# translation

lexentry: nld/Afrika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Afrika
trans_list: Afrîka | Efrîqa
sense:
(toponiem), (werelddeel) het continent ten zuiden van Europa, tussen de Indische en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Afrikaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Afrikaans
trans_list: afrîkansî | Efrîqî
sense:
geen meervoud (taal) van het Nederlands afstammende taal die wordt gesproken in Zuid-Afrika en Namibië


lexentry: nld/Albanië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Albanië
trans_list: Elbanya
sense:
(toponiem: land) een land in het westen van de Balkan, grenzend aan de Adriatische en de Ionische Zee en aan Griekenland, Macedonië, Kosovo en Montenegro


lexentry: nld/Algerije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Algerije
trans_list: جه‌زایر
sense:
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Democratische Volksrepubliek Algerije. Het vormt samen met Marokko en Tunesië, waar het tussenin ligt, de Maghreb. In het zuiden grenst het van west naar oost aan de Westelijke Sahara, Mauritanië, Mali, Niger en Libië. De Middellandse Zee vormt de noordgrens


lexentry: nld/Angola__name__1
sense_num: 01
written_rep: Angola
trans_list: Angola
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidwest-Afrika, officieel de Republiek Angola grenzend aan Namibië, Zambia, Congo-Kinshasa en de Atlantische Oceaan. De Angolese exclave Cabinda ligt in het noorden tussen Congo-Kinshasa en Congo-Brazzaville aan de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Antigua_en_Barbuda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Antigua en Barbuda
trans_list: Antigûa û Berbûda
sense:
(toponiem: land) eilandstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee, op de grens met de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Arabisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Arabisch
trans_list: erebî
sense:
geen meervoud (taal) taal oorspronkelijk van het Arabisch schiereiland en de taal waarin de Koran gelezen hoort te worden


lexentry: nld/Argentinië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Argentinië
trans_list: Arjantîn | Arjentîna
sense:
(toponiem: land) een Spaanstalig land in het zuiden van Zuid-Amerika tussen het Andesgebergte en de zuidelijke Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Armenië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Armenië
trans_list: Ermenistan
sense:
(toponiem: land) een GOS-lidstaat in de Kaukasus (Gemenebest van Onafhankelijke Staten). Het is een van de weinige landen die niet aan zee liggen. Het grenst in het oosten aan Azerbeidzjan, in het westen aan Turkije en de Naxçivan-exclave (Azer.), in het noorden aan Georgië en in het zuiden aan Iran


lexentry: nld/Australië__name__1
sense_num: 02
written_rep: Australië
trans_list: Awustralya
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat gelegen tussen de Indische Oceaan en de Grote Oceaan (officieel het Gemenebest van Australië) met de officiële taal Engels. Het bestaande de twee grote eilanden Australië en Tasmanië en vele kleine eilanden


lexentry: nld/Azeri__name__1
sense_num: 01
written_rep: Azeri
trans_list: azerbeycanî
sense:
geen meervoud (taal) Turkse taal die door 22 miljoen mensen vooral in Azerbeidzjan, maar ook in Iran, Georgië en Turkije wordt gesproken


lexentry: nld/Bahrein__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bahrein
trans_list: Behreyn
sense:
(toponiem: land), (toponiem: eiland) eilandstaat in de Perzische Golf en de Golf van Bahrein. Het ligt ingeklemd tussen Saoedi-Arabië in het westen en Qatar in het oosten en zuiden


lexentry: nld/Bangladesh__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bangladesh
trans_list: Bangladeş
sense:
(toponiem: land) land in het zuiden van Azië dat ligt op het Indische subcontinent en voor het grootste gedeelte aan India grenst en voor een klein stukje aan Myanmar/Birma. Het land is gelegen ten noorden van de Golf van Bengalen en omvat voornamelijk de delta van de rivier de Ganges


lexentry: nld/Barbados__name__1
sense_num: 01
written_rep: Barbados
trans_list: Barbados
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in het Caribisch gebied, dat behoort tot de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen


lexentry: nld/Belize__name__1
sense_num: 01
written_rep: Belize
trans_list: Belîze
sense:
(toponiem: land) (voormalig Brits Honduras) een Midden-Amerikaans land, en grenst aan Mexico in het noordwesten en Guatemala in het zuiden en westen. Aan het oosten grenst het aan de Caribische Zee


lexentry: nld/Benin__name__1
sense_num: 01
written_rep: Benin
trans_list: Bênîn
sense:
(toponiem: land) een land in Afrika dat in het westen aan Togo grenst, in het noordwesten aan Burkina Faso, in het noordnoordoosten aan Niger in het oosten aan Nigeria. In het zuiden ligt het aan de Golf van Guinee


lexentry: nld/Bhutan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bhutan
trans_list: Bûtan
sense:
(toponiem: land) een land in Azië dat in de Himalaya ingeklemd ligt tussen China, Tibet en India. Het zuidelijke gedeelte van Bhutan ligt op het Indisch subcontinent


lexentry: nld/Bolivia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bolivia
trans_list: Bolîvya
sense:
(toponiem: land) een republiek in Zuid-Amerika die grenst aan Peru, Brazilië, Paraguay, Argentinië en Chili


lexentry: nld/Bosnië_en_Herzegovina__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bosnië en Herzegovina
trans_list: Bosna Hersek
sense:
(toponiem: land) republiek in het zuidoosten van Europa die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië


lexentry: nld/Botswana__name__1
sense_num: 01
written_rep: Botswana
trans_list: Botswana
sense:
(toponiem: land) een land dat geheel door land is omgeven in het zuiden van Afrika met ruim 1,5 miljoen inwoners, grenzend aan Namibië, Zimbabwe en Zuid-Afrika


lexentry: nld/Brazilië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Brazilië
trans_list: Brazîl
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat in Zuid-Amerika (officieel de Federale Repuliek van Brazilië, 'República Federativa do Brasil'), met als officiële taal het Portugees


lexentry: nld/Brunei__name__1
sense_num: 02
written_rep: Brunei
trans_list: Brûney
sense:
(toponiem: land) een land op het eiland Borneo, in Zuidoost-Azië. Het ligt aan de Zuid-Chinese Zee, en wordt verder geheel omringd door Maleisië


lexentry: nld/Brussel__name__1
sense_num: 02
written_rep: Brussel
trans_list: Bruksel
sense:
(metonymisch), (politiek) het bestuur van de Europese Unie, dat voornamelijk in de onder [1] genoemde stad is gevestigd


lexentry: nld/Burkina_Faso__name__1
sense_num: 01
written_rep: Burkina Faso
trans_list: Burkîna Faso
sense:
(toponiem: land) een republiek in West-Afrika voorheen Opper-Volta genaamd. Het land grenst aan Benin, Ivoorkust, Ghana, Mali, Niger en Togo


lexentry: nld/Burundi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Burundi
trans_list: Bûrûndî
sense:
(toponiem: land) een land in Afrika dat grenst aan Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania


lexentry: nld/Cambodja__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cambodja
trans_list: Kembodja
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië dat in het noorden grenst aan Laos, in het noordwesten en westen aan Thailand en in het oosten en zuidoosten aan Vietnam. Aan de kust grenst het aan de Golf van Thailand en de Zuid-Chinese Zee


lexentry: nld/Catalonië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Catalonië
trans_list: Katalonya
sense:
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s van Spanje, gelegen in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland; de twee officiële talen zijn Catalaans en Spaans


lexentry: nld/Centraal-Afrikaanse_Republiek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Centraal-Afrikaanse Republiek
trans_list: Komara Afrîkaya Navend
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Chili__name__1
sense_num: 01
written_rep: Chili
trans_list: Şîle
sense:
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, grenzend aan Peru, Bolivia en Argentinië en ingeklemd liggend tussen de Stille Zuidzee en het Andesgebergte


lexentry: nld/Cuba__name__1
sense_num: 02
written_rep: Cuba
trans_list: Kûba
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied gelegen op het eiland, officieel de Republiek Cuba


lexentry: nld/Cyprus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cyprus
trans_list: Kibris
sense:
(toponiem: land) een land in de Middellandse Zee, tussen Europa en Azië, officieel de Republiek Cyprus


lexentry: nld/DNA__noun__1
sense_num: 01
written_rep: DNA
trans_list: DNA
sense:
(initiaalwoord), (afkorting) (biochemie) (genetica) de afkorting voor desoxyribonucleic acid (desoxyribonucleïnezuur), een hoogmoleculaire verbinding als basis van de genen en chromosomen


lexentry: nld/Djibouti__name__1
sense_num: 01
written_rep: Djibouti
trans_list: Cîbûtî
sense:
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika dat aan Eritrea in het noorden, aan Ethiopië in het westen en zuiden en aan Somalië in het zuidoosten grenst


lexentry: nld/Dominicaanse_Republiek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Dominicaanse Republiek
trans_list: Komara Domînîk
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied dat ten westen aan Haïti grenst en daarmee het eiland Hispaniola vormt


lexentry: nld/Duits__name__1
sense_num: 01
written_rep: Duits
trans_list: elmanî
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die vooral gesproken wordt in Duitsland, Oostenrijk en delen van Zwitserland, Italië en België


lexentry: nld/Duitsland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Duitsland
trans_list: Almanya | Elmanya
sense:
(toponiem: land) een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een federatie van 16 deelstaten en die het Duits als officiële taal heeft


lexentry: nld/Egypte__name__1
sense_num: 01
written_rep: Egypte
trans_list: Misir
sense:
(toponiem: land) een Arabisch land op de grens van Afrika en Azië, dat voor een groot deel in en rond het neder stroomgebied van de rivier Nijl ligt


lexentry: nld/Engeland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Engeland
trans_list: Îngiltere
sense:
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op het eiland Groot-Brittannië in het noordwesten van Europa


lexentry: nld/Engels__name__1
sense_num: 01
written_rep: Engels
trans_list: Înglîzî | inglîzî
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die oorspronkelijk vooral in Engeland werd gesproken, maar nu ook de officiële taal is in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Belize, Bermuda, Canada, Ierland, Jamaica, Liberia, Nieuw-Zeeland, Nigeria en de Verenigde Staten, naast de functie als wereldwijde lingua franca


lexentry: nld/Europa__name__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Ewropa | ئه‌وروپا
sense:
(toponiem), (werelddeel) een continent op het noordelijk halfrond, dat ten noorden van Afrika en ten westen van Azië ligt


lexentry: nld/Europese_Unie__name__1
sense_num: 01
written_rep: Europese Unie
trans_list: Yekîtiya Ewropayê
sense:
(toponiem: land), (politiek) een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel uit 27 lidstaten bestaat


lexentry: nld/Eva__name__1
sense_num: 01
written_rep: Eva
trans_list: Hawa
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) (jodendom, christendom, islam) eerste vrouw door God geschapen die samen met Adam tot de zondeval in het paradijs verbleef


lexentry: nld/Fiji__name__1
sense_num: 01
written_rep: Fiji
trans_list: Fîjî
sense:
(toponiem: land) een land in Oceanië op het zuidelijk halfrond. Het bestaat uit 332 eilanden waarvan ongeveer 110 bewoond zijn


lexentry: nld/Finland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Finland
trans_list: Fînlenda | Fînlanda
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen, Zweden en Rusland, en inclusief het eilandgebied Åland


lexentry: nld/Frankrijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Frankrijk
trans_list: Fransa
sense:
(toponiem: land) een West-Europees land, grenzend aan België, Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra, en inclusief het eiland Corsica


lexentry: nld/Frans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Frans
trans_list: frensî | Ferensî
sense:
geen meervoud (taal) Gallo-Romaanse taal die vooral gesproken wordt in Frankrijk, België, Luxemburg, Zwitserland, Senegal, Canada, Monaco, Togo en Benin


lexentry: nld/Fries__name__1
sense_num: 02
written_rep: Fries
trans_list: frîsî
sense:
geen meervoud (taal) benaming voor een Germaanse taal die vanaf de vroege middeleeuwen werd gesproken langs de kust van de Noordzee vanaf het huidige België tot Denemarken en de talen die daarvan afstammen: het Westerlauwers Fries, het Saterfries en het Noord-Fries


lexentry: nld/Gallo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Gallo
trans_list: galoyî
sense:
streektaal die gesproken wordt door 190 duizend mensen in de Pays de la Loire en het oosten van Bretagne in Frankrijk


lexentry: nld/Georgië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Georgië
trans_list: Gurcistan
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat in West-Azië, gelegen in de Kaukasus, met grensen met Rusland, Azerbeidzjan, Armenië en Turkije. De officiële taal is het Georgisch


lexentry: nld/God__name__1
sense_num: 01
written_rep: God
trans_list: Elah | Yezdan
sense:
(religie) in het monotheïsme: bovennatuurlijk en volmaakt wezen, dat beschikt over superieure krachten en onsterfelijk is


lexentry: nld/Grenada__name__1
sense_num: 02
written_rep: Grenada
trans_list: Grenada
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in het Caribisch gebied dat behoort tot de Kleine Antillen, de grootste landmassa van het gelijknamige land


lexentry: nld/Griekenland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Griekenland
trans_list: Yewnanistan
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa, grenzend aan Albanië, Noord-Macedonië, Bulgarije en Turkije, en inclusief Kreta en vele andere eilanden; de officiële taal is het Grieks


lexentry: nld/Groenland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Groenland
trans_list: Grînlenda
sense:
(toponiem: eiland) groot eiland ten noordoosten van Canada, deel uitmakend van het koninkrijk Denemarken dat plotseling extra in de aandacht staat omdat mannetje Trump dit graag bij de Verenigde Staten wil inlijven


lexentry: nld/Groot-Brittannië__name__1
sense_num: 02
written_rep: Groot-Brittannië
trans_list: Brîtanya
sense:
(toponiem: land) benaming voor het 'Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland', dat officieel met Verenigd Koninkrijk wordt aangeduid


lexentry: nld/Haïti__name__1
sense_num: 01
written_rep: Haïti
trans_list: Haîtî
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bezettend de westelijk derde van het eiland Hispaniola


lexentry: nld/Hebreeuws__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hebreeuws
trans_list: îbranî
sense:
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) officiële taal van Israël, de heilige taal van de Joden en de taal van de Tenach, West-Semitische taal, waarin het grootste gedeelte van de Tenach (OT) is geschreven en die in de staat Israël wordt gesproken


