# translation

lexentry: kur/-an__Paşgir__1
sense_num: 01
written_rep: -an
trans_list: -t
sense:
Paşgirek e bo diyarkirina pirrjimariyê navdêran dema ew serbixwe tên bikaranîn (ango ti nomîn li dû nayên)


lexentry: kur/Adem__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Adem
trans_list: Aadam
sense:
(Îslam û Mesîhî, Cihûtî) li gor Quranê û Pîroznameyê yekem mirovê dinyayê û bavkalê hemû mirovên din


lexentry: kur/Belîze__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Belîze
trans_list: Belize
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojhilatê Gûatemala û başûrê Meksîk e. Berê wekî Hondûrasa Brîtanî dihat nasîn


lexentry: kur/Deryaya_Karîbê__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Deryaya Karîbê
trans_list: Karibianmeri
sense:
Navê bahreke tropîkal yê li Nîvkada Rojavayî ye, parçeyeke Okyanûsa Atlantîk e. Li başûrrojhilatê Kendava Meksîkê ye.


lexentry: kur/Dîcle__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Dîcle
trans_list: Tigris
sense:
(robar) Ava Mezin, Ava Şîn, çemek e ji Bakurê Kurdistanê dest pê dike û di Başûrê Kurdistanê re dibore û li başûrê Iraqê digihe Çemê Firat û bi hev re dirijin Kendavê (dirêjahiya wî: 1900 km)


lexentry: kur/El_Salvador__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: El Salvador
trans_list: El Salvador
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojavayê wî Gûatemala, li bakur û rojhilat Hondûras û li başûr Okyanûsa Pasîfîk heye.


lexentry: kur/Firat__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Firat
trans_list: Eufrat
sense:
(robar) Çemek e ku ji Bakurê Kurdistanê dest pê dike û di Başûr-Rojavaya Kurdistanê û Sûriyê re dibore û li başûrê Iraqê digihe Çemê Dîcle û bi hev re dirije Kendavê.


lexentry: kur/Guatemala__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Guatemala
trans_list: Guatemala
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Di navbera Meksîk, Belîze, Deryaya Karîbê, Hondûras, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîkê de ye.


lexentry: kur/Hondûras__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Hondûras
trans_list: Honduras
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Cîranên wê Deryaya Karîb, Guatemala, Nîkaragua, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîk in.


lexentry: kur/Luksembûrg__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Luksembûrg
trans_list: Luxemburg
sense:
(dewlet) Welatekî biçûk e di navbera Almanyayê, Frensayê û Belçîkayê de (yek ji her sê welatên Beneluks e)


lexentry: kur/Nîkaragua__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Nîkaragua
trans_list: Nicaragua
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li başûrê wê Kosta Rîka û li bakur jî Hondûras heye. Ji aliyê din aliyekî wê Okyanûsa Pasîfîk û aliyê din jî Deryaya Karîbê heye.


lexentry: kur/abesîv__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: abesîv
trans_list: abessiivi
sense:
(rêzimanî) karîtîv, prîvatîv, di hin zimanan de forma navdêran ya ku diyar dike ku tiştek nîne yan bêyî wê ye. Di kurdî de li şûna wê formê pêşgira bê tê bikaranîn


lexentry: kur/albanî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: albanî
trans_list: albania | albanian kieli
sense:
(ziman) zimanê Albanyayê ku zimanek hind-û-ewropî ye û ji bilî Albanyayê herwiha bi li Kosovoyê jî têt peyivîn.


lexentry: kur/avesta__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: avesta
trans_list: Avesta
sense:
Avesta: pirtûkek pîroz ya dînê Zerdeştî ye bi zimanê kevn yê avesta hatiye hatiye nivîsîn(ji 21 bergan pêk dihat lê niha bi tenê 7 berg mane û ew jî li paş Zerdeşt hatine nivîsan)


lexentry: kur/avzê__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: avzê
trans_list: suo | räme | neva
sense:
çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr, mîl, cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe


lexentry: kur/azirandin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: azirandin
trans_list: yllyttää
sense:
Arandin, esebî kirin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, halan, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin, pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin, qehirandin.


