkaar over te voeren zijn


lexentry: nld/klavechord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klavechord
trans_list: clavichordium
sense:
(muziekinstrument) langwerpig vierkant toetsinstrument dat behoort tot de muzikale familie van de toetsinstrumenten


lexentry: nld/klavecimbel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klavecimbel
trans_list: harpicordium
sense:
(muziekinstrument) toetsinstrument waarbij de in het verlengde van de toetsen geplaatste snaren worden getokkeld


lexentry: nld/klei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klei
trans_list: argilla
sense:
(geologie) een zeer fijne, klastisch sedimentaire grondsoort, die voor meer dan 25% bestaat uit lutum (gronddeeltjes kleiner dan 2 µm)


lexentry: nld/kleinburgerlijk__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: kleinburgerlijk
trans_list: quadratum
sense:
(figuurlijk) hebbende de opvattingen van het kleinburgerlijke milieu, benepen, bekrompen, geborneerd


lexentry: nld/kleincirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleincirkel
trans_list: circulus minor
sense:
(wiskunde) (aardrijkskunde)een cirkel op een bol waarvan de middelpunten niet samenvallen; de doorsnede van de cirkel is kleiner dan die van de bol, en het vlak van de cirkel verdeelt de bol in ongelijke delen


lexentry: nld/klepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klepel
trans_list: valva
sense:
peervormige staaf die in een klok bij het luiden tegen de rand slaat en zo de klok geluid doet geven


lexentry: nld/klikken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: klikken
trans_list: damno
sense:
inergatief (informatica) met een muis of anderszins een keuze kenbaar maken door op een vlak op het scherm te drukken; clicken


lexentry: nld/klimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaat
trans_list: clima
sense:
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet


lexentry: nld/klimaatverandering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaatverandering
trans_list: climatis mutatio
sense:
(klimatologie), (geschiedenis) de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw


lexentry: nld/klimop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimop
trans_list: hedera
sense:
(plantkunde) Hedera helix , een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt


lexentry: nld/klingelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: klingelen
trans_list: cingō
sense:
een kort, zacht, helder geluid dat ontstaat als metalen of glazen voorwerpen herhaaldelijk tegen elkaar aanstoten, het zijn vooral kleine bellen die klingelen


lexentry: nld/klis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klis
trans_list: arcion
sense:
(plantkunde) Arctium een geslacht van planten uit de familie Asteraceae met stekelige, droge bloemen


lexentry: nld/klomp__noun__1
sense_num: 03
written_rep: klomp
trans_list: calcitrō
sense:
(hockey), (schoeisel) van hard materiaal vervaardigd, beschermend schoeisel gedragen door doelverdedigers


lexentry: nld/knetterend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: knetterend
trans_list: crepitus
sense:
het scherpe, knappende, ploffende geluid dat lijkt op dat van brandend hout dat nog veel vocht bevat


lexentry: nld/kneuzing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kneuzing
trans_list: contūsiō
sense:
(medisch) een onderhuidse beschadiging van het zachte weefsel, veelal veroorzaakt door een bot voorwerp of een val


lexentry: nld/knikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knikker
trans_list: marmor
sense:
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren


lexentry: nld/knipoog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knipoog
trans_list: conniveo
sense:
teken in de vorm van het kort toeknijpen van een oog om verstandhouding, waardering of een humoristische bedoeling uit te drukken


lexentry: nld/knippen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: knippen
trans_list: curto
sense:
(informatica) een bewerking waarbij een uitgekozen hoeveelheid informatie van de ene plek verwijderd wordt, meestal om haar op een andere plek te kunnen plakken


lexentry: nld/knoest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoest
trans_list: nōdus
sense:
(bouwkunde) de plaats waar een zijtak aan de boom groeide, het hout is er minder sterk en moeilijker bewerkbaar, het is dan ook een houtgebrek


lexentry: nld/knoflook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoflook
trans_list: allium
sense:
(plantkunde), (kookkunst), (groente) overblijvend bolgewas Allium sativum uit de lookonderfamilie met samengevouwen bol en roze tot violette tweeslachgtige bloemen


lexentry: nld/knokkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knokkel
trans_list: articulus digiti
sense:
(anatomie) het gewricht dat de vingers met de hand verbindt, vooral zichtbaar als men de vingers buigt


lexentry: nld/knoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoop
trans_list: nodus | bulla
sense:
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel


lexentry: nld/kobalt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kobalt
trans_list: cobaltum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/koekenpan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekenpan
trans_list: sartāgō
sense:
(kookkunst) Een koekenpan (Nederlands-Nederlands) of kortweg pan (Belgisch-Nederlands) is een platte pan met een lang handvat.


lexentry: nld/koekoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekoek
trans_list: cuculus
sense:
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen


lexentry: nld/koelkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koelkast
trans_list: frigidarium
sense:
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven


lexentry: nld/koevoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koevoet
trans_list: vectis
sense:
(gereedschap) stevige metalen stang voorzien van een gespleten einde, gebruikt om er zaken mee open te breken


lexentry: nld/koffer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koffer
trans_list: riscus
sense:
draagbare bergruimte van stevig materiaal met een handvat, waarin spullen kunnen worden meegenomen tijdens het reizen


lexentry: nld/koken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: koken
trans_list: coquere
sense:
overgankelijk, (natuurkunde) een vloeistof (vooral water) net zolang verwarmen totdat er zich in de hele vloeistof bellen vormen die naar boven stijgen en openspringen


lexentry: nld/kokosboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokosboom
trans_list: cocus
sense:
(plantkunde) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft


lexentry: nld/kokospalm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokospalm
trans_list: cocus
sense:
(bloemplanten) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd


lexentry: nld/kolibrie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kolibrie
trans_list: colibris
sense:
(gierzwaluwachtigen) een zeer klein vogeltje met een zeer snelle vleugelslag van de familie Trochilidae uit de orde der grootvleugeligen


lexentry: nld/komeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komeet
trans_list: cometes
sense:
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt


lexentry: nld/komijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komijn
trans_list: cumin
sense:
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert 
(wikidata: komijn )


lexentry: nld/komkommer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komkommer
trans_list: cucumis
sense:
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)


lexentry: nld/konijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: konijn
trans_list: cuniculus
sense:
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden


lexentry: nld/koningswater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koningswater
trans_list: aqua rēgia
sense:
de triviale naam voor het 3:1-mengsel van geconcentreerd zoutzuur en geconcentreerd salpeterzuur waarin edele metalen zoals goud en platina oplossen


lexentry: nld/koninklijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: koninklijk
trans_list: regalis
sense:
(regering)(adel) betrekking hebbend op een koning, koningin, aan of bij hem, haar behorend, van hem, haar uitgaand


lexentry: nld/kool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kool
trans_list: brassica | crambe
sense:
(bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen


lexentry: nld/koolstof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koolstof
trans_list: carbonium
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6


lexentry: nld/koord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koord
trans_list: fīlum
sense:
streng van in elkaar gedraaide vezels, gebruikt als middel om zaken bij elkaar te binden of trekkracht uit te oefenen


lexentry: nld/koorhemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koorhemd
trans_list: superpellīcium
sense:
(kleding) (religie) een wijd, wit linnen hemd, dat reikt tot aan de knieën en gedragen wordt over de toog door een priester of misdienaar


lexentry: nld/kootje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kootje
trans_list: phalanga
sense:
(anatomie) benig lid van het geraamte van vingers en tenen voorbij de middenhands- of middenvoetsbeenderen van een gewervelde


lexentry: nld/koper__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koper
trans_list: cuprum | aes | cyprum
sense:
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal


lexentry: nld/koperslager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koperslager
trans_list: aerarius
sense:
(beroep) een ambachtsman die platen koper of andere zachte metalen bewerkt. Dit bewerken omvat verschillende bewerkingen, zoals knippen, buigen, solderen en felsen.


lexentry: nld/koppelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppelaar
trans_list: conciliātrix
sense:
(beroep) (familie) iemand die probeert om mensen in contact met elkaar te brengen om een huwelijk te bewerkstelligen


lexentry: nld/koppelteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppelteken
trans_list: virgula
sense:
(taalkunde) (grammatica) een streepje om twee of meer woorden een eenheid te laten vormen dat in de Nederlandse spelling vooral van belang is in afleidingen, samenkoppelingen, samenstellingen en woordgroepen


lexentry: nld/kopzorg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kopzorg
trans_list: dīvidia
sense:
een probleem waar je steeds aan moet blijven denken en waarvan je bang bent dat het niet goed zal aflopen


lexentry: nld/kost__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kost
trans_list: nūtrimen
sense:
(voeding) voedsel, als onderdeel van het dagelijks bestaanIn deze betekenis wordt het meervoud niet gebruikt, maar komen de verkleinwoorden wel voor.


lexentry: nld/koster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koster
trans_list: aedituus
sense:
(beroep) kerkelijke bediende, die met de zorg van het kerkgebouw, en het vlot verloop van de kerkdiensten belast is


lexentry: nld/kostgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kostgeld
trans_list: conscendō
sense:
een vergoeding die thuiswonende kinderen aan hun ouders betalen. De vergoeding kan worden gebaseerd op de huurprijs/hypotheek, voeding, telefoonkosten en verbruik van gas, water en elektriciteit en andere dagelijkse kosten


lexentry: nld/kous__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kous
trans_list: tībiāle
sense:
(kleding) een aansluitend, meer of minder elastisch kledingstuk dat de voet en (een deel van) het been bedekt


lexentry: nld/kous__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kous
trans_list: ellychnium
sense:
een hulpmiddel om een brandstof in licht om te zetten, dat deel uitmaakt van een olie- of petroleumlamp


lexentry: nld/kraagsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraagsteen
trans_list: alloquor
sense:
(bouwkunde) een, vaak geornamenteerde, uitstekende steen aan een gevel die een dragende functie heeft


lexentry: nld/kraakbeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraakbeen
trans_list: cartilago
sense:
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix


lexentry: nld/kraan__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kraan
trans_list: grūs
sense:
v/m, (techniek) (van kabels en katrollen voorzien) werktuig om voorwerpen in de hoogte te verplaatsen


lexentry: nld/krabber__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krabber
trans_list: grosa
sense:
(gereedschap) voorwerp om mee te krabben, onmisbaar voor schilders die oude verflagen willen verwijderen of mensen die jeuk op hun rug hebben.


lexentry: nld/kraker__noun__1
sense_num: 05
written_rep: kraker
trans_list: agripeta
sense:
(scheikunde) fabriek of laboratoriumopstelling waarin met scheikundige technieken grotere organische moleculen (polymeren) gesplitst worden in kleinere organische moleculen of omgevormd tot moleculen die betere eigenschappen hebben met betrekking tot hun geschiktheid als brandstof


lexentry: nld/kras__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kras
trans_list: annullare
sense:
langgerekte oppervlaktebeschadiging veroorzaakt door het bewegen van een scherpe punt of rand over een hard oppervlak


lexentry: nld/kreeft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kreeft
trans_list: locusta
sense:
(kreeftachtigen) benaming voor schaaldieren uit de infraorde Astacidea , geleedpotige waterdieren die overal voorkomen, zowel in zoetwater als zoutwater


lexentry: nld/krekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krekel
trans_list: gryllus
sense:
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )


lexentry: nld/kreng__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kreng
trans_list: cadāver
sense:
(anatomie), (dierkunde) het – vaak al deels ontbonden – stoffelijk overschot van bepaalde dieren (vooral vogels en zoogdieren)


lexentry: nld/krent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krent
trans_list: Padanus
sense:
(voeding) gedroogde, pitloze druif van een druivenras dat zeer kleine vruchten geeft, de Vitis vinifera 'Korinthiaka


lexentry: nld/kreupelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kreupelen
trans_list: debilito
sense:
overgankelijk kreupel slaan, een persoon of dier dusdanig letsel toebrengen dat het zich voortbewegen blijvend bemoeilijkt of onmogelijk wordt


lexentry: nld/krib__noun__1
sense_num: 03
written_rep: krib
trans_list: arista
sense:
(waterbeheer) kleine, vaak stenen golfbrekertjes die op regelmatige afstanden langs de oever in het water steken om het afkalven van de oever tegen te gaan en/of om de stroomsnelheid te beïnvloeden


lexentry: nld/krijgslist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krijgslist
trans_list: stratēgēma
sense:
een handeling die erop gericht is om door list en bedrog de vijand te misleiden, zoals het verspreiden van valse geruchten


lexentry: nld/kristalstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kristalstelsel
trans_list: systema crystallinus
sense:
(mineralogie) elk van de hoofdafdelingen waartoe men de grondvormen van de kristallen teruggebracht heeft


lexentry: nld/kritisch__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: kritisch
trans_list: sonticus
sense:
(natuurkunde) onder zulke omstandigheden dat er meer neutronen geproduceerd dan geabsorbeerd worden, waardoor een nucleaire kettingreactie op gang kan komen.


