# translation

lexentry: nld/hinkelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hinkelen
trans_list: skákání panáka
sense:
kinderspel, waarbij men zich volgens bepaalde regels deels op één been springend verplaatst tussen een aantal vakken die op de grond zijn aangegeven


lexentry: nld/hiphop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hiphop
trans_list: hip-hop
sense:
(cultuur) subcultuur, oorspronkelijk van Afro-Amerikaanse stedelijke jongeren gebaseerd op rapmuziek, breakdancen en graffiti


lexentry: nld/hobo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hobo
trans_list: hoboj
sense:
(muziekinstrument) een orkestinstrument, behoort tot de houtblazers, het wordt met een dubbelriet aangeblazen


lexentry: nld/hoef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoef
trans_list: kopyto
sense:
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen


lexentry: nld/hoefdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoefdier
trans_list: kopytník
sense:
(dierkunde) benaming voor een groot, viervoetig, meestal plantenetend zoogdier dat (vaak zeer harde) voortdurend doorgroeiende hoeven bezit


lexentry: nld/hoekman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoekman
trans_list: tvůrce trhu
sense:
(financieel) (verouderd) een fysieke of bedrijfsmatige tussenpersoon die op een beurs zorgde voor het samenbrengen van vraag en aanbod in een aantal hem/haar toegewezen beursfondsen


lexentry: nld/hoesten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: hoesten
trans_list: kašlat
sense:
inergatief een reflexmatige explosieve uitademing, die ontstaat bij prikkeling van de luchtwegen en deze reinigt van slijm en vreemde voorwerpen


lexentry: nld/hogeschool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hogeschool
trans_list: vysoká škola
sense:
(onderwijs) instelling waar universitair onderwijs wordt gegeven in een beperkt aantal studierichtingen


lexentry: nld/hokkaidopompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hokkaidopompoen
trans_list: dýně hokkaidó
sense:
(bloemplanten) eenjarige plant Cucurbita maxima var. hubbaridianna uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae 
(wikidata: hokkaidopompoen )


lexentry: nld/holisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holisme
trans_list: holismus
sense:
theorie dat er een samenhang bestaat in de werkelijkheid die enkel uit een beschouwing van het geheel blijkt en niet terug te vinden is in de onderdelen


lexentry: nld/holmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holmium
trans_list: holmium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/holniet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holniet
trans_list: nýt
sense:
(textielindustrie) , (leerbewerking) een tweedelige holle klinknagel die voor materiaal als textiel, karton, leder etc. als verbindingsmiddel wordt toegepast. Holnieten worden ook wel “jongens-en-meisjes” of “mannetjes-en vrouwtjes” genoemd.


lexentry: nld/holografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holografie
trans_list: holografie
sense:
techniek waarmee een afbeelding in een plat vlak diepte of verschillende beelden lijkt weer te geven als je er onder uiteenlopende hoeken naar kijkt


lexentry: nld/homilie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homilie
trans_list: homilie
sense:
prediking van een geestelijke in een rooms-katholieke eucharistieviering waarin de priester de Schriftlezingen uitlegt aan de gelovigen


lexentry: nld/hommel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hommel
trans_list: čmelák
sense:
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn


lexentry: nld/homofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homofoon
trans_list: homofon
sense:
(taalkunde) woord dat hetzelfde wordt uitgesproken als een ander woord, maar anders wordt geschreven en een andere betekenis heeft


lexentry: nld/homograaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homograaf
trans_list: homograf
sense:
(taalkunde) een begrip dat aangeeft dat twee woorden, hoewel hetzelfde geschreven, verschillend worden uitgesproken


lexentry: nld/homoniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homoniem
trans_list: homonymum
sense:
(taalkunde) een woord dat hetzelfde wordt uitgesproken en/of geschreven als een ander woord – al dan niet van dezelfde woordsoort – maar daarmee in betekenis verschilt


lexentry: nld/hond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hond
trans_list: pes | fena
sense:
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt


lexentry: nld/hondsdraf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hondsdraf
trans_list: popenec obecný
sense:
(plantkunde) bepaald soort kruipende, geurende plant met paarsblauwe bloemen, Glechoma hederacea uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae )


lexentry: nld/honen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: honen
trans_list: bruska
sense:
overgankelijk (werktuigbouwkunde) een vorm van slijpen waarmee zeer nauwkeurig een dun laagje van de binnenomtrek van een cilinder wordt weggenomen


lexentry: nld/honing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honing
trans_list: med
sense:
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd


lexentry: nld/honingdas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honingdas
trans_list: medojed
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mellivora capensis , een marterachtige uit de woestijnen van Afrika en Azië


lexentry: nld/honkbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honkbal
trans_list: baseball
sense:
o (sport) balsport waarbij de bal met een knuppel geslagen wordt en de spelers langs een drietal honken trachten rond te lopen tot zij weer de thuisplaat bereiken


lexentry: nld/hoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofd
trans_list: hlava
sense:
(anatomie) bovenste deel van het lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden


lexentry: nld/hoofddoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofddoek
trans_list: šátek na hlavu
sense:
een vierkante lap stof die vooral door vrouwen driehoekig samengevouwen over het hoofd gedragen wordt


lexentry: nld/hoofdletter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdletter
trans_list: velké písmeno
sense:
(typografie) hogere, bredere en soms afwijkende vorm van een letter die wordt gebruikt om het begin van eigennamen en volzinnen te markeren en vaak ook om de afzonderlijke letter aan te duiden


lexentry: nld/hoofdlettergevoelig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdlettergevoelig
trans_list: závisející na velikosti písmen
sense:
(informatica) woorden geschreven met een hoofdletter anders verwerkend dan dezelfde woorden zonder hoofdletter


lexentry: nld/hoofdluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdluis
trans_list: veš
sense:
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar


lexentry: nld/hoofdredacteur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdredacteur
trans_list: šéfredaktor
sense:
(beroep), (media) iemand die eindverantwoordelijkheid draagt voor de inhoud van een krant of dergelijke publicatie


lexentry: nld/hoofdstad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstad
trans_list: hlavní město
sense:
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd


lexentry: nld/hoofdstel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstel
trans_list: uzda
sense:
(paardrijden) het tuig dat een paard om het hoofd gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken, een paardenhoofdstel


lexentry: nld/hoogleraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoogleraar
trans_list: profesor
sense:
(onderwijs), (beroep), (wetenschap) iemand met titel professor die aan een hogeschool of universiteit een leerstoel in een bepaald vak bekleedt en die het onderzoek en onderwijs in dit vak leidt


lexentry: nld/hoogspringen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoogspringen
trans_list: skok do výšky
sense:
(sport) atletiekdiscipline waarbij het de bedoeling is over een tussen twee staanders bevestigde lat of touw te springen


lexentry: nld/hoogspringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: hoogspringen
trans_list: dělat
sense:
inergatief (sport) over een hooggeplaatste, tussen twee staanders bevestigde lat of touw proberen te springen


lexentry: nld/hooibeestje__noun__2
sense_num: 01
written_rep: hooibeestje
trans_list: okáč poháňkový
sense:
(vlinders) Coenonympha pamphilus een kleine vlinder uit de onderfamilie van de zandoogjes en erebia's (Satyrinae) van de familie Nymphalidae. Het is een standvlinder


lexentry: nld/hoornaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoornaar
trans_list: sršeň
sense:
(vliesvleugeligen) Vespa soort grote wesp, lid van een geslacht van eusociale wespachtigen. Sommige soorten kunnen tot 5,5 cm lang worden. De hoornaars vormen samen het geslacht Vespa en onderscheiden zich van de andere wespen door de grootte van hun vertex (het deel van het hoofd achter de ogen)


lexentry: nld/hop__noun__2
sense_num: 01
written_rep: hop
trans_list: chmel
sense:
(bloemplanten) (drinken) Humulus lupulus bepaalde plant die onder andere wordt gebruikt bij de bereiding van bier


lexentry: nld/hormoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hormoon
trans_list: hormon
sense:
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam


lexentry: nld/hors-d'oeuvre__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hors-d'oeuvre
trans_list: předkrm
sense:
(voeding) een koud voorgerecht dat meestal na de soep wordt geserveerd dat vaak een aardappelsalade als basis heeft


lexentry: nld/horzel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: horzel
trans_list: střeček
sense:
(tweevleugeligen) benaming voor een groep middelgrote tot grote, stevige, niet stekende vliegen uit de familie Oestridae en waarvan de larven parasiteren op zoogdieren (paarden, runderen, schapen).


lexentry: nld/hospes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hospes
trans_list: hospodský
sense:
een man die een of meer kamers in zijn eigen woonhuis ter beschikking stelt aan een kostganger of commensaal


lexentry: nld/hostel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hostel
trans_list: hostel
sense:
(horeca), (toerisme) goedkope en eenvoudige eet- en slaapgelegenheid, vooral gebruikt door reizende jongeren en trekkers


lexentry: nld/hostie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hostie
trans_list: hostit
sense:
(religie) rond plat offerbrood dat volgens de katholieke leer na de consacratie door de priester veranderd is in het lichaam en bloed van Jezus


lexentry: nld/hosting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hosting
trans_list: webhosting
sense:
(informatica) een dienst die particulieren of bedrijven webruimte aanbiedt, waardoor de website van die persoon of dat bedrijf bereikbaar is voor het publiek


lexentry: nld/hotel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hotel
trans_list: hotel
sense:
(horeca) (toerisme) gebouw waar men tegen betaling kan eten en overnachten, meestal grootschaliger, duurder en luxueuzer dan bijv. een herberg of hostel


lexentry: nld/houderschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houderschap
trans_list: detence
sense:
(juridisch) het louter, in ofwel eigen ofwel feitelijke macht houden van een goed voor rekening van een ander (de bezitter)


lexentry: nld/hout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hout
trans_list: dřevo
sense:
(materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) 
(wikidata: hout )


lexentry: nld/houtblaasinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houtblaasinstrument
trans_list: dřevěný dechový nástroj
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarmee het geluid onstaat, door de splitsing van een geblazen luchtstroom op de rand van een mondgat of van een labium; dan wel door het persen van de luchtstroom langs een enkel of dubbel strookje riet


lexentry: nld/houting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houting
trans_list: síh
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoutwatervis, Coregonus oxyrinchus , die in zoetwater paait, inheems in de Benelux


lexentry: nld/houtje-touwtjejas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houtje-touwtjejas
trans_list: duffelcoat
sense:
(kleding) soort jas, oorspronkelijk ontworpen voor de Engelse soldaten van WW I, die sluit met langwerpige houten knopen en lussen


lexentry: nld/houwitser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houwitser
trans_list: houfnice
sense:
(militair) een soort krombaangeschut dat de projectielen in een kromme baan over hindernissen heen kan schieten en vaak een relatief korte loop heeft


lexentry: nld/hugenoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hugenoot
trans_list: hugenot
sense:
(religie) (geschiedenis) calvinist uit het Frankrijk van de 16de en 17de eeuw die na 1685 vogelvrij verklaard werden in Frankrijk


lexentry: nld/huidspecialist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huidspecialist
trans_list: dermatolog
sense:
(beroep), (medisch) specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met ziekten en aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd


lexentry: nld/huig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huig
trans_list: čípek
sense:
(anatomie) een lapje afhangend weefsel aan het uiteinde van het zachte verhemelte, waarmee onder andere het neuskanaal kan worden afgesloten


lexentry: nld/huilbaby__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huilbaby
trans_list: uplakánek
sense:
(medisch) een niet zieke, zich goed ontwikkelende baby die zoveel huilt dat dat door duur, frequentie en/of intensiteit vragen oproept bij ouders en professionals


lexentry: nld/huilen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: huilen
trans_list: plakat
sense:
inergatief traanvocht uitscheiden als gevolg van een negatieve emotie zoals verdriet of pijn, of soms juist als uiting van vreugde of opluchting


lexentry: nld/huis_van_bewaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huis van bewaring
trans_list: vězení
sense:
(juridisch) een instelling waar gearresteerden die (nog) niet veroordeeld zijn in voorarrest gehouden worden


lexentry: nld/huisarrest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huisarrest
trans_list: domácí vězení
sense:
(juridisch) een strafbepaling waarbij iemand verboden wordt het eigen huis te verlaten of er onbeperkt mensen te ontvangen


lexentry: nld/huishuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huishuur
trans_list: nájem
sense:
de hoeveelheid geld die je moet betalen aan de eigenaar van de woning, om een bepaalde tijd in de woning te mogen wonen


lexentry: nld/huisraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huisraad
trans_list: mobiliář
sense:
de gebruiksvoorwerpen die horen tot de inrichting van een huis, zoals het meubilair, klein- en groothuishoudelijke apparatuur en de huishoudwaar (keukengerei en tafelwaar)


lexentry: nld/hulpwerkwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hulpwerkwoord
trans_list: pomocné sloveso
sense:
(taalkunde) een werkwoord dat samen met een ander werkwoord de tijd of de hoedanigheid van het werkwoord vaststelt


lexentry: nld/hulst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hulst
trans_list: cesmína
sense:
(bloemplanten) bepaald soort groenblijvende boom of heester met stekelige leerachtige bladeren en rode bessen, Ilex aquifolium , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden


lexentry: nld/hummus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hummus
trans_list: hummus
sense:
(voeding) puree van o.m. gekookte kikkererwten, oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten (Libanon) 
(wikidata: hummus )


lexentry: nld/hunebed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hunebed
trans_list: dolmen
sense:
(archeologie) megalithische grafkamer uit de jonge steentijd die bestaat uit rechtopstaande draagstenen, overdekt door platte dekstenen


lexentry: nld/hut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hut
trans_list: chata
sense:
(bouwkunde) primitieve behuizing voor mens en huisdier, gemaakt van ter plaatse aanwezig materiaal: hout, plaggen, leem e.d. (een behuizing voor uitsluitend dieren, wordt nooit een 'hut' genoemd)


lexentry: nld/huwelijksakte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huwelijksakte
trans_list: oddací list
sense:
(juridisch), (familie), (maatschappij) een akte die door de ambtenaar van de burgerlijke stand is opgemaakt waarin staat dat twee mensen met elkaar getrouwd zijn en dus voldoen aan de wettelijke eisen die daaraan gesteld zijn


lexentry: nld/hydrazine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hydrazine
trans_list: hydrazin
sense:
(scheikunde) giftige, uiterst brandbare brandstof die men in raketten en vliegtuigen gebruikt; een anorganische verbinding van stikstof en waterstof, met als molecuulformule N2H4


lexentry: nld/hydrogram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hydrogram
trans_list: hydrogram
sense:
(geologie) een grafiek voor een bepaald waterbekken, riviergedeelte etc, waarin het watervolume (waterstand) als functie van de tijd is weergegeven


