# translation

lexentry: nld/'s-Gravenhage__name__1
sense_num: 01
written_rep: 's-Gravenhage
trans_list: Háig
sense:
(toponiem) een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, tevens de provinciehoofdstad en de plaats waar de Nederlandse regering zetelt


lexentry: nld/-erig__suff__1
sense_num: 03
written_rep: -erig
trans_list: -ach
sense:
te veel geneigd tot het verrichten van de handeling die het grondwoord noemt b.v. tranerig, aanstellerig


lexentry: nld/-iet__suff__1
sense_num: 01
written_rep: -iet
trans_list: -ít
sense:
(scheikunde) duidt de aanwezigheid aan van een complex anion waarin het centrale atoom de belangrijkste oxidatietoestand onder de hoogste bezit, gewoonlijk is dat twee ladingseenheden lager dan de hoogste


lexentry: nld/-iet__suff__1
sense_num: 02
written_rep: -iet
trans_list: -ít
sense:
(mineralogie) de meest gebruikelijke uitgang voor de naam van een mineraal, soms afgeleid van de vindplaats, soms van de beschrijver, soms van andere namen


lexentry: nld/-loos__suff__1
sense_num: 01
written_rep: -loos
trans_list: gan
sense:
een achtervoegsel dat van een zelfstandig een bijvoeglijk naamwoord maakt en het ontbreken van het eerste aangeeft


lexentry: nld/-te__suff__1
sense_num: 01
written_rep: -te
trans_list: -ú
sense:
maakt van een bijvoeglijk een vrouwelijk zelfstandig naamwoord dat een maat toevoegt aan de hoedanigheid uitgedrukt door het bijvoeglijk naamwoord


lexentry: nld/-te__suff__1
sense_num: 02
written_rep: -te
trans_list: -ú
sense:
samen met voorvoegsel ge- vormt -te een onzijdig zelfstandig naamwoord dat een verzameling aangeeft. Zie omvoegsel ge- -te


lexentry: nld/Aboriginal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Aboriginal
trans_list: Bunúsach
sense:
oorspronkelijke bewoner van Australië voordat Europeanen zich daar gingen vestigen, of een nazaat daarvan


lexentry: nld/Achilles__name__1
sense_num: 01
written_rep: Achilles
trans_list: Aichill
sense:
(mythologie) een figuur uit de Griekse mythologie, zoon van Peleus, de koning van de Myrmidonen in Thessalië, en de Nereïde Thetis


lexentry: nld/Achtersteven__name__1
sense_num: 01
written_rep: Achtersteven
trans_list: Deireadh na Loinge
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u02m en 8u26m en tussen declinatie −51° en −11°)


lexentry: nld/Afrika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Afrika
trans_list: an Afraic | Afraic
sense:
(toponiem), (werelddeel) het continent ten zuiden van Europa, tussen de Indische en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Afrikaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Afrikaans
trans_list: Afracáinis | Afracáinise
sense:
geen meervoud (taal) van het Nederlands afstammende taal die wordt gesproken in Zuid-Afrika en Namibië


lexentry: nld/Albanië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Albanië
trans_list: Albáin | an Albáin
sense:
(toponiem: land) een land in het westen van de Balkan, grenzend aan de Adriatische en de Ionische Zee en aan Griekenland, Macedonië, Kosovo en Montenegro


lexentry: nld/Aleoeten__name__1
sense_num: 01
written_rep: Aleoeten
trans_list: Oileáin Ailiúit
sense:
(toponiem: eiland) keten van vulkanische eilanden in Alaska, die zich boogvormig uitstrekt en een scheiding vormt tussen de Grote Oceaan en de Beringzee


lexentry: nld/Algerije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Algerije
trans_list: Ailgéir
sense:
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Democratische Volksrepubliek Algerije. Het vormt samen met Marokko en Tunesië, waar het tussenin ligt, de Maghreb. In het zuiden grenst het van west naar oost aan de Westelijke Sahara, Mauritanië, Mali, Niger en Libië. De Middellandse Zee vormt de noordgrens


lexentry: nld/Altaar__name__1
sense_num: 01
written_rep: Altaar
trans_list: Altóir
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 16u31m en 18u06m en tussen declinatie −68° en −45°)


lexentry: nld/Amerikaanse_oehoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Amerikaanse oehoe
trans_list: mórulchabhán cluasach
sense:
(uilen) Bubo virginianus een uilensoort van het Amerikaanse continent. Met een grootte van 43–55 cm is de oehoe een van de grootste uilensoorten, maar een slag kleiner dan de Europese oehoe. Het dier heeft duidelijk horizontale oorpluimen. Het verenkleed is bruin


lexentry: nld/Andromeda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Andromeda
trans_list: Andraiméide
sense:
(mythologie) figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie, namelijk de dochter van de Ethiopische koning en koningin Cepheus en Cassiopeia.


lexentry: nld/Andromeda__name__1
sense_num: 03
written_rep: Andromeda
trans_list: Andraiméide
sense:
(astronomie) spiraalvormig extragalactisch sterrenstelsel (melkwegstelsel) in het gelijknamige sterrenbeeld


lexentry: nld/Angelsaksisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Angelsaksisch
trans_list: Angla-Shacsanach
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die tussen ca. tussen 400 en 1100 werd gesproken en die geldt als de rechtstreekse voorloper van het Middelengels


lexentry: nld/Anglo-Normandisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Anglo-Normandisch
trans_list: Angla-Normannach
sense:
geen meervoud (taal) taalvariëteit van de Normandische taal die werd gebruikt in Engeland en, in mindere mate, elders in de Britse eilanden tijdens de Anglo-Normandische periode


lexentry: nld/Angola__name__1
sense_num: 01
written_rep: Angola
trans_list: Angóla | Poblacht Angóla
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidwest-Afrika, officieel de Republiek Angola grenzend aan Namibië, Zambia, Congo-Kinshasa en de Atlantische Oceaan. De Angolese exclave Cabinda ligt in het noorden tussen Congo-Kinshasa en Congo-Brazzaville aan de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Annunciatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Annunciatie
trans_list: Teachtaireacht an Aingil
sense:
een uit de Bijbel afkomstige aankondiging van een engel aan de maagd Maria dat zij de zoon van God zou baren


lexentry: nld/Antigua_en_Barbuda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Antigua en Barbuda
trans_list: Antigua agus Barbúda
sense:
(toponiem: land) eilandstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee, op de grens met de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Antillen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Antillen
trans_list: na hAintillí
sense:
(toponiem) (toponiem: eiland) eilandengroep in de Caribische Zee, van Cuba in het noordwesten tot Barbados en Trinidad in het zuidoosten


lexentry: nld/Arabisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Arabisch
trans_list: Araibis
sense:
geen meervoud (taal) taal oorspronkelijk van het Arabisch schiereiland en de taal waarin de Koran gelezen hoort te worden


lexentry: nld/Arabisch__name__1
sense_num: 02
written_rep: Arabisch
trans_list: Araibis
sense:
een van het Aramitisch afgeleid alfabet dat gebruikt wordt voor het schrijven van het Arabisch, Perzisch, Pashto, Urdu en Oeigoers


lexentry: nld/Arapaho__name__1
sense_num: 01
written_rep: Arapaho
trans_list: Arapachóis
sense:
geen meervoud (taal) Algonquintaal gesproken door duizend mensen in de staten Wyoming en Oklahoma in de VS


lexentry: nld/Arctische_Oceaan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Arctische Oceaan
trans_list: Aigéan Artach
sense:
(aardrijkskunde) uitgestrekte zee ten noorden van de continenten Azië en Noord-Amerika , waarin het grote ijsveld van de Noordpool ligt


lexentry: nld/Arend__name__1
sense_num: 01
written_rep: Arend
trans_list: Iolar
sense:
(sterrenbeeld) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u40m en 20u35m en tussen declinatie −12° en +19°)


lexentry: nld/Argentinië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Argentinië
trans_list: Airgintín
sense:
(toponiem: land) een Spaanstalig land in het zuiden van Zuid-Amerika tussen het Andesgebergte en de zuidelijke Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Argo__name__1
sense_num: 02
written_rep: Argo
trans_list: Long
sense:
(astronomie) (historisch) vroeger gebruikte benaming van een groot sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6h02 — 11h24 en tussen declinatie −75° — −11°)In 1930 heeft de Internationale Astronomische Unie een indeling in 88 sterrenbeelden vastgesteld waarin Schip Argo werd verdeeld over Achtersteven, Kiel en Zeilen.


lexentry: nld/Armeense_talen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Armeense talen
trans_list: Airméanach
sense:
(taalkunde) taalfamilie van het Armeens, of de daarbinnen onderscheiden talen die ten zuiden van de Kaukasus worden gesproken


lexentry: nld/Armenië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Armenië
trans_list: Airméin | An Airméin
sense:
(toponiem: land) een GOS-lidstaat in de Kaukasus (Gemenebest van Onafhankelijke Staten). Het is een van de weinige landen die niet aan zee liggen. Het grenst in het oosten aan Azerbeidzjan, in het westen aan Turkije en de Naxçivan-exclave (Azer.), in het noorden aan Georgië en in het zuiden aan Iran


lexentry: nld/Aswoensdag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Aswoensdag
trans_list: Céadaoin an Luaithrigh
sense:
(religie) (christendom) eerste dag van de veertig dagen durende vastentijd, en daarmee de eerste dag na carnaval


lexentry: nld/Atlantische_Oceaan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Atlantische Oceaan
trans_list: an tAigéan Atlantach
sense:
(aardrijkskunde) de tweede grootste oceaan op aarde, gelegen tussen Europa en Afrika enerzijds en Noord- en Zuid-Amerika anderzijds


lexentry: nld/Australië__name__1
sense_num: 02
written_rep: Australië
trans_list: an Astráil | Astráil
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat gelegen tussen de Indische Oceaan en de Grote Oceaan (officieel het Gemenebest van Australië) met de officiële taal Engels. Het bestaande de twee grote eilanden Australië en Tasmanië en vele kleine eilanden


lexentry: nld/Austronesisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: Austronesisch
trans_list: Astrainéiseach
sense:
behorend tot een groep van verwante talen die vooral worden gesproken in Zuidoost-Azië en het gebied van de Indische en de Grote Oceaan


lexentry: nld/Azeri__name__1
sense_num: 01
written_rep: Azeri
trans_list: Asarbaidseáinis
sense:
geen meervoud (taal) Turkse taal die door 22 miljoen mensen vooral in Azerbeidzjan, maar ook in Iran, Georgië en Turkije wordt gesproken


lexentry: nld/Aziatisch__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: Aziatisch
trans_list: Áiseach
sense:
(antropologie) (pregnant) betreffende volkeren, culturen of gebruiken afkomstig uit Zuidoost- of Oost-Azië


lexentry: nld/Bahrein__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bahrein
trans_list: Bairéin
sense:
(toponiem: land), (toponiem: eiland) eilandstaat in de Perzische Golf en de Golf van Bahrein. Het ligt ingeklemd tussen Saoedi-Arabië in het westen en Qatar in het oosten en zuiden


lexentry: nld/Bangladesh__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bangladesh
trans_list: Bhanglaidéis
sense:
(toponiem: land) land in het zuiden van Azië dat ligt op het Indische subcontinent en voor het grootste gedeelte aan India grenst en voor een klein stukje aan Myanmar/Birma. Het land is gelegen ten noorden van de Golf van Bengalen en omvat voornamelijk de delta van de rivier de Ganges


lexentry: nld/Barbados__name__1
sense_num: 01
written_rep: Barbados
trans_list: Barbadós
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in het Caribisch gebied, dat behoort tot de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen


lexentry: nld/Beiers__name__1
sense_num: 01
written_rep: Beiers
trans_list: Bavárach
sense:
geen meervoud (taal) taal gesproken door ten minste 12 miljoen mensen in Oostenrijk, Tsjechië, Duitsland, Hongarije en Italië


lexentry: nld/Beker__name__1
sense_num: 01
written_rep: Beker
trans_list: Cupán
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 10u48m en 11u54m en tussen declinatie −25° en −6°)


lexentry: nld/Belize__name__1
sense_num: 01
written_rep: Belize
trans_list: An Bheilís | Beilís
sense:
(toponiem: land) (voormalig Brits Honduras) een Midden-Amerikaans land, en grenst aan Mexico in het noordwesten en Guatemala in het zuiden en westen. Aan het oosten grenst het aan de Caribische Zee


lexentry: nld/Bemba__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bemba
trans_list: Beimbis
sense:
geen meervoud (taal) taal gesproken door 3 600 000 mensen in Zambia, Botswana, de Democratische Republiek Kongo en Malawi


lexentry: nld/Benin__name__1
sense_num: 01
written_rep: Benin
trans_list: Beinin
sense:
(toponiem: land) een land in Afrika dat in het westen aan Togo grenst, in het noordwesten aan Burkina Faso, in het noordnoordoosten aan Niger in het oosten aan Nigeria. In het zuiden ligt het aan de Golf van Guinee


lexentry: nld/Bermuda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bermuda
trans_list: Beirmiúda
sense:
(toponiem: land) eilandengroep in de Atlantische Oceaan, een overzees gebied van het Verenigd Koninkrijk en een bekend belastingparadijs


lexentry: nld/Bhutan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bhutan
trans_list: Bútáin | Bhútáin
sense:
(toponiem: land) een land in Azië dat in de Himalaya ingeklemd ligt tussen China, Tibet en India. Het zuidelijke gedeelte van Bhutan ligt op het Indisch subcontinent


lexentry: nld/Bikol__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bikol
trans_list: Bíocailis
sense:
geen meervoud (taal) macrotaal binnen de Filipijnse talen, gesproken door 3,8 miljoen mensen op het Bicolschiereiland van het eiland Luzon in de Filipijnen


lexentry: nld/Birmaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Birmaans
trans_list: Burmach
sense:
geen meervoud (taal) taal die in Myanmar gesproken wordt, een minderheidstaal in Bangladesh, Maleisië en Thailand is en meer dan 32 miljoen sprekers heeft


lexentry: nld/Bolivia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bolivia
trans_list: An Bholaiv
sense:
(toponiem: land) een republiek in Zuid-Amerika die grenst aan Peru, Brazilië, Paraguay, Argentinië en Chili


lexentry: nld/Bonaire__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bonaire
trans_list: Bonaire
sense:
(toponiem: eiland) eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische ZeeStaatsrechtelijk is Bonaire een bijzondere gemeente van Nederland.


lexentry: nld/Bosnië_en_Herzegovina__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bosnië en Herzegovina
trans_list: Boisnia-Heirseagaivéin
sense:
(toponiem: land) republiek in het zuidoosten van Europa die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië


lexentry: nld/Bosporus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Bosporus
trans_list: an Bhosparais
sense:
(toponiem) zeestraat tussen de Zee van Marmara en de Zwarte Zee, waar aan weerszijden zich de stad Istanbul bevindt


lexentry: nld/Botswana__name__1
sense_num: 01
written_rep: Botswana
trans_list: Botsuáin | An Bhotsuáin
sense:
(toponiem: land) een land dat geheel door land is omgeven in het zuiden van Afrika met ruim 1,5 miljoen inwoners, grenzend aan Namibië, Zimbabwe en Zuid-Afrika


lexentry: nld/Brazilië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Brazilië
trans_list: An Bhrasaíl | Brasaíl
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat in Zuid-Amerika (officieel de Federale Repuliek van Brazilië, 'República Federativa do Brasil'), met als officiële taal het Portugees


lexentry: nld/Brunei__name__1
sense_num: 02
written_rep: Brunei
trans_list: Brúiné
sense:
(toponiem: land) een land op het eiland Borneo, in Zuidoost-Azië. Het ligt aan de Zuid-Chinese Zee, en wordt verder geheel omringd door Maleisië


lexentry: nld/Brussel__name__1
sense_num: 02
written_rep: Brussel
trans_list: An Bhruiséil | Bruiséil
sense:
(metonymisch), (politiek) het bestuur van de Europese Unie, dat voornamelijk in de onder [1] genoemde stad is gevestigd


lexentry: nld/Burkina_Faso__name__1
sense_num: 01
written_rep: Burkina Faso
trans_list: Buircíne Fasó
sense:
(toponiem: land) een republiek in West-Afrika voorheen Opper-Volta genaamd. Het land grenst aan Benin, Ivoorkust, Ghana, Mali, Niger en Togo


lexentry: nld/Burundi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Burundi
trans_list: An Bhurúin | Burúin
sense:
(toponiem: land) een land in Afrika dat grenst aan Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania


lexentry: nld/Californië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Californië
trans_list: Calafóirn
sense:
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. De staat grenst aan de Pacifische Oceaan en aan de Mexicaanse deelstaat Baja California, alsmede aan de Amerikaanse deelstaten Nevada, Oregon en Arizona.


lexentry: nld/Cambodja__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cambodja
trans_list: An Chambóid | Cambóid
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië dat in het noorden grenst aan Laos, in het noordwesten en westen aan Thailand en in het oosten en zuidoosten aan Vietnam. Aan de kust grenst het aan de Golf van Thailand en de Zuid-Chinese Zee


lexentry: nld/Cantabrië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cantabrië
trans_list: Cantabria
sense:
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s en provincie in het noorden van Spanje gelegen ten oosten van Asturië en ten westen van Baskenland met de hoofdstad Santander.


lexentry: nld/Caribische_Zee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Caribische Zee
trans_list: Muir Chairib
sense:
(toponiem) de zee ten westen van de Atlantische Oceaan, begrensd door de Kleine en de Grote Antillen, de noordkust van Zuid-Amerika en de oostkust van Midden-Amerika


lexentry: nld/Cassiopeia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cassiopeia
trans_list: Caiseoipé
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u00m en 3u20m en tussen declinatie +55° en +75°)


lexentry: nld/Catalonië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Catalonië
trans_list: an Chatalóin
sense:
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s van Spanje, gelegen in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland; de twee officiële talen zijn Catalaans en Spaans


lexentry: nld/Centaur__name__1
sense_num: 01
written_rep: Centaur
trans_list: Ceinteár
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u03m en 14u59m en tussen declinatie −65° en −30°)


lexentry: nld/Centraal-Afrikaanse_Republiek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Centraal-Afrikaanse Republiek
trans_list: Poblacht na hAfraice Láir
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Cepheus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cepheus
trans_list: Ceiféas
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u01m en 8u30m en tussen declinatie +51° en +89°)


lexentry: nld/Chili__name__1
sense_num: 01
written_rep: Chili
trans_list: Sile | An tSile
sense:
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, grenzend aan Peru, Bolivia en Argentinië en ingeklemd liggend tussen de Stille Zuidzee en het Andesgebergte


lexentry: nld/Colombia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Colombia
trans_list: Cholóim
sense:
(toponiem: land) Een land dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 170, de drieletterige landcode: COL en de tweeletterige landcode: CO gelegen in het noordwesten van Zuid-Amerika. Het grenst in het noorden aan de Caribische Zee, in het oosten aan Venezuela, in het zuidoosten aan Brazilië, in het zuiden aan Peru en Ecuador, en in het westen aan Panama en de Grote Oceaan


lexentry: nld/Creek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Creek
trans_list: Créicis
sense:
geen meervoud (taal) Noord-Amerindische taal gesproken door vijfduizend mensen in het zuiden van de VS


lexentry: nld/Cuba__name__1
sense_num: 02
written_rep: Cuba
trans_list: Cúba
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied gelegen op het eiland, officieel de Republiek Cuba


lexentry: nld/Cyprus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Cyprus
trans_list: an Chipir | An Chipir
sense:
(toponiem: land) een land in de Middellandse Zee, tussen Europa en Azië, officieel de Republiek Cyprus


lexentry: nld/DNA__noun__1
sense_num: 01
written_rep: DNA
trans_list: ADN
sense:
(initiaalwoord), (afkorting) (biochemie) (genetica) de afkorting voor desoxyribonucleic acid (desoxyribonucleïnezuur), een hoogmoleculaire verbinding als basis van de genen en chromosomen


lexentry: nld/Den_Haag__name__1
sense_num: 01
written_rep: Den Haag
trans_list: An Háig
sense:
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Zuid-Holland en tevens de stad waar de Nederlandse regering zetelt


lexentry: nld/Djibouti__name__1
sense_num: 01
written_rep: Djibouti
trans_list: Djibouti
sense:
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika dat aan Eritrea in het noorden, aan Ethiopië in het westen en zuiden en aan Somalië in het zuidoosten grenst


lexentry: nld/Dogri__name__1
sense_num: 01
written_rep: Dogri
trans_list: Dóigris
sense:
geen meervoud (taal) Indische taal gesproken door 2,6 miljoen mensen in het noorden van India en Pakistan


lexentry: nld/Dolfijn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Dolfijn
trans_list: Deilf
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u13m en 21u56m en tussen declinatie +2° en +21°)


lexentry: nld/Dominicaanse_Republiek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Dominicaanse Republiek
trans_list: An Phoblacht Dhoiminiceach | an Phoblacht Dhoiminiceach
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied dat ten westen aan Haïti grenst en daarmee het eiland Hispaniola vormt


lexentry: nld/Donau__name__1
sense_num: 01
written_rep: Donau
trans_list: Danóib
sense:
(toponiem: rivier) Donau een rivier in Europa die in het Zwarte Woud in Duitsland ontspringt en naar de Zwarte Zee stroomt


lexentry: nld/Draak__name__1
sense_num: 01
written_rep: Draak
trans_list: Dragan
sense:
(astronomie) sterrenbeeld nabij de noordelijke hemelpool (tussen rechte klimming 9u18m en 21u00m en tussen declinatie +48° en +86°)


lexentry: nld/Drenthe__name__1
sense_num: 01
written_rep: Drenthe
trans_list: Drenthe
sense:
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Groningen, Overijssel en het Duitse Nedersaksen wordt begrensd


lexentry: nld/Driehoek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Driehoek
trans_list: Triantán
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u29m en 2u48m en tussen declinatie +25° en +37°)


lexentry: nld/Duif__name__1
sense_num: 01
written_rep: Duif
trans_list: Colm
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 5u03m en 6u28m en tussen declinatie −43° en −27°)


lexentry: nld/Duits__name__1
sense_num: 01
written_rep: Duits
trans_list: Gearmáinis
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die vooral gesproken wordt in Duitsland, Oostenrijk en delen van Zwitserland, Italië en België


lexentry: nld/Duitse_herdershond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Duitse herdershond
trans_list: alsáiseach
sense:
hond uit een oorspronkelijk in Duitsland gefokt ras voor het hoeden van schapen, dat nog het dichtst bij de wolf staat


lexentry: nld/Duitsland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Duitsland
trans_list: an Ghearmáin | An Ghearmáin | Gearmáin
sense:
(toponiem: land) een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een federatie van 16 deelstaten en die het Duits als officiële taal heeft


lexentry: nld/Eenhoorn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Eenhoorn
trans_list: Aonbheannach
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 5u48m en 8u08m en tussen declinatie −11° en +12°)


lexentry: nld/Eerste_Wereldoorlog__name__1
sense_num: 01
written_rep: Eerste Wereldoorlog
trans_list: An Chéad Chogadh Domhanda
sense:
(geschiedenis), (militair) een militair conflict op wereldschaal dat van 28 juli 1914 tot 11 november 1918 plaatsvond


lexentry: nld/Efeziërs__name__1
sense_num: 01
written_rep: Efeziërs
trans_list: Eifeasaigh
sense:
(religie) boek in het Nieuwe Testament, traditioneel opgevat als een brief van Paulus aan de christenen in Efeze


lexentry: nld/Egypte__name__1
sense_num: 01
written_rep: Egypte
trans_list: Éigipt | An Éigipt
sense:
(toponiem: land) een Arabisch land op de grens van Afrika en Azië, dat voor een groot deel in en rond het neder stroomgebied van de rivier Nijl ligt


lexentry: nld/Engeland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Engeland
trans_list: Sasana
sense:
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op het eiland Groot-Brittannië in het noordwesten van Europa


lexentry: nld/Engels__name__1
sense_num: 01
written_rep: Engels
trans_list: Béarla | Sasanach
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die oorspronkelijk vooral in Engeland werd gesproken, maar nu ook de officiële taal is in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Belize, Bermuda, Canada, Ierland, Jamaica, Liberia, Nieuw-Zeeland, Nigeria en de Verenigde Staten, naast de functie als wereldwijde lingua franca


lexentry: nld/Eridanus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Eridanus
trans_list: Abhainn
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u22m en 5u09m en tussen declinatie −58° en −0°)


lexentry: nld/Esperanto__name__1
sense_num: 01
written_rep: Esperanto
trans_list: Esperanto
sense:
geen meervoud (taal) internationale kunsttaal die oorspronkelijk ontworpen is door Ludovico Zamenhof


lexentry: nld/Europa__name__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Eoraip | An Eoraip
sense:
(toponiem), (werelddeel) een continent op het noordelijk halfrond, dat ten noorden van Afrika en ten westen van Azië ligt


lexentry: nld/Europese_Unie__name__1
sense_num: 01
written_rep: Europese Unie
trans_list: An tAontas Eorpach | Aontas Eorpach
sense:
(toponiem: land), (politiek) een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel uit 27 lidstaten bestaat


lexentry: nld/Eva__name__1
sense_num: 01
written_rep: Eva
trans_list: Aoife
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) (jodendom, christendom, islam) eerste vrouw door God geschapen die samen met Adam tot de zondeval in het paradijs verbleef


lexentry: nld/Faeröer__name__1
sense_num: 02
written_rep: Faeröer
trans_list: Oileáin Fharó
sense:
(toponiem: land) een land met zelfbestuur binnen het koninkrijk Denemarken dat bestaat uit de onder 1. genoemde eilandengroep (: Føroyar; : Færøerne)


lexentry: nld/Fiji__name__1
sense_num: 01
written_rep: Fiji
trans_list: Fidsí
sense:
(toponiem: land) een land in Oceanië op het zuidelijk halfrond. Het bestaat uit 332 eilanden waarvan ongeveer 110 bewoond zijn


lexentry: nld/Filemon__name__1
sense_num: 03
written_rep: Filemon
trans_list: Filéamón
sense:
(religie) naam van een boek uit het Nieuwe Testament, in de vorm van een brief van Paulus gericht aan Filemon, een leider van de christelijke kerk in Klein-Azië


lexentry: nld/Filistijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Filistijn
trans_list: Filistíneach
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) lid van een van oorsprong zeevarend volk, dat volgens Gen. 10:14 is voortgekomen uit de Kasluchieten (voorgestelde verbetering: de Kaftorieten of Kretenzers); het heeft zich eerst gevestigd langs de kust in het zuidwesten van het Bijbelse land Israël-3 (steden: Asdod-1, Askelon-1, Ekron, Gat en Gaza) en vervolgens in het westelijke berggebied van Juda-3; strijdt vaak met de Israëlieten; in het Hebreeuws: Pelisjti (286×: Gen. 10:14 +, Ex. 13:17 +, Joz. 13:2 +, Recht. 3:3 +, 1 Sam. 4:1 +, 2 Sam. 1:20 +, 1 Kon. 5:1 +, 2 Kon. 8:2 +, Jes. 2:6 +, Jer. 25:20 +, Ez. 16:27 +, Am. 1:8 +, Ob. 19, Sef. 2:5, Zach. 9:6, Ps. 56:1, 1 Kron. 1:12 +, 2 Kron. 9:26 +)


lexentry: nld/Finland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Finland
trans_list: An Fhionlainn | an Fhionlainn
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen, Zweden en Rusland, en inclusief het eilandgebied Åland


lexentry: nld/Flevoland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Flevoland
trans_list: Flevoland
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het midden van Nederland, die door het IJsselmeer, Friesland, Gelderland, de provincie Utrecht en Noord-Holland wordt omringd, en bestaat uit de Noordoostpolder en het eiland Flevoland


lexentry: nld/Formule_1__name__1
sense_num: 01
written_rep: Formule 1
trans_list: Foirmle a hAon
sense:
(sport) sinds 1946 de hoogste categorie wedstrijden in het autoracen, die vanaf 1950 een jaarlijks wereldkampioenschap vormen


lexentry: nld/Frankrijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Frankrijk
trans_list: an Fhrainc | Frainc
sense:
(toponiem: land) een West-Europees land, grenzend aan België, Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra, en inclusief het eiland Corsica


lexentry: nld/Frans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Frans
trans_list: Fraincis | francés
sense:
geen meervoud (taal) Gallo-Romaanse taal die vooral gesproken wordt in Frankrijk, België, Luxemburg, Zwitserland, Senegal, Canada, Monaco, Togo en Benin


lexentry: nld/Fries__name__1
sense_num: 01
written_rep: Fries
trans_list: Freaslainnis Iartharach | Freaslainnis an Iarthir
sense:
geen meervoud (taal) (pregnant) Westerlauwers Fries, de Friese taal die wordt gesproken in de huidige provincie Friesland


lexentry: nld/Fries__name__1
sense_num: 02
written_rep: Fries
trans_list: Freaslainnis
sense:
geen meervoud (taal) benaming voor een Germaanse taal die vanaf de vroege middeleeuwen werd gesproken langs de kust van de Noordzee vanaf het huidige België tot Denemarken en de talen die daarvan afstammen: het Westerlauwers Fries, het Saterfries en het Noord-Fries


lexentry: nld/Friesland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Friesland
trans_list: Friesland
sense:
(toponiem: provincie) (toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Groningen, Drenthe, Overijssel en Flevoland wordt begrensd


lexentry: nld/Friulisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Friulisch
trans_list: Friúilis
sense:
geen meervoud (taal) taal die wordt gesproken in het noordoosten van Italië en in Slovenië (Friuli is een streek in Noordoost-Italië rond de stad Udine, gelegen tussen Venetië, de Alpen, Slovenië en de Adriatische Zee)


lexentry: nld/Fulah__name__1
sense_num: 01
written_rep: Fulah
trans_list: Fulfuildis
sense:
geen meervoud (taal) bepaalde taal uit de Atlantische tak van de Niger-Congo-taalfamilie die in een aantal verschillende vormen van Mauretanië tot Soedan door ongeveer 10-16 miljoen mensen gesproken wordt


lexentry: nld/Galaten__name__1
sense_num: 01
written_rep: Galaten
trans_list: Galátaigh
sense:
(religie) boek van het Nieuwe Testament in de vorm van een brief van Paulus aan de christenen in Galatië


lexentry: nld/Galicisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Galicisch
trans_list: galego
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal gesproken in Galicië, een Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland; door velen beschouwd als een dialect van het Portugees


lexentry: nld/Gallisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Gallisch
trans_list: Gaillis
sense:
geen meervoud (taal) de uitgestorven Keltische taal die in Gallia gesproken werd, gewoonlijk onderverdeeld in Cisalpijns- (xcg) en Transalpijns-Gallisch (xtg)


lexentry: nld/Gallo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Gallo
trans_list: Gallóis
sense:
streektaal die gesproken wordt door 190 duizend mensen in de Pays de la Loire en het oosten van Bretagne in Frankrijk


lexentry: nld/Gelderland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Gelderland
trans_list: Gelderland
sense:
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door de Flevoland, Overijssel, Limburg, Noord-Brabant, Zuid-Holland, Utrecht en het Duitse Noord-Rijnland-Westfalen wordt omringd


lexentry: nld/Georgië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Georgië
trans_list: An tSeoirsia | Seoirsia
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat in West-Azië, gelegen in de Kaukasus, met grensen met Rusland, Azerbeidzjan, Armenië en Turkije. De officiële taal is het Georgisch


lexentry: nld/Giraffe__name__1
sense_num: 01
written_rep: Giraffe
trans_list: Sioráf
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 3u11m en 14u25m en tussen declinatie +53° en +85°)


lexentry: nld/God__name__1
sense_num: 01
written_rep: God
trans_list: Dia
sense:
(religie) in het monotheïsme: bovennatuurlijk en volmaakt wezen, dat beschikt over superieure krachten en onsterfelijk is


lexentry: nld/Goot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Goot
trans_list: Gotach
sense:
(geschiedenis) lid van een Oost-Germaans volk dat een grote rol gespeeld heeft in de ondergang van het West-Romeinse Rijk.


lexentry: nld/Gotisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Gotisch
trans_list: Gotach
sense:
geen meervoud (taal) de uit de oostelijke tak van de Germaanse talen stammende en uitgestorven taal der Goten uit de eerste eeuwen van de jaartelling, vooral bekend van de bijbelvertaling van Ulfilas


lexentry: nld/Goudvis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Goudvis
trans_list: Colgán
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 3u53m en 6u36m en tussen declinatie −70° en −49°)


lexentry: nld/Graveerstift__name__1
sense_num: 01
written_rep: Graveerstift
trans_list: Siséal
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u18m en 5u03m en tussen declinatie −49° en −27°)


lexentry: nld/Grenada__name__1
sense_num: 02
written_rep: Grenada
trans_list: Greanáda
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in het Caribisch gebied dat behoort tot de Kleine Antillen, de grootste landmassa van het gelijknamige land


lexentry: nld/Griekenland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Griekenland
trans_list: an Ghréig | Gréig
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa, grenzend aan Albanië, Noord-Macedonië, Bulgarije en Turkije, en inclusief Kreta en vele andere eilanden; de officiële taal is het Grieks


lexentry: nld/Groenland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Groenland
trans_list: Graonlainn
sense:
(toponiem: eiland) groot eiland ten noordoosten van Canada, deel uitmakend van het koninkrijk Denemarken dat plotseling extra in de aandacht staat omdat mannetje Trump dit graag bij de Verenigde Staten wil inlijven


lexentry: nld/Groot-Brittannië__name__1
sense_num: 02
written_rep: Groot-Brittannië
trans_list: An Bhreatain Mhór | Breatain Mhór
sense:
(toponiem: land) benaming voor het 'Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland', dat officieel met Verenigd Koninkrijk wordt aangeduid


lexentry: nld/Grote_Beer__name__1
sense_num: 01
written_rep: Grote Beer
trans_list: Béar Mór
sense:
(astronomie) hoog aan het noordelijk halfrond duidelijk zichtbaar sterrenbeeld (tussen rechte klimming 8u05m en 14u27m en tussen declinatie 28° en 73°)


lexentry: nld/Grote_Hond__name__1
sense_num: 01
written_rep: Grote Hond
trans_list: Madra Mór
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u09m en 7u26m en tussen declinatie −33° en −11°)


lexentry: nld/Gujarati__name__1
sense_num: 01
written_rep: Gujarati
trans_list: Gúisearáitis
sense:
geen meervoud (taal) taal die oorspronkelijk in Gujerat gesproken wordt, maar de taal wordt nu ook in Uganda, Tanzania, Kenia en Pakistan gesproken


lexentry: nld/Haas__name__1
sense_num: 01
written_rep: Haas
trans_list: Giorria
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u54m en 6u09m en tussen declinatie −27° en −11°)


lexentry: nld/Hagedis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hagedis
trans_list: Laghairt
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 21u55m en 22u56m en tussen declinatie +35° en +57°)


lexentry: nld/Haida__name__1
sense_num: 01
written_rep: Haida
trans_list: Haídis
sense:
geen meervoud (taal) Noord-Amerindische taal gesproken door 40 mensen in het westen van Canada en het zuiden van Alaska


lexentry: nld/Hanzestad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Hanzestad
trans_list: cathair Hainseatach
sense:
stad die deel uitmaakt van de Hanze, een verbond van Europese handelssteden dat in de dertiende eeuw ontstond


lexentry: nld/Hausa__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hausa
trans_list: Hásais
sense:
geen meervoud (taal) taal die wordt gesproken door meer dan 85 miljoen mensen, vooral in Niger en Nigeria maar ook als lingua franca door veel anderen in Afrika


lexentry: nld/Hawaïaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hawaïaans
trans_list: Haváis
sense:
geen meervoud (taal) Polynesische taal gesproken door 20 duizend mensen in de Amerikaanse staat Hawaï


lexentry: nld/Haïti__name__1
sense_num: 01
written_rep: Haïti
trans_list: Háítí
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bezettend de westelijk derde van het eiland Hispaniola


lexentry: nld/Haïtiaans_Creools__name__1
sense_num: 01
written_rep: Haïtiaans Creools
trans_list: Criól Fraincise Háítí
sense:
geen meervoud (taal) taal gesproken door 6 000 000 mensen in Canada, de Verenigde Staten, de Dominicaanse Republiek, Haïti, Puerto Rico, de Kaaimaneilanden, de Bahama's en Frans-Guyana


lexentry: nld/Hebreeuws__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hebreeuws
trans_list: Eabhrais
sense:
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) officiële taal van Israël, de heilige taal van de Joden en de taal van de Tenach, West-Semitische taal, waarin het grootste gedeelte van de Tenach (OT) is geschreven en die in de staat Israël wordt gesproken


lexentry: nld/Hercules__name__1
sense_num: 02
written_rep: Hercules
trans_list: Earcail
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u47m en 18u56m en tussen declinatie +4° en +51°)


lexentry: nld/Hettitisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hettitisch
trans_list: Hitis
sense:
geen meervoud (taal) dode taal die in het huidige Turkije werd gesproken (De Hettieten zijn een antiek volk dat een Indo-Europese taal sprak, en een koninkrijk stichtte rond de stad Hattusa (het tegenwoordige Boğazkale in noord-centraal Turkije))


lexentry: nld/Hindoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Hindoe
trans_list: Hiondústánach
sense:
(demoniem) iemand uit Hindoestan, oorspronkelijk een gebied in het noorden van het huidige India tussen de Indus en de Ganges, later ook gebruikt als benaming voor heel Voor-Indië


lexentry: nld/Holland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Holland
trans_list: Ollainn
sense:
(toponiem) een gedeelte van het westen van Nederland dat de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland omvat


lexentry: nld/Hongarije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hongarije
trans_list: Ungáir
sense:
(toponiem: land) land in het midden van Europa, grenzend aan Oostenrijk in het westen, aan Slowakije in het noorden, aan Oekraïne en Roemenië in het oosten en aan Servië, Kroatië en Slovenië in het zuiden


lexentry: nld/Hongkong__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hongkong
trans_list: Hong Cong
sense:
(toponiem: land) een speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China die bestaat uit 236 eilanden en grenst aan de Zuid-Chinese Zee


lexentry: nld/Hoofdhaar__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hoofdhaar
trans_list: Folt Bheirnicé
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u57m en 13u33m en tussen declinatie +14° en +34°)


lexentry: nld/Hopi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Hopi
trans_list: Hóipis
sense:
geen meervoud (taal) de enige Hopi-taal, gesproken door 5 264 mensen in de Verenigde Staten, meerbepaald in Utah, Arizona en New Mexico


lexentry: nld/IJsland__name__1
sense_num: 01
written_rep: IJsland
trans_list: Íoslainn | An Íoslainn
sense:
(toponiem: land) een Europees land, dat omgeven is door de Atlantische Oceaan en tussen Groenland en Europa in ligt. Tot 1944 behoorde IJsland bij Denemarken, maar tegenwoordig is het zelfstandig. De officiële naam is Lýðveldið Ísland


lexentry: nld/Iberisch_Schiereiland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Iberisch Schiereiland
trans_list: Leithinis na hIbéire
sense:
(toponiem) een Europees schiereiland dat zich ten zuiden van de Pyreneeën bevindt en waarop de landen Spanje en Portugal zijn gelegen


lexentry: nld/Iberisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Iberisch
trans_list: Ibéarach
sense:
geen meervoud (taal) uitgestorven taal van onduidelijke verwantschap die gesproken werd in delen van wat nu Spanje is tussen de zevende eeuw vóór en de tweede eeuw ná Christus


lexentry: nld/Igbo__name__1
sense_num: 01
written_rep: Igbo
trans_list: Íogbóis
sense:
geen meervoud (taal) taal die door 18 miljoen mensen in Nigeria en in enige andere Afrikaanse landen wordt gesproken


lexentry: nld/India__name__1
sense_num: 01
written_rep: India
trans_list: India
sense:
(toponiem: land) soeverein land in het zuiden van Azië. In het noordwesten begrensd door Pakistan, in het noorden door China, Nepal en Bhutan en in het noordoosten door Myanmar en Bangladesh


lexentry: nld/Indiaan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Indiaan
trans_list: Indiach
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u25m en 23u25m en tussen declinatie −75° en −45°)


lexentry: nld/Indo-Europeaan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: Indo-Europeaan
trans_list: Eoráiseach
sense:
(geschiedenis) (maatschappij) (verouderd) persoon van gemengd Indonesische en Europese (veelal Nederlandse) afkomst, dan wel een (Europese) Nederlandse man die geassimileerd is in de Indonesische samenleving (door een relatie met een inheemse vrouw)


lexentry: nld/Indonesië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Indonesië
trans_list: Indinéis
sense:
(toponiem: land) een land dat bestaat uit een groot eilandengebied tussen Zuidoost-Azië en Australië


lexentry: nld/Irak__name__1
sense_num: 01
written_rep: Irak
trans_list: Iaráic
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivieren de Eufraat en de Tigris ligt


lexentry: nld/Iran__name__1
sense_num: 01
written_rep: Iran
trans_list: Iaráin
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten met als hoofdstad Teheran. Het grenzd met Irak, Turkije, Armenië, Azerbeidzjan, Turkmenistan, Afghanistan en Pakistan


lexentry: nld/Italiaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Italiaans
trans_list: Iodáilis
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken in Italië, San Marino, Vaticaanstad, Slovenië en Zwitserland


lexentry: nld/Italië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Italië
trans_list: an Iodáil | Iodáil | An Iodáil
sense:
(toponiem: land) een land in Zuid-Europa, grenzend aan Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk, Slovenië, San Marino en Vaticaanstad, en inclusief de twee grote eilanden Sardinië en Sicilië; de officiële taal is het Italiaans


lexentry: nld/Jachthonden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Jachthonden
trans_list: Madraí Fiaigh
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 12u04m en 15u05m en tussen declinatie +28° en +53°)


lexentry: nld/Jamaica__name__1
sense_num: 01
written_rep: Jamaica
trans_list: Iamáice
sense:
(toponiem: eiland) een eiland in de Grote Antillen ten zuiden van Cuba en ten westen van het eiland Hispaniola


lexentry: nld/Jezus_Sirach__name__1
sense_num: 02
written_rep: Jezus Sirach
trans_list: Leabhar Shíorach
sense:
(religie) apocrief boek uit de Bijbel, in het Oudgrieks vertaald door de kleinzoon van de auteur, Jezus Sirach, schriftgeleerde uit de 2e eeuw v.Chr.


lexentry: nld/Jiddisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Jiddisch
trans_list: Giúdais
sense:
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) Germaanse taal die door Joden over de hele wereld wordt gesproken


lexentry: nld/Johannes__name__1
sense_num: 02
written_rep: Johannes
trans_list: Eóin | Séan
sense:
een van Jezus' twaalf discipelen, traditioneel beschouwd als schrijver van een Evangelie en drie brieven in het Nieuwe Testament; volgens sommige opvattingen zou de auteur een andere volgeling van Jezus zijn


lexentry: nld/Kameleon__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kameleon
trans_list: Caimileon
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 7u32m en 13u48m en tussen declinatie −83° en −75°)


lexentry: nld/Kantonees__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kantonees
trans_list: Cantainis
sense:
geen meervoud (taal) Chinese taal gesproken door ongeveer 54 miljoen mensen in het zuiden van China en ook buiten het land


lexentry: nld/Karaïbisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Karaïbisch
trans_list: Cairibigh
sense:
geen meervoud (taal) Indiaanse taal gesproken door ca. 7500 personen in onder andere Venezuela en Suriname


lexentry: nld/Karelië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Karelië
trans_list: Cairéil
sense:
historische regio in Noord-Europa, die gedeeltelijk deel uitmaakt van Finland maar voor het grootste deel in Rusland gelegen is


lexentry: nld/Kaukasus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kaukasus
trans_list: Cugas
sense:
(toponiem: gebergte) een gebergte op de grens van Europa en Azië tussen de Zwarte Zee in het westen en de Kaspische Zee in het oosten


lexentry: nld/Kelt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Kelt
trans_list: Ceilteach
sense:
lid van een Indo-Europees volk waarvan na de Romeinse tijd de meeste leden op de Britse eilanden en in Bretagne leven


lexentry: nld/Kenia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kenia
trans_list: An Chéinia
sense:
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Kenia, grenzend aan Somalië, Ethiopië, Oeganda, Tanzania en de Indische Oceaan


lexentry: nld/Kerstmis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Kerstmis
trans_list: Nollaig | An Nollaig
sense:
(religie) (feest) (kerst) een feest ter herinnering van de geboorte van Jezus met een vieringsdatum die verschilt per christelijke traditie


lexentry: nld/Khasi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Khasi
trans_list: Caisis
sense:
geen meervoud (taal) Austroaziatische taal gesproken door 1 miljoen mensen in de staat Meghalaya in het oosten van India


lexentry: nld/Kiel__name__2
sense_num: 01
written_rep: Kiel
trans_list: Cíle
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u02m en 11u18m en tussen declinatie −75° en −51°)


lexentry: nld/Kirgizië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kirgizië
trans_list: an Chirgeastáin
sense:
(toponiem: land) een land in Centraal Azië, officieel de Kirgizische Republiek, dat geheel door land omsloten is


lexentry: nld/Kiribatisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kiribatisch
trans_list: Cireabaití
sense:
geen meervoud (taal) taal die door 67 790 mensen in Kiribati, Fiji, Nauru, de Solomoneilanden, Tuvalu en Vanuatu wordt gesproken


lexentry: nld/Kleine_Beer__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kleine Beer
trans_list: Béar Beag
sense:
(astronomie) een hoog aan het noordelijk halfrond zichtbaar sterrenbeeld (tussen rechte klimming 13u en 18u (hoofdzakelijk) en tussen declinatie +65° en +90°)


lexentry: nld/Kleine_Hond__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kleine Hond
trans_list: Madra Beag
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 7u04m en 8u09m en tussen declinatie 0° en +13°)


lexentry: nld/Kleine_Leeuw__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kleine Leeuw
trans_list: Leon Beag
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 9u19m en 11u04m en tussen declinatie +23° en +42°)


lexentry: nld/Kleine_Waterslang__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kleine Waterslang
trans_list: Péist Bheag
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 0u02m en 4u33m en tussen declinatie −82° en −58°)


lexentry: nld/Koeweit__name__1
sense_num: 01
written_rep: Koeweit
trans_list: Cuáit
sense:
(toponiem: land) een kleine olierijke monarchie op het Arabische schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf


lexentry: nld/Kompas__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kompas
trans_list: Compás an Mhairnéalaigh
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 8u26m en 9u26m en tussen declinatie −37° en −17°)


lexentry: nld/Koraalzee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Koraalzee
trans_list: an Mhuir Choiréil
sense:
Randzee van de Grote Oceaan, gelegen tussen het noordoosten van Australië, Papoea-Nieuw-Guinea en de Salomonszee


lexentry: nld/Kosovo__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kosovo
trans_list: Cosaiv | an Chosaiv
sense:
(toponiem: land) land op het Balkanschiereiland dat volgens Servië een provincie van Servië is, maar dat zichzelf als een onafhankelijke staat beschouwt


lexentry: nld/Kraanvogel__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kraanvogel
trans_list: Corr
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 21u25m en 23u25m en tussen declinatie −57° en −37°)


lexentry: nld/Kreeftskeerkring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Kreeftskeerkring
trans_list: Trópaic an Phortáin
sense:
(aardrijkskunde)(astronomie) de breedtecirkel die op het noorderlijk halfrond de bovengrens vormt van het gebied waarin de zon zich in een loodrechte positie boven het aardoppervlak bevindt


lexentry: nld/Kurukh__name__1
sense_num: 01
written_rep: Kurukh
trans_list: Curúicis
sense:
geen meervoud (taal) Dravidische taal gesproken door 2,3 miljoen mensen in het oosten van India en in Bangladesh, Nepal en Bhutan


lexentry: nld/Ladinisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ladinisch
trans_list: Laidinis
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal gesproken door 35 duizend mensen in ItaliëLadinisch is erg verwant aan het en kent als dialecten Gherdëina, Fascian, Badiot, Mareo, Fodom en Ampezan.