lexentry: nld/krokus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krokus
trans_list: crocus
sense:
(bloemplanten) een geslacht Crocus uit de lissenfamilie (Iridaceae ), dat 90 soorten omvat. Hiervan is circa een derde deel herfstbloeier


lexentry: nld/kromtrekken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kromtrekken
trans_list: stamen
sense:
ergatief vervorming van hout, planken enz. onder invloed van vochtigheid en/of temperatuursveranderingen


lexentry: nld/kronen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kronen
trans_list: coronare
sense:
overgankelijk iemand tot koning of koningin maken door hem of haar in een ceremonie een kroon op het hoofd te zetten


lexentry: nld/kroning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kroning
trans_list: corōnātiō
sense:
ceremonie waarbij een kroon op het hoofd van een vorst, meestal een keizer of koning, wordt geplaatst


lexentry: nld/kruidnagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruidnagel
trans_list: syzygium aromaticum
sense:
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak 
(wikidata: kruidnagel )


lexentry: nld/kruisbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruisbes
trans_list: grossularia
sense:
(fruit) Ribes uva-crispa , een bes die behoort tot het geslacht Ribes, evenals de witte bes, de rode bes en de zwarte bes 
(wikidata: kruisbes )


lexentry: nld/kruising__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kruising
trans_list: travectio
sense:
een soort bevruchting bij planten en dieren van exemplaren van een soort of ras door exemplaren van een ander ras


lexentry: nld/krypton__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krypton
trans_list: krypton
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas


lexentry: nld/kubisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kubisme
trans_list: cubismus
sense:
(kunst) 20-eeuwse stroming binnen de beeldende kunst waarin de werkelijkheid op een sterk vereenvoudigde manier wordt weergegeven


lexentry: nld/kunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunst
trans_list: ars
sense:
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen


lexentry: nld/kunstschaatsen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunstschaatsen
trans_list: patinaticum
sense:
(sport) sport waarbij individuelen, paren en groepen schaatsers rotaties, sprongen en andere bewegingen op het ijs maken, die vaak met muziek wordt uitgevoerd


lexentry: nld/kunsttaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunsttaal
trans_list: lingua artificialis | lingua constructa
sense:
een artificiële of geconstrueerde taal is een taal waarvan de structuur, vocabulair en grammatica speciaal ontworpen is door een individu of een kleine groep, inplaats van op een natuurlijke wijze geëvolueerd in een cultuur


lexentry: nld/kurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kurk
trans_list: cortex
sense:
afdichting voor flessen uit veerkrachtig materiaal dat de flessehals afsluit; oorspronkelijk gemaakt uit de schors van een bepaalde boomsoort (kurkeik, Quercus suber ), vanaf de 20e eeuw ook wel uit kunststof


lexentry: nld/kurk__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kurk
trans_list: cortex
sense:
geen meervoud licht, poreus materiaal, afkomstig uit de boomschors van de kurkeik 
(wikidata: kurk )


lexentry: nld/kurkeik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kurkeik
trans_list: suber
sense:
(bloemplanten) Quercus suber een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), die van nature voorkomt in Zuid-Europa en Noord-Afrika en die het hele jaar groen blijft. Deze eik wordt aangeplant als sierboom in parken en tuinen. Verder wordt de boom vooral in Spanje en Portugal gekweekt vanwege de kurk. De hoogte is 20 m


lexentry: nld/kurkuma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kurkuma
trans_list: Curcuma longa
sense:
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels 
(wikidata: kurkuma )


lexentry: nld/kwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwal
trans_list: pulmo
sense:
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/kwart__noun__1
sense_num: 04
written_rep: kwart
trans_list: quadrans
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vierde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/kwarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwarts
trans_list: quarzum
sense:
(kristallografie) (mineraal) een vorm van siliciumdioxide, SiO2 in kristalvorm met grote kristallen of als microscopisch kleine aggregaten


lexentry: nld/kwetsbaar__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: kwetsbaar
trans_list: forābilis
sense:
(bridge) na een spel gewonnen te hebben onderworpen aan een andere puntentelling die verlies zwaarder bestraft en winst sterker beloont


lexentry: nld/kwik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwik
trans_list: hydrargyrum
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80 dat o.a. wordt toegepast in thermometers en gasontladingslampen


lexentry: nld/kwikstaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwikstaart
trans_list: motacilla
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Motacilla en Dendronanthus , bonte vogels met lange beweeglijke staart uit de familie Motacillidae


lexentry: nld/kwint__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kwint
trans_list: quintus
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vijfde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/laadboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laadboom
trans_list: grūs
sense:
een draaibare hijs- en takelinstallatie op een boot, bestaande uit een lange paal met touwen en katrollen, waarmee de lading in en uit het ruim gehesen kan worden


lexentry: nld/lab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lab
trans_list: laboratorium
sense:
(scheikunde), (natuurkunde), (biologie) een ruimte ingericht voor het doen van natuurwetenschappelijk onderzoek


lexentry: nld/lach__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lach
trans_list: lūdibrium
sense:
een vrolijkheidsuiting door middel van het optrekken van de mondhoeken en vaak het voortbrengen van een geluid


lexentry: nld/lachebek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lachebek
trans_list: ioculātor
sense:
iemand (vooral over meisjes) die makkelijk en vaak lacht of giebelt en daarom wat dom wordt gevonden


lexentry: nld/lactose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lactose
trans_list: lactosum
sense:
(voeding) (scheikunde) C12H22O11 is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose


lexentry: nld/ladderen__noun__1
written_rep: ladderen
trans_list: currō
sense:
1. beschadigd raken waardoor een of meer draadjes in een fijn weefsel losraken en een langgerekt patroon van mazen ontstaat


lexentry: nld/laesie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laesie
trans_list: laesio
sense:
(medisch) beschadiging van het weefsel in een organisme, die doorgaans het gevolg is van ziekte of lichamelijke verwonding


lexentry: nld/lagune__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lagune
trans_list: stagnum
sense:
(aardrijkskunde) een ondiep meer aan de kust, dat afgesneden is van de zee door een zandbank, een smalle landtong of iets dergelijks


lexentry: nld/lamp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lamp
trans_list: lucerna
sense:
(techniek) een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]


lexentry: nld/lampetkan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lampetkan
trans_list: aquāle
sense:
een kan met waswater, vaak samen met een ondiepe teil, de waskom (lampetkom), bedoeld om zich in de morgen mee te kunnen wassen


lexentry: nld/land__noun__1
sense_num: 02
written_rep: land
trans_list: terra
sense:
(landbouw) dat deel van de aardbodem dat geschikt is voor of gebruikt wordt voor bebouwing of landbouw en veeteelt


lexentry: nld/land__noun__1
sense_num: 03
written_rep: land
trans_list: terra
sense:
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat


lexentry: nld/landverraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landverraad
trans_list: perduellio
sense:
verzamelnaam van misdrijven waarbij de externe veiligheid van het eigen land in gevaar wordt gebracht


lexentry: nld/landvoogd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landvoogd
trans_list: gubernātor
sense:
(politiek) is in het algemeen de functiebenaming voor een persoon die een land bestuurt als vertegenwoordig(st)er van de vorst of landsheer


lexentry: nld/langpootmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: langpootmug
trans_list: sartorius
sense:
(tweevleugeligen) benaming voor muggen met opvallend lange broze poten, die de familie Tipulidae vormen binnen de onderorde der muggen (Nematocera )De muggen zelf zijn niet schadelijk, maar de larven (emelten) kunnen schade aanrichten bij gewassen. Veel soorten worden relatief groot in vergelijking met andere insecten.