lexentry: nld/hymne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hymne
trans_list: hymna
sense:
(muziek) een verheven loflied op een bepaald onderwerp (zoals een land, God of een godheid, of een gebeurtenis zoals de Olympische Spelen)


lexentry: nld/hyperoniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hyperoniem
trans_list: hyperonymum
sense:
(taalkunde) een woord dat een verzameling van verwante specifiekere woorden omvat, een overkoepelende term


lexentry: nld/hypnose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypnose
trans_list: hypnóza
sense:
een kunstmatig gecreëerde staat van bewustzijn waarin men ontspannen is en geconcentreerd op een bepaald onderwerp


lexentry: nld/hypofyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypofyse
trans_list: hypofýza
sense:
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt


lexentry: nld/hyponiem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hyponiem
trans_list: hyponymum
sense:
(taalkunde) een woord dat behoort tot een verzameling van vergelijkbare woorden die met een algemenere term wordt aangeduid


lexentry: nld/hypotheek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypotheek
trans_list: hypotéka
sense:
(juridisch) zakelijke zekerheid die een onroerend goed zonder buitenbezitstelling bezwaart om een vordering tot terugbetaling van een geldlening bij voorrang boven concurrente schuldeisers te verhalen


lexentry: nld/hüttenkäse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hüttenkäse
trans_list: cottage
sense:
(voeding) zeer eiwitrijke, op kwark lijkende ongerijpte kaas van niet geperste wrongel, met een frisse smaak 
(wikidata: hüttenkäse )


lexentry: nld/ibuprofen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ibuprofen
trans_list: ibuprofen
sense:
(medisch), (farmacologie) iso-butyl-propanoic-phenylic acid) is een pijnstillend middel dat behoort tot de groep van niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's)


lexentry: nld/iconostase__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iconostase
trans_list: ikonostas
sense:
(religie) (schilderkunst) een iconenwand die het altaar van het schip scheidt in de Russisch-orthodoxe kerk


lexentry: nld/icoon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: icoon
trans_list: ikona
sense:
(informatica) pictogram, een meestal aanklikbare kleine afbeelding op een computerscherm die een bestand of programma activeert


lexentry: nld/ideologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ideologie
trans_list: ideologie
sense:
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking


lexentry: nld/idylle__noun__1
sense_num: 01
written_rep: idylle
trans_list: idyla
sense:
(kunst) een genre gedichten, korte verhalen en schilderijen, waarin eenvoudige, onschuldige mensen figureren, die harmonisch leven in een vredige, natuurlijke omgeving


lexentry: nld/iep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iep
trans_list: jilm
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ulmus van loofbomen, met veernervige bladeren en een gezaagde of dubbelgezaagde bladrand


lexentry: nld/iglo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iglo
trans_list: iglú
sense:
(bouwkunde) een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken


lexentry: nld/ijdel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ijdel
trans_list: marný
sense:
vol van zelfbewondering, een te hoge dunk hebbend van het eigen voorkomen en/of de eigen bekwaamheden


lexentry: nld/ijken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ijken
trans_list: kalibrovat
sense:
overgankelijk door meting van bekende standaarden de meting met een instrument op een juiste schaal brengen


lexentry: nld/ijsbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsbeer
trans_list: lední medvěd | medvěd lední
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft


lexentry: nld/ijsbreker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsbreker
trans_list: ledoborec
sense:
(scheepvaart) een sterk, krachtig schip dat speciaal gebouwd en uitgerust wordt om zich een weg door het ijs te banen en alzo een vaargeul voor andere schepen te openen


lexentry: nld/ijshockey__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijshockey
trans_list: lední hokej
sense:
(sport) ijssport waarbij twee teams van ieder vijf personen plus goalie met behulp van een stick een schijfje (puck) in het doel van de tegenstander proberen te schieten


lexentry: nld/ijskegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijskegel
trans_list: rampouch
sense:
kegelvormige hoeveelheid ijs die ontstaat doordat water, meestal van smeltende sneeuw of ijs, dat over een rand druipt geleidelijk weer bevriest


lexentry: nld/ijspriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijspriem
trans_list: sekáček na led
sense:
(huishouden) (gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte stalen pen om van een ijsstaaf kleine brokjes af te hakken


lexentry: nld/ijsthee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsthee
trans_list: ledový čaj
sense:
(drinken) een theevariant, het is een gekoelde normaal gezette thee, op smaak gebracht met suiker en vaak citroen


lexentry: nld/ijsvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsvogel
trans_list: ledňáček
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis , dat vooral van visjes leeft


lexentry: nld/ijverzuchtig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ijverzuchtig
trans_list: závistivý
sense:
een negatief gevoel veroorzaakt doordat iemand iets heeft of kan krijgen wat je ook wilt hebben of reeds hebt


lexentry: nld/ijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijzer
trans_list: železo
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/immunologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: immunologie
trans_list: imunologie
sense:
(medisch) (fysiologie) de leer van het afweersysteem dat verantwoordelijk is voor: afweer tegen besmettelijke ziekten; allergische reacties; en afstotingsreacties tegen (vreemde) weefsels


lexentry: nld/impedantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: impedantie
trans_list: impedance
sense:
(elektrotechniek) de frequentieafhankelijke mate waarin een materiaal het passeren van elektrische lading bemoeilijkt (schijnbare weerstand)


lexentry: nld/implosie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: implosie
trans_list: imploze
sense:
(natuurkunde), (techniek) een zeer snel ineenklappen van een holle ruimte door overdruk van buitenaf, doorgaans met een knal, maar in principe zonder vuurverschijnselen.


lexentry: nld/in_het_land_der_blinden_is_eenoog_koning__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: in het land der blinden is eenoog koning
trans_list: mezi slepými je jednooký králem
sense:
(spreekwoord) in een omgeving waar weinig gepresteerd wordt krijgen bescheiden talenten of prestaties al gauw overdreven waardering


lexentry: nld/inboezemen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inboezemen
trans_list: inspirovat
sense:
overgankelijkiemand een gevoel geven van (afkeer, ontzag, respect, vertrouwen, vrees, bewondering, angst enz.)


lexentry: nld/inbreng__noun__1
sense_num: 03
written_rep: inbreng
trans_list: vyrovnání
sense:
(juridisch) waarde van hetgeen een toekomstige erfgenaam van een erflater als schenking heeft ontvangen en die hij in de nalatenschap moet terugbrengen


lexentry: nld/inchecken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inchecken
trans_list: aut
sense:
zich aanmelden aan een balie om een instapkaart te krijgen en eventueel bagage af te geven, voor vertrek met een vliegtuig of schip


lexentry: nld/indampen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: indampen
trans_list: vypařit
sense:
overgankelijk (kookkunst) (scheikunde) het concentreren van een oplossing door het oplosmiddel te laten verdampen


lexentry: nld/indecent__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: indecent
trans_list: neslušný
sense:
niet volgens de regels van fatsoen (meestal gebruikt bij fatsoensregels die met seksualiteit te maken hebben)


lexentry: nld/index__noun__1
sense_num: 02
written_rep: index
trans_list: index
sense:
(religie), (letterkunde) 'index librorum prohibitorum', eertijds lijst van door de roomse curie verboden boeken


lexentry: nld/index__noun__1
sense_num: 03
written_rep: index
trans_list: ukazovák
sense:
(wiskunde) toegevoegd cijfertje of lettertje dat een grootheid in een bepaalde categorie rangschikt (subscript, superscript)


lexentry: nld/index__noun__1
sense_num: 04
written_rep: index
trans_list: ukazovák
sense:
(economie) een indicator voor een belangrijke eigenschap (zoals de aandelenindex die geeft over de markt), een kengetal


lexentry: nld/index__noun__1
sense_num: 06
written_rep: index
trans_list: index
sense:
(informatica) tabel (indexbestand) waarmee toegang tot het hoofdbestand wordt verkregen via een ander criterium dan diens sleutel (combinatie van andere rubrieken)


lexentry: nld/indiceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: indiceren
trans_list: hodnocení
sense:
(medisch) aanwijzen van zorg, welke hulpmiddelen iemand krijgt, op welke locatie iemand geholpen wordt


lexentry: nld/indigo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indigo
trans_list: indigo
sense:
o (kleur) een kleur die in het het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 440 tot 420 nanometer


lexentry: nld/indium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indium
trans_list: indium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: inductie
trans_list: indukce
sense:
(biologie) opwekking van een ontwikkeling in een organisme of weefsel door beïnvloeding door een ander deel


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 05
written_rep: inductie
trans_list: indukce
sense:
(wiskunde) een bewijsvoering door de systematiek van enkele typerende gevallen vast te stellen en te bewijzen dat alle overige gevallen zich overeenkomstig gedragen


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 06
written_rep: inductie
trans_list: indukce
sense:
(taalkunde) de klankwijziging van een klinker door de klank van de erop volgende lettergreep. (beïnvloeding)


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 07
written_rep: inductie
trans_list: indukce
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) opwekking van een spanning in een elektrische geleider door een verandering in het omringende magneetveld


lexentry: nld/infectie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infectie
trans_list: nákaza
sense:
(medisch) een besmetting van lichaamsweefsel met ziekteverwekkers als bacteriën, virussen, schimmels of parasieten en de daaropvolgende ontstekingsreactie


lexentry: nld/infectueus__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: infectueus
trans_list: infekční
sense:
ziekteverwekkende organismen bevattend; van een materiaal dat het een ander organisme ziek kan maken


lexentry: nld/infix__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infix
trans_list: infix
sense:
(taalkunde) een gebonden morfeem dat op gelijksoortige manier als een interfix wordt ingevoegd, maar dat wel extra betekenis draagt (het voornaamste verschil tussen een infix en een interfix is dat een interfix niet binnenin een morfeem maar tussen twee morfemen in wordt geplaatst).


lexentry: nld/influentie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: influentie
trans_list: ovlivnit
sense:
(natuurkunde) de eigenschap dat een elektrisch geladen lichaam, in de nabijheid van een geïsoleerd opgestelde geleider gebracht, het elektrisch evenwicht daarin verandert


lexentry: nld/informatiesysteem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: informatiesysteem
trans_list: informační systém
sense:
(informatica), het geheel van mensen, middelen, procedures en regels dat de informatievoorziening verzorgt


lexentry: nld/infrastructuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infrastructuur
trans_list: infrastruktura
sense:
het totaal van onroerende voorzieningen zoals (spoor)wegen, vliegvelden, havens, bekabeling, riolering enzovoort


lexentry: nld/ingang__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ingang
trans_list: vchod
sense:
een opening waar iets doorheen kan of waardoor men binnenkomt (toegang); vaak is dit tevens een uitgang


lexentry: nld/ingenieur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ingenieur
trans_list: inženýr | inženýrka
sense:
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen


lexentry: nld/inhakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inhakken
trans_list: vyřezávat
sense:
met een bijl of ander scherp voorwerp in iets (met name hout of steen) of iemand slaan zodat er stukken van losbreken


lexentry: nld/inhoudsopgave__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inhoudsopgave
trans_list: obsah
sense:
een al of niet genummerde opsomming van de hoofdstukken en paragrafen in een boek, gerangschikt in de volgorde waarin de onderdelen verschijnen


lexentry: nld/inhuldiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inhuldiging
trans_list: inaugurace
sense:
feestelijke gelegenheid waarbij iemand wordt gehuldigd, zoals een koning/vorst door diens onderdanen, bij aanvaarding van diens ambt


lexentry: nld/initiaalwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: initiaalwoord
trans_list: akronym
sense:
(taalkunde) een woord dat is samengesteld uit de beginletters van afzonderlijke woorden en dat wordt uitgesproken als een reeks letternamen (omschrijving volgens de Nederlandse Taalunie). Vergelijk met de omschrijving van het woord letternaam in het Afrikaans


lexentry: nld/initiaalwoord__noun__1
sense_num: 03
written_rep: initiaalwoord
trans_list: akronym
sense:
(taalkunde) een woord dat bestaat uit de initialen van de voornamen en familienaam. Soms worden voor de uitspraak noodzakelijke klinkers tussen gevoegd (Grote Winkler Prins Encyclopedie, 9e druk (1991))


lexentry: nld/initialiseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: initialiseren
trans_list: inicializovat
sense:
iets klaarmaken voor een eerste gebruik; met name opslag media klaarmaken voor het opslaan van gegevens


lexentry: nld/injecteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: injecteren
trans_list: píchnout
sense:
overgankelijk het inbrengen van een vloeistof in een gesloten vat of lichaam middels een holle naald


lexentry: nld/inkuilen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inkuilen
trans_list: siláž
sense:
overgankelijk, (landbouw) gemaaide plantenresten onder luchtdichte omstandigheden bewaren in verdiepte ruimte


lexentry: nld/inkwartiering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inkwartiering
trans_list: akomodace
sense:
(militair) het met dwang in woningen van de bevolking huisvesten van militairen en anderen die men tijdelijk moet huisvesten; onderdak bij burgers


lexentry: nld/inlander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inlander
trans_list: domorodec
sense:
(persoon) (pejoratief) (verouderd) gekleurd iemand die in het land zelf geboren is, lid van de inheemse bevolking


lexentry: nld/inlegwerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inlegwerk
trans_list: koláž
sense:
iets dat versierd is door inleggen waarbij verschillende delen als een legpuzzel op elkaar aansluiten


lexentry: nld/inquisitie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inquisitie
trans_list: inkvizice
sense:
een rechtbank van de Rooms-Katholieke Kerk, die was belast met de opsporing, het onderzoek en het straffen van 'ketters' (niet-christenen)


lexentry: nld/inramen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inramen
trans_list: rám
sense:
(fotografie) een diafilm in een diaraampje plaatsen zodat ze met een diaprojector vertoond kan worden


lexentry: nld/inrichten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inrichten
trans_list: zařizovat
sense:
overgankelijk een woning ~: een ruimte geschikt maken voor bewoning met vloerbedekking, behang, huisraad, enzovoort


lexentry: nld/inslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inslag
trans_list: útek
sense:
horizontale draden die tijdens het weven tussen de opgespannen draden van de schering worden ingebracht


lexentry: nld/inspireren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inspireren
trans_list: inspirovat
sense:
op bepaalde gedachten komen door een externe prikkel; op bepaalde gedachten brengen door een externe prikkel


lexentry: nld/installeren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: installeren
trans_list: instalovat
sense:
overgankelijk, (informatica) een computerprogramma op de computer zetten en voor gebruik gereedmaken


