# translation

lexentry: nld/reclasseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reclasseren
trans_list: rehabilitować
sense:
een persoon die in de gevangenis heeft gezeten weer geschiktmaken om te functioneren in de samenleving


lexentry: nld/record__noun__1
sense_num: 03
written_rep: record
trans_list: rekord
sense:
(informatica) hoeveelheid bij elkaar behorende gegevens, beschouwd als een logische eenheid (entiteit)


lexentry: nld/recurrent__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: recurrent
trans_list: rekurencyjny
sense:
(boekhouding) inkomsten voor aftrek van rente en belastingen (Recurring Earnings Before Interests and Taxes)


lexentry: nld/recyclen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recyclen
trans_list: poddawać recyklingowi
sense:
overgankelijk verzamelen van opgebruikte producten en verwerken tot grondstoffen voor nieuwe producten


lexentry: nld/reddingsboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reddingsboot
trans_list: łódź ratunkowa
sense:
(scheepvaart) een speciaal gebouwde en uitgeruste boot om het schip in geval van nood veilig te kunnen verlaten


lexentry: nld/redenering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: redenering
trans_list: rozumowanie
sense:
het proces waarmee men (in de logica) van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: reduceren
trans_list: obniżać
sense:
overgankelijk (scheikunde) het verlagen van het oxidatiegetal door het toevoegen van elektronen aan een molecuul of ion


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 04
written_rep: reduceren
trans_list: obniżać
sense:
overgankelijk (kookkunst) het verkleinen van de hoeveelheid vloeistof door het laten verdampen van vocht onder zachte verwarming


lexentry: nld/reduplicatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reduplicatie
trans_list: reduplikacja
sense:
(taalkunde) vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan


lexentry: nld/ree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ree
trans_list: sarna
sense:
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)


lexentry: nld/reef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reef
trans_list: rafa
sense:
o (techniek), (scheepvaart) bij windmolens en zeilschepen: strook van het zeiloppervlak dat tijdelijk kan worden opgevouwen of opgerold


lexentry: nld/reekshoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reekshoofd
trans_list: siać
sense:
(sport) als kansrijkste geplaatste speler of ploeg uit een groep deelnemers aan de voorrondes van een toernooi


lexentry: nld/reeline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reeline
trans_list: reelina
sense:
(biochemie) een glycoproteïne dat vooral een belangrijke rol speelt bij het sturen van de neuronale migratie in de embryo's van gewervelde organismen


lexentry: nld/referendum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: referendum
trans_list: referendum
sense:
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk


lexentry: nld/referent__noun__1
sense_num: 03
written_rep: referent
trans_list: sędziować
sense:
iemand waarnaar je kunt verwijzen voor meer informatie (met name als het gaat om informatie over jezelf)


lexentry: nld/reflector__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reflector
trans_list: odblask
sense:
(natuurkunde), (optica) voorwerp bestemd om geluid of elektromagnetische straling zoals licht terug te kaatsen


lexentry: nld/reformisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reformisme
trans_list: reformista
sense:
het streven om een systeem, wetenschap of samenleving door systematische ingrepen te wijzigen en te hervormen


lexentry: nld/regenpijp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regenpijp
trans_list: rynna odpływowa
sense:
een verticale buis die aan een dakgoot is bevestigd en dient om het hemelwater dat op het dak valt, af te voeren


lexentry: nld/regentijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regentijd
trans_list: pora deszczowa
sense:
tijd van het jaar dat het veel regent in de tropen (april tot september in het noorden, van oktober tot maart in het zuiden)


lexentry: nld/regeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: regeren
trans_list: panować
sense:
overgankelijk (regering) (politiek) het uitoefenen van de politieke macht door het uitvaardigen van wetten en instellen van organisaties met een bepaalde opdracht


lexentry: nld/regering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regering
trans_list: rząd | władza
sense:
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers


lexentry: nld/regio__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regio
trans_list: region
sense:
een geografisch, taalkundig, cultureel, demografisch en/of institutioneel gebied met een bepaald karakter, al dan niet erkend door de officiële instanties


lexentry: nld/rei__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rei
trans_list: cała nuta
sense:
(dans), (muziek), (verouderd) een koor van zangers en dansers, dat vroeger met zang en dans een acte of bedrijf van een toneelstuk, afsloot


lexentry: nld/reidans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reidans
trans_list: okrągły taniec
sense:
(dans), (verouderd) de dans die in toneelstukken aan het einde van een acte of bedrijf werd gedanst, en waarbij vaak ook werd gezongen


lexentry: nld/reiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reiger
trans_list: czapla
sense:
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel


lexentry: nld/reiziger__noun__1
sense_num: 03
written_rep: reiziger
trans_list: podróżnik
sense:
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.


lexentry: nld/rekening__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rekening
trans_list: rachunek
sense:
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen


lexentry: nld/rekenkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenkunde
trans_list: arytmetyka | rachuba
sense:
(wiskunde) de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


lexentry: nld/rekenraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenraam
trans_list: abak
sense:
mechanisch hulpmiddel bij het rekenen en vooral het rekenonderwijs bestaande uit horizontale staven met daarop gekleurde kralen die men kan verschuiven


lexentry: nld/rekest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekest
trans_list: kłopot
sense:
een verzoekschrift waarmee men zich tot de rechter of een bestuursorgaan kan wenden om een bepaalde voorziening te krijgen


lexentry: nld/rel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rel
trans_list: bunt
sense:
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden


lexentry: nld/relikwie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: relikwie
trans_list: relikwia
sense:
een overblijfsel van het lichaam van een heilige of een voorwerp dat in aanraking met een heilige geweest is


lexentry: nld/remslaap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: remslaap
trans_list: faza REM
sense:
(biologie) een kenmerkende fase in de slaap van mens en (zoog-) dier waarin de ogen snelle bewegingen maken en de hersenen actiever zijn, daarentegen zijn de spieren in hoge mate ontspannen


lexentry: nld/remspoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: remspoor
trans_list: ślad hamowania
sense:
spoor dat door een rubberband op de weg achtergelaten wordt als er met geblokkeerde remmen geremd wordt


lexentry: nld/renium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renium
trans_list: ren
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/rente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rente
trans_list: odsetek
sense:
(financieel) op geregelde tijden te betalen geldbedrag voor het vruchtgebruik van een geleende som geld


lexentry: nld/rentestand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rentestand
trans_list: stopa procentowa
sense:
de hoogte van vergoeding die men krijgt op spaargeld of die men moet betalen voor een lening uitgedrukt in procenten van het bedrag


lexentry: nld/reservist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reservist
trans_list: rezerwista
sense:
iemand die oproepbaar is voor militaire dienst in tijden van oorlog, oorlogsdreiging of andere situaties waarin inzet van het leger nodig is


lexentry: nld/resusaap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: resusaap
trans_list: rezus
sense:
(primaten) Macaca mulatta een makaak uit de familie der apen van de Oude Wereld (Cercopithecidae) waarbij de resusfactor het eerst ontdekt werd


lexentry: nld/retort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retort
trans_list: retorta
sense:
(scheikunde) een verouderd toestel voor het destilleren bestaande uit een vat met een neergebogen tuit


lexentry: nld/retroflex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retroflex
trans_list: [[lamino-]]postalweolarny
sense:
(taalkunde) een medeklinkerklank die gevormd wordt door de tong om te buigen zodat het met de onderkant naar het verhemelte staat


lexentry: nld/reukzout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reukzout
trans_list: sole trzeźwiące
sense:
anorganische verbinding, die aan de lucht of bij verwarming gemakkelijk ontleedt en bij die ontleding komt naast water en koolstofdioxide het irriterende ammoniak vrij


lexentry: nld/reuzenberenklauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenberenklauw
trans_list: barszcz mantegazziego
sense:
(bloemplanten) Heracleum mantegazzianum een meerjarige plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). De soort wordt, in tegenstelling tot de inheemse gewone berenklauw, in België en Nederland beschouwd als een invasieve exoot die gezondheidsrisico's oplevert. De plant heeft klauwvormige bladeren. Ze is verwant aan de gewone berenklauw, maar veel groter. Nog sterker gelijkende verwante soorten zijn Sosnowsky's berenklauw en Perzische berenklauw


lexentry: nld/reuzenpanda__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpanda
trans_list: panda wielka
sense:
(roofdieren) Ailuropoda melanoleuca , een beer die leeft in de hooggelegen hellingen van berggebieden in centraal China


lexentry: nld/reuzenpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpompoen
trans_list: dynia olbrzymia
sense:
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae 
(wikidata: reuzenpompoen )


lexentry: nld/reuzenrad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenrad
trans_list: diabelski młyn
sense:
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as


lexentry: nld/revalidatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: revalidatie
trans_list: rehabilitacja
sense:
(medisch) geheel van medische en sociale maatregelen, die ten doel hebben de validiteit van patiënten zover mogelijk te herstellen


lexentry: nld/reven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reven
trans_list: rafa
sense:
overgankelijk, (scheepvaart) (m.b.t. een zeil) het effectieve oppervlak verkleinen door samenvouwing of oprolling


lexentry: nld/revisionisme__noun__1
sense_num: 03
written_rep: revisionisme
trans_list: rewizjonizm
sense:
(politiek) (geschiedenis) de opportunistische herziening of herschrijving van de geschiedenis op grond van latere, nationalistisch, religieus of ideologisch gedreven opvattingen


lexentry: nld/revisionisme__noun__1
sense_num: 04
written_rep: revisionisme
trans_list: rewanżyzm
sense:
(politiek) politieke stroming in een land die een eerder gesloten verdrag dat tot het afstaan van territoria of gebieden heeft geleid, wil laten herzien of opzeggen


lexentry: nld/revue__noun__1
sense_num: 01
written_rep: revue
trans_list: rewia
sense:
theatershow bestaande uit een aaneenschakeling van zang, dans en toneel in de vorm van komische of satirische sketches


lexentry: nld/ricinus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ricinus
trans_list: rącznik
sense:
(plantkunde) Ricinus communis een snelgroeiende tropische boom uit de wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae)


lexentry: nld/ridder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ridder
trans_list: rycerz | kawaler
sense:
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had


lexentry: nld/ridderorde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ridderorde
trans_list: rząd
sense:
onderscheiding die door de koning wordt gegeven aan mensen die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd


lexentry: nld/riek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riek
trans_list: widły
sense:
(gereedschap) een handwerktuig voor het verplaatsen van bladeren, gras of gewied materiaal in de vorm van een grote vork met smalle tanden


lexentry: nld/riem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: riem
trans_list: wiosło
sense:
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen


lexentry: nld/riet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riet
trans_list: trzcina
sense:
(plantkunde) Phragmites australis , een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt


lexentry: nld/rijkswacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijkswacht
trans_list: żandarmeria
sense:
(België) (ordehandhaving) voormalige, landelijke, op militaire leest gestoelde, politiedienst van het Koninkrijk België, ontbonden op 1 april 2001


lexentry: nld/rijm__noun__2
sense_num: 01
written_rep: rijm
trans_list: rym
sense:
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel


lexentry: nld/rikketik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rikketik
trans_list: serduszkować
sense:
(informeel) het hart, vaak eufemistisch gebruikt om aan te geven dat er sprake is van een hartziekte


lexentry: nld/ringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ringen
trans_list: bić
sense:
overgankelijk (dierkunde) dieren, veelal vogels voorzien van een genummerde band om poot of hals ter identificatie en/of onderzoek naar verspreiding en trekgedrag


lexentry: nld/ringslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringslang
trans_list: zaskroniec | zaskroniec zwyczajny
sense:
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië


lexentry: nld/ringvinger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringvinger
trans_list: palec serdeczny
sense:
(anatomie) vierde vinger gerekend vanaf de duim, gelegen tussen de pink en de middelvinger, traditioneel bestemd voor het dragen van ringen


lexentry: nld/ringworm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ringworm
trans_list: parch
sense:
(medisch) huidziekte door een schimmel veroorzaakt. Bij mensen wordt ringworm veroorzaakt door dermatofyten, meestal de soorten Trichophyton rubrum , Trichophyton mentagrophytes , Trichophyton tonsurans en Trichophyton shoenleinii


lexentry: nld/riviergrondel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riviergrondel
trans_list: kiełb
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek


lexentry: nld/robot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: robot
trans_list: robot
sense:
(techniek) machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)


lexentry: nld/rock-'n-roll__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rock-'n-roll
trans_list: rock and roll
sense:
(muziek) muziekstijl die in de jaren 1950-60 in de Verenigde Staten opkwam, gekenmerkt door elektrische gitaren, een vaste beat en op jongeren gerichte teksten


lexentry: nld/rode_klaver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode klaver
trans_list: koniczyna
sense:
(bloemplanten) Trifolium pratense een overblijvend kruid , vaak tweejarig, uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae ofwel Fabaceae). De rode klaver komt in het wild voor in heel Europa en in noordelijk en Centraal-Azië; zuidelijk vanaf het Middellandse Zeegebied tot aan de noordpoolcirkel. De rode klaver heeft zich ook in Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland gevestigd


lexentry: nld/rode_lynx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode lynx
trans_list: ryś rudy
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx rufus , een katachtige uit het geslacht der lynxen (Lynx ) die voorkomt in Noord-Amerika


lexentry: nld/rode_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode wijn
trans_list: czerwone wino
sense:
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven


lexentry: nld/rode_wolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode wolf
trans_list: wilk rudy
sense:
(roofdieren) Canis rufus roofdier uit de familie van de hondachtigen. De vacht is geel- tot kaneelbruin met een inslag van grijs en zwart. De rug is donkerder. De lichaamslengte bedraagt 100 tot 120 cm, de staartlengte 25 tot 35 cm en het gewicht 18 tot 41 kg. Hij leefde in het gehele oostelijk deel van de Verenigde Staten, maar is nu in het wild uitgestorven


lexentry: nld/rodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rodium
trans_list: rod
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/roepie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roepie
trans_list: rupia
sense:
(financieel) benaming voor verschillende munteenheden in India, Mauritius, Nepal, Pakistan, Seychellen en Sri Lanka


lexentry: nld/roerbakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roerbakken
trans_list: skakać
sense:
overgankelijk, (kookkunst) een kooktechniek voor het bereiden van voedsel in een wok, in sterk verhitte olie en op een hoog vuur onder veelvuldig roeren


lexentry: nld/roerdomp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roerdomp
trans_list: Bączek
sense:
(roeipotigen) Botaurus stellaris schuchtere vogel uit de reigerfamilie die een dompend geluid voortbrengt


lexentry: nld/roest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roest
trans_list: rdza
sense:
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht


lexentry: nld/roetmop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roetmop
trans_list: asfalt
sense:
(scheldwoord) iemand met een donker gekleurde huid #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.


lexentry: nld/roffelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roffelen
trans_list: bębnić
sense:
snel, ritmisch ergens op slaan zodat er een tikkend geluid ontstaat; snel op een trommel slaan om muziek te maken


lexentry: nld/rog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rog
trans_list: płaszczka
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii


lexentry: nld/rogge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rogge
trans_list: żyto
sense:
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky 
(wikidata: rogge )


lexentry: nld/rok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rok
trans_list: spódnica
sense:
(kleding) een voornamelijk door vrouwen (in o.a. Schotland ook door mannen) gedragen buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt


lexentry: nld/rokade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rokade
trans_list: roszada
sense:
(schaak) zet in een schaakspel waarbij de koning en een toren van plaats ten opzichte van elkaar veranderen


lexentry: nld/roken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: roken
trans_list: palić | dymić
sense:
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan


lexentry: nld/rolgordijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rolgordijn
trans_list: roleta
sense:
een gordijn dat bij het sluiten van een ronde stok wordt afgerold en vaak dient als bescherming tegen zonlicht


lexentry: nld/roltrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roltrap
trans_list: schody ruchome | eskalator
sense:
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden


lexentry: nld/romantiek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: romantiek
trans_list: romantyzm
sense:
(kunst), (geschiedenis) een intellectuele en artistieke stroming die haar hoogtijdagen kende aan het eind van de 18e en begin van de 19e eeuw


lexentry: nld/romboëdrisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: romboëdrisch
trans_list: mający trzy równe osie i wypukłe kąty
sense:
(kristallografie) als hoofdas van de rotatiesymmetrie een drietallige as bezittend met de primitieve translaties onder een eindige hoek daarmee


lexentry: nld/rondgang__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rondgang
trans_list: figiel
sense:
het afleggen van bezoeken ter kennismaking of het onderhouden van contacten in een kring van personen, plaatsen, bedrijfsonderdelen enz


lexentry: nld/rondleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rondleider
trans_list: drogowskaz
sense:
(beroep) iemand die mensen langs verschillende bezienswaardigheden leidt en over die bezienswaardigheden uitleg geeft


lexentry: nld/roodbaars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodbaars
trans_list: karmazyn
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Sebastes marinus , komt voor in de noordelijke Atlantische oceaan en in de noordelijke Noordzee


lexentry: nld/roodborstje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodborstje
trans_list: rudzik | raszka
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula


lexentry: nld/roodvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodvis
trans_list: czerwony
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis die leeft in de Atlantische Oceaan, Lutjanus campechanus , een snapper uit de familie Lutjanidae , onderorde van de baarsvissen


lexentry: nld/roofblei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofblei
trans_list: boleń | rapa
sense:
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius


lexentry: nld/roofvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofvogel
trans_list: ptak drapieżny
sense:
(dierkunde) eierleggend dier met veren, twee vleugels, twee klauwen en een snavel dat zijn prooi bejaagt en doodt


lexentry: nld/rook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rook
trans_list: dym
sense:
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt


lexentry: nld/rookgas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rookgas
trans_list: gazy spalinowe
sense:
het gasvormige deel van rook, dat naast producten van volledige verbranding ook (giftige/brandbare) stoffen kan bevatten die onvolledig zijn verbrand


lexentry: nld/room__noun__1
sense_num: 01
written_rep: room
trans_list: śmietana
sense:
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons


lexentry: nld/roosvenster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roosvenster
trans_list: rozeta
sense:
een cirkelvormig venster van gebrandschilderd glas dat bij laat-romaanse en gotische kerken en kathedralen boven de ingangen wordt geplaatst


lexentry: nld/roskam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roskam
trans_list: zgrzebło
sense:
een grof soort kam die voor het verzorgen van paarden of het schoonmaken van andere borstels gebruikt wordt


lexentry: nld/roten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roten
trans_list: rosić
sense:
overgankelijk (landbouw) vlas blootstellen aan fermentatie om het pectine te verwijderen dat de stengel samenhoudt


lexentry: nld/rotje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rotje
trans_list: petarda
sense:
dim. tant.
 bepaald soort vuurwerk dat na het aansteken van de lont wordt weggegooid en dan een harde knal geeft


lexentry: nld/rouwbeklag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rouwbeklag
trans_list: sympatia
sense:
uiting van droevige emoties bij het overlijden van iemand; uiten van medeleven bij het overlijden van iemand


lexentry: nld/rozemarijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rozemarijn
trans_list: rozmaryn | rozmaryn lekarski
sense:
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden


lexentry: nld/rozenkrans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rozenkrans
trans_list: różaniec
sense:
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden


lexentry: nld/rubidium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rubidium
trans_list: rubid
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/rucola__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rucola
trans_list: rokietta siewna | rukolą
sense:
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) 
(wikidata: rucola )


lexentry: nld/rug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rug
trans_list: plecy | grzbiet
sense:
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen


lexentry: nld/ruimer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruimer
trans_list: rozwiertak
sense:
stuk gereedschap waarmee men een boorgat iets ruimer kan maken ('op kan ruimen'), ruimijzer of ruimnaald


lexentry: nld/ruisvoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruisvoorn
trans_list: krasnopiórka
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis die zich graag tussen het riet ophoudt, Scardinius erythrophthalmus


lexentry: nld/rund__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rund
trans_list: bydlę
sense:
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )


lexentry: nld/rups__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rups
trans_list: gąsienica | licha
sense:
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is


lexentry: nld/rus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rus
trans_list: sit
sense:
(bloemplanten) een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae ). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen


lexentry: nld/ruscisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruscisme
trans_list: raszyzm
sense:
(politiek) (pejoratief) autoritaire nationalistische ideologie in Rusland, waarin Russen een heilige missie wordt toegedacht die het onderdrukken van andere volkeren rechtvaardigt


lexentry: nld/ruthenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruthenium
trans_list: ruten
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/rutherfordium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rutherfordium
trans_list: rutherford
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenium
trans_list: roentgen
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenstraal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenstraal
trans_list: promieniowanie rentgenowskie
sense:
(natuurkunde) electromagnetische straling waarbij de fotonen een energie hebben van 124eV tot 1240 keV, een frequentie van 3×10^16 Hz tot 3×10^19 Hz en een golflengte van 0.01 tot 10 nanometers


lexentry: nld/sabelmarter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sabelmarter
trans_list: soból
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes zibellina , marterachtige die voorkomt in de taigazone van Eurazië


lexentry: nld/sacharine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharine
trans_list: sacharyna
sense:
(voeding) caloriearme kunstmatige zoetstof die geen directe invloed heeft het bloedsuikergehalte 
(wikidata: sacharine )


lexentry: nld/sacharose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharose
trans_list: sacharoza
sense:
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).


lexentry: nld/sacrament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacrament
trans_list: sakrament
sense:
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven


lexentry: nld/sacristie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacristie
trans_list: zakrystia
sense:
een ruimte in een rooms-katholieke kerk, waarin men alles bewaart dat nodig kan zijn om een kerkdienst te houden


lexentry: nld/saffier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saffier
trans_list: szafir
sense:
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)


lexentry: nld/salamander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salamander
trans_list: salamandra
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren


lexentry: nld/salpeterzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salpeterzuur
trans_list: kwas azotowy
sense:
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan


lexentry: nld/samarium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: samarium
trans_list: samar
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/samenstelling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: samenstelling
trans_list: złożenie
sense:
(taalkunde) een woord dat gevormd is door twee of meer onafhankelijke woorden aan elkaar te koppelen


lexentry: nld/saneerder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: saneerder
trans_list: śmieciarka
sense:
iemand die door overbodige onderdelen af te stoten of te sluiten een bedrijf of organisatie beter laat functioneren


lexentry: nld/saneren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: saneren
trans_list: oczyszczać
sense:
overgankelijk met behulp van ingrijpende maatregelen een einde maken aan een ongezonde financiële toestand


lexentry: nld/sangria__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sangria
trans_list: sangria
sense:
(drinken) een Spaanse licht-alcoholische drank, bestaande uit rode wijn op smaak gebracht met vruchtjes


lexentry: nld/sap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sap
trans_list: sok
sense:
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken


lexentry: nld/saprofyt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saprofyt
trans_list: saprofit
sense:
(plantkunde) plant die van organisch afval leeftDeze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.


lexentry: nld/sarcopenie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sarcopenie
trans_list: sarkopenia
sense:
(medisch) lage spiermassa en daardoor verminderde spierkracht als gevolg van ouder worden, immobiliteit en leefstijl, dieet of ziekte


lexentry: nld/sardine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sardine
trans_list: sardinha | sardynka europejska
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee 
(wikidata: sardine )


lexentry: nld/satijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: satijn
trans_list: atłas
sense:
(kleding) een weefsel vervaardigd met een weeftechniek, waarbij de kruispunten van de ketting- en inslagdraden gelijkmatig verspreid liggen en bedekt worden door de inslagdraden


lexentry: nld/saus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saus
trans_list: sos
sense:
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak


lexentry: nld/savooiekool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: savooiekool
trans_list: kapusta warzywna włoska
sense:
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter 
(wikidata: savooiekool ) 
(wikidata: savooiekool )


lexentry: nld/scalperen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scalperen
trans_list: góra głowy
sense:
verwijderen van hoofdhuid en daarmee ook van het hoofdhaar, gebruik van Noord-Amerikaanse indianen tegenover vijanden, maar het kan ook door een ongeluk gebeuren


lexentry: nld/scandium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scandium
trans_list: skand
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/scenario__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scenario
trans_list: scenariusz
sense:
een kort uitgewerkt schema voor de handeling van een dramatisch werk, zoals een toneelstuk, opera of film


lexentry: nld/scenarioschrijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scenarioschrijver
trans_list: scenarzysta
sense:
(filmkunst) (beroep) iemand die de tekst schrijft waarop een film, televisieserie of stipverhaal is gebaseerd


lexentry: nld/schaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaaf
trans_list: strug | hebel
sense:
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.


lexentry: nld/schaafbank__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schaafbank
trans_list: strugarka
sense:
(houtbewerking) (gereedschap) machine voor het schaven van hout, waarbij het hout langs een roterende as met beitels wordt gehaald.


lexentry: nld/schaafbank__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schaafbank
trans_list: strugarka
sense:
(gereedschap) machine voor het bewerken van metaal, waarbij een beitel in rechte lijn heen en weer wordt bewogen en het werkstuk na iedere slag een klein stukje wordt opgeschoven.


lexentry: nld/schaamluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaamluis
trans_list: menda | mendoweszka
sense:
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis


lexentry: nld/schaapskooi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaapskooi
trans_list: owczarnia
sense:
een potstal voor schapen die dient als onderkomen voor de schapen maar ook voor het verzamelen van mest voor het vruchtbaar maken van de heide


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaar
trans_list: nożyczki | nożyce
sense:
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schaar
trans_list: szczypce
sense:
(zoötomie) paarsgewijs voorkomend grijporgaan, gedragen aan het uiteinde van de voorpoten van sommige schaaldieren (kreeften en krabben) en spinachtigen (schorpioenen)


lexentry: nld/schaats__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaats
trans_list: łyżwy | łyżwa
sense:
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen


lexentry: nld/schaatsenrijder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schaatsenrijder
trans_list: nartnik
sense:
(figuurlijk) (halfvleugeligen) insect uit de familie Gerridae van de insecten en behorend tot de orde halfvleugeligen (Hemiptera) dat zich dank zij de oppervlaktespanning op het wateroppervlak kan voortbewegen


lexentry: nld/schaatsplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaatsplank
trans_list: deska
sense:
trainingsapparaat voor schaatsers bestaande uit een gladde plank waarop men de schaatsbeweging kan maken


lexentry: nld/schaking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaking
trans_list: abdukcja
sense:
het zonder toestemming (van de ouders of echtgenoot) wegvoeren van een vrouw, met de bedoeling om met haar te gaan samenwonen of trouwen


lexentry: nld/schalie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schalie
trans_list: łupek ilasty
sense:
(geologie) een sedimentair gesteente dat zich gemakkelijk in lagen laat splijten en voornamelijk bestaat uit kleimineralen. Uit schalie kan olie en gas worden gewonnen.


lexentry: nld/schamen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: schamen
trans_list: wstydzić
sense:
wederkerendschaamte voelen, iets van jezelf niet goed vinden zodat je het niet aan anderen wilt tonen


lexentry: nld/schandpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schandpaal
trans_list: dyby
sense:
(geschiedenis) een paal op een plein, waaraan mensen bij wijze van straf werden vastgemaakt om vernederd te worden door de omstanders


lexentry: nld/schansspringen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schansspringen
trans_list: skoki narciarskie
sense:
(wintersport) een wintersport waarbij op ski's van een helling (de 'schans') gesprongen wordt. Het doel daarbij is om zowel zo ver als zo mooi mogelijk te springen


lexentry: nld/schar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schar
trans_list: zimnica
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort platvis, Limanda limanda , die voorkomt in kustwateren van de noordoostelijke Atlantische Oceaan


lexentry: nld/scharen__verb__1
sense_num: 05
written_rep: scharen
trans_list: nożycowanie
sense:
wederkerig tribadisme, een seksuele handeling waarbij twee vrouwen hun vulva tegen elkaar aanwrijven en zo elkaars clitoris stimuleren


lexentry: nld/scharrelaar__noun__1
sense_num: 03
written_rep: scharrelaar
trans_list: kraska
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort vogel, Coracias garrulus uit de familie van de scharrelaars Coraciidae


lexentry: nld/schatten__verb__1
sense_num: 03
written_rep: schatten
trans_list: szacować
sense:
(statistiek) : vanuit een beperkte steekproef een getalswaarde bepalen die een parameter van de verdeling ervan zo goed mogelijk benadert


lexentry: nld/schavot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schavot
trans_list: szafot
sense:
(juridisch) een stellage [1] voorzien van een galg of een valbijl waar veroordeelden terechtgesteld worden/werden


lexentry: nld/scheef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheef
trans_list: paździerze
sense:
(vlas- en hennepbewerking) stukje houtpijp, houtachtig afvaldeeltje van een vlas- of hennepstengel (in tegenstelling tot de vezels)


lexentry: nld/scheenbeschermer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheenbeschermer
trans_list: nagolennik
sense:
(sport) (kleding) kledingstuk dat onder de kousen voor het kwetsbare scheenbeen gedragen wordt bij sporten als voetbal, hockey en softbal


lexentry: nld/scheepsromp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheepsromp
trans_list: kadłub
sense:
(scheepvaart) het kale casco van een schip zonder tuig, machines, opbouw of inrichting; de buitenste laag van een schip


lexentry: nld/scheepstelegraaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheepstelegraaf
trans_list: telegraf maszynowy
sense:
(scheepvaart) een scheepsinstrument waarmee de brug aan de machinekamer het toerental en de draairichting van de schroef aanvraagt


lexentry: nld/scheerwol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheerwol
trans_list: przędza
sense:
wol die van levende schapen geschoren is (dus niet van dode dieren en ook niet van oude wollen weefsels)


lexentry: nld/scheikunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheikunde
trans_list: chemia
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien


lexentry: nld/schelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schelp
trans_list: skorupa
sense:
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt


lexentry: nld/scherpstellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scherpstellen
trans_list: ognisko
sense:
overgankelijk (optica) (van een optische instrument) zo instellen dat dat een scherp beeld ontstaat.


lexentry: nld/scheurbuik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheurbuik
trans_list: szkorbut
sense:
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.


lexentry: nld/scheurlijn__noun__1
sense_num: 04
written_rep: scheurlijn
trans_list: linka
sense:
(luchtvaart) veiligheidsvoorziening bij oude luchtballons in de vorm van een touw waarmee de ballonvaarder snel een grote opening in het omhulsel van de ballon kan maken, zodat die niet zal opstijgen


lexentry: nld/schiereiland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schiereiland
trans_list: półwysep
sense:
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland


lexentry: nld/schieten__verb__1
sense_num: 02
written_rep: schieten
trans_list: strzelać
sense:
inergatief (sport) de bal een trap geven (bv. in het voetbal) of een slag geven (bv. met een hockeystick)


lexentry: nld/schietspoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schietspoel
trans_list: czółenko
sense:
(industrie) een draaibare klos in een schuitje [2] die bij het weven door het vak van de ketting geworpen wordt om het inslaggaren aan te brengen


lexentry: nld/schietwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schietwilg
trans_list: wierzba
sense:
(bloemplanten) (medisch) bepaald soort loofboom, Salix alba , die inheems is in de Benelux, tot 20 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie Salicaceae Omdat de plant salicine en looizuur bevat, heeft deze een koortswerende, pijnstillende en zuiverende werking. In de bast van de wilg zit salicylzuur, een grondstof van aspirine.


lexentry: nld/schijfrem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijfrem
trans_list: hamulec tarczowy
sense:
(techniek) een rem, waarbij op de as van het af te remmen toestel een schijf meedraait, die door middel van remblokken afgeremd kan worden


lexentry: nld/schijngestalte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijngestalte
trans_list: faza
sense:
(astronomie) de periodiek wisselende aanblik van de maan (en de planeet Venus) ten gevolge van de veranderende belichting door de zon


lexentry: nld/schikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schikking
trans_list: osadnictwo
sense:
(juridisch) (procesrecht) beslechting door partijen van hun rechtsgeschil(len) al dan niet door tussenkomst van een derde partij bijv. een mediator, advocaat of rechter


lexentry: nld/schilderkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schilderkunst
trans_list: malarstwo
sense:
(schilderkunst) een beeldende kunst die zich bezighoudt met het met penseel en verf op een plat vlak aanbrengen van lijnen en kleuren


lexentry: nld/schildklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildklier
trans_list: tarczyca
sense:
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/schildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildpad
trans_list: żółw
sense:
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild


lexentry: nld/schimmenspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schimmenspel
trans_list: teatr cieni
sense:
een 'poppenspel' waarbij schaduwen op een doek worden geprojecteerd maar de poppen zelf onzichtbaar blijven