lexentry: kur/bala_xwe_dan__Biwêj__1
sense_num: 01
written_rep: bala xwe dan
trans_list: kiinnittää huomiota
sense:
dêna xwe danê, xem jê xwarin, terkexemî tê de nekirin, guh dan tiştekî, tiştek piştguh nekirin, ihmal nekirin, pûte pê kirin, bayex pê dan, hemêt pê dan, ihtimam pê dan, îtina pê kirin, dîqet danê, xemxwerî kirin, giringî danê, muhim hesibandin


lexentry: kur/balkon__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: balkon
trans_list: parveke
sense:
beşa xênî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve.


lexentry: kur/berfîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: berfîn
trans_list: lumikello
sense:
(kulîlk) Hin cûnên gulên kulîlkdar e ku hem beyar şên dibin û hem jî tên çandin. (kulîlkên wan bi taybetî spî ne)


lexentry: kur/betilî__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: betilî
trans_list: väsynyt | uupunut | voipunut
sense:
mandî, westiyayî, tehibî, kerixî, qerimî, bêtaqet, tengijî yan cangiran ji ber ku kar kiriye yan jî ked daye, hewceyî vehesînê yan nivistinê


lexentry: kur/bijare__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bijare
trans_list: suosikki
sense:
jêgirtî, tercîhkirî, xweşdivî, xoşewîst, favorî, hezkirî, berdilî, hêja, jêhatî, bihagiran, nirxbilind, favorît, delal, hejî


lexentry: kur/blok__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: blok
trans_list: tiili
sense:
libin, acûr, xişt, tuxle, kelpîç qalibên ji herriyê yan çîmentoyê çêkirî yên ku li ser û li rex hev tên danîn û dîwar jê çêdibin


lexentry: kur/bêdewletî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bêdewletî
trans_list: kansalaisuudeton
sense:
Rewşa bêdewletbûnê. Rewşa kesên ku ne xwediyê dewleteke netewî ne. An rewşa kesên ku ji aliyê ti dewletekî ve wek hemwelatî nehatibin qebûlkirin.


lexentry: kur/bêzar__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bêzar
trans_list: väsynyt
sense:
kesa/ê ku di rewşek xirab de ye, kesa/ê ku halê wê / wî ne xweş e, bêçare, bêhal, nesax, nexweş, tengezar, aciz, kerixî, westiyayî, betilî, herişî, bêzever, bêtaqet, bêmecal, bêşiyan, bêhêz, bêqewet, qels, zinaqî lawaz, zeîf,mon,dilteng


lexentry: kur/cahil__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: cahil
trans_list: kokematon
sense:
xişîm, naşî, nezan, tor, ecemî, nefama, negihiştî, netêgihiştî, nezan, saf, xav, dilsaf, dilpak, dilpaqij


lexentry: kur/cins__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: cins
trans_list: sukupuoli | suku
sense:
(biyolojî) Kategorîkirineke însanan wekî jin û mêr, û ya heywanan wekî mê û nêr li gorî fêmkirina wan a biyolojîk an kulturî.


lexentry: kur/cins__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: cins
trans_list: suku
sense:
(rêzimanî) Cudakirineke kelîmeyan wekî nêr, mê, nêtar û giştî ji bo nîşandana paşgir an jî şiklên wan yên din.


lexentry: kur/cumle__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: cumle
trans_list: lause | virke
sense:
hevok, tevok, riste, komek peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin (di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)


lexentry: kur/cênîk__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: cênîk
trans_list: poskiparta | pulisongit
sense:
gulang, gêsû, mûyên ku li navbera guh û çavên zelaman, riyên li herdu aliyên rûyê zelaman, cihê ku por û rî lê digihin hev


lexentry: kur/dalan__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: dalan
trans_list: eteinen
sense:
(biyolojî) Cog an jî çavika navber ku çavikan bi hev re girê dide, navbeynkarî dike ji bo derbasbûna ji çavikek ber bi ya din.


lexentry: kur/daçek__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: daçek
trans_list: adpositio
sense:
(rêzimanî) Pêşdaçek û paşdaçek. Amraz, amrazên peywendî, peyvikên ku cihî, demê yan bizavê diyar dikin.