lexentry: nld/lantaarn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lantaarn
trans_list: lanterna
sense:
constructie van glas en metaal of hout, zodat wind en regen geen vat op een brandende lichtbron hebben


lexentry: nld/lanthaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lanthaan
trans_list: lanthanum
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en een zilverwit lanthanide met het symbool La en het atoomnummer 57


lexentry: nld/lanthanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lanthanium
trans_list: lanthanum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool La en atoomnummer 57. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/lariks__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lariks
trans_list: larix
sense:
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Larix , die in de winter hun naalden laten vallen


lexentry: nld/lastgeving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lastgeving
trans_list: mandātum
sense:
(juridisch) contractuele vertegenwoordiging waarbij de lasthebber zich verplicht om voor rekening van de lastgever een of meer rechtshandelingen (de lasten) te verrichten zonder aan hem ondergeschikt te zijn


lexentry: nld/lastigvallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: lastigvallen
trans_list: conturbo
sense:
overgankelijk op hinderlijke wijze iemands aandacht opeisen, hinderen, irriteren in iemands concentratie of bezigheden


lexentry: nld/lastigvallen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: lastigvallen
trans_list: affor
sense:
overgankelijk op vervelende wijze iemands aandacht trekken door na te roepen, obscene of dreigende gebaren te maken (e.d.)


lexentry: nld/latinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: latinisme
trans_list: latinismus
sense:
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Latijn of gevormd naar Latijns voorbeeld


lexentry: nld/laurier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laurier
trans_list: laurus
sense:
(plantkunde) groenblijvende boom of struik Laurus nobilis van de familie Lauraceae 
(wikidata: laurier )


lexentry: nld/laurier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: laurier
trans_list: laurus
sense:
(kruid) de (gedroogde) bladeren laurierblad van Laurus nobilis gebruikt in de keuken 
(wikidata: laurier )


lexentry: nld/lavakoepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavakoepel
trans_list: mons ignifer
sense:
(geologie) koepelvormige structuur die onstaat als lava die rijk is aan silica naar buiten treedt uit de barsten en spleten van een groeiende kussenachtige structuur


lexentry: nld/lavas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavas
trans_list: ligusticum
sense:
(plantkunde) bepaald kruid, Levisticum officinale , dat zowel in de keuken als in de geneeskunde gebruikt wordt


lexentry: nld/lavendel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavendel
trans_list: lavendula
sense:
(bloemplanten) (kruid) een geslacht Lavandula van dwergstruiken (chamefyten) uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Lavendelsoorten worden aangeplant in tuinen omwille van de paarse kleur en de geur van de bloemen


lexentry: nld/lawrencium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lawrencium
trans_list: lawrencium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lr en atoomnummer 103. Het is een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide


lexentry: nld/ledemaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ledemaat
trans_list: extremitas
sense:
(anatomie) een aan de romp aanhangend onderdeel van het lichaam dat door spieren bewogen kan worden en dat uit verscheidene geledingen bestaat


lexentry: nld/leefnet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leefnet
trans_list: nassa
sense:
(visserij) een langwerpig fijnmazig net met als doel de gevangen vis een poosje te bewaren, rond of vierkant van vorm met een gesloten bodem en een vernauwing aan de bovenzijde


lexentry: nld/leen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leen
trans_list: feudum
sense:
(leenstelsel) onroerend goed (bijv. land, ambt of geldelijke inkomsten) dat door de leenheer voor genot en gebruik werd uitgeleend aan de vazal, in ruil voor een verplichting van persoonlijke trouw, militaire bijstand en belastinginkomsten


lexentry: nld/leengoed__noun__1
sense_num: 02
written_rep: leengoed
trans_list: feudum
sense:
(geschiedenis) in een feodaal stelsel een gebied dat door een heerser te leen wordt gegeven aan een vazal


lexentry: nld/leenman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenman
trans_list: ambactus
sense:
(leenstelsel) (geschiedenis) iemand die een gebied van een hogere edele (de leenheer) in leen heeft gekregen in ruil voor militaire bijstand en persoonlijke trouw


lexentry: nld/leenstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenstelsel
trans_list: feudalismus
sense:
(geschiedenis) (politiek) staatsvorm gebaseerd op een hiërarchie waarvan de leden elkaar eden van trouw zweren


lexentry: nld/leertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leertje
trans_list: phoca
sense:
(loodgieterij) rubberring, opzetring, rubberen opzetstuk tussen twee metalen pijpstukken ter voorkoming van lekkage,


lexentry: nld/leesblindheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leesblindheid
trans_list: dyslexia
sense:
(medisch) een aandoening waarbij patiënten problemen hebben met het herkennen van het woordbeeld of met het uitspreken van woorden


lexentry: nld/leeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeuw
trans_list: leo | Panthera leo
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft


lexentry: nld/legering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: legering
trans_list: viscum
sense:
(metallurgie) materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn


lexentry: nld/leidsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leidsel
trans_list: lōrum
sense:
(paardrijden) lange leren riem (soms ook gemaakt van touw of stevig lint) die dient als hulpmiddel voor de menner van een paard voor een wagen of kar waarmee hij de aanspanning bestuurt en het tempo onder controle houdt


lexentry: nld/leisteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leisteen
trans_list: blaveum
sense:
(geologie) een blauwgrijze gesteente ontstaan door de metamorfose van klei of schalie, dat veel als dakbedekking wordt gebruikt


lexentry: nld/lelietje-van-dalen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lelietje-van-dalen
trans_list: convallaria majalis
sense:
(bloemplanten) bepaald soort kleine tot 30 centimeter hoge vaste plant, Convallaria majalis , die in het wild voorkomt in bosrijke streken, maar ook als tuinplant wordt gehouden


lexentry: nld/lenen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: lenen
trans_list: mutuor
sense:
overgankelijk iets wat eigendom is van een ander tijdelijk gebruiken, al dan niet in ruil voor een kleine vergoeding


lexentry: nld/lepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lepel
trans_list: cochleārium
sense:
(huishouden) (eetgerei) een voorwerp bestaande uit een greep en een kom(metje), waarmee vloeibaar voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/lepelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lepelaar
trans_list: platalea
sense:
(roeipotigen) Platalea leucorodia , een steltloper ter grootte van een ooievaar met een lepelvormige snavel


lexentry: nld/lessenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lessenaar
trans_list: mensa scriptoria
sense:
meubel met een hellend bovenblad als overzichtelijke plaats voor een te lezen of te schrijven tekstVaak is er onder het bovenblad een bergplaats. De omvang kan sterk uiteenlopen: een open kastje dat op een tafel wordt gezet, een hoog meubel dat zelf op de grond staat en in kerken en scholen kan het ook om een constructie met een zitplaats gaan.