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schip
trans_list: statek | okręt
sense:
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren


lexentry: nld/schisma__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schisma
trans_list: schizma
sense:
(religie) uit elkaar vallen van een kerkgenootschap in twee delen door sterk verschillende opvattingen


lexentry: nld/schist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schist
trans_list: łupek
sense:
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is


lexentry: nld/schnitzel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schnitzel
trans_list: sznycel
sense:
(voeding) dun gesneden stuk gebraden kalfsvlees, kippenvlees, varkensvlees of tofoe, dun stukje gepaneerd vlees


lexentry: nld/schoelje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoelje
trans_list: zasraniec
sense:
(scheldwoord) een laaghartig, verdorven persoon; vaak ook gebruikt om een hele groep mee aan te duiden


lexentry: nld/schoener__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoener
trans_list: szkuner
sense:
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten


lexentry: nld/schoffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoffel
trans_list: motyka
sense:
(gereedschap) een horizontaal liggend scherp geslepen mes van staal dat bevestigd is aan een houten steel


lexentry: nld/schoonheidsspecialiste__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoonheidsspecialiste
trans_list: kosmetolog
sense:
(beroep) iemand die voor haar probeert iemand mooier te maken, iemand die schoonheidsbehandelingen geeft


lexentry: nld/schoonspringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: schoonspringen
trans_list: nurkowanie
sense:
(sport) watersport waarbij in het water gesprongen wordt met een combinatie van salto's en schroeven, en de sprong beoordeeld wordt door een jury


lexentry: nld/schoorvoetend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: schoorvoetend
trans_list: niechętny
sense:
met enige aarzeling, tegenzin en angst iets toch doen wat men eigenlijk niet had willen of durven doen


lexentry: nld/schoorwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoorwal
trans_list: mierzeja
sense:
(geologie) een lange, smalle landtong die gevormd wordt door afzetting van zand in een bocht van de zeekust, en die de bocht op deze manier geheel of gedeeltelijk afsluit van de open zee


lexentry: nld/schoot__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schoot
trans_list: szot
sense:
(scheepvaart) een lijn, aan de benedenhoek (de schoothoek) van een zeil bevestigd om het zeil mee in de wind te richten, een schootlijn


lexentry: nld/schoot__noun__1
sense_num: 04
written_rep: schoot
trans_list: baton
sense:
(techniek) het onderdeel van een deurslot dat uit de deur schuift en in de sluitplaat op de deurpost valt


lexentry: nld/schorpioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schorpioen
trans_list: skorpion
sense:
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart


lexentry: nld/schors__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schors
trans_list: kora
sense:
(plantkunde) buitenste laag van stengels, takken en wortels bij houtige vaatplanten, in het bijzonder het dode kurkweefsel (niet te verwarren met de bast, die er levend vlak onder ligt)


lexentry: nld/schort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schort
trans_list: fartuch
sense:
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken


lexentry: nld/schouder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouder
trans_list: bark | ramię
sense:
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm


lexentry: nld/schouderophalen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schouderophalen
trans_list: wzruszenie ramionami
sense:
een gebaar dat bestaat uit het omhoog trekken en na korte tijd weer omlaag laten gaan van beide schouders. Het gebaar drukt uit dat iemand het niet weet of niet interesseert, soms is het zelfs een uitdrukking van machteloosheid


lexentry: nld/schouderophalend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: schouderophalend
trans_list: wzruszać ramionami
sense:
een gebaar makend dat bestaat uit het omhoog trekken en na korte tijd weer omlaag laten gaan van beide schouders. Het gebaar drukt uit dat iemand het niet weet of niet interesseert, soms is het zelfs een uitdrukking van machteloosheid


lexentry: nld/schouw__noun__1
sense_num: 06
written_rep: schouw
trans_list: prom
sense:
(scheepvaart) platte schuit voor het overzetten van personen en goederen, overzetboot, pont, pontveer, veerboot, veerpont


lexentry: nld/schouwburg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schouwburg
trans_list: teatr
sense:
(bouwkunde), (toneel) een gebouw voor het vertonen en bijwonen van voorstellingen, optredens en performances


lexentry: nld/schouwtoneel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouwtoneel
trans_list: estrada
sense:
(figuurlijk) iets dat eigenlijk niet meer is dan een toneelstukje maar wat gepresenteerd wordt als iets anders


lexentry: nld/schrijfblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfblok
trans_list: notebook
sense:
een stapel aan de bovenzijde aan elkaar geniet gelinieerd papier met een hardere kartonnen achterzijde en een dunne kartonnen voorkant


lexentry: nld/schrijfmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfmachine
trans_list: maszyna do pisania
sense:
(gereedschap), (letterkunde) een mechanisch apparaat, voorzien van druktoetsen waarmee schrifttekens op papier gezet kunnen worden


lexentry: nld/schrijfster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfster
trans_list: pisarka
sense:
(beroep) een persoon van het vrouwelijk geslacht die op professionele manier boeken of verhalen schrijft


lexentry: nld/schrik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrik
trans_list: przestrach
sense:
hevige plotselinge angst, bijvoorbeeld als gevolg van een onverwachte verandering of gevaarlijke situatie


lexentry: nld/schrikbarend__adverb__1
sense_num: 01
written_rep: schrikbarend
trans_list: alarmująco
sense:
in zeer hoge mate (drukt een onprettige schok uit, wat soms voor een ironisch effect gebruikt wordt)


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroef
trans_list: śruba | wkręt
sense:
(techniek) klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schroef
trans_list: śruba
sense:
(scheepvaart) (luchtvaart) werktuig met twee of meer gebogen bladen die door draaiing een schip of vliegtuig voortbewegen


lexentry: nld/schroefdraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroefdraad
trans_list: gwint
sense:
(techniek) een regelmatige groef die spiraalsgewijze uit de omtrek van een ronde staaf is weggesneden, of uit de binnenzijde van een rond gat.


lexentry: nld/schroefwiel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroefwiel
trans_list: ślimacznica
sense:
tandwiel dat wordt aangedreven door een worm, hierbij lopen de aandrijvende en de aangedreven as loodrecht t.o.v. elkaar


lexentry: nld/schub__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schub
trans_list: łuska
sense:
(biologie) een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken


lexentry: nld/schubdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schubdier
trans_list: pangolin
sense:
(schubdierachtigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Manidae in de orde der schubdierachtigen (Pholidota ) en voorkomend in Afrika en Zuid-Azië


lexentry: nld/schuldbekentenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuldbekentenis
trans_list: kwit dłużny
sense:
(financieel) een ondertekende verklaring waarin een persoon zich ertoe verbindt een geldsom of een waardeerbaar goed te betalen


lexentry: nld/schurkenstaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schurkenstaat
trans_list: państwo zbójeckie
sense:
(pejoratief) een staat die zich onfatsoenlijk gedraagt en zich niets aantrekt van internationale verdragen


lexentry: nld/schutkring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schutkring
trans_list: kordon sanitarny
sense:
(medisch) zone rond een besmettingshaard waar maatregelen worden toegepast om verspreiding van een ziekte te voorkomen


lexentry: nld/schuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuur
trans_list: stodoła
sense:
(bouwkunde) een bijgebouw bij het huis of de boerderij om veldvruchten, landbouwproducten en -werktuigen in op te slaan


lexentry: nld/scoliose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scoliose
trans_list: skolioza
sense:
(medisch) een zijdelingse verkromming van de rug (wervelkolom), waardoor één of twee bochten ontstaan


lexentry: nld/screensaver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: screensaver
trans_list: wygaszacz ekranu
sense:
(informatica) (verouderd) een afbeelding die zich over het beeld beweegt als de computer niet gebruikt wordt, maar niet is uitgezet, oorspronkelijk was de taak te voorkomen dat een beeld zich in de fosforlaag van het beeldscherm inbrandde


lexentry: nld/seaborgium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seaborgium
trans_list: seaborg
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/secessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secessie
trans_list: oderwany
sense:
het fenomeen waarbij een groep individuen uit bestaande organisatiestructuren stappen waarin zij leven


lexentry: nld/seconde__noun__1
sense_num: 05
written_rep: seconde
trans_list: sekunda
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tweede toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/secretaire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secretaire
trans_list: sekretarka
sense:
een meubelstuk dat doorgaans bestaat uit een bureau waarvan het bureaublad kan worden ingeschoven of ingeklapt, met daarboven kastjes voor het opbergen van spullen en eronder meerdere opberglades


lexentry: nld/sector__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sector
trans_list: sekcja
sense:
(wiskunde) een deel van een cirkel in de vorm van een taartpunt, omsloten door een cirkelboog en twee stralen


lexentry: nld/sector__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sector
trans_list: sekcja
sense:
(informatica) de kleinste eenheid van een harddisk die in één bewerking door een lees/schrijfkop kan verwerkt worden


lexentry: nld/sedan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sedan
trans_list: limuzyna
sense:
(verkeer) type personenauto met minstens 4 zitplaatsen, een ruime kofferbak aan de achterkant en een dak dat voor, midden en achter met verbindingsstijlen aan de rest van de carrosserie vast zitHoewel een sedan traditioneel 4 deuren heeft, zijn er ook modellen met 2 deuren. Het onderscheid met een coupé is de grootte van de kofferbak: minstens 930 liter.


lexentry: nld/sedatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sedatie
trans_list: uspokajanie
sense:
(medisch) het verlagen van de staat van het bewustzijn van een patiënt met het doel een medische procedure of ingreep aangenamer te maken


lexentry: nld/seder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seder
trans_list: seder
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) joodse paasviering ter herdenking van de uittocht uit Egypte, met maaltijd op de eerste avond van Pesach


lexentry: nld/seinen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: seinen
trans_list: sygnalizować
sense:
overgankelijk (techniek), (elektronica) het teken voor teken overbrengen van een bericht, meestal over grote afstand via kabel- of radioverbinding


lexentry: nld/seismologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seismologie
trans_list: sejsmologia
sense:
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica


lexentry: nld/seismometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seismometer
trans_list: sejsmograf
sense:
(geologie) toestel dat trillingen in de bodem meetKan worden gebruikt om aardbevingen en nucleaire explosies te registreren.


lexentry: nld/seizoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seizoen
trans_list: sezon
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen


lexentry: nld/selderij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: selderij
trans_list: celer zwyczajny
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten


lexentry: nld/seleen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seleen
trans_list: selen
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal


lexentry: nld/semafoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semafoon
trans_list: pager
sense:
(communicatie) een apparaat dat kan worden gebruikt om iemand een signaal of een tekstbericht te sturen via een telefoonverbinding dit apparaat is grotendeels vervangen door de mobiele telefoon en de smartphone


lexentry: nld/semantiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semantiek
trans_list: semantyka
sense:
(taalkunde) wetenschap die zich bezighoudt met de betekenis van taalkundige constructies zoals woorden (woordsemantiek) en zinnen (zinssemantiek)


lexentry: nld/sensitiviteit__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sensitiviteit
trans_list: wrażliwość
sense:
gevoeligheid van een medische test: de kans dat iemand die de ziekte echt heeft 'ontdekt' wordt door de medische test


lexentry: nld/sensor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sensor
trans_list: czujnik
sense:
(techniek) een onderdeel, een instrument dat wordt toegepast om een informatief signaal af te geven over één of meer technische grootheden (snelheid, temperatuur enz.)


lexentry: nld/septiem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: septiem
trans_list: septyma
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de zevende toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/serendipiteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serendipiteit
trans_list: szczęśliwy zbieg okoliczności
sense:
een toevallige en onbedoelde vondst van iets nuttigs terwijl de zoeker er niet naar zocht of naar iets anders zocht


lexentry: nld/serendipiteit__noun__1
sense_num: 02
written_rep: serendipiteit
trans_list: szczęśliwy zbieg okoliczności
sense:
de capaciteit om op een intelligente manier maar op basis van toeval iets te ontdekken waarnaar men niet op zoek was


lexentry: nld/serialisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serialisme
trans_list: serializm
sense:
(muziek) doorontwikkeling van de twaalftoonsmuziek door ook toonduur, toonkleur en dynamiek in de toonreeksen te betrekken


lexentry: nld/sering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sering
trans_list: lilak | bez
sense:
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris


lexentry: nld/serum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serum
trans_list: surowica
sense:
(medisch) de vloeibare stof die overblijft als bloed is gestold en die lijkt op bloedplasma zonder stollingseiwitten (wel met antistoffen)


lexentry: nld/serval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serval
trans_list: serwal
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leptailurus serval , een Afrikaanse katachtige vergelijkbaar met de cheeta


lexentry: nld/serviesgoed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serviesgoed
trans_list: serwis stołowy
sense:
(huishouden) verzamelnaam voor alle eetgerei, uitgezonderd het bestek, dat van porselein, aardewerk of een ander materiaal is gemaakt


lexentry: nld/sesam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sesam
trans_list: sezam
sense:
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld


lexentry: nld/sextant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sextant
trans_list: sekstant
sense:
(scheepvaart), (historisch) hoekmeetinstrument dat onder meer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten


lexentry: nld/sfinx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sfinx
trans_list: sfinks
sense:
(mythologie) een mythisch wezen dat voorkomt in verschillende culturen, meestal samengesteld uit een gedeelte mens (hoofd) en een gedeelte dier (lichaam), soms ook uit twee dierlijke delen


lexentry: nld/shareware__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shareware
trans_list: shareware
sense:
(informatica) een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden, maar waarvoor bij herhaald gebruik wel een vastgelegd bedrag betaald moet worden


lexentry: nld/shiitake__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shiitake
trans_list: shiitake
sense:
Lentinula edodes is een eetbare paddenstoel, die van nature voorkomt in China en Japan. De paddenstoel wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken


lexentry: nld/shock__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shock
trans_list: wstrząs
sense:
(medisch) een toestand die ontstaat door acute te geringe bloedtoevoer naar weefsels door ondervulling van het slagaderlijk systeem.Let op, emotionele of psychologische shock heeft niets met het medische begrip shock te maken!!


lexentry: nld/shorttrack__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shorttrack
trans_list: short track
sense:
een schaatsdiscipline waarbij op een baan van 111,12 meter op diverse afstanden geschaatst wordt door meerdere rijders tegelijk


lexentry: nld/shunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shunt
trans_list: bocznik
sense:
(medisch) kunstmatige verbinding tussen twee kanalen of bloedvaten, meestal van een slagader naar een andere ader


lexentry: nld/shuttlebus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shuttlebus
trans_list: autobus wahadłowy
sense:
een passagiersbus die zonder dienstregeling en zonder tussenstops tussen twee bestemmingen heen en weer blijft rijden


lexentry: nld/sidderaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderaal
trans_list: strętwa
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote, palingachtige vis die zware stroomstoten kan afgeven, Electrophorus electricus


lexentry: nld/sidderrog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderrog
trans_list: Drętwokształtne
sense:
(kraakbeenvissen) naam voor soorten platvis uit de familie Torpedinidae die hun prooi kunnen verdoven met een elektrische stroomstoot


lexentry: nld/siemens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: siemens
trans_list: siemens
sense:
(natuurkunde), (eenheid) SI-eenheid van elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid, weergegeven met het symbool S het is de inverse van de ohm


lexentry: nld/sieraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sieraad
trans_list: biżuteria
sense:
een voorwerp, meestal van edele metalen en edelstenen, dat bedoeld is het menselijk lichaam te tooien


lexentry: nld/signaal-ruisafstand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: signaal-ruisafstand
trans_list: stosunek sygnału do szumu
sense:
(natuurkunde), (elektronica) het verschil tussen het signaal- en ruisniveau op een punt, meestal uitgedrukt in decibel


lexentry: nld/signaal-ruisverhouding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: signaal-ruisverhouding
trans_list: stosunek sygnału do szumu
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de mate waarin een signaal sterker is dan de ruis, meestal uitgedrukt in decibel


lexentry: nld/signaleren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: signaleren
trans_list: dostrzegać
sense:
het constateren van iets, en er vervolgens op attenderen door het geven van een signaal meestal ter waarschuwing over gevaar, onraad, bijzondere omstandigheden of gebeurtenissen


lexentry: nld/sijpelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sijpelen
trans_list: przesiąkać
sense:
ergatief een proces waarbij een vloeistof zich door de kieren en poriën van een vaste massa heen begeeft


lexentry: nld/sikahert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sikahert
trans_list: jeleń wschodni
sense:
(evenhoevigen) benaming voor een hoefdier Cervus nippon , uit de onderfamilie der echte herten Cervinae


lexentry: nld/silhouet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silhouet
trans_list: sylwetka
sense:
afbeelding van een ondoorzichtig object (zoals een persoon, voorwerp, gebouw of vogel) dat sterk contrasteert met de achtergrond en zo een duidelijke vorm heeft, maar verder egaal van kleur is (in het algemeen zwart of grijs), doordat er weinig licht opvalt dat gereflecteerd zou kunnen worden, in verhouding tot de helderheid van het achtergrondlicht


lexentry: nld/silicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicium
trans_list: krzem
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal


lexentry: nld/silicone__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicone
trans_list: silikon
sense:
(scheikunde), (materiaalkunde) rubberachtige kunststof bestaand uit een organische siliciumverbinding


lexentry: nld/silicoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicoon
trans_list: silikon
sense:
(scheikunde) een siliciumhoudend polymeer op basis van siloxaanbindingen met algemene formule [-SiRR1-O]n


lexentry: nld/sinaasappelmarmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sinaasappelmarmelade
trans_list: wciskać
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van sinaasappel met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/sint-jakobsschelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sint-jakobsschelp
trans_list: przegrzebek
sense:
(tweekleppigen) Pecten jacobaeus een mantelschelp (ook wel kamschelp) die voorkomt in de Middellandse Zee


lexentry: nld/sint-juttemis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sint-juttemis
trans_list: święty Nigdy
sense:
denkbeeldige feestdag voor een heilige die niet bestaat, als onderdeel van onderstaande uitdrukkingen


lexentry: nld/sitar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sitar
trans_list: sitar
sense:
(muziekinstrument) een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een groot aantal snaren (meer dan twintig, een deel ervan ongedempt). De bolle resonantiekast is relatief klein, maar loopt door in de holle hals


lexentry: nld/sjabbat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sjabbat
trans_list: szabas
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) zevende dag van de week, zaterdag, joodse rustdag (111×: Ex. 16:23 +, Lev. 16:31 +, Num. 15:32 +, Deut. 5:12 +, 2 Kon. 4:23 +, Jes. 1:13 +, Jer. 17:21 +, Ez. 46:1 +, Hos. 2:13, Am. 8:5 +, Ps. 92:1, Klaagl. 2:6, Neh. 9:14 +, 1 Kron. 9:32 +, 2 Kron. 23:4 +; Griekse vorm 55× in NT)


lexentry: nld/sjalot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjalot
trans_list: szalotka
sense:
(voeding) (bloemplanten) Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort


lexentry: nld/sjekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjekel
trans_list: szekel
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (eenheid) gewichtsmaat, waarschijnlijk vaak ruim elf gram; een sjekel is een vijftigste mine en twintig gera (88×: Gen. 23:15 +, Ex. 21:32 +, Lev. 5:15 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Joz. 7:21, 1 Sam. 9:8 +, 2 Sam. 14:26 +, 2 Kon. 7:1 +, Jer. 32:9, Ez. 4:10 +, Am. 8:5, Neh. 5:15 +, 1 Kron. 21:25, 2 Kron. 3:9)


lexentry: nld/sjwa__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sjwa
trans_list: szwa
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) toonloze klinker, meestal geschreven met de letter e, 'stomme e', in het IPA aangegeven met /ə/


lexentry: nld/skald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: skald
trans_list: skald
sense:
(letterkunde), (dichtkunst) een Noordse hofdichter, heldendichter, volksdichter, dichterzanger en geschiedschrijver


lexentry: nld/skibril__noun__1
sense_num: 01
written_rep: skibril
trans_list: gogle narciarskie
sense:
(optica) bril die tijdens het skiën en snowboarden gedragen wordt ter bescherming van de ogen tegen sneeuwblindheid


lexentry: nld/skin-effect__noun__1
sense_num: 01
written_rep: skin-effect
trans_list: naskórkowość
sense:
(elektronica) het verschijnsel dat de geleiding van een hoogfrequentwisselstroom zich slechts voordoet aan de oppervlakte van de geleider


lexentry: nld/skispringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: skispringen
trans_list: skoki narciarskie
sense:
(sport) tak van de skisport waarbij men springt van een skischans waarbij men zowel mooi als ver moet proberen te springen


lexentry: nld/skiën__verb__1
sense_num: 02
written_rep: skiën
trans_list: zjeżdżać na nartach
sense:
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten


lexentry: nld/slaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slaan
trans_list: bić
sense:
overgankelijk een klap uitdelen; met de arm of een vastgehouden voorwerp een snelle, rakende beweging maken


lexentry: nld/slaapmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slaapmiddel
trans_list: lek nasenny
sense:
(farmacologie) een geneesmiddel dat slaap veroorzaakt, in de zin van makkelijker in slaap vallen en/of langer doorslapen


lexentry: nld/slab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slab
trans_list: śliniaczek
sense:
doekje waarop met name een kind kan morsen tijdens het eten of drinken zodat de kleren schoon blijven


lexentry: nld/slaginstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slaginstrument
trans_list: instrument perkusyjny
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument dat tot klinken wordt gebracht door er met de hand of met stokken op te slaan


lexentry: nld/slagpin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagpin
trans_list: iglica
sense:
een onderdeel van een vuurwapen dat bij het afvuren het slaghoedje van de gekamerde patroon indeukt en zo zorgt dat slaghoedje wordt ontstoken


lexentry: nld/slagtand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagtand
trans_list: cios
sense:
(zoötomie) buitengewoon lange tand van bepaalde soorten zoogdieren, die naar buiten steekt wanneer de mond gesloten is


lexentry: nld/slagveld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagveld
trans_list: pole bitwy
sense:
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft


lexentry: nld/slakkenwouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slakkenwouw
trans_list: kania ślimakojad
sense:
(valkachtigen) Rostrhamus sociabilis een vogel uit de familie Accipitridae . Ze worden 40 tot 45 cm lang en 350 tot 400 gram zwaar. Volwassen mannetjes hebben een donkergrijs verenkleed met zwarte slagpennen, volwassen vrouwtjes zijn bruin met beige gestreepte onderdelen. Het is een roofvogel van de moerassen van de warmere streken van de beide Amerika's, waaronder Suriname, die vooral op grote slakken jaagt


lexentry: nld/slang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slang
trans_list: wąż
sense:
(reptielen) benaming voor geschubde dieren met langgerekt lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen, die de onderorde Serpentes vormen


lexentry: nld/slapen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slapen
trans_list: spać
sense:
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt


lexentry: nld/slapie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slapie
trans_list: kolega
sense:
(militair), ook buiten de krijgsmacht gangbaar geworden: iemand waarmee men een slaapvertrek deelt en die daarom vaak een goede kameraad is geworden


lexentry: nld/slavernij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slavernij
trans_list: niewolnictwo
sense:
(maatschappij) een toestand waarin de ene mens eigendom is van de ander, en voor diegene onbetaald werk moet verrichten


lexentry: nld/sleepnet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sleepnet
trans_list: obława
sense:
(visserij) vlechtwerk van touw dat over een waterbodem gesleept kan worden om zo waterdieren te vangen


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sleutel
trans_list: klucz
sense:
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: sleutel
trans_list: klucz płaski | klucz
sense:
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen


lexentry: nld/sleutelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sleutelen
trans_list: majstrować
sense:
inergatief met sleutels aan een auto, motor of ander machine werken, met name door de machine uit elkaar te halen en weer in elkaar te zetten


lexentry: nld/sleutelen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: sleutelen
trans_list: majstrować
sense:
inergatief (figuurlijk) iets trachten te verbeteren door regelmatig kleine wijzigingen aan te brengen


lexentry: nld/sliding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sliding
trans_list: zjeżdżanie
sense:
(sport) glijdende beweging bij honkbal om het honk te halen voordat de bal gevangen is door de honkman


lexentry: nld/slijmbeurs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slijmbeurs
trans_list: kaletka
sense:
(medisch), (anatomie) een met vocht gevuld 'kussentje' tussen een pees en de onderliggende botstructuur bij een gewricht, dicht bij de aanhechting van de pees op het bot


lexentry: nld/slijmvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slijmvlies
trans_list: błona śluzowa | śluzówka
sense:
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel


lexentry: nld/slijpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slijpen
trans_list: abradować
sense:
overgankelijk door wrijving met een hard fijnverdeeld poeder het oppervlak van een vast voorwerp spiegelglad maken


lexentry: nld/slivovitj__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slivovitj
trans_list: śliwowica
sense:
(drinken) een brandewijn gedestilleerd uit gefermenteerde pruimen zoals deze gestookt wordt in Midden-Europa en op de Balkan


lexentry: nld/sloep__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sloep
trans_list: chlast
sense:
(scheepvaart) een klein scheepstype dat vele jaren als onafhankelijk zeevaartuig in gebruik is geweest


lexentry: nld/slof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slof
trans_list: kapeć
sense:
(kleding) een comfortabel soort schoeisel bedoeld om in huis gedragen te worden (pantoffel zonder hak en hiel), muil, muiltje, slipper


lexentry: nld/sloperij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sloperij
trans_list: szrot
sense:
(bedrijf) bedrijf waar oude spullen uit elkaar gehaald worden om de onderdelen (als grondstrof) weer te kunnen verkopen


lexentry: nld/slot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slot
trans_list: zamek
sense:
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten


lexentry: nld/sluipweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluipweg
trans_list: obwodnica
sense:
(verkeer) een kleine weg die men gebruikt om files te vermijden, maar die daar eigenlijk niet voor bestemd is


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sluiten
trans_list: zamykać
sense:
overgankelijk, (techniek) door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 02
written_rep: sluiten
trans_list: zawierać
sense:
overgankelijk, (juridisch) een compromis/overeenkomst, [...] ~: tot een gezamenlijke overeenstemming komen en die min of meer officieel maken


lexentry: nld/sluiter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluiter
trans_list: migawka
sense:
een element van een fotocamera dat voorkomt dat er licht op de film (en soms ook bij CCD) valt buiten de belichtingstijd van een foto


lexentry: nld/sluitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluitkool
trans_list: kapucha
sense:
(voeding) Brassica koolsoort waarvan de bladen van het bladgewas zich dicht opeen over het groeipunt sluiten en zo de eigenlijke kool vormen


lexentry: nld/sluitspeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluitspeld
trans_list: agrafka
sense:
afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan


lexentry: nld/smarting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smarting
trans_list: stonoga
sense:
(scheepvaart) een op een stag of want aangebrachte omwikkeling van oud touwmateriaal, om de slijtage te verminderen die optreedt door het steeds langs elkaar schuren van zeilen of touwen


lexentry: nld/smash__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smash
trans_list: miażdżyć
sense:
(sport) (volleybal, tennis, badminton e.d.) snelle slag waarmee getracht wordt de bal in de helft van de tegenstanders in te slaan


lexentry: nld/smeden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: smeden
trans_list: kuć
sense:
overgankelijk, (metallurgie) het bewerken van metalen door deze heet te maken en met een hamer te slaan om het materiaal de gewenste vorm te geven


lexentry: nld/smele__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smele
trans_list: śmiałek
sense:
(bloemplanten) een geslacht Deschampsia uit de grassenfamilie (Poaceae ). De soorten komen voor over de hele wereld


lexentry: nld/smient__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smient
trans_list: świstun
sense:
(eendvogels) Mareca penelope een middelgrote grondeleend met een korte snavel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas penelope door Carl Linnaeus gepubliceerd. De naam 'penelope' nam hij over van onder meer Conrad Gesner en Ulisse Aldrovandi


lexentry: nld/smurf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smurf
trans_list: smerf
sense:
(kunst) strip- en tekenfilmfiguur in de vorm van een soort blauwe kabouter met een wit mutsje, oorspronkelijk bedacht door Peyo


lexentry: nld/snaarinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snaarinstrument
trans_list: instrument smyczkowy
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die in trilling worden gebracht door tokkelen, aanslaan of door strijken


lexentry: nld/snaarklinker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snaarklinker
trans_list: instrument strunowy
sense:
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die een toon voortbrengen door een trillende snaar


lexentry: nld/sneeuwbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwbal
trans_list: kulka śniegowa | śnieżka
sense:
een tot een bal samengepakte hoeveelheid sneeuw, vaak bedoeld voor een speels sneeuwballengevecht of sneeuwpop


lexentry: nld/sneeuwdek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwdek
trans_list: pokrywa śnieżna
sense:
een laag sneeuw op de bodem, die wordt gevormd als gevolg van sneeuwval en sneeuwstormen en gedurende een bepaalde periode blijft liggen


lexentry: nld/sneeuwhoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwhoen
trans_list: pardwa górska
sense:
(hoendervogels) patrijsachtige vogel uit koude streken, die in de zomer een bruinig en in de winter wit verenkleed heeft, Lagopus mutus


lexentry: nld/sneeuwjacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwjacht
trans_list: zadymka
sense:
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw


lexentry: nld/sneeuwpanter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwpanter
trans_list: pantera śnieżna
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera uncia , een katachtig zoogdier dat leeft in China, Rusland, Mongolië, Nepal, Bhutan en Afghanistan


lexentry: nld/snelheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snelheid
trans_list: prędkość
sense:
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp


lexentry: nld/snijijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijijzer
trans_list: dogorywać
sense:
(metaalbewerking), (gereedschap) gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snijplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijplaat
trans_list: dogorywać
sense:
(gereedschap) een gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snobisme__noun__1
sense_num: 02
written_rep: snobisme
trans_list: snobizm
sense:
het zich beter voordoen dan men eigenlijk is en vooral het neerkijken op hen waarvan men denkt dat ze minderwaardig zijn


lexentry: nld/snor__noun__1
sense_num: 02
written_rep: snor
trans_list: brzęczka
sense:
(zangvogels) vogel (Locustella luscinioides ) die tot de rietzangers Sylviidae behoort en een snorrend geluid voortbrengt


lexentry: nld/snorkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snorkel
trans_list: fajka
sense:
een holle gebogen buis van rubber of plastic, met een mondstuk, dat je in staat stelt adem te halen als je aan het wateroppervlak zwemt met je hoofd onder water, onderdeel van een snorkeluitrusting of duikuitrusting


lexentry: nld/snuiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: snuiten
trans_list: smarkać
sense:
overgankelijk door beurtelings de neus samen te knijpen en door de neus te blazen slijm uit de neusholte verwijderen


lexentry: nld/soapopera__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soapopera
trans_list: opera mydlana
sense:
een tv-serie over de belevenissen van verschillende personen in een fictieve wereld, met veel emoties, dramatische situaties en cliffhangers


lexentry: nld/sociale_media__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociale media
trans_list: media społecznościowe
sense:
(informatica) verzamelnaam voor internetsites waar groepen mensen online onderling kunnen communiceren


lexentry: nld/sociale_onthouding__noun__2
sense_num: 01
written_rep: sociale onthouding
trans_list: dystansowanie społeczne
sense:
geheel van maatregelen of gedragingen waardoor er minder fysiek contact is tussen mensen, om de verspreiding van een besmettelijke ziekte te stoppen of te vertragen


lexentry: nld/sociale_status__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociale status
trans_list: pozycja społeczna
sense:
(maatschappij) aanzien dat of voorname positie die iemand heeft in een groep of samenleving waar hij/zij deel van uitmaakt


lexentry: nld/sociologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociologie
trans_list: socjologia
sense:
(wetenschap), (maatschappij) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving


lexentry: nld/soep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soep
trans_list: zupa
sense:
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken


lexentry: nld/software__noun__1
sense_num: 01
written_rep: software
trans_list: oprogramowanie
sense:
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer


lexentry: nld/sokpop__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sokpop
trans_list: pacynka
sense:
(informatica) een extra online identiteit (zoals een accountnaam) die – meestal heimelijk – gebruikt wordt door iemand als alternatief voor diens andere, meer bekende identiteit


lexentry: nld/soldeertin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soldeertin
trans_list: cyna
sense:
(metallurgie) legering voornamelijk bestaande uit tin en vroeger ook lood maar tegenwoordig ook verkrijgbaar in een loodvrije variant b.v. met een samenstelling van 96,5% tin, 3% zilver, 0,5% koper


lexentry: nld/solderen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: solderen
trans_list: lutować
sense:
overgankelijk (metaalbewerking) door verhitting vloeibare tussenstof (het soldeer) aanbrengen tussen losse metaaldelen waardoor deze na afkoeling vast verbonden blijven


lexentry: nld/solsleutel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: solsleutel
trans_list: klucz skrzypcowy
sense:
(muziek) teken dat vooraan een notenbalk staat om aan te geven waar de sol ligt (de toon sol is de vijfde toon van een toonladder die begint met "do".)