lexentry: kur/delal__Rengdêr__1
sense_num: 04
written_rep: delal
trans_list: kaunis | nätti | sievä | suloinen | hyvännäköinen
sense:
spehî, baş, sîsik, kaw, şepal, şewab, xiring, xweşik, qiçt, neşmîle, qeşeng, rind, rindik, cindî, cindê, keleş, keşxe, xweşkok, zerî, zerzîqî, tirnal, tevnal, lewend, lawe, ciwan


lexentry: kur/dêris__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: dêris
trans_list: tuhlaus
sense:
israf, serfkirina bêwec yan bêsexbêr, bikaranîna bêmifa, avêtin, tiştek çêkirin yan kirîn lê bo bikarneanîn yan avêtin, bêsexbêrî, zêhakarî, wehirandin, zêhakirin, feşartin


lexentry: kur/em__Cînav__1
sense_num: 03
written_rep: em
trans_list: me | myö
sense:
li şûna ez, nivîser yan peyiver carine li şûna "ez" bi kar tîne daku xwendevanên / guhdarên xwe jî beşdar bike


lexentry: kur/endam__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: endam
trans_list: elin | jäsen
sense:
kesa/ê di komeke taybet de yan ji komeke taybet (kesa/ê ji zikmakî ve ji komekê, bo nimûne ji malbatekê, miletekî yan nijadekê yan jî bi bijartinê di komekê de, bo nimûne di partiyek siyasî de)


lexentry: kur/enstrûmental__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: enstrûmental
trans_list: instrumentaali
sense:
(rêzimanî) di hin zimanan de forma navdêran ya ku diyar dike ku tiştek bi wê navdêrê tê kirin. Di kurdî de li şûna wan forman du daçek hene


lexentry: kur/ensîklopedî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ensîklopedî
trans_list: tietosanakirja | ensyklopedia
sense:
Ferheng an kitêba ku tê de malûmat li ser gelek tiştî heye (bi giştî li gor alfabeyê yan jî li gor meseleyan).


lexentry: kur/ew__Cînav__1
sense_num: 01
written_rep: ew
trans_list: hän | se
sense:
(yekjimar) kesê sêyem, kesa/ê yan heywana/ê yan tişta/ê ku behs li ser e ji bilî ya/yê ku diaxive û ya/yê ku bo tê axiftin


lexentry: kur/ew__Cînav__1
sense_num: 02
written_rep: ew
trans_list: hän | he | se | ne | hyö
sense:
(pirjimar) kesên sêyem, kesên yan heywanên yan tiştên ku behsa wan tê kirin ji bilî yên ku diaxivin û yên ku bo tê axiftin


lexentry: kur/gel__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gel
trans_list: kansa | väestö
sense:
Komek mirovan ya ku ziman û/yan dîroka wan yek e. Bi taybetî yên dewletek yan jî yeketiyek din ya siyasî ji xwe re damezrandiye.


lexentry: kur/gelî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gelî
trans_list: laakso
sense:
(erdnîgarî) Cihên nizm yên li navbera du yan zêdetir çiyayan yan cihên din yên bilind(ku bi gelemperî çemek lê heye û bi taybetî bo çandinê biber in; piranî gelî bu dolên ku av û şênkatî hebin tê bikarhînan).


lexentry: kur/girar__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: girar
trans_list: pilahvi
sense:
(Qers, xwarin) Şorbeyek e ku mast, dan, piçkek ar, hêk û pûng an jî anix ve tê çêkirin û vexwarin. Ev şorbe zivistanê germ û havînê jî sar tê vexwarin.


lexentry: kur/gotina_mezinan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gotina mezinan
trans_list: normi
sense:
Gotinên kurt ku gelek caran bi beşavendin (qafîye), li nav neteweyekê yan jî li herêmekê berbelavin û rastiyekê, heqîqetekê ku herkes dizane tîne ziman yan jî pend û şîretan didin. Nayê zanîn ku ev gotin ji teref kê hatiye dirûst kirin û encama tecrûbeyên (serborî) dûr û dirêj yê milletekîne.


lexentry: kur/guneh__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: guneh
trans_list: synti
sense:
(xisûsen li gorî Îslamê) Tiştê ku nabe were kirin, tiştê ku kirina wî qedexe ye, tiştê ger were kirin dê were cizakirin.


lexentry: kur/gûz__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: gûz
trans_list: saksanpähkinä
sense:
(fêkî) Berhemê wê darê ku dema kojik bin kesk in lê dema gihiştî bin zer yan gewr in û qalikên wan req in û nayên xwarin lê kakilên wan xweş xwerbar in.


lexentry: kur/halan__Lêker__1
sense_num: 03
written_rep: halan
trans_list: yllyttää
sense:
arandin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, azirandin, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin, pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin


lexentry: kur/hevdem__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hevdem
trans_list: samanaikainen | yhtäaikainen | simultaani-
sense:
hevwext, hemwext, hevkat, hemkat, hawkat, hevçax, sîmultanetiştên ku di eynî demê de diqewimin yan tên kirin.