lexentry: nld/Ladino__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ladino
trans_list: Laideanóis
sense:
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) op het Castiliaans gebaseerde taal van nakomelingen van Sefardische joden die in 1492 uit Spanje werden verdreven, geschreven met Hebreeuwse letters


lexentry: nld/Latijn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Latijn
trans_list: Laidin
sense:
geen meervoud (taal) taal van de Romeinen in de oudheid, die later in gebruik bleef in religie en wetenschap


lexentry: nld/Latijnse_alfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Latijnse alfabet
trans_list: aibítir Laidineach
sense:
de reeks lettertekens oorspronkelijk gebruikt om teksten in het Latijn te schrijven en tegenwoordig met aanpassingen voor veel talen gebruikt


lexentry: nld/Lezgi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Lezgi
trans_list: Leisgis
sense:
geen meervoud (taal) Noord-Kaukasische taal uit de Oostelijke tak gesproken door ongeveer 450.000 personen in voornamelijk het zuiden van Dagestan


lexentry: nld/Libanon__name__1
sense_num: 01
written_rep: Libanon
trans_list: Liobáin
sense:
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, grenzend met Israël en Syrië, officieel de Libanese Republiek


lexentry: nld/Lier__name__2
sense_num: 01
written_rep: Lier
trans_list: Lir
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u12m en 19u26m en tussen declinatie +25° en +48°)


lexentry: nld/Limburg__name__1
sense_num: 02
written_rep: Limburg
trans_list: Limburg
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in België, in het oosten van Vlaanderen, die in Vlaanderen aan Vlaams-Brabant en de provincie Antwerpen grenst, en verder aan Wallonië en aan de Nederlandse provincies Limburg en Noord-Brabant grenst


lexentry: nld/Lingala__name__1
sense_num: 01
written_rep: Lingala
trans_list: Liongáilis
sense:
geen meervoud (taal) Bantoetaal gesproken door 60 miljoen sprekers vooral in de Democratische Republiek Congo en de Republiek Congo


lexentry: nld/Litouwen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Litouwen
trans_list: Liotuáin | An Liotuáin
sense:
(toponiem: land) een Europees land ter hoogte van Wit-Rusland met de buurlanden Letland, Wit-Rusland, Polen en Rusland en de officiële naam de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika)


lexentry: nld/Lucas__name__1
sense_num: 01
written_rep: Lucas
trans_list: Lúcás
sense:
(religie) naam van een van Jezus' volgelingen, traditioneel beschouwd als schrijver van een van de Evangeliën


lexentry: nld/Luchtpomp__name__1
sense_num: 01
written_rep: Luchtpomp
trans_list: Aerchaidéal
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 9u25m en 11u03m en tussen declinatie −40° en −24°)


lexentry: nld/Lynx__name__1
sense_num: 01
written_rep: Lynx
trans_list: Lincse
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u13m en 9u40m en tussen declinatie +33° en +62°)


lexentry: nld/Magere_Hein__name__1
sense_num: 01
written_rep: Magere Hein
trans_list: Bás
sense:
(persoon) verpersoonlijking van de dood, voorgesteld als leven skelet, soms gehuld in een donker gewaad of met een zeis als attribuut


lexentry: nld/Maharashtra-Konkani__name__1
sense_num: 01
written_rep: Maharashtra-Konkani
trans_list: Concáinis
sense:
geen meervoud (taal) , taal met verschillende dialecten in de deelstaat Maharashtra in India, die samen een overgang tussen Marathi en het Goa-Konkani vormen, gesproken door ongeveer 4 miljoen mensen


lexentry: nld/Malawi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Malawi
trans_list: an Mhaláiv | Mhaláiv
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat niet aan de zee grenst


lexentry: nld/Malayalam__name__1
sense_num: 01
written_rep: Malayalam
trans_list: Mailéalaimis
sense:
geen meervoud (taal) Dravidische taal die wordt gesproken door 47 miljoen mensen, vooral in de Indiase deelstaat Kerala


lexentry: nld/Maleis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Maleis
trans_list: Malaeis
sense:
geen meervoud (taal) Austronesische taal en de officiële taal van Maleisië, Brunei en Singapore die ook in delen van Indonesië, Thailand en de Filipijnen gesproken wordt


lexentry: nld/Maleisië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Maleisië
trans_list: Mhalaeisia
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidoosten van Azië dat bestaat uit twee afzonderlijke delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee


lexentry: nld/Malta__name__1
sense_num: 02
written_rep: Malta
trans_list: Málta
sense:
(toponiem: land) land in de Middellandse Zee, dat bestaat uit de drie eilanden van Malta, Gozo en Comino


lexentry: nld/Marathi__name__1
sense_num: 01
written_rep: Marathi
trans_list: Maraitis
sense:
geen meervoud (taal) taal die met name in Maharashtra, een staat in India gesproken wordt, onder andere in Mumbai (Bombay)


lexentry: nld/Marcus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Marcus
trans_list: Marcas
sense:
(religie) (christelijk) boek in de Bijbel, een van de vier Evangeliën, vermoedelijk het eerste dat is ontstaan


lexentry: nld/Maria-Boodschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Maria-Boodschap
trans_list: Teachtaireacht an Aingil
sense:
het hoogfeest ter gedachtenis van de aankondiging (annunciatie) van de geboorte van Jezus aan Maria. In de Orthodoxe en Katholieke Kerk valt deze feestdag op 25 maart, negen maanden voor Kerstmis


lexentry: nld/Melkweg__name__1
sense_num: 01
written_rep: Melkweg
trans_list: Bealach na Bó Finne
sense:
(astronomie) het sterrenstelsel waarin wij ons bevinden en dat op donkere nachten als lichtende band aan de hemel te zien is.


lexentry: nld/Mexico__name__1
sense_num: 01
written_rep: Mexico
trans_list: Meicsiceo
sense:
(toponiem: land) een land in Amerika, officieel de Verenigde Mexicaanse Staten grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico


lexentry: nld/Miao__name__1
sense_num: 01
written_rep: Miao
trans_list: Hmongais
sense:
geen meervoud (taal) macrotaal binnen de Miao-Yaotalen gesproken door 7,7 miljoen mensen in het zuiden van China en het noorden van Vietnam en Laos


lexentry: nld/Micha__name__1
sense_num: 01
written_rep: Micha
trans_list: Míocá
sense:
een van de Levieten die zich na terugkeer uit de ballingschap in Babel verbinden om de Tora te onderhouden (Neh. 10:12)


lexentry: nld/Micha__name__1
sense_num: 01
written_rep: Micha
trans_list: Míocá
sense:
man uit het gebied van Efraïm met een eigen heiligdom; de stam Dan rooft beelden en kleding daaruit; andere naam: Michajehu (19x: Recht. 17:5 +)


lexentry: nld/Micha__name__1
sense_num: 01
written_rep: Micha
trans_list: Míocá
sense:
profeet uit Moreset in de tijd van de koningen Jotam, Achaz en Hizkia van Juda; zijn woorden staan in een naar hem genoemd Bijbelboek (Jer. 26:18, Mi. 1:1)


lexentry: nld/Micha__name__1
sense_num: 01
written_rep: Micha
trans_list: Míocá
sense:
zoon van Jimla, profeet in de tijd van koning Achab van Israël; andere naam: Michajehu (2 Kron. 18:14)


lexentry: nld/Microscoop__name__1
sense_num: 01
written_rep: Microscoop
trans_list: Micreascóp
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u25m en 21u25m en tussen declinatie −45° en −28°)


lexentry: nld/Middelhoogduits__name__1
sense_num: 01
written_rep: Middelhoogduits
trans_list: Meán-Ard-Ghearmáinis
sense:
geen meervoud (taal) Hoogduitse dialecten die in het tijdperk van de hoge middeleeuwen (1050-1350) in grote delen van Duitsland werden gesproken; ontstaan uit het Oudhoogduits en overgegaan in het Vroegnieuwhoogduits


lexentry: nld/Middellandse_Zee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Middellandse Zee
trans_list: an Mheánmhuir
sense:
(aardrijkskunde) Randzee van de Atlantische Oceaan, gelegen tussen Zuid-Europa, Noord-Afrika en West-Azië


lexentry: nld/Midden-Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Midden-Amerika
trans_list: Meiriceá Láir
sense:
(toponiem) het gebied tussen Noord-Amerika en Zuid-Amerika omvattende Centraal-Amerika, Mexico en het Caribisch gebied (de Caraïben)


lexentry: nld/Monaco__name__1
sense_num: 01
written_rep: Monaco
trans_list: Monacó
sense:
(toponiem: land) een dwergstaatje in Zuid-Europa, officieel het Vorstendom Monaco, dat aan Frankrijk grenst


lexentry: nld/Mongools__name__1
sense_num: 01
written_rep: Mongools
trans_list: Mongóilis | Mongólach
sense:
geen meervoud (taal) macrotaal die de officiële taal van Mongolië is en die ook in China en Rusland gesproken wordt


lexentry: nld/Montenegro__name__1
sense_num: 01
written_rep: Montenegro
trans_list: Montainéagró
sense:
(toponiem: land) land in Zuidoost-Europa gelegen aan de Adriatische Zee en grenzend aan Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Albanië


lexentry: nld/NAVO__noun__1
sense_num: 01
written_rep: NAVO
trans_list: ECAT
sense:
(regering) (militair) coalitie van westerse landen die militair samenwerken om elkaars veiligheid te garanderen


lexentry: nld/Nahuatl__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nahuatl
trans_list: Nachuáitlis
sense:
geen meervoud (taal) benaming voor een groep van verwante talen die door de Nahua, oorspronkelijke bewoners van Mexico, gesproken wordenNahuatl wordt door taalkundigen gezien als een zogenaamde macrotaal, er bestaat geen "Standaardnahuatl".


lexentry: nld/Navajo__name__1
sense_num: 01
written_rep: Navajo
trans_list: Navachóis
sense:
geen meervoud (taal) taal die het zuidwesten van de Verenigde Staten wordt gesproken door 170 duizend Navajo's'


lexentry: nld/Nederduits__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederduits
trans_list: Gearmáinis Íochtarach
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in Noord-Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet de Hoogduitse klankverschuiving hebben ondergaan


lexentry: nld/Nederland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederland
trans_list: Ísiltír
sense:
(toponiem: land) land in het westen van Europa, grenzend aan Duitsland en België, belangrijkste deel van het Koninkrijk der Nederlanden


lexentry: nld/Nederlands__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederlands
trans_list: Ollainnis | Ísiltíris
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die wordt gesproken door 25 miljoen mensen in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, België en Suriname


lexentry: nld/Nederlandse_Antillen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nederlandse Antillen
trans_list: Aintillí na hÍsiltíre
sense:
(geschiedenis) (toponiem) voormalig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden dat uit de eilandgebieden Aruba (tot 1986), Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten bestond. Het bestond van 1954 tot 2010


lexentry: nld/Nedersaksisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nedersaksisch
trans_list: Gearmáinis Íochtarach
sense:
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in het noorden van Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet hebben deelgenomen aan de Hoogduitse klankverschuiving


lexentry: nld/Nedersorbisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nedersorbisch
trans_list: Soirbis Íochtarach
sense:
geen meervoud (taal) West-Slavische taal die in het gebied Neder-Lausitz in het oosten van Duitsland gesproken wordt


lexentry: nld/Net__name__1
sense_num: 01
written_rep: Net
trans_list: Líontán
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 3u14m en 4u35m en tussen declinatie −67° en −53°)


lexentry: nld/Nieuw-Jersey__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuw-Jersey
trans_list: New Jersey
sense:
een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Nieuw Jersey ligt aan de Atlantische Oceaan en grenst aan de deelstaten Pennsylvania, New York en Delaware


lexentry: nld/Nieuw-Mexico__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuw-Mexico
trans_list: Nua-Mheicsiceo
sense:
een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten van Amerika. Nieuw Mexico grenst aan Mexico en aan de deelstaten Texas, Oklahoma, Arizona, Utah en Colorado


lexentry: nld/Nieuw-Zeeland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuw-Zeeland
trans_list: Nua-Shéalainn
sense:
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een land in het zuidwesten van de Grote Oceaan, gelegen naast Australië. Het bestaat uit een eilandengroep.


lexentry: nld/Nieuwe_Testament__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nieuwe Testament
trans_list: Tiomna Nua
sense:
(religie) (christelijk) samenstelling van Bijbelboeken die de komst van Christus en het christelijk geloof beschrijven


lexentry: nld/Nijl__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nijl
trans_list: Níl
sense:
(toponiem: rivier) zeer lange rivier, stromend door Ethiopië, Oeganda, Kenia, Tanzania, Soedan, Zuid-Soedan en Egypte


lexentry: nld/Noord-Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Amerika
trans_list: Meiriceá Thuaidh
sense:
(toponiem) (werelddeel) het continent dat ten noorden van Zuid-Amerika ligt, tussen de Grote, Arctische en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Noord-Brabant__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Brabant
trans_list: Brabant Thuaidh
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het zuiden van Nederland, die aan Gelderland, Limburg, Zeeland, Zuid-Holland en België grenst


lexentry: nld/Noord-Holland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Holland
trans_list: An Ollainn Thuaidh
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het noordwesten van Nederland, begrensd door de Noordzee, het IJsselmeer, Flevoland, de provincie Utrecht en Zuid-Holland alsook door de Noordzee


lexentry: nld/Noord-Macedonië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noord-Macedonië
trans_list: Macadóin Thuaidh
sense:
(toponiem: land) land in de Balkan dat tot 12 februari 2019 Macedonië heette en dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 807, de drieletterige landcode: MKD en de tweeletterige landcode: MK


lexentry: nld/Noorderkroon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Noorderkroon
trans_list: Coróin an Tuaiscirt
sense:
(astronomie) sterrenbeeld bestaande uit zeven sterren die in een halve cirkel staan, noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u14m en 16u22m en tussen declinatie +26° en +40°)


lexentry: nld/Noorwegen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Noorwegen
trans_list: an Iorua | Iorua
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, op het Scandinavisch schiereiland dat aan Zweden, Finland en Rusland grenst en als officiële naam het Koninkrijk Noorwegen (Kongeriket Norge) heeft


lexentry: nld/Nyanja__name__1
sense_num: 01
written_rep: Nyanja
trans_list: Siséivis
sense:
geen meervoud (taal) taal uit de Bantoetalen, gesproken door 7 000 000 mensen in Malawi, Botswana, Mozambique, Zambia, Zimbabwe


lexentry: nld/OV-chipkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: OV-chipkaart
trans_list: carda
sense:
vervoersbewijs en betaalmiddel voor het openbaar vervoer in Nederland in de vorm van een pasje met een microprocessor die contactloos informatie kan uitwisselen


lexentry: nld/Oceanië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oceanië
trans_list: Aigéine | An Aigéine
sense:
(toponiem) (werelddeel) de collectieve naam voor een groot aantal eilanden in de Stille Oceaan bij Papoea-Nieuw-Guinea en Australië


lexentry: nld/Octant__name__1
sense_num: 01
written_rep: Octant
trans_list: Ochtamhán
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming en tussen declinatie −90° en −75°)


lexentry: nld/Oezbekistan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oezbekistan
trans_list: Úisbéiceastáin
sense:
(toponiem: land) een land in centraal Azië, officieel de Republiek Oezbekistan, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Olympische_Spelen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Olympische Spelen
trans_list: Cluichí Oilimpeacha
sense:
(sport) vierjaarlijks sportevenement dat zijn oorsprong in de stad Olympia in de Griekse landstreek Elis heeft


lexentry: nld/Onzevader__name__1
sense_num: 01
written_rep: Onzevader
trans_list: Paidir
sense:
(religie) titel van het gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen heeft geleerd tijdens de Bergrede


lexentry: nld/Oost-Timor__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oost-Timor
trans_list: Tíomór Thoir
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië, bestaande uit een gedeelte van het eiland Timor en de kleinere eilandjes Atauro en Jaco in het geheel. Het overige deel van het eiland Timor behoort bij Indonesië


lexentry: nld/Oostenrijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oostenrijk
trans_list: an Ostair | Ostair
sense:
(toponiem: land) een republiek in Midden-Europa grenzend aan Zwitserland en Liechtenstein in het westen, aan Duitsland en Tsjechië in het noorden, aan Slowakije en Hongarije in het oosten en aan Italië en Slovenië in het zuiden


lexentry: nld/Opper-Oostenrijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Opper-Oostenrijk
trans_list: an Ostair Uachtarach
sense:
(toponiem) een deelstaat in het noorden van Oostenrijk aan de grens met Duitsland en Tsjechië met deelstaat-hoofdstad Linz


lexentry: nld/Oppersorbisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oppersorbisch
trans_list: Soirbis Uachtarach
sense:
geen meervoud (taal) Westslavische taal die in het gebied Opper-Lausitz in het oosten van Duitsland gesproken wordt


lexentry: nld/Orion__name__1
sense_num: 02
written_rep: Orion
trans_list: Bodach
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u4 en 6u35m en tussen declinatie −11° en +23°)


lexentry: nld/Ossenhoeder__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ossenhoeder
trans_list: Boötes
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 13u33m en 15u47m en tussen declinatie +7° en +55°)


lexentry: nld/Oudengels__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oudengels
trans_list: Angla-Shacsainis
sense:
geen meervoud (taal) het Engels zoals dat tussen ca. 400 en 1100 werd gesproken en dat wordt gezien als de rechtstreekse voorloper van het Middelengels en nog later het moderne Engels


lexentry: nld/Oudnoords__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oudnoords
trans_list: Sean-Lochlannais
sense:
geen meervoud (taal) Noord-Germaanse taal die gesproken werd tussen ongeveer de 8e en de 14e eeuw en die de voorganger van de Scandinavische talen was


lexentry: nld/Oven__name__1
sense_num: 01
written_rep: Oven
trans_list: Foirnéis
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u44m en 3u48m en tussen declinatie −40° en −24°)


lexentry: nld/Overijssel__name__1
sense_num: 01
written_rep: Overijssel
trans_list: Overijssel
sense:
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door Friesland, Drenthe, Gelderland, Flevoland en de Duitse deelstaten Nedersaksen en Noord-Rijnland-Westfalen wordt begrensd


lexentry: nld/Pakistan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pakistan
trans_list: Pacastáin
sense:
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië grenzend aan India, Afghanistan, Iran en China. De officiële naam is de Islamitische Republiek Pakistan


lexentry: nld/Palauaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Palauaans
trans_list: Oileáin Palau
sense:
geen meervoud (taal) taal gesproken in Palau naast het Engels, Angaur, Sonsorolees, Tobiaans en Japans


lexentry: nld/Papoea-Nieuw-Guinea__name__1
sense_num: 02
written_rep: Papoea-Nieuw-Guinea
trans_list: Nua-Ghuine Phapua
sense:
(toponiem: land) de soevereine "Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea" (Engels: Independent State of Papua New Guinea) die het onder [1] genoemde gebied en naburige eilanden omvat


lexentry: nld/Paradijsvogel__name__1
sense_num: 01
written_rep: Paradijsvogel
trans_list: Éan Parthais
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 13u45m en 18u17m en tussen declinatie −83° en −67°)


lexentry: nld/Pasen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Pasen
trans_list: Cáisc
sense:
(religie) (feest) het belangrijkste feest van het christendom, waarbij de Opstanding van Jesus centraal staat


lexentry: nld/Passer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Passer
trans_list: Compás
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 13u35m en 15u26m en tussen declinatie −70° en −54°)


lexentry: nld/Patagonië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Patagonië
trans_list: Patagóin
sense:
(toponiem) benaming voor het zuidelijke deel van Zuid-Amerika, tussen de rivier de Colorado en de Straat van Magellaan


lexentry: nld/Paternoster__name__1
sense_num: 01
written_rep: Paternoster
trans_list: Paidir
sense:
(religie) (christendom) gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen heeft geleerd tijdens de BergredeHet uitspreken van dit gebed kan worden aangeduid met paternoster zonder hoofdletter volgens spellingregel 16.P


lexentry: nld/Pauw__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pauw
trans_list: Péacóg
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 17u37m en 21u30m en tussen declinatie −75° en −57°)


lexentry: nld/Pegasus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Pegasus
trans_list: Capall Eitilte
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 21u06m en 0u13m en tussen declinatie +2° en +36°)


lexentry: nld/Perseus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Perseus
trans_list: Peirséas
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u26m en 4u46m en tussen declinatie +31° en +59°)


lexentry: nld/Petrus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Petrus
trans_list: Peadar
sense:
(religie) naam waaronder Simon, zoon van Jona, een van de twaalf discipelen van Jezus, bekend is geworden; als heilige beschouwd als bewaker van de hemelpoort (Matt. 16:18, Marcus 3:16, Lucas 6:14, Joh. 1:43)


lexentry: nld/Petrus__name__1
sense_num: 02
written_rep: Petrus
trans_list: Peadar
sense:
(religie) naam van twee boeken in het Nieuwe Testament (1 Petrus en 2 Petrus) in de vorm van brieven van de discipel Petrus


lexentry: nld/Phoenix__name__1
sense_num: 01
written_rep: Phoenix
trans_list: Féinics
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u24m en 2u24m en tussen declinatie −58° en −40°)


lexentry: nld/Pijl__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pijl
trans_list: Saighead
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u56m en 20u18m en tussen declinatie +16° en +21°)


lexentry: nld/Pitcairneilanden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Pitcairneilanden
trans_list: Oileáin Phiotcairn
sense:
(toponiem: eiland) groep van vijf eilanden in de Grote Oceaan, halverwege Paaseiland en Tahiti waarvan alleen het hoofdeiland Pitcairn bewoond is


lexentry: nld/Pluto__name__1
sense_num: 02
written_rep: Pluto
trans_list: Plútón
sense:
(astronomie) hemellichaam, in 1930 ontdekt en tot 24 augustus 2006 beschouwd als de negende en laatste planeet van het zonnestelsel, sindsdien geclassificeerd als dwergplaneet


lexentry: nld/Polen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Polen
trans_list: An Pholainn | Polainn
sense:
(toponiem: land) een land in het midden van Europa met de officiële naam Republiek Polen (Rzeczpospolita Polska)


lexentry: nld/Portugal__name__1
sense_num: 01
written_rep: Portugal
trans_list: an Phortaingéil | Portaingéil
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa, officieel de Portugese Republiek. Het grenzt met Spanje en inclusiert de twee eilandengebieden Madeira en de Azoren


lexentry: nld/Portugees__name__1
sense_num: 01
written_rep: Portugees
trans_list: Portaingéilis
sense:
geen meervoud (taal) Ibero-Romaanse taal die vooral wordt gesproken in Portugal, Brazilië, Kaapverdië, Oost-Timor, Guinee-Bissau, Macau, Sao Tomé en Principe en Angola


lexentry: nld/Proto-Indo-Europees__name__1
sense_num: 01
written_rep: Proto-Indo-Europees
trans_list: Próta-Ind-Eorpach
sense:
geen meervoud (taal) hypothetische, gereconstrueerde taal waar vele Europese talen, waaronder het Nederlands en het Frans, van afstammen


lexentry: nld/Puerto_Rico__name__1
sense_num: 01
written_rep: Puerto Rico
trans_list: Pórtó Rícó
sense:
(toponiem: land) een met de Verenigde Staten geassocieerde vrijstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee


lexentry: nld/Raaf__name__1
sense_num: 01
written_rep: Raaf
trans_list: Préachán
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u54m en 12u54m en tussen declinatie −25° en −11°)


lexentry: nld/Rijn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rijn
trans_list: Réin
sense:
(toponiem: rivier) een van de langste en belangrijkste rivieren van Europa die op de grens ligt tussen Midden- en West-Europa


lexentry: nld/Romanes__name__1
sense_num: 01
written_rep: Romanes
trans_list: Roimis
sense:
geen meervoud (taal) ander woord voor Romani, taal die door veel zigeuners wordt gesproken, verwant aan het Hindi


lexentry: nld/Romansh__name__1
sense_num: 01
written_rep: Romansh
trans_list: Raeta-Rómáinsis
sense:
geen meervoud (taal) ook gespeld als Rumantsch, Romansch en Romanche, is een van de vier nationale talen van Zwitserland, het wordt in het kanton Graubünden gesproken


lexentry: nld/Romeinse_Rijk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Romeinse Rijk
trans_list: Impireacht na Róimhe
sense:
(geschiedenis) een historisch rijk dat op zijn hoogtepunt de gehele Middellandse Zeeregio in handen had


lexentry: nld/Rusland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rusland
trans_list: an Rúis | Rúis
sense:
(toponiem: land) een soevereine staat met het Russisch als officiële taal die zich uitstrekt van het oosten van Europa tot het oosten van Azië


lexentry: nld/Rwanda__name__1
sense_num: 01
written_rep: Rwanda
trans_list: Ruanda
sense:
(toponiem: land) een land in Oost Afrika, officieel de Rwandese Republiek, dat geheel door land omsloten wordt


lexentry: nld/Salomonseilanden__name__1
sense_num: 02
written_rep: Salomonseilanden
trans_list: Oileáin Sholamón
sense:
(toponiem: eiland) een eilandengebied in het Melanesische gebied bestaande uit het bovengenoemde land plus het eiland Bougainville in Papoea-Nieuw-Guinea


lexentry: nld/Sami__name__1
sense_num: 01
written_rep: Sami
trans_list: Laplainnis
sense:
geen meervoud (taal) verzameling talen die gesproken worden in Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland door de Saami


lexentry: nld/Samoa__name__1
sense_num: 01
written_rep: Samoa
trans_list: Samó
sense:
(toponiem: land) een land in Oceanië ten noorden van Nieuw-Zeeland en ten oosten van Australië, dat het westelijke deel van de Samoa-eilanden omvat


lexentry: nld/Saturnus__name__1
sense_num: 01
written_rep: Saturnus
trans_list: Satarn
sense:
(astronomie) vanaf de zon gezien, de zesde planeet van ons zonnestelsel, de planeet met het ringenstelsel


lexentry: nld/Schild__name__1
sense_num: 01
written_rep: Schild
trans_list: Sciath
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u18m en 18u56m en tussen declinatie −16° en −4°)


lexentry: nld/Schilder__name__1
sense_num: 01
written_rep: Schilder
trans_list: Péintéir
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u32m en 6u51m en tussen declinatie −64° en −43°)


lexentry: nld/Schots-Gaelisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Schots-Gaelisch
trans_list: Gaeilge na hAlban
sense:
geen meervoud (taal) Keltische taal die door ongeveer 60.000 personen wordt gesproken op de Schotse eilanden en in mindere mate in het westen van Schotland


lexentry: nld/Scythisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Scythisch
trans_list: Scitiach
sense:
geen meervoud (taal) uitgestorven Iraanse talen gesproken van 8e eeuw v.C. tot de 5e eeuw n.C. in Centraal-Azië en Oost-Europa


lexentry: nld/Sefard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Sefard
trans_list: Giúdach Safáratach
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) jood wiens voorouders afkomstig waren uit Portugal of Spanje (en ook wel Noord-Afrika of het Midden-Oosten)


lexentry: nld/Seine__name__1
sense_num: 01
written_rep: Seine
trans_list: An tSéin
sense:
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk. Zij heeft een lengte van 776 km en een stroomgebied van 79.000 km², en ligt geheel binnen Frans grondgebied


lexentry: nld/Servië__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Servië
trans_list: Seirbia
sense:
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa, grenzend aan Kroatië en Bosnië en Herzegovina in het westen, aan Hongarije in het noorden, aan Roemenië en Bulgarije in het oosten en aan Noord-Macedonië, Kosovo en Montenegro in het zuiden


lexentry: nld/Severn__name__1
sense_num: 01
written_rep: Severn
trans_list: Sabhrainn
sense:
(toponiem: rivier) de langste Britse rivier. Hij ontspringt op een hoogte van 610 meter op de Plynlimon nabij Llanidloes, en mondt uit in de Ierse Zee


lexentry: nld/Sextant__name__1
sense_num: 01
written_rep: Sextant
trans_list: Seiseamhán
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 9u39m en 10u49m en tussen declinatie −11° en +7°)


lexentry: nld/Siciliaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Siciliaans
trans_list: an tSicilis
sense:
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 10 miljoen mensen op Sicilië, in Zuid-Calabrië en SalentoSiciliaans (taal)


lexentry: nld/Silezië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Silezië
trans_list: An tSiléis
sense:
(geschiedenis) een historische regio in Midden-Europa die zich uitstrekt aan weerszijden van de midden- en bovenloop van de Oder


lexentry: nld/Slang__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slang
trans_list: Péist
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u08m en 18u56m en tussen declinatie −16° en +26°)


lexentry: nld/Slangendrager__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slangendrager
trans_list: Fear na bPéisteanna
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u58m en 18u42m en tussen declinatie −30° en +14°)


lexentry: nld/Slingeruurwerk__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slingeruurwerk
trans_list: Clog
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 2u12m en 4u18m en tussen declinatie −67° en −40°)


lexentry: nld/Slovenië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slovenië
trans_list: An tSlóvéin | Slóivéin
sense:
(toponiem: land) een land in Centraal-Europa, met grenzen met Italië, Oostenrijk, Hongarije en Kroatië


lexentry: nld/Slowakije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Slowakije
trans_list: Slóvaic
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, grenzend aan Oostenrijk en Tsjechië in het westen, aan Polen in het noorden, aan Oekraïne in het oosten en aan Hongarije in het zuiden; het oostelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije


lexentry: nld/Soedan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Soedan
trans_list: An tSúdáin
sense:
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivier Nijl ligt, officieel de Republiek Sudan


lexentry: nld/Sorbisch__name__1
sense_num: 01
written_rep: Sorbisch
trans_list: Soirbis
sense:
geen meervoud (taal) groep Slavische talen die wordt gesproken in het oosten van Saksen en het zuidoosten van Brandenburg


lexentry: nld/Spaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Spaans
trans_list: Spáinnis
sense:
geen meervoud (taal) Ibero-Romaanse taal die oorspronkelijk werd gesproken in (het centrale deel van) Spanje, maar nu ook in alle Zuid- en Midden-Amerikaanse landen, met uitzondering van Brazilië en de Guyana's


lexentry: nld/Spanje__name__1
sense_num: 01
written_rep: Spanje
trans_list: an Spáinn | Spáinn
sense:
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa op het Iberisch Schiereiland, grenzend aan Frankrijk, Andorra en Portugal, en inclusief de twee eilandengebieden Balearen en Canarische Eilanden. De officiële naam is het Koninkrijk Spanje (Reino de España)


lexentry: nld/Swaziland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Swaziland
trans_list: Suasalainn
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Swaziland (dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 748, de drieletterige landcode: SWZ en de tweeletterige landcode: SZ)


lexentry: nld/Tafelberg__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tafelberg
trans_list: Tábla
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 3u20m en 7u37m en tussen declinatie −85° en −70°)


lexentry: nld/Tanzania__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tanzania
trans_list: Tansáin
sense:
(toponiem: land) officieel de Verenigde Republiek Tanzania is een land in Oost-Afrika. Het grenst aan de Democratische Republiek Congo, Rwanda, Burundi, Oeganda, Kenia, Mozambique, Malawi, Zambia en de Indische Oceaan


lexentry: nld/Telescoop__name__1
sense_num: 01
written_rep: Telescoop
trans_list: Teileascóp
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u06m en 20u26m en tussen declinatie −57° en −45°)


lexentry: nld/Telugu__name__1
sense_num: 01
written_rep: Telugu
trans_list: Teileagúis
sense:
geen meervoud (taal) Dravidische taal met ongeveer 70 miljoen sprekers in India en de officiële taal van Andhra Pradesh, een deelstaat daarvan


lexentry: nld/Tenerife__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tenerife
trans_list: Tenerife
sense:
(toponiem: eiland) het grootste eiland van de Canarische Eilanden, een tot Spanje behorende eilandengroep in de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Tessalonicenzen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tessalonicenzen
trans_list: Teasalónaigh
sense:
(religie) naam van twee boeken uit het Nieuwe Testament in de vorm van brieven van Paulus aan de christenen in Thessaloniki: 1 Tessalonicenzen en 2 Tessalonicenzen


lexentry: nld/Thailand__name__1
sense_num: 01
written_rep: Thailand
trans_list: Téalainn
sense:
(toponiem: land) een land in Azië dat vroeger Siam heette, grenzend aan Myanmar, Laos, Cambodja en Maleisië


lexentry: nld/Thora__name__1
sense_num: 01
written_rep: Thora
trans_list: Tórá
sense:
de eerste vijf heilige boeken van de Tenach, die de kern van het joodse geloof uitmaken; dit zijn ook de eerste vijf boeken van het Oude Testament van de christenen


lexentry: nld/Thora__name__1
sense_num: 02
written_rep: Thora
trans_list: Tórá
sense:
het geheel van teksten die voor het joodse geloof gezaghebbend zijn: de Tenach, en soms ook de verdere uitleg in Misjna, Talmoed en Midrasj;


lexentry: nld/Tibetaans__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tibetaans
trans_list: Tibéadach
sense:
geen meervoud (taal) taal die wordt gesproken in Tibet en buiten Tibet door een grote groep vluchtelingen


lexentry: nld/Toekan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Toekan
trans_list: Túcán
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 22u05m en 1u22m en tussen declinatie −76° en −57°)


lexentry: nld/Toire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: Toire
trans_list: Tórá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) de vijf boeken van Mozes, de eerste vijf boeken van de Bijbel; de Wet (chr. benaming)


lexentry: nld/Toire__noun__1
sense_num: 02
written_rep: Toire
trans_list: Tórá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) de overgeleverde leer als geheel, de joodse godsdienstige literatuur als geheel


lexentry: nld/Trinidad_en_Tobago__name__1
sense_num: 01
written_rep: Trinidad en Tobago
trans_list: Tríonóide agus Tobága
sense:
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bestatend uit twee eilanden, officieel de Republiek Trinidad en Tobago


lexentry: nld/Tsjechië__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tsjechië
trans_list: Seic | Poblacht na Seice
sense:
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, officieel de Tsjechische Republiek, en is het westelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije


lexentry: nld/Turkije__name__1
sense_num: 01
written_rep: Turkije
trans_list: An Tuirc | Tuirc
sense:
(toponiem: land) een land op de grens van Europa en Azië. Het grenst in het noordosten aan Georgië, in het oosten aan Armenië, Iran en de Naxçivan-exclave (Azerbeidzjan), in het zuiden aan Irak en Syrië, en in het noordwesten aan Griekenland en Bulgarije


lexentry: nld/Tweede_Wereldoorlog__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tweede Wereldoorlog
trans_list: An Dara Cogadh Domhanda
sense:
(geschiedenis), (militair) het geheel van afzonderlijke militaire conflicten die van 1939 tot 1945 werden uitgevochten tussen twee allianties


lexentry: nld/Tyrreense_Zee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrreense Zee
trans_list: Muir Thoirian
sense:
Randzee van de Middellandse Zee, gelegen tussen het Italiaans vasteland, Sicilië, Sardinië en Corsica


lexentry: nld/Vaticaanstad__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vaticaanstad
trans_list: Cathair na Vatacáine
sense:
(toponiem: land) land in Europa, het kleinste onafhankelijke land ter wereld, het territorium van de Heilige Stoel


lexentry: nld/Verenigd_Koninkrijk__name__1
written_rep: Verenigd Koninkrijk
trans_list:
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann | an Ríocht Aontaithe | Ríocht Aontaithe


lexentry: nld/Verenigde_Staten__name__1
sense_num: 01
written_rep: Verenigde Staten
trans_list: Stáit Aontaithe Mheiriceá
sense:
(toponiem: land) een land dat een groot deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten. In het zuiden grenst het aan Mexico en in het noorden aan Canada. De officiële naam is de 'Verenigde Staten van Amerika'


lexentry: nld/Verenigde_Staten_van_Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Verenigde Staten van Amerika
trans_list: Stáit Aontaithe Mheiriceá
sense:
(toponiem: land) een land dat een deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten, vaak kortweg Amerika genoemd


lexentry: nld/Veulen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Veulen
trans_list: Capall Beag
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u54m en 21u23m en tussen declinatie +2° en +13°)


lexentry: nld/Vlaanderen__name__1
sense_num: 02
written_rep: Vlaanderen
trans_list: Flóndras
sense:
(geschiedenis) het gebied dat zich uitstrekt over een deel van Noord-Frankrijk, Noord-België en Nederland dat deel was van het graafschap Vlaanderen


lexentry: nld/Vlax_Romani__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vlax Romani
trans_list: duine den lucht siúil
sense:
geen meervoud (taal) vorm van Romani gesproken door anderhalf miljoen mensen in Roemenië, Albanië, Argentinië, Bosnië-Herzegovina, Brazilië, Bulgarije, Canada, Chili, Colombia, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Italië, Mexico, Moldavië, Nederland, Noorwegen, Polen, Portugal, Rusland, Slowakije, Spanje, Zweden, Oekraïne, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten


lexentry: nld/Vliegende_Vis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vliegende Vis
trans_list: Iasc Eitilte
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 6u35m en 9u02m en tussen declinatie −75° en −64°)


lexentry: nld/Voerman__name__1
sense_num: 01
written_rep: Voerman
trans_list: Ara
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u35m en 7u27m en tussen declinatie +28° en +56°)


lexentry: nld/Vosje__name__1
sense_num: 01
written_rep: Vosje
trans_list: Sionnach
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u56m en 21u28m en tussen declinatie +19° en +29°)


lexentry: nld/Waals__name__1
sense_num: 01
written_rep: Waals
trans_list: Vallúnais
sense:
geen meervoud (taal) Gallo-Romaanse taal die verwant is aan het Frans en die in Wallonië gesproken wordt


lexentry: nld/Waddenzee__name__1
sense_num: 01
written_rep: Waddenzee
trans_list: Muir Wadden
sense:
(toponiem) een binnenzee die aan de ene kant grenst aan de Waddeneilanden en de Noordzee en aan de andere kant begrensd wordt door het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken


lexentry: nld/Wales__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wales
trans_list: An Bhreatain Bheag | Breatain Bheag
sense:
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op een groot eiland in het noordwesten van Europa


lexentry: nld/Walvis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Walvis
trans_list: Míol Mór
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u55m en 3u21m en tussen declinatie −25° en +10°)


lexentry: nld/Waterslang__name__1
sense_num: 01
written_rep: Waterslang
trans_list: Péist Uisce
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 8u08m en 14u58m en tussen declinatie +35° en −7°)


lexentry: nld/West-Europa__name__1
sense_num: 01
written_rep: West-Europa
trans_list: Iarthar na hEorpa
sense:
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd westelijk deel van Europa wat in ieder geval de landen Andorra, België, Frankrijk, Monaco en Nederland omvat


lexentry: nld/Wikipedia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wikipedia
trans_list: Vicipéid
sense:
(wikitaal), (Wikimedia) een door de Wikimedia Foundation gecreëerde rechtenvrije encyclopedie op het internet, die door iedereen te wijzigen en aan te vullen is


lexentry: nld/Wiktionary__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wiktionary
trans_list: Wikishinari
sense:
(wikitaal), (Wikimedia) deelproject van de Wikimedia Foundation met als doel het produceren van een compleet en rechtenvrij woordenboek en thesaurus in zoveel mogelijk talen


lexentry: nld/Winkelhaak__name__1
sense_num: 01
written_rep: Winkelhaak
trans_list: Riail
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u25m en 16u31m en tussen declinatie −60° en −42°)


lexentry: nld/Wolf__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wolf
trans_list: Faolchú
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 14u13m en 16u05m en tussen declinatie −55° en −33°)


lexentry: nld/Wolof__name__1
sense_num: 01
written_rep: Wolof
trans_list: Volaifis
sense:
geen meervoud (taal) Afrikaanse taal uit de Atlantische tak van de Niger-Congotalen met 3,5 miljoen sprekers, voornamelijk in Senegal


lexentry: nld/Yoruba__name__1
sense_num: 01
written_rep: Yoruba
trans_list: Iarúbach
sense:
geen meervoud (taal) taal die door de Yoruba in Nigeria, Benin, Togo en Sierra Leone gesproken wordt


lexentry: nld/Zambia__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zambia
trans_list: Saimbia
sense:
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat geheel door land wordt omsloten


lexentry: nld/Zeeland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zeeland
trans_list: Zeeland
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Brabant, Zuid-Holland, België en de Noordzee grenst


lexentry: nld/Zeilen__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zeilen
trans_list: Seolta
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 8u02m en 11u24m en tussen declinatie −57° en −37°)


lexentry: nld/Zuid-Afrika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Afrika
trans_list: An Afraic Theas | Afraic Theas
sense:
(toponiem: land) land in het zuiden van Afrika met Afrikaans, Engels, Zoeloe, Xhosa, Swazi, Ndebele, Zuid-Sotho, Noord-Sotho, Tswana, Venda, en Tsonga als officiële talen


lexentry: nld/Zuid-Amerika__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Amerika
trans_list: Meiriceá Theas
sense:
(toponiem) (werelddeel) een continent dat ten zuiden van Noord-Amerika ligt, tussen de Grote en de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/Zuid-Holland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuid-Holland
trans_list: An Ollainn Theas
sense:
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Noord-Brabant, Zeeland en de Noordzee grenst


lexentry: nld/Zuid-Korea__name__1
sense_num: 02
written_rep: Zuid-Korea
trans_list: Chóiré Theas
sense:
(toponiem: land) de soevereine 'Republiek Korea' ( in hangul: 대한민국, in hanja: 大韓民國, Tae Han Min Kuk) die het onder 1. genoemde gebied omvat; in figuurlijke betekenis ook: zij die als vertegenwoordigers van dit land optreden


lexentry: nld/Zuiderdriehoek__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuiderdriehoek
trans_list: Triantán an Deiscirt
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 14u50m en 17u09m en tussen declinatie −70° en −60°)


lexentry: nld/Zuiderkroon__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuiderkroon
trans_list: Coróin an Deiscirt
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 17u55m en 19u15m en tussen declinatie −46° en −37°)


lexentry: nld/Zuidervis__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zuidervis
trans_list: Iasc an Deiscirt
sense:
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 11u55m en 12u55m en tussen declinatie −37° en −25°)


lexentry: nld/Zwaan__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zwaan
trans_list: Cros an Tuaiscirt
sense:
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 19u07m en 22u01m en tussen declinatie +28° en +61°)


lexentry: nld/Zweden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zweden
trans_list: Sualainn | An tSualainn
sense:
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen en Finland. De officiële naam is het Koninkrijk Zweden (Konungariket Sverige)


lexentry: nld/Zwitserland__name__1
sense_num: 01
written_rep: Zwitserland
trans_list: Eilvéis
sense:
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Centraal-Europa met als hoofdstad Bern en als officiële talen het Duits, het Frans, het Italiaans en het Reto-Romaans


lexentry: nld/aak__noun__2
sense_num: 01
written_rep: aak
trans_list: báirse
sense:
(scheepvaart) lang vaartuig met een platte bodem en een brede boeg meestal gebruikt om vracht te vervoeren, vrachtschip


lexentry: nld/aalscholver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aalscholver
trans_list: broigheall
sense:
(gentachtigen) benaming voor vogels uit het geslacht Phalacrocorax , pelikaanachtige en visetende zwarte watervogels die na een duik hun vleugels moet laten drogen in het bijzonder de soort Phalacrocorax carbo


lexentry: nld/aambeien__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aambeien
trans_list: fíocas
sense:
alleen meervoud (medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus (benaming voor de aandoening)


lexentry: nld/aanbesteding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanbesteding
trans_list: armacach
sense:
(economie) werk dat wordt aangeboden en waar bedrijven zich voor kunnen melden met de voorwaarden waaronder ze dit werk willen verrichten


lexentry: nld/aanbraden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: aanbraden
trans_list: donn
sense:
overgankelijk, (kookkunst) even laten braden in een vet op hoog vuur zodat er een bruin korstje ontstaat en de vleessappen behouden blijven


lexentry: nld/aangifteformulier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aangifteformulier
trans_list: dearbhú
sense:
gestandaardiseerd formulier waarmee iemand een organisatie over een bepaald soort zaak kan informeren en waardoor die organisatie een actie kan ondernemen


lexentry: nld/aanmatiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanmatiging
trans_list: anuaill
sense:
de daad waardoor men laat zien zich beter te voelen dan anderen, die men dan ook als minderwaardig beschouwt


lexentry: nld/aantrekking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aantrekking
trans_list: caithis
sense:
(natuurkunde) het elkaar aantrekken van massa, de kracht die dingen met massa naar elkaar laat bewegen


lexentry: nld/aanval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanval
trans_list: ionsaí
sense:
een poging de tegenpartij geweld aan te doen of van zijn positie te beroven en daarbij de eigen positie te verbeteren


lexentry: nld/aanvoegende_wijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanvoegende wijs
trans_list: foshuiteach
sense:
(taalkunde) een werkwoordswijs waarmee men een wens, onzekerheid of mogelijkheid tot uitdrukking kan brengen


lexentry: nld/aanvraagformulier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aanvraagformulier
trans_list: iarr
sense:
een papieren of elektronisch blad waarin men de benodigde informatie dient in te vullen voor het aanvragen ergens van


lexentry: nld/aardbeving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardbeving
trans_list: crith talún
sense:
(seismologie) een schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst, meestal te wijten aan verschuivingen van delen van de daaronder liggende aardmantel


lexentry: nld/aardhommel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardhommel
trans_list: beach fhiáin
sense:
(vliesvleugeligen) benaming voor insecten uit vier nauw verwante soorten hommels, Bombus (Bombus) , die hun nest onder de grond hebben


lexentry: nld/aardvarken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardvarken
trans_list: arcán talún
sense:
(buistandigen) bepaald soort zoogdier, Orycteropus afer , dat een lange, kleverige tong heeft, vooral 's nachts actief is en voorkomt in vrijwel geheel Afrika ten zuiden van de Sahara, als enige overlevende vertegenwoordiger van de orde der buistandigen (Tubulidentata )


lexentry: nld/aardveil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aardveil
trans_list: eidhneán talún
sense:
(bloemplanten) bepaald soort altijd groene heester die zich met wortelvezels aan de omringende omgeving vasthecht, Glechoma hederacea


lexentry: nld/aas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aas
trans_list: cíoná
sense:
(kaartspel) speelkaart die met A aangeduid wordt; vaak hoogste in het spel, hoewel ze eigenlijk de getalswaarde 1 heeft


lexentry: nld/abib__noun__1
sense_num: 01
written_rep: abib
trans_list: Áibíb
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) eerste maand van het jaar, in maart-april; oude benaming, later: nisan (4×: Ex. 13:4, 23:15, 34:18, Deut. 16:1)


lexentry: nld/ablaut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ablaut
trans_list: ablabht
sense:
(taalkunde) de op het Indo-Europees teruggaande regelmatige afwisseling van bepaalde wortelklinkers in etymologisch verwante woorden en woorddelen, die niet door de klankomgeving wordt bepaald


lexentry: nld/absint__noun__1
sense_num: 01
written_rep: absint
trans_list: apsaint
sense:
(drinken) sterkedrank op basis van anijs, absintalsem Artemisia absinthium , venkel en een aantal aanvullende kruiden


lexentry: nld/absintalsem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: absintalsem
trans_list: mormónta
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )Het bittere aftreksel van deze knoppen vormt een belangrijk bestanddeel van de dranken vermout en de (klassieke) absint.