lexentry: nld/solstitium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: solstitium
trans_list: przesilenie
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij het dagelijks toenemen van de zonshoogte bij het bereiken van een keerkring stopt, en overgaat in een afnemende zonshoogte


lexentry: nld/sonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sonde
trans_list: badać
sense:
(techniek), (medisch) een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen


lexentry: nld/soort__noun__1
sense_num: 02
written_rep: soort
trans_list: gatunek
sense:
v/m: (biologie) een groep levende wezens die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich onderling voort kan planten, onderdeel van een geslacht


lexentry: nld/soortelijk_gewicht__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: soortelijk gewicht
trans_list: gęstość
sense:
(natuurkunde) (scheikunde) (van een homogeen materiaal:) een intensieve grootheid die uitdrukt hoeveel massa van dat materiaal aanwezig is in een bepaald volume


lexentry: nld/souper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: souper
trans_list: wieczerzać
sense:
(voeding) een min of meer feestelijke maaltijd die meestal later op de avond wordt genuttigd, bijv. na afloop van een voorstelling of tijdens een chic feest


lexentry: nld/spalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spalk
trans_list: szyna
sense:
(medisch) middel om een gewricht of bot te ondersteunen en onbeweeglijk te houden zodat het tot rust kan komen en kan genezen


lexentry: nld/span__noun__1
sense_num: 01
written_rep: span
trans_list: dwoje
sense:
(landbouw) (verkeer) geheel van trekdieren die samen zijn aangespannen voor een voertuig of landbouwwerktuig


lexentry: nld/span__noun__1
sense_num: 04
written_rep: span
trans_list: piędź
sense:
oude (niet-metrische) lengtemaat: de afstand tussen de toppen van duim en pink van de uitgestrekte hand (gesteld op 22,86 cm)


lexentry: nld/spaniël__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spaniël
trans_list: spaniel
sense:
kleine hond, behorend tot een ras met lange haren en hangende oren, oorspronkelijk gefokt om te assisteren bij de jacht op gevogelte


lexentry: nld/spantang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spantang
trans_list: oprawka
sense:
(gereedschap), (metaalbewerking) het onderdeel van een draaibank waarin een rond werkstuk goed gecentreerd wordt vastgeklemd


lexentry: nld/spanwartel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spanwartel
trans_list: śruba rzymska
sense:
(techniek) een constructie waarmee aan een draad of kabel de gewenste spanning kan worden gegegeven.


lexentry: nld/spanwijdte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spanwijdte
trans_list: rozpiętość skrzydeł
sense:
(dierkunde) (techniek) de afstand tussen twee uiteinden van iets in de breedte richting (met name de afstand tussen de uiteinden van de vleugels)


lexentry: nld/spatbord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatbord
trans_list: błotnik
sense:
een bord dat achter een draaiend wiel bevestigd wordt om van het wiel afgeslingerd en opspattend water en modder op te vangen


lexentry: nld/spatel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatel
trans_list: szpatułka kuchenna
sense:
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.


lexentry: nld/spatelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spatelen
trans_list: miks
sense:
overgankelijk, (kookkunst) het voorzichtig door elkaar scheppen van twee of meer producten met behulp van een spatel


lexentry: nld/spatiebalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatiebalk
trans_list: spacja
sense:
(informatica) een langwerpige toets op de onderste rij van het toetsenbord van computers en schrijfmachines waarmee een spatie in de tekst kan worden aangebracht


lexentry: nld/spatietoets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatietoets
trans_list: spacja
sense:
de lange toets die in het midden van het standaardtoetsenbord zit een waarmee men een spatie kan typen


lexentry: nld/specerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specerij
trans_list: przyprawa
sense:
(voeding) een gedroogd plantendeel, anders dan een groen blad of stengel, dat als geur-, kleur- of smaakstof aan voedsel wordt toegevoegd


lexentry: nld/specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specht
trans_list: dzięcioł
sense:
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen


lexentry: nld/specificatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specificatie
trans_list: specyfikacja
sense:
(techniek), (handel), (wetenschap) een gedetailleerde omschrijving of vermelding van eigenschappen, kwaliteiten, voorwaarden, eisen enz.


lexentry: nld/speelman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speelman
trans_list: minstrel
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) (beroep) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/speeltafel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: speeltafel
trans_list: konsola
sense:
(muziekinstrument) het geheel van toetsen, pedalen, en andere bedieningsorganen van een muziekinstrument, vooral van een orgel


lexentry: nld/speen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speen
trans_list: smoczek
sense:
rubber of plastic afsluiting op een zuigfles, voorzien van een gaatje waardoor het kind de vloeistof kan opzuigen


lexentry: nld/speenkruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speenkruid
trans_list: ziarnopłon wiosenny
sense:
(kruid) (medisch) bepaald soort plant met niervormige bladeren, botergele bloemen en wortelknolletjes, Ficaria verna , waaraan geneeskracht ten aanzien van aambeien wordt toegeschreven


lexentry: nld/spel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spel
trans_list: gra
sense:
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans


lexentry: nld/speltbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speltbloem
trans_list: mąka orkiszowa
sense:
(voeding) fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak 
(wikidata: speltbloem )


lexentry: nld/speltmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speltmeel
trans_list: mąka orkiszowa
sense:
(voeding) fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak 
(wikidata: speltmeel )


lexentry: nld/spelwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spelwoord
trans_list: słowo klucz
sense:
(spellingsalfabet) een bekend en duidelijk verstaanbaar woord, met een passende beginletter, waarmee men bij het mondeling spellen een letter aanduidt


lexentry: nld/spertijd__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spertijd
trans_list: godzina policyjna
sense:
(geschiedenis) (militair) avondklok, (Tweede Wereldoorlog) een tijd dat iets verboden is, de uren waarin de bevolking ('s nachts) niet op straat mag zijn


lexentry: nld/speurhond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speurhond
trans_list: ogar
sense:
speciaal opgeleide hond voor het zoeken en volgen van reuksporen zoals wild, drugs of verdwenen personen


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spie
trans_list: klin
sense:
(techniek) een plat of rond, toelopend voorwerp dat wordt gebruikt om iets stevig mee vast te zetten, of bijv. een stuk hout te kloven


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spie
trans_list: klin
sense:
(techniek) een stukje metaal dat in een groef van een (motor-) as ligt opgesloten, om verdraaiing te verhinderen.


lexentry: nld/spiegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiegel
trans_list: lustro | zwierciadło
sense:
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"


lexentry: nld/spiering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiering
trans_list: stynka
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort klein zilverwit visje, Osmerus eperlanus , dat voorkomt in zowel zoet- als zoutwater


lexentry: nld/spil__noun__1
sense_num: 05
written_rep: spil
trans_list: drzewo
sense:
(plantkunde) hoofdas van een deel van een plant waaromheen weer meer gelijkvormige onderdelen zitten


lexentry: nld/spin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spin
trans_list: pająk
sense:
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spindoctor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spindoctor
trans_list: spin doctor
sense:
(beroep) (politiek) adviseur of voorlichter van een politieke partij of een ambtsdrager die de opdracht heeft het beleid van zijn politieke opdrachtgever zo positief mogelijk te presenteren en te verdedigen of hem of haar daarin te coachen


lexentry: nld/spinet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinet
trans_list: szpinet
sense:
(muziekinstrument) een toetsinstrument waarbij de schuin op het klavier geplaatste snaren, zoals bij een klavecimbel worden getokkeld


lexentry: nld/spinnen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spinnen
trans_list: prząść
sense:
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten


lexentry: nld/spinnenkobbe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinnenkobbe
trans_list: pająk
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spiraalvorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiraalvorm
trans_list: helisa
sense:
gelijkend op een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en zich steeds meer daarvan verwijdert


lexentry: nld/spirocheten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spirocheten
trans_list: krętki
sense:
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) benaming voor de groep Proteobacteria waarvan alle bekende leden heterotroof zijn


lexentry: nld/spit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spit
trans_list: rożen
sense:
draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert


lexentry: nld/spits__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spits
trans_list: napastnik
sense:
(sport) binnen een ploeg een aanvallende speler die een positie opzoekt waarin hij een doelpunt kan maken


lexentry: nld/spits__noun__1
sense_num: 05
written_rep: spits
trans_list: szpic
sense:
type hond met een spitse snuit, opstaande, vrij kleine oren, een dichte, afstaande vacht, een tamelijk steile achterhand en een krullende staart


lexentry: nld/spitsmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsmuis
trans_list: ryjówkowate
sense:
(insecteneters) klein muisachtig diertje met spitse snuit en korte poten, behorend tot de familie Soricidae


lexentry: nld/splinter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: splinter
trans_list: drzazga
sense:
een kleine, langwerpige scherf met een scherpe punt dat van een voorwerp van hard materiaal is, of kan worden afgeslagen


lexentry: nld/spoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spoel
trans_list: cewka
sense:
(techniek) een cilindrische vorm (klos) waaromheen een vezel of draad gewonden kan worden (bij het spinnen, weven of machinaal naaien)


lexentry: nld/spoel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spoel
trans_list: cewka
sense:
(elektrotechniek) met geleidingsdraad omwonden klos of cilinder, (solenoïde) die de eigenschap van zelfinductie heeft


lexentry: nld/spoetnik__noun__1
sense_num: 03
written_rep: spoetnik
trans_list: sputnik
sense:
(voeding) een in plakken gesneden gehaktbal aan een houten stokje met daartussen een aantal uienringen


lexentry: nld/spook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spook
trans_list: duch
sense:
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt


lexentry: nld/spookschaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spookschaaf
trans_list: ośnik
sense:
(gereedschap) een schaaf om bolle oppervlakken, stelen, stokken en houten wielspaken etc. glad te schaven.De schaaf heeft twee zijwaarts uitstekende handgrepen, de “zool” is minimaal.


lexentry: nld/sporkehout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sporkehout
trans_list: kruszyna pospolita
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Frangula alnus , die inheems is in de Benelux, tot 7 meter hoog kan worden en behoort tot de wegedoornfamilie (Rhamnaceae )


lexentry: nld/sport__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sport
trans_list: sport
sense:
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn


lexentry: nld/spotnaam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spotnaam
trans_list: ksywa
sense:
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak met een negatieve klank


lexentry: nld/spreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spreeuw
trans_list: szpak zwyczajny | szpak
sense:
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)


lexentry: nld/spreidstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spreidstand
trans_list: rozkrok
sense:
(figuurlijk) moeilijke positie in een discussie waarbij je twee tegenovergestelde standpunten wilt verdedigen


lexentry: nld/springen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: springen
trans_list: skakać | skoczyć
sense:
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting


lexentry: nld/sprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaan
trans_list: konik polny | pasikonik
sense:
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven


lexentry: nld/sprinkhaanrietzanger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaanrietzanger
trans_list: świerszczak zwyczajny
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij kleine vogel met gestreepte bovenzijde en monotone zang, Locustella naevia uit de familie van Locustellidae


lexentry: nld/sprokkelhout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprokkelhout
trans_list: martwe drewno
sense:
dode takken die men van de grond kan rapen en die men kan gebruiken voor het stoken van een (kamp)vuur


lexentry: nld/sprookje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprookje
trans_list: bajka | baśń
sense:
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen


lexentry: nld/sprot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprot
trans_list: szprot | szprotka
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sprattus sprattus , de kleinste uit de haringfamilie 
(wikidata: sprot )


lexentry: nld/spruitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruitkool
trans_list: brukselka
sense:
(voeding) (groente) (bloemplanten) een variëteit Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera van een koolsoort waarvan de gekookte okselknoppen als "spruitjes" gegeten worden.


lexentry: nld/spruw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruw
trans_list: pleśniawka | drożdżyca
sense:
(medisch) door een infectie met de gist Candida albicans veroorzaakte hardnekkige witte uitslag op de lippen, de tong en het mondslijmvlies


lexentry: nld/sriracha__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sriracha
trans_list: sriracha
sense:
(kookkunst) scherpe Thaise saus van chilipepers Capsicum frutescens , knoflook, azijn, zout en suiker


lexentry: nld/staafkerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staafkerk
trans_list: kościół słupowy
sense:
(bouwkunde) (religie) een geheel uit hout opgetrokken kerkgebouw, met een typische bouwstijl die voornamelijk in Scandinavië wordt aangetroffen


lexentry: nld/staander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staander
trans_list: stojak
sense:
verticaal langgerekt voorwerp dat op een ondergrond steunt zodat er iets anders op kan staan of aan kan hangen


lexentry: nld/staartriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staartriem
trans_list: podogonie
sense:
(paardrijden) riem die het vooruitglijden van het zadel voorkomt; riem waar de staart van het paard doorgaat


lexentry: nld/staat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staat
trans_list: stan | państwo
sense:
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking


lexentry: nld/staatkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatkunde
trans_list: politologia
sense:
(geopolitiek), (sociologie) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek en hoe een staat hoort te worden bestuurd


lexentry: nld/staatsgevaarlijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: staatsgevaarlijk
trans_list: burzycielski
sense:
van een persoon of een zaak dat deze de veiligheid en/of het voortbestaan van de staat kunnen bedreigen


lexentry: nld/staatsgreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatsgreep
trans_list: przewrót
sense:
(politiek) illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind


lexentry: nld/stacaravan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stacaravan
trans_list: dom mobilny
sense:
een grote vakantiecaravan die een vaste staplaats heeft en soms als een permanente verblijfplaats gebruikt wordt


lexentry: nld/stadspoort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stadspoort
trans_list: brama miasta
sense:
een poort die toegang geeft tot de (binnen)stad en onderdeel is of was van de stadsmuur of stadsomwalling, oorspronkelijk bedoeld om ongewenste gasten buiten te houden.


lexentry: nld/staffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staffel
trans_list: ociągać
sense:
(economie) rente berekend over een bedrag op een rekening-courant over de periode tussen twee wijzigingen


lexentry: nld/stafrijm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stafrijm
trans_list: aliteracja
sense:
gelijkheid van de beginmedeklinkers van twee of meer beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers


lexentry: nld/stag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stag
trans_list: sztag
sense:
(scheepvaart) een touw of staalkabel die aan de voor- en/of achterzijde van een mast is gespannen, om hem in de juiste stand te houden


lexentry: nld/staken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: staken
trans_list: strajkować
sense:
inergatief een werkonderbreking of (ludieke) actie houden voor betere arbeidsvoorwaarden of meer loon


lexentry: nld/stakingspost__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stakingspost
trans_list: sztacheta
sense:
plaatsen waar stakers verzameld zijn, waar ze luid en duidelijk aangeven wat hun eisen zijn en proberen het werken (door werkwilligen) te verhinderen


lexentry: nld/stalinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stalinisme
trans_list: stalinizm
sense:
(politiek) (pejoratief) variant van het marxisme-leninisme gekenmerkt door een totalitair nationalistisch communisme waarin alle macht geconcentreerd wordt bij een geadoreerde partijleider en meedogenloos geweld wordt gebruikt om iedere weerstand daartegen te brekenDe term kan ook worden gebruikt voor soortgelijke regimes als in Noord-Korea of van Pol Pot in Cambodja of in meer figuurlijke betekenis.


lexentry: nld/stallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stallen
trans_list: park
sense:
overgankelijk een rijdier of voertuig na gebruik onderbrengen in een beschutte ruimte (stal, garage, remise)


lexentry: nld/stam__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stam
trans_list: plemię
sense:
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamboom
trans_list: drzewo genealogiczne
sense:
boom van een geslacht, d.i. het geslacht vergeleken bij een boom, waarvan de stam zich telkens meer vertakt


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stamboom
trans_list: drzewo genealogiczne
sense:
tekening die een boom voorstelt, en waarin de leden van een geslacht in hun verschillende graden van verwantschap worden vermeld


lexentry: nld/stamkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamkaart
trans_list: podawać
sense:
kaart met persoonsgegevens in een documentatiesysteem, met name in de Tweede Wereldoorlog voor het distributiesysteem


lexentry: nld/stamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamwoord
trans_list: cybuch
sense:
een woordvorm die de basis is voor alle door middel van flexie, samenstelling en afleiding daaruit gevormde woorden


lexentry: nld/standaardmuziektoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standaardmuziektoon
trans_list: diapazon
sense:
(muziek) de internationaal bij het stemmen van het orkest of koor gebruikelijke stemtoonhoogte, de toon a1 = 440 Hz van de hobo of stemvork


lexentry: nld/standaardtaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standaardtaal
trans_list: język literacki | język ogólny
sense:
(taalkunde) officieel vastgelegde taalvorm die binnen een bepaald gebied als de voorgeschreven norm geldt


lexentry: nld/standbeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standbeeld
trans_list: posąg | statua
sense:
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal


lexentry: nld/stapel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: stapel
trans_list: dusza
sense:
(muziek) een houten stokje ingeklemd tussen het boven- en onderblad van de klankkast van een snaarinstrument


lexentry: nld/stapelblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stapelblok
trans_list: stos
sense:
(scheepvaart) elk van de constructies van gestapelde houten blokken waarmee schepen op de wal of in een droogdok worden ondersteund


lexentry: nld/statief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statief
trans_list: statyw
sense:
(fotografie), (optica) een stabiel onderstel voor een camera, kijker of een ander (optisch) instrument, veelal in draagbare uitvoering met één of drie inklapbare of inschuifbare poten


lexentry: nld/statiegeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statiegeld
trans_list: akcja
sense:
geld dat betaald wordt voor een verpakking dat men terugkrijgt bij inleveren hiervan en waardoor die verpakking uiteindelijk terugkomt op zijn standplaats (statie)


lexentry: nld/station__noun__1
sense_num: 01
written_rep: station
trans_list: stacja | dworzec
sense:
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen


lexentry: nld/stationcar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stationcar
trans_list: kombi
sense:
(verkeer), (techniek) auto met een ver naar achteren doorlopend dak en een grote achterdeur, waardoor achter in de auto meer bagageruimte is


lexentry: nld/stationeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stationeren
trans_list: baza
sense:
een bepaalde plaats geven om daar (een langere tijd) te blijven, iets of iemand een vaste standplaats geven


lexentry: nld/stationwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stationwagen
trans_list: kombi
sense:
personenauto met een doorlopend dak en een verticale achterzijde met grote deur, zodat er extra laadruimte aanwezig is


lexentry: nld/stator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stator
trans_list: stojan
sense:
(elektrotechniek) is het stilstaand gedeelte van een motor of generator. De stator is samengesteld uit een weekijzeren kern, met daaromheen de wikkelingen


lexentry: nld/steekhoudend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: steekhoudend
trans_list: rzetelny
sense:
(van een argument of mening) goed onderbouwd, voor waar aan te nemen en ter zake, van goede kwaliteit


lexentry: nld/steekmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekmug
trans_list: komar
sense:
(tweevleugeligen) Culicidae mug uit een familie van langpotige insecten die leven van het bloed van dieren en die op die manier ziekten kunnen verspreiden


lexentry: nld/steekspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekspel
trans_list: turniej
sense:
(geschiedenis), (middeleeuwen), (spel) een spel waarbij twee ridders elkaar met lansen trachtten uit het zadel te werpen


lexentry: nld/steeneik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steeneik
trans_list: dąb ostrolistny
sense:
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig


lexentry: nld/steenkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenkool
trans_list: węgiel kamienny
sense:
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron


lexentry: nld/steenslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenslag
trans_list: żwir
sense:
(geologie) stukjes gebroken steen, van zowel natuursteen als puin gebruikt in o.a. asfalt en als ballast bij spoorwegen


lexentry: nld/steenuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenuil
trans_list: pójdźka
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen


lexentry: nld/steiger__noun__1
sense_num: 02
written_rep: steiger
trans_list: rusztowanie
sense:
(bouwkunde) een tijdelijke constructie van palen en werkplateaus die bouwvakkers een werkvloer verschaffen bij bouw- en onderhoudswerk


lexentry: nld/stekelbaars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stekelbaars
trans_list: ciernikowate
sense:
(straalvinnigen) benaming voor kleine vissen met puntige doorns op de rug en de buik uit de familie Gasterosteidae


lexentry: nld/stekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stekker
trans_list: wtyczka
sense:
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken


lexentry: nld/stellende_trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stellende trap
trans_list: stopień równy
sense:
(taalkunde) de vorm die een bijvoeglijk naamwoord heeft als het niet in de vergelijkende of overtreffende trap gebruikt wordt


lexentry: nld/stem__noun__1
sense_num: 06
written_rep: stem
trans_list: głos
sense:
(sociologie) mondeling of schriftelijk kenbaar gemaakte wilsuiting die bij het nemen van een beslissing of een verkiezing, medebepalend is


lexentry: nld/stemknop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemknop
trans_list: stroik
sense:
(muziekinstrument) een draaibare stift met draaiknop van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd


lexentry: nld/stemming__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stemming
trans_list: głosowanie
sense:
(muziek) de hoogte van de standaardtoon en de onderlinge toonhoogteverhoudingen van een muziekinstrument of toonladder


lexentry: nld/stempen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stempen
trans_list: kręg
sense:
(muziekinstrument) een draaibare stift van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd


lexentry: nld/stemtoonhoogte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemtoonhoogte
trans_list: diapazon
sense:
(muziek) de bij het stemmen van het orkest of koor te volgen hoogte voor de standaardtoon, meestal de toon a1 = 440 Hz van de hobo of stemvork


lexentry: nld/ster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ster
trans_list: gwiazda
sense:
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie


lexentry: nld/sterftecijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sterftecijfer
trans_list: umieralność
sense:
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel sterfgevallen er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/steriliseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: steriliseren
trans_list: sterylizować
sense:
overgankelijk, (medisch) gericht doden van micro-organismen op een oppervlak totdat de kans dat dergelijke organismen nog levend op het oppervlak aangetroffen worden, kleiner is dan 1 op een miljoen


lexentry: nld/stethoscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stethoscoop
trans_list: stetoskop
sense:
(medisch) een medisch instrument waarmee men geluiden in het lichaam zoals hartslag en ademhaling kan beluisteren (ausculteren)


lexentry: nld/steur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steur
trans_list: jesiotr
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken


lexentry: nld/stichting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stichting
trans_list: fundacja
sense:
(meervoud stichtingen): (juridisch) rechtspersoon zonder leden, vennoten of winstoogmerk die ontstaat door de inbreng van een vermogen en beoogt een in de statuten vermeld sociaal, ideëel of maatschappelijk doel te verwezenlijken


lexentry: nld/stierengevecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stierengevecht
trans_list: corrida
sense:
vorm van vermaak, vooral populair in Spanje, waarbij een mannelijk rund door een stierenvechter wordt doodgemaakt


lexentry: nld/stijgbeugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijgbeugel
trans_list: strzemię
sense:
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen


lexentry: nld/stijlregister__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijlregister
trans_list: dziennik
sense:
(taalkunde) taalvariëteit die betrekking heeft op de gevoelswaarde en de gebruikssfeer van een woord


lexentry: nld/stikstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stikstof
trans_list: azot
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7


lexentry: nld/stinkdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stinkdier
trans_list: skunks
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit


lexentry: nld/stipendium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stipendium
trans_list: stypendium
sense:
(financieel) een bepaalde hoeveelheid geld die wordt uitgekeerd aan bijv. een student, kunstenaar, wetenschapper of sporter, zodat deze zich verder kan ontwikkelen


lexentry: nld/stiptheidsactie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stiptheidsactie
trans_list: strajk włoski
sense:
een vorm van actievoering waarbij de mogelijkheden die voorschriften en regels bieden maximaal worden ingezet om de zaak te vertragen


lexentry: nld/stoepa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoepa
trans_list: stupa
sense:
een boeddhistisch bouwwerk dat de relieken van een boeddhistische heilige bevat. Een stoepa is van oorsprong een massieve ronde structuur, gebouwd op een vierkante verhoging.


lexentry: nld/stofjas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stofjas
trans_list: kombinezon
sense:
(kleding) een dunne as die je over je dagelijkse kleren heen draagt om te zorgen dat de kleren niet vuil worden en niet beschadigd worden


lexentry: nld/stokpaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stokpaard
trans_list: hobby
sense:
(speelgoed) een stuk speelgoed bestaande uit een meestal houten paardenhoofd aan een stok waarmee kinderen paardje konden rijden


lexentry: nld/stokstaartje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stokstaartje
trans_list: surykatka
sense:
(roofdieren) Suricata suricatta roofdier dat tot de mangoesten behoort. Hij wordt ook wel "aardmannetje" genoemd en bewoont alle delen van de Kalahari in zuidelijk Afrika (Angola, Botswana, Namibië en Zuid-Afrika). Het stokstaartje eet voornamelijk insecten, spinnen, schorpioenen en slakken. Van alle mangoesten zijn de stokstaartjes de meest sociale. Het stokstaartje wordt niet bedreigd en kan in huizen worden aangetroffen


lexentry: nld/stokvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stokvis
trans_list: stokfisz
sense:
(visserij) (voeding) gedroogde kabeljauw of kabeljauwachtige (orde Gadiformes ) vis, zoals heek, leng, lom, schelvis en koolvis


lexentry: nld/stoma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stoma
trans_list: szparka
sense:
(medisch) kunstmatige uitgang in het (menselijk) lichaam.Deze uitgang kan zijn voor ontlasting (colostoma of ileostoma), urine (urinestoma of urostoma, of een nefrostoma), gal (galstoma of leverstoma) en ademhaling (tracheostoma).


lexentry: nld/stomatologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stomatologie
trans_list: stomatologia
sense:
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met heelkundige ingrepen op het kaakbeen en de omgevende weefsels


lexentry: nld/stool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stool
trans_list: etola
sense:
(kleding) (religie) schouderband van priester om de hals gedragen bij het verrichten van bepaalde geestelijke handelingen


lexentry: nld/stoomboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoomboot
trans_list: parostatek
sense:
(scheepvaart) een schip dat met behulp van een stoommachine wordt voortbewogen en heden ten dage alleen nog wordt gebruikt om Sinterklaas uit Spanje te transporteren


lexentry: nld/stoomorgel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoomorgel
trans_list: Kaliope
sense:
(muziekinstrument), (verouderd) een orgel met een reeks door stroom aangeblazen stoomfluiten. Het werd bespeeld door een organist of door een mechaniek gestuurd


lexentry: nld/stoornis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoornis
trans_list: dysfunkcja
sense:
(medisch) afwezigheid of afwijking van een functie die tot de normale menselijke ontwikkeling behoort


lexentry: nld/stopfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stopfles
trans_list: słoik
sense:
flesje dat gesloten wordt met een geslepen glazen stop en vaak wordt gebruikt voor het bewaren van medicinale drankjes


lexentry: nld/stormram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stormram
trans_list: taran
sense:
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken


lexentry: nld/stout__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: stout
trans_list: niegrzeczny
sense:
in overtreding van een gestelde regel, met onvoldoende respect (vooral gezegd over jongere kinderen, schertsend ook over volwassen personen)


lexentry: nld/straal__noun__1
sense_num: 02
written_rep: straal
trans_list: promień
sense:
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)


lexentry: nld/straal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: straal
trans_list: strumień
sense:
(natuurkunde) een smalle bundel van een gas of vloeistof die door overdruk uit een vat of slang spuit


lexentry: nld/straatlantaarn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: straatlantaarn
trans_list: latarnia
sense:
lichtmast en een armatuur met een lichtbron die dient om de openbare ruimte 's-avonds en 's-nachts te verlichten


lexentry: nld/straattaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: straattaal
trans_list: gwara
sense:
(taalkunde) informele, soms ruwe taal met veel invloed uit talen van immigranten, gesproken in groepen mensen die elkaar vaak op straat treffen, zoals jongeren, zwervers en boeven


lexentry: nld/strafschop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strafschop
trans_list: rzut karny
sense:
(voetbal) directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/strangulatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strangulatie
trans_list: uduszenie
sense:
dichtknijpen van de luchtpijn en/of halsslagaders waardoor een mens of dier bewusteloos kan raken of sterven


lexentry: nld/streng__noun__1
sense_num: 04
written_rep: streng
trans_list: namierzać
sense:
stevige (dubbel genaaide) leren riem waarmee een trekdier aan het gareelblok van een wagen is verbonden om deze te kunnen voortbewegen


lexentry: nld/strijkage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkage
trans_list: hołd
sense:
een te diepe, te onderdanige buiging om in het gevlei bij iemand te komen / een overdreven beleefdheid


lexentry: nld/strijkinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkinstrument
trans_list: instrument smyczkowy
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die, naast andere speeltechnieken, in trilling worden gebracht door een strijkstok of bijv. het wiel van een draailier


lexentry: nld/strijkplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkplank
trans_list: deska do prasowania
sense:
(huishouden) een plankvormig voorwerp, gewoonlijk op een inklapbaar onderstel, bedoeld als ondergrond waarop kleding gestreken kan worden


lexentry: nld/strijkstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkstok
trans_list: smyczek
sense:
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden


lexentry: nld/strippen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: strippen
trans_list: rozbierać
sense:
inergatief het zich ontdoen van alle of een groot deel van de kleding die het lichaam bedekt, vaak met een erotische bijbedoeling


lexentry: nld/strontium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontium
trans_list: stront
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/strontje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontje
trans_list: jęczmień | jęczmyk
sense:
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper


lexentry: nld/strontvlieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontvlieg
trans_list: biec
sense:
(tweevleugeligen) Scathophaga stercoraria soort vlieg uit de familie drekvliegen (Scathophagidae) die bij viezigheid en van uitwerpselen leeft


lexentry: nld/stroom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stroom
trans_list: prąd
sense:
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil


lexentry: nld/stroop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroop
trans_list: syrop
sense:
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost


lexentry: nld/stroperij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroperij
trans_list: kłusownictwo
sense:
het zich zonder toestemming toe-eigenen van natuurlijke zaken die zich bevinden op of deel uitmaken van een grondgebied waarvan men niet de eigenaar is


lexentry: nld/strotklepje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strotklepje
trans_list: nagłośnia
sense:
(anatomie) een dun, dekselachtig kraakbeenklepje, bedekt met een slijmvlies, dat zich aan de basis van de tong bevindt


lexentry: nld/struik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struik
trans_list: krzak | krzew
sense:
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden


lexentry: nld/struikhei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struikhei
trans_list: wrzos pospolity | wrzos zwyczajny
sense:
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )


lexentry: nld/studeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: studeren
trans_list: uczyć się
sense:
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid


lexentry: nld/studie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: studie
trans_list: nauka
sense:
(wetenschap) tijd die men besteedt aan het uitzoeken van een bepaald onderwerp of probleem; onderzoek


lexentry: nld/stuifmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuifmeel
trans_list: pyłek
sense:
(plantkunde) poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat


lexentry: nld/stuip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuip
trans_list: konwulsja
sense:
(medisch) gewoonlijk meervoud: een abnormale (gesynchroniseerde) ontlading van zenuwcellen (neuronen) in de hersenen


lexentry: nld/stuitligging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuitligging
trans_list: poród pośladkowy
sense:
(medisch) een liggingsafwijking bij een zwangerschap waarbij de foetus met de stuit naar beneden ligt


lexentry: nld/stukadoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stukadoor
trans_list: tynkarz
sense:
(beroep) een bouwvakker die een afwerklaag van specie (of mortel) op muren en plafonds aanbrengt om ze een egaal en glad uitzicht te geven


lexentry: nld/stuurbekrachtiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuurbekrachtiging
trans_list: wspomaganie kierownicy
sense:
mechanisme dat een stuurbeweging versterkt zodat de bestuurder minder kracht nodig heeft bij het sturen


lexentry: nld/stuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuw
trans_list: jaz
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water, van een deel van een rivier of een stuwmeer, pas bij het bereiken van een bepaalde waterhoogte laat wegstromen doordat de dam overstroomt of door het openen van schuiven of deuren


lexentry: nld/stuwdam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuwdam
trans_list: tama
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water uit de bergen of een rivier blokkeert, zodat het water in een stuwmeer wordt opgestuwd voor de winning van energie in een waterkrachtcentrale.