lexentry: nld/installeren__verb__1
sense_num: 03
written_rep: installeren
trans_list: instalovat
sense:
overgankelijk, (techniek) plaatsen van toestellen, het daarop aansluiten van geleidingen zodat een praktisch bruikbare inrichting wordt verkregen


lexentry: nld/insuline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: insuline
trans_list: inzulin
sense:
(biochemie) een hormoon gemaakt in de bètacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet bloedglucose op te nemen en op te slaan in de vorm van glycogeen


lexentry: nld/integreren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: integreren
trans_list: integrovat
sense:
overgankelijk (wiskunde) een bewerking op een functie uitvoeren die de limiet van de sommering erover in een nieuwe functie uitdrukt, (de integraal berekenen)


lexentry: nld/intelligentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: intelligentie
trans_list: inteligence
sense:
een eigenschap van de werking van de hersenen van mensen met veel verschillende functies, of de simulatie daarvan in een computer


lexentry: nld/interferentie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: interferentie
trans_list: interference
sense:
(natuurkunde) (optica) (elektrotechniek) de gezamenlijke werking van meerdere golven op dezelfde tijd en plaats


lexentry: nld/internet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: internet
trans_list: internet
sense:
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)


lexentry: nld/intersectie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: intersectie
trans_list: křižovatka
sense:
de verzameling van die elementen van twee verzamelingen die element zijn van beide verzamelingen; iets wat hoort tot twee verzamelingen of aandachtsgebieden


lexentry: nld/intrigeren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: intrigeren
trans_list: intrika
sense:
inergatief met slinkse streken te werk gaan, een heimelijke invloed aanwenden om zijn doel te bereiken


lexentry: nld/introduceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: introduceren
trans_list: zavést
sense:
overgankelijk (tijdelijk) een nieuw persoon toegang verschaffen tot een besloten gezelschap of voorziening


lexentry: nld/introductie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: introductie
trans_list: úvod
sense:
de presentatie van iets nieuws (in omloop brengen), of de inleiding van een nieuwkomer (bemiddeling)


lexentry: nld/intron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: intron
trans_list: intron
sense:
(biologie) stukje DNA dat zich bevindt in een gen maar dat niet wordt gebruikt om het eiwit te coderen


lexentry: nld/investering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: investering
trans_list: investice
sense:
(economie) een opoffering in tijd, geld of mankracht ten behoeve van een doel dat pas op lange termijn wordt behaald


lexentry: nld/inviteren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: inviteren
trans_list: pozvat
sense:
(formeel), overgankelijk een persoon op een doorgaans vriendelijke en vrijblijvende manier vragen om iets te doen


lexentry: nld/iridium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iridium
trans_list: iridium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/iris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iris
trans_list: duhovka
sense:
(anatomie) een orgaan in het oog van vele organismen, waaronder de mens, dat als een diafragma werkt en de hoeveelheid tot het oog toegelaten licht regelt


lexentry: nld/irrigatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: irrigatie
trans_list: zavlažování
sense:
(landbouw) het op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien


lexentry: nld/irrigeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: irrigeren
trans_list: zavlažovat
sense:
overgankelijk, (landbouw) op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien


lexentry: nld/islam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: islam
trans_list: islám
sense:
(religie) monotheïstische godsdienst die na alle profeten uit het jodendom en Christus, Mohammed als laatste profeet ziet


lexentry: nld/isoleerkan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: isoleerkan
trans_list: termoska
sense:
afsluitbaar vat dat zo is gemaakt dat een verschil in temperatuur tussen de inhoud en de omgeving lang blijft bestaan, meestal uitgevoerd met een handgreep en schenktuit


lexentry: nld/isotherm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: isotherm
trans_list: izoterma
sense:
(thermodynamica) een verzameling punten constante temperatuur gemeten of waar de temperatuur dezelfde waarde heeft


lexentry: nld/jaargetij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaargetij
trans_list: období
sense:
(meteorologie) een jaarlijks terugkerende periode van 3 maanden die vooral op de hogere breedten van de aarde samen gaan met duidelijke verschillende klimatologische periodes


lexentry: nld/jachtluipaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtluipaard
trans_list: gepard
sense:
(roofdieren) zeer snel, betrekkelijk groot Afrikaans katachtig roofdier, Acinonyx jubatus , gekenmerkt door een lange staart, geelachtige huid met donkere vlekken, lange poten met niet-intrekbare klauwen en een kleine kop met een eigenaardige zwarte traanstreep van ooghoek naar mondhoek


lexentry: nld/jachtvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtvliegtuig
trans_list: stíhačka
sense:
(militair) een gevechtsvliegtuig dat als doel heeft luchtoverwicht te bereiken in een gewapend conflict.


lexentry: nld/jaguar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaguar
trans_list: jaguár
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera onca , uit de familie van de katachtigen dat voorkomt in Midden-Amerika en een groot deel van Zuid-AmerikaHij lijkt oppervlakkig sterk op de luipaard, maar is zwaarder gebouwd en heeft een forsere rozettentekening.


lexentry: nld/jaloezie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaloezie
trans_list: žárlivost
sense:
(psychologie) geen meervoud gevoel van leed of spijt over het goede dat een ander te beurt valt en dat men hem niet gunt


lexentry: nld/jamboree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jamboree
trans_list: jamboree
sense:
een grote bijeenkomst van scouts in de leeftijd van 14 tot 17 jaar uit landen verspreid over de gehele wereld die eens per 4 jaar wordt georganiseerd


lexentry: nld/jamsessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jamsessie
trans_list: býk
sense:
(muziek) een min of meer spontane, onvoorbereide vorm van muzikaal samenspel, meestal in het jazzgenre of aanverwante popgenres als hardrock, blues en rock


lexentry: nld/jan-van-gent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jan-van-gent
trans_list: terej
sense:
(gentachtigen) bepaalde zeevogel, Morus bassanus uit de familie Sulidae , in de orde van de Pelikaanachtigen


lexentry: nld/jas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jas
trans_list: bunda
sense:
(kleding) kledingstuk voor in de buitenlucht, dat over andere kledingstukken heen gedragen wordt en dat zowel de romp als de armen bedekt


lexentry: nld/jas__noun__1
sense_num: 02
written_rep: jas
trans_list: bunda
sense:
(kaartspel) de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten


lexentry: nld/jasmijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jasmijn
trans_list: jasmín
sense:
(plantkunde) een stuikgewas uit het geslacht Jasminum, met name Jasminum officinale, behorende tot de olijffamilie (Oleaceae)


lexentry: nld/jegens__prep__1
sense_num: 01
written_rep: jegens
trans_list: k
sense:
ten aanzien van, tegenover, naar ... toe (figuurlijk, niet in de betekenis "door een ruimte"); vooral gebruikt bij personen


lexentry: nld/jodenvervolging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodenvervolging
trans_list: pogrom
sense:
(religie) systematische actie om joden tot bekering te dwingen en hen anders het leven onmogelijk te maken of te doden


lexentry: nld/jodin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodin
trans_list: Žídka | žídka
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) volgens de joodse traditie een vrouw die geboren is uit een joodse moeder; verder een vrouw die is toegetreden tot het jodendom; ook een vrouw die het joodse geloof belijdt# verouderde spelling of vorm van Jodin tot 2006


lexentry: nld/jodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodium
trans_list: jód | jod
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 Het is een violet- donkergrijs halogeen


lexentry: nld/jojo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jojo
trans_list: jojo
sense:
(speelgoed) speelgoed, bestaande uit twee schijfjes die langs een koord, dat ertussen gewonden is, afloopt, en door het impulsmoment zichzelf weer omhoog werkt


lexentry: nld/jongleur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jongleur
trans_list: žongler
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, acrobaat, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/jongleur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: jongleur
trans_list: žongler
sense:
(cultuur), (muziek), (verouderd) een langs herbergen, jaarmarkten rondtrekkend artiest, goochelaar, acrobaat, muzikant, zanger van liedjes en komediant


lexentry: nld/jongleur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: jongleur
trans_list: žonglér
sense:
(cultuur) (beroep) de artiest die zo veel mogelijk objecten weet op te gooien en weer weet op te vangen, zonder dat er een op de grond terecht komt (die jongleert)


lexentry: nld/jood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jood
trans_list: Žíd | žíd
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt


lexentry: nld/joon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: joon
trans_list: bóje
sense:
(scheepvaart) ton met daaruit oprijzende stok om een vaarweg voor kleine vaartuigen aan te geven, of de plaats van een visnet of vislijn


lexentry: nld/juchtleder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: juchtleder
trans_list: juchta
sense:
zeer zacht waterdicht kalfs- of runderleer dat door de behandeling met berkenteerolie (betuline) een kenmerkende geur heeft


lexentry: nld/judaspenning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: judaspenning
trans_list: měsíčnice
sense:
(plantkunde) naam voor planten uit het geslacht Lunaria , kruisbloemige planten met platte, zilverwitte peulen


lexentry: nld/juk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: juk
trans_list: jařmo
sense:
houten pasvorm die op de schouders gedragen wordt en twee te dragen gewichten (emmers, manden) verbindt


lexentry: nld/junkfood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: junkfood
trans_list: bufetová strava
sense:
(voeding) een verzamelnaam voor voedsel dat snel bereid en geserveerd wordt en relatief goedkoop is, maar helaas wel ongezond is


lexentry: nld/jurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jurk
trans_list: šaty
sense:
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat van de schouders tot op de benen reikt en die vaak helemaal bedekt


lexentry: nld/kabaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabaal
trans_list: dělat rámus
sense:
zeer luide verstoring van rust en ordeSoms wordt vooral gedoeld op geluid met een hoog volume, soms juist om ernstig verstoorde verhoudingen zonder dat het letterlijk om het volume van geluid gaat, maar deze beide aspecten laten zich vaak ook niet onderscheiden.


lexentry: nld/kabeljauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabeljauw
trans_list: treska
sense:
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) middelgrote zoutwatervis en uitstekende consumptievis, Gadus morhua


lexentry: nld/kabouter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabouter
trans_list: gnóm
sense:
(folklore) sprookjesfiguur in de vorm van een klein mannetje, traditioneel met een puntmuts dat meestal wat mensenschuw is en zich plagerig of juist vriendelijk gedraagt


lexentry: nld/kaddisj__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaddisj
trans_list: kadiš
sense:
(religie) een joods gebed waarin Gods naam wordt geheiligd, onder meer uitgesproken bij het begraven en herdenken van overledenen


lexentry: nld/kakkerlak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kakkerlak
trans_list: šváb
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend


lexentry: nld/kalender__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalender
trans_list: kalendář
sense:
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz


lexentry: nld/kalium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalium
trans_list: draslík
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/kalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalk
trans_list: vápno
sense:
(scheikunde) (bouwkunde) aanduiding voor een aantal alkalische zouten van calcium, zoals calciumoxide (ook wel ongebluste kalk), calciumhydroxide (gebluste kalk) en calciumcarbonaat en calciumwaterstofcarbonaat


lexentry: nld/kameleon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kameleon
trans_list: chameleon | chameleón
sense:
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen


lexentry: nld/kameleon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kameleon
trans_list: chameleon
sense:
(figuurlijk) persoon die almaar van mening verandert of zich telkens volledig aanpast aan zijn omgeving


lexentry: nld/kamp__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kamp
trans_list: tábor
sense:
m een persoon of groep die een overeenkomst, gevecht of strijd aangaat met een andere persoon of groep


lexentry: nld/kamperfoelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kamperfoelie
trans_list: zimolez
sense:
(plantkunde) (medisch) Lonicera een geslacht van klimstruiken met sterk geurende, witte tot gele buis- of trechtervormige bloemen die 's nachts opengaan voor bestuiving door nachtvlinders


lexentry: nld/kaneel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaneel
trans_list: skořice
sense:
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten


lexentry: nld/kangoeroe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kangoeroe
trans_list: klokan
sense:
(buideldieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Macropus , met korte voorpoten, lange achterpoten, een lange sterke steunstaart die hun jongen in een huidplooi op de buik mee kunnen dragen


lexentry: nld/kannibalisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kannibalisme
trans_list: kanibalismus
sense:
(voeding) het eten van het vlees van een soortgenoot m.n. als het gaat over mensen die mensenvlees eten


lexentry: nld/kansel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kansel
trans_list: kazatelna
sense:
een kerkelijk, meestal verhoogd, meubelstuk waarvanaf de voorganger in de dienst zijn preek uitspreekt


lexentry: nld/kanunnik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kanunnik
trans_list: kanovník
sense:
(religie) een titel die aan bepaalde geestelijken wordt verleend binnen enkele christelijke kerkgemeenschappen.


lexentry: nld/kapitaalmarkt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapitaalmarkt
trans_list: kapitálový trh
sense:
(economie) markt waarop vermogenstitels worden verhandeld met een onbepaalde looptijd, of met looptijden vanaf circa twee jaar


lexentry: nld/kapmeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapmeeuw
trans_list: racek chechtavý
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel, Larus ridibundus , een soort meeuw met een gekleurde kop en een lachende roep


lexentry: nld/kappertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kappertje
trans_list: kapara
sense:
(voeding) een klein groen bloemknopje van de kappertjesplant, Capparis spinosa , dat meestal op zuur bewaard wordt en dat als kruiderij gebruikt wordt


lexentry: nld/kapsones__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapsones
trans_list: prdět
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (kouwe) drukte; in 'kapsones hebben': het hoog in de bol hebben, een overdreven hoge dunk van zichzelf.