lexentry: nld/leunen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: leunen
trans_list: nītor
sense:
inergatief steunen, het evenwicht bewaren door het eigen gewicht deels door iets anders te laten steunen


lexentry: nld/levenslot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: levenslot
trans_list: fortuna
sense:
zaken die de loop van je leven in een belangrijke maten bepalen of bepaald hebben, maar waarop je geen invloed hebt; alles wat je overkomt en waarvan sommigen denken dat het van hogerhand vooraf en met een bedoeling bepaald is


lexentry: nld/leverbloempje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leverbloempje
trans_list: Hepatica nobilis
sense:
(bloemplanten) Hepatica nobilis een hemikryptofyte plant uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae ). De Nederlandse naam is ontleend aan de omtrek van de bladeren, die de vorm van een lever heeft. Ook de Engelse naam liverleaf en het Duitse Leberblümchen verwijzen hiernaar. Ook de wetenschappelijke geslachtsnaam wijst daarop: hepaticus (-a, -um) betekent de lever betreffende, lever-


lexentry: nld/licht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: licht
trans_list: lux | lumen
sense:
(natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen(met een golflengte van 420-780nm)


lexentry: nld/lichtjaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtjaar
trans_list: spatium lucis annuae
sense:
(astronomie), (eenheid) de afstand die het licht in één jaar aflegt in een vacuüm, ongeveer 9460 miljard kilometer


lexentry: nld/lichtmatroos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtmatroos
trans_list: marinarius
sense:
(beroep) jongste, minst ervaren matroos op een schip die een opleiding tot matroos volgt, alleen de deksman heeft een nog lagere rang


lexentry: nld/lied__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lied
trans_list: cantus | carmen
sense:
(muziek) muzikale vorm waarin tekst op muziek wordt verklankt, vaak vormgegeven in couplet en refrein


lexentry: nld/liefdewerk__noun__1
sense_num: 02
written_rep: liefdewerk
trans_list: caritas
sense:
een term die in de 19e en 20e eeuw vooral in katholieke kringen in Nederland werd gebezigd om een 'daad van naastenliefde' of een 'vorm van liefdadigheid' aan te duiden


lexentry: nld/lier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lier
trans_list: sucula
sense:
(techniek) een werktuig met kabel en wielen/trommels, dat gebruikt wordt om te hijsen, slepen of trekken


lexentry: nld/lies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lies
trans_list: inguen
sense:
(anatomie) gedeelte van de buikstreek die met de liesplooi de grens vormt tussen onderlichaam en dij


lexentry: nld/liftkracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liftkracht
trans_list: anabathrum
sense:
(natuurkunde) opwaartse kracht die een vleugel met gebogen bovenvlak en vlakke bodem ondervindt wanneer zij horizontaal door een gas of vloeistof beweegt


lexentry: nld/liguster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liguster
trans_list: ligustrum
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ligustrum van planten uit de olijffamilie (Oleaceae ) waartoe onder ander de wilde liguster en de haagliguster behoren. Ze komt van nature voor op alle continenten behalve Amerika. Na invoer gedraagt liguster zich daar als invasieve exoot en wordt bestreden


lexentry: nld/lijdend_voorwerp__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: lijdend voorwerp
trans_list: res directa
sense:
(grammatica) zinsdeel waarop de actie die wordt uitgedrukt door een overgankelijk werkwoord rechtstreeks van toepassing is


lexentry: nld/lijdende_vorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijdende vorm
trans_list: passivum
sense:
(grammatica) het stelsel vormen van een werkwoord dat aangeeft dat het onderwerp de handeling ondergaat


lexentry: nld/lijger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijger
trans_list: legris
sense:
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjesleeuw en een vrouwtjestijger (Panthera leo x tigris)


lexentry: nld/lijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lijn
trans_list: euthīa
sense:
(wiskunde) Een denkbeeldige verbinding (zonder dikte) tussen twee punten in een 2 of 3 dimensionale ruimte


lexentry: nld/lipide__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lipide
trans_list: lipidum
sense:
(biologie), (scheikunde) vetten en vetachtige stoffen die in de biochemie een belangrijke rol spelen


lexentry: nld/lippenstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lippenstift
trans_list: baculum
sense:
(cosmetica) stift met zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen


lexentry: nld/lippenstift__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lippenstift
trans_list: baculum
sense:
(cosmetica) zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen


lexentry: nld/list__noun__1
sense_num: 01
written_rep: list
trans_list: astus
sense:
een oplossing voor een probleem waardoor tegenstrevers worden verrast, in ongunstige zin: slim bedrog


lexentry: nld/literatuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: literatuur
trans_list: litterae
sense:
(wetenschap) de verzameling geschreven en na controle door vakgenoten gepubliceerde mededelingen van een vakgebied


lexentry: nld/lithium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lithium
trans_list: lithium
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met symbool Li en atoomnummer 3.


lexentry: nld/liturgie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liturgie
trans_list: liturgia
sense:
(religie) eertijds een dienst ten bate aan de gemeenschap waartoe de rijken verplicht waren, later de diensten en rituelen van de religieuze bijeenkomsten van christenen


lexentry: nld/livermorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: livermorium
trans_list: livermorium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lv en atoomnummer 116. Het is een hoofdmetaal


lexentry: nld/loden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loden
trans_list: plumbeus
sense:
(scheepvaart) (verouderd) de waterdiepte peilen met een dieplood, en eventueel tevens een monster van de bodem nemen door een vetgemaakte holte in de onderkant van het dieplood


lexentry: nld/log__noun__1
sense_num: 01
written_rep: log
trans_list: cala
sense:
(scheepvaart) (verouderd) snelheidsmeter voor zeegaande schepen geijkt in knopen (zeemijlen per uur)


lexentry: nld/logaritme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logaritme
trans_list: logarithmus
sense:
(wiskunde) de exponent van de macht waartoe een gegeven getal verheven moet worden om een ander getal te krijgen


lexentry: nld/logboek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: logboek
trans_list: commentārius
sense:
een dagboek waarin chronologisch wordt vermeld welke feiten, waarnemingen en gebeurtenissen hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/loggen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loggen
trans_list: cala
sense:
(scheepvaart), (verouderd) de vaart/snelheid van een schip met een log bepalen en noteren in het logboek


lexentry: nld/loggen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: loggen
trans_list: cala
sense:
het stelselmatig registreren van gegevens betreffende meetresultaten, waarnemingen, onderzoek, reis- en vluchtgegevens enz