lexentry: nld/stuwmeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuwmeer
trans_list: rezerwuar
sense:
(waterbeheer) een met een stuwdam kunstmatig in standgehouden waterreservoir, dat dient als buffer voor de constante levering van waterkracht aan een energiecentrale


lexentry: nld/stuwwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuwwal
trans_list: morena spiętrzona
sense:
(geologie), (glaciologie) een verhoging in het landschap veroorzaakt door het opstuwen van de ondergrond door een gletsjer


lexentry: nld/stylist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stylist
trans_list: projektant
sense:
(beroep) iemand die stijladvies geeft aan anderen (mode- of kledingstylist), of die spullen uitkiest en rangschikt volgens een bepaalde stijl (woningstylist)


lexentry: nld/submenu__noun__1
sense_num: 01
written_rep: submenu
trans_list: podmenu
sense:
bij een computerprogramma: een keuzelijst die men te zien krijgt nadat men een keuze heeft gemaakt in het hoofdmenu


lexentry: nld/subsidie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: subsidie
trans_list: zapomoga
sense:
door de overheid beschikbaar gestelde fondsen bedoeld om een prijs te verlagen of een bepaalde uitgave aantrekkelijker te maken


lexentry: nld/subsidiëren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: subsidiëren
trans_list: dotować
sense:
overgankelijk van overheidswege financiële hulp voor een bepaalde activiteit, ver- of aankoop verlenen


lexentry: nld/suikerbiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: suikerbiet
trans_list: burak cukrowy
sense:
(plantkunde) (voeding) Beta saccharifera Beta vulgaris (subsp. vulgaris var. altissima) een biet waaruit bietsuiker gewonnen wordt


lexentry: nld/suikerdiefje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: suikerdiefje
trans_list: cukrzyk
sense:
(zangvogels) Coereba flaveola een klein zangvogeltje uit de familie van de tangaren (Thraupidae) voorkomend in de tropische delen van de Amerika's dat er om bekend staat dat het gaatjes boort in bloemen om de nectar te stelen


lexentry: nld/suikerriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: suikerriet
trans_list: trzcina cukrowa
sense:
(bloemplanten), (voeding) Saccharum officinale , een rietsoort die verbouwd wordt vanwege zijn suikergehalte en waaruit rietsuiker gewonnen wordt


lexentry: nld/sulfiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sulfiet
trans_list: siarczyn
sense:
zouten die het sulfiet-ion SO32- bevatten, ze worden gebruikt als kleurstof en concerveringsmiddel in voedsel


lexentry: nld/supergeleiding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: supergeleiding
trans_list: nadprzewodnictwo
sense:
(natuurkunde) de afwezigheid van elektrische weerstand bij extreem de lage temperatuur van enkele graden boven het absolute nulpunt (0 graden kelvin)


lexentry: nld/sweatshirt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sweatshirt
trans_list: bluza
sense:
(kleding) een van binnen gemoltonneerde katoenen trui met lange mouwen en een hoge ronde of een V-hals


lexentry: nld/symboliseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: symboliseren
trans_list: symbolizować
sense:
overgankelijk een betekenis hebben die verwijst naar, een kenteken zijn vanVaak gezegd van een eenvoudig te herkennen afbeelding of situatie die wordt gebruikt als aanduiding voor iets dat veel ingewikkelder of abstracter is.


lexentry: nld/symbool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: symbool
trans_list: symbol
sense:
(wetenschap), (natuurkunde), (wiskunde) een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden


lexentry: nld/symposium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: symposium
trans_list: sympozjum
sense:
een wetenschappelijke samenkomst waarop verschillende wetenschappers een lezing houden over een bepaald onderwerp


lexentry: nld/syndicalist__noun__1
sense_num: 02
written_rep: syndicalist
trans_list: syndykalista
sense:
(politiek) aanhanger van het syndicalisme (de politiek economische stroming die een zeer groot belang hecht aan vakbonden)


lexentry: nld/systeem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeem
trans_list: system | układ
sense:
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft


lexentry: nld/systeemanalyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeemanalyse
trans_list: analiza systemowa
sense:
(wetenschap) een interdiscipline tussen informatie en bedrijfskunde, gericht op het analyseren van systemen, voorafgaande aan reorganisatie en of automatisering van bedrijfsprocessen


lexentry: nld/systeemanalyse__noun__1
sense_num: 02
written_rep: systeemanalyse
trans_list: analiza systemowa
sense:
(informatica) een werkwijze om verschijnselen te bestuderen voorafgaande aan de ontwikkeling van informatiesystemen


lexentry: nld/systeemtheorie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeemtheorie
trans_list: teoria systemów
sense:
(wetenschap) methodische verklarende beschrijving van een geheel dat uit onderdelen bestaat die in een blijvende wisselwerking met elkaar en een omgeving staan, zoals die voorkomen in natuur, techniek en maatschappij


lexentry: nld/taaislijmziekte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taaislijmziekte
trans_list: mukowiscydoza
sense:
een erfelijke aandoening van de exocriene klieren, gekenmerkt door de afscheiding van taai (visceus) slijm (mucus)


lexentry: nld/taal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taal
trans_list: język
sense:
(taalkunde) systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan


lexentry: nld/taalbarrière__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalbarrière
trans_list: bariera językowa
sense:
(communicatie) (taalkunde) een belemmering in de communicatie, veroorzaakt door het verschil in taal


lexentry: nld/taalgebruik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalgebruik
trans_list: język
sense:
de manier waarop een taal wordt gebruikt b.v. vulgair, informeel, ongemarkeerd, formeel of archaïsch


lexentry: nld/taalschat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalschat
trans_list: mowa
sense:
de hoeveelheid en kwaliteit van de taal die men tot zijn beschikking heeft om zich te uiten of die men kan begrijpen


lexentry: nld/taalstrijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalstrijd
trans_list: konflikt językowy
sense:
(politiek) een strijd om de talen die in een bepaalde situatie gebruikt moeten worden of de wijze waarop de taal gebruikt moet worden


lexentry: nld/taaltypologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taaltypologie
trans_list: typologia języków
sense:
(taalkunde) wetenschap die de verschillende soorten van talen en taalfamilies tracht te onderscheiden en te beschrijven.


lexentry: nld/taalzuiveraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalzuiveraar
trans_list: purysta
sense:
iemand die probeert een taal vrij te houden van invloeden uit andere talen; iemand die strijdt tegen slordig of foutief taalgebruik; iemand die veranderingen in de taal probeert tegen te houden


lexentry: nld/taart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taart
trans_list: ciasto
sense:
(kookkunst) meestal cirkelvormig zoet gebak, vooral voor feestelijke gelegenheden, gemaakt van deeg en afgewerkt met bijvoorbeeld slagroom, vruchten of marsepein


lexentry: nld/taartdiagram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taartdiagram
trans_list: diagram kołowy
sense:
(statistiek) een grafische weergave in de vorm van een cirkel waarbij de oppervlakte van de taartpunten aangeeft hoe vaak een waarneming voorkomt in een bepaalde groep als percentage van het geheel.


lexentry: nld/tabak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tabak
trans_list: tytoń
sense:
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven


lexentry: nld/taboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taboe
trans_list: tabu
sense:
een binnen de heersende cultuur algemeen aanvaard moreel verbod; iets dat onbespreekbaar of ondenkbaar is


lexentry: nld/tafel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tafel
trans_list: stół
sense:
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen


lexentry: nld/taggen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: taggen
trans_list: oznaczyć
sense:
overgankelijk voorzien van een trefwoord, etiket e,.d.; (bij uitbreiding) indelen bij een bepaalde groep


lexentry: nld/tahin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tahin
trans_list: tahini
sense:
(voeding) een soort van pasta, gemaakt van gemalen sesamzaad met toevoeging van o.a. citrussap, knoflook, peterselie en zeezout


lexentry: nld/taifoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taifoen
trans_list: tajfun
sense:
(meteorologie) een hevige wervelstorm in de Chinese Zee en de Stille Oceaan die ontstaat uit een tropische depressie


lexentry: nld/takelage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: takelage
trans_list: takielunek
sense:
(scheepvaart), (verouderd) de masten en hun verstaging (het zg. staande want) van een traditioneel zeilschip.


lexentry: nld/talreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: talreep
trans_list: smycz
sense:
(scheepvaart) een touw dat bij wijze van want- of stagspanner, enkele malen door de ogen van een stag en putting is gehaald en vastgezet


lexentry: nld/tamboerijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tamboerijn
trans_list: tamburyn
sense:
(muziekinstrument) eenvoudig slaginstrument bestaande uit een hoepel die met een vel bespannen is en waaraan enkele belletjes bevestigd zijn


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tand
trans_list: ząb | zęby
sense:
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tand
trans_list: ząb
sense:
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen


lexentry: nld/tandarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandarts
trans_list: dentysta
sense:
(beroep) (medisch) een medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde


lexentry: nld/tandvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandvlees
trans_list: dziąsło
sense:
(tandheelkunde) stevig, met slijmvlies bedekt bindweefsel dat de tandkassen in het kaakbeen omhult en de tandhalzen omgeeft


lexentry: nld/tang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tang
trans_list: szczypce | obcęgi
sense:
(gereedschap) een uit twee delen opgebouwd gereedschap waarvan de beide delen op een punt aan elkaar vastzitten en die gedraaid kunnen worden om dingen vast te houden of te knippen


lexentry: nld/tankauto__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tankauto
trans_list: beczkowóz
sense:
(verkeer) vrachtwagen met een cilindervormige laadruimte voor het transport van vloeistof of korrels


lexentry: nld/tantaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tantaal
trans_list: tantal
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal


lexentry: nld/tapir__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tapir
trans_list: tapir
sense:
(onevenhoevigen) hoefdier, zo groot als een ezel en met een kleine beweeglijke slurf dat voorkomt in Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië; naam voor soorten uit de familie Tapiridae


lexentry: nld/targoem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: targoem
trans_list: targum
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) vertaling van een deel van de Hebreeuwse Bijbel (Oude Testament) in het Aramees


lexentry: nld/tarwe__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tarwe
trans_list: pszenica
sense:
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta 
(wikidata: tarwe )


lexentry: nld/tarwezemelen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tarwezemelen
trans_list: otręby pszenne
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van tarwe Triticum 
(wikidata: tarwezemelen )


lexentry: nld/taster__noun__1
sense_num: 02
written_rep: taster
trans_list: antena
sense:
(biologie) een zintuiglijk orgaan van insecten, waarmee informatieve signalen uit de omgeving kunnen worden waargenomen


lexentry: nld/taster__noun__1
sense_num: 03
written_rep: taster
trans_list: antena
sense:
(techniek) een instrument dat geschikt is om een signaal op te wekken met informatie over een spoor, lijn of oppervlak waarover het wordt bewogen, of over de omgeving waarin het zich bevindt


lexentry: nld/taxi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taxi
trans_list: taksówka | taxi
sense:
(verkeer) een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen


lexentry: nld/teak__noun__2
sense_num: 01
written_rep: teak
trans_list: teczyna wyniosła
sense:
(materiaalkunde) kostbaar tropisch hardhout gemaakt van Tectona grandis dat ook zonder onderhoud goed bestand is tegen weer en wind


lexentry: nld/teaser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: teaser
trans_list: teaser
sense:
(economie) reclameboodschap waarmee men iemand probeert nieuwsgierig te maken naar het gehele product door een deel ervan te onthullen


lexentry: nld/technetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: technetium
trans_list: technet
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/technicus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: technicus
trans_list: technik
sense:
(beroep) iemand die zich door middel van studie of ervaring techniek eigen heeft gemaakt en die techniek kan toepassen


lexentry: nld/teeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: teeuw
trans_list: tigon
sense:
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjestijger en een vrouwtjesleeuw (Panthera tigris x leo)


lexentry: nld/tegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tegel
trans_list: kafel
sense:
(bouwkunde) een rechthoekig stenen voorwerp dat meestal wordt gebruikt voor het bedekken van oppervlakten


lexentry: nld/tekenaap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tekenaap
trans_list: pantograf
sense:
(gereedschap) hulpmiddel dat men gebruikt bij het kopiëren van een afbeelding op dezelfde of een andere schaal


lexentry: nld/tekenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tekenaar
trans_list: rysownik
sense:
(beroep) iemand die beroepsmatig afbeeldingen maakt door lijnen op papier of een andere ondergrond te zetten


lexentry: nld/tekstbericht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tekstbericht
trans_list: SMS
sense:
boodschap verstuurd via het mobiele telefoonnetwerk die niet bestaat uit gesproken woorden maar uit getypte tekst


lexentry: nld/tekstschrijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tekstschrijver
trans_list: copywriter
sense:
(beroep) een schrijver van teksten van diverse aard, zoals muziek, proza, theaterstukken of cabaretvoorstellingen maar ook van teksten voor derden die bedoeld zijn als voorlichting of reclame


lexentry: nld/telecommunicatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telecommunicatie
trans_list: telekomunikacja
sense:
(elektronica) (informatica) (communicatie) de elektronische technologie en haar toepassing die communicatie over grote afstanden mogelijk maakt d.m.v. computers verbonden via netwerken


lexentry: nld/telefoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoon
trans_list: telefon
sense:
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel


lexentry: nld/telefoonboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoonboek
trans_list: książka telefoniczna
sense:
(telecommunicatie) is een boek met een grote verzameling telefoonnummers gerangschikt op naam en woonplaats


lexentry: nld/telefoonnummer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoonnummer
trans_list: numer telefonu
sense:
(telecommunicatie) een uniek nummer toegewezen aan een telefoonaansluiting, waarmee naar deze aansluiting gebeld kan worden


lexentry: nld/telescoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telescoop
trans_list: teleskop
sense:
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden


lexentry: nld/televisieomroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: televisieomroep
trans_list: telewizja
sense:
(telecommunicatie) het vanuit een centraal punt (studio) via de ether of kabel openbaar verspreiden van berichten in beeld en geluid, volgens een bekendgemaakt programma of formule


lexentry: nld/tellurium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tellurium
trans_list: tellur
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde


lexentry: nld/telmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telmachine
trans_list: kalkulator
sense:
een machine waarmee men een speciaal soort voorwerp kan tellen, machine die kan optellen en aftrekken


lexentry: nld/tenlastelegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tenlastelegging
trans_list: atakować
sense:
(juridisch) in het strafrecht het onderdeel van de dagvaarding waarin de openbaar aanklager een exacte, juridische beschrijving van een bepaalde gedraging van de verdachte geeft


lexentry: nld/tensor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tensor
trans_list: napinacz
sense:
(wiskunde) wiskundige objecten uit de lineaire algebra en de differentiaalmeetkunde die beschouwd kunnen worden als generalisatie van vectoren en matrices


lexentry: nld/tent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tent
trans_list: namiot | telt
sense:
(kamperen) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient


lexentry: nld/tepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tepel
trans_list: sutek | brodawka sutkowa
sense:
(anatomie) een gepigmenteerd knopvormig uitsteeksel op de borst van de mens. Bij de vrouwen komt tijdens het zogen uit de tepels de melk voor de baby. Bij de man is de tepel een rudimentair lichaamsdeel


lexentry: nld/terbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terbium
trans_list: terb
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide


lexentry: nld/tering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tering
trans_list: gruźlica
sense:
(geschiedenis), (medisch) verzamelnaam voor ziektes waarbij de patiënt wegkwijnt, zoals tuberculose en kanker die vaak een dodelijke afloop hadden, later vooral nog gebruikt als onderdeel van een verwensing


lexentry: nld/terrorisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorisme
trans_list: terroryzm
sense:
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk


lexentry: nld/terrorist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorist
trans_list: terrorysta | terrorystka
sense:
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel


lexentry: nld/terts__noun__1
sense_num: 02
written_rep: terts
trans_list: tercja
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de derde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/terugvorming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terugvorming
trans_list: derywacja wsteczna
sense:
(taalkunde) ontstaan van een nieuw woord doordat een bestaand woord van een vermeend voorvoegsel, achtervoegsel of uitgang wordt ontdaan wanneer het ten onrechte als een afgeleide vorm wordt beschouwd


lexentry: nld/testament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: testament
trans_list: testament
sense:
(juridisch) notariële of onderhandse akte met persoonlijke, eenzijdig herroepbare verklaring(en), de uiterste wilsbeschikkingen, waarin een erflater bij leven bepaalt wat er na overlijden met zijn nalatenschap gebeurt, het wettelijke begrip is uiterste wil


lexentry: nld/testkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: testkaart
trans_list: obraz kontrolny
sense:
een bedrukte kaart waarmee je een test kunt uitvoeren, met name een kaart waarmee je de gezichtsscherpte kunt bepalen


lexentry: nld/thallium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thallium
trans_list: tal
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/theepot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theepot
trans_list: czajniczek
sense:
(huishouden) kan met deksel en schenktuit waarin een warme drank wordt bereid door bladeren, vaak in gedroogde en gemalen vorm, in heet water te laten trekken


lexentry: nld/theetijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theetijd
trans_list: podwieczorek
sense:
het tijdstip dat men in de namiddag een maaltijd gebruikte waarbij men ook thee placht te drinken; een uur of vier 's-middags


lexentry: nld/theocratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theocratie
trans_list: teokracja
sense:
(politiek) (religie) staatsvorm die gebaseerd is op goddelijke (Grieks: θεος) macht (Grieks: κρατος)


lexentry: nld/theoretisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: theoretisch
trans_list: teoretyczny
sense:
wat niet perse in de werkelijkheid voorkomt, m.b.t. feiten en wetten berustende wetenschappelijke kennis die niet proefondervindelijk aan de praktijk is getoetst


lexentry: nld/theremin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theremin
trans_list: theremin
sense:
(muziekinstrument) elektronisch muziekinstrument waarbij sterkte en toonhoogte van een oscillator door handbewegingen tussen twee antennes wordt beïnvloed


lexentry: nld/thermiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thermiet
trans_list: termit
sense:
(scheikunde) een poedermengsel van een onedel metaal, gewoonlijk aluminium, en een oxide van een edeler metaal, vaak ijzer of koper


lexentry: nld/thermos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thermos
trans_list: termos
sense:
verkorting van thermosfles of thermoskan, een kan of fles waarin warme vloeistoffen warm kunnen blijven en koude vloeistoffen koud


lexentry: nld/thesaurus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thesaurus
trans_list: tezaurus
sense:
een systematisch georganiseerde verzameling van begrippen uit een taal die zo is opgezet dat men eenvoudig een overzicht kan krijgen van woorden die soortgelijke betekenissen hebben


lexentry: nld/thorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thorium
trans_list: tor
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/thuisbioscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thuisbioscoop
trans_list: kino domowe
sense:
(media) verwijst naar een entertainment-opstelling die tracht in een huiskamer de sfeer en ervaring van een echte bioscoop na te bootsen


lexentry: nld/thulium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thulium
trans_list: tul
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/thyroïde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thyroïde
trans_list: gruczoł tarczycowy
sense:
een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/tienvoud__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tienvoud
trans_list: dziesięcioczęściowy
sense:
een getal dat bij delen door tien een resultaat oplevert zonder dat er een rest is, een getal dat eindigt op een 0


lexentry: nld/tijdslot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijdslot
trans_list: zamek czasowy
sense:
afsluitmechanisme van een kluis of ruimte waarin een of meer uurwerken zijn verwerkt zodat het na opening met sleutel of code pas ontgrendelt na een bepaalde tijd


lexentry: nld/tijdspad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijdspad
trans_list: bieg
sense:
planning waarbij men aangeeft wanneer men van plan is wat te doen en wanneer welke resultaten behaalt dienen te worden


lexentry: nld/tijdsverschil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijdsverschil
trans_list: różnica czasu
sense:
het verschil in tijd van de dag dat er is tussen twee plaatsen die in verschillende tijdzones liggen


lexentry: nld/tijger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijger
trans_list: tygrys
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen


lexentry: nld/tijgerkat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijgerkat
trans_list: ocelot tygrysi
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus tigrinus , een klein katachtig zoogdier dat samen met de ocelot, de margay, de Geoffroy-kat en de nachtkat tot de groep van de pardelkatten behoort en leeft in Latijns-Amerika.De lengte van kop en romp is 45 - 69 cm, de staart is 25-33 cm lang en het gewicht is 1,5 - 3 kg.


lexentry: nld/tijm__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tijm
trans_list: tymianek | macierzanka
sense:
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden 
(wikidata: tijm )


lexentry: nld/tikfout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tikfout
trans_list: literówka
sense:
typefout, typo, verkeerde letters aanslaan bij tikken het gaat dus niet over spellingsfouten en grammaticale fouten


lexentry: nld/tilapia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tilapia
trans_list: tilapia
sense:
(visserij) (voeding) benaming voor Afrikaanse zoetwatervissen uit de geslachten Oreochromis , Sarotherodon en Tilapia , die veel worden gekweekt


lexentry: nld/timmeraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: timmeraar
trans_list: cieśla
sense:
(beroep), (neologisme) iemand die zich beroepsmatig vooral met houtbewerking bezighoudt; timmerman of timmervrouw


lexentry: nld/tin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tin
trans_list: cyna
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/tinne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tinne
trans_list: blank
sense:
(verouderd) elk van de stukjes onderbroken muur bovenaan een getande wand van een gebouw of vestingwerk, historisch bedoeld als beschutting voor verdedigers die de onderbrekingen konden gebruiken om de aanvallers te beschieten


lexentry: nld/tirannie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tirannie
trans_list: tyrania
sense:
(politiek) onrechtmatige heerschappij, gekenmerkt door willekeur en geweld; de verbasterde vorm van een monarchie


lexentry: nld/tiranniseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tiranniseren
trans_list: sterroryzować
sense:
op een vervelende manier de baas spelen of overheersen zoals gebruikelijk is bij een tiran of despoot


lexentry: nld/tisjri__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tisjri
trans_list: tiszri
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) zevende maand van het joodse jaar, in september-oktober, eerste maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/titanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titanium
trans_list: tytan
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/titelpagina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titelpagina
trans_list: karta tytułowa
sense:
de bladzijde van een boek waarop de titel van het boek staat en vaak ook de schrijver, de uitgever en de datum van publicatie


lexentry: nld/titularis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titularis
trans_list: funkcjonariusz
sense:
iemand met een bepaald ambt en daardoor de daarbij behorende titels mag voeren, iemand met een vaste aanstelling


lexentry: nld/toeloop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toeloop
trans_list: obecność
sense:
stroom van mensen naar een bepaald punt, vaak in de betekenis: komst van een groot aantal belangstellenden


lexentry: nld/toeristenval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toeristenval
trans_list: sklep z kiczem dla turystów
sense:
(pejoratief) een toeristenbestemming die is gecreëerd om geld aan toeristen te verdienen, in tegenstelling tot attracties van natuurlijke oorsprong of bouwwerken die niet expliciet voor het toerisme zijn gebouwd


lexentry: nld/toerusten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: toerusten
trans_list: wyposażać
sense:
overgankelijk (militair), (scheepvaart) één of meer personen, vaar- of voertuigen e.d. voorzien van de benodigdheden voor een taak, expeditie of reis


lexentry: nld/toerusting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toerusting
trans_list: oprzyrządowanie
sense:
(militair), (scheepvaart) de beschikbaar gestelde voer-, vlieg- of vaartuigen, bewapening, gereedschappen en hulpmiddelen, om een taak uit te voeren


lexentry: nld/toets__noun__1
sense_num: 02
written_rep: toets
trans_list: klawisz
sense:
(muziek) deel van de hals van zekere snareninstrumenten waartegen een snaar afgeklemd wordt om de toonhoogte van de snaar te veranderen


lexentry: nld/toets__noun__1
sense_num: 03
written_rep: toets
trans_list: klawisz
sense:
een knop op het bedieningspaneel van een schrijfmachine of computer die het mogelijk maakt een symbool in te typen


lexentry: nld/toetsaanslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toetsaanslag
trans_list: aut
sense:
het indrukken van een toets van een toetsenbord op een muziekinstrument, tekstverwerker-, rekenmachine-, computertoetsenbord etc.


lexentry: nld/toetsinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toetsinstrument
trans_list: klawiatura
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument dat is voorzien van een of meer toetsenborden om de gewenste tonen tot klinken te brengen


lexentry: nld/toilet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toilet
trans_list: klozet
sense:
(sanitair) een plaats waar men kan urineren en zich kan ontlasten, meestal een kleine gesloten ruimte met een toiletpot


lexentry: nld/toilet__noun__1
sense_num: 03
written_rep: toilet
trans_list: toaleta
sense:
(huishouden) persoonlijke verzorging zoals het zich netjes kleden en opmaken, m.n. van vrouwen gezegd


lexentry: nld/tokkelinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tokkelinstrument
trans_list: instrument szarpany
sense:
(muziek) een snaarinstrument waarvan de snaren gewoonlijk in trilling worden gebracht door deze eerst opzij te trekken en dan te laten schieten


lexentry: nld/tolueen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tolueen
trans_list: toluen
sense:
een verbinding bestaande uit een benzeenring waarvan 1 waterstofatoom vervangen is door een methylgroep


lexentry: nld/tolunie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tolunie
trans_list: unia celna
sense:
groep landen die bij in- en uitvoer onderling geen tarieven heffen en bij andere landen een gemeenschappelijk vastgesteld tarief toepassen


lexentry: nld/tomaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tomaat
trans_list: pomidor
sense:
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd


lexentry: nld/toneeldecor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toneeldecor
trans_list: wystrój
sense:
de achtergrond van een podium waardoor men de illusie opwekt van de plaats waar het toneelstuk zich afspeelt; achtergrond van een toneel


lexentry: nld/tonijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tonijn
trans_list: tuńczyk
sense:
(straalvinnigen) benaming voor snelle oceaanvissen uit het geslacht Thunnus , gewild als consumptievis


lexentry: nld/toom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toom
trans_list: cugiel | lejc | wodza
sense:
(paardrijden) riem of koord waarmee men een rij- of trekdier bestuurt, zowel gebruikt voor elke riem afzonderlijk, als voor beide samen.


lexentry: nld/toon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toon
trans_list: barwa
sense:
(muziek), (natuurkunde) een geluid met een bepaalde herkenbare hoogte, een trilling met een frequentie


lexentry: nld/toonkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toonkunst
trans_list: gędźba
sense:
(muziek) in algemene zin muziek, een vorm van kunst waarin gevoelens bij de luisteraar worden aangesproken door middel van een betekenisvolle opeenvolging van geluiden


lexentry: nld/topkam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: topkam
trans_list: siodełko
sense:
(muziek) (gitaar) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/topzadel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: topzadel
trans_list: siodełko
sense:
(muziek) (strijkinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/torenvalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torenvalk
trans_list: pustułka
sense:
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus


lexentry: nld/torpedojager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torpedojager
trans_list: niszczyciel
sense:
(militair) snel en wendbaar oorlogsschip, dat bedoeld is voor het escorteren van grotere schepen in een vloot of gevechtseenheid en daarbij weerstand moet leveren tegen kleinere, maar krachtige aanvallers met korte-afstandsgeschut (oorspronkelijk torpedoboten, maar later ook onderzeeboten en vliegtuigen)


lexentry: nld/total_loss__noun__1
sense_num: 02
written_rep: total loss
trans_list: szkoda całkowita
sense:
(juridisch) (transport) geval waarin beschadiging van een voertuig zo ernstig is dat het economisch niet meer verantwoord is te repareren


lexentry: nld/totalitair__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: totalitair
trans_list: totalitarny
sense:
(politiek) waarbij alles ondergeschikt is aan de staat, die meestal als dictatuur is ingericht, en de politiek de gehele samenleving tot in de diepste geledingen doordringt


lexentry: nld/toverboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toverboek
trans_list: grymuar
sense:
magisch handboek met diverse recepten om bepaalde kwalen te genezen, demonen te bezweren of op te roepen (theürgie), talismannen en amuletten te maken, en voor het uitspreken of verwijderen van vervloekingen


lexentry: nld/toverformule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toverformule
trans_list: choroba
sense:
een zin (spreuk) waarmee, als deze wordt uitgesproken, men op bovennatuurlijke wijze iets kan bewerkstelligen


lexentry: nld/traagheid__noun__1
sense_num: 02
written_rep: traagheid
trans_list: bezwładność
sense:
(natuurkunde) ook inertie genoemd, de naam voor het verschijnsel dat er een kracht nodig is om een voorwerp een andere snelheid of richting te geven


lexentry: nld/tractor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tractor
trans_list: traktor
sense:
(techniek), (verkeer) motorvoertuig dat dient tot het voorttrekken van landbouwwerktuigen, machines enz


lexentry: nld/trafo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trafo
trans_list: trafo
sense:
verkorting voor transformator een elektrisch apparaat dat dient om een wisselspanning om te zetten in een wisselspanning met een andere spanning


lexentry: nld/trainee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trainee
trans_list: praktykant
sense:
betaalde kracht die verschillende stages loopt in een groot bedrijf om later een leidinggevende functie te kunnen vervullen


lexentry: nld/trainster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trainster
trans_list: trener
sense:
(beroep) (sport) een vrouw die sporters adviseert en begeleidt tijdens het oefenen en de wedstrijden


lexentry: nld/trait-d'union__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trait-d'union
trans_list: dywiz
sense:
(leesteken) het teken, een liggend streepje, dat wordt geplaatst tussen delen van een samengesteld woord, om aan te geven dat die delen een geheel vormen


lexentry: nld/tranendal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tranendal
trans_list: dolina płaczu
sense:
plek van enorm verdriet, in christelijke opvatting: het aardse bestaan in tegenstelling tot het hemelse


lexentry: nld/transcriptie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: transcriptie
trans_list: transkrypcja
sense:
(biochemie) het proces waarbij een specifiek stuk van een DNA-keten wordt afgelezen en in "gespiegelde" vorm wordt vastgelegd in een RNA-keten


lexentry: nld/transliteratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: transliteratie
trans_list: transliteracja
sense:
de conversie waarbij het schrift van een taal zo eenduidig mogelijk wordt omgezet naar een ander schrift


lexentry: nld/transplantatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: transplantatie
trans_list: przeszczep
sense:
(medisch) het overbrengen van (levend) weefsel naar een andere plaats die zowel in hetzelfde lichaam als in een ander lichaam van een mens, dier of plant kan zijn


lexentry: nld/transplanteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: transplanteren
trans_list: przeszczepiać
sense:
overgankelijk, (medisch) de overzetting van biologisch materiaal naar een andere plaats in het lichaam, of naar een ander lichaam


lexentry: nld/trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trap
trans_list: schody
sense:
(bouwkunde) verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen, bestaande uit een reeks treden die zich (schuin) boven elkaar bevinden


lexentry: nld/trapas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trapas
trans_list: wał korbowy
sense:
(techniek) deel van een fiets waaraan de trappers zijn bevestigd d.m.v. de cranks en het voorste kettingblad


lexentry: nld/trappen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: trappen
trans_list: kopać
sense:
overgankelijk met een krachtige beweging van de voet raken of verplaatsen#overgankelijk met een krachtige beweging van de voet het pedaal van een fiets bewegen


lexentry: nld/treeplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: treeplank
trans_list: podnóżek
sense:
houten of metalen plank aan de zijkant van een auto, bus, tram of trein die passagiers gebruiken bij het in- en uitstappen


lexentry: nld/trein__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trein
trans_list: pociąg
sense:
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: trekken
trans_list: ciągnąć
sense:
overgankelijk voor het zwaartepunt van een voorwerp een kracht uitoefenen in een richting die ervan wegvoert