lexentry: nld/karaoke__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karaoke
trans_list: karaoke
sense:
vorm van vermaak, waarbij muziek wordt afgespeeld van een lied, en de amateur zanger in een microfoon de tekst (die op een televisiescherm te lezen is) live zingt


lexentry: nld/kardemom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kardemom
trans_list: kardamom
sense:
(plantkunde) een kruidachtige plant Elettaria cardamomum , groene kardemom, uit de gemberfamilie Sjabloon:species:Zingiberaceae 
(wikidata: kardemom )


lexentry: nld/kardinaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kardinaal
trans_list: kardinál
sense:
(religie) hoge geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, hij mag deelnemen aan de verkiezing van een nieuwe paus


lexentry: nld/karmijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karmijn
trans_list: karmín
sense:
een rode kleurstof die wordt gewonnen uit een soort schildluis, de Cochenilleluis, Dactylopius coccus Costa


lexentry: nld/karnemelk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karnemelk
trans_list: podmáslí
sense:
(drinken) gefermenteerde melk (vroeger: melkproduct dat overblijft na het karnen van de melk) 
(wikidata: karnemelk )


lexentry: nld/karnen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: karnen
trans_list: stloukat máslo
sense:
overgankelijk, (drinken), (voeding) melk langdurig mechanisch bewerken, wat het melkvet tot karnemelk of boter doet samenklonteren


lexentry: nld/karos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karos
trans_list: vagón
sense:
(verkeer) (verouderd) een gesloten koets waarbij de cabine met riemen flexiebel aan de wielassen is opgehangen


lexentry: nld/karper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karper
trans_list: kapr
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote zoetwatervis met een hoge rug, die van oorsprong uit Azië komt, Cyprinus carpio


lexentry: nld/karst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karst
trans_list: kras
sense:
(geologie) de verzameling verschijnselen die samenhangen met de oplosbaarheid van kalksteen onder invloed van koolzuur in de atmosfeer


lexentry: nld/kas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kas
trans_list: skleník
sense:
(tuinbouw) een doorzichtige en meest glazen constructie die het cultiveren mogelijk maakt van planten die een ander klimaat vergen dan buiten heerst


lexentry: nld/kassa__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kassa
trans_list: pokladna
sense:
(techniek), (handel) een machine in een winkel om van een klant ontvangen geld te registreren en te bewaren


lexentry: nld/kast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kast
trans_list: skříň
sense:
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen


lexentry: nld/kasuaris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kasuaris
trans_list: kasuár
sense:
(loopvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Casuarius , grote vogels afkomstig uit de tropische regenwouden van Nieuw-Guinea en Australië


lexentry: nld/kat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kat
trans_list: kočka | kocour
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden


lexentry: nld/katapult__noun__1
sense_num: 02
written_rep: katapult
trans_list: katapult | prak
sense:
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten


lexentry: nld/kathaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kathaar
trans_list: katar
sense:
(religie) aanhanger van een Middeleeuwse christelijke sekte die door de toenmalige rooms-katholieke kerk als ketters werd beschouwd en met geweld vervolgd tot alle katharen waren uitgeroeid


lexentry: nld/katheter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katheter
trans_list: cévka | katétr
sense:
(medisch) buisje dat tijdelijk in een lichaamsholte wordt aangebracht, bijv. om lichaamsvocht op te vangen of een medicijn toe te dienen


lexentry: nld/katoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katoen
trans_list: bavlna
sense:
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit 
(wikidata: katoen )


lexentry: nld/katrol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katrol
trans_list: kladka
sense:
(techniek) een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen


lexentry: nld/katwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katwilg
trans_list: houžev
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix viminalis , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden, waarvan de tenen worden gebruikt als rijshout


lexentry: nld/kazemat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kazemat
trans_list: bunkr
sense:
(militair) een tegen vijandelijk vuur gedekte en van schietgaten voorziene ruimte voor de opstelling van een vuurwapen, aanvankelijk deel uitmakend van een vesting


lexentry: nld/keel-neus-oorarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keel-neus-oorarts
trans_list: otorinolaryngolog
sense:
(beroep) (medisch) dokter die zich gespecialiseerd heeft in ziekten van organen binnen het hoofd die direct contact met de buitenlucht hebben


lexentry: nld/keep__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keep
trans_list: pěnkava jikavec
sense:
(zangvogels)	Fringilla montifringilla een trekkende zangvogel uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae ) met een wat nasale raspende lokroep, een witte stuit en een donkergrijze kop, waarvan het mannetje de oranjekleurige schoudervlek en borst heeft, en die broedt in Scandinavië en Noord-Rusland


lexentry: nld/keerzijde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keerzijde
trans_list: bekhend
sense:
de achterzijde, de ruwe kant van een blad (papier, perkament, e.d.), dat in een gebonden boek de linkerbladzijde is, verso


lexentry: nld/keffiyeh__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keffiyeh
trans_list: kefíja
sense:
(hoofddeksel) geblokte doek die traditioneel voornamelijk door mannen in Arabische landen en landen met een droog klimaat over het hoofd gedragen wordt als bescherming tegen kou, zon, stof en zand


lexentry: nld/keg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keg
trans_list: blok
sense:
(techniek) een blok met één schuine kant, waarmee men iets kan vastklemmen of het wegrollen van bijv. een wiel kan verhinderen. (De doorsnede van een keg is een rechthoekige driehoek, van een wig is dat een gelijkbenige driehoek.


lexentry: nld/keil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keil
trans_list: klín
sense:
(techniek) stevig voorwerp met een rand waar twee vlakken elkaar onder een scherpe hoek raken; kan worden gebruikt om iets vast te klemmen, het wegrollen van een wiel te verhinderen of materiaal op een breuklijn verder te splijten


lexentry: nld/keizer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keizer
trans_list: císař
sense:
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk


lexentry: nld/kemphaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kemphaan
trans_list: jespák bojovný
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort vogel, Calidris pugnax , uit de familie van de snipachtigen Scolopacidae


lexentry: nld/keppel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keppel
trans_list: kipa
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (kleding) hoofddeksel in de vorm van een ondiep bolsegment, gedragen door religieuze (Joodse) mannen


lexentry: nld/kerk__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kerk
trans_list: církev | kostel
sense:
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)


lexentry: nld/kerkbank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkbank
trans_list: kostelní lavice
sense:
(religie) harde langwerpige constructie waar in een kerkgebouw waarop gelovigen tijdens een dienst kunnen zitten


lexentry: nld/kerkgebouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkgebouw
trans_list: chrám
sense:
(religie) een gebouw dat door een kerkelijke organisatie gebruikt wordt voor het houden van religieuze diensten


lexentry: nld/kerkuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkuil
trans_list: sova pálená
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Tyto alba , met een lichte onderzijde en een opvallende, hartvormige sluier die gewoonlijk in gebouwen broedt


lexentry: nld/kernenergie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernenergie
trans_list: jaderná energie
sense:
(techniek) energie geproduceerd door kernfusie of kernsplijting, waarmee in een kerncentrale elektriciteit wordt opgewekt


lexentry: nld/kernfusie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernfusie
trans_list: jaderná fúze
sense:
(natuurkunde) het proces waarbij twee atoomkernen botsen en één zwaardere kern vormen waarbij energie vrij komt


lexentry: nld/kernsmelting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernsmelting
trans_list: roztavení jádra
sense:
(techniek) een rampzalige gebeurtenis waarbij de brandstof van een kernreactor smelt door het wegvallen van de koeling


lexentry: nld/kers__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kers
trans_list: třešeň
sense:
(bloemplanten) benaming voor bomen uit het ondergeslacht Prunus subg. Cerasus , waaraan kersen groeien 
(wikidata: kers )


lexentry: nld/kersenboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kersenboom
trans_list: třešeň
sense:
(bloemplanten) benaming voor bomen waaraan kleine ronde vruchten groeien, uit het ondergeslacht Prunus subg. Cerasus


lexentry: nld/kerstening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerstening
trans_list: christianizace
sense:
(religie) het proces waarbij heidense volkeren zich, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context


lexentry: nld/kerstroos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerstroos
trans_list: čemeřice černá
sense:
(bloemplanten) Helleborus niger plant uit het geslacht nieskruid, waartoe ook de lenteroos (Helleborus oriëntalis) en stinkend nieskruid (Helleborus foetida ) behoren en die in de winter bloeit. De kerstroos staat bekend als heksenkruid


lexentry: nld/kerststal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerststal
trans_list: betlém
sense:
(kerst) een voorstelling van de geboorte van Jezus met figuren van hout of gips, die vooral in katholieke gezinnen rond Kerstmis in huis te vinden is, vaak onder de kerstboom


lexentry: nld/kervel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kervel
trans_list: kerblík třebule
sense:
(plantkunde) een eenjarige plant Anthriscus cerefolium uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae ) wikidata: 
kervel


lexentry: nld/kervel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kervel
trans_list: kerblík
sense:
(kruid) de groene bladeren van Anthriscus cerefolium worden gebruikt als keukenkruid, zowel vers als gedroogd 
(wikidata: kervel )


lexentry: nld/ketjap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ketjap
trans_list: sójová omáčka
sense:
een Indonesische sojasaus gemaakt van een mengsel van sojabonenmeel, grof gemalen tarwe, kruiden en zout


lexentry: nld/keyboard__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keyboard
trans_list: klávesnice
sense:
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden


lexentry: nld/kiel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiel
trans_list: kýl
sense:
(scheepvaart) verlenging van de onderzijde van een (zeil)schip die dient om het verlijeren tegen te gaan en het schip een grotere stabiliteit te geven


lexentry: nld/kielhoutje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kielhoutje
trans_list: pražec
sense:
dim. tant.
 (muziek) (strijkinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/kieming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kieming
trans_list: klíčení
sense:
het proces, waarbij het in een zaad aanwezige embryo of kiem door de zaadhuid heenbreekt en vervolgens tot een kiemplant uitgroeit


lexentry: nld/kiemwit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiemwit
trans_list: endosperm
sense:
(voeding) het weefsel in de zaden van zaadplanten, dat vaak een rol speelt bij de opslag van reservestoffen ten behoeve van de kieming, de groei van het embryo en van de jonge plant


lexentry: nld/kiezelzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiezelzuur
trans_list: kyselina křemičitá
sense:
(scheikunde) een zwak zuur dat is afgeleid van siliciumdioxide (SiO2) met de algemene formule SiO2.n H2O (met n geheel)


lexentry: nld/kijkcijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kijkcijfer
trans_list: podíl
sense:
een statistische bepaling van het aantal kijkers en hun waardering van een bepaald televisieprogramma


lexentry: nld/kijkgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kijkgeld
trans_list: poplatek
sense:
(geschiedenis) geld dat men als belasting moest betalen als men een televisietoestel bezat (in Nederland afgeschaft per 1-1-2000)


lexentry: nld/kikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kikker
trans_list: žába
sense:
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart


lexentry: nld/kikkererwt__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kikkererwt
trans_list: cizrna beraní | cizrna
sense:
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak 
(wikidata: kikkererwt )


lexentry: nld/kikkervisje__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kikkervisje
trans_list: pulec
sense:
(kikkers) Anura larve van de kikker of pad, in het stadium van uit het ei komen tot 6-9 weken; het bestaat uit een ovaalvormig lichaam en een lange staart en heeft alleen inwendige kieuwen


lexentry: nld/kilo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kilo
trans_list: kilo
sense:
(natuurkunde) (eenheid) (afkorting) informele afkorting van "kilogram" de SI-eenheid van massa (symbool: kg)


lexentry: nld/kilo__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kilo
trans_list: kilo
sense:
(natuurkunde) (eenheid) (verouderd) informele afkorting van "kilogram" (kilogramkracht) een eenheid voor een gewicht of kracht, (niet volgens het SI-stelsel, maar heel gebruikelijk)


lexentry: nld/kilometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kilometer
trans_list: kilometr
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 103 meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km


lexentry: nld/kilowatt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kilowatt
trans_list: kilowatt
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan 103 watt of 1.000 watt, weergegeven met symbool kW


lexentry: nld/kind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kind
trans_list: dítě
sense:
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is


lexentry: nld/kinderverlamming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kinderverlamming
trans_list: dětská obrna
sense:
virusinfectie van de grijze stof in het ruggenmerg, waardoor vooral bij kinderen blijvende verlammingsverschijnselen kunnen optreden


lexentry: nld/kinderziekte__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kinderziekte
trans_list: dĕtská nemoc
sense:
(figuurlijk) fout, tekortkoming of moeilijkheid die in een nieuw voorwerp, project of plan schuilt maar die na ingebruikneming of inkrachttreding door tussentijdse verbeteringen of aanpassingen verdwijnt


lexentry: nld/kinkajoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kinkajoe
trans_list: kynkažu
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Potos flavus uit de familie der kleine beren, dat in Latijns-Amerika voorkomt met een lengte kop-romp van 40–57 cm, een staart van 39–57 cm, een schouderhoogte van 17–25 cm en een gewicht van circa 4,5 kg


lexentry: nld/kippennest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kippennest
trans_list: výmol
sense:
de plaats waar kippen hun eieren leggen; het ondiepe gat in de grond waar kippen hun eieren in leggen


lexentry: nld/kippenvel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kippenvel
trans_list: husí kůže
sense:
het verschijnsel waarbij als gevolg van kou, afgrijzen of schrik de huid er uit ziet als die van een geplukte kip


lexentry: nld/kitsch__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kitsch
trans_list: kýč
sense:
schijnkunst die niet aanslaat met veel versieringen en/of de verkeerde materialen waarvan de meeste mensen denken dat het wansmaak is


lexentry: nld/kiwi__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kiwi
trans_list: kiwi | kivi
sense:
(fruit) harige, bruine vrucht met groen vruchtvlees van het plantengeslacht Actinidia 
(wikidata: kiwi )


lexentry: nld/klad__noun__1
sense_num: 08
written_rep: klad
trans_list: nasát
sense:
(historisch) sterk absorberend papier, gebruikt om bij het schrijven een overmaat van inkt weg te deppen voordat er vlekken ontstaan


lexentry: nld/klade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klade
trans_list: klad
sense:
(biologie) een groep bestaande uit alle soorten die afstammen van een bepaalde gemeenschappelijke evolutionaire voorouder


lexentry: nld/klamp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klamp
trans_list: rohatinka
sense:
(techniek) een plank of lat die haaks of schuin over andere is aangebracht, als deel van de constructie of als houvast voor hand of voet


lexentry: nld/klamp__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klamp
trans_list: rohatinka
sense:
(scheepvaart) een klemconstructie, of een (vaak dubbele) haak waaraan een touw (tijdelijk) kan worden belegd/bevestigd


lexentry: nld/klankverandering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klankverandering
trans_list: posouvání hlásek
sense:
(taalkunde) het verschijnsel dat een klank in een taal in de loop van de tijd vervangen wordt door een andere klank


lexentry: nld/klankverschuiving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klankverschuiving
trans_list: posouvání hlásek
sense:
(taalkunde) het verschijnsel dat een klank in een taal vervangen wordt door een andere klank (vooral als dit regelmatig en in relatief korte tijd gebeurt)


lexentry: nld/klapstuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klapstuk
trans_list: hrudí
sense:
(voeding) stuk rundvlees van de borst of klaprib zeer populair ingrediënt in hutspot en hete bliksem


lexentry: nld/klauwplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klauwplaat
trans_list: sklíčidlo
sense:
(gereedschap), (metaalbewerking) het onderdeel van een draaibank waarin een werkstuk wordt vastgeklemd


lexentry: nld/klavecimbel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klavecimbel
trans_list: cembalo
sense:
(muziekinstrument) toetsinstrument waarbij de in het verlengde van de toetsen geplaatste snaren worden getokkeld


lexentry: nld/kleefrijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleefrijst
trans_list: lepkavá rýže
sense:
(voeding) rijstsoort die veel zetmeel bevat en daardoor na het koken aan elkaar plakt, zaden van Oryza sativa ) var. glutinosa 
(wikidata: kleefrijst )