lexentry: nld/Hettitisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hettitisch
trans_list: Hîtît
sense:
geen meervoud (taal) dode taal die in het huidige Turkije werd gesproken (De Hettieten zijn een antiek volk dat een Indo-Europese taal sprak, en een koninkrijk stichtte rond de stad Hattusa (het tegenwoordige Boğazkale in noord-centraal Turkije))


lexentry: nld/Holland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Holland
trans_list: Holanda
sense:
(toponiem) een gedeelte van het westen van Nederland dat de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland omvat


lexentry: nld/Hongarije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hongarije
trans_list: Macaristan
sense:
(toponiem: land) land in het midden van Europa, grenzend aan Oostenrijk in het westen, aan Slowakije in het noorden, aan Oekraïne en Roemenië in het oosten en aan Servië, Kroatië en Slovenië in het zuiden


lexentry: nld/IJsland__name__1
sense_num: 01
written_rep: IJsland
trans_list: Îsland
sense:
(toponiem: land) een Europees land, dat omgeven is door de Atlantische Oceaan en tussen Groenland en Europa in ligt. Tot 1944 behoorde IJsland bij Denemarken, maar tegenwoordig is het zelfstandig. De officiële naam is Lýðveldið Ísland


lexentry: nld/Iberisch_Schiereiland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Iberisch Schiereiland
trans_list: Nîvgirava Îberî
sense:
(toponiem) een Europees schiereiland dat zich ten zuiden van de Pyreneeën bevindt en waarop de landen Spanje en Portugal zijn gelegen


lexentry: nld/India__name__1
sense_num: 01
written_rep: India
trans_list: Hindistan
sense:
(toponiem: land) soeverein land in het zuiden van Azië. In het noordwesten begrensd door Pakistan, in het noorden door China, Nepal en Bhutan en in het noordoosten door Myanmar en Bangladesh


lexentry: nld/Indonesië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Indonesië
trans_list: Îndonezya
sense:
(toponiem: land) een land dat bestaat uit een groot eilandengebied tussen Zuidoost-Azië en Australië


lexentry: nld/Irak__name__1
sense_num: 01
written_rep: Irak
trans_list: Iraq | Îraq
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivieren de Eufraat en de Tigris ligt


lexentry: nld/Iran__name__1
sense_num: 01
written_rep: Iran
trans_list: Îran
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten met als hoofdstad Teheran. Het grenzd met Irak, Turkije, Armenië, Azerbeidzjan, Turkmenistan, Afghanistan en Pakistan


lexentry: nld/Italiaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Italiaans
trans_list: îtalî
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken in Italië, San Marino, Vaticaanstad, Slovenië en Zwitserland


lexentry: nld/Italië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Italië
trans_list: Îtalya
sense:
(toponiem: land) een land in Zuid-Europa, grenzend aan Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk, Slovenië, San Marino en Vaticaanstad, en inclusief de twee grote eilanden Sardinië en Sicilië; de officiële taal is het Italiaans


lexentry: nld/Jamaica__name__1
sense_num: 01
written_rep: Jamaica
trans_list: Jamaîka
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in de Grote Antillen ten zuiden van Cuba en ten westen van het eiland Hispaniola


lexentry: nld/Jiddisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Jiddisch
trans_list: yidîşî
sense:
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) Germaanse taal die door Joden over de hele wereld wordt gesproken


lexentry: nld/Kenia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kenia
trans_list: Kenya
sense:
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Kenia, grenzend aan Somalië, Ethiopië, Oeganda, Tanzania en de Indische Oceaan


lexentry: nld/Kerstmis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Kerstmis
trans_list: Gaxand
sense:
(religie) (feest) (kerst) een feest ter herinnering van de geboorte van Jezus met een vieringsdatum die verschilt per christelijke traditie


lexentry: nld/Kirgizië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kirgizië
trans_list: Qirgizîstan
sense:
(toponiem: land) een land in Centraal Azië, officieel de Kirgizische Republiek, dat geheel door land omsloten is


lexentry: nld/Koeweit__name__1
sense_num: 01
written_rep: Koeweit
trans_list: Kuwêt | Kuweyt
sense:
(toponiem: land) een kleine olierijke monarchie op het Arabische schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf


lexentry: nld/Kosovo__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kosovo
trans_list: Kosova
sense:
(toponiem: land) land op het Balkanschiereiland dat volgens Servië een provincie van Servië is, maar dat zichzelf als een onafhankelijke staat beschouwt


lexentry: nld/Latijn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Latijn
trans_list: latînî
sense:
geen meervoud (taal) taal van de Romeinen in de oudheid, die later in gebruik bleef in religie en wetenschap


lexentry: nld/Libanon__name__1
sense_num: 01
written_rep: Libanon
trans_list: Libnan | لوبنان
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, grenzend met Israël en Syrië, officieel de Libanese Republiek


lexentry: nld/Litouwen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Litouwen
trans_list: Lîtvanya
sense:
(toponiem: land) een Europees land ter hoogte van Wit-Rusland met de buurlanden Letland, Wit-Rusland, Polen en Rusland en de officiële naam de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika)


lexentry: nld/Malawi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Malawi
trans_list: Malavî
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat niet aan de zee grenst


lexentry: nld/Maleis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Maleis
trans_list: malayî
sense:
geen meervoud (taal) Austronesische taal en de officiële taal van Maleisië, Brunei en Singapore die ook in delen van Indonesië, Thailand en de Filipijnen gesproken wordt


lexentry: nld/Maleisië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Maleisië
trans_list: Malezya | Malayziya
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidoosten van Azië dat bestaat uit twee afzonderlijke delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee


lexentry: nld/Malta__name__1
sense_num: 02
written_rep: Malta
trans_list: Malta
sense:
(toponiem: land) land in de Middellandse Zee, dat bestaat uit de drie eilanden van Malta, Gozo en Comino


lexentry: nld/Mekka__name__1
sense_num: 01
written_rep: Mekka
trans_list: Mekke
sense:
(toponiem) geboorteplaats van Mohammed en bedevaartplaats voor islamieten# verouderde spelling of vorm van mekka tot 2006


lexentry: nld/Mexico__name__1
sense_num: 01
written_rep: Mexico
trans_list: Meksîk
sense:
(toponiem: land) een land in Amerika, officieel de Verenigde Mexicaanse Staten grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico


lexentry: nld/Middellandse_Zee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Middellandse Zee
trans_list: Derya Navîn
sense:
(aardrijkskunde) Randzee van de Atlantische Oceaan, gelegen tussen Zuid-Europa, Noord-Afrika en West-Azië


lexentry: nld/Monaco__name__1
sense_num: 01
written_rep: Monaco
trans_list: Monako
sense:
(toponiem: land) een dwergstaatje in Zuid-Europa, officieel het Vorstendom Monaco, dat aan Frankrijk grenst


lexentry: nld/Montenegro__name__1
sense_num: 01
written_rep: Montenegro
trans_list: Montenegro
sense:
(toponiem: land) land in Zuidoost-Europa gelegen aan de Adriatische Zee en grenzend aan Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Albanië


lexentry: nld/Nederduits__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederduits
trans_list: nedersaksî
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in Noord-Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet de Hoogduitse klankverschuiving hebben ondergaan


lexentry: nld/Nederland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederland
trans_list: Holanda
sense:
(toponiem: land) land in het westen van Europa, grenzend aan Duitsland en België, belangrijkste deel van het Koninkrijk der Nederlanden


lexentry: nld/Nederlands__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederlands
trans_list: holendî | Holendî
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die wordt gesproken door 25 miljoen mensen in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, België en Suriname


lexentry: nld/Nedersaksisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nedersaksisch
trans_list: nedersaksî
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in het noorden van Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet hebben deelgenomen aan de Hoogduitse klankverschuiving


lexentry: nld/Nieuw-Zeeland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuw-Zeeland
trans_list: Nû Zelenda
sense:
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een land in het zuidwesten van de Grote Oceaan, gelegen naast Australië. Het bestaat uit een eilandengroep.


lexentry: nld/Noord-Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Amerika
trans_list: Amerîkaya Bakur
sense:
(toponiem) (werelddeel) het continent dat ten noorden van Zuid-Amerika ligt, tussen de Grote, Arctische en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Noorwegen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noorwegen
trans_list: Norwêc
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, op het Scandinavisch schiereiland dat aan Zweden, Finland en Rusland grenst en als officiële naam het Koninkrijk Noorwegen (Kongeriket Norge) heeft


lexentry: nld/Oceanië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oceanië
trans_list: Okyanûsya
sense:
(toponiem) (werelddeel) de collectieve naam voor een groot aantal eilanden in de Stille Oceaan bij Papoea-Nieuw-Guinea en Australië


lexentry: nld/Oezbekistan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oezbekistan
trans_list: Ûzbêkistan
sense:
(toponiem: land) een land in centraal Azië, officieel de Republiek Oezbekistan, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Oost-Timor__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oost-Timor
trans_list: Tîmora Rojhelat
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië, bestaande uit een gedeelte van het eiland Timor en de kleinere eilandjes Atauro en Jaco in het geheel. Het overige deel van het eiland Timor behoort bij Indonesië


lexentry: nld/Oostenrijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oostenrijk
trans_list: Awistirya | Nemsa
sense:
(toponiem: land) een republiek in Midden-Europa grenzend aan Zwitserland en Liechtenstein in het westen, aan Duitsland en Tsjechië in het noorden, aan Slowakije en Hongarije in het oosten en aan Italië en Slovenië in het zuiden


lexentry: nld/Pakistan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pakistan
trans_list: Pakistan
sense:
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië grenzend aan India, Afghanistan, Iran en China. De officiële naam is de Islamitische Republiek Pakistan


lexentry: nld/Papoea-Nieuw-Guinea__name__1
sense_num: 02
written_rep: Papoea-Nieuw-Guinea
trans_list: Papua Gîneya Nû
sense:
(toponiem: land) de soevereine "Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea" (Engels: Independent State of Papua New Guinea) die het onder [1] genoemde gebied en naburige eilanden omvat


lexentry: nld/Pluto__name__1
sense_num: 02
written_rep: Pluto
trans_list: Pluton
sense:
(astronomie) hemellichaam, in 1930 ontdekt en tot 24 augustus 2006 beschouwd als de negende en laatste planeet van het zonnestelsel, sindsdien geclassificeerd als dwergplaneet


lexentry: nld/Polen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Polen
trans_list: Polonya
sense:
(toponiem: land) een land in het midden van Europa met de officiële naam Republiek Polen (Rzeczpospolita Polska)


lexentry: nld/Portugal__name__1
sense_num: 01
written_rep: Portugal
trans_list: Portûgal | Portekîz
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa, officieel de Portugese Republiek. Het grenzt met Spanje en inclusiert de twee eilandengebieden Madeira en de Azoren


lexentry: nld/Portugees__name__1
sense_num: 01
written_rep: Portugees
trans_list: portugalî
sense:
geen meervoud (taal) Ibero-Romaanse taal die vooral wordt gesproken in Portugal, Brazilië, Kaapverdië, Oost-Timor, Guinee-Bissau, Macau, Sao Tomé en Principe en Angola


lexentry: nld/Puerto_Rico__name__1
sense_num: 01
written_rep: Puerto Rico
trans_list: Porto Rîko
sense:
(toponiem: land) een met de Verenigde Staten geassocieerde vrijstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee


lexentry: nld/Rusland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rusland
trans_list: Rûsya | Ûris
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat met het Russisch als officiële taal die zich uitstrekt van het oosten van Europa tot het oosten van Azië


lexentry: nld/Rwanda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rwanda
trans_list: Rwanda
sense:
(toponiem: land) een land in Oost Afrika, officieel de Rwandese Republiek, dat geheel door land omsloten wordt


lexentry: nld/Salomonseilanden__name__1
sense_num: 02
written_rep: Salomonseilanden
trans_list: Giravên Salomon
sense:
(toponiem: eiland) een eilandengebied in het Melanesische gebied bestaande uit het bovengenoemde land plus het eiland Bougainville in Papoea-Nieuw-Guinea


lexentry: nld/Sami__name__1
sense_num: 01
written_rep: Sami
trans_list: samî
sense:
geen meervoud (taal) verzameling talen die gesproken worden in Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland door de Saami


lexentry: nld/Samoa__name__1
sense_num: 01
written_rep: Samoa
trans_list: Samoa
sense:
(toponiem: land) een land in Oceanië ten noorden van Nieuw-Zeeland en ten oosten van Australië, dat het westelijke deel van de Samoa-eilanden omvat


lexentry: nld/Saturnus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Saturnus
trans_list: Keywan
sense:
(astronomie) vanaf de zon gezien, de zesde planeet van ons zonnestelsel, de planeet met het ringenstelsel


lexentry: nld/Servië__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Servië
trans_list: Serbistan
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa, grenzend aan Kroatië en Bosnië en Herzegovina in het westen, aan Hongarije in het noorden, aan Roemenië en Bulgarije in het oosten en aan Noord-Macedonië, Kosovo en Montenegro in het zuiden


lexentry: nld/Siciliaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Siciliaans
trans_list: sîcîlyanî
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 10 miljoen mensen op Sicilië, in Zuid-Calabrië en SalentoSiciliaans (taal)


lexentry: nld/Slovenië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slovenië
trans_list: Slovenya
sense:
(toponiem: land) een land in Centraal-Europa, met grenzen met Italië, Oostenrijk, Hongarije en Kroatië


lexentry: nld/Slowakije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slowakije
trans_list: Slovakya
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, grenzend aan Oostenrijk en Tsjechië in het westen, aan Polen in het noorden, aan Oekraïne in het oosten en aan Hongarije in het zuiden; het oostelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije


lexentry: nld/Soedan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Soedan
trans_list: Sudan | Sûdan
sense:
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivier Nijl ligt, officieel de Republiek Sudan


lexentry: nld/Spaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Spaans
trans_list: spanî
sense:
geen meervoud (taal) Ibero-Romaanse taal die oorspronkelijk werd gesproken in (het centrale deel van) Spanje, maar nu ook in alle Zuid- en Midden-Amerikaanse landen, met uitzondering van Brazilië en de Guyana's


lexentry: nld/Spanje__name__1
sense_num: 01
written_rep: Spanje
trans_list: Spanya
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa op het Iberisch Schiereiland, grenzend aan Frankrijk, Andorra en Portugal, en inclusief de twee eilandengebieden Balearen en Canarische Eilanden. De officiële naam is het Koninkrijk Spanje (Reino de España)