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 05
written_rep: trekken
trans_list: strzelać | ciągnąć
sense:
overgankelijk bestanddelen uit plantaardig of dierlijk weefsel door onderdompeling in heet water daarin overbrengen


lexentry: nld/trekker__noun__1
sense_num: 05
written_rep: trekker
trans_list: ciągnik
sense:
(persoon) iemand die een trektocht maakt, vaak voor een wat langere periode (met bijv. het doel zich uiteindelijk op een verafgelegen plek te vestigen)


lexentry: nld/trekpen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trekpen
trans_list: grafion
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) tekengereedschap voor het maken van strakke lijnen langs een liniaal met oostindische inkt


lexentry: nld/trekschuit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trekschuit
trans_list: łódka
sense:
(scheepvaart) vaartuig zonder krachtbron dat door trekpaarden op een jaagpad naast een kanaal werd voortbewogen


lexentry: nld/treksprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: treksprinkhaan
trans_list: szarańcza
sense:
(rechtvleugeligen) benaming voor sprinkhanen die normaal gesproken solitair leven, maar onder bepaalde omstandigheden grote zwermen vormen


lexentry: nld/trekvaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trekvaart
trans_list: kanał
sense:
(scheepvaart) een oorspronkelijk voor vervoer per trekschuit gegraven kanaal met bij behorende voorzieningen als jaagpaden en rolpalen


lexentry: nld/trekzak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trekzak
trans_list: guzik
sense:
(muziekinstrument) een instrument met een blaasbalg die een wisseltonig stelsel doorslaande tongen bedient in diatonische stemming


lexentry: nld/trema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trema
trans_list: diereza
sense:
(taalkunde) diakritisch teken in de vorm van twee puntjes dat geplaatst wordt op een klinker om aan te geven dat met deze letter een nieuwe lettergreep begint


lexentry: nld/treurwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: treurwilg
trans_list: wierzba płacząca
sense:
(bloemplanten) Salix babylonica een boom met dunne neerhangende takken uit de wilgenfamilie (Salicaceae )


lexentry: nld/trial__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trial
trans_list: liczba potrójna
sense:
(sport) behendigheidswedstrijd waarin de deelnemers met hun voertuig een parkoers met allerlei hindernissen moeten afleggen


lexentry: nld/trialoog__noun__1
sense_num: 02
written_rep: trialoog
trans_list: rozmowa trójstronna
sense:
(regering) (Europese Unie) overlegprocedure, in het wetgevend proces, tussen Parlement, Commissie en Raad


lexentry: nld/trichomoniasis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trichomoniasis
trans_list: rzęsistkowica
sense:
(medisch) een seksueel overdraagbare aandoening van de mens die veroorzaakt wordt door de parasiet Trichomonas vaginalis


lexentry: nld/trilhaardiertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trilhaardiertje
trans_list: orzęsek
sense:
(protisten) een eencellig organisme (Ciliophora) waarbij in ten minste één stadium van de levenskringloop trilharen, ciliën voorkomen


lexentry: nld/trimaran__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trimaran
trans_list: trimaran
sense:
(scheepvaart) vaartuig bestaande uit drie parallelle rompdelen, die boven de waterlijn verbonden zijn


lexentry: nld/trombone__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trombone
trans_list: puzon
sense:
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument waarbij de toonhoogte door middel van spanning van de lippen en een schuif wordt geregeld


lexentry: nld/trompetvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trompetvogel
trans_list: gruchacz siwoskrzydły
sense:
(kraanvogelachtigen) Psophia crepitans een vogel uit de familie van de trompetvogels die onder andere in de bergbossen van Suriname voorkomt


lexentry: nld/trotskisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trotskisme
trans_list: trockizm
sense:
(politiek) stroming binnen het leninisme, die Stalins politiek te weinig marxistisch vindt en een minder autoritaire en meer internationalistische benadering voorstaat


lexentry: nld/troubadour__noun__1
sense_num: 01
written_rep: troubadour
trans_list: trubadurzy
sense:
(middeleeuwen), (muziek), (dichtkunst), (beroep) een langs kastelen en vorstenhoven in het middeleeuwse Zuid-Frankrijk, rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/trouvère__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trouvère
trans_list: truwer
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (dichtkunst), (verouderd) in het middeleeuws Noord-Frankrijk rondreizend dichter, en zanger van (minne-) liederen


lexentry: nld/trouwbreuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trouwbreuk
trans_list: cudzołóstwo
sense:
de belofte van huwelijkstrouw niet nakomen door een seksuele relatie aan te knopen met iemand anders


lexentry: nld/trui__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trui
trans_list: sweter
sense:
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met mouwen, gemaakt van rekbaar weefsel zodat het over het hoofd kan worden aangetrokken


lexentry: nld/tsietses__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tsietses
trans_list: cicit
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) gedenkkwast met schouwdraden aan de vier hoeken van het gebedskleed (talles; zie Num 15:37-39 en Deut. 22:12)


lexentry: nld/tsietsiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tsietsiet
trans_list: cicit
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) gedenkkwast met schouwdraden aan de vier hoeken van het gebedskleed (talliet; zie Num 15:37-39 en Deut. 22:12)


lexentry: nld/tsjoelent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tsjoelent
trans_list: czulent
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (voeding) bepaald warm eten voor sjabbat, dat tevoren wordt bereid en vervolgens warm wordt gehouden


lexentry: nld/tuberculose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tuberculose
trans_list: gruźlica
sense:
(medisch) een ziekte veroorzaakt door de tuberkelbacterie (Mycobacterium tuberculosis) waarbij tuberkels worden gevormd


lexentry: nld/tuchtigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tuchtigen
trans_list: karcić
sense:
straffen van een persoon die zich niet aan de geldende regels heeft gehouden met als uitdrukkelijk doel deze persoon op te voeden


lexentry: nld/tuig__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuig
trans_list: bajka
sense:
(techniek) machine of gebruiksklare constructie, die is ingericht om een activiteit of bezigheid te verrichten of eenvoudiger te maken: rijden, spelen, varen enz.


lexentry: nld/tuig__noun__1
sense_num: 05
written_rep: tuig
trans_list: bajka
sense:
(scheepvaart) de verzamelnaam voor alle zeilen, staand (vast) en lopend (beweegbaar) want, het touwwerk en de rondhouten die nodig zijn om een schip voort te bewegen en om een schip te laten ankeren


lexentry: nld/tuinbouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tuinbouw
trans_list: ogrodnictwo
sense:
(landbouw) vorm van gewassenkwekerij die zich specifiek toelegt op het intensief wijze telen van groenten, bloemen, planten, bomen, bollen of zaden


lexentry: nld/tuinkers__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuinkers
trans_list: pieprzyca siewna | rzeżucha ogrodowa
sense:
(voeding) eetbaar kruid Lepidum sativum Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.


lexentry: nld/tussenlanding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tussenlanding
trans_list: postój
sense:
bij een vliegreis: een landing vóórdat men de eindbestemming heeft bereikt, waarna men weer verder vliegt, de passagiers stappen niet uit en het vluchtnummer blijft hetzelfde


lexentry: nld/tussenspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tussenspel
trans_list: interludium
sense:
(muziek) de dans, toneel of muziek ter overbrugging van twee onderdelen van een theaterstuk, opera, ballet etc.


lexentry: nld/tweede_kerstdag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tweede kerstdag
trans_list: drugi dzień świąt
sense:
(feest) (tijdrekening) (kerst) 26 december, de dag na Kerstmis zelf, voor veel mensen in christelijke landen ook een vrije dag


lexentry: nld/tweede_naamval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tweede naamval
trans_list: dopełniacz
sense:
(taalkunde), (grammatica) buigingsvorm van een naamwoord als dat in een zin een bezitter, oorsprong of hoeveelheid aangeeft


lexentry: nld/tweesnijdend_zwaard__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tweesnijdend zwaard
trans_list: miecz obosieczny
sense:
(figuurlijk) iets met belangrijke, duidelijke voordelen maar met minstens even belangrijke, vaak minder duidelijke nadelen


lexentry: nld/tweestatenoplossing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tweestatenoplossing
trans_list: rozwiązanie dwupaństwowe
sense:
een voorgestelde manier om het Israëlisch-Palestijns conflict te beëindigen, door twee onafhankelijke staten op te richten op het grondgebied van het voormalige mandaatgebied Palestina (historisch Palestina)


lexentry: nld/tweeterm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tweeterm
trans_list: binominalny
sense:
(wiskunde) een uitdrukking, bestaande uit twee eentermen, die gescheiden worden door het optelteken (+) of aftrekteken (-)


lexentry: nld/typografie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: typografie
trans_list: typografia
sense:
(typografie) de esthetisch-technische vormgeving van een boek of ander drukwerk, waaronder o.a. de keuze van lettertypen, regelafstand en witruimte


lexentry: nld/u__noun__1
sense_num: 01
written_rep: u
trans_list: u
sense:
(taalkunde) de eenentwintigste letter van het alfabetZie ook het artikel over de letter u op Wikipedia .


lexentry: nld/uil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uil
trans_list: sowa
sense:
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae


lexentry: nld/uitbesteding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitbesteding
trans_list: outsourcing
sense:
(bedrijfskunde) de uitvoering van een proces als gevolg van een strategische keuze door een organisatie, om één of meer bedrijfsactiviteiten uit te besteden aan een dienstverlenende onderneming of toeleverancier


lexentry: nld/uitdrukking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: uitdrukking
trans_list: wyrażenie
sense:
het geheel van menselijke expressie van de innerlijke beleving (o.a. gelaatsuitdrukking, intonatie van het stemgeluid e.d.)


lexentry: nld/uiteenvallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uiteenvallen
trans_list: rozpadać
sense:
ergatief het in stukken verdeeld raken van een groter geheel en daardoor niet meer kunnen functioneren


lexentry: nld/uitkopen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitkopen
trans_list: opłacać
sense:
overgankelijk door geld afkopen, iemand geld betalen om daardoor bepaalde rechten te verwerven of van bepaalde verplichtingen ontslagen te zijn, bijvoorbeeld als aandeelhouder iemands rechten als deelhebber afkopen


lexentry: nld/uitlokking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitlokking
trans_list: prowokacja
sense:
een poging om iemand iets te laten zeggen of doen dat eigenlijk verboden is of iemand eigenlijk niet zou willen zeggen of doen


lexentry: nld/uitloven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitloven
trans_list: czuły
sense:
in het openbaar beloven iemand een beloning te geven die iets doet of wint / een prijs ter beschikking stellen


lexentry: nld/uitputtingsoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitputtingsoorlog
trans_list: wojna na wyczerpanie
sense:
(militair) vorm van oorlog of oorlogsvoering waarbij men de tegenpartij tracht uit te putten die wordt toegepast als er geen mogelijkheid meer is om de vijand snel te verslaan


lexentry: nld/uitroepteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitroepteken
trans_list: wykrzyknik
sense:
(taalkunde) !, een leesteken dat uitdrukt dat de zin een uitroep, bevel of uitdrukking van verbazing is.


lexentry: nld/uitruil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitruil
trans_list: giełda
sense:
het ruilen van iets wat men eigenlijk niet wenst kwijt te raken voor iets dat men nog liever wil hebben


lexentry: nld/uitruil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitruil
trans_list: giełda
sense:
bij verzekeringen dat men kan kiezen voor een eerder ingaand pensioen met een lagere uitkering of een later ingaand pensioen met een hogere uitkering of een deel kan omzetten in een partner pensioen


lexentry: nld/uitrusting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitrusting
trans_list: wyposażanie
sense:
een gespecialiseerde sport- of werkkledingset met beschermstukken voor lichaamsdelen, zoals een helm, masker, vest of scheenbeschermer. Gebruikt bij sporten door bijvoorbeeld een keeper (bij voetbal zijn er keepershandschoenen), iedere ijshockeyspeler (zie ijshockeyuitrusting), of bij ordehandhaving zoals de oproerpolitie (die bijvoorbeeld een wapenstok of oproerschild gebruikt)


lexentry: nld/uitschuiven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: uitschuiven
trans_list: ekscerpować
sense:
overgankelijk (een onaangename taak of een probleem) uitstellen, zodat je je daar niet onmiddelijk over moet buigen (+ voor zich)


lexentry: nld/uitslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitslag
trans_list: rezultat
sense:
(sport) (spel) afloop (van een wedstrijd), resultaat (van een onderzoek, een examen of een raadpleging)


lexentry: nld/uitstallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitstallen
trans_list: paradować
sense:
iets duidelijk zichtbaar tentoonstellen voor anderen, vaak met als doel het tentoongestelde te verkopen


lexentry: nld/uitsterven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitsterven
trans_list: wymierać
sense:
ergatief het proces waarbij alle individuen van een soort de dood vinden en er een eind komt aan het bestaan van de soort


lexentry: nld/uitstrijkje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitstrijkje
trans_list: wacik
sense:
dim. tant.
 (medisch) biologisch materiaal van de baarmoedermond dat op een objectglaasje wordt uitgesmeerd voor microscopisch onderzoek


lexentry: nld/uittellen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: uittellen
trans_list: policzyć
sense:
(sport) tellen hoelang een bokser op de grond blijft liggen, als dit te lang duurt heeft de andere bokser de wedstrijd gewonnen


lexentry: nld/uitteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitteren
trans_list: atrofia
sense:
vooral van mensen en dieren door ziekte en gebrek langzaam zwakker en magerder worden totdat men dood gaat


lexentry: nld/uitvoering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitvoering
trans_list: prezentacja
sense:
(toneel), (muziek) het voor een publiek ten uitvoer brengen van een bepaald toneel- of muziekstuk; optreden, opvoering, presentatie, voorstelling


lexentry: nld/uitzenden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: uitzenden
trans_list: nadawać
sense:
overgankelijk informatie, bijvoorbeeld in de vorm van een televisieprogramma op afstand toegankelijk maken


lexentry: nld/ultramarijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ultramarijn
trans_list: farbka
sense:
blauwe verfstof, blauw pigment dat van nature wordt aangetroffen in het mineraal lazuriet, maar al twee eeuwen ook synthetisch vervaardigd wordt en daardoor wijdverbreide toepassing vindt


lexentry: nld/ultraviolet__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ultraviolet
trans_list: ultrafioletowy
sense:
(natuurkunde) van elektromagnetische straling, net buiten het gebied van het spectrum dat met het menselijk oog zichtbaar is


lexentry: nld/umlaut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: umlaut
trans_list: umlaut
sense:
(taalkunde) een trema dat in onder andere het Duits gebruikt wordt om aan te geven dat een klinker om grammaticale redenen een andere klank gekregen heeft


lexentry: nld/umlaut__noun__1
sense_num: 02
written_rep: umlaut
trans_list: umlaut
sense:
(taalkunde) een vorm van klinkerharmonie waarbij een klinker in de ene lettergreep veranderd wordt door een klinker in de volgende


lexentry: nld/undeciljard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: undeciljard
trans_list: undecyliard
sense:
het getal 1.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000


lexentry: nld/undecime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: undecime
trans_list: jedenasty
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de elfde toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een kwart)


lexentry: nld/ununbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununbium
trans_list: ununbium
sense:
(scheikunde), (element) verouderde naam van een scheikundig element met symbool Uub en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal. Thans heet het copernicium met symbool Cn


lexentry: nld/ununhexium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununhexium
trans_list: ununhexium
sense:
(scheikunde), (element) verouderde naam voor een scheikundig element met het symbool Uuh en het atoomnummer 116. Thans heet dit element livermorium met als symbool Lv


lexentry: nld/ununoctium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununoctium
trans_list: ununoctium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uuo en het atoomnummer 118. Thans heet dit element oganesson met als symbool Og


lexentry: nld/ununpentium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununpentium
trans_list: ununpentium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uup en het atoomnummer 115. Thans heet dit element moscovium met als symbool Mc


lexentry: nld/ununquadium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununquadium
trans_list: ununquadium
sense:
(scheikunde), (element) verouderde naam voor een scheikundig element met het symbool Uuq en het atoomnummer 114. Thans heet dit element flerovium met als symbool Fl


lexentry: nld/ununseptium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununseptium
trans_list: ununseptium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uus en het atoomnummer 117. Thans heet dit element tennessine met als symbool Ts


lexentry: nld/ununtrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ununtrium
trans_list: ununtrium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uut en het atoomnummer 113. Thans heet het nihonium met symbool Nh


lexentry: nld/uploaden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uploaden
trans_list: przesyłać
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een lokale computer of server naar een computer of server op afstand overbrengen


lexentry: nld/uraan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uraan
trans_list: uran
sense:
(scheikunde) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/uranium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uranium
trans_list: uran
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/urineblaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: urineblaas
trans_list: pęcherz moczowy
sense:
(anatomie) bij zoogdieren een orgaan dat de urine uit de nieren verzamelt en deze opslaat tot het moment van urineren


lexentry: nld/urinezuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: urinezuur
trans_list: kwas moczowy
sense:
(IUPAC-naam) 7,9-dihydro-1H-purine- 2,6,8(3H)-trioneeen; slecht oplosbaar, organisch zuur dat voorkomt in de urine


lexentry: nld/uur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uur
trans_list: godzina
sense:
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h


lexentry: nld/vaandel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaandel
trans_list: bandera
sense:
(militair) een onderscheidende vlag bedoeld om de nationaliteit van een schip aan te duiden of een militaire eenheid te herkennen


lexentry: nld/vaandrig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaandrig
trans_list: chorąży
sense:
(militair) een aspirant-reserveofficier bij de luchtmacht of landmacht die voor het examen voor reserveluitenant geslaagd is


lexentry: nld/vaartuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaartuig
trans_list: jednostka pływająca
sense:
een drijvend vervoermiddel in principe voor de verplaatsing over wateroppervlakten, met uitzondering van luchtvaartuig en ruimtevaartuig (dus ook door de lucht of het luchtledige)


lexentry: nld/vaccinatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaccinatie
trans_list: szczepienie
sense:
(medisch) inenting met onschadelijke gemaakte ziekteverwekkers, zodat de natuurlijke afweer van het lichaam hierna beter in staat is deze ziekteverwekkers te bestrijden


lexentry: nld/vadem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vadem
trans_list: sążeń
sense:
een lengtemaat van 6 voet; ongeveer de afstand tussen de toppen van de middelvingers als men de armen gespreid houdt; later bepaald op 1,8288 meter


lexentry: nld/vaderlandsliefde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaderlandsliefde
trans_list: patriotyzm
sense:
een gevoel van trots voor (bepaalde aspecten van) het land van herkomst of (mocht er emigratie plaatsvinden) land waarin een persoon woonachtig is


lexentry: nld/vagevuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vagevuur
trans_list: czyściec
sense:
(religie) (rooms-katholiek) een toestand waarin de zielen van personen die gestorven zijn in vriendschap met God, zonder dat ze volledig zuiver waren, gereinigd worden, zodat ze de hemel kunnen binnengaan


lexentry: nld/vagina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vagina
trans_list: pochwa
sense:
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt


lexentry: nld/vakantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vakantie
trans_list: urlop | wakacje
sense:
jaarlijks terugkerende periode waarin leerlingen en personen in verschillende beroepen vrijaf hebben


lexentry: nld/vakbekwaam__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vakbekwaam
trans_list: kompetentny
sense:
in staat zijn een beroep op een goede manier uit te voeren omdat men voldoende scholing en ervaring heeft opgedaan


lexentry: nld/vakbond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vakbond
trans_list: związek zawodowy
sense:
vakvereniging van werknemers, meestal uit dezelfde vaksector, die de belangen van het vak en haar leden wil behartigen


lexentry: nld/valeriaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valeriaan
trans_list: baldrian
sense:
(plantkunde) bloeiende plant Valeriana officinalis , die voorkomt in delen van Eurazië met een gematigd klimaat


lexentry: nld/valhek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: valhek
trans_list: brona
sense:
hekwerk dat in de late oudheid en middeleeuwen werd gebruikt ter afsluiting van poorten van stadsmuren en kastelen


lexentry: nld/valk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valk
trans_list: sokół
sense:
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel


lexentry: nld/valwind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valwind
trans_list: nawałnica
sense:
een wind die ontstaat doordat grote hoeveelheden koude lucht zich met kracht naar beneden begeven en tegen het aardoppervlak botsen


lexentry: nld/vampier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vampier
trans_list: wampir | upiór
sense:
(mythologie) uit schijnbare dood herrijzend wezen dat zijn slachtoffers in de nek bijt met zijn kenmerkende hoektanden en zich dan voedt met het mensenbloed en alleen gestopt kan worden met knoflook, wijwater of een houten pen in het hart


lexentry: nld/vanadium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vanadium
trans_list: wanad
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/vanille-extract__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vanille-extract
trans_list: ekstrakt z wanillii
sense:
(voeding) vloeistof onttrokken aan vanillestokjes in een ethanol oplossing 
(wikidata: vanille-extract )


lexentry: nld/variantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: variantie
trans_list: wariancja
sense:
(statistiek) de gemiddelde waarde van het kwadraat van de afwijking van de variabele van de verwachte waarde of het gemiddelde


lexentry: nld/varkensgras__noun__1
sense_num: 01
written_rep: varkensgras
trans_list: rdest
sense:
(plantkunde) geslacht van kruidachtige planten, Polygonum , een uit de duizendknoopfamilie Polygonaceae , dat wereldwijd zeer algemeen voorkomt, met name in de gematigde streken,


lexentry: nld/vedel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vedel
trans_list: fidel
sense:
(muziekinstrument), (historisch) middeleeuws strijkinstrument met 3-5 darmsnaren, een ovale of peervormige romp (of klankkast), o-vormige klankgaten en aparte hals die een bladvormige kop bezat met rechtopstaande stemschroeven


lexentry: nld/veelvraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veelvraat
trans_list: rosomak
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae


lexentry: nld/veen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veen
trans_list: fen
sense:
terreintype, waarvan het karakter wordt bepaald door ophoping van plantenresten onder natte omstandigheden; venen kunnen zowel door grondwater (matige zuurgraad, laagveen) als regenwater (hoge zuurgraad, hoogveen) gevoed worden


lexentry: nld/veepest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veepest
trans_list: księgosusz
sense:
(veeteelt) (verouderd) ernstige, besmettelijke veeziekte veroorzaakt door een virus dat in 2010 is uitgeroeid


lexentry: nld/vehikel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vehikel
trans_list: kabina
sense:
(scheikunde) een middel (meestal een vloeistof) waarin een stof kan worden opgelost en zo kan worden toegediend


lexentry: nld/veiligheidsgordel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veiligheidsgordel
trans_list: pas bezpieczeństwa
sense:
(verkeer) een stevige band die iemand in een voer- of vliegtuig vasthoudt in zijn zetel ter bescherming tegen onverhoedse bewegingen


lexentry: nld/veiligheidsklep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veiligheidsklep
trans_list: zawór bezpieczeństwa
sense:
een klep die een opening in een reservoir of een leiding afsluit en die geopend wordt als de inwendige spanning te hoog wordt


lexentry: nld/veiligheidsspeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veiligheidsspeld
trans_list: agrafka
sense:
een afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan


lexentry: nld/veld__noun__1
sense_num: 04
written_rep: veld
trans_list: pole
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken


lexentry: nld/veldfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldfles
trans_list: manierka
sense:
een afsluitbare en draagbare fles, meestal uit metaal of plastic vervaardigd, die gebruikt wordt om de drager buitenshuis van vocht te voorzien


lexentry: nld/veldmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldmuis
trans_list: nornik
sense:
(knaagdieren) Microtus arvalis in Europa een vrij algemeen voorkomende knaagdiersoort. De wetenschappelijke naam van het geslacht Microtus betekent letterlijk: klein-oor (gelatiniseerd Grieks: mikrōtos = mikr(o)- klein + ōtos, van ous, oor) en de soortnaam arvalis betekent uit het bouwland (Latijn: arvālis). Ze leven graag in gebieden waar grassen en granen te vinden zijn. Hij kan vaak staande op zijn achterpoten worden gezien. De veldmuis is géén "ware muis", zoals de huismuis en de bosmuis, maar behoort tot de woelmuizen, een andere grote onderfamilie uit de orde der knaagdieren


lexentry: nld/veldzuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldzuring
trans_list: szczaw zwyczajny
sense:
(plantkunde) Rumex acetosa , een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden 
(wikidata: veldzuring )


lexentry: nld/venijnboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venijnboom
trans_list: cis
sense:
(coniferen) soort naaldboom Taxus baccata die van nature voorkomt in in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië


lexentry: nld/venster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venster
trans_list: okno
sense:
(techniek), (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas


lexentry: nld/veraardsen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: veraardsen
trans_list: terraformować
sense:
overgankelijk dusdanig in de ecologie van een vreemde planeet ingrijpen dat deze meer op de aarde gaat gelijken en bewoonbaar wordt


lexentry: nld/verademing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verademing
trans_list: wyręka
sense:
het blij zijn omdat iets vervelends (waarvan je bang was dat het zou kunnen gebeuren) eindigt; het opgelucht adem kunnen halen


lexentry: nld/verbindingsstreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbindingsstreep
trans_list: dywiz
sense:
(leesteken) het teken, een liggend streepje, dat wordt geplaatst tussen delen van een woord of zin, om aan te geven dat die delen een geheel vormen


lexentry: nld/verbindingsteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbindingsteken
trans_list: kreska
sense:
(typografie) een leesteken dat onderdelen van samenstellingen of samenkoppelingen met elkaar verbindt


lexentry: nld/verbintenis__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verbintenis
trans_list: zobowiązanie
sense:
(juridisch) vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee personen, krachtens welke de presteerder (schuldenaar) een bepaalde prestatie (doen of nalaten) verschuldigd is aan de andere partij (schuldeiser)


lexentry: nld/verbuigen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verbuigen
trans_list: odmieniać
sense:
overgankelijk (grammatica) het stelselmatig veranderen van de uitgang van een naamwoord al naargelang de functie van het woord in de zin.


lexentry: nld/verdachtmaking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verdachtmaking
trans_list: insynuacja
sense:
suggereren dat iemand iets verkeerd gedaan heeft zonder er bewijzen of een rechterlijke veroordeling is


lexentry: nld/verdoven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verdoven
trans_list: odrętwiały
sense:
overgankelijk (medisch) de pijnprikkel onderdrukken, bijvoorbeeld door het toedienen van een medicijn


lexentry: nld/vereffenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vereffenaar
trans_list: likwidator
sense:
(juridisch) persoon die zorg dragt voor de zakelijke afwikkeling van een ontbonden of te ontbinden rechtspersoon


lexentry: nld/verf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verf
trans_list: farba
sense:
(schilderkunst) de algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien


lexentry: nld/verfstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verfstof
trans_list: barwnik
sense:
een stof om aan producten blijvend een kleur te geven omdat het zich hecht aan het te kleuren voorwerp


lexentry: nld/vergallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vergallen
trans_list: psuć
sense:
overgankelijk, (verouderd) bij het schoonmaken van vis de galblaas beschadigen waardoor de vrijgekomen gal de vis oneetbaar maakt


lexentry: nld/vergelijkende_trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergelijkende trap
trans_list: stopień wyższy
sense:
(taalkunde) de vorm die een bijvoeglijk naamwoord aanneemt als het in een vergelijking gebruikt wordt


lexentry: nld/vergift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergift
trans_list: trucizna
sense:
een stof die in kleine hoeveelheden toegediend een zeer schadelijke of zelfs dodelijke werking heeft


lexentry: nld/vergiftiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergiftiging
trans_list: zatrucie
sense:
(medisch) de toestand die ontstaat na het in- of opnemen van een voldoende hoeveelheid van een vergif om symptomen te veroorzaken


lexentry: nld/verhemelte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verhemelte
trans_list: podniebienie
sense:
(anatomie) bovenste begrenzing van de mondholte, aan de voorkant bestaande uit een hard en benig, aan de achterkant uit een vlezig en beweeglijk gedeelte


lexentry: nld/verhoren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verhoren
trans_list: przesłuchiwać
sense:
overgankelijk iemand onderwerpen aan indringende vragen, met name over diens rol in strafbare handelingen


lexentry: nld/verkeersteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkeersteken
trans_list: znak drogowy
sense:
aanwijzingen aan verkeersdeelnemers over hoe zich te gedragen op de (vaar)weg die zijn opgenomen in het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV)


lexentry: nld/verkennen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verkennen
trans_list: badać
sense:
(militair) een onbekend of vijandelijk gebied observeren om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.


lexentry: nld/verkenning__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verkenning
trans_list: rekonesans
sense:
(militair) observatie van een gebied om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.


lexentry: nld/verkiezing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkiezing
trans_list: wybory
sense:
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.


lexentry: nld/verkiezingscampagne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkiezingscampagne
trans_list: kampania wyborcza
sense:
alle handelingen van een kandidaat of organisatie die het doel hebben om zoveel mogelijk stemmen te winnen bij een verkiezing


lexentry: nld/verkleinwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkleinwoord
trans_list: zdrobnienie
sense:
(grammatica) een woord met een verkleiningsuitgang waardoor iemand of iets als klein of weinig wordt voorgesteld


lexentry: nld/verkrachting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verkrachting
trans_list: gwałt
sense:
(Nederlands Wetboek van Strafrecht, § 242) door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand [dwingen] tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam


lexentry: nld/verleden_deelwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verleden deelwoord
trans_list: imiesłów czasu przeszłego
sense:
(grammatica) vorm van het werkwoord die gebruikt wordt om de voltooide tijden te vormen en als bijvoeglijk naamwoord om aan te geven dat de actie van het werkwoord voltooid is


lexentry: nld/verlengkabel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verlengkabel
trans_list: przedłużacz
sense:
(elektrotechniek) kabel om elektrische stroom of een dataconnectie op een andere plaats mogelijk te maken


lexentry: nld/verlichting__noun__1
sense_num: 05
written_rep: verlichting
trans_list: wyręka
sense:
(politiek) (filosofie) periode van het rationalisme in de 18e eeuw (binnen de westerse wereld) die het denken grondig wijzigde


lexentry: nld/verloopnippel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verloopnippel
trans_list: adaptator
sense:
(techniek) een hulpstuk om verschillen in maat en/of wijze van aansluiting bij slang- en buiskoppelingen te overbruggen


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: stracony
sense:
(schertsend) in het ~ schaap: een verdwenen zaak of persoon, die na een lange zoektocht, weer tevoorschijn komt, in verwijzing naar de Gelijkenis van het Verloren Schaap, Gelijkenis van de Goede Herder in (o.m.) Lucas 15:3–7.


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: stracony
sense:
in de ~ zoon: iemand die na een langdurige afwezigheid (noodgedwongen) weer naar het ouderlijk huis, de vroegere werkplek, e.d. terugkeert, in verwijzing naar de Gelijkenis van de Verloren Zoon in Lucas 15:11–32.