lexentry: nld/klei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klei
trans_list: jíl | hlína
sense:
(geologie) een zeer fijne, klastisch sedimentaire grondsoort, die voor meer dan 25% bestaat uit lutum (gronddeeltjes kleiner dan 2 µm)


lexentry: nld/kleinburgerlijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: kleinburgerlijk
trans_list: maloměšťácký
sense:
met betrekking tot het gedeelte van de bevolking van een stad die behoort tot de sociale laag tussen de arbeidersklasse en de "grote" burgerij


lexentry: nld/kleinburgerlijk__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: kleinburgerlijk
trans_list: férový
sense:
(figuurlijk) hebbende de opvattingen van het kleinburgerlijke milieu, benepen, bekrompen, geborneerd


lexentry: nld/kleine_burgemeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleine burgemeester
trans_list: racek polární
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort meeuw, Larus glaucoides , die ongeveer 56 centimeter groot kan worden


lexentry: nld/kleine_modderkruiper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleine modderkruiper
trans_list: sekavec písečný
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Cobitis taenia , de kleinste van de drie in de Benelux inheemse modderkruipers


lexentry: nld/kleine_vos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleine vos
trans_list: babočka kopřivová
sense:
(vlinders) bepaalde soort vlinder, Aglais urticae , een aurelia uit de onderfamilie Nymphalinae, die zeer algemeen in de Benelux voorkomt


lexentry: nld/klepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klepel
trans_list: srdce
sense:
peervormige staaf die in een klok bij het luiden tegen de rand slaat en zo de klok geluid doet geven


lexentry: nld/klik__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klik
trans_list: cvak
sense:
(informatica) een keuze gemaakt door ergens op te drukken en die een andere pagina of ander deel van de pagina op het scherm brengt


lexentry: nld/klik__noun__1
sense_num: 03
written_rep: klik
trans_list: cvak
sense:
(taalkunde) een niet-pulmonaire medeklinker gemaakt door een dubbele afsluiting te maken met de tong of de lippen, een onderdruk te maken en de afsluiting los te trekken


lexentry: nld/klikken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: klikken
trans_list: klik
sense:
inergatief (informatica) met een muis of anderszins een keuze kenbaar maken door op een vlak op het scherm te drukken; clicken


lexentry: nld/klimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaat
trans_list: podnebí | klima
sense:
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet


lexentry: nld/klimaatverandering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaatverandering
trans_list: klimatická změna
sense:
(klimatologie), (geschiedenis) de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw


lexentry: nld/klimop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimop
trans_list: břečťan
sense:
(plantkunde) Hedera helix , een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt


lexentry: nld/klingelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: klingelen
trans_list: kroužek
sense:
een kort, zacht, helder geluid dat ontstaat als metalen of glazen voorwerpen herhaaldelijk tegen elkaar aanstoten, het zijn vooral kleine bellen die klingelen


lexentry: nld/klinker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klinker
trans_list: samohláska
sense:
(taalkunde) een klank van de menselijke spraak waarbij geen obstructie in de ademstroom aangebracht wordt


lexentry: nld/klinkerwisseling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klinkerwisseling
trans_list: kmenostup
sense:
(taalkunde) morfologisch proces waarbij de klinkers veranderen binnen een bepaald paradigma, zoals bij sterke werkwoorden


lexentry: nld/klinknagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klinknagel
trans_list: nýt
sense:
(werktuigbouwkunde) een metalen verbinding tussen twee platen bestaande uit twee cilidrische delen die van weerszijden die meestal onder verhitting door vervorming vast bevestigd worden


lexentry: nld/klis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klis
trans_list: lopuch
sense:
(plantkunde) Arctium een geslacht van planten uit de familie Asteraceae met stekelige, droge bloemen


lexentry: nld/klokkenspel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klokkenspel
trans_list: zvonkohra
sense:
(muziekinstrument) slaginstrument dat wordt gebruikt bij een concert, met metalen staafjes bevestigd op een houten rand


lexentry: nld/klokspijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klokspijs
trans_list: zvonovina
sense:
(metallurgie) legering waarvan men klokken giet, te weten in de regel een mengsel van ongeveer 80% koper, 18-24% tin en maximaal 4% verontreiniging


lexentry: nld/kluut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kluut
trans_list: tenkozobec
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort watervogel, Recurvirostra avosetta , uit de familie Recurvirostridae


lexentry: nld/knaagdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knaagdier
trans_list: hlodavec
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Rodentia , vrij kleine zoogdieren met twee paar op beitels lijkende en steeds aangroeiende snijtanden


lexentry: nld/knarsen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: knarsen
trans_list: vrzat
sense:
inergatief geluid voortbrengen door twee hard oneffen voorwerpen met kracht over elkaar heen te bewegen


lexentry: nld/knikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knikker
trans_list: kulička
sense:
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren


lexentry: nld/knipoog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knipoog
trans_list: mrkání
sense:
teken in de vorm van het kort toeknijpen van een oog om verstandhouding, waardering of een humoristische bedoeling uit te drukken


lexentry: nld/knippen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: knippen
trans_list: přeříznout
sense:
(informatica) een bewerking waarbij een uitgekozen hoeveelheid informatie van de ene plek verwijderd wordt, meestal om haar op een andere plek te kunnen plakken


lexentry: nld/knipperlicht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: knipperlicht
trans_list: blinkr
sense:
(pregnant) oranje knipperende lamp aan de zijkant van een voertuig, gebruikt om aan te geven dat men het voertuig naar rechts of links wil manoeuvreren


lexentry: nld/knoest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoest
trans_list: suk
sense:
(bouwkunde) de plaats waar een zijtak aan de boom groeide, het hout is er minder sterk en moeilijker bewerkbaar, het is dan ook een houtgebrek


lexentry: nld/knoflook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoflook
trans_list: česnek kuchyňský | česnek
sense:
(plantkunde), (kookkunst), (voeding) Allium sativum , een bolgewas dat familie is van ui en bieslook


lexentry: nld/knokkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knokkel
trans_list: kloub prstu
sense:
(anatomie) het gewricht dat de vingers met de hand verbindt, vooral zichtbaar als men de vingers buigt


lexentry: nld/knoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoop
trans_list: knoflík | uzel
sense:
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel


lexentry: nld/knoopsgat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoopsgat
trans_list: knoflíková dírka
sense:
(kleding) spleet die in een stuk stof is gemaakt zodat een ander stuk stof daaraan kan worden vastgemaakt met behulp van een op het tweede stuk stof bevestigd schijfje dat net door die spleet past


lexentry: nld/knutselen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: knutselen
trans_list: kutit
sense:
inergatief zelf voorwerpen uit liefhebberij vervaardigen met gebruik van gereedschap als hamer, zaag en schaaf


lexentry: nld/koalabeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koalabeer
trans_list: koala
sense:
Phascolarctos cinereus buideldier uit de familie van de koala's die leeft in het oosten van Australië


lexentry: nld/kobalt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kobalt
trans_list: kobalt
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/kodiakbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kodiakbeer
trans_list: medvěd kodiak
sense:
(roofdieren) Ursus arctos middendorffi de grootste ondersoort van de bruine beer, sommige individuen zijn zelfs groter en zwaarder dan de ijsbeer


lexentry: nld/koekenpan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekenpan
trans_list: pánev
sense:
(kookkunst) Een koekenpan (Nederlands-Nederlands) of kortweg pan (Belgisch-Nederlands) is een platte pan met een lang handvat.


lexentry: nld/koekoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekoek
trans_list: kukačka obecná | kukačka
sense:
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen


lexentry: nld/koekoeksbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekoeksbloem
trans_list: kohoutek
sense:
(plantkunde) de botanische naam voor een niet langer als apart geslacht onderscheiden groep van kruidachtige planten uit de anjerfamilie Caryophyllaceae


lexentry: nld/koelkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koelkast
trans_list: chladnička
sense:
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven


lexentry: nld/koevoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koevoet
trans_list: páčidlo
sense:
(gereedschap) stevige metalen stang voorzien van een gespleten einde, gebruikt om er zaken mee open te breken


lexentry: nld/koffer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koffer
trans_list: kufr
sense:
draagbare bergruimte van stevig materiaal met een handvat, waarin spullen kunnen worden meegenomen tijdens het reizen


lexentry: nld/kofferwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kofferwoord
trans_list: kontaminace
sense:
(taalkunde) een neologisme waarin twee of meer bestaande woorden naar de vorm worden gecombineerd in een betekenis die betekeniselementen van alle originele woorden bevat


lexentry: nld/koffietafel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koffietafel
trans_list: konferenční stolek
sense:
(voeding) (drinken) eenvoudige broodmaaltijd, meestal met koffiekoeken en/of eenvoudig belegde sandwiches en koffie en thee als dranken


lexentry: nld/kogellager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kogellager
trans_list: kuličkové ložisko
sense:
(werktuigbouwkunde) een constructie met vrij draaiende kogels die er voor zorgt dat een draaibeweging met weinig wrijving kan worden uitgevoerd


lexentry: nld/koken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: koken
trans_list: uvařit | vařit
sense:
overgankelijk, (natuurkunde) een vloeistof (vooral water) net zolang verwarmen totdat er zich in de hele vloeistof bellen vormen die naar boven stijgen en openspringen


lexentry: nld/kokmeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokmeeuw
trans_list: racek chechtavý
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel met een gekleurde kop en een lachende roep, Chroicocephalus ridibundus


lexentry: nld/kokosboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokosboom
trans_list: kokosovník ořechoplodý
sense:
(plantkunde) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft


lexentry: nld/kokosmelk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokosmelk
trans_list: kokosové mléko
sense:
(drinken) vocht verkregen door het kiemwit van een kokosnoot met water te vermengen en uit te knijpen


lexentry: nld/kokospalm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokospalm
trans_list: kokosovník ořechoplodý
sense:
(bloemplanten) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd


lexentry: nld/kolencentrale__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kolencentrale
trans_list: uhelná elektrárna
sense:
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) thermische centrale die elektrische stroom opwekt door verbranding van steenkool


lexentry: nld/kolgans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kolgans
trans_list: husa běločelá
sense:
(eendvogels) Anser albifrons een ganzensoort van Noord-Amerika en Europa met een witte kol vlak voor zijn snavel


lexentry: nld/kolibrie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kolibrie
trans_list: kolibřík
sense:
(gierzwaluwachtigen) een zeer klein vogeltje met een zeer snelle vleugelslag van de familie Trochilidae uit de orde der grootvleugeligen


lexentry: nld/kolonel-generaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kolonel-generaal
trans_list: generálplukovník
sense:
(militair) een rang in het Pruisische leger, het Duitse keizerlijke leger en de Wehrmacht, het leger van nazi-Duitsland


lexentry: nld/komeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komeet
trans_list: kometa
sense:
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt


lexentry: nld/komijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komijn
trans_list: římský kmín | kmín římský | kumin
sense:
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert 
(wikidata: komijn )


lexentry: nld/komkommer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komkommer
trans_list: okurka setá | okurka
sense:
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)


lexentry: nld/konijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: konijn
trans_list: králík
sense:
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden


lexentry: nld/koninklijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: koninklijk
trans_list: královský
sense:
(regering)(adel) betrekking hebbend op een koning, koningin, aan of bij hem, haar behorend, van hem, haar uitgaand


lexentry: nld/kooktoestel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kooktoestel
trans_list: sporák
sense:
(kookkunst) een toestel waarop een pan geplaatst kan worden om via verwarming van de pan de inhoud op te warmen, te koken of te bakken


lexentry: nld/kool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kool
trans_list: zelí | kapusta
sense:
(bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen


lexentry: nld/koolhydraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koolhydraat
trans_list: uhlohydrát
sense:
(biochemie) (medisch) (voeding) een bepaald type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen met de brutoformule Cn(H2O)n


lexentry: nld/koolstof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koolstof
trans_list: uhlík
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6


lexentry: nld/koolteer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koolteer
trans_list: uhelný dehet
sense:
teer verkregen uit steenkolen, een zwarte taaie vloeibare massa die hoofdzakelijk uit polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) bestaat


lexentry: nld/koopkracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koopkracht
trans_list: kupní síla
sense:
(economie) de hoeveelheid goederen of diensten die gekocht kan worden met een bepaald geldbedrag, bijvoorbeeld het besteedbaar inkomen


lexentry: nld/koord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koord
trans_list: šňůra
sense:
streng van in elkaar gedraaide vezels, gebruikt als middel om zaken bij elkaar te binden of trekkracht uit te oefenen


lexentry: nld/koorhemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koorhemd
trans_list: rocheta
sense:
(kleding) (religie) een wijd, wit linnen hemd, dat reikt tot aan de knieën en gedragen wordt over de toog door een priester of misdienaar


lexentry: nld/kootje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kootje
trans_list: článek prstu
sense:
(anatomie) benig lid van het geraamte van vingers en tenen voorbij de middenhands- of middenvoetsbeenderen van een gewervelde


lexentry: nld/koper__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koper
trans_list: měď
sense:
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal


lexentry: nld/koperslager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koperslager
trans_list: mědikovec
sense:
(beroep) een ambachtsman die platen koper of andere zachte metalen bewerkt. Dit bewerken omvat verschillende bewerkingen, zoals knippen, buigen, solderen en felsen.


lexentry: nld/koppel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: koppel
trans_list: pár
sense:
(natuurkunde) stelsel van twee in absolute zin gelijke en evenwijdige krachten, waarvan de werklijnen niet samenvallen en die in tegengestelde richting werken


lexentry: nld/koppelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppelaar
trans_list: dohazovač
sense:
(beroep) (familie) iemand die probeert om mensen in contact met elkaar te brengen om een huwelijk te bewerkstelligen


lexentry: nld/koppeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppeling
trans_list: spojka
sense:
(techniek) een constructie die in een motor of voertuig mechanische krachten op een te onderbreken wijze overbrengt


lexentry: nld/koppelteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppelteken
trans_list: spojovník
sense:
(taalkunde) (grammatica) een streepje om twee of meer woorden een eenheid te laten vormen dat in de Nederlandse spelling vooral van belang is in afleidingen, samenkoppelingen, samenstellingen en woordgroepen


lexentry: nld/kopzorg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kopzorg
trans_list: dělat starosti
sense:
een probleem waar je steeds aan moet blijven denken en waarvan je bang bent dat het niet goed zal aflopen


lexentry: nld/korianderzaad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: korianderzaad
trans_list: semeno koriandro
sense:
(specerij) gedroogde zaden van Coriandrum sativum , veel gebruikt in de oosterse keuken 
(wikidata: korianderzaad )


lexentry: nld/kornet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kornet
trans_list: kornet
sense:
(muziekinstrument) op een bugel gelijkend koperen blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een brassband


lexentry: nld/kornet__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kornet
trans_list: kornet
sense:
(militair) (beroep) (Nederland) rang van vaandrig bij de cavalerie en de artillerie bij de Koninklijke Landmacht


lexentry: nld/korstdeeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: korstdeeg
trans_list: listové těsto
sense:
deeg dat gebruikt wordt om een stevige korst te maken voor een met zachte of losse vulling op te vullen taart, deeg voor pasteien


lexentry: nld/kosmopolitisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kosmopolitisme
trans_list: kosmopolitismus
sense:
van een persoon dat deze een gevoel van verbondenheid met de mensheid in het algemeen ervaart, dat sterker is dan enig gevoel voor nationale of regionale identiteit


lexentry: nld/kost__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kost
trans_list: jídlo
sense:
(voeding) voedsel, als onderdeel van het dagelijks bestaanIn deze betekenis wordt het meervoud niet gebruikt, maar komen de verkleinwoorden wel voor.