lexentry: nld/Swaziland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Swaziland
trans_list: Siwaziland
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Swaziland (dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 748, de drieletterige landcode: SWZ en de tweeletterige landcode: SZ)


lexentry: nld/Tanzania__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tanzania
trans_list: Tanzanya
sense:
(toponiem: land) officieel de Verenigde Republiek Tanzania is een land in Oost-Afrika. Het grenst aan de Democratische Republiek Congo, Rwanda, Burundi, Oeganda, Kenia, Mozambique, Malawi, Zambia en de Indische Oceaan


lexentry: nld/Thailand__name__1
sense_num: 01
written_rep: Thailand
trans_list: Tayland
sense:
(toponiem: land) een land in Azië dat vroeger Siam heette, grenzend aan Myanmar, Laos, Cambodja en Maleisië


lexentry: nld/Tigrinya__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tigrinya
trans_list: tigrînî
sense:
geen meervoud (taal) taal gesproken door meer dan 5 miljoen mensen in Eritrea, Ethiopië, Duitsland en Israël


lexentry: nld/Trinidad_en_Tobago__name__1
sense_num: 01
written_rep: Trinidad en Tobago
trans_list: Trînîdad û Tobago
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bestatend uit twee eilanden, officieel de Republiek Trinidad en Tobago


lexentry: nld/Tsjechië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tsjechië
trans_list: Çekistan
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, officieel de Tsjechische Republiek, en is het westelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije


lexentry: nld/Turkije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Turkije
trans_list: Tirkiye
sense:
(toponiem: land) een land op de grens van Europa en Azië. Het grenst in het noordosten aan Georgië, in het oosten aan Armenië, Iran en de Naxçivan-exclave (Azerbeidzjan), in het zuiden aan Irak en Syrië, en in het noordwesten aan Griekenland en Bulgarije


lexentry: nld/Tweede_Wereldoorlog__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tweede Wereldoorlog
trans_list: Şerê cîhanî yê duyemîn
sense:
(geschiedenis), (militair) het geheel van afzonderlijke militaire conflicten die van 1939 tot 1945 werden uitgevochten tussen twee allianties


lexentry: nld/Veiligheidsraad__name__1
sense_num: 01
written_rep: Veiligheidsraad
trans_list: Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî
sense:
(politiek) orgaan van de Verenigde Naties met als primaire verantwoordelijkheid het handhaven van de internationale veiligheid en vrede


lexentry: nld/Wales__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wales
trans_list: Wales
sense:
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op een groot eiland in het noordwesten van Europa


lexentry: nld/Wikipedia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wikipedia
trans_list: Wîkîpediya
sense:
(wikitaal), (Wikimedia) een door de Wikimedia Foundation gecreëerde rechtenvrije encyclopedie op het internet, die door iedereen te wijzigen en aan te vullen is


lexentry: nld/Wiktionary__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wiktionary
trans_list: Wîkîferheng
sense:
(wikitaal), (Wikimedia) deelproject van de Wikimedia Foundation met als doel het produceren van een compleet en rechtenvrij woordenboek en thesaurus in zoveel mogelijk talen


lexentry: nld/Zambia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zambia
trans_list: Zambiya
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Zuid-Afrika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Afrika
trans_list: Afrîkaya Başûr
sense:
(toponiem: land) land in het zuiden van Afrika met Afrikaans, Engels, Zoeloe, Xhosa, Swazi, Ndebele, Zuid-Sotho, Noord-Sotho, Tswana, Venda, en Tsonga als officiële talen


lexentry: nld/Zuid-Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Amerika
trans_list: Amerîkaya Başûr
sense:
(toponiem) (werelddeel) een continent dat ten zuiden van Noord-Amerika ligt, tussen de Grote en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Zuid-Korea__name__1
sense_num: 02
written_rep: Zuid-Korea
trans_list: Komara Korêyê
sense:
(toponiem: land) de soevereine 'Republiek Korea' ( in hangul: 대한민국, in hanja: 大韓民國, Tae Han Min Kuk) die het onder 1. genoemde gebied omvat; in figuurlijke betekenis ook: zij die als vertegenwoordigers van dit land optreden


lexentry: nld/Zweden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zweden
trans_list: Swêd
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen en Finland. De officiële naam is het Koninkrijk Zweden (Konungariket Sverige)


lexentry: nld/Zwitserland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zwitserland
trans_list: Swîsre
sense:
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Centraal-Europa met als hoofdstad Bern en als officiële talen het Duits, het Frans, het Italiaans en het Reto-Romaans


lexentry: nld/aardbeving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardbeving
trans_list: erdhej
sense:
(seismologie) een schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst, meestal te wijten aan verschuivingen van delen van de daaronder liggende aardmantel


lexentry: nld/aardvarken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardvarken
trans_list: berazê erdê
sense:
(buistandigen) bepaald soort zoogdier, Orycteropus afer , dat een lange, kleverige tong heeft, vooral 's nachts actief is en voorkomt in vrijwel geheel Afrika ten zuiden van de Sahara, als enige overlevende vertegenwoordiger van de orde der buistandigen (Tubulidentata )


lexentry: nld/accordeon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: accordeon
trans_list: akordîyon
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument met doorslaande tongen waarbij door trekken en duwen dezelfde toon wordt geproduceerd


lexentry: nld/actinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: actinium
trans_list: aktinyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ac en atoomnummer 89. Het is een zilverkleurig actinide


lexentry: nld/adjectief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adjectief
trans_list: rengdêr
sense:
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen


lexentry: nld/adjectivum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adjectivum
trans_list: rengdêr
sense:
(grammatica) een woordsoort dat wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen


lexentry: nld/afkorting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: afkorting
trans_list: kurtenav
sense:
(taalkunde) in het bijzonder: een aanduiding van een woord of een woordgroep door een beperkt aantal letters, dat als het gehele woord of woordgroep wordt uitgesproken


lexentry: nld/akte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: akte
trans_list: amûr
sense:
(juridisch) stuk waarin feiten, rechtshandelingen of afspraken zijn vastgelegd, dat is opgesteld om als bewijs te dienenSoms stelt de wet als eis dat dit door een daartoe bevoegd openbaar ambtenaar gebeurt, men spreekt dan van een authentieke akte.


lexentry: nld/alfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alfabet
trans_list: alfabe
sense:
de gezamenlijke lettertekens waarmee een taal schriftelijk wordt weergegeven, in hun bepaalde volgorde


lexentry: nld/allel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: allel
trans_list: allel
sense:
(biologie) elk van de alternatieve uitvoeringen van een gen, die allemaal in homologe chromosomen op dezelfde plaats liggen


lexentry: nld/aluminium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aluminium
trans_list: bafûn
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Al en atoomnummer 13. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/amandel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amandel
trans_list: beîv
sense:
(plantkunde) kleine bladverliezende loofboom Amygdalus dulcis , die vooral in bergachtige gebieden groeit en de vruchten van deze boom


lexentry: nld/amfibie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amfibie
trans_list: bejavî
sense:
(dieren) gewerveld dier dat zijn leven als een soort visje in het water begint en bij het opgroeien van gedaante verandert en op het land komt wonen


lexentry: nld/anus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anus
trans_list: kom
sense:
(anatomie) opening aan het eind van de endeldarm en aan het eind van het spijsverteringskanaal waardoor afvalstoffen het lichaam verlaten


lexentry: nld/appel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: appel
trans_list: sêv
sense:
(bloemplanten) (fruit) Malus ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom (in het bijzonder van de soort Malus domestica ).


lexentry: nld/architect__noun__1
sense_num: 01
written_rep: architect
trans_list: arkîtektor
sense:
(beroep) (kunst), (bouwkunde), iemand die gebouwen en constructies ontwerpt en de leiding neemt tijdens de bouw ervan


lexentry: nld/arend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: arend
trans_list: eloh
sense:
(havikachtigen) dagactieve, middelgrote tot grote roofvogel met brede vleugels, stevige snavel en scherpe klauwen. Arenden werden en worden veel gebruikt als symbool door landen en organisaties, omdat ze macht, schoonheid en onafhankelijkheid zouden uitstralen


lexentry: nld/argon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: argon
trans_list: argon
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Ar en het atoomnummer 18


lexentry: nld/aromatisch__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: aromatisch
trans_list: bêhnxweş
sense:
(scheikunde): voldoend aan de regel van Hückel , volgens welke een organische verbinding aromatisch is als het molecuul aan de boven- en benedenzijde een ringvormige wolk van gedelokaliseerde π-elektronen heeft en het aantal daarvan 4n+2 is. (n = 0,1,2...)


lexentry: nld/astrologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: astrologie
trans_list: astrolojî
sense:
(astrologie) de leer die gebeurtenissen aan het hemelgewelf in verband brengt met gebeurtenissen op aarde


lexentry: nld/atoomnummer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: atoomnummer
trans_list: hijmara atomî
sense:
(scheikunde), (natuurkunde) de kernlading van een atoom, het aantal protonen in een atoomkern, dat ieder chemisch element bepaald


lexentry: nld/avontuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: avontuur
trans_list: macera
sense:
een onderneming waarvan de uitkomst niet bij voorbaat vaststaat, onverwacht gebeurt en gevaarlijk zijn


lexentry: nld/baan__noun__1
sense_num: 04
written_rep: baan
trans_list: kin
sense:
(sport) een voor sportwedstrijden geschikt gemaakt, langwerpig en vlak terrein, een rechte of rondgaande weg, of een deel van een vaar- of zwemwater


lexentry: nld/bakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bakken
trans_list: pehtin
sense:
overgankelijk, (kookkunst) voedsel bij hoge temperatuur in een oven of pan verhitten, meestal met wat olie of boter


lexentry: nld/bal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bal
trans_list: top
sense:
(sport) object in de vorm van een bol en meestal gemaakt van leer [1] dat gebruikt wordt bij balspelen


lexentry: nld/bamboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bamboe
trans_list: bambû
sense:
(plantkunde) Bambusoideae een reuzengrassoort afkomstig uit Azië waarvan de scheuten van sommigen eetbaar zijn


lexentry: nld/bank__noun__1
sense_num: 05
written_rep: bank
trans_list: qenepe
sense:
een opslagsysteem voor gegevens of voorwerpen b.v. beeldbank, bloedbank, boekenbank, kennisbank, spermabank


lexentry: nld/bastaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bastaard
trans_list: bîje
sense:
de tegenwoordig niet meer gangbare aanduiding voor een kind dat niet geboren is uit een wettig huwelijk


lexentry: nld/bedrijf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bedrijf
trans_list: fîrma
sense:
(bedrijfskunde) organisatie, samenspel van mensen en middelen om producten en of diensten te leveren


lexentry: nld/been__noun__1
sense_num: 01
written_rep: been
trans_list: لاق
sense:
(anatomie) ledemaat waarop wordt gestaan en waarmee wordt gelopen, meestal specifiek met betrekking tot het menselijk lichaam


lexentry: nld/benzine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: benzine
trans_list: benzîn
sense:
een aardolieproduct bestaande uit een mengsel van alifatische koolwaterstoffen met een ketenlegte tussen vijf en twaalf dat algemeen in gebruik is als brandstof voor verkeer en als verdunningsmiddel


lexentry: nld/beryllium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beryllium
trans_list: berîlyûm
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal, met symbool Be en atoomnummer 4


lexentry: nld/beschaving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beschaving
trans_list: شارستانێتی
sense:
de complexe maatschappij waarin veel van de mensen in steden leven en hun voedsel door middel van landbouw verkrijgen


lexentry: nld/bestand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bestand
trans_list: çeksekinandin
sense:
(informatica) een verzameling van gegevens die een eenheid vormen (en geschikt zijn voor (computer)verwerking), computerbestand, databestand of gegevensbestand


lexentry: nld/bever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bever
trans_list: darbir
sense:
(knaagdieren), benaming voor zoogdieren uit het geslacht Castor , met platte staart die meestal in het water vertoeven, Castor fiber of Castor canadensis


lexentry: nld/bevochtigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bevochtigen
trans_list: şil kirin
sense:
overgankelijk het proces waarbij een vloeistof contact maakt met een oppervlak en er een laagje vocht op dat oppvervlak achterblijft


lexentry: nld/bier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bier
trans_list: avce | bîre | bîra
sense:
(drinken) alcoholische drank die bereid is uit gefermenteerde mout met toevoeging van hop en kruiden


lexentry: nld/bij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bij
trans_list: mêş
sense:
(vliesvleugeligen) benaming voor vliegende insecten uit het geslacht Antophila die leven van nectar en honing


lexentry: nld/bijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijl
trans_list: bivir
sense:
(gereedschap) hakwerktuig met een smalle snee en een lange steel die vooral voor het kappen van bomen gebruikt en gewoonlijk met twee handen gehanteerd wordt


lexentry: nld/bijwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijwoord
trans_list: hoker
sense:
(taalkunde) een woord dat een bijvoeglijk naamwoord, een werkwoord, een telwoord of een ander bijwoord nader bepaalt


lexentry: nld/biljart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biljart
trans_list: bilyar
sense:
(spel) spel waarbij door middel van een lange, dunne houten stok (de keu), ballen in een rechthoekige bak met lage randen worden bespeeld


lexentry: nld/biochemie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biochemie
trans_list: biyokîmya
sense:
(wetenschap) (scheikunde) de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen


lexentry: nld/bittervoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bittervoorn
trans_list: defe
sense:
(straalvinnigen) bepaalde vissoort die voorkomt in schoon stilstaand of langzaam stromend water Rhodeus amarus


lexentry: nld/bliksem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bliksem
trans_list: birq
sense:
(meteorologie) (elektrotechniek) lichtgevende stralen die uit de hemel barsten bij onweer ten gevolge van een elektrische ontlading


lexentry: nld/bloed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloed
trans_list: xwîn | خوێن
sense:
(anatomie) lichaamsvocht dat rondstroomt in de slagaderen en aderen ter verspreiding van zuurstof en andere voor de levensprocessen onontbeerlijke stoffen


lexentry: nld/bloemist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloemist
trans_list: kulîlkfiroş
sense:
(beroep) iemand die bloemen en planten verkoopt en boeketten en bloemstukken samenstelt, bloemenverkoper