lexentry: nld/absintmonnik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: absintmonnik
trans_list: mormónta
sense:
(vlinders) bepaalde soort vlinder, Cucullia absinthii , uit de familie Noctuidae, die in Nederland voorkomt


lexentry: nld/absorptielijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: absorptielijn
trans_list: líne ionsúcháin
sense:
(natuurkunde) een spectraallijn waarin een voorwerp of chemische stof opgestraald licht of andere elektromagnetische straling absorbeert, en niet reflecteert of doorlaat


lexentry: nld/abstraheren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: abstraheren
trans_list: achomaireacht
sense:
overgankelijk (kunst) van een herkenbaar figuratief beeld een minder herkenbaar of zelfs een non-figuratief beeld maken. Het is ook mogelijk om bij het abstraheren van beeldende aspecten zoals vorm, kleur, ruimte en licht uit te gaan


lexentry: nld/accident__noun__1
sense_num: 02
written_rep: accident
trans_list: timpiste
sense:
(muziek) een afwijking van de door de voortekening vastgelegde toonhoogte van de lijnen op de notenbalk. De afwijking wordt aangegeven door een symbool dat op, of tussen de lijnen van een notenbalk is genoteerd


lexentry: nld/accordeon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: accordeon
trans_list: cairdín
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument met doorslaande tongen waarbij door trekken en duwen dezelfde toon wordt geproduceerd


lexentry: nld/accountant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: accountant
trans_list: cuntasóir
sense:
(beroep) (financieel) iemand die zijn beroep maakt van het inrichten en controleren van boekhoudingen en administraties


lexentry: nld/accretie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: accretie
trans_list: fuilleamh
sense:
het samenklonteren van materiaal waarbij uit veel kleine deeltjes een kleiner aantal grotere objecten ontstaan


lexentry: nld/aceton__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aceton
trans_list: aicéatón
sense:
kleurloze, vluchtige, sterk riekende vloeistof die als oplosmiddel wordt gebruikt met als chemische formule: C3H6O


lexentry: nld/acetylcholine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acetylcholine
trans_list: aicéitiolcoilín
sense:
(biologie), (scheikunde) een neurotransmitter die vooral betrokken is bij de impulsoverdracht van de zenuw naar de skeletspiercellen


lexentry: nld/acetyleen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acetyleen
trans_list: aicéitiléin
sense:
(scheikunde) een verbinding van waterstof en koolstof met de samenstelling H2C2, die als gasvormige brandstof voor het vormen van fel licht en hete vlammen gebruikt wordt


lexentry: nld/acetylsalicylzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acetylsalicylzuur
trans_list: aigéad aicéitiolsalaicileach
sense:
(scheikunde) carbonzuur met een pijnstillende en koortsverlagende werking, onder de naam aspirine heel vaak gebruikt als geneesmiddel


lexentry: nld/achtbaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: achtbaan
trans_list: rollchóstóir
sense:
een attractie (meestal op de kermis) bestaand uit een karretje dat over een baan met bochten, stijgingen en dalingen rijdt


lexentry: nld/achteraan__adverb__1
sense_num: 01
written_rep: achteraan
trans_list: ar chúl
sense:
in de laatste of een van de laatste posities in een rangschikking, op een verder weg liggende plaats


lexentry: nld/achtererf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: achtererf
trans_list: bean ionaid
sense:
(juridisch) iemand die een legaat ontvangt door erfstelling over de hand als de eerste legataris (de zog. bezwaarde) overleden is


lexentry: nld/achterland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: achterland
trans_list: cúlchríoch
sense:
(economie) streek die geografisch verder weg ligt, maar economisch verbonden is met een voorliggende streek of stad, meestal aangeduid gezien vanaf zee


lexentry: nld/achterlijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: achterlijk
trans_list: mallintinneach
sense:
achterstand vertonend in de ontwikkeling (met denigrerende bijklank; meest gezegd van een persoon, kan zowel lichamelijk als geestelijk zijn)


lexentry: nld/achterlijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: achterlijkheid
trans_list: ráiméis
sense:
ontwikkelingsstoornis waarbij de verstandelijke vermogens zich niet met de normale snelheid ontwikkelen en meestal een gemiddeld niveau niet zullen bereiken


lexentry: nld/acre__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acre
trans_list: acra
sense:
(verouderd), (landmeetkunde) een oude agrarische oppervlaktemaat van ongeveer een halve hectare (50 aren)


lexentry: nld/acteur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acteur
trans_list: aisteoir
sense:
(beroep) persoon die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, toneelspeler, iemand die acteert


lexentry: nld/actinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: actinium
trans_list: achtainiam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ac en atoomnummer 89. Het is een zilverkleurig actinide


lexentry: nld/acupunctuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: acupunctuur
trans_list: snáthaidpholladh
sense:
(medisch) een Chinese behandelingsmethode waarbij, ter genezing van een kwaal of ter bestrijding van pijn, op bepaalde plaatsen naalden in de huid worden gestoken


lexentry: nld/adar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adar
trans_list: Adár
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) twaalfde maand van het joodse jaar, in februari-maart (9×: Est. 3:7 +, Ezra 6:15); zesde maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/adel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adel
trans_list: uaisle
sense:
(maatschappij) bevoorrechte en vaak ook rijke groep personen aan wie een meest erfelijke titel verleend was en aan wie voorheen een bepaald gebiedsdeel in eigendom gegeven was


lexentry: nld/adelstand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adelstand
trans_list: tiarnas
sense:
sociaal of juridisch afgebakende klasse mensen (edelen) die van oorsprong een bevoorrechte positie innam


lexentry: nld/adhesie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: adhesie
trans_list: greamú
sense:
(natuurkunde) onderlinge aantrekkingskracht tussen ongelijke moleculen zonder dat er sprake is van een chemische binding


lexentry: nld/adjectief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adjectief
trans_list: aidiacht
sense:
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen


lexentry: nld/adjectivum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adjectivum
trans_list: aidiacht
sense:
(grammatica) een woordsoort dat wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen


lexentry: nld/adjudant-chef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adjudant-chef
trans_list: maorsháirsint
sense:
(militair) onderofficier in het Belgische leger met een functie die overeenkomt met die van adjudant-onderofficier in het Nederlandse leger


lexentry: nld/administratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: administratie
trans_list: riarachán
sense:
(bedrijfskunde) de plaats waar gegevens zorgvuldig worden vastgelegd zodat ze later terug te vinden of te controleren zijn


lexentry: nld/adonis__noun__1
sense_num: 03
written_rep: adonis
trans_list: Adónas bliantúil
sense:
(bloemplanten) een geslacht Adonis van overblijvende planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae ), verspreid over Europa en de gematigde streken van Azië


lexentry: nld/adsorptie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: adsorptie
trans_list: asú
sense:
(scheikunde) (natuurkunde) een fenomeen dat optreedt aan het grensvlak van twee fasen, waarbij moleculen of atomen zich aan dit grensvlak hechten


lexentry: nld/aerofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aerofoon
trans_list: aerafón
sense:
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die een toon voortbrengen door een trillende luchtkolom


lexentry: nld/aerograaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aerograaf
trans_list: aerdhathadóir
sense:
een kleine, op basis van lucht werkende verfspuit die verschillende inkt- en verfsoorten kan verwerken, luchtpenseel, airbrush


lexentry: nld/afdwaling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afdwaling
trans_list: fán
sense:
(figuurlijk) het niet meer volgen van een logische, doelgerichte handeling maar willekeurig andere zaken behandelen


lexentry: nld/affricaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: affricaat
trans_list: aifricéad
sense:
(taalkunde) een combinatie van twee medeklinkers, waarvan de eerste een plosief is en de tweede een homorgane wrijfklank


lexentry: nld/afgunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afgunst
trans_list: formad
sense:
(psychologie) gevoel van leed of spijt over het goede dat een ander te beurt valt en dat men hem niet gunt, niet alleen maar het lijden omdat men iets niet heeft maar ook het lijden omdat een ander het wel heeft


lexentry: nld/afhechten__verb__1
sense_num: 02
written_rep: afhechten
trans_list: ancaire
sense:
een draad waarmee men genaaid heeft zo vastmaken dat hij niet meer los kan schieten (ook figuurlijk gebruikt)


lexentry: nld/afkorting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: afkorting
trans_list: giorrú
sense:
(taalkunde) in het bijzonder: een aanduiding van een woord of een woordgroep door een beperkt aantal letters, dat als het gehele woord of woordgroep wordt uitgesproken


lexentry: nld/afschrikken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: afschrikken
trans_list: cosc
sense:
overgankelijk (scheikunde) (materiaalkunde) het bijzonder snel afkoelen van een heet voorwerp door het in een koelvloeistof te dompelen


lexentry: nld/afschuiving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afschuiving
trans_list: éasc
sense:
(geologie) een geologische breuk waarbij delen van een planeetkorst uit elkaar getrokken worden en het gesteente in tweeën gebroken, waarna één blok langs het schuine breukvlak van het andere naar beneden glijdt


lexentry: nld/afstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: afstand
trans_list: dearadh
sense:
~ doen van iets: geen aanspraak meer doen op eigendomsrechten, schenken, doneren, cessie, geven, afstaan


lexentry: nld/afstoten__verb__1
sense_num: 03
written_rep: afstoten
trans_list: eitigh
sense:
(medisch) herkennen als niet lichaamseigen en dan met een ontstekingsreactie uit het lichaam verwijderen


lexentry: nld/afvalhoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afvalhoop
trans_list: carnán bruscair
sense:
(archeologie) de resten van opeengehoopt keukenafval uit de oudheid die, stratigrafisch onderzocht, belangrijke archeologische gegevens kunnen opleveren


lexentry: nld/afwikkeling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: afwikkeling
trans_list: rialacháin
sense:
(figuurlijk) afhandeling van een bepaald zakelijk of technisch proces zoals van een schadegeval of van aanvragen voor het openen van een website of telefoongesprek


lexentry: nld/afzettingsgesteente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: afzettingsgesteente
trans_list: carraig dríodair
sense:
(geologie) gesteente dat ontstaan is uit verweringsmateriaal dat later weer ergens anders is neergeslagen


lexentry: nld/agaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: agaat
trans_list: agáit
sense:
o (mineraal) een doorzichtige, maar soms ook opake variëteit van trigonaal kwarts en een subvariëteit van chalcedoon


lexentry: nld/agave__noun__1
sense_num: 01
written_rep: agave
trans_list: agáibhe
sense:
(bloemplanten) benaming voor vetplanten uit het geslacht Agave , in het wild afkomstig uit Amerika, maar nu als sierplant gekweektDe bekendste toepassing is als zoetmiddel.


lexentry: nld/agressief__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: agressief
trans_list: ionsaitheach
sense:
geneigd om aan te vallen, het initiatief nemend en doordrijvend om een overwinning of resultaat te behalen


lexentry: nld/agrimonie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: agrimonie
trans_list: airgeadán
sense:
(bloemplanten) benaming voor overblijvende, kruidachtige planten uit het geslacht Agrimonia dat behooort tot de rozenfamilie (Rosaceae )


lexentry: nld/ai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ai
trans_list: aimhleisce
sense:
(luiaards) drievingerige zoogdier Bradypus tridactylus , tandarm dier uit het Amazonegebied (Drievingerige luiaard )


lexentry: nld/aids__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aids
trans_list: SEIF
sense:
(medisch) (afkorting) een virusziekte waarbij het natuurlijke afweersysteem van het lichaam steeds verder afgebroken wordt


lexentry: nld/akoestiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: akoestiek
trans_list: acústaic
sense:
(natuurkunde) (muziek) de voortplanting van klank in een besloten ruimte en de ervaring die deze voortplanting bezorgd aan de luisteraar


lexentry: nld/albatros__noun__1
sense_num: 01
written_rep: albatros
trans_list: albatras
sense:
(buissnaveligen) benaming voor vogels uit de familie Diomedeidae , grote zeevogels met lange vleugels


lexentry: nld/alchemie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alchemie
trans_list: ailceimic
sense:
(wetenschap) vroegere occulte wetenschap, waarin onder andere werd geprobeerd om de Steen der Wijzen te vinden en daarmee edelmetalen uit andere elementen te vormen


lexentry: nld/alcohol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alcohol
trans_list: alcól
sense:
(scheikunde) elk van de verbindingen uit een groep koolwaterstoffen die gekenmerkt zijn door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding


lexentry: nld/alcoholicus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alcoholicus
trans_list: alcólach
sense:
iemand die te veel alcohol drinkt; iemand met een drankprobleem; iemand die verslaafd is aan alcohol


lexentry: nld/alfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alfabet
trans_list: aibítir
sense:
de gezamenlijke lettertekens waarmee een taal schriftelijk wordt weergegeven, in hun bepaalde volgorde


lexentry: nld/algebra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: algebra
trans_list: ailgéabar
sense:
(wiskunde) een deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden


lexentry: nld/alignement__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alignement
trans_list: ailíniú
sense:
(bouwkunde) het geheel van rechte lijnen, bogen en overgangsbogen waarmee de as van een verkeersweg, spoorbaan of waterweg is gedefinieerd in drie dimensies


lexentry: nld/alizarine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alizarine
trans_list: alasairin
sense:
(schilderkunst) een rood pigment dat oorspronkelijk uit de wortels van meekrap (Rubia tinctorum) gewonnen werd, maar tegenwoordig vooral synthetisch gemaakt wordt uit ftaalzuuranhydride en ortho-hydrochinon


lexentry: nld/allel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: allel
trans_list: ailléile | ailléil
sense:
(biologie) elk van de alternatieve uitvoeringen van een gen, die allemaal in homologe chromosomen op dezelfde plaats liggen


lexentry: nld/allitteratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: allitteratie
trans_list: uaim
sense:
(dichtkunst) het gelijk zijn van de beginmedeklinkers van twee of meerdere beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers


lexentry: nld/allochtoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: allochtoon
trans_list: eachtrannach
sense:
(sociologie) iemand die van elders afkomstig isBinnen het overheidsbeleid gaat het meer specifiek om een persoon die niet is geboren in het land of plaats waar hij woont of die ouders heeft die niet geboren zijn in het land of plaats waar hij woont.


lexentry: nld/allofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: allofoon
trans_list: allafón
sense:
(fonologie) een alternatieve vorm die een spraakklank in een bepaalde fonologische context aanneemt, zonder dat dit enig verschil in betekenis met zich meebrengt (i.t.t. een foneem)


lexentry: nld/allotropie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: allotropie
trans_list: allatrópacht
sense:
(scheikunde) het verschijnsel dat hetzelfde chemisch element of dezelfde vaste verbinding in verschillende verschijningsvormen kan voorkomen met een verschillende kristalstructuur


lexentry: nld/aloë__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aloë
trans_list: aló
sense:
(bloemplanten) benaming voor bloeiende, succulente planten uit het geslacht Aloe dat uit ongeveer vierhonderd soorten bestaatHet natuurlijk verspreidingsgebied is beperkt tot Afrika: van Zuid-Afrika tot tropisch Afrika, en naburige gebieden zoals Madagaskar, het Arabische schiereiland en verschillende Afrikaanse eilanden alsmede de Canarische eilanden. Het sap uit de bladeren van de aloë heeft geneeskrachtige eigenschappen.


lexentry: nld/alpaca__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alpaca
trans_list: alpaca
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Vicugna pacos uit Zuid-Amerika uit de familie van de kameelachtigen (Camelidae )


lexentry: nld/althans__conj__1
sense_num: 01
written_rep: althans
trans_list: ar aon nós
sense:
geeft in het gedeelte na althans meer specifiek (en tegengesteld) aan wat er bedoeld wordt, in ieder geval


lexentry: nld/altviool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: altviool
trans_list: vióla
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument in de familie van de strijkinstrumenten, verwant aan maar groter en lager klinkend dan de viool


lexentry: nld/aluminium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aluminium
trans_list: alúmanam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Al en atoomnummer 13. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/alvleesklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: alvleesklier
trans_list: paincréas
sense:
(anatomie) een klier die enzymen afscheidt in de twaalfvingerige darm om de afbraak van zetmeel, vet en eiwitten te bevorderen


lexentry: nld/amandel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amandel
trans_list: almóinn
sense:
(plantkunde) kleine bladverliezende loofboom Amygdalus dulcis , die vooral in bergachtige gebieden groeit en de vruchten van deze boom


lexentry: nld/amaryllis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amaryllis
trans_list: amairillídí
sense:
narcisachtige sierplant meest bekend is de Amaryllis Belladonna, ze heeft een lange stengel en een paar grote bloemen


lexentry: nld/ambassadeur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ambassadeur
trans_list: ambasadóir
sense:
(politiek) (beroep), (diplomatie) iemand die door de ene staat is aangesteld om deze staat bij een andere staat te vertegenwoordigen.


lexentry: nld/amber__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amber
trans_list: ómra
sense:
hard wasachtig grijs product gevonden in de maag van potvissen dat bestaat uit verteerde rugschilden van reuzeninktvissen die het hoofdvoedsel van de potvis vormen


lexentry: nld/amenderen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: amenderen
trans_list: leasaigh
sense:
(juridisch) een formele verandering van een officieel document door middel van een toevoeging, weglating of wijziging


lexentry: nld/amethist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amethist
trans_list: aimitis
sense:
(mineraal) een vaak prachtig violet gekleurde vorm van kristallijn kwarts, die kleine hoeveelheden titaan en ijzer bevat


lexentry: nld/amfibie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amfibie
trans_list: amfaibiach
sense:
(dieren) gewerveld dier dat zijn leven als een soort visje in het water begint en bij het opgroeien van gedaante verandert en op het land komt wonen


lexentry: nld/amine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amine
trans_list: aimín
sense:
(scheikunde) (biochemie) een organische verbinding die kan worden beschouwd afgeleid te zijn van ammoniak door vervanging van één of meer N-H-bindingen door N-C-bindingen


lexentry: nld/amoebe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amoebe
trans_list: aiméibe
sense:
(protisten) eencellige eukaryoot die van vorm kan veranderen door het uitsteken en intrekken van schijnvoetjes


lexentry: nld/amortisatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: amortisatie
trans_list: fuascailt
sense:
het gerechtelijk afschrijven van geldswaardig papier, dat op enigerlei wijze verloren is gegaan, afschrijving


lexentry: nld/ampèremeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ampèremeter
trans_list: aimpmhéadar
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek)(elektronica) een instrument om de elektrische stroom, uitgedrukt in ampère, te bepalen


lexentry: nld/anabolisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anabolisme
trans_list: anabalacht
sense:
(biologie) opbouw bij de stofwisseling waarbij simpele stoffen omgezet worden tot chemisch ingewikkeldere stoffen


lexentry: nld/anaconda__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anaconda
trans_list: anacanda
sense:
(reptielen) zeer grote en zware wurgslang uit het geslacht Eunectes in het bijzonder Eunectes murinus


lexentry: nld/analogie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: analogie
trans_list: analach
sense:
een overeenkomst tussen twee verschillende zaken die bijv. kan dienen als basis voor een bepaalde redenering of vergelijking


lexentry: nld/androgeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: androgeen
trans_list: andraigin
sense:
mannelijk geslachtshormoon behorend tot de klasse der steroïden, zoals testosteron en andere stoffen met androgene werking


lexentry: nld/anesthesist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anesthesist
trans_list: ainéistéisí
sense:
(beroep), (medisch) geneeskundige die is gespecialiseerd in het verdoven van patiënten die een operatie of een pijnlijk, belastend onderzoek moeten ondergaan


lexentry: nld/angiografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: angiografie
trans_list: angagrafaíocht
sense:
(medisch) het zichtbaar maken van bloedvaten op röntgenfoto's met behulp van contrastvloeistof. De afbeelding die ontstaat heet angiogram


lexentry: nld/anglicisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anglicisme
trans_list: Béarlachas
sense:
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Engels of gevormd naar Engels voorbeeld


lexentry: nld/anijsplant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anijsplant
trans_list: ainís
sense:
(plantkunde) Pimpinella anisum is een bloemdragende plant die behoort tot de schermbloemenfamilie Umbelliferae of Apiaceae die gebruikt wordt voor het aromatiseren van gerechten


lexentry: nld/anker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anker
trans_list: ancaire
sense:
(scheepvaart) onderdeel van een vaartuig dat overboord wordt geworpen om dit vaartuig vast te leggen waar niet aangemeerd kan worden, scheepsanker


lexentry: nld/ankeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ankeren
trans_list: ancaire
sense:
inergatief (scheepvaart) het anker laten zakken met de bedoeling het schip hiermede aan de bodem van het vaarwater vast te leggen, voor anker gaan, voor anker leggen


lexentry: nld/anodiseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: anodiseren
trans_list: anóidigh
sense:
(techniek) een oppervlaktebehandeling om metalen zoals aluminium en titanium te voorzien van een oxidelaag door middel van een elektrolytische behandeling


lexentry: nld/antenne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antenne
trans_list: aeróg
sense:
(natuurkunde), (elektronica) een vrij opgestelde elektrische geleider voor het uitzenden en/of ontvangen van elektromagnetische straling in het radiofrequente gedeelte van het elektromagnetische spectrum


lexentry: nld/antenneversterking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antenneversterking
trans_list: sroich
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de winst van een antenne die men bij hoge draaggolffrequenties kan behalen door gebruik te maken van richtwerking en reflectie van het signaal


lexentry: nld/antennewinst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antennewinst
trans_list: sroich
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de signaalversterking van een antenne die bij hoge draaggolffrequenties kan worden verkregen door richtwerking en reflectie van het signaal


lexentry: nld/antiheld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antiheld
trans_list: ana-laoch
sense:
(letterkunde) een hoofdpersonage in een verhaal met niet de typerende positieve eigenschappen van een held


lexentry: nld/antimaterie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antimaterie
trans_list: frithdhamhna
sense:
(natuurkunde) materie die in alles de omgekeerde eigenschappen heeft in vergelijking met de normale materie


lexentry: nld/antistollingsmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antistollingsmiddel
trans_list: antaithéachtach
sense:
(farmacologie), (medisch) een middel dat gebruikt worden om de natuurlijke stollingsneiging van het bloed te onderdrukken


lexentry: nld/antivries__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antivries
trans_list: frithreo
sense:
een stof die veelal aan koelwater wordt toegevoegd om het vriespunt ervan te verlagen om bevriezen ervan te voorkomen


lexentry: nld/antivriesmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: antivriesmiddel
trans_list: frithreo
sense:
(scheikunde) een middel dat aan water wordt toegevoegd om het vriespunt van het mengsel te verlagen en zo schade door bevriezing te voorkomen


lexentry: nld/anus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: anus
trans_list: anas
sense:
(anatomie) opening aan het eind van de endeldarm en aan het eind van het spijsverteringskanaal waardoor afvalstoffen het lichaam verlaten


lexentry: nld/apologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: apologie
trans_list: apalacht
sense:
een mondelinge of schriftelijke verdediging van een persoon, zaak of leer tegen onrechtvaardige aanvallen


lexentry: nld/apostrof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: apostrof
trans_list: aitheasc
sense:
(retorica) stijlfiguur waarbij de redenaar zich opeens direct richt tot een ander dan het eigenlijke publiek, meestal een afwezige persoon of een verpersoonlijkt voorwerp of idee


lexentry: nld/app__noun__1
sense_num: 01
written_rep: app
trans_list: aip
sense:
(informatica), (afkorting) een afkorting van "application", een gebruiksklaar programma waarmee digitale apparatuur bepaalde functies kan vervullen


lexentry: nld/apparaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: apparaat
trans_list: adhmad
sense:
(techniek) een door mensen gemaakt voorwerp dat is samengesteld uit verschillende onderdelen en een bepaalde functie heeft


lexentry: nld/appel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: appel
trans_list: úll
sense:
(bloemplanten) (fruit) Malus ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom (in het bijzonder van de soort Malus domestica ).


lexentry: nld/aquarium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aquarium
trans_list: uisceadán
sense:
glazen bak met water waarin onderwaterflora en -fauna gehouden wordt met de bedoeling vissen, lagere dieren en/of planten te verzorgen, te tonen en/of te kweken.


lexentry: nld/architect__noun__1
sense_num: 01
written_rep: architect
trans_list: ailtire
sense:
(beroep) (kunst), (bouwkunde), iemand die gebouwen en constructies ontwerpt en de leiding neemt tijdens de bouw ervan


lexentry: nld/arena__noun__1
sense_num: 01
written_rep: arena
trans_list: airéine
sense:
(bouwkunde), (sport), (toneel) schouwtoneel, met meestal niet meer dan een zanderige bodem, waar bijv. sportwedstrijden, gevechten of circusvoorstellingen gehouden worden


lexentry: nld/arend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: arend
trans_list: iolar
sense:
(havikachtigen) dagactieve, middelgrote tot grote roofvogel met brede vleugels, stevige snavel en scherpe klauwen. Arenden werden en worden veel gebruikt als symbool door landen en organisaties, omdat ze macht, schoonheid en onafhankelijkheid zouden uitstralen


lexentry: nld/argon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: argon
trans_list: argón
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Ar en het atoomnummer 18


lexentry: nld/armklem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: armklem
trans_list: glas ascaille
sense:
een controletechnieken die bij vechtsporten zoals judo, karate en jiujitsu worden gebruikt, de bedoeling van een armklem is dat men het ellebooggewricht immobiliseert


lexentry: nld/art_deco__noun__1
sense_num: 01
written_rep: art deco
trans_list: Art Deco
sense:
(kunst) een stijlbeweging uit het interbellum (de jaren 1920 en 1930), gekenmerkt door gewaagde geometrische vormen en eenvoudige composities


lexentry: nld/artisjok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: artisjok
trans_list: bliosán
sense:
(bloemplanten) Cynara scolymus (groente) een soort plant waarvan de vlezige schutbladeren van de gesloten bloemknop als groente worden gegeten


lexentry: nld/as__noun__1
sense_num: 03
written_rep: as
trans_list: coisc
sense:
(plantkunde) middelste deel van een plant, waaromheen de bladachtige organen en/of de wortels vastzitten


lexentry: nld/asperge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: asperge
trans_list: asparagas
sense:
(bloemplanten) Asparagus officinalis subsp. officinalis een plant die in het wild vooral voorkomt in kuststreken en langs rivieren. De plant wordt vanwege de jonge scheuten geteeld als groente. Er zijn witte, groene en paarse asperges op de markt. De witte zijn onder de grond gegroeid en uit het licht gehouden, de groene en paarse asperges hebben wel zon gezien. In Noordwest-Europa zijn witte het meest gebruikelijk, in landen als Italië groene


lexentry: nld/astatium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: astatium
trans_list: astaitín
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool At en atoomnummer 85. Het is een metalliek zilverkleurig metalloïde


lexentry: nld/aster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: aster
trans_list: astar
sense:
(bloemplanten) een geslacht Aster uit de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae). Vanwege de prachtige bloei (in bloemhoofdjes) zijn er veel cultivars als tuinplant gekweekt


lexentry: nld/astigmatisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: astigmatisch
trans_list: aistiogmatach
sense:
van een lens dat de kromming niet in alle richtingen gelijk is en dat een scherpe afbeelding dus niet mogelijk is


lexentry: nld/astrologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: astrologie
trans_list: astralaíocht
sense:
(astrologie) de leer die gebeurtenissen aan het hemelgewelf in verband brengt met gebeurtenissen op aarde


lexentry: nld/ataraxie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ataraxie
trans_list: ataraicse
sense:
onverstoorbare staat die zich kenmerkt door vrijheid van zorgen, affectieloosheid en emotionele gelatenheid


lexentry: nld/atoombom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: atoombom
trans_list: buama núicléach
sense:
een bom waarvan de vernietigingskracht berust op het vrijkomen van energie door de splitsing van atomen


lexentry: nld/atoomgewicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: atoomgewicht
trans_list: meáchan adamhach
sense:
de massa van een atoom, uitgedrukt in atomaire massa-eenheden (u), het waterstofatoom heeft een atoomgewicht van 1


lexentry: nld/atoomnummer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: atoomnummer
trans_list: uimhir adamhach
sense:
(scheikunde), (natuurkunde) de kernlading van een atoom, het aantal protonen in een atoomkern, dat ieder chemisch element bepaald


lexentry: nld/attestatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: attestatie
trans_list: dearbhú
sense:
(juridisch) formele getuigenverklaring omtrent een feit of feiten, een toedracht enz.; getuigschrift


lexentry: nld/attributief__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: attributief
trans_list: aitreabúideach
sense:
(taalkunde) bijvoeglijke bepaling, attribuut (woordgroep die een eigenschap definieert van een gerelateerd element)


lexentry: nld/aula__noun__1
sense_num: 04
written_rep: aula
trans_list: halla éisteachta
sense:
een grote zaal voor bijeenkomsten, voorstellingen enz. in een middelbare school, een museum of eenigerlei andere instelling


lexentry: nld/autisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: autisme
trans_list: uathachas
sense:
(psychologie) een ontwikkelingsstoornis in de hersenen, zich bij personen uitend in een moeilijk contact maken met de omgeving


lexentry: nld/autonoom__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: autonoom
trans_list: féinrialaitheach
sense:
(politiek), (techniek), (filosofie), (medisch), (psychologie) op zichzelf staand, zelfstandig, onafhankelijk


lexentry: nld/autosnelweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: autosnelweg
trans_list: mótarbhealach
sense:
(verkeer) weg voor snelverkeer (dat sneller kan en mag rijden dan 60 km per uur), met gescheiden rijbanen, een middenberm en ongelijkvloerse kruisingen


lexentry: nld/autoweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: autoweg
trans_list: motárbhealach
sense:
(verkeer) een weg waarop alleen gemotoriseerd verkeer zoals auto's, motorfietsen en vrachtauto's wordt toegelaten en waar voor dat verkeer toepasselijke voorzieningen zijn aangebracht


lexentry: nld/av__noun__1
sense_num: 02
written_rep: av
trans_list: Ab
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) vijfde maand van het joodse jaar, in juli-augustus, elfde maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/avontuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: avontuur
trans_list: eachtra
sense:
een onderneming waarvan de uitkomst niet bij voorbaat vaststaat, onverwacht gebeurt en gevaarlijk zijn


lexentry: nld/azijnzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: azijnzuur
trans_list: aigéad aicéiteach
sense:
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met een sterke geur en formule CH3COOH 
(wikidata: azijnzuur )


lexentry: nld/azimut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: azimut
trans_list: asamat
sense:
(astronomie), (landmeetkunde) de hoek in het horizontale vlak, vaak met de noord- of zuidpool als uitgangspunt


lexentry: nld/baan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: baan
trans_list: carrbhealach
sense:
(verkeer) een verkeersweg of fysiek afgegrensd weggedeelte, voor rijverkeer of voor het opstijgen en landen van vlieg- en ruimtevaartuigen


lexentry: nld/baan__noun__1
sense_num: 04
written_rep: baan
trans_list: slí
sense:
(sport) een voor sportwedstrijden geschikt gemaakt, langwerpig en vlak terrein, een rechte of rondgaande weg, of een deel van een vaar- of zwemwater


lexentry: nld/baanvastheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: baanvastheid
trans_list: greamú
sense:
(techniek) de mate waarin een voertuig contact heeft en houdt met de weg met name bij remmen, optrekken en het maken van bochten en dan in het bijzonder als de wegkwaliteit minder goed is en bij hoge snelheden


lexentry: nld/baardmannetje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: baardmannetje
trans_list: meantán croiméalach
sense:
dim. tant.
 (zangvogels) bepaald soort vogel, Panurus biarmicas , ter grootte van een mus waarvan het mannetje een blauwgrijze kop met verticale baardstreep heeft


lexentry: nld/baarmoederhals__noun__1
sense_num: 01
written_rep: baarmoederhals
trans_list: ceirbheacs
sense:
(anatomie) smal en buisvormig gedeelte van de baarmoeder dat aan een kant in de vagina eindigt en aan de andere kant overgaat in het baarmoederlichaam


lexentry: nld/bacteriedodend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bacteriedodend
trans_list: baictéiricíd
sense:
(medisch) (van een chemisch middel) niet alleen schoonmakend maar ook zorgend dat bacteriële besmettingsbronnen doodgaan


lexentry: nld/bad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bad
trans_list: dabhach
sense:
(sanitair), (techniek) voorwerp waarin men zich wast met water, meestal in de vorm van een vat [1] of kuip en gemaakt van hout of een harder materiaal, zoals steen of ijzer


lexentry: nld/badhanddoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: badhanddoek
trans_list: tuáille folctha
sense:
(sanitair), (textiel) grote handdoek gemaakt van badstof om (delen van) het lichaam af te drogen na het wassen


lexentry: nld/bail-out__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bail-out
trans_list: tarrtháil
sense:
(economie) redding door de overheid van een bedrijf, land of organisatie dat in financiële moeilijkheden verkeerd door het geven van leningen tegen een lage rente


lexentry: nld/bakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bakken
trans_list: bácáil
sense:
overgankelijk, (kookkunst) voedsel bij hoge temperatuur in een oven of pan verhitten, meestal met wat olie of boter


lexentry: nld/bakkerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bakkerij
trans_list: bácús
sense:
(economie) (bedrijf) een werkplaats waar men brood, koek, banket en dergelijke, bakt in een oven, een broodbakkerij


lexentry: nld/bakkersdozijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bakkersdozijn
trans_list: dosaen báicéara
sense:
(handel), (kookkunst) inhoudsmaat: een aantal van dertien stuks, één exemplaar meer dan een regulier dozijn (van twaalf stuks)


lexentry: nld/bakpapier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bakpapier
trans_list: páipéar párach
sense:
(huishouden) (kookkunst) speciaal geprepareerd papier dat in de oven gebruikt wordt om te bakken etenswaar niet aan de bakplaat of de bakvorm te laten kleven 
(wikidata: bakpapier )


lexentry: nld/bal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bal
trans_list: liathróid
sense:
(sport) object in de vorm van een bol en meestal gemaakt van leer [1] dat gebruikt wordt bij balspelen


lexentry: nld/balans__noun__1
sense_num: 03
written_rep: balans
trans_list: fuílleach
sense:
(economie) een volledige opsomming van de waarde van alle bezit en alle tegoeden en schulden meestal aan het einde van een boekjaar


lexentry: nld/balk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: balk
trans_list: bíoma
sense:
(bouwkunde) deel van een constructie met een lengte die veel groter is dan de breedte en de hoogte in doorsnede, gebruikt om een ruimte te overspannen


lexentry: nld/balletje-balletje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: balletje-balletje
trans_list: cleas na méaracán
sense:
(spel) illegaal gokspelletje dat op straat gespeeld wordt, waarin een bal in een van drie bekers wordt gegoocheld


lexentry: nld/bamboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bamboe
trans_list: bambú
sense:
(plantkunde) Bambusoideae een reuzengrassoort afkomstig uit Azië waarvan de scheuten van sommigen eetbaar zijn


lexentry: nld/bankbiljet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bankbiljet
trans_list: nóta
sense:
(financieel) een betaalmiddel uitgegeven door een (centrale) bank van papier of kunststof dat is bedrukt met een tekst waaruit een tegenwaarde blijkt


lexentry: nld/barbaarsheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: barbaarsheid
trans_list: ainchríostúlacht
sense:
de gruwelijkheid, wreedheid en achterlijkheid die zou passen bij onderontwikkelde mensen en volkeren


lexentry: nld/bard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bard
trans_list: bard
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (dichtkunst), (verouderd) een zanger en dichter bij de oude Kelten en Galliërs


lexentry: nld/basalt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: basalt
trans_list: basalt
sense:
(geologie) een mafisch vulkanisch stollingsgesteente dat gevormd wordt door de stolling van lava of magma


lexentry: nld/base__noun__1
sense_num: 01
written_rep: base
trans_list: bun
sense:
(scheikunde) stof die een of meer hydroxylgroepen bevat en in een waterige oplossing OH-ionen afsplitst: arrheniusbase


lexentry: nld/basisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: basisch
trans_list: alcaileach
sense:
werkend als een scheikundige stof die H+ ionen kan binden, of in water opgelost aanleiding geeft tot OH- ionen


lexentry: nld/basketbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: basketbal
trans_list: cispheil
sense:
(basketbal) sport gespeeld door twee teams van vijf spelers die punten scoren door een bal in de korf van de tegenstander te gooien


lexentry: nld/bassleutel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bassleutel
trans_list: dordeochair
sense:
(muziek) een teken geplaatst op de vierde lijn van een balk dat aangeeft dat deze lijn een f weergeeft


lexentry: nld/bastaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bastaard
trans_list: tabhartha
sense:
de tegenwoordig niet meer gangbare aanduiding voor een kind dat niet geboren is uit een wettig huwelijk


lexentry: nld/baviaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: baviaan
trans_list: babún
sense:
(primaten), Papio , een aap van het geslacht Papio (bavianen) binnen de familie Cercopithecidae met een korte staart en een vooruitstekende snuit


lexentry: nld/becijferde_bas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: becijferde bas
trans_list: dord figiúrtha
sense:
(muziek) een oude notitiewijze voor baspartijen; bij de opgeschreven grondtonen zijn de te spelen akkoorden aangegeven door middel van een cijfercode


lexentry: nld/bediende__noun__1
sense_num: 03
written_rep: bediende
trans_list: cléireach
sense:
(beroep) officiële benaming voor alle werknemers die geen arbeider zijn, beambte, ambtenaar of employé b.v. iemand die eten en of drinken brengt in een horecagelegenheid


lexentry: nld/bedpan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bedpan
trans_list: áras fuail
sense:
verpleegkundig hulpmiddel waar mee een patient op bed kan urineren en defaeceren, ook gebruikt in een postoel


lexentry: nld/bedrijf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bedrijf
trans_list: comhlacht
sense:
(bedrijfskunde) organisatie, samenspel van mensen en middelen om producten en of diensten te leveren


lexentry: nld/bedwants__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bedwants
trans_list: míol leapa
sense:
(halfvleugeligen) Cimex lectularius , een parasitair insect dat behoort tot de familie bedwantsen (Cimicidae) en berucht is omdat het het bed van de mens graag als tehuis kiest


lexentry: nld/been__noun__1
sense_num: 01
written_rep: been
trans_list: cos
sense:
(anatomie) ledemaat waarop wordt gestaan en waarmee wordt gelopen, meestal specifiek met betrekking tot het menselijk lichaam


lexentry: nld/beest__noun__1
sense_num: 02
written_rep: beest
trans_list: ainmhí
sense:
(figuurlijk), vaak (pejoratief) mens, meestal een man, die wild, dierlijk en/of wreed gedrag vertoontKan zowel een positieve als negatieve bijbetekenis hebben: Wat een beest! kan afhankelijk van de context zowel bewondering voor een krachtsinspanning als afschuw voor immoreel gedrag uitdrukken.


lexentry: nld/beflijster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beflijster
trans_list: lon creige
sense:
(zangvogels) bepaald soort lijster, Turdus torquatus , die sterk op de merel lijkt met één duidelijk verschil, namelijk de witte band (bef) over de borst


lexentry: nld/beglazing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beglazing
trans_list: gloiniú
sense:
alle glazen ruiten van een gebouw tezamen en alles wat direkt met de bevestiging van het glas te maken heeft


lexentry: nld/begrafenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: begrafenis
trans_list: sochraid
sense:
ceremonie waarbij een overledene in een kist aan de aarde wordt toevertrouwd, de ceremonie wanneer de laatste eer aan iemand wordt gegeven


lexentry: nld/begrafenisondernemer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: begrafenisondernemer
trans_list: adhlacóir
sense:
(beroep) een persoon die meestal op verzoek van de nabestaanden, als die er zijn, de begrafenis van overledenen vanaf het afleggen tot en met de begrafenis of crematie verzorgt


lexentry: nld/behang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: behang
trans_list: páipéar balla
sense:
(materiaalkunde) (techniek) (wonen) ter versiering en/of bescherming op de muur aangebrachte papieren bedekking


lexentry: nld/beiaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beiaard
trans_list: clogaireacht
sense:
(muziekinstrument) een in kerktoren, of vrijstaande klokkentoren (campanile), opgesteld muziekinstrument, dat bestaat uit een reeks van klokken en wordt bespeeld via een speciaal manuaal door een beiaardier, of ook wel door een mechaniek wordt aangestuurd


lexentry: nld/beignet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beignet
trans_list: friochtóg
sense:
(voeding) gebak gemaakt van gefrituurd beslag dat ook wel gevuld kan worden met een vrucht, groente, vlees of vis zit


lexentry: nld/beitel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beitel
trans_list: siséal
sense:
(gereedschap) een staafvormig, scherp stuk gereedschap met een punt of wigvormige snede aan de "kopse kant"


lexentry: nld/belasting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: belasting
trans_list: cáin
sense:
(juridisch) (financieel) door de wet gedwongen betaling aan de overheid zonder individuele tegenprestatie van die overheid


lexentry: nld/belasting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: belasting
trans_list: ualach
sense:
(techniek) de mate waarin een machine belast wordt, ofwel het vermogen dat van de machine verlangd wordt door de aangesloten apparatuur


lexentry: nld/belastingaftrek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: belastingaftrek
trans_list: faoiseamh cánach
sense:
(financieel) , (juridisch) post die aanleiding geeft tot een vermindering van de hoeveelheid belasting die men moet betalen


lexentry: nld/beleggen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: beleggen
trans_list: araoid
sense:
overgankelijk het toevoegen van (boter en) beleg aan een snee brood, zodat deze een boterham wordt (bedekken door er iets op te leggen)


lexentry: nld/belegger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: belegger
trans_list: fuilleamhóir
sense:
(economie) iemand die geld belegt, geld vastlegt in effecten of goederen, in de verwachting hier later winst mee te maken


lexentry: nld/benijden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: benijden
trans_list: formad
sense:
overgankelijk wensen dat men zelf mocht hebben wat een ander heeft en met de nodige pijn ervaren dat dat niet het geval is, jaloers zijn


lexentry: nld/benzine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: benzine
trans_list: peitreal
sense:
een aardolieproduct bestaande uit een mengsel van alifatische koolwaterstoffen met een ketenlegte tussen vijf en twaalf dat algemeen in gebruik is als brandstof voor verkeer en als verdunningsmiddel


lexentry: nld/berk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: berk
trans_list: beith
sense:
(plantkunde) geslacht Betula van katjes dragende loofbomen of struiken, kenmerkend is het in horizontale banden afschilferende schors


lexentry: nld/bernagie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bernagie
trans_list: borráiste
sense:
(bloemplanten) Borago officinalis een ruwharige, eenjarige plant met blauwe bloemen, een kruid dat zowel in de keuken als in de geneeskunde gebruikt wordt. De Romeinse Plinius de Oudere schreef over deze plant: ego borago gaudia semper ago ("ik, borago, breng altijd blijdschap")


lexentry: nld/beroerte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beroerte
trans_list: béim
sense:
(medisch) een acute beschadiging van de hersenen die veroorzaakt wordt door een bloeduitstorting in de hersenen


lexentry: nld/beroker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beroker
trans_list: caiteoir tobac
sense:
(gereedschap), (imkerij) een toestel dat rook produceert waarmee de imker zijn bijenvolk rustig kan houden


lexentry: nld/beryllium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beryllium
trans_list: beirilliam
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal, met symbool Be en atoomnummer 4


lexentry: nld/bes__noun__3
sense_num: 03
written_rep: bes
trans_list: caor
sense:
(muziek) de grondtoon van het “bes-mineurakkoord”, de kleine drieklank op de eerste trap (tonica-akkoord) van de kleinetertstoonladder op die toon


lexentry: nld/beschaving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beschaving
trans_list: sibhialtacht
sense:
de complexe maatschappij waarin veel van de mensen in steden leven en hun voedsel door middel van landbouw verkrijgen


lexentry: nld/beslaglegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beslaglegging
trans_list: astú
sense:
(juridisch) (economie) gerechtelijke handeling waardoor iemand niet meer vrij over zijn eigendom kan beschikken


lexentry: nld/besluit__noun__1
sense_num: 03
written_rep: besluit
trans_list: cinneadh
sense:
(juridisch) (in het bestuursrecht) schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling


lexentry: nld/besmetten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: besmetten
trans_list: galraigh
sense:
overgankelijk blootstellen aan een ziektekiem, gif of radioactief materiaal en dan drager worden van de ziektekiem, gif of radioactief materiaal.