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: stracony
sense:
▸ Waar Klaassen afgelopen zomer als een verloren zoon in de armen werd gesloten, werd Boilesen van de ene op de andere dag geen blik waardig meer gegund in Amsterdam.


lexentry: nld/verluiden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verluiden
trans_list: myto
sense:
overgankelijk (verouderd) het luiden van klokken —al of niet van de kerk— naar aanleiding van het overlijden van iemand


lexentry: nld/verluiden__verb__1
sense_num: 05
written_rep: verluiden
trans_list: podobno
sense:
onpersoonlijk naar ~: zoals vernomen is (vaak uit onduidelijke of mogelijk niet geloofwaardige bron)


lexentry: nld/vermenigvuldigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vermenigvuldigen
trans_list: mnożyć
sense:
(wiskunde) het herhaald optellen van een getal; een rekenkundige bewerking waarvan de uitkomst het product wordt genoemd


lexentry: nld/vermoeden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vermoeden
trans_list: przypuszczać
sense:
overgankelijk een gedachte koesteren waarvan men niet zeker is maar die een zekere waarschijnlijkheid inhoudt


lexentry: nld/vernis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vernis
trans_list: lakier
sense:
een oplossing van filmvormende stoffen in vluchtige oplosmiddelen die gebruikt wordt voor de bescherming van o.a. hout, metaal en verf


lexentry: nld/verpachten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verpachten
trans_list: arendować
sense:
huur ontvangen voor het vergeven van het recht om een stuk land te gebruiken dat aan jouzelf toebehoort


lexentry: nld/verpakker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verpakker
trans_list: pakowacz
sense:
bedrijf of persoon die goederen inpakt zodat ze zonder beschadiging vervoerd en verkocht kunnen worden


lexentry: nld/verpakker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verpakker
trans_list: pakowacz
sense:
(beroep) iemand die producten zo inpakt dat ze er aantrekkelijk uitzien en zo makkelijker verkocht kunnen worden of als geschenk kunnen worden gegeven


lexentry: nld/verrekijker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verrekijker
trans_list: luneta
sense:
(optica) een optisch instrument om voorwerpen op grote afstand te kunnen waarnemen door het vergrotend effect van het instrument


lexentry: nld/verscherping__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verscherping
trans_list: ubezdźwięcznienie
sense:
(taalkunde) het verschijnsel dat alle stemhebbende obstruenten stemloos worden uitgesproken als ze aan het woordeinde of in een spreekpauze staan


lexentry: nld/verschraling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verschraling
trans_list: obostrzenie
sense:
maatregelen die men neemt om kunstmatig verrijkte bodems weer terug te brengen tot een meer natuurlijke toestand


lexentry: nld/versjacheren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: versjacheren
trans_list: biczować
sense:
op een oneerlijke manier iets verhandelen, verkopen of verruilen voor iets anders, vaak gaat het om onbetaalbare, onvervangbare (immateriële) zaken die verruilt voor geld (het slijk der aarde) of aanzien


lexentry: nld/verslagenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verslagenheid
trans_list: konsternacja
sense:
het heftige, verdrietige, verwarde gevoel dat men heeft als men iets heel belangrijks verloren heeft


lexentry: nld/verslaving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verslaving
trans_list: uzależnienie
sense:
(figuurlijk) een toestand waarin een persoon fysiek en/of mentaal van een gewoonte of stof afhankelijk is


lexentry: nld/versleutelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: versleutelen
trans_list: zaszyfrować
sense:
(cryptografie) direct overgebrachte informatie door gebaar, schrift of spraak, dan wel overgebracht via een telecommunicatiekanaal, zodanig bewerken dat deze alleen begrijpelijk is als men de beschikking heeft over de toegepaste code


lexentry: nld/versnellingsbak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: versnellingsbak
trans_list: skrzynia biegów
sense:
(werktuigbouwkunde) een schakelinrichting aan een motorvoertuig om de aangedreven wielen een andere (meestal lagere) omwentelingssnelheid te geven dan de as van de motor.


lexentry: nld/verstandskies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstandskies
trans_list: ząb mądrości
sense:
(anatomie) elk der vier achterste kiezen van boven- en onderkaak die pas later opkomen (als mensen tot de jaren des verstands zijn gekomen)


lexentry: nld/versterker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: versterker
trans_list: amplifikator
sense:
(elektronica) een schakeling van elektronische componenten die een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen


lexentry: nld/versterking__noun__1
sense_num: 05
written_rep: versterking
trans_list: amplifikacja
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de mate waarin een schakeling van elektronische componenten, een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen


lexentry: nld/verstrakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verstrakken
trans_list: zacieśniać się
sense:
het aanspannen van de (gelaats)spieren als teken van emotionele spanning, angst, boosheid en dergelijke


lexentry: nld/verstuiking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstuiking
trans_list: skręcenie
sense:
(medisch) een beschadiging van een (enkel)gewricht zonder dat er een botbreuk is en het gewricht ook niet uit de kop is geraakt


lexentry: nld/versvoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: versvoet
trans_list: stopa
sense:
(dichtkunst) in de poëzie gebruikte term voor een combinatie van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen


lexentry: nld/vertaalslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vertaalslag
trans_list: przejście
sense:
het proces waarbij een idee, kennis of vaardigheid in een andere omgeving bruikbaar gemaakt kan worden


lexentry: nld/vertekenen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vertekenen
trans_list: przesterować
sense:
op een manier tekenen waarbij maat en vorm niet overeenkomen met de werkelijkheid, verkeerd weergeven


lexentry: nld/vertellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vertellen
trans_list: opowiedzieć
sense:
overgankelijk een al of niet ware gebeurtenis verhalen; spreken over een al dan niet ware gebeurtenis


lexentry: nld/vertolker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vertolker
trans_list: interpreter
sense:
kunstenaar die een door een ander gecomponeerd kunstwerk (toneel, muziek) ten uitvoer brengt; een uitvoerend artiest


lexentry: nld/verval__noun__1
sense_num: 03
written_rep: verval
trans_list: spadanie
sense:
(waterbeheer) verticale verloop van een watergang tussen twee plaatsen of bij eb en vloed op eenzelfde plaats


lexentry: nld/vervaldag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vervaldag
trans_list: termin
sense:
de laatste dag waarop een (financiële) verplichting kan worden voldaan; de dag dat een schuld opeisbaar is


lexentry: nld/vervloeien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vervloeien
trans_list: mieszanka
sense:
geleidelijk overgaan van de ene in de andere vorm met veel tussenstadia en zonder duidelijke begrenzingen


lexentry: nld/verwardheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verwardheid
trans_list: anarchia
sense:
(medisch) het niet meer helder kunnen denken;een psychische gesteldheid waarbij iemand zich niet meer kan oriënteren


lexentry: nld/verweerschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verweerschrift
trans_list: apologetyka
sense:
(juridisch) een officiële stuk waarin men zich verdedigt tegen een eis van de tegenpartij in het burgerlijk recht


lexentry: nld/verwennen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verwennen
trans_list: psuć
sense:
overgankelijk iemand een te goede behandeling geven, waardoor deze niet goed tegen de harde werkelijkheid bestand is


lexentry: nld/verzameling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzameling
trans_list: zbiór
sense:
meerdere voorwerpen, die soms door één persoon bij elkaar gebracht en onderhouden worden, en waarvan de objecten vaak tot één groep (thema) horen b.v. een grammofoonplatenverzameling, in meest algemene zin is een verzameling het geheel van bijeengezamelde zaken


lexentry: nld/verzekeren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verzekeren
trans_list: ubezpieczać
sense:
overgankelijk, (juridisch), (financieel) tegen betaling van een (meestal vaste) premie een contract afsluiten bij een verzekeringsmaatschappij, waarbij bepaald wordt dat bij eventuele schade gedekt zal worden


lexentry: nld/verzekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzekering
trans_list: ubezpieczenie
sense:
(juridisch), (financieel) overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert


lexentry: nld/verzekeringspremie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzekeringspremie
trans_list: nagroda
sense:
geld dat een verzekerde moet betalen aan een verzekeringsmaatschappij in ruil voor een verzekering dat die maatschappij bij schade betaalt


lexentry: nld/verzet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzet
trans_list: ruch oporu
sense:
handelingen gericht tegen de heersende macht of de aanvallende vijand alsmede de personen die die handelingen uitvoeren (de verzetsbeweging)


lexentry: nld/vestiaire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vestiaire
trans_list: garderoba
sense:
een plaats in een theater of andere openbare gelegenheid waar men zijn jas kan laten ophangen en een tas kan laten bewaren


lexentry: nld/vetergat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vetergat
trans_list: goździk
sense:
(textielindustrie), (leerbewerking) een van de gaten in kledingstukken, schoeisel, zeildoek etc. bestemd om een veter door te rijgen


lexentry: nld/veterstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veterstift
trans_list: igła
sense:
(textielindustrie) het tot een stift verharde, afgebonden of van een rijgmalie voorziene eind van een touw, koord of veter


lexentry: nld/veto__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veto
trans_list: weto
sense:
(politiek) het recht, dat aan één of meer partijen van een besluitvormende raad kan zijn verleend, om het in stemming brengen van voorstellen te verbieden of aangenomen besluiten ongeldig te verklaren


lexentry: nld/veulen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veulen
trans_list: źrebię | źrebak
sense:
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra


lexentry: nld/vezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vezel
trans_list: włókno
sense:
een vezel is een lang, dun filament waarvan de lengte ten minste drie keer groter is dan de doorsnede


lexentry: nld/vibrafoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vibrafoon
trans_list: wibrafon
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument met gestemde metalen stroken (toetsen) die zoals bij pianoklavier zijn gerangschikt, en die met mallets worden aangeslagen. Ronddraaiende klepjes in de resonantiebuizen onder de toetsen geven het instrument de typische vibratotoon


lexentry: nld/vieren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: vieren
trans_list: dolny
sense:
overgankelijk de lengte van een touw of kabel waaraan iets vastzit langer maken (bijv. in de scheepvaart)


lexentry: nld/vierhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierhoek
trans_list: czworokąt
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden


lexentry: nld/vierkant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierkant
trans_list: kwadrat
sense:
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte


lexentry: nld/vijfhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijfhoek
trans_list: pięciokąt
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden


lexentry: nld/vijg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijg
trans_list: daktyl | figa
sense:
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom 
(wikidata: vijg )


lexentry: nld/vijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijl
trans_list: pilnik
sense:
(gereedschap) een werktuig met een ruw, gegroefd of gekerfd oppervlak dat het mogelijk maakt dunne lagen van een voorwerp te verwijderen


lexentry: nld/vijzel__noun__2
sense_num: 01
written_rep: vijzel
trans_list: żaba
sense:
(bouwkunde) (techniek) dommekracht of krik waarmee door middel van een schroef- of hydraulisch systeem, grote kracht kan worden uitgeoefend.


lexentry: nld/viltpen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: viltpen
trans_list: marker
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) een pen met een poreuze kern die bestaat uit samengedrukte vezels en met inkt doordrenkt wordt


lexentry: nld/vin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vin
trans_list: płetwa
sense:
(zoötomie) uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren die zij gebruiken voor de voortbeweging


lexentry: nld/vingerafdruk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vingerafdruk
trans_list: odcisk palca
sense:
een afdruk op een oppervlak van een vinger met meestal de unieke, persoonsgebonden figuur die de lijnen op de vinger vormen


lexentry: nld/violoncello__noun__1
sense_num: 01
written_rep: violoncello
trans_list: wiolonczela
sense:
(muziekinstrument) een viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de violoncellist of cellist tussen de knieën wordt gehouden


lexentry: nld/virtueel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: virtueel
trans_list: wirtualny
sense:
als simulatie of in gedachten aanwezig, schijnbaar bestaand (d.w.z. de waarneming is correct en voor iedereen hetzelfde maar wat men ziet 'is er niet' of 'is anders')


lexentry: nld/virus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: virus
trans_list: wirus
sense:
(informatica) klein en gevaarlijk softwareprogramma dat zichzelf gemakkelijk van de ene naar de andere computer verspreidt en de besturing daarvan gedeeltelijk of geheel overneemt


lexentry: nld/visagist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visagist
trans_list: charakteryzator
sense:
(beroep) iemand die adviseert over make-up en vaak ook de make-up aanbrengt bij optredens, tv-programma's en filmopnames, make-up artiest


lexentry: nld/visarend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visarend
trans_list: rybołów
sense:
(havikachtigen) Pandion haliaetus , een vooral visetende roofvogel die de enige soort uit de familie Pandionidae is


lexentry: nld/viscose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: viscose
trans_list: wiskoza
sense:
(scheikunde) een stroperige organische vloeistof die wordt gebruikt bij de productie van rayongarens en cellofaan, natriumzout van cellulosexanthaat


lexentry: nld/visgraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visgraat
trans_list: ość
sense:
(zoötomie) deel van het skelet van een vis dat gemaakt is van kraakbeen en vaak een scherpe punt heeft


lexentry: nld/viskom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: viskom
trans_list: kuliste akwarium
sense:
bolvormig, glazen vat waarin (goud)vissen gehouden worden (of werden want het houden van een goudvis in een viskom kan gezien worden als dierenmishandeling)


lexentry: nld/vitamine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vitamine
trans_list: witamina
sense:
(medisch) (voeding) een stof die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, maar niet of bijna niet door het lichaam zelf aangemaakt kan worden en derhalve in voldoende mate via voedsel of supplement ingenomen moet worden


lexentry: nld/vizier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vizier
trans_list: przyłbica
sense:
(militair) (historisch) klep aan een hoofddeksel of opening in een helm waar men doorheen kan kijken


lexentry: nld/vizier__noun__2
sense_num: 01
written_rep: vizier
trans_list: wezyr
sense:
(geschiedenis) minister of hoog staatsdienaar, rechterhand onder een Oosters heerser zoals een sultan (meestal voorafgegaan door primo, groot, eerst)


lexentry: nld/vla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vla
trans_list: custard
sense:
(voeding) (Nederlands-Nederlands) een zoet dikvloeibaar nagerecht op basis van zuivel, eieren, zetmeel (maïzena) en vanille


lexentry: nld/vlaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlaai
trans_list: kołacz
sense:
m (voeding) plat cirkelvormig gebak met opstaande rand, dat normaliter opgevuld wordt met vruchten en vooral bekend is als lokale lekkernij in Belgisch en Nederlands Limburg


lexentry: nld/vlag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlag
trans_list: flaga
sense:
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie


lexentry: nld/vlaggenschip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlaggenschip
trans_list: okręt flagowy
sense:
(militair) schip waarop zich de bevelvoerder over een vloot of eskader bevindt (die bevoegd is een commandovlag te voeren)


lexentry: nld/vlakke_wolfsklauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlakke wolfsklauw
trans_list: widlicz spłaszczony
sense:
(wolfsklauwachtigen) bepaald soort giftige vaste plant die sporen vormt, Diphasiastrum complanatum uit de wolfsklauwfamilie Lycopodiaceae , die voorkomt op het noordelijk halfrond, maar niet meer in de Benelux


lexentry: nld/vleugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugel
trans_list: skrzydło
sense:
(zoötomie) lichaamsdeel van diersoorten als vogels, vleermuizen en sommige insecten dat vliegen mogelijk maakt, in de vorm van een beweegbaar vlak dat paarsgewijs aan beide kanten van het lichaam zit


lexentry: nld/vleugel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vleugel
trans_list: skrzydło
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met horizontaal gespannen snaren, dat met een klavier (toetsenbord) bespeeld wordt


lexentry: nld/vleugelnoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugelnoot
trans_list: skrzydlak
sense:
(beschrijvende plantkunde) een (boom)vrucht die voorzien is van vliezige vleugel om de verspreiding door de wind te vergemakkelijken


lexentry: nld/vleugelspeler__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugelspeler
trans_list: skrzydłowy
sense:
(sport) een speler die aan de linker of de rechter kant van het veld staat met name bij bijvoorbeeld voetbal, hockey, ijshockey, handbal en rugby


lexentry: nld/vliegdekschip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegdekschip
trans_list: lotniskowiec
sense:
(militair) (scheepvaart) groot vaartuig dat is ingericht voor het opstijgen, landen, vervoer en onderhoud van meerdere vliegtuigen


lexentry: nld/vliegend_hert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegend hert
trans_list: jelonek rogacz
sense:
(kevers) Lucanus cervus een kever uit de familie vliegende herten, waarvan deze soort de naamgever is. Het vliegend hert komt onder andere voor in België en Nederland, maar is daar erg zeldzaam


lexentry: nld/vliegmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegmachine
trans_list: aerodyna
sense:
een luchtvaartuig dat een hogere dichtheid heeft dan lucht en in staat is een gecontroleerde vlucht te maken


lexentry: nld/vlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlinder
trans_list: motyl
sense:
(dierkunde) benaming voor nectar etende insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt, zuigende monddelen met een oprolbare tong en een rupsachtige larve die zich destructief voedt met planten


lexentry: nld/vlo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlo
trans_list: pchła
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten


lexentry: nld/vloeibaar__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vloeibaar
trans_list: ciekły
sense:
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn


lexentry: nld/vluchthuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vluchthuis
trans_list: azyl
sense:
een Belgisch opvangcentrum voor vrouwen die mishandeld of bedreigd worden door het geweld van hun partner


lexentry: nld/vluchtstrook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vluchtstrook
trans_list: pas awaryjny
sense:
(verkeer) (Nederland) een door een doorgetrokken streep gemarkeerd afgescheiden gedeelte van de rijbaan op de autosnelweg of autoweg, bedoeld voor noodsituaties.


lexentry: nld/vlugschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlugschrift
trans_list: awiator
sense:
een gelegenheidsgeschrift, doorgaans in gedrukte vorm, met een actuele inhoud of strekking, waarmee men de publieke opinie probeert te beïnvloeden


lexentry: nld/vocatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vocatief
trans_list: wołacz
sense:
(grammatica) de vijfde naamval waarin een naamwoord staat dat aanduidt tot wie het woord wordt gericht


lexentry: nld/voedingssupplement__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voedingssupplement
trans_list: suplement diety
sense:
(voeding), (farmacologie) voedingsmiddel dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding (in de vorm van een capsule [2], pil [2] e.d.)


lexentry: nld/voedsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voedsel
trans_list: pożywienie
sense:
(voeding) alles wat een levend wezen tot zich neemt om aan bouwstof en energie te komen.Dit kan zowel een vaste of vloeibare substantie zijn.


lexentry: nld/voedselbon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: voedselbon
trans_list: kartka żywnościowa
sense:
(voeding), (economie) een bon die het recht geeft om een bepaalde hoeveelheid voeding te kopen, m.n. gebruikelijk in de Tweede Wereldoorlog


lexentry: nld/voelhoren__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voelhoren
trans_list: antena
sense:
(zoötomie) een langgerekt, gewoonlijk geleed, uitwendig orgaan op de kop van een insect dat zintuigen voor de tastzin of soms ook voor gehoor of smaak bevat


lexentry: nld/voelspriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voelspriet
trans_list: czułek
sense:
(zoötomie) langgerekt, gewoonlijk geleed, uitwendig orgaan op de kop van een insect dat zintuigen voor de tastzin of soms ook voor gehoor of smaak bevat


lexentry: nld/voertuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voertuig
trans_list: pojazd
sense:
(verkeer) door de mens gemaakt vervoermiddel, gewoonlijk op wielen of glijvlakken, voor het verplaatsen over land van personen en goederen


lexentry: nld/voetbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voetbal
trans_list: piłka nożna | futbol
sense:
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen


lexentry: nld/voetballen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: voetballen
trans_list: grać w piłkę | grać w piłkę nożną
sense:
inergatief, (voetbal) een balspel waarbij de bal alleen met de voet en het hoofd, maar niet met de hand gespeeld mag worden


lexentry: nld/voetveeg__noun__1
sense_num: 02
written_rep: voetveeg
trans_list: pachołek
sense:
(figuurlijk) iemand die helemaal onderaan de maatschappelijke ladder staat en alles van iedereen moet verdragen


lexentry: nld/vogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vogel
trans_list: ptak
sense:
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren


lexentry: nld/vogelspin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vogelspin
trans_list: ptasznik
sense:
(spinachtigen) grote behaarde spin die leeft in de tropische streken uit de familie Theraphosidae van spinnen binnen de onderorde vogelspinachtigen (Mygalomorphae)


lexentry: nld/volk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volk
trans_list: lud | naród
sense:
een groep mensen die een aantal dingen gemeenschappelijk hebben, zoals afstamming, taal, gewoontes of overlevering


lexentry: nld/volkenmoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkenmoord
trans_list: genocyd
sense:
De definitie uit Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide (VN 1948):een van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige groep, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen: 'het doden van leden van de groep; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep; het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging; het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen en het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep.


lexentry: nld/volkenmoord__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volkenmoord
trans_list: genocyd
sense:
het welbewust op grote schaal mensen doden louter en alleen omdat ze behoren tot een bepaalde bevolkingsgroep met als doel die bevolkingsgroep te vernietigen


lexentry: nld/volkseigen__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: volkseigen
trans_list: przeznaczony dla laików
sense:
van iets dat het heel kenmerkend is voor een bepaalde bevolkingsgroep en wat ook onlosmakelijk verbonden is met die bevolkingsgroep


lexentry: nld/volksraadpleging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksraadpleging
trans_list: referendum
sense:
voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied, waarbij de overheid niet verplicht is de uitslag te respecteren


lexentry: nld/volksstam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volksstam
trans_list: biegać
sense:
(antropologie) een gemeenschap van mensen die groot genoeg is om uit verschillende onderdelen te bestaan, maar waarin de economische situatie nog niet toelaat dat er een elite kan ontstaan


lexentry: nld/volksstemming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksstemming
trans_list: plebiscyt
sense:
het voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied


lexentry: nld/volkstaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkstaal
trans_list: język potoczny
sense:
(taalkunde) de taal van het gewone volk, vaak informeel van aard en soms als minder beschaafd gezien, in tegenstelling tot de standaardtaal


lexentry: nld/volkstelling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkstelling
trans_list: spis ludności
sense:
(statistiek) een vaststelling, door of namens de overheid, van de bevolkingsgrootte van een bepaald gebied, meestal een land, waarbij tevens een aantal andere, structurele kenmerken onderzocht worden, zoals leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, godsdienst, gezinsverband en beroepswerkzaamheid


lexentry: nld/volkstuin__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volkstuin
trans_list: działka
sense:
een grondstuk dat het lokale stadsbestuur (of een charitatieve instelling) aan particuliere burgers verhuurt om groente en fruit te kweken


lexentry: nld/volle_maan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volle maan
trans_list: pełnia
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is


lexentry: nld/volleerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: volleerd
trans_list: idealny
sense:
alles geleerd hebben wat er maar te leren valt op een bepaald gebied of nodig is voor een bepaalde taak


lexentry: nld/vollemaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vollemaan
trans_list: pełnia
sense:
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is


lexentry: nld/volmacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volmacht
trans_list: pełnomocnictwo
sense:
(juridisch) wilsverklaring waarbij iemand de bevoegdheid aan een ander verleent om in zijn naam bepaalde rechtshandelingen te verrichten


lexentry: nld/voltmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voltmeter
trans_list: woltomierz
sense:
(natuurkunde) (techniek)(elektronica) een instrument om de elektrische spanning, uitgedrukt in volt, te bepalen


lexentry: nld/volwassene__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volwassene
trans_list: dorosły
sense:
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving


lexentry: nld/voogd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voogd
trans_list: opiekun
sense:
(juridisch) een door de ouder of de rechter benoemde persoon die zorgt voor de belangen van een minderjarige of een verlengd minderjarige, zijn vermogen beheert en hem vertegenwoordigt in rechtszaken.


lexentry: nld/voogdij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voogdij
trans_list: opieka
sense:
(juridisch) familierechtelijke situatie waarbij door wet, rechter of bij testament de zorg voor de belangen van een minderjarige of verlengd minderjarige, het beheer van zijn vermogen en de vertegenwoordiging in rechtszaken wordt toevertrouwd aan een ander dan zijn ouder.


lexentry: nld/voorarrest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorarrest
trans_list: detencja
sense:
(juridisch) de periode dat een verdachte zijn vrijheid wordt ontnomen voordat de berechting plaatsvindt


lexentry: nld/voorbode__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorbode
trans_list: zwiastun
sense:
(beroep) (letterlijk) bode die vooruitgestuurd is om de komst van iets of iemand aan te kondigen, voorloper ,aankondiger


lexentry: nld/voordeel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: voordeel
trans_list: korzyść
sense:
(tennis) term die aangeeft dat een speler bij een 40-40-stand een punt heeft gescoord en dus maar één punt verwijderd is van de winst van een game


lexentry: nld/voornaamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voornaamwoord
trans_list: zaimek
sense:
(grammatica) een woord dat verwijst naar iets anders zonder ze te noemen. Het woord waarnaar verwezen wordt, heeft een bepaalde zelfstandigheid of kenmerk


lexentry: nld/voornaamwoordelijk_bijwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voornaamwoordelijk bijwoord
trans_list: przysłówek zaimkowy
sense:
(grammatica) een bijwoord ter vervanging van de combinatie voorzetsel met voornaamwoord, bestaande uit een overeenkomstig bijwoord van plaats en het voorzetsel in bijwoordelijke vorm


lexentry: nld/voorruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorruit
trans_list: przednia szyba
sense:
glazen vlak aan de voorkant van een voertuig dat zorgt voor zicht op de weg en bescherming tegen weer en wind


lexentry: nld/voorstelling__noun__1
sense_num: 03
written_rep: voorstelling
trans_list: przedstawienie
sense:
(wiskunde) een verzameling objecten, matrices of functies die ieder een element van een groep representeren


lexentry: nld/voorteken__noun__1
sense_num: 03
written_rep: voorteken
trans_list: oznaka
sense:
(muziek) een symbool op of tussen de lijnen van een notenbalk dat aangeeft dat vanaf dat punt, de toonhoogte hoger (kruis) of lager (mol) moet zijn


lexentry: nld/voortekening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voortekening
trans_list: znaki przykluczowe
sense:
(muziek) de aan het begin van elke notenbalk geplaatste symbolen, waarmee de toonhoogten van de lijnen worden bepaald: de muzieksleutel en, voor zover van toepassing, de kruis- en moltekens.


lexentry: nld/voorvocht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorvocht
trans_list: preejakulat
sense:
een helder vocht dat bij seksuele opwinding uit de penis kan komen zonder dat de man klaarkomt, en ook zonder dat een erectie hoeft op te treden


lexentry: nld/voorwielaandrijving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorwielaandrijving
trans_list: napęd przedni
sense:
(werktuigbouwkunde) een soort van aandrijfmechanisme, waarbij de motorkracht uitsluitend op de voorwielen wordt uitgeoefend


lexentry: nld/voorzetsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorzetsel
trans_list: przyimek
sense:
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft


lexentry: nld/vork__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vork
trans_list: widelec
sense:
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/vork__noun__1
sense_num: 04
written_rep: vork
trans_list: widelec
sense:
(werktuigbouwkunde) fietsonderdeel waarin het wiel wordt bevestigd: telescopische vork, voorvork en achtervork


lexentry: nld/vormsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vormsel
trans_list: bierzmowanie
sense:
(religie) (christendom) sacrament waardoor een gedoopte de kracht van de Heilige Geest ontvangt om zijn geloof standvastig te kunnen belijden


lexentry: nld/vossenbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vossenbes
trans_list: borówka brusznica
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Vaccinium vitis-idaea uit de heifamilie (Ericaceae ), waaraan rode besjes groeien


lexentry: nld/voucher__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voucher
trans_list: kupon
sense:
een tegoedbon waarmee men iets kan verkrijgen, soms in plaats van het geld dat men voor een dienst had betaald


lexentry: nld/vouwwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vouwwagen
trans_list: składacz
sense:
een caravan die men in opgevouwen staat trekt achter de auto, een mengvorm tussen de caravan en de tent


lexentry: nld/vrachtprijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vrachtprijs
trans_list: karetka
sense:
(transport), (economie) prijs die men betaalt om een bepaalde hoeveelheid vracht naar een andere locatie te vervoeren


lexentry: nld/vreemdelingenhaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vreemdelingenhaat
trans_list: ksenofobia
sense:
een irrationele en/of obsessieve angst voor vreemden, buitenlanders of buitenlandse voorwerpen/zaken


lexentry: nld/vriend__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vriend
trans_list: przyjaciel | druh
sense:
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt


lexentry: nld/vriendschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vriendschap
trans_list: przyjaźń
sense:
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben


lexentry: nld/vriesdrogen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vriesdrogen
trans_list: liofilizować
sense:
overgankelijk een industriële droogmethode toepassen voor onder andere het conserveren van voedingsmiddelen


lexentry: nld/vrijbuiter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vrijbuiter
trans_list: flibustier
sense:
(geschiedenis) (scheepvaart) een zeerover die niet zijn buit grotendeels zoals een kaper aan de staat afstond, maar vrijelijk op de markt verkocht


lexentry: nld/vrijheidsstrijder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vrijheidsstrijder
trans_list: bojownik o wolność
sense:
(militair) krijger, rebel of activist die zich inzet voor de vrijheid van zijn of haar onderdrukte volk, en door de vijand vaak gezien als terrorist of militant


lexentry: nld/vrijpleiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vrijpleiten
trans_list: uniewinniać
sense:
overgankelijk (juridisch) door pleiten vrijspraak verwerven voor iemand, door pleiten de onschuld aantonen van iemand, door pleiten verdedigen


lexentry: nld/vroedman__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vroedman
trans_list: akuszer
sense:
(beroep)(neologisme) een man die zwangere vrouwen beroepsmatig begeleidt tijdens de bevalling van hun kind


lexentry: nld/vuistbijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuistbijl
trans_list: pięściak
sense:
(archeologie) een kerngereedschap uit het paleolithicum, het Acheuléen en het Moustérien, dat voorkomt in Afrika, Europa, het westen van Eurazië, India en het westen van China, maar niet verder naar het oosten


lexentry: nld/vulkaankrater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulkaankrater
trans_list: krater
sense:
(geologie) een krater in een planeetoppervlak waardoor, bij een vulkanische uitbarsting, lava aan het oppervlak komt


lexentry: nld/vulkanisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulkanisme
trans_list: wulkanizm
sense:
(geologie) verzamelnaam voor natuurlijke processen aan en boven het oppervlak die veroorzaakt worden door het omhoog bewegen van heet materiaal uit het binnenste van een planeet.


lexentry: nld/vulsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulsel
trans_list: farsz
sense:
materiaal waarmee men een hol voorwerp (omhulsel) vol kan maken, maar wat zelf vaak zonder veel belang is


lexentry: nld/vulstof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vulstof
trans_list: farsz
sense:
stof die in het fabricageproces aan een materiaal toegevoegd wordt om de eigenschappen ervan te verbeteren of het eindproduct goedkoper te maken


lexentry: nld/vuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuur
trans_list: ogień | żar
sense:
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat


lexentry: nld/vuurproef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurproef
trans_list: próba ognia
sense:
(religie) soort godsoordeel, waarbij een beschuldigde zijn hand in een vlam moest houden, gloeiende kolen moest dragen of door het vuur moest lopen: indien hij ongedeerd bleef was hij onschuldig


lexentry: nld/vuursteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuursteen
trans_list: krzemień
sense:
o: (mineraal) een harde steensoort uit silica opgebouwd die in de prehistorie verwerkt werd tot werktuigen


lexentry: nld/vuurvlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurvlinder
trans_list: miedziany
sense:
(vlinders) Lycaena geslacht van vlinders uit de familie van de kleine pages, vuurvlinders en blauwtjes (Lycaenidae )


lexentry: nld/vuurwants__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurwants
trans_list: kowalik
sense:
(halfvleugeligen) Pyrrhocoris apterus een insect uit de onderorde wantsen (Heteroptera) en de familie vuurwantsen (Pyrrhocoridae)


lexentry: nld/vuurwerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurwerk
trans_list: sztuczne ognie | fajerwerki
sense:
één of meerdere voorwerpen die gevuld zijn met ontploffende, brandbare en lichtgevende stofmengsels.