lexentry: nld/koster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koster
trans_list: kostelník
sense:
(beroep) kerkelijke bediende, die met de zorg van het kerkgebouw, en het vlot verloop van de kerkdiensten belast is


lexentry: nld/kostgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kostgeld
trans_list: deska
sense:
een vergoeding die thuiswonende kinderen aan hun ouders betalen. De vergoeding kan worden gebaseerd op de huurprijs/hypotheek, voeding, telefoonkosten en verbruik van gas, water en elektriciteit en andere dagelijkse kosten


lexentry: nld/kostschool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kostschool
trans_list: internátní škola
sense:
(onderwijs) een school waar de leerlingen vijf dagen per week niet alleen les volgen, maar ook kost en inwoning krijgen


lexentry: nld/kous__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kous
trans_list: punčocha
sense:
(kleding) een aansluitend, meer of minder elastisch kledingstuk dat de voet en (een deel van) het been bedekt


lexentry: nld/kous__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kous
trans_list: knot
sense:
een hulpmiddel om een brandstof in licht om te zetten, dat deel uitmaakt van een olie- of petroleumlamp


lexentry: nld/kraagsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraagsteen
trans_list: utěšit
sense:
(bouwkunde) een, vaak geornamenteerde, uitstekende steen aan een gevel die een dragende functie heeft


lexentry: nld/kraakbeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraakbeen
trans_list: chrupavka
sense:
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix


lexentry: nld/kraan__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kraan
trans_list: jeřáb
sense:
v/m, (techniek) (van kabels en katrollen voorzien) werktuig om voorwerpen in de hoogte te verplaatsen


lexentry: nld/kraanwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraanwagen
trans_list: autojeřáb
sense:
(verkeer) een voertuig waarop een kraan gemonteerd is, vaak gebruikt om defecte wagens op te takelen en naar de garage te brengen


lexentry: nld/krabber__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krabber
trans_list: škrabka
sense:
(gereedschap) voorwerp om mee te krabben, onmisbaar voor schilders die oude verflagen willen verwijderen of mensen die jeuk op hun rug hebben.


lexentry: nld/kras__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kras
trans_list: poškrábání
sense:
langgerekte oppervlaktebeschadiging veroorzaakt door het bewegen van een scherpe punt of rand over een hard oppervlak


lexentry: nld/krat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krat
trans_list: bedna
sense:
houten of plastic doos met openingen in de zijkanten in een standaardformaat, vaak gebruikt voor opslag en het vervoer van flessen, fruit of andere waren


lexentry: nld/kreeft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kreeft
trans_list: humr
sense:
(kreeftachtigen) benaming voor schaaldieren uit de infraorde Astacidea , geleedpotige waterdieren die overal voorkomen, zowel in zoetwater als zoutwater


lexentry: nld/krekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krekel
trans_list: cvrček
sense:
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )


lexentry: nld/kreng__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kreng
trans_list: mrtvola
sense:
(anatomie), (dierkunde) het – vaak al deels ontbonden – stoffelijk overschot van bepaalde dieren (vooral vogels en zoogdieren)


lexentry: nld/krent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krent
trans_list: rybíz
sense:
(voeding) gedroogde, pitloze druif van een druivenras dat zeer kleine vruchten geeft, de Vitis vinifera 'Korinthiaka


lexentry: nld/kreupelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kreupelen
trans_list: mrzačit
sense:
overgankelijk kreupel slaan, een persoon of dier dusdanig letsel toebrengen dat het zich voortbewegen blijvend bemoeilijkt of onmogelijk wordt


lexentry: nld/krib__noun__1
sense_num: 03
written_rep: krib
trans_list: klas
sense:
(waterbeheer) kleine, vaak stenen golfbrekertjes die op regelmatige afstanden langs de oever in het water steken om het afkalven van de oever tegen te gaan en/of om de stroomsnelheid te beïnvloeden


lexentry: nld/krijgsolifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krijgsolifant
trans_list: válečný slon
sense:
(militair) een olifant die vroeger tijdens op het land uitgevochten oorlogen werd ingezet als strijddier


lexentry: nld/kristalliseren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: kristalliseren
trans_list: krystalizovat
sense:
overgankelijk (scheikunde) het doen vormen van geordende vaste fasen uit een smelt, damp of oplossing


lexentry: nld/kritiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kritiek
trans_list: kritika
sense:
uitingen waarmee bepaald gedrag, een bepaalde zienswijze e.d. van anderen worden veroordeeld of in twijfel getrokken


lexentry: nld/kritiek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kritiek
trans_list: kritika
sense:
(letterkunde) een document dat kunstzinnig commentaar levert op een optreden, tentoonstelling, boek, film of andere kunstuiting


lexentry: nld/kritisch__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: kritisch
trans_list: kritický
sense:
(natuurkunde) onder zulke omstandigheden dat er meer neutronen geproduceerd dan geabsorbeerd worden, waardoor een nucleaire kettingreactie op gang kan komen.


lexentry: nld/krokus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krokus
trans_list: krokus
sense:
(bloemplanten) een geslacht Crocus uit de lissenfamilie (Iridaceae ), dat 90 soorten omvat. Hiervan is circa een derde deel herfstbloeier


lexentry: nld/kromtrekken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kromtrekken
trans_list: deformace
sense:
ergatief vervorming van hout, planken enz. onder invloed van vochtigheid en/of temperatuursveranderingen


lexentry: nld/kronen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kronen
trans_list: korunovat
sense:
overgankelijk iemand tot koning of koningin maken door hem of haar in een ceremonie een kroon op het hoofd te zetten


lexentry: nld/kroning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kroning
trans_list: korunovace
sense:
ceremonie waarbij een kroon op het hoofd van een vorst, meestal een keizer of koning, wordt geplaatst


lexentry: nld/kroonprins__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kroonprins
trans_list: korunní princ
sense:
(adel) een prins die in een monarchie de eerste is die de rechtmatige vorst opvolgt bij aftreden of overlijden


lexentry: nld/kruidnagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruidnagel
trans_list: hřebíček
sense:
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak 
(wikidata: kruidnagel )


lexentry: nld/kruipbraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruipbraam
trans_list: moruška
sense:
(bloemplanten) Rubus chamaemorus een soort braam die voorkomt in de gematigde klimaten van het noordelijk halfrond. In Europa is dat vooral in Scandinavië, Groot-Brittannië, de Baltische staten en Rusland. In Noord-Amerika komt de vrucht zowel in Canada als in de Verenigde Staten voor


lexentry: nld/kruisbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruisbes
trans_list: srstka angrešt | angrešt
sense:
(fruit) Ribes uva-crispa , een bes die behoort tot het geslacht Ribes, evenals de witte bes, de rode bes en de zwarte bes 
(wikidata: kruisbes )


lexentry: nld/kruising__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kruising
trans_list: křížení
sense:
een soort bevruchting bij planten en dieren van exemplaren van een soort of ras door exemplaren van een ander ras


lexentry: nld/kruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruit
trans_list: střelný prach
sense:
een ontplofbaar mengsel in de vorm van een poeder bestaande uit salpeter (kaliumnitraat), zwavel en fijne houtskool.


lexentry: nld/krypton__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krypton
trans_list: krypton
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas


lexentry: nld/kubisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: kubisch
trans_list: krychlový
sense:
(kristallografie) als hoofdassen vier gelijkwaardige drietallige assen bezittend in de richting van de lichaamsdiagonaal van een kubus samen met drie gelijkwaardige assen in de richting van de ribben van de kubus die ten minste twee- en ten hoogste viertallig zijn


lexentry: nld/kubisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kubisme
trans_list: kubismus
sense:
(kunst) 20-eeuwse stroming binnen de beeldende kunst waarin de werkelijkheid op een sterk vereenvoudigde manier wordt weergegeven


lexentry: nld/kunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunst
trans_list: umění
sense:
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen


lexentry: nld/kunstmest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunstmest
trans_list: hnojivo
sense:
(landbouw), (scheikunde) een combinatie van chemische stoffen die aan de aarde wordt toegevoegd ter bemesting daarvan


lexentry: nld/kunstschaatsen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunstschaatsen
trans_list: krasobruslení
sense:
(sport) sport waarbij individuelen, paren en groepen schaatsers rotaties, sprongen en andere bewegingen op het ijs maken, die vaak met muziek wordt uitgevoerd


lexentry: nld/kunsttaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunsttaal
trans_list: umělý jazyk
sense:
een artificiële of geconstrueerde taal is een taal waarvan de structuur, vocabulair en grammatica speciaal ontworpen is door een individu of een kleine groep, inplaats van op een natuurlijke wijze geëvolueerd in een cultuur


lexentry: nld/kurk__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kurk
trans_list: korek
sense:
geen meervoud licht, poreus materiaal, afkomstig uit de boomschors van de kurkeik 
(wikidata: kurk )


lexentry: nld/kurkeik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kurkeik
trans_list: dub korkový
sense:
(bloemplanten) Quercus suber een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), die van nature voorkomt in Zuid-Europa en Noord-Afrika en die het hele jaar groen blijft. Deze eik wordt aangeplant als sierboom in parken en tuinen. Verder wordt de boom vooral in Spanje en Portugal gekweekt vanwege de kurk. De hoogte is 20 m


lexentry: nld/kurkuma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kurkuma
trans_list: kurkuma
sense:
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels 
(wikidata: kurkuma )


lexentry: nld/kwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwal
trans_list: medúza
sense:
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/kwantum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantum
trans_list: kvantum
sense:
(natuurkunde) de kleinste karakteristieke eenheid van een natuurkundige grootheid zoals energie, massa, werking enz


lexentry: nld/kwantumcryptografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumcryptografie
trans_list: kvantová kryptografie
sense:
(natuurkunde) (informatica) vorm van onkraakbare beveiliging voor elektronische communicatie of dataverkeer


lexentry: nld/kwantumelektrodynamica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumelektrodynamica
trans_list: kvantová elektrodynamika
sense:
(natuurkunde) een theorie die een integratie is van de relativistische versie van de Wetten van Maxwell met de theorie van de kwantummechanica


lexentry: nld/kwantumgetal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumgetal
trans_list: kvantové číslo
sense:
(natuurkunde) getal dat in de kwantummechanica wordt gebruikt voor het beschrijven van de eigenschappen van bepaalde deeltjes


lexentry: nld/kwantumgravitatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumgravitatie
trans_list: kvantová gravitace
sense:
(natuurkunde) een theorie die kwantummechanica en relativiteitstheorie met elkaar zou moeten verenigen


lexentry: nld/kwantumoptica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumoptica
trans_list: kvantová optika
sense:
(optica) een discipline van de natuurkunde die de kwantumeffecten die bij licht optreden bestudeert en gebruikt


lexentry: nld/kwantumveldentheorie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumveldentheorie
trans_list: kvantová teorie pole
sense:
(natuurkunde) een theoretisch kader voor de constructie van kwantummechanische modellen van veld-achtige systemen of, equivalent, veeldeeltjessystemen


lexentry: nld/kwart__noun__1
sense_num: 04
written_rep: kwart
trans_list: kvarta
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vierde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/kwartelkoning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwartelkoning
trans_list: chřástal polní
sense:
(kraanvogelachtigen) bepaald soort vogel, Crex crex , in Nederland zeldzame ral die leeft in de graslanden met gelig kleed en kenmerkende roep


lexentry: nld/kwartfinale__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwartfinale
trans_list: čtvrtfinále
sense:
(sport) (in een toernooi) een van de vier wedstrijden waarin gestreden wordt voor een plaats in de halve finale(s)


lexentry: nld/kwarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwarts
trans_list: křemen
sense:
(kristallografie) (mineraal) een vorm van siliciumdioxide, SiO2 in kristalvorm met grote kristallen of als microscopisch kleine aggregaten


lexentry: nld/kwelwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwelwater
trans_list: průsak
sense:
(waterbeheer) water dat aan de landzijde onder de dijk of andere waterkerende constructtie door stroomt


lexentry: nld/kwik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwik
trans_list: rtuť
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80 dat o.a. wordt toegepast in thermometers en gasontladingslampen


lexentry: nld/kwikstaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwikstaart
trans_list: konipas
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Motacilla en Dendronanthus , bonte vogels met lange beweeglijke staart uit de familie Motacillidae


lexentry: nld/kwint__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kwint
trans_list: kvinta
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vijfde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/laadboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laadboom
trans_list: jeřáb
sense:
een draaibare hijs- en takelinstallatie op een boot, bestaande uit een lange paal met touwen en katrollen, waarmee de lading in en uit het ruim gehesen kan worden


lexentry: nld/lab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lab
trans_list: laboratoř
sense:
(scheikunde), (natuurkunde), (biologie) een ruimte ingericht voor het doen van natuurwetenschappelijk onderzoek


lexentry: nld/lach__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lach
trans_list: smích
sense:
een vrolijkheidsuiting door middel van het optrekken van de mondhoeken en vaak het voortbrengen van een geluid


lexentry: nld/lachebek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lachebek
trans_list: vtipálek
sense:
iemand (vooral over meisjes) die makkelijk en vaak lacht of giebelt en daarom wat dom wordt gevonden


lexentry: nld/lachgas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lachgas
trans_list: oxid dusný
sense:
vluchtige verbinding, N2O, die mensen in een euforische roes brengt, ook medisch gebruikt voor verdovingen


lexentry: nld/lactose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lactose
trans_list: laktóza
sense:
(voeding) (scheikunde) C12H22O11 is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose


lexentry: nld/ladderen__noun__1
written_rep: ladderen
trans_list: prchat
sense:
1. beschadigd raken waardoor een of meer draadjes in een fijn weefsel losraken en een langgerekt patroon van mazen ontstaat