lexentry: nld/logo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logo
trans_list: logotypus
sense:
(verkorting) verkorting van "logogram", een abstract symbool van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. of een herkenningsteken waarin een naam of afkorting op kunstzinnige wijze is verbeeld


lexentry: nld/loket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loket
trans_list: fenestra
sense:
(bouwkunde) een met glaswerk ed. beveiligd doorgeefluik in een scheidingswand of als deel van een balie, voor veilig afhandelen geldtransacties, kaartverkoop etc


lexentry: nld/long__noun__1
sense_num: 01
written_rep: long
trans_list: pulmo
sense:
(anatomie) orgaan waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van het metabolisme


lexentry: nld/lood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lood
trans_list: plumbum
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82, het is een donkergrijs hoofdgroepmetaal met een hoog soortelijke gewicht


lexentry: nld/loodgieter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loodgieter
trans_list: plumbarius
sense:
(beroep) vakman die zich bezighoudt met de aanleg en het onderhoud van sanitair, verwarmingsinstallaties, waterleidingen en/of riolering


lexentry: nld/loodrecht__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: loodrecht
trans_list: dextrae
sense:
verticaal, in één lijn met het middelpunt van de aarde, in de richting van een schietlood, haaks op de horizon


lexentry: nld/loopgraaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loopgraaf
trans_list: fossa
sense:
(militair) een uitgegraven geul, diep en breed genoeg dat men er in kan lopen zonder bloot te staan aan vijandelijk vuur


lexentry: nld/lork__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lork
trans_list: larix
sense:
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Larix die in de winter hun naalden laten vallen


lexentry: nld/loswerken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loswerken
trans_list: labefacio
sense:
van iets dat het los komt te zitten en dus niet meer ergens aan vast zit of ergens contact mee maakt


lexentry: nld/luchthaven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luchthaven
trans_list: aeroportus
sense:
(luchtvaart) een vliegveld voor verkeersvliegtuigen met accommodatie voor ontvangst en vertrek van passagiers


lexentry: nld/luis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luis
trans_list: pediculus | pedis
sense:
(dierkunde) benaming voor verschillende meestal vleugelloze insecten die parasiteren op dieren en planten


lexentry: nld/luit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luit
trans_list: barbitos
sense:
(muziekinstrument) een snaarinstrument met een peervormige resonantiekast en een vlak bovenblad, de hals en kop staan meestal haaks op elkaar


lexentry: nld/lupine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lupine
trans_list: lupinus
sense:
(plantkunde) geslacht 'Lupinus uit de vlinderbloemenfamilie Fabaceae met telt zo'n 200 soorten en vele hybriden en cultivars 
(wikidata: lupine )


lexentry: nld/lurken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: lurken
trans_list: dēlitescō
sense:
(informatica) passief deelnemen aan een interactief bedoelde toepassing van internet, dus zonder te reageren of bij te dragen


lexentry: nld/lutetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lutetium
trans_list: lutetium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lu en atoomnummer 71. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/luxeartikel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luxeartikel
trans_list: prōdigentia
sense:
iets wat men koopt om dat het duur en overbodig is, enig extra comfort geeft en vooral indruk kan maken op andere personen


lexentry: nld/maalsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maalsteen
trans_list: mola
sense:
(molenaarsambacht) ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen


lexentry: nld/maaltijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maaltijd
trans_list: cena
sense:
(voeding) een hoeveelheid toebereid voedsel die voldoende is geruime tijd de lichamelijke behoefte te bevredigen


lexentry: nld/maand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maand
trans_list: mensis
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt


lexentry: nld/maaneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maaneclips
trans_list: defectio lunae
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan in de schaduw van de aarde komt te staan, waardoor deze verduisterd raakt


lexentry: nld/maansverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maansverduistering
trans_list: defectio lunae
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan verduisterd raakt doordat ze in de schaduw van de aarde komt te staan


lexentry: nld/maar__conj__1
sense_num: 01
written_rep: maar
trans_list: sed | autem
sense:
nevenschikkend voegwoord dat een tegenwerping inleidt, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) tegenspreekt of daarmee inhoudelijk contrasteert


lexentry: nld/maatkolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maatkolf
trans_list: ampulla
sense:
(scheikunde) een glazen kolf met een geijkte maatstreep voor het nauwkeurig bepalen van een volume vloeistof


lexentry: nld/maatstaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maatstaf
trans_list: mensura
sense:
eenheid, grootheid, standaardnorm of criterium waaraan iets anders (bijv. een andere grootheid) wordt afgemeten


lexentry: nld/machinegeweer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: machinegeweer
trans_list: sclopetum polybolicum
sense:
(militair) (werktuigbouwkunde) geweer waarmee kort na elkaar meerdere schoten kunnen worden afgevuurd, zonder dat men tussendoor de trekker moet loslaten


lexentry: nld/magie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magie
trans_list: magice
sense:
toverkunst; kracht waar een tovenaar over beschikt door met rituelen, symbolen en bezweringen de hulp van bovennatuurlijke machten in te roepen.


lexentry: nld/magnesium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magnesium
trans_list: magnesium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mg en atoomnummer 12. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/magnetisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: magnetisch
trans_list: magneticus
sense:
(natuurkunde) verschijnselen vertonend die toegeschreven kunnen worden aan een kringstroom of roterende lading


lexentry: nld/magnetron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magnetron
trans_list: clībanus mīcrocȳmaticus
sense:
(huishouden) m toestel waarin met zeer korte en gerichte elektromagnetische golven voedsel in zeer korte tijd warm kan worden gemaakt


lexentry: nld/majeur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: majeur
trans_list: gravis
sense:
(muziek) “grote afstand” in de benaming van bepaalde intervallen, akkoorden en toonladders, vaak als eerste deel van een samenstelling met het terts-interval of als tweede deel van een samenstelling met een toonsoort


lexentry: nld/makreel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makreel
trans_list: scomber
sense:
(straalvinnigen) bepaalde soort zeevis, Scomber scombrus , familie van de makreelachtigen zoals tonijn en boniet


lexentry: nld/malie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: malie
trans_list: acus
sense:
(kleding) een metalen of kunststoffen ringetje of buisje aan het eind van een veter dat rafelen tegengaat


lexentry: nld/malie__noun__1
sense_num: 04
written_rep: malie
trans_list: foramen
sense:
(kleding) eveneens de benaming voor elk van de ringetjes in schoeisel, waar de veter doorheen geregen wordt


lexentry: nld/malt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: malt
trans_list: maltum
sense:
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers


lexentry: nld/manager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manager
trans_list: procurator
sense:
(bedrijfskunde) (beroep) persoon die de leiding heeft over een afdeling binnen een grotere organisatie