lexentry: nld/bloemkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloemkool
trans_list: gulkelem
sense:
(voeding) (groente) Brassica oleracea var. botrytis een kool met vlezige bleekgele bloemstengels die als groente gegeten wordt


lexentry: nld/boeket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boeket
trans_list: hêştirme
sense:
een bos snijbloemen, vaak sierlijk gerangschikt en aan elkaar gebonden om in een vaas te kunnen zetten


lexentry: nld/bohrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bohrium
trans_list: bohriyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Bh en atoomnummer 107. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/bol__noun__1
sense_num: 03
written_rep: bol
trans_list: pîvaz
sense:
(biologie) bolvormig, vlezig, onderaards plantendeel in schubben of rokken opgehoopt waar gestopt in de grond een plant uit groeit, bloembol


lexentry: nld/boom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boom
trans_list: dar | دار
sense:
(plantkunde) een meerjarige plant die als karakteristiek heeft dat hij één of meer verhoute stammen heeft


lexentry: nld/boon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boon
trans_list: fasûlye
sense:
(voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet 
(wikidata: boon )


lexentry: nld/boor__noun__2
sense_num: 01
written_rep: boor
trans_list: boron
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde, met symbool B en atoomnummer 5


lexentry: nld/borgsom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: borgsom
trans_list: kefalet
sense:
in het bijzonder: som geld die een gevangene betaalt ter garantie dat hij in gevangenschap zal terugkeren


lexentry: nld/borst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: borst
trans_list: sîng
sense:
(anatomie) bovenste deel van de voorkant van de romp van mens (of vergelijkbaar deel bij dier), van onder begrensd door het middenrif en van boven door de hals


lexentry: nld/borstel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: borstel
trans_list: firçe
sense:
(gereedschap) een gebruiksvoorwerp bestaande uit een bundel of bundels haren of vezels die in een houder of aan een blad van hout of een andere stof zijn vastgehecht


lexentry: nld/boter__noun__1
sense_num: 02
written_rep: boter
trans_list: [[که‌ره‌]]
sense:
(voeding) oneigenlijk vervangproduct voor het onder [1] genoemde voedingsmiddel, geproduceerd uit plantenvet


lexentry: nld/braken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: braken
trans_list: hilavêtin
sense:
overgankelijk (medisch) het verwijderen van voedsel en/of andere stoffen uit de maag via de mond en soms de neus.


lexentry: nld/breedtegraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: breedtegraad
trans_list: hêlîpan
sense:
(astronomie)(aardrijkskunde) een cirkel op het aardoppervlak, parallel aan de evenaar, waarop alle punten met gelijke geografische breedte (noord of zuid) liggen


lexentry: nld/brief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brief
trans_list: kaxez
sense:
(communicatie), (letterkunde) een (traditioneel op papier) geschreven bericht van een persoon naar een ander, meestal in een omslag per post verzonden


lexentry: nld/brilbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brilbeer
trans_list: hirçê biberçavk
sense:
(roofdieren) Tremarctos ornatu de enige nu nog levende soort in het geslacht Tremarctos van de beren (Ursidae) met grote cirkels rond de ogen, als een bril. Het is de enige berensoort die zijn oorsprong in Zuid-Amerika heeft


lexentry: nld/bruin__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bruin
trans_list: qehweyî
sense:
(kleur) met een kleur zoals die van koffie of chocola, in een tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren


lexentry: nld/bruin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruin
trans_list: qehweyî
sense:
(kleur) kleur zoals die van koffie of chocola, tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren


lexentry: nld/bulgur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bulgur
trans_list: savar
sense:
(voeding) gestoomde, daarna gedroogde en vervolgens grof gemalen of gebroken tarwekorrels, meestal durumtarwe


lexentry: nld/burgeroorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: burgeroorlog
trans_list: şerê navxweyî
sense:
(militair) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen binnen hetzelfde land, waarbij soms ook het leger betrokken is


lexentry: nld/bustehouder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bustehouder
trans_list: bersing
sense:
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat, en dient om de borsten te ondersteunen


lexentry: nld/cadeau__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cadeau
trans_list: diyarî
sense:
iets dat men aan iemand geeft zonder tegenprestatie, meestal ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis


lexentry: nld/cadmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cadmium
trans_list: kadmiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cd en atoomnummer 48. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/calcium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: calcium
trans_list: kalsiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ca en atoomnummer 20. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/californium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: californium
trans_list: kaliforniyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide met het symbool Cf en het atoomnummer 98


lexentry: nld/cantaloupe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cantaloupe
trans_list: şemamok | شەمامۆک
sense:
(plantkunde) variëteit Cucumis melo var. cantalupensis van de meloenplant Cucumis melo 
(wikidata: cantaloupe )


lexentry: nld/cardiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cardiologie
trans_list: dilnasî
sense:
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met het opsporen, diagnosticeren en behandelen van hartziekten


lexentry: nld/casus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: casus
trans_list: nimûne
sense:
(wetenschap) een of meer concrete voorbeelden van iets in de praktijk, vooral gebruikt in wetenschappelijke uitleg en cursussen


lexentry: nld/cel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: cel
trans_list: şane
sense:
(biologie) de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit


lexentry: nld/centimeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: centimeter
trans_list: sentîmetre
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm


lexentry: nld/ceremonie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ceremonie
trans_list: seremonî
sense:
een plechtige bijeenkomst om bijvoorbeeld iets te vieren, te herdenken of in te wijden, dan wel als religieus ritueel


lexentry: nld/chemie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chemie
trans_list: kîmya
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen


lexentry: nld/chic__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chic
trans_list: qeşeng
sense:
sociaal milieu dat zich door verfijnd uiterlijk en gedrag presenteert als de toonaangevende groep in een bepaalde plaats


lexentry: nld/chip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: chip
trans_list: kêç
sense:
(elektronica) (informatica) klein stukje halfgeleiderkristal waarop geïntegreerde circuits zijn aangebracht


lexentry: nld/christendom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: christendom
trans_list: xiristiyanî
sense:
(religie) een monotheïstische godsdienst gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament


lexentry: nld/cijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cijfer
trans_list: pêjimar
sense:
(wiskunde) een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet


lexentry: nld/circus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: circus
trans_list: sîrk
sense:
attractie in een circustent waar artiesten van allerlei aard hun kunsten en behendigheden vertonen in een ronde arena


lexentry: nld/clitoris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: clitoris
trans_list: zîlik
sense:
(anatomie), (seksualiteit) gevoelig orgaan bovenaan de schaamspleet van de vrouw dat voor de seksuele opwinding zorgt


lexentry: nld/cocaïne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cocaïne
trans_list: kokaîn
sense:
(scheikunde) een drug die bereid wordt uit de bladeren van de coca die euforie en ongevoeligheid voor pijn veroorzaakt en leidt tot verslaving


lexentry: nld/colostrum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: colostrum
trans_list: dev
sense:
(medisch) de eerste, gelige moedermelk die een baby krijgt die rijk is aan antistoffen en afweercellen


lexentry: nld/copernicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: copernicium
trans_list: kopernîsyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cn en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/coup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: coup
trans_list: derbeya leşkerî
sense:
(politiek) een illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind


lexentry: nld/courant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: courant
trans_list: rojname
sense:
(verouderd), (media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws (die meestal dagelijks verschijnt)


lexentry: nld/crisis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: crisis
trans_list: arîşe
sense:
een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel ernstig verstoord raakt maar die in principe van voorbijgaande aard zou moeten zijn


lexentry: nld/cultuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cultuur
trans_list: çande | tore
sense:
(maatschappij) het patroon van menselijke activiteit en de symbolische structuren, die deze activiteiten een zekere betekenis geven met name kunst en wetenschap


lexentry: nld/cybernetica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cybernetica
trans_list: sîbernetîk
sense:
(wetenschap) wetenschap van de besturing van systemen: controle van en communicatie binnen biologische en mechanische systemen


lexentry: nld/cyrillisch_alfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cyrillisch alfabet
trans_list: alfabeya kirîlî
sense:
(taalkunde) een alfabet dat geschreven wordt in het cyrillisch schrift. Talen die het cyrillisch schrift gebruiken zijn de zes natuurlijke Slavische talen (Bulgaars, Macedonisch, Oekraïens, Russisch, Servisch en Wit-Russisch) en nog veel andere talen van de voormalige Sovjet-Unie, Azië en Oost-Europa.


lexentry: nld/dag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dag
trans_list: roj
sense:
(tijdrekening), (eenheid) tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)


lexentry: nld/dagblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dagblad
trans_list: rojname
sense:
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws, een krant die iedere dag (behalve zondag) verschijnt


lexentry: nld/dagpauwoog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dagpauwoog
trans_list: tawis
sense:
(vlinders) bepaalde soort dagvlinder, Aglais io , die in Nederland en België de bekendste soort uit de familie Nymphalidae, de vossen, parelmoervlinders en weerschijnvlinders is


lexentry: nld/damp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: damp
trans_list: bixar
sense:
(natuurkunde) de gasvormige toestand van een stof die bij kamertemperatuur vloeibaar of vast is, de toestand die ontstaan is door verdamping


lexentry: nld/decimeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: decimeter
trans_list: desîmetre
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één tiende meter, weergegeven met symbool dm


lexentry: nld/deel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deel
trans_list: parçe
sense:
een afsplitsing van een hoeveelheid, maat of gewicht, van een geheel waarbij samenstelling, functies of eigenschappen gelijk zijn of buiten beschouwing blijven (kenmerkend is dat de soortnaam van het geheel en de afgesplitsing gelijk is)


lexentry: nld/diabetes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diabetes
trans_list: nexweşiya sekir
sense:
(medisch) Meestal gebruikt voor diabetes mellitus: een stofwisselingsziekte waarbij het lichaam geen of te weinig insuline produceert en de patiënt dus zelf de hoeveelheid glucose in zijn/haar bloed moet controleren oftewel regelen


lexentry: nld/diefstal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diefstal
trans_list: dizî
sense:
(juridisch), (misdaad) het zich onrechtmatig toe-eigenen van goederen of andere bezittingen die aan een ander toebehoren


lexentry: nld/dier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dier
trans_list: ajal
sense:
(dierkunde) met zintuigen uitgerust meercellig organisme dat zijn energie verkrijgt uit andere dierlijke of plantaardige organismen


lexentry: nld/dierentuin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dierentuin
trans_list: baxçeyê heywanan
sense:
(dierkunde) een verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken


lexentry: nld/dolfijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dolfijn
trans_list: delfin | yûnis
sense:
(walvisachtigen) middelgrote, in school levende tandwalvis uit de familie Delphinidae , slank met zeer gladde huid, een spitse snuit, een hoge sikkelvormige rugvin en een horizontale staartvin


lexentry: nld/dood__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dood
trans_list: mirin | merg | wefat
sense:
(biologie), (medisch) het tot het einde komen van een leven, de overgang naar de onder [1] genoemde toestand


lexentry: nld/draak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draak
trans_list: ejdeha
sense:
(mythologie) afschrikwekkend fabeldier, voorgesteld als een gevleugeld, vuurspuwend reptielachtig wezen met spitse tong en lange staart


lexentry: nld/dragon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dragon
trans_list: tarxûn
sense:
(kruid) de bladeren van Artemisia dracunculus worden gebruikt om gerechten te kruiden 
(wikidata: dragon )


lexentry: nld/druif__noun__1
sense_num: 02
written_rep: druif
trans_list: tirî
sense:
(fruit) besvrucht van de wijnstok Vitis vinifera waar wijn van gemaakt kan worden 
(wikidata: druif )


lexentry: nld/dubnium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dubnium
trans_list: dûbniyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal met het symbool Db en het atoomnummer 105


lexentry: nld/duim__noun__1
sense_num: 01
written_rep: duim
trans_list: beranek
sense:
(anatomie) eerste, kortste en dikste vinger, gelegen naast de wijsvinger, met twee geledingen, die zowel naast als tegenover de andere vingers geplaatst kan worden


lexentry: nld/dwerg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwerg
trans_list: cûce
sense:
(mythologie) mensachtig wezen dat corpulent is, een baard heeft en een muts draagt, en erg kort van stuk is


lexentry: nld/ebben__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ebben
trans_list: ebenûs
sense:
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot één uit een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae )


lexentry: nld/ebbenhout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ebbenhout
trans_list: ebenûs
sense:
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae)


lexentry: nld/ecologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ecologie
trans_list: ekolojî
sense:
(wetenschap) (biologie) de tak van wetenschap die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert


lexentry: nld/economie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: economie
trans_list: aborî | ekonomî | îqtisad | ئابووری
sense:
(economie), de economische praktijk ofwel het geheel van productie, handelsverkeer en diensten binnen een bepaalde regio


lexentry: nld/ecosysteem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ecosysteem
trans_list: ekosîstem
sense:
(biologie) het geheel van alle organismen in een bepaald gebied, hun onderlinge wisselwerkingen en hun leefomgeving


lexentry: nld/egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: egel
trans_list: jijo
sense:
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Erinaceus europaeus , vooral bekend om zijn stekelvacht en zijn gewoonte om zich bij gevaar op te rollenDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.