lexentry: nld/bestaanszekerheid__noun__1
sense_num: 02
written_rep: bestaanszekerheid
trans_list: slándáil shóisialach
sense:
het vertrouwen dat iemand mag hebben dat basisbehoeften zoals voeding, kleding, veiligheid, huisvesting, medische zorg en opleiding aanwezig zullen blijven


lexentry: nld/bestand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bestand
trans_list: comhad
sense:
(informatica) een verzameling van gegevens die een eenheid vormen (en geschikt zijn voor (computer)verwerking), computerbestand, databestand of gegevensbestand


lexentry: nld/bestempelen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: bestempelen
trans_list: glao
sense:
overgankelijk overdrachtelijk: iets of iemand -al of niet terecht- in een bepaalde categorie plaatsen


lexentry: nld/bestuur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: bestuur
trans_list: rialtas
sense:
(organisatiekunde) groep van mensen die gezamenlijk de leiding hebben over een bedrijf of ander soort organisatie


lexentry: nld/betaalrekening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: betaalrekening
trans_list: cuntas reatha
sense:
(financieel) bankrekening waarmee alle betalingen gedaan worden, dit is meestal ook de rekening waarop het loon wordt ontvangen


lexentry: nld/beuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beuk
trans_list: feá
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fagus sylvatica , een Europese hardhoutboom die inheems is in de Benelux en tot 46 meter hoog kan wordenWordt ook gebruikt als (deel van de) aanduiding voor andere bomen uit het geslacht Fagus .


lexentry: nld/beul__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beul
trans_list: básadóir
sense:
(beroep) traditioneel de uitvoerder van overheidswege opgelegde lijfstraffen en aangesteld om ter dood veroordeelden te executeren


lexentry: nld/beurs__noun__1
sense_num: 04
written_rep: beurs
trans_list: aonach
sense:
(financieel), (handel) tentoonstelling waar producenten in een bepaalde branche, nieuwe producten tonen, of het gebouw waarin zulke tentoonstellingen gehouden kunnen worden


lexentry: nld/beurtvaartadres__noun__1
sense_num: 01
written_rep: beurtvaartadres
trans_list: bille luchtaithe
sense:
(juridisch), (scheepvaart) eigendomsdocument dat wordt opgesteld en verstrekt door een rederij en is zowel een verklaring dat in de zeevrachtbrief omschreven goederen zijn geladen als een vervoersovereenkomst voor het overzeese vervoer van de lading


lexentry: nld/bever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bever
trans_list: béabhar
sense:
(knaagdieren), benaming voor zoogdieren uit het geslacht Castor , met platte staart die meestal in het water vertoeven, Castor fiber of Castor canadensis


lexentry: nld/bewaargeving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bewaargeving
trans_list: taisc
sense:
(juridisch) overeenkomst waarbij de nemer zich tegenover de gever verbindt een roerend goed dat de gever hem toevertrouwt, onder verplichting om het te bewaren en in natura terug te geven


lexentry: nld/bewust__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bewust
trans_list: comhfhiosach
sense:
iets waarvan kennis is genomen, iets wat met nadenken gebeurt of juist niet gebeurt, opzettelijk, expres


lexentry: nld/bewustzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bewustzijn
trans_list: comhfhios
sense:
(psychologie) een toestand waarin men gewaarwordingen uit zijn omgeving ondergaat en besef heeft van het eigen ik, wakker


lexentry: nld/bezit__noun__1
sense_num: 02
written_rep: bezit
trans_list: seilbh
sense:
(juridisch) het houden of genieten van een goed, dat iemand in persoon, of door een ander in zijn feitelijke macht heeft, alsof het aan hem toebehoort


lexentry: nld/bezuinigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bezuinigen
trans_list: ainic
sense:
overgankelijk (economie) door zuinig met geld of iets anders om te gaan de uitgaven verminderen, ergens minder middelen aan besteden


lexentry: nld/biatlon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biatlon
trans_list: dé-atlan
sense:
(wintersport) een skisport waarbij de deelnemers op bepaalde punten in een langlaufcircuit met een geweer op een doel moeten


lexentry: nld/bibelot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bibelot
trans_list: daighsín
sense:
klein decoratief voorwerp zonder praktische waarde, vaak gebruikt als interieurversiering of verzamelobject


lexentry: nld/bidsprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bidsprinkhaan
trans_list: maintis chrábhaidh
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Mantodea , roofdieren die hun prooi met de voorpoten vangen


lexentry: nld/biecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biecht
trans_list: faoistin
sense:
(religie) het belijden van de eigen zonden aan een priester, zodat deze de zonden in naam van Jezus vergeeft, en de biechteling met de kerk verzoent


lexentry: nld/bier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bier
trans_list: beoir | leann
sense:
(drinken) alcoholische drank die bereid is uit gefermenteerde mout met toevoeging van hop en kruiden


lexentry: nld/bieslook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bieslook
trans_list: síobhas
sense:
(plantkunde) overblijvende looksoort en bolgewas, Allium schoenoprasum , gekenmerkt door schermen van meestal roze tot roze-violette bloemen en gekweekt vanwege zijn lange, slanke, holle bladeren


lexentry: nld/big_bang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: big bang
trans_list: ollphléasc
sense:
(astronomie) de volgens de bigbangtheorie enorme explosie waaruit het heelal zo'n 13,7 miljard jaar geleden zou zijn ontstaan


lexentry: nld/bij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bij
trans_list: beach
sense:
(vliesvleugeligen) benaming voor vliegende insecten uit het geslacht Antophila die leven van nectar en honing


lexentry: nld/bijboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijboot
trans_list: armacach
sense:
een klein bootje, dat gebouwd en bestemd is om op een binnenschip te worden meegenomen of als volgboot achter een klein binnenschip of jacht te worden gesleept


lexentry: nld/bijenkorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijenkorf
trans_list: beachaire
sense:
(imkerij) kunstmatige behuizing waarbinnen een bijenvolk zijn raten kan bouwen, oorspronkelijk in de vorm van een gevlochten korf


lexentry: nld/bijgerecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijgerecht
trans_list: fomhias
sense:
(voeding) klein, licht gerecht dat als begeleiding bij een andere maaltijdgang (meestal het hoofdgerecht) wordt genuttigd.


lexentry: nld/bijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijl
trans_list: tua
sense:
(gereedschap) hakwerktuig met een smalle snee en een lange steel die vooral voor het kappen van bomen gebruikt en gewoonlijk met twee handen gehanteerd wordt


lexentry: nld/bijschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijschrift
trans_list: ceannscríbhinn
sense:
(typografie) korte geschreven mededeling die de betekenis van een voorwerp of afbeelding verduidelijkt


lexentry: nld/bijstellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bijstellen
trans_list: ceartaigh
sense:
overgankelijk een naar verhouding kleine verandering aanbrengen in de instelling van iets, meestal als aanpassing aan veranderde omstandigheden


lexentry: nld/bijten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bijten
trans_list: bain greim as
sense:
overgankelijk iets afsnijden of afscheuren door tanden tegen elkaar te duwen tijdens vechten of om te eten


lexentry: nld/bijwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bijwoord
trans_list: dobhriathar
sense:
(taalkunde) een woord dat een bijvoeglijk naamwoord, een werkwoord, een telwoord of een ander bijwoord nader bepaalt


lexentry: nld/bikkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bikkel
trans_list: rúitín
sense:
een klein klompje hard materiaal, meestal in de vorm van een botje dat gebruikt wordt om op te gooien in het bikkelspel


lexentry: nld/bil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bil
trans_list: mása
sense:
(anatomie) elk van beide lichaamsdelen gevormd door de grote spieren die het bekken aan de achterkant bedekken


lexentry: nld/biljart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biljart
trans_list: billéardaí
sense:
(spel) spel waarbij door middel van een lange, dunne houten stok (de keu), ballen in een rechthoekige bak met lage randen worden bespeeld


lexentry: nld/bilzekruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bilzekruid
trans_list: caoch na gcearc
sense:
(plantkunde) (kruid) (medisch) Hyoscyamus niger een of meer inheemse giftplanten uit de nachtschadefamilie met een stinkende geur, kleverige, behaarde en getande bladeren en trechtervormige vuilgele bloemen


lexentry: nld/bindsla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bindsla
trans_list: cósleitís
sense:
(plantkunde) slasoort Lactuca sativa var. longifolia met een stevige rechte krop 
(wikidata: bindsla )


lexentry: nld/bindvliesontsteking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bindvliesontsteking
trans_list: toinníteas
sense:
(medisch) een ontsteking van het bindvlies dat de buitenkant van het oogwit en de binnenkant van de oogleden bekleedt


lexentry: nld/bindweefsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bindweefsel
trans_list: fíochán tacaíochta
sense:
(anatomie) een vorm van weefsel dat deel uitmaakt van alle organen van het lichaam van mens en dier en een steunende, dan wel verzorgende functie heeft


lexentry: nld/binnenschipper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: binnenschipper
trans_list: bádóir
sense:
(scheepvaart) (beroep) iemand die voor zijn beroep op de binnenwateren (rivieren, kanalen en meren) vaart


lexentry: nld/bio-ethiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bio-ethiek
trans_list: bitheitic
sense:
(filosofie) een tak van de moraalwetenschap, die zich bezighoudt met de ethische aspecten van menselijke ingrepen in het menselijk leven en het leven van dieren en planten


lexentry: nld/biobeschikbaarheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biobeschikbaarheid
trans_list: bith-infhaighteacht
sense:
(farmacologie) een term die aangeeft in welke mate de werkzame stoffen van een geneesmiddel beschikbaar komen op de bedoelde plek


lexentry: nld/biochemie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biochemie
trans_list: bithcheimic
sense:
(wetenschap) (scheikunde) de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen


lexentry: nld/biodegradatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: biodegradatie
trans_list: bithmhilleadh
sense:
(medisch) natuurlijke afbreekbaarheid veroorzaakt door de ("biologische") activiteit (stofwisseling) van micro-organismen


lexentry: nld/biometrie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: biometrie
trans_list: bithmhéadracht
sense:
verzameling van technieken die gericht zijn op het meten en vaststellen van alle meetbare eigenschappen van levende wezens, bijvoorbeeld ter identificatie


lexentry: nld/bioscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bioscoop
trans_list: pictiúrlann
sense:
(media) gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken


lexentry: nld/bit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bit
trans_list: béalbhach
sense:
(paardrijden) een metalen staaf die een paard in de bek gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken


lexentry: nld/bittervoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bittervoorn
trans_list: géaróg
sense:
(straalvinnigen) bepaalde vissoort die voorkomt in schoon stilstaand of langzaam stromend water Rhodeus amarus


lexentry: nld/bivakmuts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bivakmuts
trans_list: balacláva
sense:
(hoofddeksel) muts die het hele hoofd bedekt, nek inbegrepen, met openingen om door te kijken en te ademen


lexentry: nld/bizon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bizon
trans_list: buabhall
sense:
(evenhoevigen) Noord-Amerikaans zoogdier, Bison bison , uit de familie van de holhoornigen (Bovidae )De wetenschappelijke naam van de soort werd als Bos bison in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De wisent of "Europese bizon" is een nauw verwante soort.


lexentry: nld/blaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blaag
trans_list: dailtín
sense:
(scheldwoord) een stout, lastig en/of zeer zelfingenomen kind; bij uitbreiding ook gebruikt voor pubers en (jong)volwassenen


lexentry: nld/blaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blaas
trans_list: lamhnán
sense:
(anatomie) hol orgaan dat gevuld is met een hoeveelheid gas en/of vloeistof (hiermee wordt in het dagelijks spraakgebruik meestal de urineblaas bedoeld)


lexentry: nld/bladluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bladluis
trans_list: aifid
sense:
(halfvleugeligen) Aphidoidea klein plantenetend schadelijk insect dat zich met stekende en zuigende monddelen (stiletten) passief voedt met sappen uit het floëem. Het floëemsap stroomt door de zeefvaten en staat onder hoge druk. Het wordt door de plant in het voedselkanaal van de bladluis geperst zodra de stiletten een floëemvat aanprikken


lexentry: nld/bladwijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bladwijzer
trans_list: leabharmharc
sense:
strook kaartkarton, leer of stof om een bladzijde in een boek mee te markeren, zonder dat die bladzijde daarvan schade oploopt


lexentry: nld/blancheren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: blancheren
trans_list: bánaigh
sense:
overgankelijk (kookkunst) het gedurende zeer korte tijd in kokend water gaar laten worden van voedingsmiddelen, zodat geur, smaak en uiterlijk optimaal behouden blijven


lexentry: nld/blankvoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blankvoorn
trans_list: roiste
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Rutilus rutilus zeer algemeen in heel Europa ten noorden van Pyreneeën en Alpen levende vis, maar niet in Schotland en Ierland; hij komt ook voor in grote delen van W.-Azië


lexentry: nld/blauwborst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blauwborst
trans_list: ghormphíb
sense:
(zangvogels) bepaald soort lijsterachtige, Luscinia svecica , die bij ons plaatselijk algemeen broedt in vochtige gebieden


lexentry: nld/blauwe_bosbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blauwe bosbes
trans_list: fraochán
sense:
(bloemplanten) bepaald soort vaste plant, Vaccinium myrtillus uit de heidefamilie (Ericaceae ) waarvan de bessen eetbaar zijn


lexentry: nld/blauwe_gaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blauwe gaai
trans_list: scréachóg ghorm
sense:
(zangvogels) witte kraaiachtige met lavendelblauw verenkleed op de rug en kop die voorkomt in Noord-Amerika Cyanocitta cristata


lexentry: nld/blauwe_vinvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blauwe vinvis
trans_list: míol mór gorm
sense:
(walvisachtigen) Balaenoptera musculus een baleinwalvis uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De blauwe vinvis is het grootste dier dat op aarde leeft en wordt gemiddeld ongeveer 26 tot 30 meter lang en kan 150 tot 170 ton zwaar worden


lexentry: nld/blauwneus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blauwneus
trans_list: srón
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtige riviervis Vimba vimba die van oorsprong uit Oost-Europa komt; algemeen in België en een aantal malen in de Nederlandse rivieren gesignaleerd


lexentry: nld/blijspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blijspel
trans_list: coiméide
sense:
(toneel) een toneelstuk, film of boek dat het doel heeft het publiek te vermaken en aan het lachen te maken


lexentry: nld/blik__noun__1
sense_num: 02
written_rep: blik
trans_list: stán
sense:
cilindervormig luchtdicht afgesloten vaatje van dun metaal voor het bewaren van voedsel, drank of andere waar die kan bederven als er lucht bijkomt


lexentry: nld/bliksem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bliksem
trans_list: tintreach
sense:
(meteorologie) (elektrotechniek) lichtgevende stralen die uit de hemel barsten bij onweer ten gevolge van een elektrische ontlading


lexentry: nld/bloed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloed
trans_list: fuil
sense:
(anatomie) lichaamsvocht dat rondstroomt in de slagaderen en aderen ter verspreiding van zuurstof en andere voor de levensprocessen onontbeerlijke stoffen


lexentry: nld/bloeddoorlopen__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bloeddoorlopen
trans_list: sreangach
sense:
vooral van de ogen dat er bloedvaatjes op het oogwit te zien zijn (door huilen, ouderdom of ontsteking)


lexentry: nld/bloedhond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloedhond
trans_list: madra fola
sense:
Brits hondenras, hoogbenig, kortharig, grote kop met losse huid, lange hangende oren en een lange staart


lexentry: nld/bloedstolling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloedstolling
trans_list: trombóis
sense:
(dierkunde) het proces waarbij bloed, dat aan de lucht of aan andere oppervlakken dan de binnenkant van het vaatstelsel wordt blootgesteld, klontert en hard wordt


lexentry: nld/bloeduitstorting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloeduitstorting
trans_list: brúigh
sense:
(medisch) ophoping van bloed in of onder de huid na een bloeding, meestal gepaard met een zwelling en een blauwe plek


lexentry: nld/bloedzuiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloedzuiger
trans_list: diúgaire
sense:
(medisch) (wormen) benaming voor dieren uit de onderklasse Hirudinea , waarvan de bekendste soorten zich met zuignappen hechten aan de huid van andere dieren en zich voeden met hun bloed


lexentry: nld/bloemkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloemkool
trans_list: cóilis
sense:
(voeding) (groente) Brassica oleracea var. botrytis een kool met vlezige bleekgele bloemstengels die als groente gegeten wordt


lexentry: nld/blok__noun__1
sense_num: 02
written_rep: blok
trans_list: puilín
sense:
(techniek), (scheepvaart) draaischijf waaromheen een touw kan worden gevoerd om een goede trekrichting te verkrijgen of om de benodigde trekkracht op het touw te verminderen


lexentry: nld/blokkering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blokkering
trans_list: balbh
sense:
het zorgen dat iets niet meer toegankelijk, of te gebruiken is; het zorgen dat iets niet meer verder kan gaan


lexentry: nld/bloksteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bloksteen
trans_list: eisléir
sense:
(waterbeheer) voor steenglooiing geschikte stenen, die vrij regelmatig rechthoekig zijn gehakt op ongeveer gelijke afmetingen


lexentry: nld/blues__noun__1
sense_num: 01
written_rep: blues
trans_list: gruaim
sense:
(muziek) een melancholieke muziekstijl, ongeveer tussen 1860 en 1900 ontstaan, die oorspronkelijk werd beoefend door Amerikaanse negerslaven


lexentry: nld/bluf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bluf
trans_list: leathaill
sense:
poging iemand in de waan te brengen dat men iets achter de hand heeft; uiting bedoeld om het te doen overkomen alsof men tot meer in staat is of sterker staat dan het geval is


lexentry: nld/boeien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: boeien
trans_list: iarnach
sense:
overgankelijk iemands vrijheid beperken door hem vast te binden aan hand of voet; in de boeien slaan


lexentry: nld/boekdeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boekdeel
trans_list: imleabhar
sense:
drukwerk dat zoveel bladzijden heeft dat het in aparte band kan worden gebonden, maar waarvan de inhoud onderdeel is van een groter werk


lexentry: nld/boeket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boeket
trans_list: ostrais
sense:
een bos snijbloemen, vaak sierlijk gerangschikt en aan elkaar gebonden om in een vaas te kunnen zetten


lexentry: nld/boer__noun__1
sense_num: 04
written_rep: boer
trans_list: cuireata
sense:
(kaartspel) speelkaart met daarop een boer [1] uitgebeeld, waarvan de waarde meestal tussen die van de 10 en de vrouw ligt


lexentry: nld/boerenkiel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: boerenkiel
trans_list: éadaí imeachtair
sense:
een werkjas zonder voorsluiting die over het hoofd wordt aangetrokken als favoriet kledingstuk tijdens het carnavalsfeest


lexentry: nld/boerenwormkruid__name__1
sense_num: 01
written_rep: boerenwormkruid
trans_list: franclus
sense:
(plantkunde) Chrysanthemum vulgare Tanacetum vulgare een of meer samengesteldbloemige planten van de soort Chrysanthemum vulgare, vroeger gebruikt als wormafdrijvend middel.


lexentry: nld/bohrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bohrium
trans_list: bóiriam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Bh en atoomnummer 107. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/bokspringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: bokspringen
trans_list: caitheamh cliobóg
sense:
een spel of gymnastiekoefening waarbij men op beide handen steunend op een voorwerp of spelgenoot over dit voorwerp of deze speelgenoot heenspringt waarbij de benen aan weerszijden dit voorwerp passeren


lexentry: nld/bol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bol
trans_list: sféar
sense:
(wiskunde) (o.a. stereometrie) driedimensionaal lichaam, begrensd door een gebogen oppervlak waarvan alle punten even ver verwijderd zijn van het middelpunt, sfeer


lexentry: nld/bolbliksem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bolbliksem
trans_list: caorthintreach
sense:
(meteorologie) een helder oplichtend bolvormig object met een diameter van maximaal 40 centimeter, dat soms waargenomen wordt in de buurt van een blikseminslag en dan gedurende meerdere seconden zichtbaar is


lexentry: nld/bolsjewiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bolsjewiek
trans_list: Boilséiveach
sense:
(politiek) lid van een factie van de marxistische Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (RSDAP) die zich afsplitsten van de mensjewistische factie bij het Tweede Partijcongres in 1903


lexentry: nld/bomberjack__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bomberjack
trans_list: casóg píolóta
sense:
(kleding) een korte, sportieve jas van het type dat oorspronkelijk in de jaren '50 en '60 is ontwikkeld als kleding voor piloten van de Amerikaanse luchtmacht en de Amerikaanse marine


lexentry: nld/bommenlegger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bommenlegger
trans_list: buamálaí
sense:
iemand die ergens een explosief heeft geplaatst met als doel omdat explosief tot ontploffing te brengen


lexentry: nld/bommenwerper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bommenwerper
trans_list: buamadóir
sense:
(militair) (luchtvaart) een oorlogsvliegtuig dat is ontworpen voor het werpen van bommen op gronddoelen.


lexentry: nld/bonbon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bonbon
trans_list: binn
sense:
(snoepgoed) een lekkernij bestaande uit een omhulsel van chocolade en een vulling van room, likeur, crème of iets dergelijks


lexentry: nld/bonobo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bonobo
trans_list: mionsimpeansaí
sense:
(primaten) Pan paniscus een mensaap en daarmee een van de primaten. De bonobo staat samen met haar naaste verwant de chimpansee (Pan troglodytes) van alle levende diersoorten het dichtst bij de mens. De bonobo stond vroeger ook bekend als dwergchimpansee


lexentry: nld/boodschapper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boodschapper
trans_list: eachlach
sense:
(beroep) (verouderd) iets dat, of iemand die berichten overbrengt naar personen die door de afzender niet rechtstreeks aangesproken kunnen worden, of bereikbaar zijn, door afstand, tijdverschil of slechte onderlinge verhoudingen, tegenwoordig zou men zeggen: koerier


lexentry: nld/booglamp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: booglamp
trans_list: arclampa
sense:
(elektrotechniek) elektrische lamp die brandt doordat tussen twee koolspitsen een lichtboog ontstaat (met name gebruikt als bioscoopprojectielamp)


lexentry: nld/boom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boom
trans_list: crann
sense:
(plantkunde) een meerjarige plant die als karakteristiek heeft dat hij één of meer verhoute stammen heeft


lexentry: nld/boomkikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boomkikker
trans_list: frog crainn
sense:
(kikkers) Hyla arborea , klein kikkertje uit de familie boomkikkers (Hylidae ) dat zich in bomen en heesters kan begeven


lexentry: nld/boon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boon
trans_list: Pónaire
sense:
(voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet 
(wikidata: boon )


lexentry: nld/boor__noun__2
sense_num: 01
written_rep: boor
trans_list: bórón
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde, met symbool B en atoomnummer 5


lexentry: nld/bootsman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bootsman
trans_list: bósan
sense:
(beroep), (scheepvaart) een rang gelijk aan sergeant bij de marine en de hoogste onderofficier bij de koopvaardij


lexentry: nld/bord__noun__1
sense_num: 02
written_rep: bord
trans_list: clár dubh
sense:
(communicatie) (transport) een vlak voorwerp waarop een voor veel mensen bedoelde tekst of teken is gezet, bijv. in het verkeer


lexentry: nld/borgsom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: borgsom
trans_list: taom
sense:
in het bijzonder: som geld die een gevangene betaalt ter garantie dat hij in gevangenschap zal terugkeren


lexentry: nld/borgtocht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: borgtocht
trans_list: bannaí
sense:
(juridisch) (burgerlijk recht) een overeenkomst waarbij de borgsteller garant staat voor de schulden van de schuldenaar.


lexentry: nld/borstel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: borstel
trans_list: bruis
sense:
(gereedschap) een gebruiksvoorwerp bestaande uit een bundel of bundels haren of vezels die in een houder of aan een blad van hout of een andere stof zijn vastgehecht


lexentry: nld/bosbeekjuffer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bosbeekjuffer
trans_list: brídeog
sense:
(libellen) Calopteryx virgo , een 45 tot 49 mm grote juffer uit de familie van de beekjuffers (Calopterygidae), die in vrijwel heel Europa voorkomt. Het is een kenmerkende soort voor natuurlijke, langzaam stromende (bos)beken met een heel goede waterkwaliteit. Door het verdwijnen van dit biotoop is de soort in Nederland sterk achteruitgegaan en staat dan ook als bedreigd op de Nederlandse Rode Lijst (libellen)


lexentry: nld/botanie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: botanie
trans_list: luibheolaíocht
sense:
(wetenschap) (plantkunde) een onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van planten


lexentry: nld/boter__noun__1
sense_num: 02
written_rep: boter
trans_list: im
sense:
(voeding) oneigenlijk vervangproduct voor het onder [1] genoemde voedingsmiddel, geproduceerd uit plantenvet


lexentry: nld/boterbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: boterbloem
trans_list: crobh préacháin
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ranunculus van een aantal meestal overblijvende, kruidachtig planten met helder gele of soms witte bloemen uit de familie Ranunculaceae . Het geslacht omvat onder andere de boterbloemen en de waterranonkels. Afhankelijk van de taxonomische opvatting telt het tussen de 250 tot 600 soorten


lexentry: nld/botervet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: botervet
trans_list: saill ime
sense:
glycerol molecuul met daaraan drie moleculen boterzuur gebonden; het hoofdbestanddeel van boter; het vet dat in melk zit


lexentry: nld/bottleneck__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bottleneck
trans_list: bac
sense:
een buisje van gepolijst glas of metaal, door gitaristen gebruikt om bepaalde typische klanken te produceren


lexentry: nld/bougie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bougie
trans_list: spréachphlocóid
sense:
(motortechniek), (autotechniek) het onderdeel van een verbrandingsmotor dat door een vonk het mengsel van brandstofdamp en lucht in de cilinder tot ontploffing brengt


lexentry: nld/bouillon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bouillon
trans_list: anraith
sense:
(kookkunst) (voeding) een aftreksel van magere vleesresten, beenderen of vis dat vaak de basis van een soep is


lexentry: nld/bouwheer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bouwheer
trans_list: teilgeoir
sense:
de opdrachtgever voor het bouwen van een gebouw, de persoon die alle kosten moet dragen en uiteindelijk eigenaar is van het gebouwde, maar niet noodzakelijk de latere gebruiker is


lexentry: nld/bouwlaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bouwlaag
trans_list: urlár
sense:
(bouwkunde) alle vertrekken in een gebouw die een vloer hebben die op dezelfde hoogte ligt, uitgezonderd zolder en souterrain


lexentry: nld/boventallig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: boventallig
trans_list: iomarcach
sense:
boven het normale aantal uitgaande, met name voor een werknemer die ergens werkt waar het benodigde aantal werkers reeds aanwezig is


lexentry: nld/bowling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bowling
trans_list: Bol
sense:
(sport) een sport waarbij de speler door middel van een bowlingbal moet proberen om alle tien de pins omver te gooien


lexentry: nld/braken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: braken
trans_list: caith suas
sense:
overgankelijk (medisch) het verwijderen van voedsel en/of andere stoffen uit de maag via de mond en soms de neus.


lexentry: nld/brandnetel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: brandnetel
trans_list: cál faiche
sense:
(bloemplanten) Urtica dioica een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt


lexentry: nld/brandnetel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: brandnetel
trans_list: cál faiche
sense:
(bloemplanten) Urtica urens een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt


lexentry: nld/brandweerkorps__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brandweerkorps
trans_list: briogáid dóiteáin
sense:
een organisatorische eenheid binnen de veiligheidsregio als geheel en wordt geleid door een eigen bestuur en die belast is met de brandweerzorg (vroeger was de brandweer per gemeente georganiseerd)


lexentry: nld/brassière__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brassière
trans_list: cíochbheart
sense:
(kleding) dameskledingstuk dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat en dat dient om de borsten te ondersteunen


lexentry: nld/breekijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: breekijzer
trans_list: gró
sense:
(gereedschap) stevige metalen stang, meestal voorzien van een gespleten einde, de koevoet, gebruikt om zaken open te breken


lexentry: nld/brexit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brexit
trans_list: Breatimeacht
sense:
(politiek) mogelijk vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie als onderwerp van veronderstellingen


lexentry: nld/bridge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bridge
trans_list: beiriste
sense:
(kaartspel) een spel gespeeld door vier spelers, verdeeld in twee paren en gespeeld in dertien slagen


lexentry: nld/brief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brief
trans_list: litis | litir
sense:
(communicatie), (letterkunde) een (traditioneel op papier) geschreven bericht van een persoon naar een ander, meestal in een omslag per post verzonden


lexentry: nld/brilbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brilbeer
trans_list: béar spéaclach
sense:
(roofdieren) Tremarctos ornatu de enige nu nog levende soort in het geslacht Tremarctos van de beren (Ursidae) met grote cirkels rond de ogen, als een bril. Het is de enige berensoort die zijn oorsprong in Zuid-Amerika heeft


lexentry: nld/brilslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brilslang
trans_list: cobra
sense:
(reptielen) Naja naja een gevaarlijke gifslang uit Zuid-Azië en Afrika, met twee ringvormige zwarte vlekken aan weerszijden van de hals die behoort tot de cobra's


lexentry: nld/broccoli__noun__1
sense_num: 02
written_rep: broccoli
trans_list: brocailí
sense:
(groente) de nog gesloten bloemknoppen van deze plant die als groente worden gegeten. Van de groenten bevat broccoli de meeste glucosinolaten die mogelijk een werking tegen kanker zouden kunnen hebben


lexentry: nld/broekband__noun__1
sense_num: 01
written_rep: broekband
trans_list: banda coime
sense:
band waarmee je een broek stevig om heup of middel kunt binden zodat de broek niet afzakt; tailleband bovenaan de broek


lexentry: nld/broodboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: broodboom
trans_list: crann toraidh aráin
sense:
(plantkunde) boom Artocarpus altilis Artocarpus communis van het geslacht Artocarpus , met grote, eetbare vruchten 
(wikidata: broodboom )


lexentry: nld/broodheer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: broodheer
trans_list: fostóir
sense:
(verouderd) iemand waarbij je in dienst bent en waarvan je dus afhankelijk bent voor je dagelijks brood


lexentry: nld/brownie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brownie
trans_list: donnóg
sense:
(voeding) een van oorsprong Amerikaans nagerecht of snack, bestaande uit een vrij dicht plat gebak gemaakt van chocolade, en gebakken op een bakplaat


lexentry: nld/brugjaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brugjaar
trans_list: Idirbhliain
sense:
(onderwijs) (Nederland) beginjaar van de middelbare school waarin leerlingen die later naar verschillende onderwijstypen gaan nog bij elkaar in de klas zitten


lexentry: nld/bruidegom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruidegom
trans_list: buachaill óg
sense:
man die in het huwelijk treedt, het is de mannelijke vorm van bruid en dat is opmerkelijk want er zijn veel meer vrouwelijke vormen van mannelijke woorden


lexentry: nld/bruin__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: bruin
trans_list: donn
sense:
(kleur) met een kleur zoals die van koffie of chocola, in een tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren


lexentry: nld/bruin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruin
trans_list: donn
sense:
(kleur) kleur zoals die van koffie of chocola, tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren


lexentry: nld/bruine_beer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruine beer
trans_list: béar donn
sense:
(roofdieren) Ursus arctos zoogdier uit de familie der beren (Ursidae) dat in Europa, Azië en Amerika voorkomt


lexentry: nld/bruine_dwerg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruine dwerg
trans_list: abhac donn
sense:
(astronomie) hemellichaam met een massa tussen die van een gasreus en een ster, onvoldoende voor kernfusie tussen protonen


lexentry: nld/bruinvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bruinvis
trans_list: muc mhara
sense:
(walvisachtigen) kleine, solitair of in los school levende tandwalvis uit de familie Phocoenidae , zich kenmerkend door zijn stompe snuit, spatelvormige tanden, lage driehoekige rugvin en horizontale staartvin, en die tijdens het zwemmen uit het water opspringt


lexentry: nld/brulaap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: brulaap
trans_list: moncaí uallach
sense:
(primaten) Amerikaanse apen die een brullend lawaai kunnen produceren van het geslacht Alouatta uit de familie grijpstaartapen (Atelidae)


lexentry: nld/btw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: btw
trans_list: CBL
sense:
(initiaalwoord) omzetbelasting die een ondernemer betaald over de verkoopprijs, waarbij hij de belasting die deel uitmaakte van zijn inkoopprijzen weer mag aftrekken


lexentry: nld/buffet__noun__1
sense_num: 02
written_rep: buffet
trans_list: gread
sense:
(kookkunst) tafel met daarop allerlei etenswaar waaruit men zelf kan uitkiezen en pakken (lopend buffet, wandelbuffet)


lexentry: nld/buiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buiging
trans_list: bogha
sense:
buiging (beweging), knikkende beweging met hoofd en bovenlichaam om een persoon van hoge status te begroeten; artiesten maken na een optreden meestal een buiging naar het publiek.


lexentry: nld/buik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buik
trans_list: bolg
sense:
(anatomie) het onderste deel van de voorkant van de romp van mens of dier dat van boven door het middenrif en van onderen door de bekkengordel begrenst is


lexentry: nld/buikvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buikvlies
trans_list: seicin
sense:
(anatomie) een epitheelweefsel dat de binnenkant van de buikholte en de buitenkant van de daarin gelegen organen bekleedt


lexentry: nld/builenpest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: builenpest
trans_list: plá bhúbónach
sense:
(medisch) de meest voorkomende vorm van pest en wordt veroorzaakt door de Yersinia pestis -bacterie en overgebracht door de rattenvlo


lexentry: nld/buisklokken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buisklokken
trans_list: clogfheadáin
sense:
alleen meervoud (muziekinstrument) een samenstel van gestemde langwerpige holle cilinders die met een mallet worden aangeslagen


lexentry: nld/buisklokkenspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: buisklokkenspel
trans_list: clogfheadáin
sense:
(muziekinstrument) een samenstel van gestemde langwerpige holle cilinders die met een mallet worden aangeslagen


lexentry: nld/bulldozer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bulldozer
trans_list: ollscartaire
sense:
(werktuigbouwkunde) zware van rupsbanden voorziene machine om terreinen te egaliseren met behulp van een schuiver die stenen en aarde kan verplaatsen


lexentry: nld/burenhinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: burenhinder
trans_list: crá croí
sense:
(juridisch) (burenrecht) gedraging of handeling van een eigenaar of bewoner van een onroerend goed die overlast veroorzaakt voor de naburige eigenaars of bewoners, waarbij de aanvaardbare ongemakken overschreden worden zodat het evenwicht tussen buren verstoord wordt


lexentry: nld/burger__noun__2
sense_num: 01
written_rep: burger
trans_list: borgaire
sense:
(voeding) als schijf gevormd en gebakken of gegrild kleingehakt, met kruiden vermengd vlees uit rund en/of varken, of iets vergelijkbaars


lexentry: nld/burgeroorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: burgeroorlog
trans_list: cogadh cathartha
sense:
(militair) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen binnen hetzelfde land, waarbij soms ook het leger betrokken is


lexentry: nld/burijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: burijn
trans_list: bior greanta
sense:
(gereedschap) handsteekbeitel met een vierkante stift waarvan de punt ruitvormig is geslepen, die o.a. wordt gebruikt door de graveur, koperslager en de edelsmid


lexentry: nld/bustehouder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: bustehouder
trans_list: cíochbheart
sense:
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat, en dient om de borsten te ondersteunen


lexentry: nld/butternutpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: butternutpompoen
trans_list: puimcín imchnó
sense:
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae 
(wikidata: butternutpompoen )


lexentry: nld/cacao__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cacao
trans_list: cócó
sense:
(voeding) (drinken) product verkregen uit de bonen van de cacaoboom dat onder andere wordt gebruikt voor de bereiding van chocolade


lexentry: nld/cachot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cachot
trans_list: carcair
sense:
(informeel) een donkere, vochtige, oncomfortabele ruimte om een arrestant tijdelijk in op te sluiten


lexentry: nld/cadeau__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cadeau
trans_list: bronntanas
sense:
iets dat men aan iemand geeft zonder tegenprestatie, meestal ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis


lexentry: nld/cadeaupapier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cadeaupapier
trans_list: páipéar beartán
sense:
glanzend of gekleurd papier waarin met een product verpakt dat men als feestelijke presentje wil geven


lexentry: nld/cadmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cadmium
trans_list: caidmiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cd en atoomnummer 48. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/cafeïne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cafeïne
trans_list: caiféin
sense:
(scheikunde) een alkaloïde met structuurformule C8H10N4O2 die van nature wordt aangetroffen in koffiebonen en theebladeren en een stimulerende werking heeft


lexentry: nld/caisson__noun__1
sense_num: 01
written_rep: caisson
trans_list: vaigín armlóin
sense:
(waterbeheer) een doosvormige constructie die gebruikt wordt als tunnelelement, of kan worden afgezonken als onderdeel van een dam of dijk, of die kan dienen als werkruimte onderwater


lexentry: nld/cake__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cake
trans_list: calc
sense:
(voeding) lichte, zachte koek gemaakt van een beslag van bloem, boter, eieren en suiker, in gelijke hoeveelheden, met een rijsmiddel


lexentry: nld/calcium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: calcium
trans_list: cailciam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ca en atoomnummer 20. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/californium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: californium
trans_list: calafoirniam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide met het symbool Cf en het atoomnummer 98


lexentry: nld/calorie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: calorie
trans_list: calra
sense:
(thermodynamica), (eenheid), (verouderd) een eenheid van warmte, gelijk aan de warmte benodigd om een gram water een graad (kelvin of Celsius) in temperatuur te doen stijgen, weergegeven met symbool cal


lexentry: nld/calque__noun__1
sense_num: 02
written_rep: calque
trans_list: lomaistriúchán
sense:
(taalkunde) een woord of woordgroep die is gevormd door middel van een één-op-één vertaling van de elementen uit een andere taal


lexentry: nld/canon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: canon
trans_list: urchar
sense:
(muziek) de strengste vorm van een meerstemmige compositie, waarin de stemmen elkaar in de tijd verschoven imiteren


lexentry: nld/cantaloupe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cantaloupe
trans_list: cantalúp
sense:
(plantkunde) variëteit Cucumis melo var. cantalupensis van de meloenplant Cucumis melo 
(wikidata: cantaloupe )


lexentry: nld/capibara__noun__1
sense_num: 01
written_rep: capibara
trans_list: capabára
sense:
(knaagdieren) Hydrochoerus hydrochaeris een knaagdier uit de familie Caviidae. De naam "capibara" komt uit het Guaraní en betekent heer van het gras. Daarmee wordt verwezen naar de lange oeverbegroeiing van moerassen, rivieren en meren, de natuurlijke biotoop. Het komt voor in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentië


lexentry: nld/caracal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: caracal
trans_list: lincse chluasdubh
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Caracal caracal , een slanke, middelgrote, niet gevlekte kat van 6–22 kg met een korte staart en lange oorpluimenHet dier leeft afhankelijk van het leefgebied van verschillende prooisoorten, voornamelijk knaagdieren en vogels en komt voor in heel Afrika, het Arabische schiereiland, het Midden-Oosten, centraal en zuidwest-Azië tot in India. Hij leeft in droge bossen, savannes, struikgewas, heuvelachtige steppen en dorre bergachtige streken. De soort staat wereldwijd op de lijst van de IUCN als niet-bedreigde soort, ondanks dat er weinig bekend is over de populatieontwikkeling in het grootste deel van zijn verspreidingsgebied.