lexentry: nld/waaien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: waaien
trans_list: wiać
sense:
onpersoonlijk (meteorologie) het plaatsvinden van een sterke luchtstroming ten gevolge van drukverschillen in de atmosfeer


lexentry: nld/waan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: waan
trans_list: urojenie
sense:
(psychologie) een overtuiging die gebaseerd is op een onjuiste waarneming of interpretatie van de werkelijkheid


lexentry: nld/waarborg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waarborg
trans_list: gwarancja
sense:
een geldbedrag of iets anders dat tijdelijk gegeven wordt als onderpand voor het geval men een verplichting niet na kan komen


lexentry: nld/waardepapier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waardepapier
trans_list: papier wartościowy
sense:
(financieel) document met geldswaarde, zoals bankbiljetten, cheques, fondsen, effecten, handelspapieren enz.


lexentry: nld/waarschuwingsschot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waarschuwingsschot
trans_list: strzał ostrzegawczy
sense:
een schot door een politieagent, militair of (buitengewoon) opsporingsambtenaar, afkomstig van een vuurwapen, dat wordt afgevuurd in de lucht (niet gericht op een persoon) ter waarschuwing


lexentry: nld/wagenziekte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wagenziekte
trans_list: choroba lokomocyjna
sense:
misselijkheid die ontstaat doordat de visuele informatie en de informatie uit het evenwichtsorgaan tijdens autorijden met elkaar in tegenspraak kunnen zijn


lexentry: nld/walrus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walrus
trans_list: mors
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden


lexentry: nld/walstro__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walstro
trans_list: gal
sense:
(bloemplanten) een geslacht Galium uit de sterbladigenfamilie (Rubiaceae ) met eenjarige of overblijvende kruidachtige planten. Het geslacht komt met vierhonderd soorten voor in de gematigde zones van beide halfronden


lexentry: nld/walvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walvis
trans_list: walenie | wieloryb
sense:
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren


lexentry: nld/wandluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wandluis
trans_list: pluskwa | pluskwa domowa
sense:
Cimex lectularius is een parasitair bloedzuigend insect dat behoort tot de onderorde wantsen Heteroptera


lexentry: nld/wanen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wanen
trans_list: uwierz
sense:
wederkerend zich ~ (+ bijvoeglijke bepaling): zich iets inbeelden wat niet waar is; een onterechte veronderstelling t.a.v. zichzelf doen


lexentry: nld/wankelmotor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wankelmotor
trans_list: silnik Wankla
sense:
(motortechniek) een verbrandingsmotor die niet met cilindervormige, heen en weer gaande zuigers werkt, maar met een driehoekige, roterende zuiger die in een trommel zit


lexentry: nld/want__noun__1
sense_num: 02
written_rep: want
trans_list: wanta
sense:
o: (scheepvaart) de lijnen of staalkabels aan stuur- en bakboord, die een mast overeind houden (staand want), en het touwwerk om de zeilen te zetten (lopend want)


lexentry: nld/wanverhouding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wanverhouding
trans_list: dysproporcja
sense:
situatie waarbij twee of meer zaken of personen niet goed in afmeting of kwaliteit bij elkaar passen


lexentry: nld/warenhuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warenhuis
trans_list: magazyn
sense:
(handel) een grote winkel, vaak met meerdere verdiepingen, die een uitgebreid assortiment aan goederen verkoopt


lexentry: nld/warmoes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmoes
trans_list: botwina
sense:
(groente), (plantkunde) bladgewas waarvan de bladeren of de bladstelen als groente worden gegeten, Beta vulgaris var. cicla


lexentry: nld/warmte-krachtcentrale__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmte-krachtcentrale
trans_list: elektrociepłownia
sense:
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een thermische centrale waarbij de restwarmte ook wordt gebruikt. Bijvoorbeeld een verbrandingsmotor die een dynamo (generator) aandrijft en waarbij de restwarmte in het koelwater en uitlaatgassen wordt gebruikt om in de omgeving een object (huis, kas) te verwarmen


lexentry: nld/warmte-krachtkoppeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmte-krachtkoppeling
trans_list: kogeneracja
sense:
(techniek) gelijktijdig gebruik van energie voor verwarming en beweging, zodat er minder van verspild wordt


lexentry: nld/warmtefront__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmtefront
trans_list: front ciepły
sense:
(meteorologie) een front waar een luchtmassa met relatief warme lucht over een gebied schuift waar koude lucht ligt


lexentry: nld/warmtepomp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmtepomp
trans_list: pompa cieplna | pompa ciepła
sense:
(motortechniek) (natuurkunde) een verwarmingsinstallatie die via mechanische arbeid warmte onttrekt aan een koude omgeving en deze toevoert aan een warmere omgeving


lexentry: nld/wasabi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wasabi
trans_list: wasabi
sense:
(voeding) een zeer scherpe specerij uit de Japanse keuken, die vaak gebruikt wordt bij sushi- en andere visgerechten


lexentry: nld/wasbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wasbeer
trans_list: szop
sense:
(roofdieren) klein Noord-Amerikaans zoogdier, Procyon lotor , uit de familie van de kleine beren, met zwart-wit gezichtsmasker en goed ontwikkelde staart


lexentry: nld/wasknijper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wasknijper
trans_list: klamerka
sense:
(gereedschap) een knijper die gemaakt is van hout of plastic om nat wasgoed aan een waslijn te klemmen


lexentry: nld/wasmachine__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wasmachine
trans_list: pralka
sense:
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze goederen in het algemeen reinigt


lexentry: nld/waterbuffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterbuffel
trans_list: bawół domowy
sense:
(evenhoevigen) Bubalus arnee bubalis , een tot de runderen behorend trekdier dat veel gebruikt wordt op rijstvelden


lexentry: nld/waterfiets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterfiets
trans_list: rower wodny
sense:
(scheepvaart) een vaartuig met een aandrijving zoals op fietsen waarmee men zich over het water kan voortbewegen door middel van het trappen op pedalen


lexentry: nld/watergladheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watergladheid
trans_list: akwaplanacja
sense:
het verschijnsel waarbij een dunne waterfilm ontstaat tussen de band van een rijdend voertuig en het wegdek, waardoor dit voertuig (tijdelijk) onbestuurbaar wordt


lexentry: nld/waterkanon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterkanon
trans_list: armatka wodna
sense:
apparaat dat een zeer sterke straal water kan produceren. Gebruikt voor brandbestrijding, maar ook voor relbestrijding


lexentry: nld/waterlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterlek
trans_list: wykop
sense:
de plaats waar water lekt uit een leiding of ergens anders uit dat eigenlijk waterdicht had moeten zijn


lexentry: nld/waterlijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: waterlijn
trans_list: linia wodna
sense:
op een schip: de lijn die de grens tussen onderwaterschip en bovenwaterschip aangeeft (in beladen toestand)


lexentry: nld/watermeloen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watermeloen
trans_list: kawon | arbuz | arbuz zwyczajny
sense:
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)


lexentry: nld/waterpas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterpas
trans_list: poziomica
sense:
(gereedschap) een werktuig dat gebruikt wordt om zeker te stellen dat iets loodrecht op de richting van de zwaartekracht komt te staan


lexentry: nld/waterpokken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterpokken
trans_list: ospa
sense:
alleen meervoud (medisch) goedaardige infectieziekte die gepaard gaat met het verschijnen van rode vlekjes op de huid die daarna overgaan in jeukende blaasjes


lexentry: nld/waterral__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterral
trans_list: wodnik
sense:
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Rallus aquaticus , een schuwe ral met rode snavel die in Europa vrij algemeen voorkomt in dichte rietvelden


lexentry: nld/waterrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterrat
trans_list: karczownik ziemnowodny
sense:
(knaagdieren) Arvicola terrestris Arvicola amphibius , een grote halfaquatische woelmuis die zijn gangen in rivieroevers graaft en een goede zwemmer en duiker is


lexentry: nld/waterslang__noun__1
sense_num: 02
written_rep: waterslang
trans_list: szlauch
sense:
(reptielen) slangen uit het Aziatische geslacht Acrochordidae die vooral in zoet en brak water leven


lexentry: nld/waterspin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterspin
trans_list: topik
sense:
(spinachtigen) Argyroneta aquatica , middelgrote spin die in stilstaande wateren leeft. De waterspin kan exclusief poten maximaal 1,5 centimeter lang worden en is te herkennen aan de fluweelachtige beharing van het achterlijf. De kleur van de spin is bruin tot leverkleurig, de poten zijn donkerder


lexentry: nld/waterspreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterspreeuw
trans_list: pluszcz
sense:
(zangvogels) bepaald soort bruine, bolle vogel met witte borst, Cinclus cinclus uit de familie van waterspreeuwen Cinclidae , die voorkomen bij stromend water


lexentry: nld/waterstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterstof
trans_list: wodór
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1


lexentry: nld/waterstofperoxide__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterstofperoxide
trans_list: woda utleniona
sense:
(scheikunde) diwaterstofdioxide (H2O2), middel dat gebruikt kan worden om te bleken, als desinfectiemiddel of als verbrandingshulp (in raketten)


lexentry: nld/waterwerper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterwerper
trans_list: armatka wodna
sense:
apparaat dat een zeer sterke straal water kan produceren. De term waterwerper wordt met name gebruikt voor de apparaten gemonteerd op gepantserde voertuigen, ingezet voor relbestrijding


lexentry: nld/waterzucht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterzucht
trans_list: obrzęk
sense:
(medisch), oedeem is een opeenhoping van extracellulair vocht in weefsel, leidend tot een zwelling zonder toename van het aantal cellen.


lexentry: nld/waterzwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterzwijn
trans_list: kapibara
sense:
(knaagdieren), de capibara of waterzwijn Hydrochoerus hydrochaeris is een knaagdier dat voorkomt in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentinië in Zuid-Amerika.


lexentry: nld/watten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watten
trans_list: wata
sense:
(medisch) ongesponnen katoen of een synthetische vervanging daarvan bedoeld voor het aanbrengen op wonden


lexentry: nld/wattenstaafje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wattenstaafje
trans_list: wymazówka
sense:
plukje watten bevestigd op een houten of plastic stokje, gebruikt voor bepaalde medische doeleinden, zoals het inwendig reinigen van de oren


lexentry: nld/wattmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wattmeter
trans_list: watomierz
sense:
(natuurkunde) (techniek)(elektronica) een instrument om het elektrisch vermogen, uitgedrukt in watt, te bepalen


lexentry: nld/waxen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: waxen
trans_list: wosk
sense:
onharen met behulp van gesmolten was die na afkoelen vast is geworden; de haren worden met wortel en al verwijderd


lexentry: nld/wederverkoper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wederverkoper
trans_list: odsprzedawca
sense:
(beroep) verkoper van elders ingekochte diensten en producten, bijvoorbeeld op het vlak van software of webhosting


lexentry: nld/wedloop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wedloop
trans_list: gonitwa
sense:
(sport) wedstrijd waarbij het erom gaat een bepaald traject of parcours zo snel mogelijk af te leggen


lexentry: nld/weefgetouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weefgetouw
trans_list: krosno
sense:
een machinaal of met de hand of voet aangedreven apparaat waarin garen tot weefsel wordt geweven door vervlechting van verticale tussen horizontale draden, die schering respectievelijk inslag heten


lexentry: nld/weeflijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weeflijn
trans_list: wyblinka
sense:
(scheepvaart) elk van de horizontaal tussen de wanten van een zeilschip gespannen touwen, die samen een ladder vormen om in het want te klimmen


lexentry: nld/weefsel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weefsel
trans_list: tkanka
sense:
(biologie) een groep van gelijkaardige lichaamscellen die dezelfde functie in een levend organisme vervullen


lexentry: nld/weer__noun__5
sense_num: 01
written_rep: weer
trans_list: jaz
sense:
afgesloten plaats aan zee voor visvangst, gevlochten visnetten ter afsluiting van water om vis te bewaren; visweer


lexentry: nld/weerbericht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weerbericht
trans_list: prognoza pogody
sense:
(meteorologie) bericht of mededeling over de toestand van het weer en de te verwachten weersgesteldheid


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weerstand
trans_list: opór
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 03
written_rep: weerstand
trans_list: opórnik | opornik
sense:
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen


lexentry: nld/wegcijferen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: wegcijferen
trans_list: ignorować
sense:
kan niet weggecijferd worden: iets of iemand is van groot belang, ook als je probeert het weg te redeneren


lexentry: nld/wegligging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegligging
trans_list: adhezja
sense:
de mate waarin een voertuig contact heeft en houdt met de weg met name bij remmen, optrekken en het maken van bochten en dan in het bijzonder als de wegkwaliteit minder goed is en bij hoge snelheden


lexentry: nld/wegomlegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegomlegging
trans_list: nadłożenie drogi
sense:
tijdelijke verplaatsing van een weg of route in verband met werkzaamheden, evenementen of andere redenen


lexentry: nld/wegslepen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wegslepen
trans_list: holować
sense:
(verkeer) door slepen een voertuig, vaartuig e.d. van een (niet-toegestane) plaats naar een andere plaats brengen


lexentry: nld/wegwerpmaatschappij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegwerpmaatschappij
trans_list: społeczeństwo konsumpcyjne
sense:
(economie) een samenleving waarin steeds meer producten worden geproduceerd die zijn bedoeld om tijdelijk te worden gebruikt om vervolgens te worden weggegooid en waarin verkwistend met grondstoffen, energie en producten wordt omgesprongen


lexentry: nld/weidehommel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weidehommel
trans_list: trzmiel leśny
sense:
(vliesvleugeligen) Bombus pratorum een kleine soort hommel, die veel in Nederland voorkomt. De habitat bestaat uit weidegebieden, lichte bossen, tuinen en parken. Weidehommels hebben net als de aardhommel twee gele banden maar met een rood/oranje achterstuk in plaats van wit. Ook kunnen deze gele banden minder duidelijk zijn of zelfs geheel ontbreken. Mannetjes van de weidehommels zijn duidelijk meer geel behaard (kop, achterrand van het borststuk en grote delen van het achterlijf) dan de werksters. De grashommel lijkt op de weidehommel, maar heeft roestbruine in plaats van zwarte korfharen op de poten. De weidehommel heeft een korte tong. De volgroeide kolonie van de weidehommel bestaat uit 50 tot 200 werksters. Het nest zit bovengronds in composthopen en vogelnesten, maar ook onder stenen. De jonge koninginnen zoeken al in augustus hun winterverblijfplaats op


lexentry: nld/wekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wekker
trans_list: budzik
sense:
een apparaat dat gebruikt wordt om de tijd bij te houden en een functie heeft die veel geluid produceert op een ingestelde tijd


lexentry: nld/wekroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wekroep
trans_list: pobudka
sense:
dringende oproep om niet meer lijdzaam af te wachten maar om in actie te komen, roep ter opwekking, ter aansporing


lexentry: nld/weledel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: weledel
trans_list: bajzelmama
sense:
aanspreekvorm ter aanduiding dat iemand door afkomst of functie een hoog maatschappelijk aanzien geniet


lexentry: nld/welgevallen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welgevallen
trans_list: przyjemność
sense:
naar iemands welgevallen: zoals iemand het verkiest, zoals iemand het wil, zoals iemand het goedvindt


lexentry: nld/weligheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weligheid
trans_list: abundance
sense:
de mate dat iets in grote hoeveelheden voorkomt; de mate waarin iets in grote hoeveelheden groeit en bloeit


lexentry: nld/wellevendheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wellevendheid
trans_list: grzeczność
sense:
een stelsel van manieren en gedragingen die waarborgen dat mensen met elkaar omgaan op een manier die maatschappelijk aanvaard is en die positief wordt gewaardeerd


lexentry: nld/welsprekend__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: welsprekend
trans_list: elokwentny
sense:
(figuurlijk) het fraai, overtuigend en meeslepend kunnen brengen van een boodschap ongeacht de manier waarop


lexentry: nld/welvaartsstaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welvaartsstaat
trans_list: państwo opiekuńcze
sense:
een staat die veiligheid, rust en het materieel- en geestelijk welbevinden van haar burgers als haar verantwoordelijkheid stelt


lexentry: nld/welzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welzijn
trans_list: dobro
sense:
(economie) wanneer een individu of maatschappij zich in een goede toestand bevindt op het gebied van gezondheid, geluk en/of voorspoed


lexentry: nld/wenden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wenden
trans_list: kończyć
sense:
ergatief (scheepvaart) van koers veranderen, bij zeilen vooral ook "door de wind gaan": "overstag gaan" of "gijpen"


lexentry: nld/wensdroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wensdroom
trans_list: mara
sense:
een droom waarvan je hoopt dat ze ooit werkelijkheid wordt, maar waarvan je weet dat het waarschijnlijk nooit zal gebeuren


lexentry: nld/wereldoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wereldoorlog
trans_list: wojna światowa
sense:
een gewapende strijd tussen een zeer groot aantal landen, met name gebruikt voor de Eerste en de Tweede Wereldoorlog


lexentry: nld/wereldzwerver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wereldzwerver
trans_list: nomadka żółtawa
sense:
(libellen) Pantala flavescens een veelvoorkomende libel die de langst bekende migratieroute heeft van alle insecten


lexentry: nld/werk__noun__2
sense_num: 01
written_rep: werk
trans_list: pakuły
sense:
de verwarde, grove bij het hekelen afgescheiden afvaldraden van vlas of hennep, vooral de kortere draden


lexentry: nld/werkbalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkbalk
trans_list: pasek narzędzi
sense:
een balk met knoppen en pictogrammen in het venster van een computerprogramma, meestal direct onder de menubalk gelokaliseerd


lexentry: nld/werkcollege__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkcollege
trans_list: konwersatorium
sense:
een lesvorm op de hogeschool en de universiteit, waarbij de student onder begeleiding aan opdrachten werkt, meestal in groepsverband


lexentry: nld/werken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werken
trans_list: pracować
sense:
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen


lexentry: nld/werkkapitaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkkapitaal
trans_list: kapitał obrotowy
sense:
hoeveelheid geld waarmee een bedrijf activiteiten kan ondernemen zonder een nieuw beroep op financiers te doen


lexentry: nld/werklozensteun__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werklozensteun
trans_list: zasiłek dla bezrobotnych
sense:
gelden bestemt voor mensen die geen betaald werk kunnen krijgen, maar wel beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt


lexentry: nld/werktaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werktaal
trans_list: język roboczy
sense:
een taal die binnen een supranationaal bedrijf, gemeenschap, staat of andersoortig orgaan of organisatie als primair middel voor communicatie wordt gebruikt


lexentry: nld/werktuigkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werktuigkunde
trans_list: inżynieria mechaniczna
sense:
(wetenschap), (techniek), leer van het ontwerpen, vervaardigen en in bedrijf houden van machines (machinebouw, scheepsbouw, energie- en aandrijftechniek) en staal- en constructiebouw (b.v. offshore, olie- en gaswinning).


lexentry: nld/werktuiglijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: werktuiglijk
trans_list: lawina
sense:
als een werktuig, dus automatisch, zonder nadenken, als een reflex, als vanzelf maar daardoor wel voorspelbaar en betrouwbaar


lexentry: nld/werkverdeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkverdeling
trans_list: podział pracy
sense:
het resultaat van in stukken knippen van een taak of proces en het distribueren van die taken over verschillende personen, instanties of zaken


lexentry: nld/werkwoordelijk__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: werkwoordelijk
trans_list: odczasownikowy
sense:
werkwoordelijk gezegde: een gezegde dat alleen maar bestaat uit werkwoorden en geen informatie geeft over het onderwerp


lexentry: nld/werpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werpen
trans_list: rzucić
sense:
overgankelijk met een krachtige zwaai van de arm iets uit de hand naar iets of iemand heen laten gaan


lexentry: nld/wespendief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wespendief
trans_list: pszczołojad
sense:
(havikachtigen) Pernis apivorus een roofvogel uit de familie van de havikachtigen (Accipitridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Falco apivorus in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De Wespendief is beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn


lexentry: nld/wetmatigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetmatigheid
trans_list: panowanie
sense:
een samenhang die overal en altijd aanwezig is omdat ze gebaseerd is op natuurwetenschappelijke wetten


lexentry: nld/wetsontwerp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetsontwerp
trans_list: projekt ustawy
sense:
(juridisch) (politiek) een tekstvoorstel voor een nieuwe wet vervaardigd en ingediend door de regering


lexentry: nld/wetstaal__noun__2
sense_num: 01
written_rep: wetstaal
trans_list: stalowy
sense:
(gereedschap) een ronde staaf fijn geribbeld staal met een handvat, waaraan een mes of schaar kan worden geslepen


lexentry: nld/wetsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetsteen
trans_list: osełka
sense:
(gereedschap) blok uit een hard mineraal met een vlak oppervlak, dat uit zeer fijne korrels bestaat, waarmee je scherp gereedschap van kleine braampjes kan ontdoen, bijvoorbeeld na het slijpen


lexentry: nld/weven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: weven
trans_list: tkać
sense:
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten


lexentry: nld/wezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wezel
trans_list: łasica
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae


lexentry: nld/whirlpool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: whirlpool
trans_list: jacuzzi
sense:
een rond bad waarin men kan zitten, met water van rond de 37 oC waardoorheen luchtbellen worden geperst


lexentry: nld/whiteboard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: whiteboard
trans_list: tablica
sense:
een glad, wit gekleurd metalen bord waarop men met behulp van een viltstift met uitwisbare inkt kan schrijven of tekenen en waarop men met een magneet voorwerpen kan klemmen


lexentry: nld/wichelarij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wichelarij
trans_list: wróżba
sense:
het verkrijgen van informatie door middel van bovennatuurlijke of niet wetenschappelijk aangetoonde middelen


lexentry: nld/wieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wieg
trans_list: kolebka | kołyska
sense:
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen


lexentry: nld/wielewaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wielewaal
trans_list: wilga
sense:
(zangvogels) zwart-gele zangvogel, m.n. de Europese Oriolus oriolus van de familie van Wielewalen en vijgvogels (Oriolidae )


lexentry: nld/wierook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wierook
trans_list: kadzidło
sense:
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia


lexentry: nld/wig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wig
trans_list: klin
sense:
(gereedschap) een metalen of houten blok, met twee schuine kanten onder een scherpe hoek, waarmee men iets kan vastklemmen of kan kloven


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijding
trans_list: konsekracja
sense:
(religie) gebeurtenis of rituele handeling waardoor personen, plaatsen of zaken aan een godheid of hogere macht worden toegeheiligd


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wijding
trans_list: konsekracja
sense:
(religie) sacrament waarmee een man gelijkvormig wordt gemaakt aan Jezus en daarom in zijn naam kan handelen


lexentry: nld/wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijn
trans_list: wino
sense:
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.


lexentry: nld/wijnjaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnjaar
trans_list: rocznik
sense:
het oogstjaar van de druiven die voor de wijn gebruikt werden, het is een belangrijk kenmerk van een wijn


lexentry: nld/wijnkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnkaart
trans_list: lista win
sense:
een lijst waarop men de wijnen die te verkrijgen zijn in een restaurant, wijnhuis, enz... vermeldt in soorten, jaartallen en prijzen


lexentry: nld/wijnstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnstok
trans_list: winorośl
sense:
(plantkunde) Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt


lexentry: nld/wijting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijting
trans_list: witlinek
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort straalvinnige vis, Merlangius merlangus , uit de familie van schelvissen (Gadidae ), orde schelvisachtigen (Gadiformes ), die voorkomt in het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee


lexentry: nld/wijwatervat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijwatervat
trans_list: chrzcielnica
sense:
(religie) een meestal aan de muur van een kerk bevestigd vat met water waarmee gelovigen zich besprenkelen


lexentry: nld/wiki__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wiki
trans_list: wiki
sense:
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen


lexentry: nld/wild_zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wild zwijn
trans_list: dzik
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.


lexentry: nld/wilde_ezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilde ezel
trans_list: osioł dziki
sense:
(onevenhoevigen) Equus africanus onevenhoevige uit de familie van de paardachtigen (Equidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Heuglin & Fitzinger in 1866 als Asinus africanus


lexentry: nld/wilde_hond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilde hond
trans_list: likaon
sense:
(roofdieren) Lycaon pictus, een zoogdier en roofdier uit de orde Carnivora dat veel op een hond lijkt maar daar toch niet onmiddellijk aan verwant is


lexentry: nld/wilde_rijst__noun__1
sense_num: 03
written_rep: wilde rijst
trans_list: dziki ryż
sense:
(voeding) gepelde zaden van Zizania palustris , die worden gegeten als rijst 
(wikidata: wilde rijst )


lexentry: nld/wildwestfilm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wildwestfilm
trans_list: western
sense:
film die zich afspeelt in het wilde westen van Amerika gedurende de 19de eeuw en waarin cowboys en indianen de hoofdrol spelen


lexentry: nld/wilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilg
trans_list: wierzba
sense:
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed


lexentry: nld/wilsbeschikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsbeschikking
trans_list: testament
sense:
(juridisch) (België) laatste ~: document waarmee de wensen voor de uitvaart vastgelegd kunnen worden.#:▸ U kunt zelf bepalen wat er met uw lichaam gebeurt na uw overlijden. Die keuze kunt u laten vastleggen in de laatste wilsbeschikking, een document dat u kunt opvragen bij de Dienst Burgerzaken in uw gemeente.


lexentry: nld/wilsverklaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilsverklaring
trans_list: oświadczenie woli
sense:
(juridisch) eenzijdige wilsuiting die gericht is of lijkt te zijn gericht op het tot stand brengen van rechtsgevolgen


lexentry: nld/windas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: windas
trans_list: kołowrót
sense:
(techniek), (scheepvaart) een werktuig met een horizontaal opgestelde spil waaromheen een touw wordt opgewikkeld om lasten te heffen of te verschuiven


lexentry: nld/winde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: winde
trans_list: powój
sense:
(bloemplanten) benaming voor slingerende planten met kegelvormige bloemen uit het geslacht Convolvus


lexentry: nld/windtunnel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: windtunnel
trans_list: tunel aerodynamiczny
sense:
een laboratoriumfaciliteit waarmee onderzoek gedaan kan worden naar de aerodynamische eigenschappen van een voorwerp; door lucht onder gecontroleerde omstandigheden langs deze voorwerpen te laten stromen kan men het effect van de lucht op het voorwerp, en omgekeerd van het voorwerp op de luchtstroom, bepalen


lexentry: nld/winkeljuffrouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkeljuffrouw
trans_list: sprzedawca
sense:
(beroep) een vrouw die beroepsmatig in een winkel, een supermarkt, een warenhuis of buiten werkt, met name klanten bedient, waren verkoopt of achter de kassa zit


lexentry: nld/winkelkar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkelkar
trans_list: wózek
sense:
wagentje gemaakt van ijzerdraad waarin je tijdens het winkelen in een supermarkt de producten kunt leggen


lexentry: nld/winstmarge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winstmarge
trans_list: marża
sense:
de verhouding tussen de omzet en de winst, anders gezegd: hoeveel procent van de omzet overblijft als winst voor de onderneming


lexentry: nld/winter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winter
trans_list: zima
sense:
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september


lexentry: nld/wintereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wintereik
trans_list: dąb bezszypułkowy
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus petraea , die inheems is in de Benelux en tot 30 meter hoog kan worden


lexentry: nld/winterpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winterpunt
trans_list: przesilenie zimowe
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest zuidelijke positie (de Steenbokskeerkring) bereikt


lexentry: nld/winterslaap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winterslaap
trans_list: sen zimowy
sense:
(fysiologie) een toestand van hypothermie en inactiviteit bij sommige warmbloedige dieren in de winter


lexentry: nld/wisent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisent
trans_list: żubr
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort


lexentry: nld/wissel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wissel
trans_list: zwrotnica
sense:
(het, de) (spoorwegen) speciale constructie in een spoorweg om een trein, metro of tram naar een ander spoor te leiden


lexentry: nld/wissel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wissel
trans_list: weksel trasowany
sense:
(de) (economie) handelspapier waarin een uitgever (de trekker) aan een derde (de betrokkene) onvoorwaardelijke opdracht geeft een bepaalde geldsom of diens order te betalen aan een bepaalde persoon (de nemer)


lexentry: nld/wisselstroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselstroom
trans_list: prąd przemienny | prąd zmienny
sense:
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert


lexentry: nld/wit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wit
trans_list: biały | biała | białe
sense:
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum


lexentry: nld/witbier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witbier
trans_list: piwo pszeniczne
sense:
(drinken) bier van hoge gisting dat niet alleen met gerstemout, maar ook met tarwemout en soms ook met haver wordt gebrouwen


lexentry: nld/witboek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: witboek
trans_list: biała księga
sense:
een document dat beschrijft hoe overheidsbeleid, een technologie, en/of product een specifiek probleem oplost


lexentry: nld/witheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witheid
trans_list: białość
sense:
de mate waarin iets een witte kleur heeft; de mate waarin een oppervlak wit licht reflecteert of uitstraalt


lexentry: nld/witlof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witlof
trans_list: cykoria
sense:
(groente) loof van met dat doel in het donker geteelde varianten van cichorei, Cichorium intybus var. foliosum 
(wikidata: witlof )#:▸ Maar met groente is het weer opletten: paprika en mais vinden ze lekker, witlof of spruiten niet.


lexentry: nld/witte_dwerg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte dwerg
trans_list: biały karzeł
sense:
(astronomie) niet al te grote ster waarin geen kernreacties meer plaatsvinden, nadat ze als rode reus veel materie heeft uitgestoten


lexentry: nld/witte_haai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte haai
trans_list: żarłacz biały
sense:
(kraakbeenvissen) bepaald soort zeevis, Carcharodon carcharias , de bekendste en de meest gevreesde haai


lexentry: nld/witte_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte rijst
trans_list: biały ryż
sense:
(voeding) rijst waarvan het kaf (gepeld), en de zemelen en kiem verwijderd zijn (gepolijst), zodat witte zaden overblijven (zaden van Oryza sativa ) 
(wikidata: witte rijst )


lexentry: nld/witte_vlieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte vlieg
trans_list: mączlik
sense:
(halfvleugeligen) halfvleugelige uit de familie Aleyrodidae en de orde der halfvleugeligen (Hemiptera). Deze insecten hebben zeven-ledige antennen en twee paar gelijkvormige, transparante, witte of gemarmerde vleugels. Alle soorten blijven relatief klein, hun lichaamslengte bedraagt een tot drie millimeter


lexentry: nld/witte_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte wijn
trans_list: białe wino
sense:
(oenologie), (drinken) alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven


lexentry: nld/wittekool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wittekool
trans_list: kapusta biała
sense:
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is 
(wikidata: wittekool )


lexentry: nld/wodka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wodka
trans_list: wódka
sense:
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen


lexentry: nld/woelmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woelmuis
trans_list: nornica | nornik | polnik
sense:
(knaagdieren) klein, gravend, muisachtig knaagdier uit de onderfamilie Arvicolinae , met een dikke kop, stompe snuit, korte staart, poten en oren en een stevig lichaam, en dat van plantewortels leeft, zowel vochtige weiden als droge hooglanden bewoont en veel schade aanricht aan gewassen


lexentry: nld/woelrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woelrat
trans_list: karczownik ziemnowodny
sense:
(knaagdieren) Arvicola amphibius , een grote halfaquatische woelmuis die zijn gangen in rivieroevers graaft en een goede zwemmer en duiker is


lexentry: nld/woestijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijn
trans_list: pustynia
sense:
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie


lexentry: nld/woestijnrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijnrat
trans_list: gerbil
sense:
(knaagdieren) zoogdier uit de onderfamilie Gerbillinae van de knaagdierenfamilie Muridae , die daarnaast ook onder andere de muizen en ratten van de Oude Wereld (Murinae) omvat. Ze komen over het algemeen voor in dorre steppegebieden en halfwoestijnen. Omdat in deze gebieden weinig dieren kunnen gedijen, hebben ze weinig vijanden. Aan andere vijanden (zoals slangen en roofvogels) die er wel zijn kunnen ze goed ontsnappen omdat deze diertjes goed kunnen springen. Vandaar ook hun (bij)naam: Springmuis


lexentry: nld/wok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wok
trans_list: wok
sense:
(huishouden) (kookkunst) ronde pan die wordt gebruikt in de oosterse keuken, vooral om te roerbakken


lexentry: nld/wolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolf
trans_list: wilk | basior
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond


lexentry: nld/wolfraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolfraam
trans_list: wolfram
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/wonder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wonder
trans_list: cud
sense:
een gebeurtenis waaraan een bovennatuurlijke oorsprong toegeschreven wordt en die men niet anderszins logisch kan verklaren


lexentry: nld/wonderboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wonderboom
trans_list: rącznik
sense:
(plantkunde) Ricinus communis , een snelgroeiende boom van tropische oorsprong uit de wolfsmelkachtigen


lexentry: nld/woord__noun__2
sense_num: 01
written_rep: woord
trans_list: słowo | wyraz
sense:
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen


lexentry: nld/woordenboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordenboek
trans_list: słownik
sense:
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen


lexentry: nld/woordsoort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordsoort
trans_list: część mowy
sense:
(taalkunde) categorie waarin bepaalde woorden naar gelang het grammaticale gebruik in onderverdeeld worden


lexentry: nld/worcestersaus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: worcestersaus
trans_list: sos Worcestershire
sense:
(voeding) pikante saus gemaakt van azijn, suikerstroop, suiker, uitjes, ansjovis, tamarinde, knoflook, zout en kruiden


lexentry: nld/workstation__noun__1
sense_num: 01
written_rep: workstation
trans_list: stacja robocza
sense:
een krachtige computer voor professioneel gebruik, die over gespecialiseerde hardware of software beschikt


lexentry: nld/worm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: worm
trans_list: robak
sense:
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet


lexentry: nld/wormgat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wormgat
trans_list: tunel czasoprzestrzenny
sense:
(natuurkunde) is een hypothetische mogelijkheid binnen de ruimte-tijd. In de normale ruimte kan men tussen twee punten niet sneller reizen dan het licht, maar volgens de theorie van een wormgat bestaat er een "korte weg" in het universum.Science-fictionlezers blijven hopen op hun bestaan...