lexentry: kur/hevok__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hevok
trans_list: lause | virke
sense:
komeke peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin (di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)


lexentry: kur/hilûk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hilûk
trans_list: luumu
sense:
(fêkî) Încas, hêrûg, alûçe, şilor mêweyek anku fêkiyek yekberik û rûhilû (ne gir) e (bi gelemperî rengê wê mor yan sorê tarî ye).


lexentry: kur/holendî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: holendî
trans_list: hollanti
sense:
(ziman) zimanê Holendayê (ku zimanek cermenî ye û ji bilî Holendayê herwiha bi taybetî li Belçîkayê jî têt peyivîn)


lexentry: kur/hêja__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hêja
trans_list: rakas
sense:
bihadar, binirx, birêz, rêzdar, efendî, ezbenî, mamoste, nirxbilind, biqedir, biqîmet, bihagiran, giranbiha, jêhatî, berkeftî, heja


lexentry: kur/hêja__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: hêja
trans_list: hyvä | parahin
sense:
seyda, berketî, beg, rind, giran, nirxdar, nirxgiran, birûmet, rûmetdar, axa, kek, kak, camêr, mîr, qenc[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/hêlîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hêlîn
trans_list: pesä
sense:
Mala firindeyan, cihê çûçik anku firinde anku teyr hêkên xwe tê de dikin û têjelkên xwe tê de xwedî dikin ta ku mezin dibin.


lexentry: kur/hêvî_kirin__Lêker__1
sense_num: 02
written_rep: hêvî kirin
trans_list: toivoa
sense:
(hêvî ji kesekî kirin) Daxwaz ji kesekî kirin, xwestin, rica kirin; xwe şikandin da ku tiştek bi dest ve were.


lexentry: kur/ihmal__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ihmal
trans_list: olla välittämättä | jättää
sense:
piştguhkirin, pûtepênekirin, giringînedanê, bayexpênedan, bênirxhêlan, xemsarî, sersarî, terkexemî, îgnor


lexentry: kur/jivan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: jivan
trans_list: tapaaminen
sense:
hevdîtina plankirî, çavpêketin, rendevû, gihiştin hev (nemaze hevdîtina du evîndaran daku bizanin ka dê kêrî hev bên)


lexentry: kur/kolber__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kolber
trans_list: kantaja
sense:
hilgir, kesa/ê ku karê wî hilgirtina tiştan e(bi taybetî kesa/ê ku tiştên xelkê bi pare ji derekê dibe derek din)


lexentry: kur/koça_dawîn_kirin__Biwêj__1
sense_num: 01
written_rep: koça dawîn kirin
trans_list: nukkua pois
sense:
mirin, emrê Xwedê kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedê, rehma Xwedê kirin, çûn ser heqiya xwe, çûn gorê, emir dan haziran


lexentry: kur/koşkar__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: koşkar
trans_list: rukoilijasirkka
sense:
(buxik) hespê bûkê, kerqebîlk, hespê fatma nebî, kuliyê fatmayê, hespê nebî, hespê xwedê, fatma xanim, kerikê fatma nebiya, hespê pêxember, hespê pîrî, hespê nebî, fatfatok, hespê Îmam Elî, hespê Hemzeyê Pehlewan, kulîhespk, hin cûnên kuliyan in ku destên xwe wek yên duakeran digirin loma bi gelek devokan navekî dînî lê hatiye kirin


lexentry: kur/kulm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kulm
trans_list: nyrkki | koura
sense:
(Anatolia/Axsere, Sirûc, Bismil, Îdir, Agirî, Hekarî, Mêrdîn, Şirnex, Mûş, Farqîn, Sêwreg, Licê) Destê givaştî.


lexentry: kur/kulûbe__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: kulûbe
trans_list: koppi
sense:
Koxik, pûngal. Cihê ku firindeyên kedî yên wek mirîşk, elok, dîk, qaz tê de dihêwirin yan tên xwedîkirin.