lexentry: nld/eigennaam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eigennaam
trans_list: serenav
sense:
(taalkunde) een naam waardoor men een mens, dier of ding zich van andere van dezelfde soort onderscheidt


lexentry: nld/einsteinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: einsteinium
trans_list: aynştaynyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Es en atoomnummer 99. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


lexentry: nld/el__noun__1
sense_num: 01
written_rep: el
trans_list: aren
sense:
(eenheid), (verouderd) een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 centimeter


lexentry: nld/eland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eland
trans_list: ცხენ-ირემი
sense:
(evenhoevigen) Alces alces , een groot hert uit de poolstreken met een opvallend groot en breed vertakt gewei


lexentry: nld/elektronica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektronica
trans_list: elektronîk
sense:
(wetenschap) (elektrotechniek) de tak van elektrotechniek die zich bezighoudt met het gedrag van elektronen in de vrije ruimte of vaste stof hetgeen leidt tot actieve componenten zoals elektronenbuizen en transistors of in niet-lineaire componenten zoals b.v. diodes


lexentry: nld/emmer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: emmer
trans_list: setil
sense:
buisvormig taps toelopend vat (met hengsel), waarin men vloeistoffen of vaste stoffen kan verplaatsen


lexentry: nld/encyclopedie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: encyclopedie
trans_list: ensîklopedî | zanistname
sense:
(letterkunde), (taalkunde) gestructureerde en geschreven verzameling van menselijke kennis, in boekvorm of digitaal


lexentry: nld/enkelvoud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: enkelvoud
trans_list: yekjimar
sense:
(grammatica) een woord dat in die vorm naar één voorwerp of mens verwijst of dat aanduidt dat slechts één persoon de handeling uitvoert


lexentry: nld/equator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: equator
trans_list: ekvator
sense:
(aardrijkskunde), (landmeetkunde) de denkbeeldige scheidslijn tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond op aarde of op de hemelglobe


lexentry: nld/erwt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erwt
trans_list: nok
sense:
(bloemplanten) (voeding) Pisum sativum een eenjarige plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae ) waarvan de peulvrucht eetbaar is. Veel van de genetische onderzoeken die Gregor Mendel tot de wetten van de genetica leidden, deed hij aan erwten


lexentry: nld/esdoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: esdoorn
trans_list: kevot
sense:
(bloemplanten) een geslacht Acer van loofbomen en heesters. Afhankelijk van de taxonomische opvatting wordt dit geslacht ingedeeld bij de esdoornfamilie (Aceraceae ) of de zeepboomfamilie (Sapindaceae ). Esdoorns komen voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Enkele soorten komen voor in Zuidoost-Azië en Indonesië. Het geslacht zal zo'n 120 soorten tellen


lexentry: nld/etter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: etter
trans_list: nêm
sense:
(medisch) wittig vocht met witte bloedlichaampjes en bacteriën dat bij een ontsteking afgescheiden wordt


lexentry: nld/evenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: evenaar
trans_list: ekvator
sense:
(aardrijkskunde) denkbeeldige cirkel die op een hemellichaam het noordelijk van het zuidelijk halfrond scheidt


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: evenwicht
trans_list: balans
sense:
bij uitbreding: toestand waarbij verschillende op eenzelfde lichaam werkende krachten elkaar opheffen


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 03
written_rep: evenwicht
trans_list: balans
sense:
toestand van rust of overeenstemming, doordat van verschillende krachten geen de andere te zeer overtreft en er een situatie van rust en kalmte bestaat


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 05
written_rep: evenwicht
trans_list: balans
sense:
(scheikunde) toestand waarbij geen verdere omzetting meer plaatsheeft of die in de ene richting gelijk is aan die in de andere


lexentry: nld/examen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: examen
trans_list: تاقیکردنه‌وه‌
sense:
(onderwijs) onderzoek naar de kennis of vaardigheden van iemand door middel van ondervraging of opgedragen verrichtingen


lexentry: nld/factuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: factuur
trans_list: بارنامه‌
sense:
(financieel) document met een beschrijving van goederen die een bedrijf (aan een ander bedrijf) geleverd heeft en de daarmee gepaard gaande kosten


lexentry: nld/faculteit__noun__1
sense_num: 02
written_rep: faculteit
trans_list: zanko
sense:
(onderwijs) het college van hoogleraren, al dan niet met het personeel en de studenten van een hoofdafdeling van een universiteit of hogeschool


lexentry: nld/feminisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: feminisme
trans_list: femînîzm
sense:
(filosofie) streven naar het opheffen van de achterstelling van vrouwen en vrouwelijke eigenschappen door een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen


lexentry: nld/fenegriek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fenegriek
trans_list: şembelîk | شەمبەلیک
sense:
(plantkunde) vlinderbloemige, sterk riekende plant Trigonella foenum-graecum 
(wikidata: fenegriek )


lexentry: nld/fermium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fermium
trans_list: fermiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fm en atoomnummer 100. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide


lexentry: nld/fiets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fiets
trans_list: duçerxe
sense:
(verkeer), (techniek) tweewielig vervoermiddel dat door middel van spierkracht middels pedalen wordt voortbewogen


lexentry: nld/filter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: filter
trans_list: fîlter
sense:
(scheikunde) (huishouden) een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden


lexentry: nld/flamingo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: flamingo
trans_list: xuwar
sense:
(flamingoachtigen) bepaald soort roze reigerachtige waadvogel met een haakvormige snavel uit de familie Phoenicopteridae


lexentry: nld/flerovium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: flerovium
trans_list: ûnunquadyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fl en atoomnummer 114. Het is een hoofdmetaal


lexentry: nld/fles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fles
trans_list: şîşe
sense:
een langgerekt, cilindrisch en meestal van glas vervaardigd vat met een nauwe hals die met een dop of kurk af te sluiten is


lexentry: nld/fluor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fluor
trans_list: fluor
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element met symbool F en atoomnummer 9 en een geelgroen halogeen


lexentry: nld/foneem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: foneem
trans_list: vac
sense:
(fonologie) een individuele spraakklank met een betekenisonderscheidende functie (i.t.t. een allofoon) #:*/b/ en /d/ zijn fonemen in het Nederlands omdat de woorden "bak" en "dak" een verschillende betekenis hebben.


lexentry: nld/fonetiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fonetiek
trans_list: denganî
sense:
(taalkunde) het onderdeel van de taalwetenschap dat zich bezighoudt met de bestudering van alle fysiologische, fysische en perceptieve aspecten van spraakklanken


lexentry: nld/forel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: forel
trans_list: deqsor
sense:
(straalvinnigen) benaming voor zalmachtige zoetwatervissen uit de geslachten Salmo , Salvelinus en Oncorhynchus


lexentry: nld/fosfor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fosfor
trans_list: fosfor
sense:
(scheikunde), (element) met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn


lexentry: nld/fotografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fotografie
trans_list: wêne
sense:
(techniek) de kunst om door chemische inwerking van licht op een gevoelige plaat afbeeldingen te maken


lexentry: nld/francium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: francium
trans_list: fransiyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Fr en atoomnummer 87. Het is een donkergrijs metalliek alkalimetaal


lexentry: nld/frezen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: frezen
trans_list: freze kirin
sense:
overgankelijk, (techniek) een verspanende bewerking uitvoeren met behulp van een roterend gereedschap, de frees


lexentry: nld/fysica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fysica
trans_list: fizîk
sense:
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd


lexentry: nld/gaarkeuken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gaarkeuken
trans_list: aşxane
sense:
een instelling die in tijden van honger en gebrek tracht door het beschikbaar stellen van gratis voedsel de nood te lenigen


lexentry: nld/galblaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galblaas
trans_list: kîsikê zeravê
sense:
(anatomie) een peervormig hol orgaan dat aan de rechterkant van het lichaam, achter (d.w.z. meer naar binnen) en onder de lever ligt


lexentry: nld/gallium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gallium
trans_list: galyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ga en atoomnummer 31. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.


lexentry: nld/gans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gans
trans_list: qaz | قاز
sense:
(eendvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Anser en Branta , grote, stevig gebouwde watervogels


lexentry: nld/gas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gas
trans_list: gaz
sense:
(natuurkunde), (thermodynamica) aggregatietoestand; stof met een veranderlijk volume die uit losse moleculen of atomen bestaat


lexentry: nld/gast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gast
trans_list: mêvan
sense:
(maatschappij) iemand die als bezoeker ergens wordt ontvangen, verwelkomd of op een bijzondere wijze behandeld


lexentry: nld/geboorte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geboorte
trans_list: za
sense:
bevalling, actie waarbij een organisme uit zijn/haar moeder komt en aan zijn zelfstandige leven begint


lexentry: nld/gebouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gebouw
trans_list: بینا
sense:
(bouwkunde) een constructie van enige omvang die verbonden is met de grond en waarin men kan wonen of werken


lexentry: nld/gender__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gender
trans_list: zayend
sense:
(sociologie) geheel van sociale en culturele kenmerken die maatschappelijk worden gekoppeld aan een bepaalde sekse


lexentry: nld/genetica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: genetica
trans_list: genetîk
sense:
(wetenschap) de wetenschap van alles wat de werking van genen betreft, in het bijzonder erfelijke overdracht


lexentry: nld/genitief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: genitief
trans_list: genetîv
sense:
(grammatica) een van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen die oorspronkelijk een oorzakelijk voorwerp aanduidde, later vooral een bezitsrelatie


lexentry: nld/geologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geologie
trans_list: erdzanî
sense:
(aardrijkskunde) wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met alles wat te maken heeft met de bouw en ontwikkeling van de aardkorst


lexentry: nld/germanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: germanium
trans_list: germanyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ge en atoomnummer 32. Het is een grijswit metalloïde


lexentry: nld/gerst__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gerst
trans_list: cev | ceh
sense:
(bloemplanten) gecultiveerde soort Hordeum vulgare , een graansoort. Ze stamt af van de wilde gerst (Hordeum spontaneum ), die nog steeds in het Midden-Oosten voorkomt. Gerst behoort net als alle overige granen zoals tarwe, haver, rogge, gierst en rijst tot de grassenfamilie 
(wikidata: gerst )


lexentry: nld/gevangenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gevangenis
trans_list: girtîgeh
sense:
(juridisch), (misdaad) een gebouw waarin veroordeelde personen gevangen worden gehouden vanwege hun misdaden


lexentry: nld/gierst__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gierst
trans_list: garis
sense:
(plantkunde), (graan) graansoort Panicum miliaceum soort graan met fijne korrels, een historisch belangrijk graangewas in Europa, vóór de introductie van de aardappel. Thans vooral in Azië en Afrika verbouwd 
(wikidata: gierst )


lexentry: nld/giraf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: giraf
trans_list: hêştirga
sense:
(evenhoevigen) Giraffa camelopardalis , een herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns


lexentry: nld/giraffe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: giraffe
trans_list: zirafe
sense:
(evenhoevigen) Giraffa herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns Giraffa camelopardalis


lexentry: nld/gitaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gitaar
trans_list: gîtar
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument, gewoonlijk met zes snaren, bespeeld met de vingers of een plectrum


lexentry: nld/glas__noun__1
sense_num: 02
written_rep: glas
trans_list: cam
sense:
(materiaalkunde) een glas (volgens betekenis 1) op basis van siliciumoxide (SiO2), dat veel wordt gebruikt voor de vervaardiging van vensters, glazen (betekenis 3) e.d 
(wikidata: glas )


lexentry: nld/glimworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glimworm
trans_list: agirê şevê
sense:
(kevers) een nachtelijk lichtgevend kevertje uit de familie Lampyridae . Ze staan ook wel bekend onder de namen vuurvliegjes of gloeiwormen. Ze zijn vooral bekend doordat ze licht geven (bioluminescentie). Over de hele wereld komen ca. 2000 soorten voor en er worden regelmatig nieuwe ontdekt. Minder bekend is dat deze insecten in feite kevers zijn en geen wormen of vliegen


lexentry: nld/gnoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gnoe
trans_list: ginû
sense:
(evenhoevigen) Connochaetes individu van een geslacht van evenhoevigen behorende tot de familie der holhoornigen (Bovidae) (die ook de antilopes, geiten, schapen, gemzen en runderen omvat). Het geslacht kent twee soorten, die leven op de grasvlakten van zuidelijk en oostelijk Afrika


lexentry: nld/god__noun__1
sense_num: 01
written_rep: god
trans_list: xwedê
sense:
(religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid


lexentry: nld/godheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: godheid
trans_list: xwedê
sense:
(religie) een hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid


lexentry: nld/gordel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gordel
trans_list: kemer
sense:
(kleding) een band die om het middel gedragen wordt, ter bescherming bij bijv. vechtsport of in de auto


lexentry: nld/gorilla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gorilla
trans_list: gorîl
sense:
(primaten) Afrikaanse mensaap uit het geslacht Gorilla , de grootste nog levende primaten verdeeld in twee soorten waarvan de westelijke gorilla de grootste populatie kent


lexentry: nld/goud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goud
trans_list: zêrr | zêr
sense:
(scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal


lexentry: nld/gram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gram
trans_list: gram
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g


lexentry: nld/groen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: groen
trans_list: kesk
sense:
(kleur) kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben, geel met blauw gemengd; secundaire kleur, in het spectrum gelegen tussen geel en cyaan, met een golflengte van ca. 550 nm


lexentry: nld/grote_hersenen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote hersenen
trans_list: mejî
sense:
(anatomie) grootste deel van de menselijke hersenen, gevormd van de eindhersenen en de tussenhersenen


lexentry: nld/haan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haan
trans_list: dîk
sense:
(dierkunde) mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels; vaak wordt het mannetje van het huishoen (Gallus gallus ) bedoeld


lexentry: nld/haas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haas
trans_list: kerguh
sense:
(haasachtigen) benaming voor dier uit het geslacht Lepus , met lange achterpoten, een gespleten lip en lange oren


lexentry: nld/hafnium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hafnium
trans_list: hafniyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hf en atoomnummer 72. Het is een staalgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/halfgeleider__noun__1
sense_num: 02
written_rep: halfgeleider
trans_list: nîvragihbar
sense:
(elektrotechniek) (elektronica) een elektronisch onderdeel dat is opgebouwd uit halfgeleidende materialen


lexentry: nld/hassium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hassium
trans_list: hasiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/heer__noun__1
sense_num: 10
written_rep: heer
trans_list: mamoste
sense:
m (kaartspel) een van de vaste kaarten, waarvan de waarde meestal tussen die van vrouw en aas in ligt


lexentry: nld/hel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hel
trans_list: dûjeh
sense:
(religie) (christendom) de onderwereld of toestand van de zielen van alle gestorvenen vóór de verlossing van Christus, die verstoken waren van het zicht van God #:*Die nedergedaald is ter helle, de derde dag verrezen uit de doden .