lexentry: nld/carbidgas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carbidgas
trans_list: aicéitiléin
sense:
(scheikunde) acetyleen, een gas dat o.a. verkregen kan worden uit carbid en water (CaC2 + 2H2O --> C2H2 + Ca(OH)2 ); bij verbranding geeft het fel licht en een hoge vlamtemperatuur


lexentry: nld/carbolineum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carbolineum
trans_list: créasóid
sense:
steenkoolproduct dat men gebruikt om hout te beschermen tegen weersinvloeden, het mag niet meer gebruikt worden i.v.m. de kankerverwekkende eigenschappen


lexentry: nld/carburator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carburator
trans_list: carbradóir
sense:
(motortechniek) onderdeel dat vloeibare brandstof (bv. benzine) in fijn verdeelde toestand vermengt met lucht


lexentry: nld/carcinogeen__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: carcinogeen
trans_list: carcanaigineach
sense:
(medisch) kankerverwekkend d.w.z. dat wanneer men in contact met de stof komt, dit kanker kan veroorzaken


lexentry: nld/cardiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cardiologie
trans_list: cairdeolaíocht
sense:
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met het opsporen, diagnosticeren en behandelen van hartziekten


lexentry: nld/carillon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carillon
trans_list: clogaireacht
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument dat bestaat uit een reeks van klokken en wordt bespeeld via een speciaal manuaal door een beiaardier, of ook wel door een mechaniek wordt aangestuurd


lexentry: nld/carnaval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carnaval
trans_list: carnabhal
sense:
(feest) volksfeest waarbij onder meer grote verkleedpartijen plaatsvinden, en dat plaatsvindt gedurende de vier dagen die aan de vastentijd voorafgaan


lexentry: nld/carrière__noun__1
sense_num: 01
written_rep: carrière
trans_list: réim
sense:
(economie), (maatschappij) professionele loopbaan, ontwikkeling van de werkgerelateerde maatschappelijke positie


lexentry: nld/castreren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: castreren
trans_list: coill
sense:
overgankelijk een sterilisatie uitvoeren van een man of mannelijk dier door verwijdering van de zaadballen


lexentry: nld/casus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: casus
trans_list: cásáil
sense:
(wetenschap) een of meer concrete voorbeelden van iets in de praktijk, vooral gebruikt in wetenschappelijke uitleg en cursussen


lexentry: nld/catechismus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: catechismus
trans_list: teagasc Críostaí
sense:
(religie) (onderwijs) de leer van een godsdienst in de vorm van vragen en antwoorden gebruikt in het godsdienstonderwijs aan jongeren en leken


lexentry: nld/caudaal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: caudaal
trans_list: eireabaill
sense:
(diergeneeskunde) (medisch) met betrekking tot het (staart) uiteinde, ook gebruikt voor het onderste deel van ruggemerg


lexentry: nld/cavia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cavia
trans_list: muc ghuine
sense:
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit het geslacht Cavia , van oorsprong afkomstig uit Zuid-Amerika, die vooral als huisdier gehouden worden


lexentry: nld/cayennepeper__noun__1
sense_num: 02
written_rep: cayennepeper
trans_list: piobar Chéin
sense:
(specerij) (verse of gedroogde) vrucht van Capsicum annuum of Capsicum fastigiatus gebruikt als scherpe specerij 
(wikidata: cayennepeper )


lexentry: nld/cel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: cel
trans_list: cill
sense:
(biologie) de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit


lexentry: nld/cello__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cello
trans_list: dordveidhil
sense:
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de cellist tussen de knieën wordt gehouden


lexentry: nld/celmembraan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: celmembraan
trans_list: cillscannán
sense:
(biologie) een dun vlies van met name fosfolipiden en eiwitten dat een cel in staat stelt één of meerdere interne milieus te creëren


lexentry: nld/centimeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: centimeter
trans_list: ceintiméadar
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm


lexentry: nld/centrifuge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: centrifuge
trans_list: lártheifneoir
sense:
(techniek) toestel dat gebruikmakend van de middelpuntvliedende kracht, de mogelijkheid biedt om stoffen te scheiden, te zuiveren of te drogen


lexentry: nld/centrist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: centrist
trans_list: sa lár
sense:
(persoon) iemand die politiek bewust een middenkoers tussen behoudend en vooruitstrevend aan wil houden


lexentry: nld/cessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cessie
trans_list: tasc
sense:
(juridisch) overdracht van een vorderingsrecht door de oorspronkelijke schuldeiser (de cedent) aan een derde (de cessionaris)


lexentry: nld/champagne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: champagne
trans_list: seaimpéin
sense:
(drinken) (oenologie) een witte of rosé schuimwijn uit de champagnestreek in Frankrijk, die in het bijzonder bij feestelijke aangelegenheden wordt geschonken


lexentry: nld/chaperonne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chaperonne
trans_list: bean choimhdeachta
sense:
(verouderd), (maatschappij) oudere vrouw die een jonge ongehuwde vrouw begeleidt als ze naar feesten gaat waar ook jonge heren komen


lexentry: nld/chateau__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chateau
trans_list: caisleán
sense:
kasteel met name kastelen waar wijn gebotteld wordt en bij uitbreiding kastelen die verbonden zijn met luxeproducten


lexentry: nld/chemie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chemie
trans_list: ceimic
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen


lexentry: nld/chimpansee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chimpansee
trans_list: simpeansaí
sense:
(primaten) Pan troglodytes een Afrikaanse mensaap. Zijn nauwste verwant is de dwergchimpansee of bonobo (Pan paniscus). Beide chimpansees worden beschouwd als de nauwste nog levende verwanten van de mens. Sommige wetenschappers beschouwen de relatie tussen mens en chimpansee op basis van DNA-onderzoek als nauw genoeg om de chimpansee en de bonobo net als de mens in het geslacht Homo te plaatsen


lexentry: nld/chip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: chip
trans_list: scealpóg
sense:
(elektronica) (informatica) klein stukje halfgeleiderkristal waarop geïntegreerde circuits zijn aangebracht


lexentry: nld/christendom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: christendom
trans_list: Críostaíocht | críostaíocht
sense:
(religie) een monotheïstische godsdienst gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament


lexentry: nld/chromosomaal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: chromosomaal
trans_list: crómasómach
sense:
(biologie) (medisch) met betrekking tot de chromosomen, de eiwitten die erfelijke informatie bevatten


lexentry: nld/chronologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chronologie
trans_list: croineolaíocht
sense:
(wetenschap) de wetenschap die zich bezig houdt met het rangschikken in de tijd van historische gebeurtenissen


lexentry: nld/chrysant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: chrysant
trans_list: criosantamam
sense:
(bloemplanten) een geslacht Chrysanthemum uit de composietenfamilie (Asteraceae of Compositae). De naam is een samenstelling van de Oudgriekse woorden χρυσός (khrusós), 'goud' en ἄνθεμον (ánthemon), 'bloem'


lexentry: nld/cijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cijfer
trans_list: figiúr
sense:
(wiskunde) een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet


lexentry: nld/cimbaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cimbaal
trans_list: ciombal
sense:
(muziekinstrument) een metalen slagwerkinstrument bestaande uit een ronde, iets gekromde metalen schijf die, afhankelijk van het gebruik, in het midden opgehangen is in een standaard of met een koord of riem wordt vastgehouden


lexentry: nld/cinema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cinema
trans_list: pictiúrlann
sense:
bioscoop, gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken.


lexentry: nld/cinema__noun__1
sense_num: 02
written_rep: cinema
trans_list: pictiúrlann
sense:
film, filmkunst, in hoog tempo na elkaar geprojecteerde afbeeldingen die de suggestie van beweging reproduceren of creëren.


lexentry: nld/circus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: circus
trans_list: sorcas
sense:
attractie in een circustent waar artiesten van allerlei aard hun kunsten en behendigheden vertonen in een ronde arena


lexentry: nld/citadel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: citadel
trans_list: daingean
sense:
(bouwkunde) (militair) versterking die een vestingstad domineert, hetzij om de inwoners van die stad onder bedwang te houden, hetzij om weerstand te kunnen blijven bieden als de rest van de stad mocht vallen


lexentry: nld/citer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: citer
trans_list: siotar
sense:
(muziekinstrument) een snaarinstrument dat voornamelijk gebruikt wordt in het Duitstalige deel van Europa


lexentry: nld/citroenmelisse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: citroenmelisse
trans_list: lus na meala líomóide
sense:
(plantkunde) (medisch) (kruid) Melissa officinalis , een vaste plant die naar citroen ruikt; van de bladeren kan thee gezet worden


lexentry: nld/citronella__noun__1
sense_num: 01
written_rep: citronella
trans_list: lus na meala líomóide
sense:
een naam voor de etherische olie van een aantal Aziatische grassoorten uit het geslacht Cymbopogon, zoals de C. winterianus, C. citratus en C. nardus


lexentry: nld/clair-obscur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: clair-obscur
trans_list: chiaroscuro
sense:
(kunst) een artistieke techniek waarbij scherpe lichtcontrasten gebruikt worden voor het bereiken van een bepaald effect


lexentry: nld/clitoris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: clitoris
trans_list: brillín
sense:
(anatomie), (seksualiteit) gevoelig orgaan bovenaan de schaamspleet van de vrouw dat voor de seksuele opwinding zorgt


lexentry: nld/cloud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cloud
trans_list: néal
sense:
(informatica) computernetwerk waarbij allerlei gegevens op aanvraag beschikbaar worden gesteld (meestal via internet), terwijl de eindgebruiker niet weet op hoeveel of welke server(s) de applicatie draait of waar die servers precies staan


lexentry: nld/cobra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cobra
trans_list: cobra
sense:
(reptielen) verscheidene geslachten van slangen uit de familie koraalslangachtigen (Elapidae ). Het woord "cobra" stamt uit het Spaans of Italiaans en is een verkorte vorm voor "cobra capello", het betekent ongeveer "slang met hoed" (verwijzend naar de karakteristieke uitzetbare halsribben achter de kop). De cobra speelt een rol in de symboliek van het hindoeïsme. De cobra is populair bij slangenbezweerders


lexentry: nld/coca__noun__1
sense_num: 01
written_rep: coca
trans_list: cocbhád
sense:
(plantkunde) Erythroxylum coca een plant die zijn oorsprong vindt in Zuid-Amerika en die groeit op grotere hoogte, waarvan een aftreksel van de bladeren in Zuid-Amerika, met name in Bolivia en Peru wordt gekauwd als middel tegen hoogteziekte en als stimulans voor arbeiders in de mijnbouw


lexentry: nld/cocaïne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cocaïne
trans_list: cócaon
sense:
(scheikunde) een drug die bereid wordt uit de bladeren van de coca die euforie en ongevoeligheid voor pijn veroorzaakt en leidt tot verslaving


lexentry: nld/collectief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: collectief
trans_list: tiomsaitheach
sense:
meerdere groepen die onder één noemer worden aangesproken, groep samenwerkende personen, samenwerkingsverband


lexentry: nld/colonne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: colonne
trans_list: colún
sense:
(militair) convooi, rij van militairen of voertuigen in een groot aantal gelederen van kleine frontbreedte


lexentry: nld/colostrum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: colostrum
trans_list: gruth buí
sense:
(medisch) de eerste, gelige moedermelk die een baby krijgt die rijk is aan antistoffen en afweercellen


lexentry: nld/communautair__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: communautair
trans_list: comhchoiteann
sense:
betrekking hebbend op de gemeenschap: in Europa vooral betrekking hebbend op de gemeenschap van staten, in België betrekking hebbend op de verhouding tussen Vlaanderen en Wallonië


lexentry: nld/communicatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: communicatie
trans_list: cumarsáid
sense:
het uitwisselen van informatie waarbij zender, ontvanger, inhoud en communicatiemedium betrokken zijn


lexentry: nld/communisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: communisme
trans_list: cumannachas
sense:
(politiek) (economie) (filosofie) atheïstische ideologie die gericht is op gemeenschappelijk bezit van productiemiddelen en verbruiksgoederen


lexentry: nld/compagnie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: compagnie
trans_list: comhlacht
sense:
een gezelschap met commerciële doelstellingen, gewoonlijk met een toegekend monopolie, vennootschap, handelsvereniging


lexentry: nld/compiler__noun__1
sense_num: 01
written_rep: compiler
trans_list: teaglamaí
sense:
(informatica) computerprogramma dat een in een brontaal geschreven programma (broncode) vertaalt in een semantisch equivalent programma in een doeltaal (objectcode) (en meestal tegelijk met andere programma´s 'linkt')


lexentry: nld/computervirus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: computervirus
trans_list: víreas ríomhaireachta
sense:
(informatica) schadelijk computerprogramma dat zich kopieert naar andere programma's en van binnenuit de computer kapotmaakt


lexentry: nld/concurrent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: concurrent
trans_list: iomaitheoir
sense:
(economie) een mededinger, een persoon of onderneming die met andere personen of ondernemingen hetzelfde doel voor ogen hebben, hetzelfde product verkopen of dezelfde wedstrijd winnen


lexentry: nld/concurrentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: concurrentie
trans_list: coimhlint
sense:
(economie) het mede-wedijveren om iets, in het bijzonder een vorm van winst, in de situatie zijn dat je de concurrent van iemand bent


lexentry: nld/condor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: condor
trans_list: condar
sense:
(havikachtigen) benaming voor sommige roofvogels uit de Amerikaanse tak (Cathartidae ) van de gierenfamilie


lexentry: nld/conducteur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: conducteur
trans_list: stiúrthóir
sense:
(spoorwegen) (beroep) een medewerker van het openbaar vervoer die reizigers op vervoersbewijzen controleert, de orde dient te bewaren, maar vooral ook servicemedewerker is.


lexentry: nld/confirmatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: confirmatie
trans_list: cóineartú
sense:
(verouderd) (religie) bevestiging en versterking van de genade van het doopsel in onder andere de katholieke kerk (vormsel)


lexentry: nld/conjunctief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: conjunctief
trans_list: foshuiteach
sense:
(taalkunde) (vaktaal) een werkwoordswijs waarmee men een wens, onzekerheid of mogelijkheid tot uitdrukking kan brengen


lexentry: nld/connotatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: connotatie
trans_list: fochiall
sense:
(taalkunde) de bijklank of gevoelswaarde van een woord of woordgroep, die tot op zekere hoogte los staat van de letterlijke betekenis (denotatie)


lexentry: nld/consulaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: consulaat
trans_list: consalacht
sense:
(diplomatie) officiële vertegenwoordiging van een staat in het buitenland, voor het behartigen van de belangen van de vertoevende landgenoten, in dat land met minder bevoegdheden dan een ambassade


lexentry: nld/contest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: contest
trans_list: cath
sense:
wedstrijd in de vorm van een show waarin mensen laten zien wat ze kunnen en een jury beslist wie de beste prestatie heeft geleverd


lexentry: nld/contrabas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: contrabas
trans_list: olldord
sense:
(muziekinstrument) het laagstklinkende muziekinstrument van de strijkinstrumenten met een lagere toon dan de bas


lexentry: nld/copernicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: copernicium
trans_list: coipeirniciam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cn en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/correct__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: correct
trans_list: beacht
sense:
burgerlijk, saai, onberispelijk uit moreel oogpunt, zonder af te wijken van de etiquette, politiek correct


lexentry: nld/corrupt__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: corrupt
trans_list: truailligh
sense:
met behulp van geschenken, geld e.d. over te halen om zijn plicht, partij, of overtuiging te verzaken


lexentry: nld/corruptie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: corruptie
trans_list: éillitheacht
sense:
bedrog vanwege oneerlijkheid, omkoping. Corruptie leidt tot privileges aan degene die betaalt en onthoudt deze aan degene die niet betaalt.


lexentry: nld/courant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: courant
trans_list: nuachtán
sense:
(verouderd), (media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws (die meestal dagelijks verschijnt)


lexentry: nld/coyote__noun__1
sense_num: 01
written_rep: coyote
trans_list: cadhóit
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Canis latrans , een hondachtige die nauw verwant is aan de wolf (Canis lupus ) en voorkomt in een gebied dat zich uitstrekt van Alaska tot Midden-Amerika


lexentry: nld/coëfficiënt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: coëfficiënt
trans_list: comhéifeacht
sense:
(wiskunde) een vermenigvuldigingsfactor van een zeker object. (variabele, vector, functie, differentiaalquotiënt etc.)


lexentry: nld/crabappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: crabappel
trans_list: crann fia-úll
sense:
(bloemplanten) een geslacht Malus van ongeveer 30-55 soorten van kleine loofbomen of struiken uit de familie Rosaceae , met uitzondering van de gedomesticeerde appel (Malus domestica )


lexentry: nld/crisis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: crisis
trans_list: aothú
sense:
een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel ernstig verstoord raakt maar die in principe van voorbijgaande aard zou moeten zijn


lexentry: nld/cultuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cultuur
trans_list: cultúr
sense:
(maatschappij) het patroon van menselijke activiteit en de symbolische structuren, die deze activiteiten een zekere betekenis geven met name kunst en wetenschap


lexentry: nld/cup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cup
trans_list: cuach
sense:
(sport) beker die dient als trofee voor de winnaar van een toernooi of concours waarbij meestal steeds de verliezers van wedstrijden afvallen, ook gebruikt aanduiding voor dat evenement


lexentry: nld/curatele__noun__1
sense_num: 02
written_rep: curatele
trans_list: bardacht
sense:
(overdrachtelijk) maatregel waarbij de financiële beslissingen van een organisatie (wegens wanbeleid) voortaan door een andere organistatie worden genomen


lexentry: nld/curcumine__noun__1
sense_num: 02
written_rep: curcumine
trans_list: curcumina
sense:
(voeding) gele voedselkleurstof verkregen uit de wortelstok van de kurkumaplant Curcuma longa 
(wikidata: curcumine )


lexentry: nld/curling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: curling
trans_list: curláil
sense:
een precisiesport die lijkt op bowls, jeu de boules en bocce, die op ijs gespeeld wordt gespeeld met zware stenen in plaats van metalen (of plastic) ballen


lexentry: nld/cybernetica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cybernetica
trans_list: cibirnitic
sense:
(wetenschap) wetenschap van de besturing van systemen: controle van en communicatie binnen biologische en mechanische systemen


lexentry: nld/cypers__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: cypers
trans_list: riabhach
sense:
(bij katten) met een bepaalde tekening in de vacht, bestaande uit onregelmatig gevormde strepen en langgerekte vlekken dwars op de lengterichting, in verschillende kleuren, vaak bruingrijs


lexentry: nld/cyrillisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: cyrillisch
trans_list: Coireallach
sense:
betrekking hebbend op het alfabet dat door zes Slavische talen en ook door talen in Azië onder invloed van het Russisch gebruikt wordt


lexentry: nld/cyrillisch_alfabet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: cyrillisch alfabet
trans_list: aibítir Chirilieach
sense:
(taalkunde) een alfabet dat geschreven wordt in het cyrillisch schrift. Talen die het cyrillisch schrift gebruiken zijn de zes natuurlijke Slavische talen (Bulgaars, Macedonisch, Oekraïens, Russisch, Servisch en Wit-Russisch) en nog veel andere talen van de voormalige Sovjet-Unie, Azië en Oost-Europa.


lexentry: nld/daad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: daad
trans_list: cás
sense:
doelbewust en doelgericht gepleegde handeling, vaak met name in negatieve zin (zoals in het strafrecht)


lexentry: nld/dag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dag
trans_list: lá
sense:
(tijdrekening), (eenheid) tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)


lexentry: nld/dagafschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dagafschrift
trans_list: ráiteas bainc
sense:
(financieel) een lijst met gemaakte betalingen en afschrijvingen van een bepaalde tijd (die langer dan een dag kan zijn) op een bepaalde bankrekening


lexentry: nld/dagblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dagblad
trans_list: páipéar laethúil
sense:
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws, een krant die iedere dag (behalve zondag) verschijnt


lexentry: nld/dagpauwoog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dagpauwoog
trans_list: péacóg
sense:
(vlinders) bepaalde soort dagvlinder, Aglais io , die in Nederland en België de bekendste soort uit de familie Nymphalidae, de vossen, parelmoervlinders en weerschijnvlinders is


lexentry: nld/dahlia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dahlia
trans_list: dáilia
sense:
een plantengeslacht uit de composietenfamilie, dat een tiental soorten omvat die wild voorkomen in Mexico als cultivar zijn er duizenden variëteiten


lexentry: nld/dakgoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dakgoot
trans_list: silteán
sense:
(bouwkunde) een langgerekte bakvormige of halfronde constructie voor het van het dak afvoeren van hemelwater


lexentry: nld/daklijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: daklijst
trans_list: coirnis
sense:
rand die onderlangs een dak loopt; de bovenste afsluiting van een muur langs de dakrand van de gevel


lexentry: nld/dalai_lama__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dalai lama
trans_list: Dalaí Láma
sense:
de belangrijkste tulku, gereïncarneerde lama, van de gelug, een van de tradities binnen het Tibetaans boeddhisme; de geestelijk leider van Tibetaanse boeddhisten


lexentry: nld/damhert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: damhert
trans_list: fia buí
sense:
(evenhoevigen) Dama dama evenhoevige uit de familie van de hertachtigen (Cervidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Cervus dama in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Tussen de ijstijden leefden de damherten onder andere tot in West-Europa, maar de laatste ijstijd heeft de dieren naar Klein-Azië verdreven. De Romeinen brachten de soort weer met zich mee en verspreidden het dier door het gehele Romeinse Rijk. Tegenwoordig komt het op alle continenten behalve Antarctica voor. Het damhert is de soort die het vaakst gehouden wordt in hertenkampen. Het Mesopotamisch damhert (Dama mesopotamica) uit Iran en Irak wordt vaak als ondersoort van het damhert beschouwd


lexentry: nld/damp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: damp
trans_list: gal
sense:
(natuurkunde) de gasvormige toestand van een stof die bij kamertemperatuur vloeibaar of vast is, de toestand die ontstaan is door verdamping


lexentry: nld/dat__pronomdem__1
sense_num: 01
written_rep: dat
trans_list: sin
sense:
wijst iets aan dat zich in een afstand van de spreker bevindt en onzijdig is (bij een mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord wordt hiervoor die gebruikt)


lexentry: nld/database__noun__1
sense_num: 01
written_rep: database
trans_list: bunachar sonraí
sense:
(informatica) een plaats waar informatie over bepaalde onderwerpen in digitale vorm verzameld, opgeslagen en geconsulteerd kan worden


lexentry: nld/datief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: datief
trans_list: tabharthach
sense:
(grammatica) derde van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen, voor een meewerkend voorwerp. Voorbeeld: De datief van ik is mij of me: Je geeft mij/me een boek


lexentry: nld/de__art__1
sense_num: 01
written_rep: de
trans_list: an
sense:
voorafgaand aan een zelfstandig naamwoord om aan te geven dat het niet om een willekeurig persoon of ding gaat, maar dat duidelijk is om wie of wat het specifiek gaat


lexentry: nld/decime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: decime
trans_list: deichiú
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tiende toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een terts)


lexentry: nld/decoreren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: decoreren
trans_list: maisigh
sense:
overgankelijk methoden en technieken gebruikt om bouwwerken, meubels of andere objecten te verfraaien


lexentry: nld/deeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deeg
trans_list: taos
sense:
(kookkunst) ongebakken kneedbare uitgangsmateriaal voor het bakken van diverse broden en gebak, vervaardigd van meel aangevuld met rijsmiddelen als gist, bakpoederof ei, vloeistoffen als melk of water en smaakstoffen zoals suiker en zout


lexentry: nld/deel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deel
trans_list: cuid
sense:
een afsplitsing van een hoeveelheid, maat of gewicht, van een geheel waarbij samenstelling, functies of eigenschappen gelijk zijn of buiten beschouwing blijven (kenmerkend is dat de soortnaam van het geheel en de afgesplitsing gelijk is)


lexentry: nld/defibrillator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: defibrillator
trans_list: dífhibrileoir
sense:
(medisch) (gereedschap) een apparaat waarmee met behulp van stroomstoten het normale hartritme hersteld kan worden


lexentry: nld/dekbed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dekbed
trans_list: cuilt
sense:
dikke deken, meestal bestaande uit een grote hoes met daarin isolerend materiaal, met de functie om iemand te bedekken en warm te houden tijdens de slaap


lexentry: nld/deken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deken
trans_list: blaincéad
sense:
(textiel) een (vaak dikke) doek, met de functie om iemand te bedekken en daarmee warm te houden (tijdens de slaap)


lexentry: nld/dekenkist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dekenkist
trans_list: cliabhrach
sense:
een kist met een scharnierende deksel waarin men dekens kan bewaren als men ze in de zomer niet nodig heeft


lexentry: nld/dekken__verb__1
sense_num: 05
written_rep: dekken
trans_list: cumhdaigh
sense:
overgankelijk (dierkunde) (veeteelt) (seksualiteit) een bronstig vrouwtje (bijv. merrie, koe, ooi) bevruchten (door het mannetje)


lexentry: nld/delegatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: delegatie
trans_list: tiomnú
sense:
(juridisch) overneming van een schuld door de oorspronkelijke schuldenaar (de delegant) aan een derde (de gedelegeerde of overnemer)


lexentry: nld/delirium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: delirium
trans_list: rámhaille
sense:
(medisch) waanzinnigheid, acuut psychische stoornis ten gevolge van lichamelijke aandoening, vergiftiging of onthouding van middelen


lexentry: nld/dementie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dementie
trans_list: néaltrú
sense:
(medisch) een aandoening van de hersenen waardoor de verstandelijke en cognitieve vermogens verminderen


lexentry: nld/demografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: demografie
trans_list: déimeagrafaíocht
sense:
(wetenschap) de studie van alles wat de omvang, samenstelling en spreiding van een bepaalde bevolkingsgroep en de veranderingen hierin betreft


lexentry: nld/der__art__1
sense_num: 01
written_rep: der
trans_list: na
sense:
genitief meervoud van de bepaalde lidwoorden de en het; in modern Nederlands meestal vervangen door van plus lidwoord


lexentry: nld/dermatologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dermatologie
trans_list: deirmeolaíocht
sense:
(medisch) een specialisme binnen de geneeskunde dat zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd


lexentry: nld/dermatoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dermatoloog
trans_list: deirmeolaí
sense:
(medisch) (beroep) huidspecialist, specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd


lexentry: nld/deskundige__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deskundige
trans_list: saineolaí
sense:
(beroep) iemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard


lexentry: nld/deurwaarder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: deurwaarder
trans_list: báille
sense:
(juridisch) (beroep) gerechtelijk ambtenaar die voornamelijk assisteert bij rechtszaken, exploten en executien doet, verkoopingen houdt, dagvaardingen uitbrengt en beslagen legt


lexentry: nld/devies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: devies
trans_list: mana
sense:
woord of korte tekst (bijv. een spreuk) die snel en tegelijkertijd duidelijk een bepaalde boodschap moet overbrengen


lexentry: nld/dia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dia
trans_list: sleamhnaigh
sense:
(fotografie) een diafilm, een fotografische film die een positief beeld geeft dat direct goed zichtbaar geprojecteerd kan worden


lexentry: nld/diafragma__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diafragma
trans_list: cró
sense:
(optica) (fotografie) de opening in een lichtdichte laag in of bij een lens om de hoeveelheid door te laten licht te regelen


lexentry: nld/dictee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dictee
trans_list: deachtú
sense:
een tekst die wordt gedicteerd en door andere personen wordt opgeschreven als toets in het correct spellen


lexentry: nld/dictum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dictum
trans_list: adhmad
sense:
(juridisch) het beschikkende gedeelte van de rechterlijke uitspraak (vonnis of arrest) dat de uiteindelijke beslissing van de rechter formuleert en rechtsgevolgen teweegbrengt


lexentry: nld/diefstal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diefstal
trans_list: goid
sense:
(juridisch), (misdaad) het zich onrechtmatig toe-eigenen van goederen of andere bezittingen die aan een ander toebehoren


lexentry: nld/dienst__noun__1
sense_num: 03
written_rep: dienst
trans_list: seirbhís
sense:
(maatschappij) een dienstverlenende instantie, vaak als onderdeel van een overkoepelende organisatie


lexentry: nld/dienst__noun__1
sense_num: 06
written_rep: dienst
trans_list: seirbhís
sense:
(militair) dienstplicht, het ingevolge van de opkomstplicht verplicht dienen van een militair (historisch in Nederland)


lexentry: nld/dienstweigering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dienstweigering
trans_list: easumhlaíocht
sense:
(militair) het geheel of gedeeltelijk (alleen bezwaar tegen wapens) weigeren om aan de militaire dienstplicht te voldoen


lexentry: nld/dier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dier
trans_list: ainmhí
sense:
(dierkunde) met zintuigen uitgerust meercellig organisme dat zijn energie verkrijgt uit andere dierlijke of plantaardige organismen


lexentry: nld/dierentuin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dierentuin
trans_list: zú
sense:
(dierkunde) een verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken


lexentry: nld/diergaarde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diergaarde
trans_list: gairdín ainmhithe
sense:
een instelling die zich bezighoudt met het verzorgen en kweken van exotische diersoorten en het tonen ervan aan betalend publiek


lexentry: nld/diergeneeskunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diergeneeskunde
trans_list: tréidliacht
sense:
(wetenschap) (dierkunde) wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van dierziektes


lexentry: nld/diffusie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diffusie
trans_list: idirleathadh
sense:
(natuurkunde) verbreiding (verspreiding) van een aantal deeltjes (in een vloeistof, gas of vaste stof)


lexentry: nld/dijk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dijk
trans_list: cladán
sense:
(waterbeheer) opgeworpen aarden wal op het land meestal bestemd als waterkering ter directe bescherming van het achterliggende land


lexentry: nld/dikkopje__noun__2
sense_num: 02
written_rep: dikkopje
trans_list: captaen
sense:
(vlinders) meerdere dagvlindersoorten uit de familie Hesperiidae met een behaarde motachtig lichaam, haakvormige voelsprieten en een schietend vluchtpatroon, van wie de meesten bruin met witte of oranje vlekken zijn


lexentry: nld/dille__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dille
trans_list: lus mín
sense:
(kruid) de bladeren van Anethum graveolens , vers en gedroogd, die gebruikt worden als kruid 
(wikidata: dille )


lexentry: nld/dimmen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: dimmen
trans_list: ísligh
sense:
overgankelijk de autoverlichting zo schakelen dat tegenliggers niet verblind worden (door over te gaan van groot- op dimlicht)


lexentry: nld/dimmen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: dimmen
trans_list: ísligh
sense:
overgankelijk (elektrotechniek) zo instellen van verlichting dat het lichtniveau minder fel en daardoor aangenamer is


lexentry: nld/dingo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dingo
trans_list: diongó
sense:
(roofdieren) Canis lupus dingo een verwilderde hondensoort die vooral voorkomt in Australië en vermoedelijk afstamt van de Indische steppewolf (Canis lupus pallipes ). Waarschijnlijk is hij zo'n 5000 jaar geleden door mensen als huisdier meegenomen. Hij is echter weer verwilderd en heeft daardoor als exoot een leefwijze ontwikkeld die sterk lijkt op die van wolf


lexentry: nld/dinosauriër__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dinosauriër
trans_list: dineasár
sense:
(biologie) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben


lexentry: nld/dinosaurus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dinosaurus
trans_list: dineasár
sense:
(reptielen) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben.


lexentry: nld/diplomaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diplomaat
trans_list: taidhleoir
sense:
(diplomatie) (beroep) iemand die in het buitenland zorgt voor de politieke relaties met zijn eigen land


lexentry: nld/diplomatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: diplomatie
trans_list: taidhleoireacht
sense:
de kunst en de kunde van het voeren van overleg tussen twee groepen om daarmee een bepaald doel te bereiken


lexentry: nld/dipmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dipmeter
trans_list: gabha dubh
sense:
(elektronica) een elektronisch testapparaat waarmee o.a. de resonantiefrequentie van een antenne of resonantiekring kan worden bepaald


lexentry: nld/director__noun__1
sense_num: 01
written_rep: director
trans_list: diúracóir
sense:
(natuurkunde), (elektronica) een passief onderdeel van een yagi-antenne dat de antenne een richtwerking geeft


lexentry: nld/dirigeerstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dirigeerstok
trans_list: smachtín
sense:
(muziekinstrument) dun staafje dat de leider van een orkest of koor hanteert om aanwijzingen te geven


lexentry: nld/discografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: discografie
trans_list: dioscliosta
sense:
(muziek) beschrijvend overzicht van grammofoonplaten of cd's van een artiest, in een bepaalde periode enz


lexentry: nld/dispenser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dispenser
trans_list: riarthóir
sense:
(techniek) apparaat of ander soort houder waarmee men een kleine afgepaste portie uit een grotere voorraad kan nemen, bijv. tabletten of een vloeistof zoals zeep


lexentry: nld/dissel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: dissel
trans_list: tál
sense:
een houtbewerkingsgereedschap om b.v. een waterbak uit te hakken uit een boomstam (drinkbak in de alpen)


lexentry: nld/divers__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: divers
trans_list: éagsúil
sense:
(pregnant) (sociologie) (politiek) gekenmerkt door de aanwezigheid van mensen met een verschillend achtergrond in etniciteit, geslacht of geaardheid e.d. in een organisatie of op het werk


lexentry: nld/dochtermaatschappij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dochtermaatschappij
trans_list: fochomhlacht
sense:
(economie) min of mee zelfstandig functionerend bedrijf waarvan de aandelen in bezit zijn van een holding of moedermaatschappij


lexentry: nld/document__noun__1
sense_num: 01
written_rep: document
trans_list: cáipéis
sense:
(letterkunde) een geschrift met belangrijke gegevens, of waaraan een zekere literaire betekenis wordt toegekend


lexentry: nld/doek__noun__1
sense_num: 03
written_rep: doek
trans_list: línéadach
sense:
o (schilderkunst) een stuk, meestal opgespannen materiaal waarop men een beeld schildert, ofwel het schilderij zelf


lexentry: nld/doek__noun__1
sense_num: 04
written_rep: doek
trans_list: línéadach
sense:
o (toneel) een stuk materiaal dat als gordijn gebruikt wordt om een toneel aan het zicht van het publiek to onttrekken


lexentry: nld/doel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: doel
trans_list: báire
sense:
(sport) een van de twee gemarkeerde ruimten op een sportveld, een bal die daarin op correcte wijze terechtkomt, levert een doelpunt op voor de tegenstander


lexentry: nld/doerian__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doerian
trans_list: dúraíoch
sense:
(bloemplanten) Durio zibethinus een 20 tot 50 m hoge, groenblijvende boom met uitgespreide takken en een dichte kruin met zeer smakelijke maar stinkende vruchten


lexentry: nld/dolfijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dolfijn
trans_list: deilf
sense:
(walvisachtigen) middelgrote, in school levende tandwalvis uit de familie Delphinidae , slank met zeer gladde huid, een spitse snuit, een hoge sikkelvormige rugvin en een horizontale staartvin


lexentry: nld/dollar__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dollar
trans_list: dollar
sense:
(numismatiek) naam voor munten of biljetten met de waarde van 1 dollar, zoals die in landen als Australië, Canada en de VS worden


lexentry: nld/dompelbad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dompelbad
trans_list: claonas
sense:
een koud waterbad bedoeld ter afkoeling van het lichaam of zomaar om het aangename gevoel van het koude water


lexentry: nld/dons__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dons
trans_list: clúmh
sense:
fijne veren die onder de taaiere buitenveren zitten, vaak gebruikt als vulstof voor kussens, dekbedden en slaapzakken


lexentry: nld/dood__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dood
trans_list: bás | éag
sense:
(biologie), (medisch) het tot het einde komen van een leven, de overgang naar de onder [1] genoemde toestand


lexentry: nld/doodgaan__verb__1
sense_num: 02
written_rep: doodgaan
trans_list: faigh bás
sense:
(toneel) (van stand-upcomedians e.d.) niet in staat zijn het publiek aan het lachen te krijgen, een reeks grappen vertellen die geen van allen aanslaat


lexentry: nld/doodgraver__noun__1
sense_num: 02
written_rep: doodgraver
trans_list: ciaróg fholaigh
sense:
(kevers) Nicrophorus kever uit een geslacht van kevers uit de familie aaskevers. Soorten uit dit geslacht hebben een voor insecten uitzonderlijke vorm van broedzorg


lexentry: nld/doodverf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doodverf
trans_list: bunleabhar
sense:
(kunst), (materiaalkunde), (verouderd) verf die als eerste laag op een te schilderen oppervlak wordt aangebracht om de ondergrond te isoleren tegen schadelijke bestanddelen van verf, en om een goed hechtende laag voor de verf te verkrijgen


lexentry: nld/doop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doop
trans_list: baisteadh
sense:
(religie) (christendom) plechtige besprenkeling of onderdompeling waarmee iemand tot een kerk gaat behoren en zonden afgewassen worden


lexentry: nld/doopsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doopsel
trans_list: baisteadh
sense:
sacrament waarbij door besprenkeling of onderdompeling iemand tot de christelijk kerk wordt toegelaten en zonden afgewassen worden


lexentry: nld/door__prep__1
sense_num: 07
written_rep: door
trans_list: trí
sense:
als achterzetsel: doorheen, van de ene kant naar de andere kant, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten


lexentry: nld/doorklik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doorklik
trans_list: hipearnasc
sense:
(informatica) een woord of ander voorwerp dat aanklikbaar is op een webpagina waardoor er naar een andere pagina genavigeerd word


lexentry: nld/doorkruisen__verb__2
sense_num: 02
written_rep: doorkruisen
trans_list: bar
sense:
overgankelijk (politiek) op een wijze handelen die verwachtingen of voornemens van anderen verstoort


lexentry: nld/doornhaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doornhaai
trans_list: fíogach gobach
sense:
(kraakbeenvissen) bepaalde soort vis, Squalus acanthias , die de meest algemeen voorkomende haaiensoort in de Noordzee is


lexentry: nld/doorsteken__verb__1
sense_num: 04
written_rep: doorsteken
trans_list: cruinn
sense:
overgankelijk met een lang voorwerp door een buis gaan met als doel deze open te maken, te ontstoppen.


lexentry: nld/dopamine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dopamine
trans_list: dopaimín
sense:
(farmacologie) een catecholamine dat fungeert als neurotransmitter (en soms als hormoon) op verschillende plaatsen in het lichaam van mensen en dieren


lexentry: nld/dopen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: dopen
trans_list: baist
sense:
overgankelijk (religie) iemand ritueel met water besprenkelen of erin onderdompelen en zodoende tot een geloof toelaten


lexentry: nld/dossier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dossier
trans_list: comhad
sense:
verzameling documenten en andere vastgelegde informatie, bijeengebracht omdat ze voor dezelfde kwestie van belang zijn


lexentry: nld/douairière__noun__1
sense_num: 02
written_rep: douairière
trans_list: baintreach dhuair
sense:
(verouderd) (aangevuld met de titel van de overleden echtgenoot) aanduiding voor de weduwe van een edelman


lexentry: nld/douane__noun__1
sense_num: 01
written_rep: douane
trans_list: custam
sense:
(politiek) een overheidsdienst die belast is met de controle op het internationaal verkeer van mensen, dieren en goederen


lexentry: nld/dovenetel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dovenetel
trans_list: caochneantóg
sense:
(plantkunde) Lamium een geslacht van lipbloemige planten met bladeren die op die van de brandnetel lijken maar die niet branden


lexentry: nld/doventaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: doventaal
trans_list: teanga chomharthaíochta
sense:
(informeel), (taalkunde) taal die mensen die niet of slecht kunnen horen gebruiken om te kunnen communiceren (de meer officiële en wat nettere term hiervoor is gebarentaal)


lexentry: nld/draad__noun__1
sense_num: 02
written_rep: draad
trans_list: snáth
sense:
(taalkunde) de vanzelfsprekende opeenvolging van tekstonderdelen die voor de begrijpelijkheid van een tekst noodzakelijk is


lexentry: nld/draad__noun__1
sense_num: 03
written_rep: draad
trans_list: abhras
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de meestal geïsoleerd uitgevoerde, betrekkelijk dunne elektrische geleider in verbindingsmateriaal zoals snoeren en kabeltjes


lexentry: nld/draagstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draagstok
trans_list: coirb
sense:
een houten staaf die over de schouder wordt gedragen en aan beide uiteinden een even zware last heeft hangen


lexentry: nld/draaibank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draaibank
trans_list: deil
sense:
(gereedschap) een machine die een ingeklemd werkstuk ronddraait zodat dit met beitels en boren kan worden bewerkt


lexentry: nld/draaideur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draaideur
trans_list: doras imrothlach
sense:
constructie van drie of vier deurbladen die rondom een gezamenlijke verticale as kunnen draaien, ter vervanging van een gewone deur m.n. gebruikt in winkels, ziekenhuizen enz


lexentry: nld/draaien__verb__1
sense_num: 05
written_rep: draaien
trans_list: cas | cor | fill
sense:
ergatief, (pejoratief) naar allerlei uitvluchten zoeken om maar niet de waarheid te hoeven vertellen


lexentry: nld/draailier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draailier
trans_list: hurdaí-gurdaí
sense:
(muziekinstrument) een strijkinstrument, met een strijkwiel dat bourdonsnaren en één of twee melodiesnaren in trilling brengt, en met tangenten/toetsen om de toonhoogte te bepalen


lexentry: nld/draaistoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draaistoel
trans_list: cathaoir sclóine
sense:
(meubel) zitmeubel voor één persoon, waarvan de zitting om een verticale as kan draaien vooral in gebruik in kantoren


lexentry: nld/draak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draak
trans_list: dragan
sense:
(mythologie) afschrikwekkend fabeldier, voorgesteld als een gevleugeld, vuurspuwend reptielachtig wezen met spitse tong en lange staart


lexentry: nld/draf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: draf
trans_list: sodar
sense:
(paardrijden) gang van paard, en andere viervoeters, sneller dan de stap maar langzamer dan de galop


lexentry: nld/dragon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dragon
trans_list: dragan
sense:
(kruid) de bladeren van Artemisia dracunculus worden gebruikt om gerechten te kruiden 
(wikidata: dragon )


lexentry: nld/drempel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: drempel
trans_list: urlár
sense:
(figuurlijk) een minimum dat gehaald moet worden om ergens aan te kunnen voldoen of ergens aan mee te kunnen doen


lexentry: nld/dressoir__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dressoir
trans_list: gread
sense:
(huishouden), lage brede kast [1], meestal met lades, die doorgaans in de woonkamer tegen de muur wordt geplaatst


lexentry: nld/driehoeksmeting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: driehoeksmeting
trans_list: triantánacht
sense:
(wiskunde) meetmethode die gebruikmaakt van het feit dat een driehoek volledig bepaald is als één zijde (de basis) en de aanliggende hoeken bekend zijn


lexentry: nld/driehoeksmossel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: driehoeksmossel
trans_list: diúilicín riabhach
sense:
(tweekleppigen) kleine tweekleppige zoetwaterschelp, oorspronkelijk uit het bekken van de Kaspische Zee, Dreissena polymorpha


lexentry: nld/drift__noun__1
sense_num: 06
written_rep: drift
trans_list: síob
sense:
(verouderd), (transport) (Kaapkolonie) een doorwaadbare plaats waar het vee of de ossenwagen door de river gedreven kan worden


lexentry: nld/drijfzand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: drijfzand
trans_list: gaineamh beo
sense:
bodem bestaand uit heel kleine korreltjes vergruisd gesteente, verzadigd met zoveel water dat alles wat zwaar is er in wegzakt


lexentry: nld/druif__noun__1
sense_num: 02
written_rep: druif
trans_list: fíonchaor
sense:
(fruit) besvrucht van de wijnstok Vitis vinifera waar wijn van gemaakt kan worden 
(wikidata: druif )


lexentry: nld/drukgolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: drukgolf
trans_list: blast
sense:
een zeer plotselinge, zeer grote toename van de luchtdruk meestal veroorzaakt door een explosie of een voorwerp dat de geluidsbarrière doorbreekt


lexentry: nld/dtp__noun__1
sense_num: 02
written_rep: dtp
trans_list: foilsitheoireacht deisce
sense:
(informatica) desktoppublishing: de opmaak van een publicatie maken met behulp van een computerprogramma


lexentry: nld/dug-out__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dug-out
trans_list: bád scaobtha
sense:
in de grond uitgegraven ruimte met overkapping aan de zijkant van het veld waarin de reservespelers en vaak ook de coach verblijven


lexentry: nld/duim__noun__1
sense_num: 01
written_rep: duim
trans_list: ordóg
sense:
(anatomie) eerste, kortste en dikste vinger, gelegen naast de wijsvinger, met twee geledingen, die zowel naast als tegenover de andere vingers geplaatst kan worden


lexentry: nld/duim__noun__1
sense_num: 02
written_rep: duim
trans_list: orlach
sense:
(eenheid), (verouderd) oude lengtemaat. De exacte lengte is streek-afhankelijk; bijvoorbeeld, de Engelse duim is 2.54 cm (inch), de Amsterdamse duim is 2.573 cm


lexentry: nld/duizendschoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: duizendschoon
trans_list: lus na gile
sense:
(plantkunde) bloemplant uit het geslacht van de anjers Dianthus barbatus Ook wel gebruikt voor de koekoeksbloem en de klokjesgentiaan


lexentry: nld/dukdalf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dukdalf
trans_list: deilf
sense:
(scheepvaart) een in het water geplaatst stelsel van zware palen dat dient om schepen aan vast te leggen of ter bescherming van bruggen en sluizen


lexentry: nld/durum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: durum
trans_list: cruithneacht chrua | dúram
sense:
(plantkunde) Triticum durum enige tetraploïde tarwesoort die nog veel wordt verbouwd, geschikt voor het maken van pastas 
(wikidata: durum )


lexentry: nld/dwaalgast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwaalgast
trans_list: fuaidire
sense:
(biologie) vogel of ander vliegend dier dat slechts zelden, vaak door verdwalen, in een gebied aangetroffen wordt


lexentry: nld/dwerg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwerg
trans_list: abhac
sense:
(mythologie) mensachtig wezen dat corpulent is, een baard heeft en een muts draagt, en erg kort van stuk is


lexentry: nld/dwerggans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwerggans
trans_list: mhionghé bhánéadanach
sense:
(eendvogels) Anser erythropus een vrij zeldzame Euraziatische gans die wat kleiner is dan de kolgans


lexentry: nld/dwergplaneet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwergplaneet
trans_list: abhacphláinéad
sense:
(astronomie) Rond en massief hemellichaam dat in een vaste baan om een ster heen draait, maar niet voldoende eigen massa heeft om een planeet te kunnen worden genoemd


lexentry: nld/dwergvinvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dwergvinvis
trans_list: droimeiteach beag
sense:
(walvisachtigen) Balaenoptera acutorostrata een in zee levend zoogdier dat hoort tot de suborde van baleinwalvissen met een gemiddelde lengte van 7 tot 7,5 meter, met een maximum van 9 tot 11 meter voor vrouwtjes en 9 tot 10 meter voor mannetjes. Beide geslachten wegen in volwassen vorm gemiddeld 4 à 5 ton en maximaal 14 ton


lexentry: nld/dynamiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dynamiet
trans_list: dinimít
sense:
(scheikunde) springstof waarin nitroglycerine door een poreuze stof (infusoriënaarde) wordt vastgehouden


lexentry: nld/dyslexie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dyslexie
trans_list: disléicse
sense:
(psychologie) (medisch) (onderwijs) het onvermogen om woorden, waarvan men wel de letters ziet, in hun betekenis te vatten


lexentry: nld/dysprosium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: dysprosium
trans_list: diospróisiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Dy en atoomnummer 66. Het is een zilvergrijs lanthanide


lexentry: nld/ebben__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ebben
trans_list: éabann
sense:
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot één uit een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae )


lexentry: nld/ebbenhout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ebbenhout
trans_list: éabann
sense:
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae)


lexentry: nld/ebstroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ebstroom
trans_list: taoide thrá
sense:
(waterbeheer) de waterstroom die van de kust afgaat als het laagwater wordt en 3-4 uur na hoogwater maximaal is


lexentry: nld/eclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eclips
trans_list: éiclips
sense:
(astronomie) het verschijnsel waarbij een ster en twee of meer andere hemellichamen in één lijn komen te staan, waardoor de schaduw van het ene hemellichaam het andere verduistert


lexentry: nld/ecologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ecologie
trans_list: éiceolaíocht
sense:
(wetenschap) (biologie) de tak van wetenschap die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert


lexentry: nld/ecoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ecoloog
trans_list: éiceolaí
sense:
(beroep) een wetenschapper die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert


lexentry: nld/economie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: economie
trans_list: geilleagar | barainneacht
sense:
(economie), de economische praktijk ofwel het geheel van productie, handelsverkeer en diensten binnen een bepaalde regio


lexentry: nld/econoom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: econoom
trans_list: eacnamaí
sense:
(economie), (beroep) deskundige op het gebied van de economie, die economische gegevens bestudeert en economisch beleid aandraagt


lexentry: nld/ecosysteem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ecosysteem
trans_list: éiceachóras
sense:
(biologie) het geheel van alle organismen in een bepaald gebied, hun onderlinge wisselwerkingen en hun leefomgeving


lexentry: nld/edelsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: edelsteen
trans_list: seoid
sense:
een stuk van een zeldzame, harde, kostbare en glanzende steensoort, een stuk edelgesteente bijvoorbeeld diamant


lexentry: nld/eenslachtig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: eenslachtig
trans_list: aonghnéasach
sense:
(plantkunde) van een bloem dat die alleen mannelijke of alleen vrouwelijke voortplantingsorganen heeft


lexentry: nld/eenzijdig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: eenzijdig
trans_list: aontaobhach
sense:
met of aan één kant, belang, partij etc; waarbij geen andere(n) betrokken zijn, of buiten beschouwing blijven


lexentry: nld/eerste_kwartier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eerste kwartier
trans_list: corrán gealaí
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de wassende maan (of een planeet) waarbij het verlichte en het donkere gedeelte even groot zijn, dus: bij "halve maan"


lexentry: nld/efemeride__noun__1
sense_num: 04
written_rep: efemeride
trans_list: eifimiris
sense:
(astronomie) een tabel waarin de stand van de zon, de maan en de planeten voor elke dag van het jaar wordt aangegeven


lexentry: nld/eg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eg
trans_list: bráca
sense:
(landbouw) (tuinbouw) werktuig dat gebruikt wordt voor het zaaiklaar maken van de grond door het maken van kleine geultjes


lexentry: nld/egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: egel
trans_list: gráinneog
sense:
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Erinaceus europaeus , vooral bekend om zijn stekelvacht en zijn gewoonte om zich bij gevaar op te rollenDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.