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: kumişîn
trans_list: astua
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Kumi%C5%9F%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 02
written_rep: kumişîn
trans_list: astua
sense:
hilingivîn, likumîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn, hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 03
written_rep: kumişîn
trans_list: astua
sense:
hilisîn, tehisîn, şemitîn, terpilîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/kuncî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kuncî
trans_list: seesami
sense:
Susam, simsim, zegerek, darek e li germistanên Asyayê şên dibe û tovek hûr û pehn dide ku zeyt û tehîn û hin xwarinên din jê tên çêkirin.


lexentry: kur/kurs__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kurs
trans_list: kurssi | oppijakso
sense:
Çalakiyeke perwerdehiyê ya ji bo wextekî diyarkirî ku ji bo hînkirina agahî, qabiliyet an tevgerên li ser mijarekê xisûsî ji aliyê saziyên fermî an taybet ve wek rêzeders tê organîzekirin.


lexentry: kur/latînî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: latînî
trans_list: latina
sense:
(ziman) Zimanê Romê, zimanê li Romê dihat bikaranîn (maka zimanê fransî û spanî û îtalî û portugalî û romanî û hin zimanên din e).


lexentry: kur/latînî__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: latînî
trans_list: latina
sense:
Alfabeya di piraniya zimanên ewropî û hin zimanên din de jî tê bikaranîn û di kurdî de ji van tîpan pêk hatiye: a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p r s ş t u û v w x y z.


lexentry: kur/loqim__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: loqim
trans_list: lokum
sense:
rehet, şîrîniyek e ji şekirê û nîşasteyê têt çêkirin (bi gelemperî ar pê de têt kirin û carine jî fisteq û findeqan dikin nav re)


lexentry: kur/mamoste__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mamoste
trans_list: opettaja
sense:
(meslek) kesê/a ku tiştekî/an fêr dike, hîn dike an jî yekî/ê perwerde dike, bi taybetî li dibistanan


lexentry: kur/marksîzm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: marksîzm
trans_list: marxismi | marxilaisuus
sense:
(felsefe) Felsefe û bernameya siyasî ya komunîst ku ji hêla Karl Marx û Friedrich Engels ve hatiye damezrandin.


lexentry: kur/med__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: med
trans_list: pysähdyspaikka
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Med&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/meyîn__Navdêr__2
sense_num: 01
written_rep: meyîn
trans_list: hyytyä | koaguloitua | saostua
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Mey%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/mezin__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mezin
trans_list: aikuinen
sense:
danemir, baliq, gihiştî, reşîd, êdî ne zarok, kesên ku êdî ne zarok in, kesên ku bûne 18-salî yan zêdetir:


lexentry: kur/mezûm__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: mezûm
trans_list: kutsua
sense:
vexwendin, dawet kirin, ezimandin, kesek bang kirin derekê (bi taybetî şahiyekê yan civînekê), gotin kesekê/î "were filan derê"


lexentry: kur/miqayese__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: miqayese
trans_list: verrata | vertailu | vertailla
sense:
kemperandin, dan ber hev, berhev dan, berawirdkirin, kemperkirin, beraberî hev kirin, li hember hev nirxandin, sencîş


lexentry: kur/mirin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: mirin
trans_list: kuolla | kaatua | menehtyä | delata | depata | edesmennä
sense:
(mirov, heywan, riwek) Êdî nejîn, êdî nejiyan, li jiyanê neman, ji jiyanê çûn, jiyan sekinîn, jiyan rawestîn.


lexentry: kur/mirov__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mirov
trans_list: ihminen | sukulainen
sense:
Cureyên ku aîdî sinifa memikdaran in, ku bi xisûsiyetên jêrîn têne karakterkirin: birêveçûna tîk, ziman, kreatîvî, besîret û teqlîdkirin.


lexentry: kur/mirîşk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mirîşk
trans_list: kana
sense:
(teyr) Mirîşkên kedî: firindeyek kedî ye ji ber hêkên wê li malan têt xwedîkirin û dengê wê "qid-qid" e.


lexentry: kur/mitirb__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mitirb
trans_list: mustalainen
sense:
qereç, qereçî, miletek gerok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li pirraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in)


lexentry: kur/mişmiş__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mişmiş
trans_list: aprikoosi
sense:
(fêkî) Fêkiyek anku mêweyek mîna xoxan e lê hûriktir e, (bi xavî tê xwarin lê herwiha xweşav jî jê tê çêkirin).


lexentry: kur/nifûs__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: nifûs
trans_list: asukasluku | väkiluku
sense:
Jimartina hejmara niştecihên di nav sînoreke siyasî an cografî de dijîn, wek bajarokek, neteweyek an dinya.