lexentry: nld/laesie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laesie
trans_list: léze
sense:
(medisch) beschadiging van het weefsel in een organisme, die doorgaans het gevolg is van ziekte of lichamelijke verwonding


lexentry: nld/lagune__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lagune
trans_list: laguna
sense:
(aardrijkskunde) een ondiep meer aan de kust, dat afgesneden is van de zee door een zandbank, een smalle landtong of iets dergelijks


lexentry: nld/laisser-faire__noun__1
sense_num: 02
written_rep: laisser-faire
trans_list: vykašlat se na to
sense:
(economie) stelsel waarin transacties tussen private partijen vrij zijn van overheidsbemoeienis en de staat zo min mogelijk ingrijpt in productie en handel


lexentry: nld/lak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lak
trans_list: lak
sense:
stof die een dunne beschermlaag vormt nadat ze opgelost in een vluchtig oplosmiddel op oppervlakken als hout, metaal en verf is aangebracht


lexentry: nld/lamp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lamp
trans_list: lampa
sense:
(techniek) een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]


lexentry: nld/lampetkan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lampetkan
trans_list: džbán
sense:
een kan met waswater, vaak samen met een ondiepe teil, de waskom (lampetkom), bedoeld om zich in de morgen mee te kunnen wassen


lexentry: nld/land__noun__1
sense_num: 03
written_rep: land
trans_list: země | stát
sense:
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat


lexentry: nld/landing__noun__1
sense_num: 02
written_rep: landing
trans_list: přistání
sense:
is het deel van de vlucht van vliegtuigen, vogels of ruimtevaartuigen waarbij deze de grond of het water bereiken


lexentry: nld/landmeetkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landmeetkunde
trans_list: zeměměřičství
sense:
(meetkunde) de techniek van het opmeten en vastleggen van de geografische posities van punten op het aardoppervlak


lexentry: nld/landverraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landverraad
trans_list: velezrada
sense:
verzamelnaam van misdrijven waarbij de externe veiligheid van het eigen land in gevaar wordt gebracht


lexentry: nld/landvoogd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landvoogd
trans_list: guvernér
sense:
(politiek) is in het algemeen de functiebenaming voor een persoon die een land bestuurt als vertegenwoordig(st)er van de vorst of landsheer


lexentry: nld/langpootmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: langpootmug
trans_list: bratranec
sense:
(tweevleugeligen) benaming voor muggen met opvallend lange broze poten, die de familie Tipulidae vormen binnen de onderorde der muggen (Nematocera )De muggen zelf zijn niet schadelijk, maar de larven (emelten) kunnen schade aanrichten bij gewassen. Veel soorten worden relatief groot in vergelijking met andere insecten.


lexentry: nld/langslaper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: langslaper
trans_list: ospalec
sense:
(persoon) iemand die pas laat op de dag wakker wordt, iemand die langer slaapt dan nodig en nuttig is


lexentry: nld/lantaarn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lantaarn
trans_list: lucerna
sense:
een constructie van glas en metaal of hout, zodat wind en regen geen vat op een brandende lichtbron hebben


lexentry: nld/lanthaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lanthaan
trans_list: lanthan
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en een zilverwit lanthanide met het symbool La en het atoomnummer 57


lexentry: nld/lanthanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lanthanium
trans_list: lanthan
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool La en atoomnummer 57. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/lariks__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lariks
trans_list: modřín
sense:
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Larix , die in de winter hun naalden laten vallen


lexentry: nld/laserprinter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laserprinter
trans_list: laserová tiskárna
sense:
(informatica) een afdrukker die gebruik maakt van laserlicht om een tussen afbeelding te maken voordat de toner op het papier gebrand wordt, tegenwoordig gebruikt men led-licht


lexentry: nld/lassen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: lassen
trans_list: pájet
sense:
overgankelijk (techniek) door plaatselijke sterke verhitting van de voeg twee metalen voorwerpen met elkaar verbinden


lexentry: nld/lastgeving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lastgeving
trans_list: nařízení
sense:
(juridisch) contractuele vertegenwoordiging waarbij de lasthebber zich verplicht om voor rekening van de lastgever een of meer rechtshandelingen (de lasten) te verrichten zonder aan hem ondergeschikt te zijn


lexentry: nld/lastigvallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: lastigvallen
trans_list: porušovat
sense:
overgankelijk op hinderlijke wijze iemands aandacht opeisen, hinderen, irriteren in iemands concentratie of bezigheden


lexentry: nld/lastigvallen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: lastigvallen
trans_list: nabízet se
sense:
overgankelijk op vervelende wijze iemands aandacht trekken door na te roepen, obscene of dreigende gebaren te maken (e.d.)


lexentry: nld/lathyrus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lathyrus
trans_list: hrachor
sense:
(bloemplanten) een geslacht Lathyrus uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae oftewel Fabaceae). Het geslacht komt van nature voor in Europa, Azië en Noord-Amerika en Zuid-Amerika in gematigde streken en telt 120 tot 200 soorten


lexentry: nld/latinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: latinisme
trans_list: latinismus
sense:
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Latijn of gevormd naar Latijns voorbeeld


lexentry: nld/laurier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laurier
trans_list: vavřín
sense:
(plantkunde) groenblijvende boom of struik Laurus nobilis van de familie Lauraceae 
(wikidata: laurier )


lexentry: nld/laurier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: laurier
trans_list: vavřín
sense:
(kruid) de (gedroogde) bladeren laurierblad van Laurus nobilis gebruikt in de keuken 
(wikidata: laurier )


lexentry: nld/lavakoepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavakoepel
trans_list: sopečný dóm
sense:
(geologie) koepelvormige structuur die onstaat als lava die rijk is aan silica naar buiten treedt uit de barsten en spleten van een groeiende kussenachtige structuur


lexentry: nld/lavas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavas
trans_list: libeček
sense:
(plantkunde) bepaald kruid, Levisticum officinale , dat zowel in de keuken als in de geneeskunde gebruikt wordt


lexentry: nld/lavendel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavendel
trans_list: levandule
sense:
(bloemplanten) (kruid) een geslacht Lavandula van dwergstruiken (chamefyten) uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Lavendelsoorten worden aangeplant in tuinen omwille van de paarse kleur en de geur van de bloemen


lexentry: nld/lawrencium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lawrencium
trans_list: lawrencium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lr en atoomnummer 103. Het is een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide


lexentry: nld/lecithine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lecithine
trans_list: lecitin
sense:
(scheikunde) fosfatidylcholine, een fosfolipide die de hoofdmoot uitmaakt van een fosfatidefractie die uit eidooier


lexentry: nld/ledemaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ledemaat
trans_list: končetina
sense:
(anatomie) een aan de romp aanhangend onderdeel van het lichaam dat door spieren bewogen kan worden en dat uit verscheidene geledingen bestaat


lexentry: nld/leefnet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leefnet
trans_list: vrš
sense:
(visserij) een langwerpig fijnmazig net met als doel de gevangen vis een poosje te bewaren, rond of vierkant van vorm met een gesloten bodem en een vernauwing aan de bovenzijde


lexentry: nld/leen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leen
trans_list: léno
sense:
(leenstelsel) onroerend goed (bijv. land, ambt of geldelijke inkomsten) dat door de leenheer voor genot en gebruik werd uitgeleend aan de vazal, in ruil voor een verplichting van persoonlijke trouw, militaire bijstand en belastinginkomsten


lexentry: nld/leengoed__noun__1
sense_num: 02
written_rep: leengoed
trans_list: léno
sense:
(geschiedenis) in een feodaal stelsel een gebied dat door een heerser te leen wordt gegeven aan een vazal


lexentry: nld/leenman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenman
trans_list: vazal
sense:
(leenstelsel) (geschiedenis) iemand die een gebied van een hogere edele (de leenheer) in leen heeft gekregen in ruil voor militaire bijstand en persoonlijke trouw


lexentry: nld/leenstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenstelsel
trans_list: feudalismus
sense:
(geschiedenis) (politiek) staatsvorm gebaseerd op een hiërarchie waarvan de leden elkaar eden van trouw zweren


lexentry: nld/leenvertaling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenvertaling
trans_list: kalk
sense:
(taalkunde) woord of vaste verbinding, gevormd door de onderdelen van een woord of vaste verbinding in andere taal stuk voor stuk letterlijk te vertalen


lexentry: nld/leertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leertje
trans_list: lachtan
sense:
(loodgieterij) rubberring, opzetring, rubberen opzetstuk tussen twee metalen pijpstukken ter voorkoming van lekkage,


lexentry: nld/leesblindheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leesblindheid
trans_list: alexie
sense:
(medisch) een aandoening waarbij patiënten problemen hebben met het herkennen van het woordbeeld of met het uitspreken van woorden


lexentry: nld/leeslint__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeslint
trans_list: záložka
sense:
een lint dat aan de kop van van een boekblok bevestigd is en waarmee je kunt aangeven waar je weer wil beginnen met lezen


lexentry: nld/leesteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leesteken
trans_list: interpunkční znaménko
sense:
(typografie) een onuitgesproken teken dat aan schrijftaal wordt toegevoegd om de zinsstructuur te verhelderen


lexentry: nld/leeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeuw
trans_list: lev
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft


lexentry: nld/leeuwenbek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeuwenbek
trans_list: hledík
sense:
(bloemplanten) een plantengeslacht Antirrhinum uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae ) waarvan de bloemen lijken op de muil van een leeuw


lexentry: nld/legering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: legering
trans_list: slitina
sense:
(metallurgie) materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn


lexentry: nld/legpuzzel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: legpuzzel
trans_list: puzzle
sense:
(speelgoed) een in stukken gesneden of gezaagde afbeelding op papier of hout, die weer tot één geheel moet worden gemaakt


lexentry: nld/leidsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leidsel
trans_list: otěž
sense:
(paardrijden) lange leren riem (soms ook gemaakt van touw of stevig lint) die dient als hulpmiddel voor de menner van een paard voor een wagen of kar waarmee hij de aanspanning bestuurt en het tempo onder controle houdt


lexentry: nld/leisteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leisteen
trans_list: břidlice
sense:
(geologie) een blauwgrijze gesteente ontstaan door de metamorfose van klei of schalie, dat veel als dakbedekking wordt gebruikt


lexentry: nld/lelietje-van-dalen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lelietje-van-dalen
trans_list: konvalinka
sense:
(bloemplanten) bepaald soort kleine tot 30 centimeter hoge vaste plant, Convallaria majalis , die in het wild voorkomt in bosrijke streken, maar ook als tuinplant wordt gehouden


lexentry: nld/lenen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: lenen
trans_list: půjčit
sense:
overgankelijk iets wat eigendom is van een ander tijdelijk gebruiken, al dan niet in ruil voor een kleine vergoeding


lexentry: nld/lens__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lens
trans_list: čočka
sense:
(fotografie) een stelsel van lenzen(1) of lensdelen dat op een camera zit zodat er een scherp beeld op de film of CCD wordt geprojecteerd


lexentry: nld/lens__noun__1
sense_num: 03
written_rep: lens
trans_list: čočka
sense:
(optica) een zeer kleine glazen of kunststof lens(1) die men direct op de oogbol plaatst ter vervanging van een bril.


lexentry: nld/lepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lepel
trans_list: lžíce | lžička
sense:
(huishouden) (eetgerei) een voorwerp bestaande uit een greep en een kom(metje), waarmee vloeibaar voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/lepelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lepelaar
trans_list: kolpík bílý
sense:
(roeipotigen) Platalea leucorodia , een steltloper ter grootte van een ooievaar met een lepelvormige snavel


lexentry: nld/lepelsteur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lepelsteur
trans_list: veslonos americký
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis met lepelvormig verbrede bek die 2 meter lang kan worden en meer dan 80 kilogram kan wegen, Polyodon spathula


lexentry: nld/lessenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lessenaar
trans_list: ambona
sense:
meubel met een hellend bovenblad als overzichtelijke plaats voor een te lezen of te schrijven tekstVaak is er onder het bovenblad een bergplaats. De omvang kan sterk uiteenlopen: een open kastje dat op een tafel wordt gezet, een hoog meubel dat zelf op de grond staat en in kerken en scholen kan het ook om een constructie met een zitplaats gaan.


lexentry: nld/lesstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lesstof
trans_list: studijní program
sense:
(onderwijs) in het onderwijs een afgebakende hoeveelheid kennis die men moet opdoen, oftewel datgene dat binnen onderwijs geleerd wordt of dient te worden


lexentry: nld/lettertype__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lettertype
trans_list: rodina písma
sense:
(typografie) een stylistisch samenhangende set tekens die meestal letters, cijfers en leestekens uitbeelden


lexentry: nld/leunen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: leunen
trans_list: opřít
sense:
inergatief steunen, het evenwicht bewaren door het eigen gewicht deels door iets anders te laten steunen


lexentry: nld/levenslot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: levenslot
trans_list: předurčit
sense:
zaken die de loop van je leven in een belangrijke maten bepalen of bepaald hebben, maar waarop je geen invloed hebt; alles wat je overkomt en waarvan sommigen denken dat het van hogerhand vooraf en met een bedoeling bepaald is


lexentry: nld/leverbloempje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leverbloempje
trans_list: Jaterník podléška | jaterník trojlaločný
sense:
(bloemplanten) Hepatica nobilis een hemikryptofyte plant uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae ). De Nederlandse naam is ontleend aan de omtrek van de bladeren, die de vorm van een lever heeft. Ook de Engelse naam liverleaf en het Duitse Leberblümchen verwijzen hiernaar. Ook de wetenschappelijke geslachtsnaam wijst daarop: hepaticus (-a, -um) betekent de lever betreffende, lever-


lexentry: nld/lhbt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lhbt
trans_list: LGBT
sense:
(seksualiteit) verzamelbegrip voor mensen met een seksuele voorkeur die minder vaak voorkomt dan heteroseksualiteit


lexentry: nld/licht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: licht
trans_list: světlo | světlý
sense:
(natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen(met een golflengte van 420-780nm)


lexentry: nld/lichtbak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtbak
trans_list: maják
sense:
bak waarin een of meer lampen zijn aangebracht, bv. voor etalageverlichting, vaak met een half lichtdoorlatende voorzijde waarop een afbeelding staat die door de lampen verlicht wordt


lexentry: nld/lichtbreking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtbreking
trans_list: lom
sense:
(natuurkunde), (optica) het verschijnsel dat een bundel licht die onder een bepaalde hoek een medium met een andere brekingsindex betreedt daarin onder een andere hoek zich voortplant


lexentry: nld/lichtjaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtjaar
trans_list: světelný rok
sense:
(astronomie), (eenheid) de afstand die het licht in één jaar aflegt in een vacuüm, ongeveer 9460 miljard kilometer