lexentry: nld/mand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mand
trans_list: corbis
sense:
(gereedschap) bak, gemaakt uit vlechtwerk voorzien van een handvat (oorspronkelijk werden plantenstengels als tenen of rotan gebruikt, tegenwoordig ook kunststof of metaal)


lexentry: nld/mangaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangaan
trans_list: manganum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/manicheïsme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manicheïsme
trans_list: Manichaismus
sense:
(religie), (filosofie) openbaringsreligie uit de late oudheid en vroege middeleeuwen, sterk beïnvloed door het gnosticisme en met een grote tegenstelling tussen goed en kwaad


lexentry: nld/manifest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manifest
trans_list: manifestus
sense:
(politiek), (letterkunde) openlijke bekendmaking (over het algemeen in documentvorm) van een staatshoofd, regering, leider of politieke partij waarin bepaalde handelingen worden verklaard en/of verdedigd


lexentry: nld/map__noun__1
sense_num: 03
written_rep: map
trans_list: catēgoria
sense:
(informatica) deel van het bestandssysteem, waarin een aantal bestanden op gestructureerde wijze bewaard kunnen worden


lexentry: nld/maretak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maretak
trans_list: viscum
sense:
(plantkunde) Viscum album een halfparasitische plant die op bomen vooral vanaf Zuid-Limburg in zuidelijke richting voorkomt


lexentry: nld/marinier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marinier
trans_list: maritimus
sense:
(beroep) (militair) lid van een militaire eenheid, vaak onderdeel van de marine, bestaande uit goed getrainde, gespecialiseerde infanteristen


lexentry: nld/marjolein__noun__1
sense_num: 02
written_rep: marjolein
trans_list: amaracus
sense:
(kruid) de blaadjes van echte marjolein (Origanum majorana ), vers en gedroogd, worden gebruikt als kruid (
(wikidata: marjolein ))


lexentry: nld/marmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmelade
trans_list: condītus
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van citrusvruchten en andere vruchten met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/marmer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmer
trans_list: marmor
sense:
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst


lexentry: nld/marmot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmot
trans_list: cassus Alpinus
sense:
(knaagdieren) Marmota knaagdier dat vooral in het hooggebergte leeft maar ook veel als huisdier wordt gehouden


lexentry: nld/mars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mars
trans_list: duco
sense:
(militair) regelmatige manier van lopen met afgemeten passen, vooral gebruikt door soldaten en bij plechtigheden.


lexentry: nld/mars__noun__1
sense_num: 04
written_rep: mars
trans_list: summus
sense:
(scheepvaart) het halfronde platform aan de top van het onderste deel van de mast van een zeilschip.


lexentry: nld/marskramer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marskramer
trans_list: venditor
sense:
(beroep) (handel) (verouderd) een verkoper van kleine artikelen, die hij in een rugkorf of mars vervoert en waarmee hij platteland en steden afreist om zijn waar op markten en kermissen en van huis tot huis te verkopen


lexentry: nld/martelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: martelaar
trans_list: martyr
sense:
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is


lexentry: nld/marter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marter
trans_list: martēs
sense:
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Martes , met een lange staart en een meestal bruine pels


lexentry: nld/massa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: massa
trans_list: massa
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) totale hoeveelheid materie in een object (gewicht is massa bepaald aan de hand van de graviteit of door de inertie van dat object)


lexentry: nld/mast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mast
trans_list: malus
sense:
(scheepvaart) lange, rechtop staande paal midden op het schip waaraan vlaggen, zeilen en/of ra's bevestigd kunnen worden


lexentry: nld/matje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: matje
trans_list: hinnus
sense:
dim. tant.
 kapsel waarbij de de zijkanten van het haar meestal opgeschoren of kort zijn, maar de achterkant lang


lexentry: nld/mazelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mazelen
trans_list: boa
sense:
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid


lexentry: nld/medaille__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medaille
trans_list: nomisma
sense:
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen


lexentry: nld/medicijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medicijn
trans_list: medicamen | medicamentum
sense:
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent


lexentry: nld/meerkoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerkoet
trans_list: fulica
sense:
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Fulica atra een vogel uit de familie van de rallen, koeten en waterhoentjes (Rallidae) en het geslacht koeten (Fulica) geheel zwart met witte snavel en voorhoofdschild


lexentry: nld/meerprijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerprijs
trans_list: nimium exigō
sense:
een hoeveelheid geld die men extra moet betalen bovenop de standaard prijs, als men extra eisen stelt aan het gekochte


lexentry: nld/meitnerium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meitnerium
trans_list: meitnerium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/melanisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melanisme
trans_list: melanismus
sense:
(biologie) een abnormaal zwarte huid en haar of veren door een aangeboren overmaat aan het organisch pigment “melanine”


lexentry: nld/melde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melde
trans_list: atriplex
sense:
(bloemplanten) een geslacht Atriplex van kruidachtige en struikvormige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae ). Het geslacht kent honderd tot tweehonderd soorten


lexentry: nld/melkgebit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkgebit
trans_list: dentitio prima
sense:
(anatomie) alle tijdelijke tanden en kiezen van een dier of mens, die na verloop van tijd worden vervangen door permanente tanden


lexentry: nld/melkwegstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkwegstelsel
trans_list: galactia
sense:
(astronomie) een bijzonder grote groep sterren die samen met andere materie om een gezamenlijk middelpunt -waarschijnlijk een zwart gat- wentelen


lexentry: nld/melkwei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkwei
trans_list: serum
sense:
de vloeistof die bij de kaasbereiding ontstaat door het stremmen van de melk na toevoeging van stremsel


lexentry: nld/membraan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: membraan
trans_list: membrāna
sense:
(biologie) een dun vlies van met name fosfolipiden en eiwitten dat een cel in staat stelt één of meerdere interne milieus te creëren


lexentry: nld/mengvoer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mengvoer
trans_list: farrago
sense:
de verzamelnaam voor droge diervoeders die uit diverse ingrediënten zijn samengesteld en daarmee bepaalde eigenschappen hebben


lexentry: nld/mens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mens
trans_list: homo | humanus
sense:
(primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt


lexentry: nld/mensenrechten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mensenrechten
trans_list: iura hominis
sense:
alleen meervoud (juridisch), (politiek) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen


lexentry: nld/merel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: merel
trans_list: merula
sense:
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters


lexentry: nld/metaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metaal
trans_list: metallum
sense:
(scheikunde) ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden


lexentry: nld/metafoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metafoor
trans_list: metaphora
sense:
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis


lexentry: nld/metafysica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metafysica
trans_list: metaphysica
sense:
de wijsgerige leer die niet de werkelijkheid onderzoekt zoals ze ons gegeven wordt uit zintuiglijke ervaring, maar op zoek gaat naar het wezen van die werkelijkheid en wat haar constitueert


lexentry: nld/meten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: meten
trans_list: commetiri
sense:
overgankelijk de waarde van een bepaalde grootheid bepalen door deze te vergelijken met een ijkwaarde


lexentry: nld/meteoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meteoor
trans_list: meteōrum
sense:
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet


lexentry: nld/meubel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meubel
trans_list: intrinsecum
sense:
een gebruiksvoorwerp dat behoort tot de inrichting van een kamer, zoals een bank, stoel, tafel, kast, bed e.d.