lexentry: kur/piling__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: piling
trans_list: tiikeri
sense:
Bebir, pisîkek anku kitikek gir yê kûvî yê xetxetî ye ku bi taybetî li Asyayê peyda dibe (Panthera tigris).


lexentry: kur/pir__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pir
trans_list: silta
sense:
Rêya ku hatiye avakirin daku mirov pê di ser avekê re bibore anku derbas bibe (bi taybetî di ser çemekî yan robarekî re).


lexentry: kur/pêşkêş_kirin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: pêşkêş kirin
trans_list: esittää
sense:
berçav kirin, diyar kirin, xuya kirin, eşkere kirin, zelal kirin, raber kirin, araste kirin, rapêş kirin


lexentry: kur/qehreman__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qehreman
trans_list: sankari | sankaritar | urho | sankar
sense:
Mirovê egîd, xweşmêr, camêr, bêtirs, netirs, çeleng, wêrek, biste, zîrek, çalak, fêris, xurt, jêhatî, gernas, mêrxas, aktîv, palewan, şêr, leheng, betel.


lexentry: kur/qereç__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qereç
trans_list: mustalainen
sense:
qereçî, mitirb, çengene, domanî, qurbet miletek gerok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li piraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in)


lexentry: kur/qewad__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qewad
trans_list: sutenööri | parittaja
sense:
pezeweng, qebrax, jinfiroş, mêrê ku fihûşê bi jina xwe ya hin jinên din dike û wan bi pare dide xelkê daku têkiliyên zayendî li gel bikin


lexentry: kur/qird__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qird
trans_list: sattuma
sense:
talih, şens, şans, Ew hêza tê bawerkirin ku heye û li ser jiyana mirovan bi başî û yan nebaşî kartêker e


lexentry: kur/qirêj__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qirêj
trans_list: likainen | törkyinen
sense:
Tiştê ne pak e ku li ser lebatên laşê kesek yan li ser cilên kesek û wd. peyda dibe û wan dixe rewşa ne pakîyê.


lexentry: kur/rehîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rehîn
trans_list: panttivanki
sense:
Kesa/ê ku hatiye girtin û zindanîkirin bi armanca neçarkirina hin kesên din daku hin pare ji wan bên standin yan hin şert û merc bi wan bidin pejirandin


lexentry: kur/revend__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: revend
trans_list: nomadi | paimentolainen | siirtolainen
sense:
Eşîrên yan êlên bi berdewamî li eynî derê najîn (bi taybetî yên ku havînan li zozanan û zivistanan li deştan dijîn).


lexentry: kur/rojî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rojî
trans_list: paasto | paastoaminen
sense:
nexwarin û venexwarina ti tiştî ji rojhilatinê ta rojavabûnê (bi taybetî di Îslamê de li meha remezanê)


lexentry: kur/rêkxistin__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rêkxistin
trans_list: järjestö
sense:
organîzasyon, sazman, teşkîlat, kom, partî, hizb, komek mirovan yên bo hin armancên diyarkirî dixebitin


lexentry: kur/sosyal__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sosyal
trans_list: seurallinen | sosiaalinen | ekstrovertti | ulospäinsuuntautunut
sense:
Kesa/ê ku ji mirovan û suhbetên wan hez dike, mirova/ê ku dixwaze dema xwe li gel mirovên din derbas bike.


lexentry: kur/sênî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: sênî
trans_list: tarjotin | taso | kehikko
sense:
belem, ferxesênî, tepsî, bergeş, sifre, berkêşok, mersef, sînî, ferxesînî, hewank, teblîk, zêrcam, amana berfireh ya ku sênîk û amanên din tê de tên bicihkirin daku gerandina wan hêsan be yan xwarin jê nekeve erdê yan ser maseyê


lexentry: kur/sêpê__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sêpê
trans_list: tripodi
sense:
bingireke ji pêpikan pêhatîye ji bo ragirtina amêrên mîna kamêra, çek, pertalên wênegirtinê û htd. sêdark.


lexentry: kur/sîgorta__Navdêr__1
sense_num: 05
written_rep: sîgorta
trans_list: sulake | varoke
sense:
(endezyariya elektrîkê) fiyûz, cîhazek e ji bo rê li ber barbûna herka zêde an di dewreyeke elektrîkî de dewreya kurt bigire, hêmanekê dihewîne ku gava bareke pir bilind jê derbas bibe herkê diqusîne.