lexentry: nld/hemel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hemel
trans_list: ezman
sense:
(religie) de gelukzalige toestand of plaats waar God verblijft of de goden verblijven, waar mensen na de dood heen kunnen gaan


lexentry: nld/hert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hert
trans_list: gakûvî
sense:
(evenhoevigen) benaming voor herkauwende zoogdieren uit de familie Cervidae , waarvan de mannetjes een gewei hebben


lexentry: nld/hij__pronompers__1
sense_num: 01
written_rep: hij
trans_list: ew
sense:
mannelijk derde persoon enkelvoud nominatief dat men gebruikt voor verwijzingen naar mannelijke personen of mannelijke zelfstandige naamwoorden


lexentry: nld/hik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hik
trans_list: xîsk
sense:
(medisch) een periodiek optredende, spontane, onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens inademing, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat een kenmerkend geluid veroorzaakt


lexentry: nld/hoef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoef
trans_list: sim
sense:
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen


lexentry: nld/hogeschool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hogeschool
trans_list: zanîngeh
sense:
(onderwijs) instelling waar universitair onderwijs wordt gegeven in een beperkt aantal studierichtingen


lexentry: nld/hommel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hommel
trans_list: bivbivink
sense:
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn


lexentry: nld/hond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hond
trans_list: kûçik | se | kûç
sense:
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt


lexentry: nld/honing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honing
trans_list: hingiv
sense:
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd


lexentry: nld/hoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofd
trans_list: ser
sense:
(anatomie) bovenste deel van het menselijk lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden


lexentry: nld/hoofdluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdluis
trans_list: spih
sense:
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar


lexentry: nld/hoofdstad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstad
trans_list: paytext | serbajar
sense:
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd


lexentry: nld/hoog__adjc__1
sense_num: 07
written_rep: hoog
trans_list: bala
sense:
versterkend voorvoegsel in sterke mate (als een rangorde of een specifiek niveau niet echt denkbaar is)


lexentry: nld/hormoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hormoon
trans_list: hormon
sense:
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam


lexentry: nld/hout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hout
trans_list: dar
sense:
(materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) 
(wikidata: hout )


lexentry: nld/huilen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: huilen
trans_list: girîn
sense:
inergatief traanvocht uitscheiden als gevolg van een negatieve emotie zoals verdriet of pijn, of soms juist als uiting van vreugde of opluchting


lexentry: nld/hummus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hummus
trans_list: humûs
sense:
(voeding) puree van o.m. gekookte kikkererwten, oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten (Libanon) 
(wikidata: hummus )


lexentry: nld/hyperoniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hyperoniem
trans_list: hîpernîm
sense:
(taalkunde) een woord dat een verzameling van verwante specifiekere woorden omvat, een overkoepelende term


lexentry: nld/hypnose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypnose
trans_list: hîpnoz
sense:
een kunstmatig gecreëerde staat van bewustzijn waarin men ontspannen is en geconcentreerd op een bepaald onderwerp


lexentry: nld/hypofyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypofyse
trans_list: hîpofîz
sense:
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt


lexentry: nld/ideologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ideologie
trans_list: Îdeolojî
sense:
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking


lexentry: nld/ijsbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsbeer
trans_list: hirçên spî
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft


lexentry: nld/ijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijzer
trans_list: hesin | asin
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/indium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indium
trans_list: îndiyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49


lexentry: nld/ingenieur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ingenieur
trans_list: mihendis
sense:
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen


lexentry: nld/internet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: internet
trans_list: înternet
sense:
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)


lexentry: nld/iridium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iridium
trans_list: îrîdyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/jager__noun__1
sense_num: 02
written_rep: jager
trans_list: ڕاو
sense:
(militair) vliegtuig dat vooral bedoeld is om vijandelijke vliegtuigen en luchtafweer uit te schakelen


lexentry: nld/jood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jood
trans_list: cihû
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt


lexentry: nld/kabouter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabouter
trans_list: cûce
sense:
(folklore) sprookjesfiguur in de vorm van een klein mannetje, traditioneel met een puntmuts dat meestal wat mensenschuw is en zich plagerig of juist vriendelijk gedraagt


lexentry: nld/kakkerlak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kakkerlak
trans_list: sîsirk
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend


lexentry: nld/kalender__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalender
trans_list: salname
sense:
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz


lexentry: nld/kalium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalium
trans_list: qelye
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/kameleon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kameleon
trans_list: bêkelemûn
sense:
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen


lexentry: nld/kaneel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaneel
trans_list: darçîn
sense:
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten


lexentry: nld/kast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kast
trans_list: کابینه‌ت
sense:
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen


lexentry: nld/kat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kat
trans_list: pisîk
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden


lexentry: nld/katapult__noun__1
sense_num: 02
written_rep: katapult
trans_list: neçik
sense:
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten


lexentry: nld/katoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katoen
trans_list: pembo
sense:
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit 
(wikidata: katoen )


lexentry: nld/keel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keel
trans_list: histî
sense:
v/m: (anatomie) lichaamsopening beginnend achter in de mondholte waardoor voedsel en drank het lichaam in komt


lexentry: nld/keizer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keizer
trans_list: emperator
sense:
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk


lexentry: nld/kerk__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kerk
trans_list: dêr
sense:
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)


lexentry: nld/kerkgebouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkgebouw
trans_list: dêr
sense:
(religie) een gebouw dat door een kerkelijke organisatie gebruikt wordt voor het houden van religieuze diensten


lexentry: nld/kikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kikker
trans_list: beq
sense:
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart


lexentry: nld/kikkererwt__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kikkererwt
trans_list: nok | نۆک
sense:
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak 
(wikidata: kikkererwt )


lexentry: nld/kind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kind
trans_list: zarok
sense:
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is


lexentry: nld/klimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaat
trans_list: avhewa
sense:
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet


lexentry: nld/knikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knikker
trans_list: tebel
sense:
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren


lexentry: nld/knoflook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoflook
trans_list: sîr
sense:
(plantkunde), (kookkunst), (groente) overblijvend bolgewas Allium sativum uit de lookonderfamilie met samengevouwen bol en roze tot violette tweeslachgtige bloemen


lexentry: nld/knoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoop
trans_list: دوگمه‌ | قۆپچه‌ | گرێ
sense:
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel


lexentry: nld/kobalt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kobalt
trans_list: kobalt
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/koekoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekoek
trans_list: pepûk
sense:
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen


lexentry: nld/koelkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koelkast
trans_list: sarker
sense:
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven


lexentry: nld/komeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komeet
trans_list: dûvstêrk
sense:
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt


lexentry: nld/komijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komijn
trans_list: reşke
sense:
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert 
(wikidata: komijn )


lexentry: nld/komkommer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komkommer
trans_list: xiyar
sense:
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)


lexentry: nld/konijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: konijn
trans_list: kêroşk | xirrnîfk
sense:
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden


lexentry: nld/koolstof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koolstof
trans_list: karbon
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6


lexentry: nld/koper__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koper
trans_list: paxir
sense:
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal


lexentry: nld/kraakbeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraakbeen
trans_list: kirkirage
sense:
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix


lexentry: nld/kreeft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kreeft
trans_list: kevjalk
sense:
(kreeftachtigen) benaming voor schaaldieren uit de infraorde Astacidea , geleedpotige waterdieren die overal voorkomen, zowel in zoetwater als zoutwater


lexentry: nld/krekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krekel
trans_list: kule
sense:
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )


lexentry: nld/krib__noun__1
sense_num: 03
written_rep: krib
trans_list: simbil
sense:
(waterbeheer) kleine, vaak stenen golfbrekertjes die op regelmatige afstanden langs de oever in het water steken om het afkalven van de oever tegen te gaan en/of om de stroomsnelheid te beïnvloeden


lexentry: nld/kruidnagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruidnagel
trans_list: mêxek
sense:
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak 
(wikidata: kruidnagel )


lexentry: nld/krypton__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krypton
trans_list: krîpton
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas


lexentry: nld/kunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunst
trans_list: huner
sense:
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen


lexentry: nld/kurkuma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kurkuma
trans_list: zerdeçal
sense:
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels 
(wikidata: kurkuma )


lexentry: nld/kwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwal
trans_list: medûsa
sense:
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/kwik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwik
trans_list: zîbeq
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80 dat o.a. wordt toegepast in thermometers en gasontladingslampen


lexentry: nld/lagune__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lagune
trans_list: lagûn
sense:
(aardrijkskunde) een ondiep meer aan de kust, dat afgesneden is van de zee door een zandbank, een smalle landtong of iets dergelijks


lexentry: nld/land__noun__1
sense_num: 02
written_rep: land
trans_list: Erd
sense:
(landbouw) dat deel van de aardbodem dat geschikt is voor of gebruikt wordt voor bebouwing of landbouw en veeteelt


lexentry: nld/land__noun__1
sense_num: 03
written_rep: land
trans_list: welat
sense:
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat


lexentry: nld/langpootmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: langpootmug
trans_list: kurap
sense:
(tweevleugeligen) benaming voor muggen met opvallend lange broze poten, die de familie Tipulidae vormen binnen de onderorde der muggen (Nematocera )De muggen zelf zijn niet schadelijk, maar de larven (emelten) kunnen schade aanrichten bij gewassen. Veel soorten worden relatief groot in vergelijking met andere insecten.


lexentry: nld/lavakoepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavakoepel
trans_list: volkan
sense:
(geologie) koepelvormige structuur die onstaat als lava die rijk is aan silica naar buiten treedt uit de barsten en spleten van een groeiende kussenachtige structuur


lexentry: nld/lawrencium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lawrencium
trans_list: lawrensiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lr en atoomnummer 103. Het is een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide


lexentry: nld/leeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeuw
trans_list: şêr | شێر
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft


lexentry: nld/legering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: legering
trans_list: alayîş | alyaj
sense:
(metallurgie) materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn


lexentry: nld/lelietje-van-dalen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lelietje-van-dalen
trans_list: xeydoka gulanê
sense:
(bloemplanten) bepaald soort kleine tot 30 centimeter hoge vaste plant, Convallaria majalis , die in het wild voorkomt in bosrijke streken, maar ook als tuinplant wordt gehouden


lexentry: nld/lepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lepel
trans_list: kevçî
sense:
(huishouden) (eetgerei) een voorwerp bestaande uit een greep en een kom(metje), waarmee vloeibaar voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/leunen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: leunen
trans_list: پاڵدانه‌وه‌
sense:
inergatief steunen, het evenwicht bewaren door het eigen gewicht deels door iets anders te laten steunen


lexentry: nld/licht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: licht
trans_list: ronahî | ronî
sense:
(natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen(met een golflengte van 420-780nm)


lexentry: nld/lied__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lied
trans_list: stiran
sense:
(muziek) muzikale vorm waarin tekst op muziek wordt verklankt, vaak vormgegeven in couplet en refrein


lexentry: nld/lies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lies
trans_list: berran
sense:
(anatomie) gedeelte van de buikstreek die met de liesplooi de grens vormt tussen onderlichaam en dij


lexentry: nld/literatuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: literatuur
trans_list: wêje
sense:
(wetenschap) de verzameling geschreven en na controle door vakgenoten gepubliceerde mededelingen van een vakgebied


lexentry: nld/lithium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lithium
trans_list: lîtyûm
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met symbool Li en atoomnummer 3.


lexentry: nld/livermorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: livermorium
trans_list: ûnunheksium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lv en atoomnummer 116. Het is een hoofdmetaal


lexentry: nld/long__noun__1
sense_num: 01
written_rep: long
trans_list: cegera spî
sense:
(anatomie) orgaan waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van het metabolisme


lexentry: nld/lood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lood
trans_list: sirb
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82, het is een donkergrijs hoofdgroepmetaal met een hoog soortelijke gewicht


lexentry: nld/luchthaven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luchthaven
trans_list: فڕۆکه‌خانه
sense:
(luchtvaart) een vliegveld voor verkeersvliegtuigen met accommodatie voor ontvangst en vertrek van passagiers


lexentry: nld/luis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luis
trans_list: spih
sense:
(dierkunde) benaming voor verschillende meestal vleugelloze insecten die parasiteren op dieren en planten


lexentry: nld/luit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luit
trans_list: tembûr
sense:
(muziekinstrument) een snaarinstrument met een peervormige resonantiekast en een vlak bovenblad, de hals en kop staan meestal haaks op elkaar


lexentry: nld/lutetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lutetium
trans_list: lutesyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lu en atoomnummer 71. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/maand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maand
trans_list: meh | heyv
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt


lexentry: nld/maaneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maaneclips
trans_list: heyvgirtin
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan in de schaduw van de aarde komt te staan, waardoor deze verduisterd raakt


lexentry: nld/maansverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maansverduistering
trans_list: heyvgirtin
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan verduisterd raakt doordat ze in de schaduw van de aarde komt te staan


lexentry: nld/maar__conj__1
sense_num: 01
written_rep: maar
trans_list: lê
sense:
nevenschikkend voegwoord dat een tegenwerping inleidt, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) tegenspreekt of daarmee inhoudelijk contrasteert


lexentry: nld/magnesium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magnesium
trans_list: magnezyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mg en atoomnummer 12. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/mand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mand
trans_list: zembîl
sense:
(gereedschap) bak, gemaakt uit vlechtwerk voorzien van een handvat (oorspronkelijk werden plantenstengels als tenen of rotan gebruikt, tegenwoordig ook kunststof of metaal)


lexentry: nld/mandoline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mandoline
trans_list: mandolîn
sense:
(muziekinstrument) een klein, luitvormig tokkelinstrument met vier paar snaren waarop met een plectrum getokkeld wordt


lexentry: nld/mangaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangaan
trans_list: mangan
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/marmer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmer
trans_list: mermer
sense:
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst


lexentry: nld/martelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: martelaar
trans_list: şehîd
sense:
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is


lexentry: nld/mazelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mazelen
trans_list: sorik
sense:
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid


lexentry: nld/medaille__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medaille
trans_list: nîşan
sense:
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen


lexentry: nld/medicijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medicijn
trans_list: derman | îlac | ده‌رمان
sense:
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent


lexentry: nld/meidoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meidoorn
trans_list: givîj
sense:
(plantkunde) (medisch) Crataegus plantengeslacht of zijn bloesems, ook haagdoorn of steendoorn genoemd


lexentry: nld/meitnerium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meitnerium
trans_list: meîtneryûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/mens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mens
trans_list: mirov
sense:
(primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt


lexentry: nld/mensenrechten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mensenrechten
trans_list: mafên mirovan
sense:
alleen meervoud (juridisch), (politiek) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen


lexentry: nld/merel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: merel
trans_list: boqijeya reş
sense:
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters


lexentry: nld/metaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metaal
trans_list: kanza
sense:
(scheikunde) ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden


lexentry: nld/metafoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metafoor
trans_list: mecaz
sense:
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis


lexentry: nld/meteoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meteoor
trans_list: stêrerij
sense:
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet


lexentry: nld/microbiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microbiologie
trans_list: hûrjînewerzanist
sense:
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen


lexentry: nld/microscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microscoop
trans_list: hûrbîn
sense:
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden


lexentry: nld/moeder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: moeder
trans_list: dayik
sense:
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf


lexentry: nld/mol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mol
trans_list: koremişk
sense:
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond


lexentry: nld/molecule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecule
trans_list: molekul
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit


lexentry: nld/molecuul__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecuul
trans_list: molekûl
sense:
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen


lexentry: nld/molen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molen
trans_list: aş
sense:
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines


lexentry: nld/molybdeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molybdeen
trans_list: molîbden
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/mond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mond
trans_list: dev
sense:
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt


lexentry: nld/motor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: motor
trans_list: motorsiklêt
sense:
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muis
trans_list: mişk
sense:
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 03
written_rep: muis
trans_list: mişk
sense:
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen


lexentry: nld/munt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: munt
trans_list: pûjan | nane
sense:
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht 
(wikidata: munt )


lexentry: nld/mus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mus
trans_list: çivîk
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen


lexentry: nld/musiceren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: musiceren
trans_list: lê xistin
sense:
(muziek), inergatief het ten gehore brengen van muziek door middel van een muziekinstrument of de stem


lexentry: nld/naald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naald
trans_list: derzî
sense:
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer


lexentry: nld/nachtegaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtegaal
trans_list: bilbil
sense:
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos


lexentry: nld/nagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nagel
trans_list: neynûk
sense:
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten


lexentry: nld/natie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natie
trans_list: netewe
sense:
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuur
trans_list: sirûşt
sense:
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis", als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: natuur
trans_list: sirûşt
sense:
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: natuur
trans_list: sirûşt
sense:
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde


lexentry: nld/natuurkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuurkunde
trans_list: fizîk
sense:
(wetenschap) subdiscipline binnen de natuurwetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van materie en energie evenals het gedrag en de interactie hiervan in ruimte en tijd


lexentry: nld/neger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neger
trans_list: reşik
sense:
(persoon) * iemand met voorouders uit Afrika bezuiden de Sahara met lichamelijke kenmerken daarvan als een donkere huidskleur of zwart kroeshaar


lexentry: nld/neon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neon
trans_list: neon
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas


lexentry: nld/neptunium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neptunium
trans_list: neptunyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide


lexentry: nld/neurologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurologie
trans_list: neurologî
sense:
(wetenschap) een discipline binnen de biologie en geneeskunde die zich bezighoudt met alles wat aandoeningen van het centrale zenuwstelsel betreft


lexentry: nld/neushoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neushoorn
trans_list: rîno
sense:
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop


lexentry: nld/nier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nier
trans_list: gurçik
sense:
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine


lexentry: nld/nijlpaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijlpaard
trans_list: hespê avê
sense:
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft


lexentry: nld/nijptang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijptang
trans_list: kelbetan
sense:
(gereedschap) een tang met een in de lengterichting afgeplatte bek bedoeld om er ingeslagen spijkers mee uit te trekken


lexentry: nld/nikkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nikkel
trans_list: nîkel
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/niobium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niobium
trans_list: niyobyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal


lexentry: nld/niveau__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niveau
trans_list: qat
sense:
rang in een hiërarchie, stadium van ontwikkeling, plaats in een rangschikking van hoog naar laag; rangschikking van groot naar klein


lexentry: nld/nobelium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nobelium
trans_list: nobelyûm
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


lexentry: nld/noot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noot
trans_list: gûz
sense:
(kookkunst) (voeding) iedere grote, oliehoudende vrucht (of het zaad ervan) met een pit in een al dan niet harde schaal en die in voedsel wordt gebruikt


lexentry: nld/ocelot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ocelot
trans_list: ozelot
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten


lexentry: nld/oehoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oehoe
trans_list: kundê bor
sense:
(uilen) Bubo bubo een van de grootste uilen ter wereld, en vermoedelijk de op een na grootste uilensoort na de Blakistons visuil. De wetenschappelijke naam van de soort werd als Strix bubo in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De vogel heeft zijn naam te danken aan zijn roep. Vooral in de late winter laat het mannetje zijn imposante "oehoe"-roep horen


lexentry: nld/oester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oester
trans_list: îstirîdye
sense:
(voeding) (tweekleppigen) weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp


lexentry: nld/of__conj__1
sense_num: 01
written_rep: of
trans_list: an
sense:
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd


lexentry: nld/olie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olie
trans_list: zeyt
sense:
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen


lexentry: nld/olifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olifant
trans_list: fîl | فیل
sense:
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae


lexentry: nld/olijf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: olijf
trans_list: zeytûn
sense:
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen


lexentry: nld/omhoogsteken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omhoogsteken
trans_list: hilatin
sense:
overgankelijk iets boven de gewone positie brengen, meestal met de bedoeling om het voor iedereen goed zichtbaar te maken


lexentry: nld/omkopen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omkopen
trans_list: kirrîn
sense:
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontsteking
trans_list: îltihab
sense:
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ontsteking
trans_list: îltihab
sense:
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding


lexentry: nld/ooievaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ooievaar
trans_list: leglega spî
sense:
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia


lexentry: nld/oorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorlog
trans_list: ceng | şer
sense:
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)


lexentry: nld/opium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opium
trans_list: afyon
sense:
(scheikunde) het ingedroogde melksap van de opiumpapaver of slaapbol (Papaver somniferum), een pijnstillend, verdovend en verslavend middel


lexentry: nld/oplossen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: oplossen
trans_list: hatin bişaftin
sense:
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen


lexentry: nld/optreden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: optreden
trans_list: lê xistin
sense:
ergatief, inergatief voor een publiek bepaalde handelingen verrichten, bijvoorbeeld in kunstzinnige zin


lexentry: nld/orgaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgaan
trans_list: endam
sense:
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt


lexentry: nld/organisatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: organisatie
trans_list: ده‌سگا | ڕێکخراو
sense:
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)


lexentry: nld/osmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: osmium
trans_list: osmiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/otter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: otter
trans_list: segav
sense:
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht


lexentry: nld/oven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oven
trans_list: firrne
sense:
(huishouden) (kookkunst) besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz


lexentry: nld/paard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paard
trans_list: hesp | bergîl | bor
sense:
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt


lexentry: nld/paardenbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paardenbloem
trans_list: xizêmok | خزێمۆکئا
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes 
(wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn


lexentry: nld/palladium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palladium
trans_list: paladyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/papegaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papegaai
trans_list: papaxal
sense:
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen


lexentry: nld/parel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parel
trans_list: morî
sense:
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: lep
sense:
(kleding) reep stof met een knoopsgat aan het uiteinde en met het andere uiteinde bevestigd aan het kledingstuk


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 04
written_rep: pat
trans_list: lep
sense:
(fietsen) een van beide houders die het wiel in de vork houden, deel van het frame of zelfstandig te bevestigen onderdeel


lexentry: nld/pauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pauw
trans_list: tawis
sense:
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten


lexentry: nld/persoon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: persoon
trans_list: devrî
sense:
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen


lexentry: nld/piano__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piano
trans_list: piyano
sense:
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen


lexentry: nld/pijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijl
trans_list: tîr | تیر
sense:
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden


lexentry: nld/planeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planeet
trans_list: gerstêrk
sense:
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait


lexentry: nld/plantkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantkunde
trans_list: giyanasî
sense:
(wetenschap), (biologie) het onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van de planten


lexentry: nld/platina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: platina
trans_list: platîn
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/ploeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploeg
trans_list: cot
sense:
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen


lexentry: nld/plutonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plutonium
trans_list: plutonyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/polonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polonium
trans_list: polonyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/pond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pond
trans_list: kitêb
sense:
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt


lexentry: nld/potlood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potlood
trans_list: پێنووس
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls


lexentry: nld/protactinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: protactinium
trans_list: protaktinyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide


lexentry: nld/psychologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: psychologie
trans_list: psîkolojî
sense:
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste


lexentry: nld/python__noun__1
sense_num: 01
written_rep: python
trans_list: pîton
sense:
(reptielen) geslacht Python van wurgslangen uit de familie pythons (Pythonidae ) waarvan de soorten niet giftig zijn en die soms erg lang kunnen worden


lexentry: nld/qat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: qat
trans_list: kitik
sense:
het blad van een bedektzadige plant Catha edulis uit Kenia en Somalië dat gekauwd wordt vanwege zijn mild opwekkende eigenschappen


lexentry: nld/raam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raam
trans_list: paçe
sense:
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas


lexentry: nld/radium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radium
trans_list: radyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal


lexentry: nld/reiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reiger
trans_list: masîxwer
sense:
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel


lexentry: nld/rekenkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenkunde
trans_list: arîtmetîk
sense:
(wiskunde) de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


lexentry: nld/renium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renium
trans_list: renyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/ridder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ridder
trans_list: şovalye
sense:
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had


lexentry: nld/ringslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringslang
trans_list: margîsk
sense:
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië


lexentry: nld/robot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: robot
trans_list: robot
sense:
(techniek) machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)


lexentry: nld/rodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rodium
trans_list: rodyûm
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/roest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roest
trans_list: ژه‌نگ
sense:
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht


lexentry: nld/rogge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rogge
trans_list: şilêl | شلێل
sense:
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky 
(wikidata: rogge )


lexentry: nld/rok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rok
trans_list: damen
sense:
(kleding) een voornamelijk door vrouwen (in o.a. Schotland ook door mannen) gedragen buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt


lexentry: nld/roken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: roken
trans_list: جگه‌ره‌ کێشان
sense:
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan


lexentry: nld/roodborstje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodborstje
trans_list: bersorik
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula


lexentry: nld/roodvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodvis
trans_list: sor
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis die leeft in de Atlantische Oceaan, Lutjanus campechanus , een snapper uit de familie Lutjanidae , onderorde van de baarsvissen


lexentry: nld/rook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rook
trans_list: dûxan | dûkêl | dû | moran | دوکه‌ڵ
sense:
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt


lexentry: nld/rozemarijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rozemarijn
trans_list: XXX
sense:
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden


lexentry: nld/rubidium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rubidium
trans_list: rubîdyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/rug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rug
trans_list: pişt
sense:
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen


lexentry: nld/ruthenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruthenium
trans_list: rûtenyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/rutherfordium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rutherfordium
trans_list: rûtherfordiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenium
trans_list: ûnûnûnyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/scandium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scandium
trans_list: skandiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaar
trans_list: meqes | مهقهس
sense:
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt


lexentry: nld/scharrelaar__noun__1
sense_num: 03
written_rep: scharrelaar
trans_list: qelaşînk
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort vogel, Coracias garrulus uit de familie van de scharrelaars Coraciidae


lexentry: nld/scheikunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheikunde
trans_list: kîmya
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien


lexentry: nld/scheurbuik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheurbuik
trans_list: eskerpot
sense:
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.


lexentry: nld/schiereiland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schiereiland
trans_list: nîvgirav
sense:
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland


lexentry: nld/schijngestalte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijngestalte
trans_list: faz
sense:
(astronomie) de periodiek wisselende aanblik van de maan (en de planeet Venus) ten gevolge van de veranderende belichting door de zon


lexentry: nld/schildklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildklier
trans_list: toşpiya zençelokê
sense:
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/schildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildpad
trans_list: kîso
sense:
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schip
trans_list: keştî
sense:
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren


lexentry: nld/schorpioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schorpioen
trans_list: dûpişk
sense:
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart


lexentry: nld/schouder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouder
trans_list: sermil
sense:
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm


lexentry: nld/seaborgium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seaborgium
trans_list: seaborgiyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/seizoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seizoen
trans_list: werz
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen


lexentry: nld/semantiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semantiek
trans_list: semantîk
sense:
(taalkunde) wetenschap die zich bezighoudt met de betekenis van taalkundige constructies zoals woorden (woordsemantiek) en zinnen (zinssemantiek)


lexentry: nld/sering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sering
trans_list: lîlek
sense:
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris


lexentry: nld/silicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicium
trans_list: sîlîsyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal


lexentry: nld/sjalot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjalot
trans_list: pîvazterk
sense:
(voeding) (bloemplanten) Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort


lexentry: nld/slagveld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagveld
trans_list: meydana şerrî
sense:
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft


lexentry: nld/slang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slang
trans_list: mar
sense:
(reptielen) benaming voor geschubde dieren met langgerekt lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen, die de onderorde Serpentes vormen


lexentry: nld/slapen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slapen
trans_list: nivistin
sense:
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sleutel
trans_list: enextar | kilîd
sense:
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.