lexentry: nld/eidereend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eidereend
trans_list: éadar
sense:
(eendvogels) bepaald soort zeevogel, Somateria mollissima , leverancier van het dons in dekbedden en kussens


lexentry: nld/eigennaam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eigennaam
trans_list: ainmfhocal dílis
sense:
(taalkunde) een naam waardoor men een mens, dier of ding zich van andere van dezelfde soort onderscheidt


lexentry: nld/einsteinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: einsteinium
trans_list: éinstéiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Es en atoomnummer 99. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


lexentry: nld/eiwit__noun__1
sense_num: 02
written_rep: eiwit
trans_list: próitéin
sense:
(biochemie) een tot een klasse van polymere stoffen met een hoog moleculair gewicht behorende stof die samengesteld is uit diverse alfa-aminozuren verbonden door peptidebindingen


lexentry: nld/el__noun__1
sense_num: 01
written_rep: el
trans_list: uillinn
sense:
(eenheid), (verouderd) een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 centimeter


lexentry: nld/eland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: eland
trans_list: mús | alce
sense:
(evenhoevigen) Alces alces , een groot hert uit de poolstreken met een opvallend groot en breed vertakt gewei


lexentry: nld/elektracomplex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektracomplex
trans_list: coimpléacs Éileictre
sense:
(psychologie) overdreven liefde van een dochter voor haar vader, gepaard gaand met jaloersheid tegenover de moeder


lexentry: nld/elektron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektron
trans_list: leictreon
sense:
(deeltjesfysica) (elektrotechniek) elk van de buiten de kern van het atoom gelegen elementaire deeltjes, het lichtste deeltje met een elektrische negatieve lading


lexentry: nld/elektronica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektronica
trans_list: leictreonaic
sense:
(wetenschap) (elektrotechniek) de tak van elektrotechniek die zich bezighoudt met het gedrag van elektronen in de vrije ruimte of vaste stof hetgeen leidt tot actieve componenten zoals elektronenbuizen en transistors of in niet-lineaire componenten zoals b.v. diodes


lexentry: nld/elektrotechniek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elektrotechniek
trans_list: innealtóireacht leictreach
sense:
(techniek) (wetenschap) de studie en praktische toepassing van alles wat met elektriciteit en elektromagnetisme te maken heeft en waarvan (elektronica) maar een heel klein onderdeel vormt


lexentry: nld/elft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elft
trans_list: sead
sense:
(straalvinnigen) haringachtige, die paait in de bovenloop van rivieren en beken en ooit inheems was in de Benelux, Alosa alosa


lexentry: nld/ellips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ellips
trans_list: éilips
sense:
(wiskunde) is een twee-dimensionale figuur die wordt gevormd door alle punten waarvoor de som van de afstanden tot twee gekozen punten, een vaste waarde heeft


lexentry: nld/ellips__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ellips
trans_list: focalbhá
sense:
(taalkunde) een stijlfiguur waarbij een lopende zin wordt afgebroken, die echter door de toehoorder (lezer) gemakkelijk kan worden afgemaakt


lexentry: nld/elpee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: elpee
trans_list: ceirnín
sense:
grammofoonplaat met doorsede van 30 cm, een speelduur van maximaal 30 minuten aan één zijde, die afgespeeld wordt met een snelheid van 33 1/3 toeren per minuut


lexentry: nld/emancipatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: emancipatie
trans_list: fuascailt
sense:
(juridisch) ontvoogding, verlening van handlichting, toekenning van dezelfde rechten als die van volwassen mannen of volwassenen


lexentry: nld/emmer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: emmer
trans_list: buicéad
sense:
buisvormig taps toelopend vat (met hengsel), waarin men vloeistoffen of vaste stoffen kan verplaatsen


lexentry: nld/emoticon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: emoticon
trans_list: straoiseog
sense:
weergave van emoties door middel van een afbeelding, een teken of een combinatie van lees- en lettertekens


lexentry: nld/encyclopedie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: encyclopedie
trans_list: ciclipéid
sense:
(letterkunde), (taalkunde) gestructureerde en geschreven verzameling van menselijke kennis, in boekvorm of digitaal


lexentry: nld/endoparasiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: endoparasiet
trans_list: ionpharaisít
sense:
(biologie) een organisme dat binnenin een ander organisme leeft en dat andere organisme schade berokkent


lexentry: nld/enkelband__noun__1
sense_num: 03
written_rep: enkelband
trans_list: bráisléad murnáin
sense:
een band om de enkel met een zendertje dat gedragen wordt als straf en men niet de locatie mag verlaten


lexentry: nld/enkelvoud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: enkelvoud
trans_list: uatha
sense:
(grammatica) een woord dat in die vorm naar één voorwerp of mens verwijst of dat aanduidt dat slechts één persoon de handeling uitvoert


lexentry: nld/ensceneren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: ensceneren
trans_list: ardán
sense:
(figuurlijk) een schijnvertoning opvoeren en doen alsof het een 'echte' gebeurtenis is, in scène zetten


lexentry: nld/enter__noun__2
sense_num: 01
written_rep: enter
trans_list: athrón
sense:
(informatica) toets van een tekstverwerker-, rekenmachine-, computertoetsenbord etc. waarmee de invoer van data op een nieuwe regel wordt voortgezet, danwel voor verwerking wordt vrijgegeven


lexentry: nld/enthousiast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: enthousiast
trans_list: vóitín
sense:
iemand die over iets of iemand geestdriftig is (vaak gebruikt als tweede deel van een samengesteld begrip)


lexentry: nld/entropie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: entropie
trans_list: eantrópacht
sense:
(thermodynamica) een getal evenredig met de logaritme van het aantal realiseringmogelijkheden, ook wel gedefinieerd als de reversibele warmte gedeeld door de temperatuur


lexentry: nld/entstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: entstof
trans_list: vacsaín
sense:
een middel dat bij een persoon (of dier) een immuunrespons opwekt zonder hem ziek te maken, maar wel bescherming geeft tegen een of meer ziekten


lexentry: nld/entwas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: entwas
trans_list: maisteog
sense:
(plantkunde) (landbouw) een materiaal dat gebruikt wordt om de openingen tussen de ent en het hout van de stam te dichten


lexentry: nld/enzym__noun__1
sense_num: 01
written_rep: enzym
trans_list: einsím
sense:
(biochemie) een organisch molecuul dat biologische reacties mogelijk maakt of versnelt zonder daarbij zelf verbruikt te worden of van samenstelling te veranderen


lexentry: nld/epigenetica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: epigenetica
trans_list: eipigéineolaíocht
sense:
(genetica) het vakgebied binnen de genetica dat de invloed bestudeert van de omkeerbare erfelijke veranderingen in de genexpressie die optreden zonder wijzigingen in de sequentie (volgorde van de basenparen) van het DNA in de celkern


lexentry: nld/equator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: equator
trans_list: méanchiorcal
sense:
(aardrijkskunde), (landmeetkunde) de denkbeeldige scheidslijn tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond op aarde of op de hemelglobe


lexentry: nld/equinox__noun__1
sense_num: 01
written_rep: equinox
trans_list: cónocht
sense:
(astronomie) het moment dat de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert, de nacht duurt dan evenlang als de dag (nachtevening)


lexentry: nld/erbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erbium
trans_list: eirbiam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit lanthanide met het symbool Er en het atoomnummer 68


lexentry: nld/ereprijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ereprijs
trans_list: seamair chré
sense:
(bloemplanten) een groot geslacht Veronica van planten. In Nederland zijn er 23 wilde soorten bekend. Daarnaast zijn er ook nog een aantal soorten in cultuur. Er zijn overblijvende kruiden , maar er zijn ook soorten die eenjarig zijn. Wereldwijd zijn meer dan 500 soorten bekend


lexentry: nld/erfenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erfenis
trans_list: oidhreacht
sense:
(juridisch) het geheel aan bezittingen en schulden dat door de erflater bij zijn overlijden wordt nagelaten aan de erfgenamen


lexentry: nld/erfgenaam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erfgenaam
trans_list: oidhre
sense:
persoon die bij wet of testament is aangewezen als erfgenaam en daarom bij overlijden door erfopvolging een nalatenschap (erfenis) geheel, of samen met anderen gedeeltelijk, verkrijgt


lexentry: nld/erfopvolging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erfopvolging
trans_list: oidhreacht
sense:
(juridisch) (erfrecht) regeling voor de overgang van de nalatenschap van een erflater, zijnde diens goederen, rechten en verplichtingen, bij overlijden


lexentry: nld/erfzonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erfzonde
trans_list: peaca an tsinsir
sense:
(religie) (christendom) schending van Gods regels door de eerste mens Adam als last die op ieder mens rust; kader om de natuur van de mens te begrijpen


lexentry: nld/erosie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: erosie
trans_list: líomhadh
sense:
(aardrijkskunde) afslijting van land door de werking van wind, ijs, stromend water en de zee, bodemerosie


lexentry: nld/erwt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: erwt
trans_list: peasair
sense:
(bloemplanten) (voeding) Pisum sativum een eenjarige plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae ) waarvan de peulvrucht eetbaar is. Veel van de genetische onderzoeken die Gregor Mendel tot de wetten van de genetica leidden, deed hij aan erwten


lexentry: nld/es__noun__1
sense_num: 01
written_rep: es
trans_list: fuinseog
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fraxinus excelsior , die inheems is in de Benelux en tot 40 meter hoog kan worden


lexentry: nld/esdoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: esdoorn
trans_list: mailp
sense:
(bloemplanten) een geslacht Acer van loofbomen en heesters. Afhankelijk van de taxonomische opvatting wordt dit geslacht ingedeeld bij de esdoornfamilie (Aceraceae ) of de zeepboomfamilie (Sapindaceae ). Esdoorns komen voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Enkele soorten komen voor in Zuidoost-Azië en Indonesië. Het geslacht zal zo'n 120 soorten tellen


lexentry: nld/esp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: esp
trans_list: crann creathach
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Populus tremula , een populier die inheems is in de Benelux, tot 35 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie (Salicaceae )


lexentry: nld/etalageruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: etalageruit
trans_list: fuinneog
sense:
grote glazen plaat aan de straatkant van een winkel waarachter de te verkopen goederen staan uitgestald


lexentry: nld/etter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: etter
trans_list: angadh
sense:
(medisch) wittig vocht met witte bloedlichaampjes en bacteriën dat bij een ontsteking afgescheiden wordt


lexentry: nld/eufonium__noun__1
sense_num: 02
written_rep: eufonium
trans_list: eofón
sense:
(muziekinstrument) een instrument van gestemde (drink-)glazen die door wrijven een zangerige toon voortbrengen


lexentry: nld/europium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: europium
trans_list: eoraipiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Eu en atoomnummer 63. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/euthanasie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: euthanasie
trans_list: eotanáis
sense:
het leven van een patiënt op een waardige wijze beëindigen met medicijnen, op verzoek van de patiënt en uitgevoerd door een arts. Als aan de wettelijke eisen is voldaan is euthanasie in Nederland niet strafbaar.


lexentry: nld/evenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: evenaar
trans_list: meánchiorcal
sense:
(aardrijkskunde) denkbeeldige cirkel die op een hemellichaam het noordelijk van het zuidelijk halfrond scheidt


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: evenwicht
trans_list: cothromaíocht
sense:
bij uitbreding: toestand waarbij verschillende op eenzelfde lichaam werkende krachten elkaar opheffen


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 03
written_rep: evenwicht
trans_list: cothromaíocht
sense:
toestand van rust of overeenstemming, doordat van verschillende krachten geen de andere te zeer overtreft en er een situatie van rust en kalmte bestaat


lexentry: nld/evenwicht__noun__1
sense_num: 05
written_rep: evenwicht
trans_list: cothromaíocht
sense:
(scheikunde) toestand waarbij geen verdere omzetting meer plaatsheeft of die in de ene richting gelijk is aan die in de andere


lexentry: nld/examen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: examen
trans_list: scrúdú
sense:
(onderwijs) onderzoek naar de kennis of vaardigheden van iemand door middel van ondervraging of opgedragen verrichtingen


lexentry: nld/executeur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: executeur
trans_list: seiceadóir
sense:
(juridisch) executeur-testamentair (testamentuitvoerder): uitvoerder van uiterste wilsbeschikkingen in een codicil of testament (Belgisch erfrecht; Nederlands erfrecht tot 2003); bij uiterste wilsbeschikking in een notariële of onderhandse akte (testament) door erflater benoemd beheerder van een nalatenschap en afwikkelaar van de nalatenschapsschulden (geldend Nederlands erfrecht)


lexentry: nld/exerceren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: exerceren
trans_list: aclaigh
sense:
(militair) onovergankelijk het oefenen in het uitvoeren van bepaalde militaire bewegingen en commando's


lexentry: nld/exporteren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: exporteren
trans_list: easpórtáil
sense:
(informatica) uitvoeren van gegevens uit een informatiesysteem zodat ze geschikt zijn om in een ander informatiesysteem te worden geïmporteerd


lexentry: nld/extremist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: extremist
trans_list: antoisceach
sense:
(politiek), (sociologie) iemand met radicale, extremistische standpunten, een aanhanger van een ideologie die ver van het politieke of maatschappelijke centrum ligt


lexentry: nld/faas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: faas
trans_list: balc
sense:
(heraldiek) een der herautstukken; een horizontale band die het middelste derde deel van het veld van het wapen beslaat


lexentry: nld/factuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: factuur
trans_list: sonrasc
sense:
(financieel) document met een beschrijving van goederen die een bedrijf (aan een ander bedrijf) geleverd heeft en de daarmee gepaard gaande kosten


lexentry: nld/faculteit__noun__1
sense_num: 03
written_rep: faculteit
trans_list: iolrán
sense:
(wiskunde) product van een reeks factoren die telkens met één toenemen met de eerste factor gelijk aan één dus: de faculteit van een natuurlijk getal n, genoteerd als n! (n faculteit), is gedefinieerd als het product van de getallen 1 tot en met n.


lexentry: nld/faillissement__noun__1
sense_num: 01
written_rep: faillissement
trans_list: féimheacht
sense:
(juridisch) de toestand van iemand die, blijkens rechterlijk onderzoek, niet in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen


lexentry: nld/fakkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fakkel
trans_list: beo
sense:
staaf of stok die aan de bovenkant in een brandbare stof gedrenkt is, brandend zorgt het voor verlichting


lexentry: nld/farce__noun__1
sense_num: 03
written_rep: farce
trans_list: coiméide
sense:
(voeding) (kookkunst) vulsel of vulling voor gerechten, meestal op basis van fijngehakt vlees of vis


lexentry: nld/farizeeër__noun__1
sense_num: 02
written_rep: farizeeër
trans_list: Fairisíneach
sense:
(figuurlijk) iemand die doet alsof hij heel gelovig of fatsoenlijk is terwijl hij zich verwerpelijk gedraagt


lexentry: nld/feestmaaltijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: feestmaaltijd
trans_list: cóisir
sense:
een extra lekkere, uitgebreide maaltijd die men met meerdere mensen gebruikt als een feestelijke gebeurtenis


lexentry: nld/feminisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: feminisme
trans_list: feimineachas
sense:
(filosofie) streven naar het opheffen van de achterstelling van vrouwen en vrouwelijke eigenschappen door een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen


lexentry: nld/fenegriek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fenegriek
trans_list: seamair ghréagach
sense:
(plantkunde) vlinderbloemige, sterk riekende plant Trigonella foenum-graecum 
(wikidata: fenegriek )


lexentry: nld/fermenteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: fermenteren
trans_list: corraíl
sense:
onovergankelijk zuurstofloos (anaeroob) omzetten van biologische materialen door bacteriën, celculturen of schimmels


lexentry: nld/fermium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fermium
trans_list: feirmiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fm en atoomnummer 100. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide


lexentry: nld/ferry__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ferry
trans_list: bád calaidh
sense:
(scheepvaart), (techniek) een schip dat speciaal gebouwd en uitgerust is om in een veerdienst ingelegd te worden


lexentry: nld/ferryboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ferryboot
trans_list: bád calaidh
sense:
(scheepvaart), (techniek) een speciaal gebouwd en uitgerust schip om in een veerdienst ingelegd te worden


lexentry: nld/fertilisatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fertilisatie
trans_list: toirchiú
sense:
bij geslachtelijke voortplanting het proces van de samensmelting van twee haploïde gameten, zoals een zaadcel en een eicel, dat leidt tot samensmelting van de mannelijke en de vrouwelijke kern (karyogamie) en tot de vorming van een diploïde zygote en eventueel uiteindelijk de ontwikkeling van een embryo


lexentry: nld/fiets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fiets
trans_list: rothar
sense:
(verkeer), (techniek) tweewielig vervoermiddel dat door middel van spierkracht middels pedalen wordt voortbewogen


lexentry: nld/filmscenario__noun__1
sense_num: 01
written_rep: filmscenario
trans_list: cás
sense:
tekst die een film in woorden beschrijft; tekst die aangeeft hoe een bepaalde film gemaakt moet worden


lexentry: nld/filoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: filoloog
trans_list: focleolaí
sense:
(wetenschap), (beroep) iemand die zich specialiseert in de studie van de taal en de cultuur van een mensengemeenschap


lexentry: nld/finale__noun__1
sense_num: 01
written_rep: finale
trans_list: ceannchluiche
sense:
(sport) de beslissende wedstrijd in een toernooi, dikwijls tussen de laatste twee deelnemers of teams


lexentry: nld/firewall__noun__1
sense_num: 01
written_rep: firewall
trans_list: balla dóiteáin
sense:
(informatica) hardware of software die een computer of netwerk beschermt tegen misbruik van buitenaf


lexentry: nld/firma__noun__1
sense_num: 01
written_rep: firma
trans_list: comhlacht
sense:
(juridisch) een handelsvennootschap waarbij de vennoten hoofdelijk voor het geheel aansprakelijk zijn


lexentry: nld/fitnesscentrum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fitnesscentrum
trans_list: corpoideachas
sense:
(sport) inrichting voor het op peil houden van de lichamelijke conditie met behulp van fitnessapparatuur


lexentry: nld/fjord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fjord
trans_list: caolsáile
sense:
(aardrijkskunde), (scheepvaart) een bepaald type van inham in een bergachtige kust, gekenmerkt door steile wanden die door gletsjerwerking zijn uitgesleten


lexentry: nld/flakkeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: flakkeren
trans_list: lasair
sense:
onrustig branden met grote en dan weer kleine vlammen en de vlammen zijn ook niet altijd op dezelfde plaats


lexentry: nld/flamingo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: flamingo
trans_list: lasairéan
sense:
(flamingoachtigen) bepaald soort roze reigerachtige waadvogel met een haakvormige snavel uit de familie Phoenicopteridae


lexentry: nld/flanel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: flanel
trans_list: flainín
sense:
(kleding) een textielsoort van los gesponnen garen, gewoonlijk van geruwde wollen of katoenen stof, maar ook wel van kunstvezels vervaardigd


lexentry: nld/flens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: flens
trans_list: sceimheal
sense:
(techniek) een opstaande en vaak vlakke rand of kraag, bijvoorbeeld aan het uiteinde van een buis of pijp om een lekdichte verbinding met een andere pijp of een afdichting mogelijk te maken


lexentry: nld/flerovium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: flerovium
trans_list: únúncuadiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fl en atoomnummer 114. Het is een hoofdmetaal


lexentry: nld/fles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fles
trans_list: buidéal
sense:
een langgerekt, cilindrisch en meestal van glas vervaardigd vat met een nauwe hals die met een dop of kurk af te sluiten is


lexentry: nld/flikker__noun__1
sense_num: 04
written_rep: flikker
trans_list: brosna
sense:
(scheldwoord), (lhbt) iemand van het mannelijke geslacht met een seksuele voorkeur voor andere mannen #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.


lexentry: nld/fluiteend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fluiteend
trans_list: rualacha
sense:
(eendvogels) bepaald soort watervogel, Anas penelope , een middelgrote grondeleend uit het noorden van Europa en Azië, die 's winters ook in groten getale in Nederland voorkomt


lexentry: nld/fluithaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fluithaas
trans_list: pioca
sense:
(haasachtigen) Ochotona individu uit het enige nog levende geslacht van de familie Ochotonidae behorend tot de haasachtigen (Lagomorpha). Het lijkt enigszins op een lemming of marmot


lexentry: nld/fluor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fluor
trans_list: fluairín
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element met symbool F en atoomnummer 9 en een geelgroen halogeen


lexentry: nld/fluweel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fluweel
trans_list: veilbhit
sense:
(textiel) een zachte, fijngeweven stof, waarbij rechtopstaande pluizen, de zg. pool van zijde of katoen met de kettingdraden zijn meegeweven en afgesneden


lexentry: nld/flux__noun__1
sense_num: 02
written_rep: flux
trans_list: abhainn
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) de hoeveelheid doorstroom door een oppervlak (aantal krachtlijnen dat loodrecht door een oppervlakte-eenheid gaat)


lexentry: nld/focus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: focus
trans_list: fócas
sense:
(natuurkunde) een punt of verzameling van punten waar alle stralengangen van een optisch element samenkomen


lexentry: nld/foliumzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: foliumzuur
trans_list: aigéad fólach
sense:
(voeding) (medisch) in wateroplosbaar vitamine dat o.a. wordt voorgeschreven aan zwangeren ter preventie van geboorteafwijkingen


lexentry: nld/folklore__noun__1
sense_num: 01
written_rep: folklore
trans_list: béaloideas
sense:
alle traditionele cultuuruitingen van een volk, d.i. traditionele gebruiken, verhalen, gezegdes, vormen van bijgeloof, dansen en andere kunstvormen van een bepaalde volksgroep


lexentry: nld/folteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: folteren
trans_list: ciap
sense:
overgankelijk een gevangene onderwerpen aan lichamelijke en/of geestelijke pijniging, voornamelijk teneinde informatie los te krijgen


lexentry: nld/foneem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: foneem
trans_list: fóinéim
sense:
(fonologie) een individuele spraakklank met een betekenisonderscheidende functie (i.t.t. een allofoon) #:*/b/ en /d/ zijn fonemen in het Nederlands omdat de woorden "bak" en "dak" een verschillende betekenis hebben.


lexentry: nld/fonetiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fonetiek
trans_list: foghraíocht
sense:
(taalkunde) het onderdeel van de taalwetenschap dat zich bezighoudt met de bestudering van alle fysiologische, fysische en perceptieve aspecten van spraakklanken


lexentry: nld/fonkeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fonkeling
trans_list: gealán
sense:
een kleine, kortdurende, herhalende, felle lichtreflectie met name bij sieraden, kroonluchters en ogen


lexentry: nld/fontanel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: fontanel
trans_list: cró an chinn
sense:
(muziekinstrument) een beschermkoker rond de kleppen van sommige oude muziekinstrumenten als de pommer en schalmei


lexentry: nld/forel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: forel
trans_list: breac
sense:
(straalvinnigen) benaming voor zalmachtige zoetwatervissen uit de geslachten Salmo , Salvelinus en Oncorhynchus


lexentry: nld/fosfor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fosfor
trans_list: fosfar
sense:
(scheikunde), (element) met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn


lexentry: nld/fosforescentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fosforescentie
trans_list: gealán
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) het vrij langdurig afgeven van licht nadat een systeem vanuit een geëxciteerde toestand in een andere, stabielere, geëxciteerde toestand geconverteerd is


lexentry: nld/fotograferen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: fotograferen
trans_list: fótagraf
sense:
overgankelijk, (fotografie) een afbeelding maken door de projectie van beeld op een lichtgevoelige laag


lexentry: nld/fotografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fotografie
trans_list: grianghrafadóireacht
sense:
(techniek) de kunst om door chemische inwerking van licht op een gevoelige plaat afbeeldingen te maken


lexentry: nld/francium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: francium
trans_list: frainciam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Fr en atoomnummer 87. Het is een donkergrijs metalliek alkalimetaal


lexentry: nld/franje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: franje
trans_list: ciumhais
sense:
(kleding) reeks afhangende draden die ter versiering aan de rand van een kleed of kledingstuk gehangen worden


lexentry: nld/frank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: frank
trans_list: franc
sense:
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die onder andere in Burundi, de Comoren, Congo, Djibouti, Guinee, Rwanda en Zwitserland gebruikt worden, en voorheen in België en Frankrijk gebruikt werden


lexentry: nld/fresia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fresia
trans_list: fríse
sense:
(plantkunde) geslacht uit de lissenfamilie. Het is vernoemd naar de botanicus Friedrich Freese (1794-1878), in niet-specialistische Nederlandstalige teksten wordt doorgaans de vorm fresia gebruikt om de bloem aan te duiden, in Nederland veel gebruikte snijbloem


lexentry: nld/frezen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: frezen
trans_list: meil
sense:
overgankelijk, (techniek) een verspanende bewerking uitvoeren met behulp van een roterend gereedschap, de frees


lexentry: nld/frigo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: frigo
trans_list: cuisneoir
sense:
(huishouden) (elektrotechniek) ruimte die gekoeld kan worden voor het bewaren van voedsel en andere bederfelijke waar


lexentry: nld/fruitautomaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fruitautomaat
trans_list: meaisín sliotáin
sense:
een gokautomaat waar je geld in moet gooien, heeft drie of meer rollen met verschillende afbeeldingen en een startknop of hendel om de rollen te laten draaien, er wordt winst uitkeerd als twee of meer dezelfde afbeeldingen op één rij verschijnen


lexentry: nld/fullereen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fullereen
trans_list: fullairéin
sense:
(scheikunde) een lid van een klasse van allotropen van het element koolstof met een holle moleculaire structuur


lexentry: nld/functie__noun__1
sense_num: 04
written_rep: functie
trans_list: feidhm
sense:
(informatica) een subroutine (als eenheid beschouwd deel van een computerprogramma dat aangeroepen kan worden) die een waarde oplevert


lexentry: nld/fuut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fuut
trans_list: foitheach
sense:
(futen) met name de soort watervogel, Podiceps cristatus , met slank lichaam, lange hals en puntige snavel


lexentry: nld/fysica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: fysica
trans_list: fisic
sense:
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd


lexentry: nld/föhn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: föhn
trans_list: triomadóir gruaige
sense:
een toestel dat een warme luchtstroom voortbrengt voor het drogen en opmaken van het kapsel, een haarföhn


lexentry: nld/gaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gaai
trans_list: scréachóg
sense:
(zangvogels) middelgrote, gewoonlijk vrij kleurrijke zangvogel met een vrij lange staart, uit het geslacht Garrulus van de kraaienfamilie (Corvidae ) en in het bijzonder de soort Garrulus glandarius


lexentry: nld/gaarkeuken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gaarkeuken
trans_list: cistin phoiblí
sense:
een instelling die in tijden van honger en gebrek tracht door het beschikbaar stellen van gratis voedsel de nood te lenigen


lexentry: nld/gadolinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gadolinium
trans_list: gadailiniam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Gd en atoomnummer 64. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/gaffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gaffel
trans_list: ga
sense:
(scheepvaart) meer of minder van de mast schuin omhoog uitstaand rondhout, om de bovenkant van een zeil (het bovenlijk) uit te houden


lexentry: nld/gaffer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gaffer
trans_list: saoiste
sense:
(beroep) term uit de filmwereld voor (hoofd-)belichter, licht technicus en/of (hoofd-)elektriciën, de gaffer moet verantwooding afleggen aan de cameraman of de Director of Photography (ook wel DoP of DP).


lexentry: nld/galblaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galblaas
trans_list: domlas
sense:
(anatomie) een peervormig hol orgaan dat aan de rechterkant van het lichaam, achter (d.w.z. meer naar binnen) en onder de lever ligt


lexentry: nld/galbult__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galbult
trans_list: urtacáire
sense:
(medisch) in korte tijd ontwikkelende, vaak heftige jeukende uitslag van de huid, die begint met rode vlekken en daarna in verdikte, bleke plekken kan overgaan


lexentry: nld/galg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galg
trans_list: croch
sense:
(juridisch) houten constructie bestaande uit één of meer staande balken met een horizontale balk haaks daarop en één of meer diagonale balken ter ondersteuning, in het verleden veel gebruikt om mensen door ophanging ter dood te brengen


lexentry: nld/galgenbrok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galgenbrok
trans_list: alfraits
sense:
(scheldwoord) (letterlijk) iemand die het verdient om aan de galg te hangen; (bij uitbreiding) een waardeloos of verdorven persoon


lexentry: nld/galgenstrop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galgenstrop
trans_list: dol
sense:
een tot strop geknoopt touw zoals dat aan een galg gehangen wordt ter verhanging van een veroordeelde


lexentry: nld/gallium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gallium
trans_list: gailliam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ga en atoomnummer 31. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.


lexentry: nld/gallon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gallon
trans_list: galún
sense:
(eenheid) Angelsaksische inhoudsmaat 1 US gallon is ongeveer 3,8 lter 1 imperial gallon is ongeveer 4,5 liter


lexentry: nld/galon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galon
trans_list: galún
sense:
versierde band langs de naad van een pantalon, in de vorm van een meegeweven op opgezette gekleurde draad, vooral op uniformen


lexentry: nld/galsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: galsteen
trans_list: cloch dhomlais
sense:
(medisch) een vaste structuur in de galwegen of de galblaas bestaande uit neergeslagen cholesterol, bilirubine of kalkzouten


lexentry: nld/gangbaarheid__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gangbaarheid
trans_list: leitheadúlacht
sense:
(taalkunde) mate waarin een bepaalde groep taalgebruikers een woord of grammaticale constructie kent of toepast


lexentry: nld/gans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gans
trans_list: gé ghlas | gé
sense:
(eendvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Anser en Branta , grote, stevig gebouwde watervogels


lexentry: nld/gas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gas
trans_list: gás
sense:
(natuurkunde), (thermodynamica) aggregatietoestand; stof met een veranderlijk volume die uit losse moleculen of atomen bestaat


lexentry: nld/gast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gast
trans_list: aoi
sense:
(maatschappij) iemand die als bezoeker ergens wordt ontvangen, verwelkomd of op een bijzondere wijze behandeld


lexentry: nld/gazelle__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gazelle
trans_list: gasail
sense:
(evenhoevigen) benaming voor slanke hoefdieren uit de geslachten Gazella , Eudorcas en Nanger , leden van de antilopefamilie Antilopinae . Er zijn ongeveer vijftien soorten, waaronder de thomsongazelle. Gazellen spelen een belangrijke rol in verschillende religies en legendes


lexentry: nld/geaccidenteerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: geaccidenteerd
trans_list: cnocach
sense:
met een ongelijk grondoppervlak vol hoogteverschillen door bijvoorbeeld heuveltjes, begroeiing, sloten, wallen en kuilen


lexentry: nld/geacht__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: geacht
trans_list: a chairde
sense:
als waardig beschouwd. Wordt vooral gebruikt als beleefdheidsvorm in briefaanhef: Geachte Heer Janssen,


lexentry: nld/gebonden__adjc__1
sense_num: 04
written_rep: gebonden
trans_list: tiubhaithe
sense:
(taalkunde) niet voorkomend als op zichzelf staande eenheid (d.w.z. als los woord), maar alleen als onderdeel van een woord


lexentry: nld/geboorte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geboorte
trans_list: breith
sense:
bevalling, actie waarbij een organisme uit zijn/haar moeder komt en aan zijn zelfstandige leven begint


lexentry: nld/geboortecijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geboortecijfer
trans_list: ráta beireatais
sense:
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel geboorten er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/gebouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gebouw
trans_list: foirgneamh
sense:
(bouwkunde) een constructie van enige omvang die verbonden is met de grond en waarin men kan wonen of werken


lexentry: nld/gedachtenis__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gedachtenis
trans_list: cuimhne
sense:
het oproepen van iets in de gedachten om te voorkomen dat je het zou vergeten; vaak ook als eerbetoon


lexentry: nld/geestelijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geestelijkheid
trans_list: cléir
sense:
(religie) de gezamenlijke geestelijken (persoon die, vaak door een bepaalde religieuze wijding, de bevoegdheid heeft gekregen om godsdienstonderricht te geven en/of bepaalde gewijde handelingen te verrichten en/of religieuze bestuursfuncties uit te oefenen)


lexentry: nld/geeuwhonger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geeuwhonger
trans_list: gorta
sense:
plotselinge erge honger als gevolg van heftige inspanning zonder eten vaak samengaand met een neiging tot flauwvallen en zweten


lexentry: nld/gehakkelde_aurelia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gehakkelde aurelia
trans_list: camóg
sense:
(vlinders) Polygonia c-album een vlinder uit de onderfamilie Nymphalinae van de familie Nymphalidae (aurelia's of schoenlappers). Deze middelgrote vlinder komt voor in een groot deel van het Palearctisch gebied en zijn verspreidingsgebied breidt zich steeds verder uit naar het noorden


lexentry: nld/gehechtheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gehechtheid
trans_list: gile
sense:
het zich zo door liefde verbonden voelen aan iets of iemand dat men er zich moeilijk van kan losmaken


lexentry: nld/geheugen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: geheugen
trans_list: cuimhne
sense:
(informatica) snel toegankelijke plaats om data op te slaan waarin programma's worden opgeslagen die uitgevoerd worden


lexentry: nld/gehucht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gehucht
trans_list: gráig
sense:
een aantal bij elkaar staande huizen op het platteland qua grootte gelegen tussen een dorp en een buurtgemeenschap


lexentry: nld/gel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gel
trans_list: glóthach
sense:
(scheikunde) een gecrosslinkt polymeer van voldoende verdunning om vervormbaar te zijn zonder spontaan te vloeien


lexentry: nld/gelaagd__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: gelaagd
trans_list: bileogach
sense:
van een zaak dat het op veel verschillende manieren bekeken kan worden; dat het een rijke inhoud heeft


lexentry: nld/gelatenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gelatenheid
trans_list: sochmaíocht
sense:
(psychologie) geestestoestand waardoor men een onaangename situatie alleen door doffe aanvaarding kan accepteren


lexentry: nld/geldbelegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geldbelegging
trans_list: taisc
sense:
een vorm van investering waarbij geld wordt vastgelegd voor langere of kortere tijd met als doel om in de toekomst financieel voordeel te behalen


lexentry: nld/gele_koorts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gele koorts
trans_list: fiabhras buí
sense:
(medisch) bepaalde infectieziekte, veroorzaakt door het gelekoortsvirus, die door steekmuggen wordt verspreid en waarbij tot 50 % van de geïnfecteerden komt te overlijden wanneer de ziekte niet behandeld wordt.


lexentry: nld/geleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geleider
trans_list: conduchtaire
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) materiaal met een naar verhouding hoog aantal beweeglijke ladingsdragers, waardoor het een elektrische stroom makkelijk doorlaat


lexentry: nld/geleider__noun__1
sense_num: 02
written_rep: geleider
trans_list: conduchtaire
sense:
(natuurkunde) materiaal dat iets anders doorlaat dan elektriciteit, zoals warmte of geluid, warmtegeleider


lexentry: nld/geluid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geluid
trans_list: fuaim
sense:
(natuurkunde) trillingen die zich voortplant als een langsdrukgolf in de lucht of andere elastische stof (materie) en die door het oor waargenomen kunnen worden


lexentry: nld/gematigdheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gematigdheid
trans_list: adhnáire
sense:
een karaktereigenschap ontstaan door beheersing van een vurig temperament of door de afwezigheid van een al te hartstochtelijk karakter


lexentry: nld/gember__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gember
trans_list: sinséar
sense:
(plantkunde), (specerij) Zingiber officinale , een specerij met een scherpe smaak gemaakt van de wortelstok van een tropische plant


lexentry: nld/gemeenschap__noun__1
sense_num: 03
written_rep: gemeenschap
trans_list: cumann
sense:
(maatschappij), (pregnant) geheel van personen of zaken die tot elkaar in een bepaald opzicht in een geregelde betrekking staan


lexentry: nld/gemeente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gemeente
trans_list: baile bardais
sense:
bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen


lexentry: nld/gems__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gems
trans_list: seamaí
sense:
(evenhoevigen) Rupicapra rupicapra klein, uiterst behendig, geitachtig hoefdier dat leeft in de hooggebergtes van Europa en West-Azië, met aan de top naar achteren gekromde hoorns en twee donkere strepen langs de kop


lexentry: nld/gender__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gender
trans_list: inscne
sense:
(sociologie) geheel van sociale en culturele kenmerken die maatschappelijk worden gekoppeld aan een bepaalde sekse


lexentry: nld/genealogie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: genealogie
trans_list: ginealach
sense:
een discipline van de geschiedkunde die zich bezighoudt met voorouderonderzoek dan wel de afstamming van de familienaam


lexentry: nld/geneesmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geneesmiddel
trans_list: druga
sense:
(medisch) een chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent


lexentry: nld/genetica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: genetica
trans_list: géineolaíocht
sense:
(wetenschap) de wetenschap van alles wat de werking van genen betreft, in het bijzonder erfelijke overdracht


lexentry: nld/genitief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: genitief
trans_list: ginideach
sense:
(grammatica) een van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen die oorspronkelijk een oorzakelijk voorwerp aanduidde, later vooral een bezitsrelatie


lexentry: nld/genocide__noun__1
sense_num: 02
written_rep: genocide
trans_list: cinedhíothú
sense:
(juridisch) "een van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige groep, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen: het doden van leden van de groep; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep; het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging; het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen en het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep." (definitie uit Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van de Verenigde Naties uit 1948)


lexentry: nld/geologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geologie
trans_list: geolaíocht
sense:
(aardrijkskunde) wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met alles wat te maken heeft met de bouw en ontwikkeling van de aardkorst


lexentry: nld/gerant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gerant
trans_list: bainisteoir
sense:
(beroep), (bedrijfskunde) bedrijfsleider, exploitant, filiaalhouder, zaakvoerder, zaakwaarnemer, zetbaas


lexentry: nld/germanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: germanium
trans_list: gearmáiniam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ge en atoomnummer 32. Het is een grijswit metalloïde


lexentry: nld/gerst__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gerst
trans_list: eorna
sense:
(bloemplanten) gecultiveerde soort Hordeum vulgare , een graansoort. Ze stamt af van de wilde gerst (Hordeum spontaneum ), die nog steeds in het Midden-Oosten voorkomt. Gerst behoort net als alle overige granen zoals tarwe, haver, rogge, gierst en rijst tot de grassenfamilie 
(wikidata: gerst )


lexentry: nld/gerucht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gerucht
trans_list: scéal scéil
sense:
een mededeling of nieuwtje dat de ronde doet maar nog niet bevestigd is, zodat je niet zeker bent of het waar is


lexentry: nld/gerw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gerw
trans_list: athair thalún
sense:
(plantkunde) Achillea millefolium , een kruidachtige plant met een dubbel veerdelig blad, waardoor het lijkt of het uit zeer veel kleine blaadjes bestaat


lexentry: nld/geschiedschrijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geschiedschrijver
trans_list: staraí
sense:
(geschiedenis) (beroep) wetenschapper die de geschiedenis bestudeert, beschrijver van vroeger tijden


lexentry: nld/geschutskoepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geschutskoepel
trans_list: túirín
sense:
(militair) een koepel met meestal een vast machinegeweer of kanon, die het geschut en de schutter beschermt tegen de omgeving (vooral bij vliegtuigen) en/of projectielen (gepantserde schepen, voertuigen) en er tegelijkertijd voor zorgt dat het wapen gericht kan worden


lexentry: nld/gesel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gesel
trans_list: sciúirse
sense:
werktuig van touwen of riempjes met knopen of stukjes metaal, waarmee men ter bestraffing op iemands lichaam slaat


lexentry: nld/geslachtsziekte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: geslachtsziekte
trans_list: galar gnéas-tarchurtha
sense:
(medisch) (seksualiteit) een aandoening aan de geslachtsorganen, vaak een seksueel overdraagbare aandoening


lexentry: nld/gespannen__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: gespannen
trans_list: imníoch
sense:
ongemakkelijk, blijk gevend van stress, het punt van (uit-)barsten naderend - (naar analogie van betekenis 1 bij boogpezen of ballonnen)


lexentry: nld/gesteun__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gesteun
trans_list: ochlán
sense:
een voortdurend klagend, zuchtend, steunend geluid maken als tegen van vermoeidheid en ontevredenheid


lexentry: nld/get__noun__1
sense_num: 02
written_rep: get
trans_list: faigh
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) schriftelijke verklaring aan de vrouw waarmee de man een Joods huwelijk ontbindt


lexentry: nld/getijde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: getijde
trans_list: taoide
sense:
(astronomie), (geologie) de periodieke verandering van de waterstand ten gevolge van de stand van de maan


lexentry: nld/getuige__noun__1
sense_num: 01
written_rep: getuige
trans_list: fianaise
sense:
(juridisch) iemand die een gebeurtenis heeft meegemaakt of op andere wijze, veelal onder ede, een verklaring kan geven ten aanzien van de ware toedracht van een zaak


lexentry: nld/gevangenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gevangenis
trans_list: príosún
sense:
(juridisch), (misdaad) een gebouw waarin veroordeelde personen gevangen worden gehouden vanwege hun misdaden


lexentry: nld/gewaarworden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: gewaarworden
trans_list: airigh
sense:
bewust worden van de betekenis van sensorische prikkels of wat lijkt op sensorische prikkels en waarvan je dus denkt dat het waar is, dat het overeenkomt met de werkelijkheid


lexentry: nld/gewetenswroeging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gewetenswroeging
trans_list: doilíos
sense:
met het gevoel dat men zaken verkeerd heeft gedaan, dat men niet had moeten doen wat men gedaan heeft


lexentry: nld/gewone_vinvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gewone vinvis
trans_list: droimeiteach
sense:
(walvisachtigen) Balaenoptera physalus walvisachtige uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Balaena physalus in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het is een groot zeezoogdier, lang en gestroomlijnd met puntige kop


lexentry: nld/gewoon_sneeuwklokje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gewoon sneeuwklokje
trans_list: plúirín sneachta
sense:
(bloemplanten) Galanthus nivalis een bolgewas uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). De plant is afkomstig uit Zuid-Europa en in de Lage Landen sinds de achttiende eeuw plaatselijk ingeburgerd, oorspronkelijk vooral als stinsenplant. Hij wordt veel aangeplant en verwildert gemakkelijk


lexentry: nld/gezegde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gezegde
trans_list: faisnéis
sense:
(grammatica) het geheel van alle werk- en naamwoorden in een zin die samen met het onderwerp de zinsbasis (zinskern) vormen


lexentry: nld/gierst__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gierst
trans_list: muiléad
sense:
(plantkunde), (graan) graansoort Panicum miliaceum soort graan met fijne korrels, een historisch belangrijk graangewas in Europa, vóór de introductie van de aardappel. Thans vooral in Azië en Afrika verbouwd 
(wikidata: gierst )


lexentry: nld/gietgal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gietgal
trans_list: poll séidte
sense:
een (meestal ronde) holte in een gegoten product, waarin zich tijdens het gietproces onbedoeld lucht heeft opeengehoopt


lexentry: nld/gijzelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gijzelaar
trans_list: banna
sense:
een veelal onschuldig persoon die tegen de eigen wil door een gijzelnemer gevangen wordt gehouden en die bedreigd wordt met het doel iets van derden gedaan te krijgen


lexentry: nld/gips__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gips
trans_list: cumhdaigh
sense:
(materiaalkunde) (extensie) pleister, gipshoudend kalkmengsel gebruikt in verschillende toepassingen, onder meer in mallen en bij het vastzetten van gebroken ledematen


lexentry: nld/giraf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: giraf
trans_list: sioráf
sense:
(evenhoevigen) Giraffa camelopardalis , een herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns


lexentry: nld/giraffe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: giraffe
trans_list: sioráf
sense:
(evenhoevigen) Giraffa herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns Giraffa camelopardalis


lexentry: nld/gissing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gissing
trans_list: buille faoi thuairim
sense:
gedachte waarvoor men onvoldoende gegevens heeft om de juistheid of onjuistheid ervan te kunnen vaststellen


lexentry: nld/gitaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gitaar
trans_list: giotár
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument, gewoonlijk met zes snaren, bespeeld met de vingers of een plectrum