lexentry: kur/sîxur__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sîxur
trans_list: vakooja | vakoilija
sense:
Kesa/ê ku bi dizîkî agahiyan li ser xelkê peyda dike daku ziyanê bigihîne wan yan bi lêb lê mifa wergire.


lexentry: kur/tebîr__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: tebîr
trans_list: idiomi | sanonta
sense:
(rêzimanî) Çend kelîmeyên li gel hev yên ku maneyeke xisûsî didin, ne maneya her yek ji wan kelîmeyan.


lexentry: kur/temaşe__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: temaşe
trans_list: katsoa | katsella
sense:
temaşe kirin: lê nerîn, berê xwe danê, seh kirinê, fekirinê, ifkirîn, hêv kirinê, mêze kirin, mêzandin


lexentry: kur/teng__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: teng
trans_list: kapea | kireä | timmi | tiukka
sense:
Ne fireh; cihê yan tişta/ê pirr kes yan tişt nikarin biçin tê de yan tê de bimînin ji ber ku biçûk e.


lexentry: kur/teqdîm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: teqdîm
trans_list: esittää | esitellä | tarjota
sense:
Qedimandin, pêşkêşkirin, arastekirin, raberkirin, berçavkirin, rapêş kirin, nîşandan, daberandin, berpêşkirin.


lexentry: kur/tesdîq__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: tesdîq
trans_list: todistaa
sense:
sediqandin, rastandin, belgandin, esehîkirin, piştrastkirin, misogerkirin, temînkirin, kirin pêbawer


lexentry: kur/teslîm__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: teslîm
trans_list: antautua | luovuttaa
sense:
jêrdestî, girtî, radestbûn[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/teyar__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: teyar
trans_list: kotipuutarha
sense:
Perçak ji xakê hatîye nîşankirin û dîwarkirin têda diçînin şînayî û hinek dar û rez ev di zarava xelkê alîyande heye.


lexentry: kur/tûj__Rengdêr__1
sense_num: 03
written_rep: tûj
trans_list: tulinen
sense:
Tişta/ê dikare devê mirovî biarîne anku bizûrîne ger mirov bixwe (wek bîberan anku îsotan anku filfilan).


lexentry: kur/vedizîn__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: vedizîn
trans_list: välttää
sense:
(bi giştî wek xwe jê vedizîn tê bikaranîn) xwe jê dan alî, nekirin, jê revîn, xwe ji kirina tiştekî dûr xistin, nexwestin tiştekî bike


lexentry: kur/veşelandin__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: veşelandin
trans_list: riisuuntua
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Ve%C5%9Felandin&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/vîrus__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: vîrus
trans_list: virus
sense:
(biyolojî) Ajanekî vegir e ligorî serboriyan ji têzavek navokî id qalikekî protînî de pêk tê. Pir hûr e ku bê dîtin bi rêya hûrbîna ronahiyê, û bitenê dikare xwe pir bike di nava şanikên zindî de yê mêvandar.


lexentry: kur/vîrus__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: vîrus
trans_list: virus | tietokonevirus
sense:
(kompûternasî) Parçeyek ji kodên bernameyî ye ku dikare xwe ji ber bike û bandorên wê yê biziyan hene, weke pûçkirina pergalê yan wêrankirina danayan.


lexentry: kur/welatî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: welatî
trans_list: kansalainen
sense:
welatvan, kesên bi qanûnî şêniyên ango rûniştvanên welatekî (bi taybetî yên mafdar in di hilbijartinan de dengê xwe bidin û herwiha pasporta wî welatî ji xwe re bidin çêkirin)


lexentry: kur/xane__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xane
trans_list: solu
sense:
(biyolojî) Xane yekeya bingehîn a zîndewer e. Ango tiştekî zîndewer be, herî kêm xwediyê xaneyek e. Ji ber ku piraniya xaneyan pir piçûk in, bi çavê tazî nayên dîtin. Ji bo dîtina xaneyan mîkroskob tên bikaranîn.


lexentry: kur/xaç__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xaç
trans_list: risti | ristinpuu
sense:
(Mesîhî) Du darikên dirêjok yên ku yek jêr-û-jor û yên din jî rast-û-çep di ser hev re derbas dibin ku bi taybetî wek sembola filetiyê anku mesîhîtiyê tê nasîn.