lexentry: nld/slot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slot
trans_list: kilît
sense:
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sluiten
trans_list: girtin
sense:
overgankelijk, (techniek) door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken


lexentry: nld/sociologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociologie
trans_list: civaknasî
sense:
(wetenschap), (maatschappij) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving


lexentry: nld/soep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soep
trans_list: şorbe
sense:
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken


lexentry: nld/software__noun__1
sense_num: 01
written_rep: software
trans_list: nermalav
sense:
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer


lexentry: nld/spel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spel
trans_list: yarî
sense:
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans


lexentry: nld/spiegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiegel
trans_list: eynik
sense:
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"


lexentry: nld/spin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spin
trans_list: pîrê
sense:
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spinnenkobbe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinnenkobbe
trans_list: pîrhevok
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/sport__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sport
trans_list: sîpor
sense:
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn


lexentry: nld/spreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spreeuw
trans_list: cîq
sense:
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)


lexentry: nld/sprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaan
trans_list: kulî | melex
sense:
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven


lexentry: nld/spruw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruw
trans_list: xeydoka gulanê
sense:
(medisch) door een infectie met de gist Candida albicans veroorzaakte hardnekkige witte uitslag op de lippen, de tong en het mondslijmvlies


lexentry: nld/staart__noun__1
sense_num: 04
written_rep: staart
trans_list: dû
sense:
(figuurlijk), (informeel) ietwat schampere bijnaam voor een jongen die zijn haar in een staart [3] draagt


lexentry: nld/staat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staat
trans_list: dewlet
sense:
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking


lexentry: nld/stam__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stam
trans_list: eşîr
sense:
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking


lexentry: nld/standbeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standbeeld
trans_list: peykel | heykel
sense:
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal


lexentry: nld/station__noun__1
sense_num: 01
written_rep: station
trans_list: [[ئێستگه‌]]
sense:
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen


lexentry: nld/steenkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenkool
trans_list: kumirr
sense:
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron


lexentry: nld/steenuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenuil
trans_list: kundê çiçk
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen


lexentry: nld/ster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ster
trans_list: stêr | stêrk
sense:
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie


lexentry: nld/stijgbeugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijgbeugel
trans_list: rikêb
sense:
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen


lexentry: nld/stikstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stikstof
trans_list: nîtrojen
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7


lexentry: nld/stormram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stormram
trans_list: baz
sense:
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken


lexentry: nld/strontium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontium
trans_list: stronsuyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/stuifmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuifmeel
trans_list: ger
sense:
(plantkunde) poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat


lexentry: nld/systeem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeem
trans_list: koendam
sense:
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft


lexentry: nld/taal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taal
trans_list: ziman
sense:
(taalkunde) systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan


lexentry: nld/taalgebruik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalgebruik
trans_list: ziman
sense:
de manier waarop een taal wordt gebruikt b.v. vulgair, informeel, ongemarkeerd, formeel of archaïsch


lexentry: nld/tabak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tabak
trans_list: توتن
sense:
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven


lexentry: nld/tafel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tafel
trans_list: mase | mêze
sense:
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tand
trans_list: diran | didan
sense:
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tand
trans_list: diran | didan
sense:
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen


lexentry: nld/tandarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandarts
trans_list: diransaz
sense:
(beroep) (tandheelkunde) medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde


lexentry: nld/tandvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandvlees
trans_list: pidû
sense:
(tandheelkunde) stevig, met slijmvlies bedekt bindweefsel dat de tandkassen in het kaakbeen omhult en de tandhalzen omgeeft


lexentry: nld/tantaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tantaal
trans_list: tantal
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal


lexentry: nld/tarwe__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tarwe
trans_list: genim
sense:
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta 
(wikidata: tarwe )


lexentry: nld/technetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: technetium
trans_list: teknesyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/telefoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoon
trans_list: telefon
sense:
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel


lexentry: nld/telescoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telescoop
trans_list: teleskop
sense:
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden


lexentry: nld/tent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tent
trans_list: kon
sense:
(kamperen) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient


lexentry: nld/terrorisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorisme
trans_list: terorîzm
sense:
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk


lexentry: nld/terrorist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorist
trans_list: terorîst
sense:
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel


lexentry: nld/thallium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thallium
trans_list: talyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/theepot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theepot
trans_list: qûre
sense:
(huishouden) kan met deksel en schenktuit waarin een warme drank wordt bereid door bladeren, vaak in gedroogde en gemalen vorm, in heet water te laten trekken


lexentry: nld/theocratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theocratie
trans_list: teokrasî
sense:
(politiek) (religie) staatsvorm die gebaseerd is op goddelijke (Grieks: θεος) macht (Grieks: κρατος)


lexentry: nld/thorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thorium
trans_list: toryûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/tijger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijger
trans_list: پڵنگ | piling
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen


lexentry: nld/tijm__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tijm
trans_list: awîşen
sense:
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden 
(wikidata: tijm )


lexentry: nld/tin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tin
trans_list: pîl
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/titanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titanium
trans_list: tîtanyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/tomaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tomaat
trans_list: bacansor | pamîdor
sense:
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd


lexentry: nld/torenvalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torenvalk
trans_list: teztezok
sense:
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus


lexentry: nld/trein__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trein
trans_list: trên
sense:
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: trekken
trans_list: keşandin
sense:
overgankelijk voor het zwaartepunt van een voorwerp een kracht uitoefenen in een richting die ervan wegvoert


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 05
written_rep: trekken
trans_list: kaş kirin
sense:
overgankelijk bestanddelen uit plantaardig of dierlijk weefsel door onderdompeling in heet water daarin overbrengen


lexentry: nld/tuinkers__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuinkers
trans_list: dêjink
sense:
(voeding) eetbaar kruid Lepidum sativum Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.


lexentry: nld/uil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uil
trans_list: kund | bu
sense:
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae


lexentry: nld/ununbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununbium
trans_list: ûnûnbiyûm
sense:
(scheikunde), (element) verouderde naam van een scheikundig element met symbool Uub en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal. Thans heet het copernicium met symbool Cn


lexentry: nld/uploaden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uploaden
trans_list: şandin
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een lokale computer of server naar een computer of server op afstand overbrengen


lexentry: nld/uraan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uraan
trans_list: uranyûm
sense:
(scheikunde) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/uranium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uranium
trans_list: uranyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/uur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uur
trans_list: saet
sense:
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h


lexentry: nld/vagina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vagina
trans_list: vajîna
sense:
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt


lexentry: nld/valk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valk
trans_list: baz | atemce
sense:
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel


lexentry: nld/vanadium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vanadium
trans_list: vanadyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/veelvraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veelvraat
trans_list: xwere
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae


lexentry: nld/veld__noun__1
sense_num: 04
written_rep: veld
trans_list: zevî
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken


lexentry: nld/veldzuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldzuring
trans_list: tirşo | ترشۆ
sense:
(plantkunde) Rumex acetosa , een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden 
(wikidata: veldzuring )


lexentry: nld/venster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venster
trans_list: paçe
sense:
(techniek), (bouwkunde) opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas


lexentry: nld/verf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verf
trans_list: boya
sense:
(schilderkunst) algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien


lexentry: nld/vergift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergift
trans_list: jahr
sense:
een stof die in kleine hoeveelheden toegediend een zeer schadelijke of zelfs dodelijke werking heeft


lexentry: nld/verkiezing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkiezing
trans_list: helbijartin
sense:
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.


lexentry: nld/verzet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzet
trans_list: tirûş
sense:
handelingen gericht tegen de heersende macht of de aanvallende vijand alsmede de personen die die handelingen uitvoeren (de verzetsbeweging)


lexentry: nld/veulen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veulen
trans_list: canî
sense:
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra


lexentry: nld/vierhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierhoek
trans_list: çargoşe
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden


lexentry: nld/vierkant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierkant
trans_list: çarçik
sense:
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte


lexentry: nld/vijfhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijfhoek
trans_list: pêncgoşe
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden


lexentry: nld/vijg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijg
trans_list: hejîr
sense:
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom 
(wikidata: vijg )


lexentry: nld/vlag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlag
trans_list: ala
sense:
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie


lexentry: nld/vleugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugel
trans_list: bask
sense:
(zoötomie) lichaamsdeel van diersoorten als vogels, vleermuizen en sommige insecten dat vliegen mogelijk maakt, in de vorm van een beweegbaar vlak dat paarsgewijs aan beide kanten van het lichaam zit


lexentry: nld/vlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlinder
trans_list: pelatînk
sense:
(dierkunde) benaming voor nectar etende insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt, zuigende monddelen met een oprolbare tong en een rupsachtige larve die zich destructief voedt met planten


lexentry: nld/vlo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlo
trans_list: kêç
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten


lexentry: nld/vloeibaar__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vloeibaar
trans_list: ronatî
sense:
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn


lexentry: nld/vocatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vocatief
trans_list: dariştina bazîkerî
sense:
(grammatica) de vijfde naamval waarin een naamwoord staat dat aanduidt tot wie het woord wordt gericht


lexentry: nld/voetbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voetbal
trans_list: futbol
sense:
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen


lexentry: nld/vogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vogel
trans_list: teyr | firrinde
sense:
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren


lexentry: nld/volwassene__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volwassene
trans_list: gihaştî
sense:
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving


lexentry: nld/voornaamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voornaamwoord
trans_list: cînav
sense:
(grammatica) een woord dat verwijst naar iets anders zonder ze te noemen. Het woord waarnaar verwezen wordt, heeft een bepaalde zelfstandigheid of kenmerk


lexentry: nld/voorzetsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorzetsel
trans_list: daçek
sense:
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft


lexentry: nld/vork__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vork
trans_list: çatel | çetel
sense:
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/vriend__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vriend
trans_list: dost
sense:
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt


lexentry: nld/vriendschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vriendschap
trans_list: dostî
sense:
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben


lexentry: nld/vuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuur
trans_list: agir | nar
sense:
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat


lexentry: nld/vuurwerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurwerk
trans_list: agirbazî
sense:
één of meerdere voorwerpen die gevuld zijn met ontploffende, brandbare en lichtgevende stofmengsels.


lexentry: nld/walvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walvis
trans_list: balîna | hûf
sense:
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren


lexentry: nld/watermeloen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watermeloen
trans_list: zebeş
sense:
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)


lexentry: nld/waterpokken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterpokken
trans_list: sorik
sense:
alleen meervoud (medisch) goedaardige infectieziekte die gepaard gaat met het verschijnen van rode vlekjes op de huid die daarna overgaan in jeukende blaasjes


lexentry: nld/waterstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterstof
trans_list: hîdrojen
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weerstand
trans_list: tirûş
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 03
written_rep: weerstand
trans_list: tirûş
sense:
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen


lexentry: nld/werken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werken
trans_list: kar kirin
sense:
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen


lexentry: nld/werpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werpen
trans_list: avêtin
sense:
overgankelijk met een krachtige zwaai van de arm iets uit de hand naar iets of iemand heen laten gaan


lexentry: nld/weven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: weven
trans_list: uye
sense:
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten


lexentry: nld/wezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wezel
trans_list: bûk
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae


lexentry: nld/wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijn
trans_list: şerab
sense:
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.


lexentry: nld/wijnstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnstok
trans_list: rez
sense:
(plantkunde) Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt


lexentry: nld/wild_zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wild zwijn
trans_list: beraz
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.


lexentry: nld/winter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winter
trans_list: zivistan | zistan
sense:
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september


lexentry: nld/wisselstroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselstroom
trans_list: rewteka pêlpêlokî
sense:
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert


lexentry: nld/wit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wit
trans_list: spî
sense:
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum


lexentry: nld/wittekool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wittekool
trans_list: kelem
sense:
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is 
(wikidata: wittekool )


lexentry: nld/wodka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wodka
trans_list: vodka
sense:
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen


lexentry: nld/woestijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijn
trans_list: beyaban
sense:
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie


lexentry: nld/wolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolf
trans_list: gur
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond


lexentry: nld/wolfraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolfraam
trans_list: wolfram
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/woord__noun__2
sense_num: 01
written_rep: woord
trans_list: bêje | gotin | kelîme | peyv | şor | çeko
sense:
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen


lexentry: nld/woordenboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordenboek
trans_list: ferheng | bêjename | peyvname
sense:
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen


lexentry: nld/worm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: worm
trans_list: gur
sense:
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet


lexentry: nld/wrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrat
trans_list: بالوکه
sense:
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten


lexentry: nld/xylofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xylofoon
trans_list: darînk
sense:
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt


lexentry: nld/yoghurt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoghurt
trans_list: mast
sense:
(voeding) lichtzuur en enigszins lobbig zuivelproduct, gemaakt door het toevoegen van melkzuurbacteriën aan gewone melk


lexentry: nld/yttrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yttrium
trans_list: îtriyûm
sense:
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39


lexentry: nld/zaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaag
trans_list: mişar
sense:
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen


lexentry: nld/zakkenroller__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zakkenroller
trans_list: berîk bir
sense:
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon


lexentry: nld/zebra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebra
trans_list: zebra
sense:
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart


lexentry: nld/zee-eend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-eend
trans_list: qerebeşk
sense:
(eendvogels) grote zwarte zwemvogel, onderfamilie van de eend, gans, zwaan, die leeft aan de kusten en op zee


lexentry: nld/zee-egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-egel
trans_list: jijiya deryayî
sense:
(stekelhuidigen) op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)


lexentry: nld/zeemeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeeuw
trans_list: qaqlîbaz
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae , die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn


lexentry: nld/zeep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeep
trans_list: sabûn
sense:
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne


lexentry: nld/zeis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeis
trans_list: kêlendî
sense:
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien


lexentry: nld/zelfstandig_naamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfstandig naamwoord
trans_list: navdêr
sense:
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.


lexentry: nld/zenuwstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwstelsel
trans_list: demarekoendam
sense:
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen


lexentry: nld/zestien__num__1
sense_num: 01
written_rep: zestien
trans_list: şazde | şazdeh
sense:
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"


lexentry: nld/ziek__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ziek
trans_list: nexweş
sense:
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren


lexentry: nld/zijn__verb__1
sense_num: 10
written_rep: zijn
trans_list: bûn
sense:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord


lexentry: nld/zindelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zindelijk
trans_list: pak
sense:
van huisdieren: alleen buitenshuis of binnenshuis op een daarvoor bestemde plaats (als een kattenbak) poepend en plassend


lexentry: nld/zink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zink
trans_list: çînko
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


lexentry: nld/zirkonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zirkonium
trans_list: zîrkonyûm
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/zon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zon
trans_list: roj | tav
sense:
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt


lexentry: nld/zonnewende__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewende
trans_list: rojveger
sense:
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt


lexentry: nld/zoo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoo
trans_list: baxçeyê heywanan
sense:
verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken


lexentry: nld/zuurstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurstof
trans_list: oksîjen
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof


lexentry: nld/zwaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwaard
trans_list: şimşûr
sense:
(wapen) een lang en scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat vooral vroeger vaak werd gebruikt als wapen; tegenwoordig voornamelijk iets met een symbolische waarde


lexentry: nld/zwarte_ooievaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte ooievaar
trans_list: leglega reş
sense:
(ooievaarachtigen) Ciconia nigra een vogel uit de familie van de ooievaars. Hij lijkt op de ooievaar, maar is bijna geheel zwart en houdt er een veel meer verborgen leefwijze op na. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Ardea nigra gepubliceerd door Carl Linnaeus


lexentry: nld/zwartkop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartkop
trans_list: abon
sense:
(zangvogels) bepaald soort vogel, Sylvia atricapilla , uit de familie van zangers Sylviidae , van deze grasmus heeft het mannetje een zwarte kop en het vrouwtje een bruine.


lexentry: nld/zwavel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavel
trans_list: kewkurd
sense:
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal


lexentry: nld/zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwijn
trans_list: beraz
sense:
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben


lexentry: nld/één__num__1
sense_num: 01
written_rep: één
trans_list: yek
sense:
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I