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: wortel
trans_list: pierwiastek | korzeń
sense:
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: wortel
trans_list: rdzeń | korzeń
sense:
(taalkunde) radix, de kleinste betekenisvolle eenheid in een taal, ontdaan van alle afhankelijke, betekenisdragende elementen, zoals klinkerwisseling, voor- en achtervoegsels, invoegsels en uitgangen.


lexentry: nld/wortelstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wortelstok
trans_list: kłącze
sense:
(beschrijvende plantkunde) een ondergrondse, meestal horizontaal lopende, al of niet opgezwollen stengel, het is dus geen wortel


lexentry: nld/wouw__noun__2
sense_num: 01
written_rep: wouw
trans_list: rezeda żółtawa
sense:
(plantkunde) bepaald soort plant, Reseda luteola , afkomstig uit het Middellandse Zeegebied, die al sinds de prehistorie in Europa gekweekt wordt als verfplant voor zijn gele kleurstof


lexentry: nld/wraken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wraken
trans_list: zakwestionować
sense:
overgankelijk (juridisch) op bepaalde, bij wet omschreven gronden niet toelaten of onbevoegd verklaren


lexentry: nld/wraking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wraking
trans_list: dezaprobata
sense:
(juridisch) een procedure bij de rechtbank, die bedoeld is om de objectiviteit van een rechter te beoordelen


lexentry: nld/wrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrat
trans_list: brodawka | kurzajka
sense:
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten


lexentry: nld/wringer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wringer
trans_list: magiel
sense:
apparaat om het water uit het wasgoed te persen en bestaat uit twee dicht bij elkaar staande, rubberen rollen


lexentry: nld/wrong__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrong
trans_list: zawój
sense:
(heraldiek) oorspronkelijk een rol van twee ineengedraaide repen stof, gevuld met haar of wol, aangebracht boven op de helm om vijandelijke slagen te breken


lexentry: nld/wuhanvirus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wuhanvirus
trans_list: koronawirus
sense:
(medisch) (virussen) een besmettelijk type coronavirus dat een ontsteking van de luchtwegen kan veroorzaken, in december 2019 voor het eerst opgedoken in China


lexentry: nld/xenon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xenon
trans_list: ksenon
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54


lexentry: nld/xerografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xerografie
trans_list: kserografia
sense:
een droge, niet-chemische en fotografische methode die gebaseerd is op elektrostatische aantrekkingsverschijnselen


lexentry: nld/xylofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xylofoon
trans_list: ksylofon
sense:
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt


lexentry: nld/yagi-uda-antenne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yagi-uda-antenne
trans_list: antena Yagi
sense:
(natuurkunde), (elektronica) een antenne die, om een richtwerking te verkrijgen, naast de actieve dipool nog is voorzien van passieve elementen: een reflector en meestal meerdere, directoren


lexentry: nld/yang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yang
trans_list: jang
sense:
actieve, mannelijke beginsel in de kosmos (volgens de Chinese filosofie), een van beide principes die samen de tao vormen


lexentry: nld/yen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yen
trans_list: jen
sense:
(valutanaam) munteenheid officieel bekend als Japanse yen en die alleen daarom uniek naar Japan verwijst omdat de naam 'yen' bij geen enkele andere valuta in de wereld gebruikt wordt


lexentry: nld/yeti__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yeti
trans_list: yeti
sense:
een legendarisch monster met de bijnaam 'de verschrikkelijke sneeuwman' die voor zou komen in de Himalaya


lexentry: nld/yin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yin
trans_list: jin
sense:
het passieve vrouwelijke beginsel in de kosmos volgens de Chinese filosofie, een van beide principes die samen de tao vormen


lexentry: nld/yoga__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoga
trans_list: joga
sense:
(filosofie) het streven om door lichamelijke en geestelijke methoden van concentratie tot hogere bewustzijnstoestanden te geraken


lexentry: nld/yoghurt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoghurt
trans_list: jogurt
sense:
(voeding) lichtzuur en enigszins lobbig zuivelproduct, gemaakt door het toevoegen van melkzuurbacteriën aan gewone melk


lexentry: nld/ytterbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ytterbium
trans_list: iterb
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/yttrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yttrium
trans_list: itr
sense:
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39


lexentry: nld/yucca__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yucca
trans_list: juka
sense:
(bloemplanten) geslacht Yucca van succulente, meerjarige planten, die van nature voorkomen in Amerika. Daarnaast wordt het woord "yucca" ook gebruikt om een plant uit dit geslacht aan te duiden. Het geslacht bestaat uit een veertigtal soorten: het formaat wisselt van kleine struiken tot bomen. De soorten komen allen van nature voor in warme en droge gebieden in Noord-Amerika, Zuid-Amerika en het Caribisch gebied


lexentry: nld/yup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yup
trans_list: japiszon
sense:
een jong, kindloos persoon die snel carrière gemaakt heeft en een exclusieve, trendgevoelige levensstijl heeft


lexentry: nld/yuppie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yuppie
trans_list: japiszon
sense:
(persoon) jong, kindloos persoon die snel carrière gemaakt heeft en een exclusieve, trendgevoelige levensstijl heeft


lexentry: nld/zaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaag
trans_list: piła | piłka
sense:
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen


lexentry: nld/zaagvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaagvis
trans_list: piła
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor haaiachtige vissen met aan de kop een zaagvormig uitsteeksel uit de familie Pristidae


lexentry: nld/zaailing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaailing
trans_list: siewka
sense:
(plantkunde) uit zaad opgekweekte plant, het stadium volgend op de kiemplant, waarin de eerste blaadjes verschijnen


lexentry: nld/zadelpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zadelpunt
trans_list: punkt siodłowy
sense:
(wiskunde) een punt op een gekromd vlak dat in de ene richting een maximum en in de andere een minimum is


lexentry: nld/zak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zak
trans_list: worek
sense:
slap omhulsel dat aan een kant een (soms afsluitbare) opening heeft om er iets in te stoppen of uit te halen


lexentry: nld/zakkenroller__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zakkenroller
trans_list: kieszonkowiec
sense:
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon


lexentry: nld/zalf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalf
trans_list: maść
sense:
(farmacologie) smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek


lexentry: nld/zaling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaling
trans_list: saling
sense:
(scheepvaart) een dwarshout (mogelijk van metaal of kunststof) in de mast dat dient om het staand want te spreiden


lexentry: nld/zalmforel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalmforel
trans_list: pstrąg
sense:
(voeding) (visserij) consumptievis, meestal regenboogforel (Oncorhynchus mykiss ), met zalmkleurig vlees


lexentry: nld/zalven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: zalven
trans_list: namaszczać
sense:
overgankelijk het aanbrengen van een welriekende olie, meestal als inhuldiging in een politieke of religieuze hoedanigheid


lexentry: nld/zander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zander
trans_list: sandarz
sense:
(straalvinnigen) (verouderd) benaming voor de zoetwatervis Sander lucioperca , een roofvis die ook in de Benelux voorkomt


lexentry: nld/zandhaver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandhaver
trans_list: wydmuchrzyca piaskowa
sense:
(plantkunde) bepaalde vaste plant die van nature in Noord-Europa en aan de West-Europese kusten voorkomt, Leymus arenarius met 2n = 56 chromosomen, behorende tot de grassenfamilie


lexentry: nld/zandloper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandloper
trans_list: klepsydra
sense:
toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen


lexentry: nld/zandstorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandstorm
trans_list: burza piaskowa
sense:
(meteorologie), (geologie) een harde, droge wind die boven een woestijngebied een grote hoeveelheid zand en stof doet opwaaien


lexentry: nld/zandstralen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zandstralen
trans_list: piaskować
sense:
overgankelijk schoonmaken met behulp van een straal tot hoge snelheid versnelde zandkorrels, nu -om gezondheidsredenen- vervangen door grit


lexentry: nld/zandstrooier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandstrooier
trans_list: obszar izolowany
sense:
(verouderd) een vaatje gevuld met zand dat gebruikt werd om overtollige inkt op een beschreven blad op te deppen


lexentry: nld/zavelboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zavelboom
trans_list: Jałowiec sabiński
sense:
(plantkunde) Juniperus sabina, een verwant van de jeneverbes die in Europa op wat grotere hoogte voorkomt


lexentry: nld/zeboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeboe
trans_list: zebu
sense:
(evenhoevigen) Bos primigenius indicus een zoogdier uit de familie van de holhoornigen (Bovidae) dat voornamelijk in gebieden met een tropisch en subtropisch klimaat in Zuid-Azië en Afrika wordt gehouden. Het dier wordt gekarakteriseerd door de grote bult achter de nek


lexentry: nld/zebra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebra
trans_list: zebra
sense:
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart


lexentry: nld/zebrapad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebrapad
trans_list: przejście dla pieszych
sense:
(verkeer) een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats


lexentry: nld/zee-eend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-eend
trans_list: markaczka
sense:
(eendvogels) grote zwarte zwemvogel, onderfamilie van de eend, gans, zwaan, die leeft aan de kusten en op zee


lexentry: nld/zee-egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-egel
trans_list: jeżowiec
sense:
(stekelhuidigen) op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)


lexentry: nld/zeearend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeearend
trans_list: bielik
sense:
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend


lexentry: nld/zeeaster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeaster
trans_list: rozgwiazda
sense:
(groente) Limonium vulgare syn. Aster tripolium , plant die op de kwelders voorkomt en waarvan de bladeren als groente gegeten worden


lexentry: nld/zeedistel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeedistel
trans_list: mikołajek nadmorski
sense:
(plantkunde) blauwe ~ Eryngium maritimum een vaste plant uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae of Apiaceae)


lexentry: nld/zeeduivel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeduivel
trans_list: diabeł morski
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort grote zeevis, Lophius piscatorius uit de familie der Lophiidae , die er door een grote kop met priemvormige aanhangsels griezelig uitziet


lexentry: nld/zeef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeef
trans_list: sito
sense:
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen


lexentry: nld/zeeklimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeklimaat
trans_list: klimat morski
sense:
(meteorologie) klimaat dat veel invloed van een meestal nabijgelegen zee of oceaan ondergaat, onder meer gekenmerkt door koele zomers en zachte winters


lexentry: nld/zeekwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeekwal
trans_list: meduza
sense:
(dierkunde) neteldier in de vorm waarin het vrij in het water zwemt, met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/zeelelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeelelie
trans_list: liliowcowy
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor de sessiele zeedieren uit de klasse Crinoidea die op aanzienlijke diepte in de oceaan leven


lexentry: nld/zeeluipaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeluipaard
trans_list: lampart morski
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Hydrurga leptonyx , gezien als het meest roofachtige dier in Antarctica; behoort tot de familie zeehonden (Phocidae )


lexentry: nld/zeemeermin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeermin
trans_list: Syrena
sense:
(mythologie) wezen uit de zee, met het bovenlichaam van een meisje of jonge vrouw en het onderlichaam van een vis


lexentry: nld/zeemeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeeuw
trans_list: mewa
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae , die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn


lexentry: nld/zeeolifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeolifant
trans_list: mirunga
sense:
(roofdieren) rob uit het geslacht Mirounga , robben waarvan de mannetjes een neus hebben die op een slurf lijkt


lexentry: nld/zeep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeep
trans_list: mydło
sense:
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne


lexentry: nld/zeepaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepaard
trans_list: mors
sense:
(roofdieren) (verouderd) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden


lexentry: nld/zeepaardje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepaardje
trans_list: konik morski
sense:
dim. tant.
 (straalvinnigen) benaming voor zeevisjes waarvan de kop op een paardenkop lijkt en die rechtopstaand zwemmen, uit het geslacht Hippocampus


lexentry: nld/zeeschildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeschildpad
trans_list: żółw wodny
sense:
(reptielen) benaming voor zeedieren uit de familie Cheloniidae , waarvan het grootste gedeelte van het lichaam bedekt een met een lederachtig schild


lexentry: nld/zeeschuim__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zeeschuim
trans_list: kość mątwia
sense:
(koppotigen), (figuurlijk) de inwendige schelp van een zeekat (een tienarmige inktvis), die onder meer op het Noordzeestrand wordt aangetroffen en die enige gelijkenis vertoond met een vlok #1


lexentry: nld/zeeslag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zeeslag
trans_list: okręty
sense:
(spel) bordspel voor twee personen, waarbij eerst beide spelers boten plaatsen op hun eigen bord, dat niet zichtbaar is voor de tegenstander, en daarna om en om schoten plaatsen op het bord van de tegenstander, waarbij deze aangeeft of het schot raak is of niet, totdat alle boten van een van de spelers compleet getroffen zijn


lexentry: nld/zeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeester
trans_list: rozgwiazda
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten


lexentry: nld/zeezwaluw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeezwaluw
trans_list: rybitwa
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor slanke meeuwachtige zeevogels met gevorkte staart uit de familie Sternidae


lexentry: nld/zegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegel
trans_list: banderolować
sense:
een stukje papier meestal voorzien van een plaklaag dat dient om aan te geven dat betaling heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zegen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegen
trans_list: błogosławieństwo
sense:
afroeping van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand over iemand, met name door een lid van de geestelijkheid


lexentry: nld/zegen__noun__2
sense_num: 01
written_rep: zegen
trans_list: niewód
sense:
(visserij) breed en naar verhouding niet erg hoog sleepnetVistuig bestaande uit een van drijvers voorziene bovenpees en een verzwaarde onderpees met daartussen het netwerk met een, al dan niet van een inkeling voorziene uitstulping of zak en waarvan de aan de boven- en onderpees bevestigde lijnen een lengte van ten hoogste 100 m hebben of, in geval de bovenpees langer is, niet langer dan de lengte van de bovenpees.


lexentry: nld/zegge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zegge
trans_list: turzyca
sense:
(bloemplanten) een geslacht Carex van zowel bladverliezende als groenblijvende overblijvende kruiden met een grasachtige groeivorm, behorend tot de cypergrassenfamilie (Cyperaceae ). Het geslacht Carex is met ruim 2000 soorten een van de grootste geslachten van de bedektzadigen


lexentry: nld/zeilmakerspriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeilmakerspriem
trans_list: szydło
sense:
(gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte staaf om kleine gaten in zeil te steken als het naaiwerk met naalden te stroef gaat


lexentry: nld/zeis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeis
trans_list: kosa
sense:
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien


lexentry: nld/zekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zekering
trans_list: bezpiecznik
sense:
(elektronica), (elektrotechniek) een element van een stroomkring dat doorbrandt of op andere wijze een te grote stroombelasting verhindert


lexentry: nld/zelfbeschadiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfbeschadiging
trans_list: samookaleczanie
sense:
(medisch) medische term voor het zichzelf verwonden of het zichzelf pijnigen zonder daarbij zichzelf te willen doden


lexentry: nld/zelfbeschikking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: zelfbeschikking
trans_list: samostanowienie
sense:
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)


lexentry: nld/zelfbewust__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zelfbewust
trans_list: samoświadomy
sense:
(filosofie) demonstrerend het vermogen te hebben om zijn eigen bestaan, mentale toestanden, identiteit en relatie tot de buitenwereld te vatten.


lexentry: nld/zelfhelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfhelp
trans_list: samopomoc
sense:
(psychologie) het oplossen of verzachten van problemen zonder tussenkomst van professionele hulpverleners


lexentry: nld/zelfrijdend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zelfrijdend
trans_list: samobieżny
sense:
(verkeer) (van een voertuig) met de eigenschap zelfstandig te kunnen rijden (dus zonder andere krachtbron) waarmee overigens vaak tegenwoordig wordt bedoeld dat er automatische besturing optreedt


lexentry: nld/zelfstandig_naamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfstandig naamwoord
trans_list: rzeczownik
sense:
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.


lexentry: nld/zelfverbranding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfverbranding
trans_list: samospalenie
sense:
verbranding ofwel het in de brand steken van zichzelf, als zelfmoordpoging of als maatschappelijk of politiek protest


lexentry: nld/zemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zemelen
trans_list: otręby
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van graankorrels


lexentry: nld/zenuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuw
trans_list: nerw
sense:
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen


lexentry: nld/zenuwcel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwcel
trans_list: neuron
sense:
(biologie) een zeer belangrijke cel in het zenuwstelsel die prikkels en impulsen opvangt, geleidt en doorgeeft


lexentry: nld/zenuwenoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwenoorlog
trans_list: wojna nerwów
sense:
(militair) strijd die — zonder fysiek geweld — gevoerd wordt met als doel om de moraal van de vijand aan te tasten


lexentry: nld/zenuwstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwstelsel
trans_list: układ nerwowy
sense:
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen


lexentry: nld/zenuwtrekking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwtrekking
trans_list: drgawka
sense:
onwillekeurige spiertrekking die men maakt bij psychische spanning, uit gewoonte of door een neurologische aandoening


lexentry: nld/zeshoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeshoek
trans_list: sześciokąt
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden


lexentry: nld/zestien__num__1
sense_num: 01
written_rep: zestien
trans_list: szesnaście
sense:
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"


lexentry: nld/zetting__noun__1
sense_num: 04
written_rep: zetting
trans_list: akomodacja
sense:
(bouwkunde) (geologie) (waterbeheer) het inklinken van een ondergrond (vastzetten) gepaard gaande met inkrimping


lexentry: nld/zeuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zeuren
trans_list: marudzić
sense:
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken


lexentry: nld/ziek__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ziek
trans_list: chory | chora | chore
sense:
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren


lexentry: nld/ziekenwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenwagen
trans_list: ambulans
sense:
(verkeer), (medisch) een voertuig ingericht voor het vervoer van patiënten, gewoonlijk naar een ziekenhuis toe


lexentry: nld/ziekenzalving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenzalving
trans_list: namaszczenie chorych
sense:
(religie) sacrament dat door een priester wordt toegediend aan zieken die in doodsgevaar verkeren, om ze op te dragen aan Jezus zodat hij ze redt


lexentry: nld/ziekteverwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverwekker
trans_list: patogen
sense:
(medisch) (biologie) organisme dat een ziekte veroorzaakt, meestal maar niet altijd gaat het om micro-organismen zoals bacteriën, virussen en eencellige organismen


lexentry: nld/ziekteverzekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverzekering
trans_list: ubezpieczenie zdrowotne
sense:
verzekering die de meeste kosten van medisch advies, behandelingen, medicijnen, het gebruik van hulpmiddelen of andere voorzieningen op grond van een medische noodzaak vergoedt


lexentry: nld/zijdeworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdeworm
trans_list: jedwabnik
sense:
(dierkunde), (kleding) rups van de zijdevlinder, Bombyx mori De dunne, sterke draad die deze rups produceert om zijn cocon te maken, is de grondstof voor een glanzend weefsel voor luxe kleding.


lexentry: nld/zijn__verb__1
sense_num: 10
written_rep: zijn
trans_list: być
sense:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord


lexentry: nld/zilvervisje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zilvervisje
trans_list: rybik cukrowy
sense:
(zilvervisjes) zilvergrijs twee centimeter lang insect, Lepisma saccharina , dat als ongedierte in huis kan voorkomen


lexentry: nld/zindelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zindelijk
trans_list: czysty
sense:
van huisdieren: alleen buitenshuis of binnenshuis op een daarvoor bestemde plaats (als een kattenbak) poepend en plassend


lexentry: nld/zink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zink
trans_list: cynk
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


lexentry: nld/zinnebeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeld
trans_list: emblemat
sense:
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een natie, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld


lexentry: nld/zinnebeeldig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeldig
trans_list: metaforyczny
sense:
met name van een betekenis van taalgebruik: dat er een beeld wordt gebruikt dat verhelderend kan zijn maar niet letterlijk genomen moet worden


lexentry: nld/zirkonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zirkonium
trans_list: cyrkon
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/zitvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zitvlees
trans_list: cierpliwość
sense:
(figuurlijk) een lichamelijke en geestelijke gesteldheid die het mogelijk maakt dat je kan blijven stilzitten


lexentry: nld/zodiak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zodiak
trans_list: zodiak
sense:
het vlak waarin de aarde om de zon draait of -van de aarde gezien- het vlak waarin de zon aan de hemel schijnt voort te bewegen


lexentry: nld/zoeker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zoeker
trans_list: celownik
sense:
(fotografie) een instrumentje op of aan een camera dat het richten ervan vergemakkelijkt, een richtmiddel


lexentry: nld/zoekmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoekmachine
trans_list: szukajka
sense:
(informatica) een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie; dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn


lexentry: nld/zoekmachineoptimalisatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoekmachineoptimalisatie
trans_list: optymalizacja dla wyszukiwarek internetowych
sense:
(informatica) beïnvloeding van de plaats van een bepaalde website in de zoekresultaten van een zoekmachine


lexentry: nld/zoete_aardappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoete aardappel
trans_list: batat
sense:
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave


lexentry: nld/zogenaamd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zogenaamd
trans_list: tak zwany
sense:
(pejoratief) door anderen zo genoemd (waarmee de gebruiker afstand nemend van de naam of het begrip zelf), niet echt


lexentry: nld/zombiecomputer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zombiecomputer
trans_list: zombi
sense:
(informatica) computer met internetverbinding die is besmet doordat de besturing van buitenaf - bijv. door een virus - is overgenomen


lexentry: nld/zomereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomereik
trans_list: dąb szypułkowy
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden


lexentry: nld/zomertijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomertijd
trans_list: czas letni
sense:
regeling waarbij de klok vanaf een moment in de lente tot een moment in de herfst een uur vooruit wordt gezet, met als hoofddoel meer van het daglicht te profiteren


lexentry: nld/zon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zon
trans_list: słońce | Słońce
sense:
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt


lexentry: nld/zondvloed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zondvloed
trans_list: potop
sense:
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God


lexentry: nld/zoneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoneclips
trans_list: zaćmienie Słońca
sense:
het verschijnsel dat de maan of een ander hemellichaam voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zonnebrand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnebrand
trans_list: oparzenie słoneczne
sense:
(medisch) de vaak pijnlijke gevolgen van een blootstelling van de huid aan een te grote dosis ultraviolet licht


lexentry: nld/zonnesteek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnesteek
trans_list: porażenie słoneczne
sense:
(medisch) plotselinge aandoening van de hersenen ten gevolge van te felle zonneschijn of te grote hitte


lexentry: nld/zonnestelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnestelsel
trans_list: układ słoneczny
sense:
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren


lexentry: nld/zonnestilstand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnestilstand
trans_list: przesilenie
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij het dagelijks toenemen van de zonshoogte bij het bereiken van een keerkring stopt, en overgaat in een dagelijkse afname de zonshoogte


lexentry: nld/zonnevlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnevlek
trans_list: plama słoneczna
sense:
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek


lexentry: nld/zonnewende__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewende
trans_list: przesilenie
sense:
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt


lexentry: nld/zonnewering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewering
trans_list: na ślepo
sense:
is iets dat tegen de zonnestraling beschermt en is de verzamelnaam voor allerlei constructies die de overlast van zonlicht en warmte ten gevolge van zonlicht moeten tegengaan.


lexentry: nld/zonsverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonsverduistering
trans_list: zaćmienie Słońca
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zoo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoo
trans_list: zoo
sense:
verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken


lexentry: nld/zoogdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoogdier
trans_list: ssak
sense:
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia


lexentry: nld/zotheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zotheid
trans_list: głupstwo
sense:
iets wat voortkomt uit een gekke manier van denken, soms vooral als een slechte domheid, soms als iets wat ook wel grappig is


lexentry: nld/zoutvat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoutvat
trans_list: solniczka
sense:
(huishouden) een sierlijke of ouderwetse dekselloze pot waarin keukenzout bewaard wordt zodat het gemakkelijk toegankelijk is om het zout uit te knijpen of uit te lepelen.


lexentry: nld/zuidpool__noun__1
sense_num: 03
written_rep: zuidpool
trans_list: biegun południowy
sense:
(natuurkunde), (techniek) het andere uiteinde van de as van een omwentelingslichaam, of van een elektrische geleider, dat door het hulpmiddel van de zg. “rechterhandregel” als noordpool wordt aangewezen


lexentry: nld/zuidpoollicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuidpoollicht
trans_list: zorza polarna
sense:
(astronomie) lichtverschijnsel in de atmosfeer in het zuidpoolgebied veroorzaakt door het binnendringen van kosmische straling


lexentry: nld/zuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuring
trans_list: szczaw
sense:
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden


lexentry: nld/zuurgraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurgraad
trans_list: kwasowość
sense:
(scheikunde) de mate waarin iets zuur is, gewoonlijk gemeten als de negatieve logaritme (-log) van de concentratie waterstofionen


lexentry: nld/zuurkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurkast
trans_list: dygestorium
sense:
(scheikunde) een betegelde of anderszins zuurvast gemaakte werkruimte ingericht voor het werken met chemische stoffen, voorzien met een schuifraam en een afzuiginstallatie


lexentry: nld/zuurstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurstof
trans_list: tlen
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof


lexentry: nld/zwaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwaard
trans_list: miecz
sense:
een lang, scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat werd gebruikt als wapen; tegenwoordig heeft het eerder een symbolische waarde


lexentry: nld/zwanger__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zwanger
trans_list: w ciąży
sense:
(biologie) in de toestand van een vrouw wanneer er in haar baarmoeder een bevruchting heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zwart_gat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwart gat
trans_list: czarna dziura
sense:
(natuurkunde), (astronomie) gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is


lexentry: nld/zwarte_doos__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwarte doos
trans_list: czarna skrzynka
sense:
crashbestendig apparaat met vluchtgegevens in een vliegtuig dat gebruikt kan worden om vliegtuigongelukken te analyseren


lexentry: nld/zwarte_ooievaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte ooievaar
trans_list: bocian czarny
sense:
(ooievaarachtigen) Ciconia nigra een vogel uit de familie van de ooievaars. Hij lijkt op de ooievaar, maar is bijna geheel zwart en houdt er een veel meer verborgen leefwijze op na. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Ardea nigra gepubliceerd door Carl Linnaeus


lexentry: nld/zwarte_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte rijst
trans_list: czarny ryż
sense:
(voeding) gepelde, ongepolijste zaden van specifieke rijstsoorten Oryza sativa , met een heel donkere kleur 
(wikidata: zwarte rijst )


lexentry: nld/zwartkop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartkop
trans_list: juodagalvė devynbalsė
sense:
(zangvogels) bepaald soort vogel, Sylvia atricapilla , uit de familie van zangers Sylviidae , van deze grasmus heeft het mannetje een zwarte kop en het vrouwtje een bruine.


lexentry: nld/zwartvoetkat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartvoetkat
trans_list: kot czarnołapy
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis nigripes , een katachtige uit de drogere streken van zuidelijk AfrikaDe zwartvoetkat is de op één na kleinste kattensoort en is waarschijnlijk nauw verwant aan de woestijnkat.


lexentry: nld/zwartwerker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartwerker
trans_list: osoba dorabiająca sobie
sense:
(economie) iemand die betaald werk verricht doch bewust nalaat dit bij zijn of haar belastingaangifte te vermelden


lexentry: nld/zwavel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavel
trans_list: siarka
sense:
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal


lexentry: nld/zwavelzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavelzuur
trans_list: kwas siarkowy
sense:
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking


lexentry: nld/zweefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweefvliegtuig
trans_list: szybowiec
sense:
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen


lexentry: nld/zweep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweep
trans_list: bat | bicz
sense:
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen


lexentry: nld/zweet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweet
trans_list: pot
sense:
(fysiologie) vocht dat door de huid wordt uitgescheiden als koeling en middel om sommige afvalstoffen kwijt te rakenOmdat de uitscheiding toeneemt je het warm krijgt, wordt "zweet" vaak met hitte, inspanning of angst in verband gebracht.


lexentry: nld/zwegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwegel
trans_list: flet
sense:
(muziekinstrument), (verouderd) een eenhandsfluit met drie vingergaten; meestal speelt de muzikant daarop tegelijk met nog een ander instrument, meestal een kleine trom


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwemvlies
trans_list: błona pławna
sense:
(zoötomie), (zwemmen) huidplooi tussen vingers of tenen die het vergemakkelijkt zich bij het zwemmen tegen het water af te zetten


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwemvlies
trans_list: błona pławna
sense:
(schoeisel), (zwemmen) kunststofimitatie van [1] die de mens als verlengstuk van zijn voet kan aandoen


lexentry: nld/zwerm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwerm
trans_list: rój
sense:
een grote groep gezamenlijk op- en rondtrekkende personen, dieren of zaken, gewoonlijk vogels of insecten


lexentry: nld/zweving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweving
trans_list: dudnienie
sense:
(muziek) (natuurkunde) een geluidsverschijnsel dat veroorzaakt wordt door de interferentie van twee tonen met een gering verschil in toonhoogte


lexentry: nld/zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwijn
trans_list: świnia
sense:
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben


lexentry: nld/zwingel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwingel
trans_list: klepaczka
sense:
(vlasbewerking) brede, houten spaan met aangescherpte snijkant en een handvat, bestemd om de vlas- en hennepvezels te verwijderen van de scheven uit de gedroogde stengels


lexentry: nld/zwingelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zwingelen
trans_list: huśtać
sense:
overgankelijk ontdoen van de houtige delen van de stengel (zodat de bruikbare vezels van vlas en hennep overblijven)Dit gebeurde vroeger met de hand en later door de vezels tussen twee tegen elkaar in draaiende molens door te voeren


lexentry: nld/Ålandseilanden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ålandseilanden
trans_list: Wyspy Alandzkie
sense:
(toponiem: land) een groep van honderden eilanden in de Oostzee die tot Finland behoren, maar geheel Zweedstalig zijn en dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 248, de drieletterige landcode: ALA en de tweeletterige landcode: AX


lexentry: nld/één__num__1
sense_num: 01
written_rep: één
trans_list: jeden
sense:
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I