lexentry: kur/xwastin__Navdêr__1
sense_num: 03
written_rep: xwastin
trans_list: kosinta
sense:
çûna xwazgîniyê, pêşniyazkirina zewacê, daxwazkirina keçekê ji malbata wê daku bibe hevsera daxwazkerî:


lexentry: kur/zelîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: zelîn
trans_list: puhdistuminen
sense:
xwerûbûn, safbûn, zelilîn, xwerû bûn, zelal bûn, pegirîn, darivîn, dapisîn, zelilîn, cincilîn, zelalbûn


lexentry: kur/zibil__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: zibil
trans_list: lanta | sonta
sense:
peyn, kuşpil, rîx, pîsatiya sewalan ya ku li zeviyan tê werkirin daku berhemên çandinê bibertir bibin


lexentry: kur/ziman__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ziman
trans_list: kieli
sense:
organekî nerm e di devî de, beşek ji leşê mirov û heywanan yê di devî de ku bo tamkirin, alîstin, daûrandinê û (ji aliyê mirovan ve) bo axiftinê tê bikaranîn


lexentry: kur/ziman__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: ziman
trans_list: kieli
sense:
axiftina miletekî, axiftina komekê, miletekî, herêmekê yan welatekî ya ku ji alî pergala xwe ve yek e û ji alî hemû kesên pê diaxivin ve tê fehmkirin


lexentry: kur/zivirî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: zivirî
trans_list: epäsäännöllinen
sense:
vegeriyayî, zivartî, fetilandî, qelibî, quliptî, girûzîn, girûzekî, girnazî, dirdirkî, girûzî, pizronekî


lexentry: kur/çandinî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: çandinî
trans_list: maanviljely
sense:
Kar û barê amadekirina axê, çandina tovan, mezinkirina berhemên nebatî (wek genim, ceh, sebze û fêkî) û carinan jî xwedîkirina heywanan ji bo debara jiyanê an jî bazirganiyê.


lexentry: kur/îdealîzm__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: îdealîzm
trans_list: idealismi
sense:
(felsefe) Nêrîneke lêkolîna felsefî ye ku destnîşan dike tenê agahiyên rasterast û yekser yên fikir an rismên ramanî hebin.


lexentry: kur/îzafe__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: îzafe
trans_list: liite | lisäys
sense:
Pêvek, veser, servehî, îlawe, paşko, qertaf, zot, zêdek, ataşman, tişta/ê bi tiştek din ve, tişta/ê ku li tiştek din hatiye zêdekirin.


lexentry: kur/şah__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: şah
trans_list: kuningas
sense:
(kişik) Cûnê kevirekî kişikê yê herî giring (yek bo her lîstikvanî) yê ku dikare carekê bilive her alî.


lexentry: kur/şaneşîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şaneşîn
trans_list: parveke
sense:
Beşa xanî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve


lexentry: kur/şano__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şano
trans_list: näytelmä
sense:
piyes, zarvekirin, berhema tiyatroyê, berhema zarvekirinê ya ku lîstikvan bi xwe li pêş temaşevanan lîstika xwe pêşkêş dikin.


lexentry: kur/şaredarî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şaredarî
trans_list: kunta | kaupunki
sense:
Teşkîlateke xwedî şexsîyeta hiqûqî, ku serok û endamên wê ji aliyê gel ve tên hilbijartin, ku çavdêriya xizmetên giştî yên wekî paqijî, ronîkirin, av, veguhestina giştî û kontrolkirina esnafan li merkezên bicihbûnê yên wekê parêzgeh, qeza, belde, bajar, qesebe û hwd dike.


lexentry: kur/şehadet__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şehadet
trans_list: todistus | diploma
sense:
bawername, govanname, îcaze, dîploma, karname, sertîfîkat, destûrname, brove, izinname, hewiyet, şehadetname, belgenameya ku mirov pê dikare diyar bike ku mirovî destûr heye tiştekî bike, belgenameya ku diyar dike ku kesek di karekî de bi ser ketiye


lexentry: kur/şekal__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şekal
trans_list: kenkä
sense:
pêlav, sol, meras, șekal tiştek binreq e ku mirov dikin herdu piyên xwe daku piyên xwe ji êşînê biparêzin dema ku li derve digerin


lexentry: kur/şerenîx__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: şerenîx
trans_list: riita | erimielisyys | kina | väittely
sense:
(mecazî) cedelên dijwar, gengeşe, nîqaş, qerqeşe, debat, minaqeşe, şeredev suhbeta ku tê de du yan zêdetir kes li hev nakin û bi giranî dijî hev dipeyivin