lexentry: nld/meute__noun__1
sense_num: 02
written_rep: meute
trans_list: multitudo
sense:
een grote groep mensen die als één geheel een doel lijkt te hebben terwijl de afzonderlijke individuen willoos lijken te volgen


lexentry: nld/microbiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microbiologie
trans_list: microbiologia
sense:
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen


lexentry: nld/micrometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: micrometer
trans_list: micrometrus
sense:
(techniek) een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten


lexentry: nld/micrometer__noun__1
sense_num: 02
written_rep: micrometer
trans_list: micrometrus
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm


lexentry: nld/microscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microscoop
trans_list: microscopium | mīcroscopium
sense:
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden


lexentry: nld/middel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: middel
trans_list: ars curae
sense:
(medisch) iets dat wordt aangewend om ziekte, ongesteldheid te bestrijden, (verkort voor geneesmiddel)


lexentry: nld/middel__noun__2
sense_num: 01
written_rep: middel
trans_list: media pars corporis
sense:
(anatomie) middendeel van het menselijk lichaam, meer specifiek op heuphoogte, daar waar de benen overgaan in het bovenlijf;


lexentry: nld/middenstander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: middenstander
trans_list: propōla
sense:
(beroep) (bedrijfskunde) zelfstandig ondernemer met weinig of geen personeel m.n. een winkelier die aan consumenten verkoop


lexentry: nld/middenweg__noun__1
sense_num: 02
written_rep: middenweg
trans_list: aurea mediocritas
sense:
(figuurlijk) (filosofie) vooral in gulden ~: een manier van doen en denken die twee of meer uitersten weet te vermijden; de derde weg


lexentry: nld/mierikswortel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: mierikswortel
trans_list: armoracia
sense:
(voeding)(kruid) de wortel van Armoracia rusticana wordt als pikant kruid gebruikt 
(wikidata: mierikswortel )


lexentry: nld/migreren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: migreren
trans_list: migrō
sense:
overgankelijk, (informatica) gegevens zoals een bestand of code overzetten naar een ander computersysteem en/of netwerk


lexentry: nld/mijt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijt
trans_list: acarus
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de superorde Acariformes kleine geleedpotige, overwegend parasitisch levende diertjes


lexentry: nld/mijter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijter
trans_list: mitra
sense:
(religie) (hoofddeksel) een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden


lexentry: nld/milieuvervuiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: milieuvervuiling
trans_list: contaminatio
sense:
(milieukunde) het aanbrengen van schade aan de natuurlijke omgeving door het inbrengen van daaraan vreemde stoffen


lexentry: nld/miljonair__noun__1
sense_num: 01
written_rep: miljonair
trans_list: milionarius
sense:
iemand die een vermogen heeft van meer dan een miljoen eenheden van een bepaalde valuta (bijvoorbeeld euro, dollar)


lexentry: nld/mineraalwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mineraalwater
trans_list: aqua medicata
sense:
(drinken) water dat mineralen bevat die de smaak veranderen of het water een (vermeende) therapeutische waarde geven


lexentry: nld/mis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mis
trans_list: missa
sense:
(religie) een eucharistieviering, de katholieke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd


lexentry: nld/misbruiken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: misbruiken
trans_list: obloquor
sense:
overgankelijk op een slechte wijze, d.w.z. overdadig gebruik maken van iets (drank, drugs, toegewezen privileges, e.d.)


lexentry: nld/misbruiken__verb__1
sense_num: 03
written_rep: misbruiken
trans_list: obloquor
sense:
overgankelijk op laakbare wijze van iets (macht, naamgeving, positie, e.d.) gebruik maken voor een doel waarvoor het niet bedoeld is


lexentry: nld/mispel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mispel
trans_list: mespilum
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Mespilus germanica , die inheems is in de Benelux, tot 6 meter hoog kan worden en de gelijknamige vrucht voortbrengt


lexentry: nld/moeder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: moeder
trans_list: mater | māter
sense:
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf


lexentry: nld/moeflon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moeflon
trans_list: Ovis aries musimon
sense:
(evenhoevigen) Ovis orientalis het kleinste wilde schaap. De naam moeflon wordt soms ook per abuis gebruikt voor de argali (Ovis ammon), een verwante soort. Argali's zijn echter groter dan moeflons


lexentry: nld/moer__noun__2
sense_num: 01
written_rep: moer
trans_list: scrofa
sense:
(biologie) vrouwelijk wezen, zoals de moederstam van een gist of plant of een vrouwelijk konijn, haas of fret


lexentry: nld/moeraal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moeraal
trans_list: mūraena
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Muraena helena uit het geslacht Muraena uit de familie van de murenen (Muraenidae ), orde palingachtigen (Anguilliformes )


lexentry: nld/mol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mol
trans_list: talpa
sense:
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond


lexentry: nld/molecule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecule
trans_list: particula
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit


lexentry: nld/molecuul__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecuul
trans_list: particula | molecula
sense:
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen


lexentry: nld/molen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molen
trans_list: molinum
sense:
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines


lexentry: nld/molensteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molensteen
trans_list: mola
sense:
ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen van granen en andere producten, zoals boekweit, erwten en bonen, lijnkoeken en eikenschors


lexentry: nld/molybdeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molybdeen
trans_list: molybdenum | molybdaenum
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/mond-en-klauwzeer__abbr__1
written_rep: mond-en-klauwzeer
trans_list: aphtae epizooticae
sense:
1. een zeer besmettelijke virusziekte (Aphtae epizooticae) die evenhoevige dieren, vooral runderen treft


lexentry: nld/mond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mond
trans_list: os | bucca
sense:
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt


lexentry: nld/monding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: monding
trans_list: ostium
sense:
(aardrijkskunde) plaats waar een rivier uitkomt in zee of meer, of waar een zijrivier in een grotere rivier


lexentry: nld/mondkap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondkap
trans_list: persona
sense:
(medisch) kapje dat voor de mond wordt geplaatst teneinde inademing van stof of ziekteverwekkers te voorkomen


lexentry: nld/mondstuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondstuk
trans_list: bucca
sense:
(muziekinstrument) dat deel van een blaasinstrument dat in de mond genomen wordt of aan de lippen gezet


lexentry: nld/mondwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondwater
trans_list: gargarisma
sense:
reinigende vloeistof waarmee de mondholte kan worden gespoeld, vaak gebruikt om onprettig ruikende adem tegen te gaan