lexentry: nld/glaceren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: glaceren
trans_list: gloinigh
sense:
overgankelijk, (kookkunst) met een laag suiker bedekken en dan verhitten zodat de suiker glanzend wordt, kan ook gedaan worden met honing


lexentry: nld/glas__noun__1
sense_num: 02
written_rep: glas
trans_list: gloine
sense:
(materiaalkunde) een glas (volgens betekenis 1) op basis van siliciumoxide (SiO2), dat veel wordt gebruikt voor de vervaardiging van vensters, glazen (betekenis 3) e.d 
(wikidata: glas )


lexentry: nld/glas__noun__1
sense_num: 03
written_rep: glas
trans_list: gloine
sense:
(drinken) een uit glas (volgens betekenis 2) vervaardigd object dat dranken of andere vloeistoffen kan bevatten


lexentry: nld/glaucoom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glaucoom
trans_list: glácóma
sense:
(medisch) een aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval en uiteindelijk tot blindheid leidt


lexentry: nld/gletsjer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gletsjer
trans_list: oighearshruth
sense:
(glaciologie) een ijsmassa die gevormd wordt op land en dik en groot genoeg is om bergafwaarts te stromen


lexentry: nld/gnoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gnoe
trans_list: gnú
sense:
(evenhoevigen) Connochaetes individu van een geslacht van evenhoevigen behorende tot de familie der holhoornigen (Bovidae) (die ook de antilopes, geiten, schapen, gemzen en runderen omvat). Het geslacht kent twee soorten, die leven op de grasvlakten van zuidelijk en oostelijk Afrika


lexentry: nld/god__noun__1
sense_num: 01
written_rep: god
trans_list: dia
sense:
(religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid


lexentry: nld/godheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: godheid
trans_list: dia
sense:
(religie) een hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid


lexentry: nld/golem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golem
trans_list: gólam
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (in joodse folklore) wezen in de vorm van een mens dat tot leven gewekt kan worden door een kabbalistische spreuk met de Godsnaam, in het bijzonder het wezen dat gecreëerd zou zijn door Jehoeda Löw ben Betsalel


lexentry: nld/golfbeweging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golfbeweging
trans_list: casadh
sense:
(natuurkunde) een regelmatige op-en-neer gaande, zich over het oppervlak verspreidende beweging van een vloeistof


lexentry: nld/golfbreker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golfbreker
trans_list: bábhún
sense:
(waterbeheer) een langs kust of oever gebouwde constructie om de kracht van golven en stroom te weerstaan of te absorberen om daarmee de wal tegen afkalving te beschermen en/of rustig water als anker/aanlegplaats te verkrijgen


lexentry: nld/golfspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golfspel
trans_list: galf
sense:
(sport) een balspel waarbij een kleine, harde bal met een golfclub van de tee (afslagplaats) weggeslagen wordt in de richting van een met een vlag gemarkeerd punt (de hole)


lexentry: nld/goniometrie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goniometrie
trans_list: triantánacht
sense:
(wiskunde) dat deel van de wiskunde dat zich richt op hoeken en de metingen die men daaraan kan verrichten


lexentry: nld/gordel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gordel
trans_list: crios
sense:
(kleding) een band die om het middel gedragen wordt, ter bescherming bij bijv. vechtsport of in de auto


lexentry: nld/gordeldier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gordeldier
trans_list: armadailín
sense:
(gordeldierachtigen) benaming voor zoogdieren met pantser van beweegbare schubben uit de familie Dasypodidae


lexentry: nld/gorilla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gorilla
trans_list: goraille
sense:
(primaten) Afrikaanse mensaap uit het geslacht Gorilla , de grootste nog levende primaten verdeeld in twee soorten waarvan de westelijke gorilla de grootste populatie kent


lexentry: nld/goud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goud
trans_list: ór
sense:
(scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal


lexentry: nld/goudvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goudvis
trans_list: iasc órga
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort kleine goudkleurige of rode vis die uit China afkomstig is en die door veel mensen thuis gehouden wordt Carassius auratus auratus


lexentry: nld/goulash__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goulash
trans_list: gúláis
sense:
(voeding) een stoofschotel van o.a. rundvlees, paprika en uien, tevens het nationale gerecht van Hongarije


lexentry: nld/graad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graad
trans_list: céim
sense:
(wiskunde) eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden, booggraad


lexentry: nld/graaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graaf
trans_list: cunta
sense:
(verouderd) (vroege middeleeuwen) door de vorst aangewezen ambtenaar die het hoogste toezicht op de rechtspraak of een ander belangrijke activiteit uitoefent


lexentry: nld/graftombe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graftombe
trans_list: tuama
sense:
(bouwkunde) het algemeen een bouwwerk, grafheuvel of hunebed met als inhoud het graf van een heerser of ander machtig of rijk iemand dat fungeert als een grafmonument


lexentry: nld/gram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gram
trans_list: gram
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g


lexentry: nld/grampositieve_bacteriën__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grampositieve bacteriën
trans_list: Ghradhearfacha
sense:
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) verzamelnaam voor soorten met een dikke laag peptidoglycaan in hun celwand


lexentry: nld/granaat__noun__2
sense_num: 01
written_rep: granaat
trans_list: gairnéad
sense:
o: (mineraal) een groep kubische mineralen behorende tot de nesosilicaten, meest voorkomend in metamorf gesteente en gebruikt als halfedelsteen


lexentry: nld/granaatappelboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: granaatappelboom
trans_list: crann pomagránaite
sense:
(bloemplanten) Punica granatum , een tot zes meter hoge struik uit de kattenstaartfamilie (Lythraceae) dan wel de familie Punicaceae (orde is in revisie) met lange, doornige takken


lexentry: nld/graniet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graniet
trans_list: eibhear
sense:
(geologie) hard stollingsgesteente bestaande uit lichtgekleurde, met het blote oog onderscheidbare mineralen


lexentry: nld/grauwe_gans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grauwe gans
trans_list: gé glas
sense:
(eendvogels) bepaalde soort grijsbruine vogel met oranje snavel, Anser anser , uit de familie der Anatidae


lexentry: nld/graveerbeitel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graveerbeitel
trans_list: bior greanta
sense:
(gereedschap) een handsteekbeitel met een vierkante stift waarvan de punt ruitvormig is geslepen, die o.a. wordt gebruikt door de graveur, koperslager en de edelsmid


lexentry: nld/graveersteker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graveersteker
trans_list: bior greanta
sense:
(gereedschap) een benaming voor verschillende soorten kleine beitels die o.a. worden gebruikt door de graveur, koperslager en edelsmid


lexentry: nld/gravel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gravel
trans_list: cré
sense:
(sport) roodkleurig steengruis dat in de 20e eeuw veel werd gebruikt voor de verharding van tennisbanen en atletiekbanen


lexentry: nld/griet__noun__3
sense_num: 01
written_rep: griet
trans_list: broit
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Scophthalmus rhombus uit de familie van tarbotachtigen Scophthalmidae


lexentry: nld/griffioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: griffioen
trans_list: gríobh
sense:
Oudgrieks fabeldier met de kop, voorpoten en vleugels van een adelaar en de romp, achterpoten en staart van een leeuw


lexentry: nld/grijze_walvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grijze walvis
trans_list: míol mór glas
sense:
(walvisachtigen) Eschrichtius robustus een baleinwalvis uit de familie grijze walvissen (Eschrichtiidae), waarvan hij de enige levende soort is. De grijze walvis trekt jaarlijks tussen het voedselgebied en het gebied waar de jongen ter wereld komen. Het is een stevige zwarte walvis, met bolvormig voorhoofd en een heel kleine snuit. Het lichaam is bedekt met kenmerkende grijs-witte patronen, littekens die achterbleven na het afvallen van de vele parasieten waardoor ze worden geplaagd


lexentry: nld/grijze_zeehond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grijze zeehond
trans_list: rón glas
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Halichoerus grypus , groter dan de gewone zeehond met een kleur die varieert van grijs, donkerbruin tot zwart, behorend tot de familie zeehondern (Phocidae )


lexentry: nld/groen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: groen
trans_list: glas | uaine
sense:
(kleur) kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben, geel met blauw gemengd; secundaire kleur, in het spectrum gelegen tussen geel en cyaan, met een golflengte van ca. 550 nm


lexentry: nld/groene_specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: groene specht
trans_list: cnagaire glas
sense:
(spechtvogels) Picus viridis een vogel uit de familie van de spechten (Picidae). Het is een talrijke en wijdverbreide standvogel in het grootste deel van Europa en in het uiterste westen van Azië. De specht is eenvoudig te herkennen aan zijn groene verenkleed, zijn zwart met rode koptekening en zijn typische, luide roep. De groene specht voedt zich voornamelijk met mieren, die hij voornamelijk op de grond zoekt. In tegenstelling tot veel andere spechtensoorten roffelt de groene specht slechts weinig op bomen


lexentry: nld/grofvuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grofvuil
trans_list: ráiméis
sense:
afval dat zo groot van omvang is dat het niet meer in de afval container past vaak gaat het om bijvoorbeeld afgedankte meubels


lexentry: nld/grondel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grondel
trans_list: mac siobháin
sense:
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de familie Gobiidae , bodembewonende, meestal roofzuchtige visjes met een brede, verzonken kop, een felgekleurd lichaam, een tweedelige rugvin en geen zijlijn en de buikvinnen zijn samengevoegd als een schijfvormige zuignap die zich vastklampt aan rotsen en koraalriffen


lexentry: nld/gronden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: gronden
trans_list: cuir ar bun
sense:
(scheepvaart), (verouderd) de waterdiepte peilen met een dieplood, en eventueel tevens een monster van de bodem nemen door een vetgemaakte holte in de onderkant van het dieplood


lexentry: nld/grondschaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grondschaaf
trans_list: trumpa
sense:
(gereedschap) een schaaf met een op diepte verstelbare beitel, om een uitgebeitelde bodem glad te schaven


lexentry: nld/grondverf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grondverf
trans_list: bunleabhar
sense:
(materiaalkunde) verf die als eerste laag op een te schilderen oppervlak wordt aangebracht om de ondergrond te isoleren tegen schadelijke bestanddelen van verf, en om een goed hechtende laag voor de verf te verkrijgen


lexentry: nld/grootcirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grootcirkel
trans_list: mórchiorcal
sense:
(wiskunde) (aardrijkskunde)een cirkel die op een bol de omtrek markeert. De grootcirkel en bol hebben een gemeenschappelijk middelpunt, de doorsneden zijn gelijk, en het vlak van de cirkel verdeelt de bol in twee gelijke delen


lexentry: nld/grootzeil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: grootzeil
trans_list: seol mór
sense:
(scheepvaart) in de moderne zeilvaart het zeil bevestigd met het voorlijk aan de achterkant van de (grootste) mast


lexentry: nld/grote_bonte_specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote bonte specht
trans_list: cnag bheag
sense:
(spechtvogels) bepaald soort vrij grote vogel met zwarte rug- en lichtere buikzijde, Dendrocopos major


lexentry: nld/grote_hersenen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote hersenen
trans_list: ceirbream
sense:
(anatomie) grootste deel van de menselijke hersenen, gevormd van de eindhersenen en de tussenhersenen


lexentry: nld/grote_stern__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote stern
trans_list: geabhróg dhúscothach
sense:
(steltloperachtigen) bepaalde soort zeevogel, te herkennen aan zijn zwarte kuif en snavel met een klein geel puntje, Sterna sandvicensis


lexentry: nld/grote_tafeleend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote tafeleend
trans_list: lacha Mheiriceánach
sense:
(eendvogels) Aythya valisineria , de grote neef van de Europese tafeleend. Ze broeden op de moerassen van Noord-Amerika in een nest van plantendelen. Grote tafeleenden zijn niet hun leven lang bij elkaar maar zoeken elke winter nieuwe partners


lexentry: nld/gulp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gulp
trans_list: cailpís
sense:
een door een strook stof afgesloten opening aan de voorzijde van een broek van de man, bedoeld om het plassen te vergemakkelijken


lexentry: nld/gunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gunst
trans_list: fabhar
sense:
vrijwillig iemand ter wille te zijn door het verlenen van een dienst of goed, zonder dat de ontvanger er recht op heeft of dat de gever er toe verplicht is


lexentry: nld/haagbeuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haagbeuk
trans_list: crann sleamhain
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Carpinus betulus , die veel in heggen voorkomt, inheems is in de Benelux en tot 25 meter hoog kan worden en behoort tot de berkenfamilie, Betulaceae


lexentry: nld/haakje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haakje
trans_list: lúibín
sense:
dim. tant.
 elk van de tekens, rond of met hoeken, om woorden of getallen af te zonderen dus ( ) [ ]


lexentry: nld/haaknaald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haaknaald
trans_list: crúca cróise
sense:
een klein soort breinaald die is voorzien van een haakje waarmee een draad gemakkelijk kan worden opgehaald


lexentry: nld/haan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haan
trans_list: coileach
sense:
(dierkunde) mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels; vaak wordt het mannetje van het huishoen (Gallus gallus ) bedoeld


lexentry: nld/haantje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haantje
trans_list: crotal
sense:
(voeding), (tweekleppigen) Cerastoderma edule een schelpdier dat wel als voorafje gegeten wordt in mosselrestaurants


lexentry: nld/haardscherm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: haardscherm
trans_list: cliathán
sense:
(huishouden) verticaal rooster om vonken en kooltjes die van een brandend haardvuur kunnen komen tegen te houden


lexentry: nld/haas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haas
trans_list: giorria
sense:
(haasachtigen) benaming voor dier uit het geslacht Lepus , met lange achterpoten, een gespleten lip en lange oren


lexentry: nld/hafnium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hafnium
trans_list: haifniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hf en atoomnummer 72. Het is een staalgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/haleloeja__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haleloeja
trans_list: aililiú
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) oproep in een aantal psalmen om de Heer te prijzen (24×: Ps. 104:35 +; Griekse vorm 4× in NT)


lexentry: nld/halfgeleider__noun__1
sense_num: 02
written_rep: halfgeleider
trans_list: leathsheoltóir
sense:
(elektrotechniek) (elektronica) een elektronisch onderdeel dat is opgebouwd uit halfgeleidende materialen


lexentry: nld/halfwaardetijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halfwaardetijd
trans_list: leathré
sense:
(techniek), (natuurkunde) de tijd waarin een exponentieel vervallend proces tot de helft van zijn oorspronkelijke waarde vermindert


lexentry: nld/halleluja__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halleluja
trans_list: aililiú
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) oproep in een aantal psalmen om de Heer te prijzen (24×: Ps. 104:35 +; ook 4× in NT)


lexentry: nld/halve_finale__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halve finale
trans_list: cluiche leathcheannais
sense:
bij toernooien elk van de twee wedstrijden waarvan de winnaars in de finale tegen elkaar strijden om het kampioenschap


lexentry: nld/halvemaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halvemaan
trans_list: corrán gealaí
sense:
(astronomie) sikkelvormige schijngestalte van de maan (vanaf kort na nieuwe maan en tot en met het eerst kwartier)


lexentry: nld/ham__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ham
trans_list: bagún
sense:
(voeding) vlees van de achterkant van een varken, gebruikt als onderdeel van gerechten of als broodbeleg


lexentry: nld/handboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handboek
trans_list: méarchlár
sense:
een boek waarin getracht wordt alle informatie die nuttig is voor een bepaalde bezigheid bijeen te brengen, een handleiding in boekvorm


lexentry: nld/handenbinder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: handenbinder
trans_list: crág
sense:
persoon waar je heel veel aandacht aan moet besteden en waarmee je maar druk bent, vooral gezegd van (lastige) kinderen


lexentry: nld/handleiding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handleiding
trans_list: méarchlár
sense:
hulpmiddel (in de vorm van b.v. een boek of software) dat tot leidraad dient bij de studie van een of ander vak


lexentry: nld/handvat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handvat
trans_list: cnap
sense:
deel van een voorwerp dat bedoeld is om het kan verplaatsen, optillen of anderszins hanteren gemakkelijker te maken


lexentry: nld/handvat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: handvat
trans_list: cnap
sense:
(figuurlijk) geschikt onderdeel om een geheel te kunnen beheersen of als vertrekpunt voor een actie die op een geheel betrekking heeft


lexentry: nld/hangbrug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hangbrug
trans_list: droichead crochta
sense:
(waterbeheer) brug die is opgebouwd uit twee (soms één) hoge pijlers of pylonen waartussen een dikke kabel gespannen is, aan deze dikke kabel worden enkele dunnere kabels gehangen om de weg te dragen en horizontaal te houden


lexentry: nld/harde_tarwegriesmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: harde tarwegriesmeel
trans_list: seimilín cruithneachta dúraim
sense:
(voeding) grof gemalen meel van harde tarwe Triticum durum , gebruikt voor het maken van pasta 
(wikidata: harde tarwegriesmeel )


lexentry: nld/hardhout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hardhout
trans_list: crua-adhmad
sense:
hout afkomstig van loofbomen dat meestal (maar niet altijd!) duurzamer en harder is dan hout van naaldbomen


lexentry: nld/haring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haring
trans_list: scadán
sense:
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) bepaald soort zilvergrijze zoutwatervis, geschikt voor consumptie, Clupea harengus


lexentry: nld/harnas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: harnas
trans_list: gabháil
sense:
(militair) een wapenuitrusting gemaakt van metalen platen die het lichaam volledig of grotendeels bedekt


lexentry: nld/hartaanval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartaanval
trans_list: taom croí
sense:
(medisch) het afsterven van hartspierweefsel door afsluiting van een kransslagader of een tak hiervan


lexentry: nld/hartenboer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartenboer
trans_list: seirfeán na croíthe
sense:
(kaartspel) kaart met een rode kleur met het teken harten die een waarde heeft groter dan de 10 en kleiner dan de vrouw en samen met de vrouw, heer en aas gerekend wordt tot de 'plaatjes'


lexentry: nld/hartinfarct__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartinfarct
trans_list: taom croí
sense:
(medisch) verstopping van een kransslagader of een tak hiervan, leidend tot het afsterven van hartspierweefsel


lexentry: nld/hasj__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hasj
trans_list: haisis
sense:
(maatschappij), softdrug, bereid uit ingedikt sap van gedroogde en fijngestampte vrouwelijke hennepbloemen met een hoog gehalte aan het werkzame bestanddeel THC


lexentry: nld/hassium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hassium
trans_list: haisiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/havenhoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: havenhoofd
trans_list: muirmhúr
sense:
(bouwkunde), (scheepvaart) een golfbreker waarmee rustig water aan de ingang van een haven wordt verkregen


lexentry: nld/hazelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hazelaar
trans_list: coll
sense:
(bloemplanten) Corylus avellana een in West-Europa inheemse struik uit de berkenfamilie (Betulaceae ). De vrucht van de hazelaar is de hazelnoot, waarvan de kern eetbaar is


lexentry: nld/healing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: healing
trans_list: slánú
sense:
geheel van therapeutische en paranormale handelingen die men onder behandeling van een alternatief therapeut ondergaat of als zelftherapie uitvoert


lexentry: nld/hedonisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hedonisme
trans_list: héadónachas
sense:
een filosofische leer die stelt dat (zinnelijk) genot het richtsnoer van het menselijk handelen hoort te zijn en het hoogste goed is


lexentry: nld/heer__noun__1
sense_num: 10
written_rep: heer
trans_list: an tuasal
sense:
m (kaartspel) een van de vaste kaarten, waarvan de waarde meestal tussen die van vrouw en aas in ligt


lexentry: nld/heerschappij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heerschappij
trans_list: réim
sense:
(politiek) geheel der dingen waarover iemands macht zich uitstrekt, waarover hij heerst (bewind uitoefent) en het daarbij horende gezag geniet


lexentry: nld/hefboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hefboom
trans_list: luamhán
sense:
(natuurkunde) staaf of boom die op een draaipunt rust en waarvan de lange arm bewogen wordt om een zwaar voorwerp op de korte arm in beweging te zetten


lexentry: nld/hefschroefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hefschroefvliegtuig
trans_list: héileacaptar
sense:
(luchtvaart), (zelden) een luchtvaartuig dat door middel van een hefschroef verticaal kan opstijgen en landen


lexentry: nld/heggenmus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heggenmus
trans_list: donnóg
sense:
(zangvogels) Prunella modularis ; een zangvogel ter grootte van een huismus met opvallend grijs op de kop


lexentry: nld/heidendom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heidendom
trans_list: págántacht
sense:
(religie) een verzamelnaam voor de polytheïstische religies waarmee het zich verspreidende christendom in aanraking kwam


lexentry: nld/heilbot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heilbot
trans_list: haileabó
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote schol, reus onder de platvissen en consumptievis, Hippoglossus hippoglossus


lexentry: nld/heiligverklaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heiligverklaring
trans_list: naomhainmniú
sense:
(religie) officiële verklaring van de paus dat iemand als heilige vereerd mag worden door de gehele kerk


lexentry: nld/heks__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heks
trans_list: cailleach
sense:
(persoon), (mythologie), (magie) een over het algemeen vrouwelijk persoon aan wie bovennatuurlijke krachten worden toegeschreven


lexentry: nld/hel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hel
trans_list: ifreann
sense:
(religie) (christendom) de onderwereld of toestand van de zielen van alle gestorvenen vóór de verlossing van Christus, die verstoken waren van het zicht van God #:*Die nedergedaald is ter helle, de derde dag verrezen uit de doden .


lexentry: nld/hellebaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hellebaard
trans_list: halbard
sense:
antiek wapen bestaande uit een lange stok met aan het uiteinde een verticale metalen piek en zijdelings een bijl en een steekwapen


lexentry: nld/hemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hemd
trans_list: léine
sense:
(kleding) kledingstuk voor het bovenlijf, meestal gemaakt van katoen, linnen of viscose en gedragen als boven- of als onderkleding


lexentry: nld/hemel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hemel
trans_list: spéir | neamh
sense:
(religie) de gelukzalige toestand of plaats waar God verblijft of de goden verblijven, waar mensen na de dood heen kunnen gaan


lexentry: nld/herberg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: herberg
trans_list: brú
sense:
(horeca), (toerisme) eet- en overnachtingsgelegenheid die kleiner, goedkoper en eenvoudiger is dan een hotel


lexentry: nld/heremietkreeft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heremietkreeft
trans_list: faocha ghliomaigh
sense:
(kreeftachtigen) een kreeftachtige Eupagurus bernhardus uit de orde van tienpotigen, die in de schelp van een zeeslak woont


lexentry: nld/herik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: herik
trans_list: praiseach bhuí
sense:
(bloemplanten) Sinapis arvensis een eenjarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae ) met heldergele bloemen, gelobde, eironde bladeren en een stijfbehaarde stengel


lexentry: nld/heroïne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heroïne
trans_list: héaróin
sense:
(medisch) (scheikunde) (farmacologie) een zeer verslavend verdovend middel gewonnen uit gezuiverde morfine


lexentry: nld/hert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hert
trans_list: fia | fiara
sense:
(evenhoevigen) benaming voor herkauwende zoogdieren uit de familie Cervidae , waarvan de mannetjes een gewei hebben


lexentry: nld/hertog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hertog
trans_list: diúc
sense:
(adel), (geschiedenis) een landsheer, oorspronkelijk van een hoger hiërarchisch niveau dan de markies


lexentry: nld/het_kan_me_niets_schelen__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: het kan me niets schelen
trans_list: is cuma liom
sense:
ditransitief (spreektaal) ik heb er geen belangstelling voor, het houdt mij niet beziɡ, ik ben er niet van onder de indruk


lexentry: nld/heup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heup
trans_list: alt an chromáin
sense:
(anatomie) deel van beide zijkanten van het menselijk lichaam ter hoogte van het heupgewricht, waar het been met de romp verbonden is


lexentry: nld/heupfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heupfles
trans_list: fleasc póca
sense:
een kleine platte fles die daardoor makkelijk in een broekzak gedragen kan worden 
(wikidata: heupfles )


lexentry: nld/hevel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hevel
trans_list: siofón
sense:
een geheel met vloeistof gevulde pijp of slang waarvan het ene einde lager gehouden wordt dan de andere, waardoor vloeistof van de laatste mond naar de eerste stroomt


lexentry: nld/hevelen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: hevelen
trans_list: siofón
sense:
overgankelijk het overbrengen van een vloeistof vanuit een hoger gelegen vat naar een lager door een geheel gevulde buis of slang (de hevel)


lexentry: nld/high__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: high
trans_list: ard
sense:
(spreektaal) in een euforische toestand van veranderd bewustzijn verkerend (al dan niet door drugsgebruik)


lexentry: nld/hij__pronompers__1
sense_num: 01
written_rep: hij
trans_list: sé
sense:
mannelijk derde persoon enkelvoud nominatief dat men gebruikt voor verwijzingen naar mannelijke personen of mannelijke zelfstandige naamwoorden


lexentry: nld/hijsen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: hijsen
trans_list: tóg
sense:
overgankelijk iets met een touw of kabel in opwaartse richting trekken, al dan niet middels een katrol


lexentry: nld/hik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hik
trans_list: fail | snag
sense:
(medisch) een periodiek optredende, spontane, onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens inademing, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat een kenmerkend geluid veroorzaakt


lexentry: nld/hobo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hobo
trans_list: óbó
sense:
(muziekinstrument) een orkestinstrument, behoort tot de houtblazers, het wordt met een dubbelriet aangeblazen


lexentry: nld/hoef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoef
trans_list: crúb
sense:
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen


lexentry: nld/hoektoren__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoektoren
trans_list: túirín
sense:
(bouwkunde) een meerhoekige of ronde toren ter verdediging aangebracht op de hoeken van een gebouw bijvoorbeeld bij een burcht, stadsmuur of stadspoort


lexentry: nld/hoesten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: hoesten
trans_list: bí ag casacht
sense:
inergatief een reflexmatige explosieve uitademing, die ontstaat bij prikkeling van de luchtwegen en deze reinigt van slijm en vreemde voorwerpen


lexentry: nld/hogeschool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hogeschool
trans_list: ollscoil
sense:
(onderwijs) instelling waar universitair onderwijs wordt gegeven in een beperkt aantal studierichtingen


lexentry: nld/holmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holmium
trans_list: hoilmiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/holografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holografie
trans_list: holagrafaíocht
sense:
techniek waarmee een afbeelding in een plat vlak diepte of verschillende beelden lijkt weer te geven als je er onder uiteenlopende hoeken naar kijkt


lexentry: nld/hommel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hommel
trans_list: bumbóg | beach fhiáin
sense:
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn


lexentry: nld/homofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homofoon
trans_list: homafón
sense:
(taalkunde) woord dat hetzelfde wordt uitgesproken als een ander woord, maar anders wordt geschreven en een andere betekenis heeft


lexentry: nld/homograaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homograaf
trans_list: homagraf
sense:
(taalkunde) een begrip dat aangeeft dat twee woorden, hoewel hetzelfde geschreven, verschillend worden uitgesproken


lexentry: nld/hond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hond
trans_list: madra | gadhar | cú
sense:
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt


lexentry: nld/hondsdraf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hondsdraf
trans_list: eidhneán talún
sense:
(plantkunde) bepaald soort kruipende, geurende plant met paarsblauwe bloemen, Glechoma hederacea uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae )


lexentry: nld/hondshaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hondshaai
trans_list: fíogach
sense:
(kraakbeenvissen) bepaalde kleine soort haai van ongeveer 1 m lengte, Scyliorhinus canicula , een consumptievis


lexentry: nld/honing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honing
trans_list: mil
sense:
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd


lexentry: nld/honingdas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honingdas
trans_list: broc meala
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mellivora capensis , een marterachtige uit de woestijnen van Afrika en Azië


lexentry: nld/honkbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honkbal
trans_list: daorchluiche
sense:
o (sport) balsport waarbij de bal met een knuppel geslagen wordt en de spelers langs een drietal honken trachten rond te lopen tot zij weer de thuisplaat bereiken


lexentry: nld/hoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofd
trans_list: ceann
sense:
(anatomie) bovenste deel van het menselijk lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden


lexentry: nld/hoofddoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofddoek
trans_list: caifirín
sense:
een vierkante lap stof die vooral door vrouwen driehoekig samengevouwen over het hoofd gedragen wordt


lexentry: nld/hoofdletter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdletter
trans_list: ceannlitir
sense:
(typografie) hogere, bredere en soms afwijkende vorm van een letter die wordt gebruikt om het begin van eigennamen en volzinnen te markeren en vaak ook om de afzonderlijke letter aan te duiden


lexentry: nld/hoofdluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdluis
trans_list: babhdaí
sense:
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar


lexentry: nld/hoofdstad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstad
trans_list: príomhchathair
sense:
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd


lexentry: nld/hoofdstel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstel
trans_list: srian
sense:
(paardrijden) het tuig dat een paard om het hoofd gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken, een paardenhoofdstel


lexentry: nld/hoog__adjc__1
sense_num: 07
written_rep: hoog
trans_list: ard
sense:
versterkend voorvoegsel in sterke mate (als een rangorde of een specifiek niveau niet echt denkbaar is)


lexentry: nld/hoogleraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoogleraar
trans_list: ollamh
sense:
(onderwijs), (beroep), (wetenschap) iemand met titel professor die aan een hogeschool of universiteit een leerstoel in een bepaald vak bekleedt en die het onderzoek en onderwijs in dit vak leidt


lexentry: nld/hooibeestje__noun__2
sense_num: 01
written_rep: hooibeestje
trans_list: fraochán beag
sense:
(vlinders) Coenonympha pamphilus een kleine vlinder uit de onderfamilie van de zandoogjes en erebia's (Satyrinae) van de familie Nymphalidae. Het is een standvlinder


lexentry: nld/hoornaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoornaar
trans_list: cearnabhán
sense:
(vliesvleugeligen) Vespa soort grote wesp, lid van een geslacht van eusociale wespachtigen. Sommige soorten kunnen tot 5,5 cm lang worden. De hoornaars vormen samen het geslacht Vespa en onderscheiden zich van de andere wespen door de grootte van hun vertex (het deel van het hoofd achter de ogen)


lexentry: nld/hop__noun__2
sense_num: 01
written_rep: hop
trans_list: leannlus
sense:
(bloemplanten) (drinken) Humulus lupulus bepaalde plant die onder andere wordt gebruikt bij de bereiding van bier


lexentry: nld/hormoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hormoon
trans_list: hormón
sense:
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam


lexentry: nld/horzel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: horzel
trans_list: boiteog
sense:
(tweevleugeligen) benaming voor een groep middelgrote tot grote, stevige, niet stekende vliegen uit de familie Oestridae en waarvan de larven parasiteren op zoogdieren (paarden, runderen, schapen).


lexentry: nld/hospes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hospes
trans_list: tiarna talaimh
sense:
een man die een of meer kamers in zijn eigen woonhuis ter beschikking stelt aan een kostganger of commensaal


lexentry: nld/hospita__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hospita
trans_list: bantiarna talún
sense:
een vrouw die een of meer kamers in haar eigen woonhuis ter beschikking stelt aan een kostganger of commensaal


lexentry: nld/hostie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hostie
trans_list: abhlann
sense:
(religie) rond plat offerbrood dat volgens de katholieke leer na de consacratie door de priester veranderd is in het lichaam en bloed van Jezus


lexentry: nld/hotel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hotel
trans_list: óstán
sense:
(horeca) (toerisme) gebouw waar men tegen betaling kan eten en overnachten, meestal grootschaliger, duurder en luxueuzer dan bijv. een herberg of hostel


lexentry: nld/houderschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houderschap
trans_list: coinneáil
sense:
(juridisch) het louter, in ofwel eigen ofwel feitelijke macht houden van een goed voor rekening van een ander (de bezitter)


lexentry: nld/hout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hout
trans_list: adhmad
sense:
(materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) 
(wikidata: hout )


lexentry: nld/houting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houting
trans_list: acaire
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoutwatervis, Coregonus oxyrinchus , die in zoetwater paait, inheems in de Benelux


lexentry: nld/houtluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houtluis
trans_list: cailleach oíche
sense:
(dierkunde) benaming voor verschillende soorten insecten die hout eten, zoals Trogium pulsatorium , Liposcelis terricolis of de larven van Anobium punctatum


lexentry: nld/houtwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houtwal
trans_list: fál fothana
sense:
strook met bomen en struiken die men gebruikt voor de productie van (brand)hout en als afscheiding van landbouwpercelen


lexentry: nld/houwitser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houwitser
trans_list: habhatsar
sense:
(militair) een soort krombaangeschut dat de projectielen in een kromme baan over hindernissen heen kan schieten en vaak een relatief korte loop heeft


lexentry: nld/hugenoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hugenoot
trans_list: Úgónach
sense:
(religie) (geschiedenis) calvinist uit het Frankrijk van de 16de en 17de eeuw die na 1685 vogelvrij verklaard werden in Frankrijk


lexentry: nld/huidspecialist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huidspecialist
trans_list: deirmeolaí
sense:
(beroep), (medisch) specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met ziekten en aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd


lexentry: nld/huig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huig
trans_list: sine siain
sense:
(anatomie) een lapje afhangend weefsel aan het uiteinde van het zachte verhemelte, waarmee onder andere het neuskanaal kan worden afgesloten


lexentry: nld/huilen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: huilen
trans_list: caoin
sense:
inergatief traanvocht uitscheiden als gevolg van een negatieve emotie zoals verdriet of pijn, of soms juist als uiting van vreugde of opluchting


lexentry: nld/huis_van_bewaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huis van bewaring
trans_list: carcair
sense:
(juridisch) een instelling waar gearresteerden die (nog) niet veroordeeld zijn in voorarrest gehouden worden


lexentry: nld/huisarrest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huisarrest
trans_list: braighdeanas baile
sense:
(juridisch) een strafbepaling waarbij iemand verboden wordt het eigen huis te verlaten of er onbeperkt mensen te ontvangen


lexentry: nld/huishuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huishuur
trans_list: cíos
sense:
de hoeveelheid geld die je moet betalen aan de eigenaar van de woning, om een bepaalde tijd in de woning te mogen wonen


lexentry: nld/hulpwerkwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hulpwerkwoord
trans_list: briathar cúnta
sense:
(taalkunde) een werkwoord dat samen met een ander werkwoord de tijd of de hoedanigheid van het werkwoord vaststelt


lexentry: nld/hulst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hulst
trans_list: crann cuilinn
sense:
(bloemplanten) bepaald soort groenblijvende boom of heester met stekelige leerachtige bladeren en rode bessen, Ilex aquifolium , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden


lexentry: nld/hummus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hummus
trans_list: húmas
sense:
(voeding) puree van o.m. gekookte kikkererwten, oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten (Libanon) 
(wikidata: hummus )


lexentry: nld/hydrazine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hydrazine
trans_list: hiodraisín
sense:
(scheikunde) giftige, uiterst brandbare brandstof die men in raketten en vliegtuigen gebruikt; een anorganische verbinding van stikstof en waterstof, met als molecuulformule N2H4


lexentry: nld/hydro-elektriciteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hydro-elektriciteit
trans_list: hidreachumhacht
sense:
(elektrotechniek) elektrische stroom die is opgewekt door neervallend water als primaire energiebron


lexentry: nld/hymne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hymne
trans_list: aintiún
sense:
(muziek) een verheven loflied op een bepaald onderwerp (zoals een land, God of een godheid, of een gebeurtenis zoals de Olympische Spelen)


lexentry: nld/hyperoniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hyperoniem
trans_list: scáth-théarma
sense:
(taalkunde) een woord dat een verzameling van verwante specifiekere woorden omvat, een overkoepelende term


lexentry: nld/hypnose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypnose
trans_list: hiopnóis
sense:
een kunstmatig gecreëerde staat van bewustzijn waarin men ontspannen is en geconcentreerd op een bepaald onderwerp


lexentry: nld/hypofyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypofyse
trans_list: hipifis
sense:
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt


lexentry: nld/hyponiem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hyponiem
trans_list: fo-ordaigh
sense:
(taalkunde) een woord dat behoort tot een verzameling van vergelijkbare woorden die met een algemenere term wordt aangeduid


lexentry: nld/hypotheek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypotheek
trans_list: morgáiste
sense:
(juridisch) zakelijke zekerheid die een onroerend goed zonder buitenbezitstelling bezwaart om een vordering tot terugbetaling van een geldlening bij voorrang boven concurrente schuldeisers te verhalen


lexentry: nld/ibuprofen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ibuprofen
trans_list: iobúpróifein
sense:
(medisch), (farmacologie) iso-butyl-propanoic-phenylic acid) is een pijnstillend middel dat behoort tot de groep van niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's)


lexentry: nld/iconostase__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iconostase
trans_list: íocónastáis
sense:
(religie) (schilderkunst) een iconenwand die het altaar van het schip scheidt in de Russisch-orthodoxe kerk


lexentry: nld/icoon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: icoon
trans_list: íocón
sense:
(informatica) pictogram, een meestal aanklikbare kleine afbeelding op een computerscherm die een bestand of programma activeert


lexentry: nld/ideologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ideologie
trans_list: idé-eolaíocht
sense:
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking


lexentry: nld/idiofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: idiofoon
trans_list: ideafón
sense:
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die toon/geluid voortbrengen door het trillen van het materiaal


lexentry: nld/iep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iep
trans_list: leamhán
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ulmus van loofbomen, met veernervige bladeren en een gezaagde of dubbelgezaagde bladrand


lexentry: nld/iglo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iglo
trans_list: íoglú
sense:
(bouwkunde) een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken


lexentry: nld/ijdel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ijdel
trans_list: arduallach
sense:
vol van zelfbewondering, een te hoge dunk hebbend van het eigen voorkomen en/of de eigen bekwaamheden


lexentry: nld/ijsbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsbeer
trans_list: béar bán
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft


lexentry: nld/ijsbreker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsbreker
trans_list: bristeoir oighir
sense:
(scheepvaart) een sterk, krachtig schip dat speciaal gebouwd en uitgerust wordt om zich een weg door het ijs te banen en alzo een vaargeul voor andere schepen te openen


lexentry: nld/ijshockey__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijshockey
trans_list: haca oighir
sense:
(sport) ijssport waarbij twee teams van ieder vijf personen plus goalie met behulp van een stick een schijfje (puck) in het doel van de tegenstander proberen te schieten


lexentry: nld/ijskegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijskegel
trans_list: bior seaca
sense:
kegelvormige hoeveelheid ijs die ontstaat doordat water, meestal van smeltende sneeuw of ijs, dat over een rand druipt geleidelijk weer bevriest


lexentry: nld/ijspriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijspriem
trans_list: bior oighir
sense:
(huishouden) (gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte stalen pen om van een ijsstaaf kleine brokjes af te hakken


lexentry: nld/ijsthee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsthee
trans_list: tae oighrithe
sense:
(drinken) een theevariant, het is een gekoelde normaal gezette thee, op smaak gebracht met suiker en vaak citroen


lexentry: nld/ijsvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsvogel
trans_list: cruidín
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis , dat vooral van visjes leeft


lexentry: nld/ijverzuchtig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ijverzuchtig
trans_list: éad a bheith agat/ort
sense:
een negatief gevoel veroorzaakt doordat iemand iets heeft of kan krijgen wat je ook wilt hebben of reeds hebt


lexentry: nld/ijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijzer
trans_list: iarann
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/impedantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: impedantie
trans_list: coisceas
sense:
(elektrotechniek) de frequentieafhankelijke mate waarin een materiaal het passeren van elektrische lading bemoeilijkt (schijnbare weerstand)


lexentry: nld/inboedel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inboedel
trans_list: trioc
sense:
de gebruiksvoorwerpen die horen tot de inrichting van een huis, zoals het meubilair, klein- en groothuishoudelijke apparatuur en de huishoudwaar (keukengerei en tafelwaar)


lexentry: nld/inboezemen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inboezemen
trans_list: spreag
sense:
overgankelijkiemand een gevoel geven van (afkeer, ontzag, respect, vertrouwen, vrees, bewondering, angst enz.)


lexentry: nld/inchecken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inchecken
trans_list: bain do
sense:
zich aanmelden aan een balie om een instapkaart te krijgen en eventueel bagage af te geven, voor vertrek met een vliegtuig of schip


lexentry: nld/indiceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: indiceren
trans_list: measúnú
sense:
(medisch) aanwijzen van zorg, welke hulpmiddelen iemand krijgt, op welke locatie iemand geholpen wordt


lexentry: nld/indigo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indigo
trans_list: indeagó
sense:
o (kleur) een kleur die in het het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 440 tot 420 nanometer


lexentry: nld/indium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indium
trans_list: indiam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49


lexentry: nld/indrinken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: indrinken
trans_list: réamhól
sense:
overgankelijk alvast een flinke hoeveelheid alcohol nuttigen, zodat men later minder hoeft te drinken om dronken te worden en dus goedkoper uit is


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 06
written_rep: inductie
trans_list: athrú
sense:
(taalkunde) de klankwijziging van een klinker door de klank van de erop volgende lettergreep. (beïnvloeding)


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 07
written_rep: inductie
trans_list: athrú
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) opwekking van een spanning in een elektrische geleider door een verandering in het omringende magneetveld


lexentry: nld/inessief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inessief
trans_list: tuiseal ineiseach
sense:
(grammatica) een naamval die voorkomt in talen als Fins of Lezgi en die uitdrukt wat in het Nederlands gewoonlijk met het voorzetsel binnen of in uitgedrukt wordt: een toestand van rust aan de binnenzijde van iets anders


lexentry: nld/infectie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infectie
trans_list: galar
sense:
(medisch) een besmetting van lichaamsweefsel met ziekteverwekkers als bacteriën, virussen, schimmels of parasieten en de daaropvolgende ontstekingsreactie


lexentry: nld/infectueus__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: infectueus
trans_list: ionfhabhtaíoch
sense:
ziekteverwekkende organismen bevattend; van een materiaal dat het een ander organisme ziek kan maken


lexentry: nld/influentie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: influentie
trans_list: tionchar
sense:
(natuurkunde) de eigenschap dat een elektrisch geladen lichaam, in de nabijheid van een geïsoleerd opgestelde geleider gebracht, het elektrisch evenwicht daarin verandert


lexentry: nld/infrastructuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infrastructuur
trans_list: bonneagar
sense:
het totaal van onroerende voorzieningen zoals (spoor)wegen, vliegvelden, havens, bekabeling, riolering enzovoort


lexentry: nld/ingenieur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ingenieur
trans_list: innealtóir
sense:
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen


lexentry: nld/ingraveren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ingraveren
trans_list: grábháil
sense:
met een scherpe naald een tekst of afbeelding in metaal snijden zonder dat men daar een afdruk van wil maken


lexentry: nld/inhoud__noun__1
sense_num: 02
written_rep: inhoud
trans_list: imleabhar
sense:
(wiskunde) afmeting van de hoeveelheid ruimte die een driedimensionaal object of ruimtedeel omvat; het in kubieke eenheden uitgedrukte product van lengte, breedte en hoogte


lexentry: nld/inhoudsopgave__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inhoudsopgave
trans_list: clár ábhair
sense:
een al of niet genummerde opsomming van de hoofdstukken en paragrafen in een boek, gerangschikt in de volgorde waarin de onderdelen verschijnen


lexentry: nld/inhuldiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inhuldiging
trans_list: oirniú
sense:
feestelijke gelegenheid waarbij iemand wordt gehuldigd, zoals een koning/vorst door diens onderdanen, bij aanvaarding van diens ambt


lexentry: nld/initiaalwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: initiaalwoord
trans_list: acrainm
sense:
(taalkunde) een woord dat is samengesteld uit de beginletters van afzonderlijke woorden en dat wordt uitgesproken als een reeks letternamen (omschrijving volgens de Nederlandse Taalunie). Vergelijk met de omschrijving van het woord letternaam in het Afrikaans


lexentry: nld/initiaalwoord__noun__1
sense_num: 03
written_rep: initiaalwoord
trans_list: acrainm
sense:
(taalkunde) een woord dat bestaat uit de initialen van de voornamen en familienaam. Soms worden voor de uitspraak noodzakelijke klinkers tussen gevoegd (Grote Winkler Prins Encyclopedie, 9e druk (1991))


lexentry: nld/inkuilen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inkuilen
trans_list: sadhlas
sense:
overgankelijk, (landbouw) gemaaide plantenresten onder luchtdichte omstandigheden bewaren in verdiepte ruimte


lexentry: nld/inlegwerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inlegwerk
trans_list: maircíneacht
sense:
iets dat versierd is door inleggen waarbij verschillende delen als een legpuzzel op elkaar aansluiten


lexentry: nld/inramen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inramen
trans_list: cuir i bhfráma
sense:
(fotografie) een diafilm in een diaraampje plaatsen zodat ze met een diaprojector vertoond kan worden


lexentry: nld/inrichten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inrichten
trans_list: maisigh
sense:
overgankelijk een woning ~: een ruimte geschikt maken voor bewoning met vloerbedekking, behang, huisraad, enzovoort


lexentry: nld/inslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inslag
trans_list: inneach
sense:
horizontale draden die tijdens het weven tussen de opgespannen draden van de schering worden ingebracht


lexentry: nld/inspireren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inspireren
trans_list: spreag
sense:
op bepaalde gedachten komen door een externe prikkel; op bepaalde gedachten brengen door een externe prikkel


lexentry: nld/insuline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: insuline
trans_list: inslin
sense:
(biochemie) een hormoon gemaakt in de bètacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet bloedglucose op te nemen en op te slaan in de vorm van glycogeen


lexentry: nld/intelligentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: intelligentie
trans_list: meabhair
sense:
een eigenschap van de werking van de hersenen van mensen met veel verschillende functies, of de simulatie daarvan in een computer


lexentry: nld/interferentie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: interferentie
trans_list: éaradh
sense:
(natuurkunde) (optica) (elektrotechniek) de gezamenlijke werking van meerdere golven op dezelfde tijd en plaats


lexentry: nld/internet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: internet
trans_list: Idirlíon | idirlíon
sense:
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)


lexentry: nld/introductie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: introductie
trans_list: réamhrá
sense:
de presentatie van iets nieuws (in omloop brengen), of de inleiding van een nieuwkomer (bemiddeling)


lexentry: nld/investering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: investering
trans_list: fuilleamh
sense:
(economie) een opoffering in tijd, geld of mankracht ten behoeve van een doel dat pas op lange termijn wordt behaald


lexentry: nld/iridium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iridium
trans_list: iridiam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/iris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iris
trans_list: bogha báistí
sense:
(anatomie) een orgaan in het oog van vele organismen, waaronder de mens, dat als een diafragma werkt en de hoeveelheid tot het oog toegelaten licht regelt


lexentry: nld/irrigeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: irrigeren
trans_list: uiscigh
sense:
overgankelijk, (landbouw) op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien


lexentry: nld/islam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: islam
trans_list: Ioslam
sense:
(religie) monotheïstische godsdienst die na alle profeten uit het jodendom en Christus, Mohammed als laatste profeet ziet


lexentry: nld/isopleeth__noun__1
sense_num: 02
written_rep: isopleeth
trans_list: iseacór
sense:
in het algemeen een verzameling punten onder constant houden van een bepaalde variabele gemeten of waar een bepaalde variabele een constante waarde heeft


lexentry: nld/isotherm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: isotherm
trans_list: isiteirm
sense:
(thermodynamica) een verzameling punten constante temperatuur gemeten of waar de temperatuur dezelfde waarde heeft


lexentry: nld/jaargetij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaargetij
trans_list: leasaigh
sense:
(meteorologie) een jaarlijks terugkerende periode van 3 maanden die vooral op de hogere breedten van de aarde samen gaan met duidelijke verschillende klimatologische periodes


lexentry: nld/jachtluipaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtluipaard
trans_list: síota
sense:
(roofdieren) zeer snel, betrekkelijk groot Afrikaans katachtig roofdier, Acinonyx jubatus , gekenmerkt door een lange staart, geelachtige huid met donkere vlekken, lange poten met niet-intrekbare klauwen en een kleine kop met een eigenaardige zwarte traanstreep van ooghoek naar mondhoek


lexentry: nld/jachtmes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtmes
trans_list: scian sealgaire
sense:
groot mes waarmee men dieren kan doden of dat men voor andere doeleinden tijdens de jacht kan gebruiken; het kan ook als wapen gebruikt worden zonder dat er sprake is van een jacht op dieren


lexentry: nld/jachtvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtvliegtuig
trans_list: sealgaire
sense:
(militair) een gevechtsvliegtuig dat als doel heeft luchtoverwicht te bereiken in een gewapend conflict.


lexentry: nld/jaguar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaguar
trans_list: iaguar
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera onca , uit de familie van de katachtigen dat voorkomt in Midden-Amerika en een groot deel van Zuid-AmerikaHij lijkt oppervlakkig sterk op de luipaard, maar is zwaarder gebouwd en heeft een forsere rozettentekening.


lexentry: nld/jaguarundi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaguarundi
trans_list: iaguarúndaí
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Herpailurus yaguaroundi , uit de geslachtengroep Acinonychini van de katachtigenVerondersteld wordt dat dit roofdier zich uit dezelfde voorouder als de poema heeft ontwikkeld. Het is de enige soort van het geslacht Herpailurus .


lexentry: nld/jaloezie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaloezie
trans_list: formad
sense:
(psychologie) geen meervoud gevoel van leed of spijt over het goede dat een ander te beurt valt en dat men hem niet gunt


lexentry: nld/jamsessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jamsessie
trans_list: mairteoil
sense:
(muziek) een min of meer spontane, onvoorbereide vorm van muzikaal samenspel, meestal in het jazzgenre of aanverwante popgenres als hardrock, blues en rock


lexentry: nld/jan-van-gent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jan-van-gent
trans_list: gainéad
sense:
(gentachtigen) bepaalde zeevogel, Morus bassanus uit de familie Sulidae , in de orde van de Pelikaanachtigen


lexentry: nld/jargon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jargon
trans_list: béarlagair
sense:
(taalkunde) vaktaal, specifiek taalgebruik binnen een bepaalde groep, vaak moeilijk te volgen voor een buitenstaander


lexentry: nld/jas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jas
trans_list: cóta
sense:
(kleding) kledingstuk voor in de buitenlucht, dat over andere kledingstukken heen gedragen wordt en dat zowel de romp als de armen bedekt


lexentry: nld/jas__noun__1
sense_num: 02
written_rep: jas
trans_list: cóta
sense:
(kaartspel) de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten


lexentry: nld/jodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodium
trans_list: iaidín
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 Het is een violet- donkergrijs halogeen


lexentry: nld/jood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jood
trans_list: Giúdach
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt


lexentry: nld/joon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: joon
trans_list: baoi
sense:
(scheepvaart) ton met daaruit oprijzende stok om een vaarweg voor kleine vaartuigen aan te geven, of de plaats van een visnet of vislijn


lexentry: nld/joyriding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: joyriding
trans_list: spraoithiomáint
sense:
(verkeer) (juridisch) het rijden in andermans motorvoertuig, zonder dat de eigenaar hiervoor toestemming heeft gegeven. In de meeste gevallen heeft de bestuurder geen rijbewijs.


lexentry: nld/judaspenning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: judaspenning
trans_list: sailchuach na gealaí
sense:
(plantkunde) naam voor planten uit het geslacht Lunaria , kruisbloemige planten met platte, zilverwitte peulen


lexentry: nld/juk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: juk
trans_list: cuing
sense:
houten pasvorm die op de schouders gedragen wordt en twee te dragen gewichten (emmers, manden) verbindt


lexentry: nld/junkfood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: junkfood
trans_list: mearbhia
sense:
(voeding) een verzamelnaam voor voedsel dat snel bereid en geserveerd wordt en relatief goedkoop is, maar helaas wel ongezond is


lexentry: nld/jurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jurk
trans_list: gúna
sense:
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat van de schouders tot op de benen reikt en die vaak helemaal bedekt


lexentry: nld/juxtapositie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: juxtapositie
trans_list: neas-suíomh
sense:
het naast elkaar zetten van meerdere zaken om zo een verband te suggereren (dat er soms helemaal niet is)


lexentry: nld/kabaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabaal
trans_list: fothram
sense:
zeer luide verstoring van rust en ordeSoms wordt vooral gedoeld op geluid met een hoog volume, soms juist om ernstig verstoorde verhoudingen zonder dat het letterlijk om het volume van geluid gaat, maar deze beide aspecten laten zich vaak ook niet onderscheiden.


lexentry: nld/kabeljauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabeljauw
trans_list: trosc
sense:
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) middelgrote zoutwatervis en uitstekende consumptievis, Gadus morhua


lexentry: nld/kabeltram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabeltram
trans_list: cáblabhealach aerga
sense:
(verkeer) railvoertuig voor personenvervoer in stedelijk gebied, voortgetrokken door een touw van staal onder het wegdek


lexentry: nld/kabouter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabouter
trans_list: gruagach
sense:
(folklore) sprookjesfiguur in de vorm van een klein mannetje, traditioneel met een puntmuts dat meestal wat mensenschuw is en zich plagerig of juist vriendelijk gedraagt


lexentry: nld/kabouter__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kabouter
trans_list: Brigín
sense:
(scouting), (persoon) padvindster met een leeftijd tussen 7 en 11 jaarIn Nederland worden vanaf 2010 zowel jongens als meisjes in deze leeftijdsgroep welp genoemd.


lexentry: nld/kakkerlak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kakkerlak
trans_list: blatóg
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend


lexentry: nld/kalender__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalender
trans_list: féilire
sense:
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz


lexentry: nld/kalium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalium
trans_list: potaisiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/kalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalk
trans_list: aol
sense:
(scheikunde) (bouwkunde) aanduiding voor een aantal alkalische zouten van calcium, zoals calciumoxide (ook wel ongebluste kalk), calciumhydroxide (gebluste kalk) en calciumcarbonaat en calciumwaterstofcarbonaat


lexentry: nld/kameleon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kameleon
trans_list: caimileon
sense:
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen


lexentry: nld/kamp__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kamp
trans_list: campa
sense:
m een persoon of groep die een overeenkomst, gevecht of strijd aangaat met een andere persoon of groep


lexentry: nld/kamperfoelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kamperfoelie
trans_list: féithleann
sense:
(plantkunde) (medisch) Lonicera een geslacht van klimstruiken met sterk geurende, witte tot gele buis- of trechtervormige bloemen die 's nachts opengaan voor bestuiving door nachtvlinders


lexentry: nld/kaneel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaneel
trans_list: cainéal
sense:
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten


lexentry: nld/kangoeroe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kangoeroe
trans_list: cangarú
sense:
(buideldieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Macropus , met korte voorpoten, lange achterpoten, een lange sterke steunstaart die hun jongen in een huidplooi op de buik mee kunnen dragen


lexentry: nld/kansel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kansel
trans_list: crannóg
sense:
een kerkelijk, meestal verhoogd, meubelstuk waarvanaf de voorganger in de dienst zijn preek uitspreekt


lexentry: nld/kanunnik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kanunnik
trans_list: canóin
sense:
(religie) een titel die aan bepaalde geestelijken wordt verleend binnen enkele christelijke kerkgemeenschappen.


lexentry: nld/kapitaalmarkt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapitaalmarkt
trans_list: margadh caipitil
sense:
(economie) markt waarop vermogenstitels worden verhandeld met een onbepaalde looptijd, of met looptijden vanaf circa twee jaar


lexentry: nld/kapmeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapmeeuw
trans_list: faoileán ceanndhubh
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel, Larus ridibundus , een soort meeuw met een gekleurde kop en een lachende roep


lexentry: nld/kapsones__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapsones
trans_list: ardnós
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (kouwe) drukte; in 'kapsones hebben': het hoog in de bol hebben, een overdreven hoge dunk van zichzelf.


lexentry: nld/karbouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karbouw
trans_list: buabhall uisce
sense:
(evenhoevigen) (landbouw) bepaald soort zoogdier, Bubalus arnee bubalis , een tot de runderen behorend trekdier dat veel gebruikt wordt op rijstvelden


lexentry: nld/kardemom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kardemom
trans_list: cardamam
sense:
(plantkunde) een kruidachtige plant Elettaria cardamomum , groene kardemom, uit de gemberfamilie Sjabloon:species:Zingiberaceae 
(wikidata: kardemom )


lexentry: nld/kardinaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kardinaal
trans_list: cairdinéal
sense:
(religie) hoge geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, hij mag deelnemen aan de verkiezing van een nieuwe paus


lexentry: nld/kariboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kariboe
trans_list: carabú
sense:
Rangifer tarandus een zoogdier uit de familie der hertachtigen (Cervidae ) dat in het wild voorkomt in de taiga en toendra van Noord-Europa, het noorden van Azië en Noord-Amerika


lexentry: nld/karnemelk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karnemelk
trans_list: bláthach
sense:
(drinken) gefermenteerde melk (vroeger: melkproduct dat overblijft na het karnen van de melk) 
(wikidata: karnemelk )


lexentry: nld/karnen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: karnen
trans_list: maistrigh
sense:
overgankelijk, (drinken), (voeding) melk langdurig mechanisch bewerken, wat het melkvet tot karnemelk of boter doet samenklonteren


lexentry: nld/karos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karos
trans_list: bus
sense:
(verkeer) (verouderd) een gesloten koets waarbij de cabine met riemen flexiebel aan de wielassen is opgehangen


lexentry: nld/karper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karper
trans_list: carbán
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote zoetwatervis met een hoge rug, die van oorsprong uit Azië komt, Cyprinus carpio


lexentry: nld/karst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karst
trans_list: boireann
sense:
(geologie) de verzameling verschijnselen die samenhangen met de oplosbaarheid van kalksteen onder invloed van koolzuur in de atmosfeer


lexentry: nld/kassa__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kassa
trans_list: scipéad cláraithe
sense:
(techniek), (handel) een machine in een winkel om van een klant ontvangen geld te registreren en te bewaren


lexentry: nld/kassei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kassei
trans_list: brocach
sense:
straatkei gemaakt van natuursteen met de grootte van het hoofd van een kind en een afgeronde bovenkant


lexentry: nld/kast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kast
trans_list: cupard
sense:
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen


lexentry: nld/kasuaris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kasuaris
trans_list: casabhara
sense:
(loopvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Casuarius , grote vogels afkomstig uit de tropische regenwouden van Nieuw-Guinea en Australië


lexentry: nld/kat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kat
trans_list: cat
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden


lexentry: nld/katapult__noun__1
sense_num: 02
written_rep: katapult
trans_list: crann tabhaill
sense:
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten


lexentry: nld/katheter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katheter
trans_list: cataitéar
sense:
(medisch) buisje dat tijdelijk in een lichaamsholte wordt aangebracht, bijv. om lichaamsvocht op te vangen of een medicijn toe te dienen


lexentry: nld/katoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katoen
trans_list: cadás
sense:
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit 
(wikidata: katoen )


lexentry: nld/katoensnuitkever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katoensnuitkever
trans_list: cruimh chadáis
sense:
(kevers) bepaald soort tor, Anthonomus grandis uit de familie van de snuitkevers (Curculionidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1843 door Carl Henrik Boheman


lexentry: nld/katrol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katrol
trans_list: puilín
sense:
(techniek) een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen


lexentry: nld/katwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katwilg
trans_list: saileánach
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix viminalis , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden, waarvan de tenen worden gebruikt als rijshout


lexentry: nld/keep__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keep
trans_list: breacán
sense:
(zangvogels)	Fringilla montifringilla een trekkende zangvogel uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae ) met een wat nasale raspende lokroep, een witte stuit en een donkergrijze kop, waarvan het mannetje de oranjekleurige schoudervlek en borst heeft, en die broedt in Scandinavië en Noord-Rusland


lexentry: nld/keerzijde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keerzijde
trans_list: aisiompaigh
sense:
de achterzijde, de ruwe kant van een blad (papier, perkament, e.d.), dat in een gebonden boek de linkerbladzijde is, verso


lexentry: nld/keg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keg
trans_list: ding
sense:
(techniek) een blok met één schuine kant, waarmee men iets kan vastklemmen of het wegrollen van bijv. een wiel kan verhinderen. (De doorsnede van een keg is een rechthoekige driehoek, van een wig is dat een gelijkbenige driehoek.


lexentry: nld/keil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keil
trans_list: ding
sense:
(techniek) stevig voorwerp met een rand waar twee vlakken elkaar onder een scherpe hoek raken; kan worden gebruikt om iets vast te klemmen, het wegrollen van een wiel te verhinderen of materiaal op een breuklijn verder te splijten


lexentry: nld/keizer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keizer
trans_list: impire
sense:
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk


lexentry: nld/kemphaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kemphaan
trans_list: rufachán
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort vogel, Calidris pugnax , uit de familie van de snipachtigen Scolopacidae


lexentry: nld/keppel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keppel
trans_list: bairéad cúil
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (kleding) hoofddeksel in de vorm van een ondiep bolsegment, gedragen door religieuze (Joodse) mannen


lexentry: nld/kerk__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kerk
trans_list: eaglais | teampall
sense:
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)


lexentry: nld/kerkbank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkbank
trans_list: suíochán
sense:
(religie) harde langwerpige constructie waar in een kerkgebouw waarop gelovigen tijdens een dienst kunnen zitten


lexentry: nld/kerkganger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkganger
trans_list: Aifreannach
sense:
(religie) een gelovige die zich naar de kerk begeeft om de kerkdienst bij te wonen (mannelijke vorm)


lexentry: nld/kerkgangster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkgangster
trans_list: Aifreannach
sense:
(religie) een gelovige vrouw die zich naar de kerk begeeft om de kerkdienst bij te wonen (vrouwelijke vorm)


lexentry: nld/kerkgebouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkgebouw
trans_list: eaglais
sense:
(religie) een gebouw dat door een kerkelijke organisatie gebruikt wordt voor het houden van religieuze diensten


lexentry: nld/kerkuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkuil
trans_list: scréachóg reilige
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Tyto alba , met een lichte onderzijde en een opvallende, hartvormige sluier die gewoonlijk in gebouwen broedt


lexentry: nld/kernenergie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernenergie
trans_list: fuinneamh núicléach
sense:
(techniek) energie geproduceerd door kernfusie of kernsplijting, waarmee in een kerncentrale elektriciteit wordt opgewekt


lexentry: nld/kerstenen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: kerstenen
trans_list: críostaigh
sense:
overgankelijk (religie) heidense volkeren, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context


lexentry: nld/kerstkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerstkaart
trans_list: cárta Nollag
sense:
(kerst) (post) een wenskaart die wordt gekenmerkt door een kerstgroet en wensen voor het komende nieuwe jaar


lexentry: nld/kerststal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerststal
trans_list: radharc bhreith Chríost
sense:
(kerst) een voorstelling van de geboorte van Jezus met figuren van hout of gips, die vooral in katholieke gezinnen rond Kerstmis in huis te vinden is, vaak onder de kerstboom


lexentry: nld/kervel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kervel
trans_list: camán gall | costóg
sense:
(kruid) de groene bladeren van Anthriscus cerefolium worden gebruikt als keukenkruid, zowel vers als gedroogd 
(wikidata: kervel )


lexentry: nld/ketjap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ketjap
trans_list: anlann soighe
sense:
een Indonesische sojasaus gemaakt van een mengsel van sojabonenmeel, grof gemalen tarwe, kruiden en zout


lexentry: nld/ketting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ketting
trans_list: slabhra
sense:
(techniek) een stevige, maar buigzame verbinding van in elkaar grijpende ringen of achtvormige schakels


lexentry: nld/kettingkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kettingkast
trans_list: garda slabhra
sense:
metalen, linnen of plastic hoes om een fietsketting die ook de kettingwielen omvat, bedoeld om de ketting en de kleding van de fietser te beschermen


lexentry: nld/keukenzout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keukenzout
trans_list: salann mín
sense:
(voeding) kleurloze of witte kristallijne vaste stof, voornamelijk natriumchloride, die veelvuldig in gemalen of korrelige vorm wordt gebruikt als smaakmaker en conserveringsmiddel


lexentry: nld/keyboard__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keyboard
trans_list: eochairchlár | méarchlár
sense:
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden


lexentry: nld/kiel__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kiel
trans_list: forbhríste
sense:
(kleding) kledingstuk zonder voorsluiting dat het bovenlichaam bedekt en onder landbouwers populair was


lexentry: nld/kielhoutje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kielhoutje
trans_list: cnó
sense:
dim. tant.
 (muziek) (strijkinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/kiemwit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiemwit
trans_list: albaimín
sense:
(voeding) het weefsel in de zaden van zaadplanten, dat vaak een rol speelt bij de opslag van reservestoffen ten behoeve van de kieming, de groei van het embryo en van de jonge plant


lexentry: nld/kikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kikker
trans_list: frog
sense:
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart


lexentry: nld/kikkerdril__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kikkerdril
trans_list: glóthach fhroig
sense:
Kikkers zetten de eieren (kikkerdril; ook wel kikkerrit genoemd) af in het water, dit is een verzameling eieren die een gelatineus en glibberig, doorzichtig omhulsel hebben.


lexentry: nld/kikkererwt__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kikkererwt
trans_list: piseánach
sense:
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak 
(wikidata: kikkererwt )


lexentry: nld/kikkervisje__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kikkervisje
trans_list: torbán
sense:
(kikkers) Anura larve van de kikker of pad, in het stadium van uit het ei komen tot 6-9 weken; het bestaat uit een ovaalvormig lichaam en een lange staart en heeft alleen inwendige kieuwen


lexentry: nld/kilometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kilometer
trans_list: ciliméadar
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 103 meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km


lexentry: nld/kind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kind
trans_list: páiste | leanbh | gasúr
sense:
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is


lexentry: nld/kinderverlamming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kinderverlamming
trans_list: polaimiailíteas
sense:
virusinfectie van de grijze stof in het ruggenmerg, waardoor vooral bij kinderen blijvende verlammingsverschijnselen kunnen optreden


lexentry: nld/kippennest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kippennest
trans_list: linntreog
sense:
de plaats waar kippen hun eieren leggen; het ondiepe gat in de grond waar kippen hun eieren in leggen


lexentry: nld/kislev__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kislev
trans_list: Cisléiv
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) negende maand van het joodse jaar, in november-december (Zach. 7:1, Neh. 1:1); derde maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/kiwi__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kiwi
trans_list: cíobhaí
sense:
(fruit) harige, bruine vrucht met groen vruchtvlees van het plantengeslacht Actinidia 
(wikidata: kiwi )


lexentry: nld/klad__noun__1
sense_num: 08
written_rep: klad
trans_list: aimsigh
sense:
(historisch) sterk absorberend papier, gebruikt om bij het schrijven een overmaat van inkt weg te deppen voordat er vlekken ontstaan


lexentry: nld/klauwplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klauwplaat
trans_list: crágán
sense:
(gereedschap), (metaalbewerking) het onderdeel van een draaibank waarin een werkstuk wordt vastgeklemd


lexentry: nld/klavechord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klavechord
trans_list: clabhchorda
sense:
(muziekinstrument) langwerpig vierkant toetsinstrument dat behoort tot de muzikale familie van de toetsinstrumenten


lexentry: nld/klavecimbel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klavecimbel
trans_list: cruitchlár
sense:
(muziekinstrument) toetsinstrument waarbij de in het verlengde van de toetsen geplaatste snaren worden getokkeld


lexentry: nld/klei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klei
trans_list: cré
sense:
(geologie) een zeer fijne, klastisch sedimentaire grondsoort, die voor meer dan 25% bestaat uit lutum (gronddeeltjes kleiner dan 2 µm)


lexentry: nld/kleinburgerlijk__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: kleinburgerlijk
trans_list: cearnóg
sense:
(figuurlijk) hebbende de opvattingen van het kleinburgerlijke milieu, benepen, bekrompen, geborneerd


lexentry: nld/kleine_vos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleine vos
trans_list: ruán beag
sense:
(vlinders) bepaalde soort vlinder, Aglais urticae , een aurelia uit de onderfamilie Nymphalinae, die zeer algemeen in de Benelux voorkomt


lexentry: nld/klepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klepel
trans_list: boschrann
sense:
peervormige staaf die in een klok bij het luiden tegen de rand slaat en zo de klok geluid doet geven


lexentry: nld/klik__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klik
trans_list: cliceáil
sense:
(informatica) een keuze gemaakt door ergens op te drukken en die een andere pagina of ander deel van de pagina op het scherm brengt


lexentry: nld/klik__noun__1
sense_num: 03
written_rep: klik
trans_list: cliceáil
sense:
(taalkunde) een niet-pulmonaire medeklinker gemaakt door een dubbele afsluiting te maken met de tong of de lippen, een onderdruk te maken en de afsluiting los te trekken


lexentry: nld/klikken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: klikken
trans_list: cliceáil
sense:
inergatief (informatica) met een muis of anderszins een keuze kenbaar maken door op een vlak op het scherm te drukken; clicken


lexentry: nld/klimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaat
trans_list: aeráid | aer
sense:
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet


lexentry: nld/klimaatverandering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaatverandering
trans_list: athrú aeráide
sense:
(klimatologie), (geschiedenis) de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw


lexentry: nld/klimop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimop
trans_list: eidheann | eidhneán
sense:
(plantkunde) Hedera helix , een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt


lexentry: nld/klingelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: klingelen
trans_list: cró troda
sense:
een kort, zacht, helder geluid dat ontstaat als metalen of glazen voorwerpen herhaaldelijk tegen elkaar aanstoten, het zijn vooral kleine bellen die klingelen


lexentry: nld/klinknagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klinknagel
trans_list: seam
sense:
(werktuigbouwkunde) een metalen verbinding tussen twee platen bestaande uit twee cilidrische delen die van weerszijden die meestal onder verhitting door vervorming vast bevestigd worden


lexentry: nld/klis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klis
trans_list: copóg thuathail
sense:
(plantkunde) Arctium een geslacht van planten uit de familie Asteraceae met stekelige, droge bloemen


lexentry: nld/klokkenspel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klokkenspel
trans_list: clogaireacht
sense:
(muziekinstrument) slaginstrument dat wordt gebruikt bij een concert, met metalen staafjes bevestigd op een houten rand


lexentry: nld/kluut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kluut
trans_list: abhóiséad
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort watervogel, Recurvirostra avosetta , uit de familie Recurvirostridae


lexentry: nld/knaagdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knaagdier
trans_list: creimire
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Rodentia , vrij kleine zoogdieren met twee paar op beitels lijkende en steeds aangroeiende snijtanden


lexentry: nld/knikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knikker
trans_list: mirlín
sense:
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren


lexentry: nld/knippen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: knippen
trans_list: bain
sense:
(informatica) een bewerking waarbij een uitgekozen hoeveelheid informatie van de ene plek verwijderd wordt, meestal om haar op een andere plek te kunnen plakken


lexentry: nld/knipperlicht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: knipperlicht
trans_list: treotháscaire
sense:
(pregnant) oranje knipperende lamp aan de zijkant van een voertuig, gebruikt om aan te geven dat men het voertuig naar rechts of links wil manoeuvreren


lexentry: nld/knoest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoest
trans_list: alt
sense:
(bouwkunde) de plaats waar een zijtak aan de boom groeide, het hout is er minder sterk en moeilijker bewerkbaar, het is dan ook een houtgebrek


lexentry: nld/knoflook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoflook
trans_list: gairleog
sense:
(plantkunde), (kookkunst), (groente) overblijvend bolgewas Allium sativum uit de lookonderfamilie met samengevouwen bol en roze tot violette tweeslachgtige bloemen


lexentry: nld/knokkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knokkel
trans_list: alt
sense:
(anatomie) het gewricht dat de vingers met de hand verbindt, vooral zichtbaar als men de vingers buigt


lexentry: nld/knoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoop
trans_list: cnaipe | snaidhm
sense:
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel


lexentry: nld/knoopsgat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoopsgat
trans_list: poll cnaipe
sense:
(kleding) spleet die in een stuk stof is gemaakt zodat een ander stuk stof daaraan kan worden vastgemaakt met behulp van een op het tweede stuk stof bevestigd schijfje dat net door die spleet past


lexentry: nld/knut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knut
trans_list: míoltóg ghainimh
sense:
(tweevleugeligen) Ceratopogonidae een klein stekend mugje uit de familie Ceratopogonidae van muggen uit de orde tweevleugeligen (Diptera). Ze worden ook knaasjes, knijten (Vlaanderen), knozels (Zuid-Nederland), mietsen (Noord-Nederland), mampieren (Suriname) of meurzen (Nieuwkoop) genoemd, en soms ook zandvliegjes, een benaming die in vaktaal op soorten uit de familie motmuggen of Psychodidae slaat. Wereldwijd komen er 5989 beschreven soorten voor


lexentry: nld/knutselen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: knutselen
trans_list: scabhaitéir
sense:
inergatief zelf voorwerpen uit liefhebberij vervaardigen met gebruik van gereedschap als hamer, zaag en schaaf


lexentry: nld/koalabeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koalabeer
trans_list: cóála
sense:
Phascolarctos cinereus buideldier uit de familie van de koala's die leeft in het oosten van Australië


lexentry: nld/kobalt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kobalt
trans_list: cóbalt
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/koekoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekoek
trans_list: cuach
sense:
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen


lexentry: nld/koelkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koelkast
trans_list: cuisneoir
sense:
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven


lexentry: nld/koepokken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koepokken
trans_list: bolgach bó
sense:
alleen meervoud (medisch) ziekte bij runderen lijkend op de pokken, veroorzaakt door Variola , gebruikt bij de vaccinatiecampagne tegen de pokken


lexentry: nld/koevinkje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koevinkje
trans_list: bachall
sense:
(vlinders) Aphantopus hyperantus een vlinder uit de onderfamilie Satyrinae, de zandoogjes en erebia's. Het is een zeer donkere vlinder. Het mannetje is bijna zwart, het vrouwtje is lichter van kleur en daardoor zijn de oogvlekken bij haar beter te zien. Het duidelijkst zijn de oogvlekken waar te nemen aan de onderzijde van de vleugels


lexentry: nld/koevoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koevoet
trans_list: gró
sense:
(gereedschap) stevige metalen stang voorzien van een gespleten einde, gebruikt om er zaken mee open te breken


lexentry: nld/koffer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koffer
trans_list: cás
sense:
draagbare bergruimte van stevig materiaal met een handvat, waarin spullen kunnen worden meegenomen tijdens het reizen


lexentry: nld/koffietafel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koffietafel
trans_list: bord íseal
sense:
(voeding) (drinken) eenvoudige broodmaaltijd, meestal met koffiekoeken en/of eenvoudig belegde sandwiches en koffie en thee als dranken


lexentry: nld/kokmeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokmeeuw
trans_list: droimneach beag
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel met een gekleurde kop en een lachende roep, Chroicocephalus ridibundus


lexentry: nld/kokospalm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokospalm
trans_list: crann cnó cócó
sense:
(bloemplanten) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd


lexentry: nld/kolibrie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kolibrie
trans_list: dordéan
sense:
(gierzwaluwachtigen) een zeer klein vogeltje met een zeer snelle vleugelslag van de familie Trochilidae uit de orde der grootvleugeligen


lexentry: nld/komeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komeet
trans_list: cóiméad
sense:
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt


lexentry: nld/komijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komijn
trans_list: cuimín
sense:
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert 
(wikidata: komijn )


lexentry: nld/komkommer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komkommer
trans_list: cúcamar
sense:
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)


lexentry: nld/konijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: konijn
trans_list: cóinín | coinín
sense:
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden


lexentry: nld/koninklijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: koninklijk
trans_list: ríoga
sense:
(regering)(adel) betrekking hebbend op een koning, koningin, aan of bij hem, haar behorend, van hem, haar uitgaand


lexentry: nld/kooktoestel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kooktoestel
trans_list: bruthaire
sense:
(kookkunst) een toestel waarop een pan geplaatst kan worden om via verwarming van de pan de inhoud op te warmen, te koken of te bakken


lexentry: nld/kool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kool
trans_list: cabáiste | cál
sense:
(bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen


lexentry: nld/koolhydraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koolhydraat
trans_list: carbaihiodráit
sense:
(biochemie) (medisch) (voeding) een bepaald type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen met de brutoformule Cn(H2O)n


lexentry: nld/koolstof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koolstof
trans_list: carbón
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6


lexentry: nld/koolteer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koolteer
trans_list: tarra guail
sense:
teer verkregen uit steenkolen, een zwarte taaie vloeibare massa die hoofdzakelijk uit polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) bestaat


lexentry: nld/koord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koord
trans_list: ruóg
sense:
streng van in elkaar gedraaide vezels, gebruikt als middel om zaken bij elkaar te binden of trekkracht uit te oefenen


lexentry: nld/koorhemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koorhemd
trans_list: suirplís
sense:
(kleding) (religie) een wijd, wit linnen hemd, dat reikt tot aan de knieën en gedragen wordt over de toog door een priester of misdienaar


lexentry: nld/kootje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kootje
trans_list: falang
sense:
(anatomie) benig lid van het geraamte van vingers en tenen voorbij de middenhands- of middenvoetsbeenderen van een gewervelde


lexentry: nld/koper__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koper
trans_list: copar
sense:
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal


lexentry: nld/koppeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppeling
trans_list: ál
sense:
(techniek) een constructie die in een motor of voertuig mechanische krachten op een te onderbreken wijze overbrengt


lexentry: nld/koppelteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppelteken
trans_list: fleiscín
sense:
(taalkunde) (grammatica) een streepje om twee of meer woorden een eenheid te laten vormen dat in de Nederlandse spelling vooral van belang is in afleidingen, samenkoppelingen, samenstellingen en woordgroepen


lexentry: nld/kopschot__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kopschot
trans_list: bulcaid
sense:
een afscheiding in de vorm van een schot dat de passagiersruimte van een voertuig van de laadruimte scheidt


lexentry: nld/kopzorg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kopzorg
trans_list: cuir imní ar
sense:
een probleem waar je steeds aan moet blijven denken en waarvan je bang bent dat het niet goed zal aflopen


lexentry: nld/kornet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kornet
trans_list: coirnéad
sense:
(muziekinstrument) op een bugel gelijkend koperen blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een brassband


lexentry: nld/kornet__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kornet
trans_list: coirnéad
sense:
(militair) (beroep) (Nederland) rang van vaandrig bij de cavalerie en de artillerie bij de Koninklijke Landmacht


lexentry: nld/korstdeeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: korstdeeg
trans_list: puth-thaosrán
sense:
deeg dat gebruikt wordt om een stevige korst te maken voor een met zachte of losse vulling op te vullen taart, deeg voor pasteien


lexentry: nld/korvijnagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: korvijnagel
trans_list: méar
sense:
(scheepvaart) een staaf waarmee schoten, vallen en andere lijnen op zeilschepen worden belegd (vastgezet), maar wel snel weer zijn los te maken


lexentry: nld/kost__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kost
trans_list: bia
sense:
(voeding) voedsel, als onderdeel van het dagelijks bestaanIn deze betekenis wordt het meervoud niet gebruikt, maar komen de verkleinwoorden wel voor.


lexentry: nld/koster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koster
trans_list: cléireach
sense:
(beroep) kerkelijke bediende, die met de zorg van het kerkgebouw, en het vlot verloop van de kerkdiensten belast is


lexentry: nld/kostgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kostgeld
trans_list: clár
sense:
een vergoeding die thuiswonende kinderen aan hun ouders betalen. De vergoeding kan worden gebaseerd op de huurprijs/hypotheek, voeding, telefoonkosten en verbruik van gas, water en elektriciteit en andere dagelijkse kosten


lexentry: nld/kostschool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kostschool
trans_list: scoil chónaithe
sense:
(onderwijs) een school waar de leerlingen vijf dagen per week niet alleen les volgen, maar ook kost en inwoning krijgen


lexentry: nld/koudefront__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koudefront
trans_list: fronta fuar
sense:
(meteorologie) plaats waar twee luchtmassa's met verschillende temperaturen elkaar ontmoeten, waarbij de koude lucht onder de warme lucht schuift


lexentry: nld/kous__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kous
trans_list: stoca
sense:
(kleding) een aansluitend, meer of minder elastisch kledingstuk dat de voet en (een deel van) het been bedekt


lexentry: nld/kraagsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraagsteen
trans_list: consól
sense:
(bouwkunde) een, vaak geornamenteerde, uitstekende steen aan een gevel die een dragende functie heeft


lexentry: nld/kraakbeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraakbeen
trans_list: loingeán
sense:
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix


lexentry: nld/kraan__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kraan
trans_list: corr
sense:
v/m, (techniek) (van kabels en katrollen voorzien) werktuig om voorwerpen in de hoogte te verplaatsen


lexentry: nld/kras__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kras
trans_list: cuir ar ceal
sense:
langgerekte oppervlaktebeschadiging veroorzaakt door het bewegen van een scherpe punt of rand over een hard oppervlak


lexentry: nld/kraslot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraslot
trans_list: scríobchárta
sense:
een lot waarbij men direct weet of men wel of niet gewonnen heeft als men een beschermfolie wegkrast


lexentry: nld/kreeft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kreeft
trans_list: gliomach
sense:
(kreeftachtigen) benaming voor schaaldieren uit de infraorde Astacidea , geleedpotige waterdieren die overal voorkomen, zowel in zoetwater als zoutwater


lexentry: nld/krekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krekel
trans_list: criogar | píobaire an teallaigh
sense:
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )


lexentry: nld/kreng__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kreng
trans_list: corp
sense:
(anatomie), (dierkunde) het – vaak al deels ontbonden – stoffelijk overschot van bepaalde dieren (vooral vogels en zoogdieren)


lexentry: nld/krent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krent
trans_list: ar deireadh
sense:
(voeding) gedroogde, pitloze druif van een druivenras dat zeer kleine vruchten geeft, de Vitis vinifera 'Korinthiaka


lexentry: nld/kreupelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kreupelen
trans_list: cláiríneach
sense:
overgankelijk kreupel slaan, een persoon of dier dusdanig letsel toebrengen dat het zich voortbewegen blijvend bemoeilijkt of onmogelijk wordt


lexentry: nld/krijgslist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krijgslist
trans_list: beart
sense:
een handeling die erop gericht is om door list en bedrog de vijand te misleiden, zoals het verspreiden van valse geruchten


lexentry: nld/krijt__noun__1
sense_num: 03
written_rep: krijt
trans_list: cailc
sense:
(geologie) geologisch tijdperk, derde en laatste periode van het era mesozoïcum, van 145 tot 66 miljoen jaar geleden


lexentry: nld/kritiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kritiek
trans_list: beachtaíocht
sense:
uitingen waarmee bepaald gedrag, een bepaalde zienswijze e.d. van anderen worden veroordeeld of in twijfel getrokken


lexentry: nld/kritiek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kritiek
trans_list: beachtaíocht
sense:
(letterkunde) een document dat kunstzinnig commentaar levert op een optreden, tentoonstelling, boek, film of andere kunstuiting


lexentry: nld/kritisch__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: kritisch
trans_list: beachtaíoch
sense:
(natuurkunde) onder zulke omstandigheden dat er meer neutronen geproduceerd dan geabsorbeerd worden, waardoor een nucleaire kettingreactie op gang kan komen.


lexentry: nld/krokus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krokus
trans_list: cróch
sense:
(bloemplanten) een geslacht Crocus uit de lissenfamilie (Iridaceae ), dat 90 soorten omvat. Hiervan is circa een derde deel herfstbloeier


lexentry: nld/kromtrekken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kromtrekken
trans_list: deilbh
sense:
ergatief vervorming van hout, planken enz. onder invloed van vochtigheid en/of temperatuursveranderingen


lexentry: nld/kronen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kronen
trans_list: baithis
sense:
overgankelijk iemand tot koning of koningin maken door hem of haar in een ceremonie een kroon op het hoofd te zetten


lexentry: nld/kroning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kroning
trans_list: corónú
sense:
ceremonie waarbij een kroon op het hoofd van een vorst, meestal een keizer of koning, wordt geplaatst


lexentry: nld/kruidnagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruidnagel
trans_list: clóbh
sense:
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak 
(wikidata: kruidnagel )


lexentry: nld/kruipbraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruipbraam
trans_list: eithreog
sense:
(bloemplanten) Rubus chamaemorus een soort braam die voorkomt in de gematigde klimaten van het noordelijk halfrond. In Europa is dat vooral in Scandinavië, Groot-Brittannië, de Baltische staten en Rusland. In Noord-Amerika komt de vrucht zowel in Canada als in de Verenigde Staten voor


lexentry: nld/kruisbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruisbes
trans_list: spíonán
sense:
(fruit) Ribes uva-crispa , een bes die behoort tot het geslacht Ribes, evenals de witte bes, de rode bes en de zwarte bes 
(wikidata: kruisbes )


lexentry: nld/kruising__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kruising
trans_list: crosaire
sense:
een soort bevruchting bij planten en dieren van exemplaren van een soort of ras door exemplaren van een ander ras


lexentry: nld/kruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruit
trans_list: púdar gunna
sense:
een ontplofbaar mengsel in de vorm van een poeder bestaande uit salpeter (kaliumnitraat), zwavel en fijne houtskool.


lexentry: nld/krypton__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krypton
trans_list: crioptón
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas


lexentry: nld/kubisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: kubisch
trans_list: ciúbach
sense:
(kristallografie) als hoofdassen vier gelijkwaardige drietallige assen bezittend in de richting van de lichaamsdiagonaal van een kubus samen met drie gelijkwaardige assen in de richting van de ribben van de kubus die ten minste twee- en ten hoogste viertallig zijn


lexentry: nld/kubisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kubisme
trans_list: ciúbachas
sense:
(kunst) 20-eeuwse stroming binnen de beeldende kunst waarin de werkelijkheid op een sterk vereenvoudigde manier wordt weergegeven


lexentry: nld/kunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunst
trans_list: ealaín
sense:
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen


lexentry: nld/kunsttaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunsttaal
trans_list: teanga chumtha
sense:
een artificiële of geconstrueerde taal is een taal waarvan de structuur, vocabulair en grammatica speciaal ontworpen is door een individu of een kleine groep, inplaats van op een natuurlijke wijze geëvolueerd in een cultuur


lexentry: nld/kurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kurk
trans_list: corc
sense:
afdichting voor flessen uit veerkrachtig materiaal dat de flessehals afsluit; oorspronkelijk gemaakt uit de schors van een bepaalde boomsoort (kurkeik, Quercus suber ), vanaf de 20e eeuw ook wel uit kunststof


lexentry: nld/kurk__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kurk
trans_list: corc
sense:
geen meervoud licht, poreus materiaal, afkomstig uit de boomschors van de kurkeik 
(wikidata: kurk )


lexentry: nld/kurkuma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kurkuma
trans_list: tuirmeiric
sense:
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels 
(wikidata: kurkuma )


lexentry: nld/kussenlava__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kussenlava
trans_list: laibhe adhartach
sense:
(geologie) een vorm van uitvloeiingsgesteente, dat het uiterlijk heeft van min of meer op elkaar gestapelde kussentjes


lexentry: nld/kwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwal
trans_list: smugairle róin
sense:
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/kwantum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantum
trans_list: candam
sense:
(natuurkunde) de kleinste karakteristieke eenheid van een natuurkundige grootheid zoals energie, massa, werking enz


lexentry: nld/kwantumgetal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumgetal
trans_list: candamuimhir
sense:
(natuurkunde) getal dat in de kwantummechanica wordt gebruikt voor het beschrijven van de eigenschappen van bepaalde deeltjes


lexentry: nld/kwantumveldentheorie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumveldentheorie
trans_list: réimsetheoiric chandamach
sense:
(natuurkunde) een theoretisch kader voor de constructie van kwantummechanische modellen van veld-achtige systemen of, equivalent, veeldeeltjessystemen


lexentry: nld/kwart__noun__1
sense_num: 04
written_rep: kwart
trans_list: ceathrú
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vierde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/kwartelkoning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwartelkoning
trans_list: traonach
sense:
(kraanvogelachtigen) bepaald soort vogel, Crex crex , in Nederland zeldzame ral die leeft in de graslanden met gelig kleed en kenmerkende roep


lexentry: nld/kwarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwarts
trans_list: grianchloch
sense:
(kristallografie) (mineraal) een vorm van siliciumdioxide, SiO2 in kristalvorm met grote kristallen of als microscopisch kleine aggregaten


lexentry: nld/kwik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwik
trans_list: mearcair
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80 dat o.a. wordt toegepast in thermometers en gasontladingslampen


lexentry: nld/kwikstaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwikstaart
trans_list: glasóg
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Motacilla en Dendronanthus , bonte vogels met lange beweeglijke staart uit de familie Motacillidae


lexentry: nld/kwint__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kwint
trans_list: cúigiú
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vijfde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/laadboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laadboom
trans_list: corr
sense:
een draaibare hijs- en takelinstallatie op een boot, bestaande uit een lange paal met touwen en katrollen, waarmee de lading in en uit het ruim gehesen kan worden


lexentry: nld/lab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lab
trans_list: saotharlann
sense:
(scheikunde), (natuurkunde), (biologie) een ruimte ingericht voor het doen van natuurwetenschappelijk onderzoek


lexentry: nld/lach__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lach
trans_list: gáire
sense:
een vrolijkheidsuiting door middel van het optrekken van de mondhoeken en vaak het voortbrengen van een geluid


lexentry: nld/lachebek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lachebek
trans_list: áilteoir
sense:
iemand (vooral over meisjes) die makkelijk en vaak lacht of giebelt en daarom wat dom wordt gevonden


lexentry: nld/lactose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lactose
trans_list: lachtós
sense:
(voeding) (scheikunde) C12H22O11 is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose


lexentry: nld/ladderen__noun__1
written_rep: ladderen
trans_list: dréimire
sense:
1. beschadigd raken waardoor een of meer draadjes in een fijn weefsel losraken en een langgerekt patroon van mazen ontstaat


lexentry: nld/lak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lak
trans_list: laicear
sense:
stof die een dunne beschermlaag vormt nadat ze opgelost in een vluchtig oplosmiddel op oppervlakken als hout, metaal en verf is aangebracht


lexentry: nld/lamp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lamp
trans_list: lampa
sense:
(techniek) een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]


lexentry: nld/land__noun__1
sense_num: 03
written_rep: land
trans_list: tír
sense:
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat


lexentry: nld/landing__noun__1
sense_num: 02
written_rep: landing
trans_list: tuirlingt
sense:
is het deel van de vlucht van vliegtuigen, vogels of ruimtevaartuigen waarbij deze de grond of het water bereiken


lexentry: nld/landverraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landverraad
trans_list: ardtréas
sense:
verzamelnaam van misdrijven waarbij de externe veiligheid van het eigen land in gevaar wordt gebracht


lexentry: nld/landvoogd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landvoogd
trans_list: gobharnóir
sense:
(politiek) is in het algemeen de functiebenaming voor een persoon die een land bestuurt als vertegenwoordig(st)er van de vorst of landsheer


lexentry: nld/langpootmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: langpootmug
trans_list: táilliúir
sense:
(tweevleugeligen) benaming voor muggen met opvallend lange broze poten, die de familie Tipulidae vormen binnen de onderorde der muggen (Nematocera )De muggen zelf zijn niet schadelijk, maar de larven (emelten) kunnen schade aanrichten bij gewassen. Veel soorten worden relatief groot in vergelijking met andere insecten.