lexentry: nld/lichtmatroos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtmatroos
trans_list: mariňák
sense:
(beroep) jongste, minst ervaren matroos op een schip die een opleiding tot matroos volgt, alleen de deksman heeft een nog lagere rang


lexentry: nld/lichtsnelheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtsnelheid
trans_list: rychlost světla
sense:
(natuurkunde) de snelheid waarmee het licht zich voortplant in het luchtledige (ongeveer 299792 km/s)


lexentry: nld/lied__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lied
trans_list: píseň | písnička
sense:
(muziek) muzikale vorm waarin tekst op muziek wordt verklankt, vaak vormgegeven in couplet en refrein


lexentry: nld/liefdewerk__noun__1
sense_num: 02
written_rep: liefdewerk
trans_list: charita
sense:
een term die in de 19e en 20e eeuw vooral in katholieke kringen in Nederland werd gebezigd om een 'daad van naastenliefde' of een 'vorm van liefdadigheid' aan te duiden


lexentry: nld/lier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lier
trans_list: naviják
sense:
(techniek) een werktuig met kabel en wielen/trommels, dat gebruikt wordt om te hijsen, slepen of trekken


lexentry: nld/lies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lies
trans_list: tříslo
sense:
(anatomie) gedeelte van de buikstreek die met de liesplooi de grens vormt tussen onderlichaam en dij


lexentry: nld/liftkracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liftkracht
trans_list: dynamický vztlak
sense:
(natuurkunde) opwaartse kracht die een vleugel met gebogen bovenvlak en vlakke bodem ondervindt wanneer zij horizontaal door een gas of vloeistof beweegt


lexentry: nld/lignine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lignine
trans_list: lignin
sense:
een aromatische verbinding die door nagenoeg alle planten wordt gemaakt en die de plant stevigheid geeft


lexentry: nld/liguster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liguster
trans_list: ptačí zob
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ligustrum van planten uit de olijffamilie (Oleaceae ) waartoe onder ander de wilde liguster en de haagliguster behoren. Ze komt van nature voor op alle continenten behalve Amerika. Na invoer gedraagt liguster zich daar als invasieve exoot en wordt bestreden


lexentry: nld/lijdende_vorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijdende vorm
trans_list: pasivum
sense:
(grammatica) het stelsel vormen van een werkwoord dat aangeeft dat het onderwerp de handeling ondergaat


lexentry: nld/lijger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijger
trans_list: liger
sense:
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjesleeuw en een vrouwtjestijger (Panthera leo x tigris)


lexentry: nld/lijkschouwer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijkschouwer
trans_list: koroner
sense:
(medisch) forensisch arts die het lichaam van een overledene onderzoekt om de doodsoorzaak vast te stellen


lexentry: nld/lijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lijn
trans_list: přímka
sense:
(wiskunde) Een denkbeeldige verbinding (zonder dikte) tussen twee punten in een 2 of 3 dimensionale ruimte


lexentry: nld/lijnvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijnvliegtuig
trans_list: dopravní letoun
sense:
(luchtvaart) (passagiers)vliegtuig waarmee men regelmatig volgens een dienstregeling vluchten uitvoert


lexentry: nld/linksom__adverb__1
sense_num: 01
written_rep: linksom
trans_list: proti směru hodinových ručiček
sense:
in een rondgaande beweging tegen de klok in; naar links bewegend in een cirkel, bezien vanuit het middelpunt


lexentry: nld/linoleum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: linoleum
trans_list: linoleum
sense:
een slijtvaste vloerbedekking van enkele millimeters dik. Het is een natuurproduct zonder verende eigenschappen en heeft een grote indrukvastheid. Het heeft als voornaamste bestanddeel lijnzaadolie en als aanvulling daarop kurk of houtmeel en hars op een rug van jute.


lexentry: nld/linolzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: linolzuur
trans_list: kyselina linolová
sense:
(scheikunde) (biologie) (voeding) een tweevoudig onverzadigd, essentieel, omega 6-vetzuur en komt voornamelijk voor in zonnebloemolie en maisolie


lexentry: nld/lipide__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lipide
trans_list: lipid
sense:
(biologie), (scheikunde) vetten en vetachtige stoffen die in de biochemie een belangrijke rol spelen


lexentry: nld/lippenstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lippenstift
trans_list: rtěnka
sense:
(cosmetica) stift met zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen


lexentry: nld/lippenstift__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lippenstift
trans_list: rtěnka
sense:
(cosmetica) zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen


lexentry: nld/list__noun__1
sense_num: 01
written_rep: list
trans_list: fígl
sense:
een oplossing voor een probleem waardoor tegenstrevers worden verrast, in ongunstige zin: slim bedrog


lexentry: nld/litanie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: litanie
trans_list: litanie
sense:
(religie) een gebed in een christelijke eredienst om God (of Maria, of een of meer heiligen) aan te roepen en te smeken om genade, een geschenk of een genezing


lexentry: nld/liter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liter
trans_list: litr
sense:
(wiskunde) (eenheid) een inhoudsmaat voor voornamelijk vloeistoffen en gassen, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan 0,001 kubieke meter, gelijk aan één kubieke decimeter, weergegeven met symbool l, L of ℓ


lexentry: nld/literatuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: literatuur
trans_list: literatura
sense:
(wetenschap) de verzameling geschreven en na controle door vakgenoten gepubliceerde mededelingen van een vakgebied


lexentry: nld/lithium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lithium
trans_list: lithium
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met symbool Li en atoomnummer 3.


lexentry: nld/lithologie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lithologie
trans_list: litologie
sense:
(geologie) de studie en beschrijving van de algemene fysische eigenschappen van gesteenten, (in het bijzonder sedimentaire secundaire gesteenten), naar kleur, korrelgrootte en samenstelling


lexentry: nld/liturgie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liturgie
trans_list: liturgie
sense:
(religie) eertijds een dienst ten bate aan de gemeenschap waartoe de rijken verplicht waren, later de diensten en rituelen van de religieuze bijeenkomsten van christenen


lexentry: nld/livermorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: livermorium
trans_list: livermorium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lv en atoomnummer 116. Het is een hoofdmetaal


lexentry: nld/loden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loden
trans_list: olověný
sense:
(scheepvaart) (verouderd) de waterdiepte peilen met een dieplood, en eventueel tevens een monster van de bodem nemen door een vetgemaakte holte in de onderkant van het dieplood


lexentry: nld/log__noun__1
sense_num: 01
written_rep: log
trans_list: log
sense:
(scheepvaart) (verouderd) snelheidsmeter voor zeegaande schepen geijkt in knopen (zeemijlen per uur)


lexentry: nld/logaritme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logaritme
trans_list: logaritmus
sense:
(wiskunde) de exponent van de macht waartoe een gegeven getal verheven moet worden om een ander getal te krijgen


lexentry: nld/logboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logboek
trans_list: palubní deník
sense:
(scheepvaart) een boek waarin tijdens de reis per schip alle gegevens over de navigatie worden genoteerd


lexentry: nld/logboek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: logboek
trans_list: deník
sense:
een dagboek waarin chronologisch wordt vermeld welke feiten, waarnemingen en gebeurtenissen hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/loggen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loggen
trans_list: kláda
sense:
(scheepvaart), (verouderd) de vaart/snelheid van een schip met een log bepalen en noteren in het logboek


lexentry: nld/loggen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: loggen
trans_list: kláda
sense:
het stelselmatig registreren van gegevens betreffende meetresultaten, waarnemingen, onderzoek, reis- en vluchtgegevens enz


lexentry: nld/logo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logo
trans_list: logo
sense:
(verkorting) verkorting van "logogram", een abstract symbool van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. of een herkenningsteken waarin een naam of afkorting op kunstzinnige wijze is verbeeld


lexentry: nld/loket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loket
trans_list: okno
sense:
(bouwkunde) een met glaswerk ed. beveiligd doorgeefluik in een scheidingswand of als deel van een balie, voor veilig afhandelen geldtransacties, kaartverkoop etc


lexentry: nld/long__noun__1
sense_num: 01
written_rep: long
trans_list: plíce
sense:
(anatomie) orgaan waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van het metabolisme


lexentry: nld/longdrink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: longdrink
trans_list: koktejl
sense:
(drinken) een mixdrank die typisch een groter volume bevat (16 tot 40 cl) en meestal bestaat uit twee dranken: een alcoholische en een niet-alcoholische en wordt geserveerd in een hoog glas


lexentry: nld/lood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lood
trans_list: olovo
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82, het is een donkergrijs hoofdgroepmetaal met een hoog soortelijke gewicht


lexentry: nld/loodgieter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loodgieter
trans_list: instalatér
sense:
(beroep) vakman die zich bezighoudt met de aanleg en het onderhoud van sanitair, verwarmingsinstallaties, waterleidingen en/of riolering


lexentry: nld/loodlijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loodlijn
trans_list: kolmice
sense:
(wiskunde) een lijn die een rechte hoek maakt met de raaklijn van de figuur waarop zij wordt neergelaten


lexentry: nld/loodrecht__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: loodrecht
trans_list: pravoúhlý
sense:
verticaal, in één lijn met het middelpunt van de aarde, in de richting van een schietlood, haaks op de horizon


lexentry: nld/loopbaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loopbaan
trans_list: kamenolom
sense:
is de reeks van maatschappelijke posities die iemand achtereenvolgens inneemt (en ontwikkeling daarbinnen). Een loopbaan begint met het betreden van de arbeidsmarkt


lexentry: nld/loopgraaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loopgraaf
trans_list: zákop
sense:
(militair) een uitgegraven geul, diep en breed genoeg dat men er in kan lopen zonder bloot te staan aan vijandelijk vuur


lexentry: nld/loquat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loquat
trans_list: lokvát japonský
sense:
(bloemplanten) Eriobotrya japonica een fruitboom uit de rozenfamilie. De plant staat in het Spaans bekend als nísperero del Japón en de vrucht als níspero japonés. In Turkije worden ze Yeni Dünya, wat “Nieuwe Wereld” betekent, of Maltese pruimen genoemd. In Turkije worden deze vruchten als vers fruit gegeten, maar ook in een klein aantal kebabgerechten verwerkt. In Nederland zijn ze vaak alleen in Turkse of Marokkaanse groentewinkels verkrijgbaar


lexentry: nld/lork__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lork
trans_list: modřín
sense:
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Larix die in de winter hun naalden laten vallen


lexentry: nld/loswerken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loswerken
trans_list: uvolnit
sense:
van iets dat het los komt te zitten en dus niet meer ergens aan vast zit of ergens contact mee maakt


lexentry: nld/luchthaven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luchthaven
trans_list: letiště
sense:
(luchtvaart) een vliegveld voor verkeersvliegtuigen met accommodatie voor ontvangst en vertrek van passagiers


lexentry: nld/luis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luis
trans_list: veš
sense:
(dierkunde) benaming voor verschillende meestal vleugelloze insecten die parasiteren op dieren en planten


lexentry: nld/luit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luit
trans_list: loutna
sense:
(muziekinstrument) een snaarinstrument met een peervormige resonantiekast en een vlak bovenblad, de hals en kop staan meestal haaks op elkaar


lexentry: nld/luminescentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luminescentie
trans_list: luminiscence
sense:
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het uitzenden van licht door voorwerpen, zonder dat de temperatuur zo hoog gestegen is dat hierdoor de uitstraling zou kunnen worden veroorzaakt


lexentry: nld/lupine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lupine
trans_list: lupina | vlčí bob
sense:
(plantkunde) geslacht 'Lupinus uit de vlinderbloemenfamilie Fabaceae met telt zo'n 200 soorten en vele hybriden en cultivars 
(wikidata: lupine )


lexentry: nld/lurken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: lurken
trans_list: skrýt se
sense:
(informatica) passief deelnemen aan een interactief bedoelde toepassing van internet, dus zonder te reageren of bij te dragen


lexentry: nld/lutetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lutetium
trans_list: lutecium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lu en atoomnummer 71. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/maalsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maalsteen
trans_list: hrubozrnný pískovec
sense:
(molenaarsambacht) ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen


lexentry: nld/maaltijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maaltijd
trans_list: jídlo
sense:
(voeding) een hoeveelheid toebereid voedsel die voldoende is geruime tijd de lichamelijke behoefte te bevredigen


lexentry: nld/maand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maand
trans_list: měsíc
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt


lexentry: nld/maaneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maaneclips
trans_list: zatmění Měsíce
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan in de schaduw van de aarde komt te staan, waardoor deze verduisterd raakt


lexentry: nld/maansverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maansverduistering
trans_list: zatmění Měsíce
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan verduisterd raakt doordat ze in de schaduw van de aarde komt te staan


lexentry: nld/maar__conj__1
sense_num: 01
written_rep: maar
trans_list: ale | avšak
sense:
nevenschikkend voegwoord dat een tegenwerping inleidt, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) tegenspreekt of daarmee inhoudelijk contrasteert


lexentry: nld/maatkolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maatkolf
trans_list: baňka
sense:
(scheikunde) een glazen kolf met een geijkte maatstreep voor het nauwkeurig bepalen van een volume vloeistof


lexentry: nld/machinegeweer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: machinegeweer
trans_list: kulomet
sense:
(militair) (werktuigbouwkunde) geweer waarmee kort na elkaar meerdere schoten kunnen worden afgevuurd, zonder dat men tussendoor de trekker moet loslaten


lexentry: nld/madeliefje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: madeliefje
trans_list: sedmikráska chudobka
sense:
(plantkunde) Bellis perennis een kleine, overblijvende plant uit de composietenfamilie met een klein wit bloempje met een geel hart


lexentry: nld/magie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magie
trans_list: magie
sense:
toverkunst; kracht waar een tovenaar over beschikt door met rituelen, symbolen en bezweringen de hulp van bovennatuurlijke machten in te roepen.


lexentry: nld/magnesium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magnesium
trans_list: hořčík
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mg en atoomnummer 12. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/magnetisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: magnetisch
trans_list: magnetický
sense:
(natuurkunde) verschijnselen vertonend die toegeschreven kunnen worden aan een kringstroom of roterende lading


lexentry: nld/magnetron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magnetron
trans_list: mikrovlnná trouba | mikrovlnka
sense:
(huishouden) m toestel waarin met zeer korte en gerichte elektromagnetische golven voedsel in zeer korte tijd warm kan worden gemaakt


lexentry: nld/maisonnette__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maisonnette
trans_list: mezonet
sense:
(bouwkunde) een woning in een groter gebouw, zoals een flat, waarbij meerdere verdiepingen aanwezig zijn per woning


lexentry: nld/maiszetmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maiszetmeel
trans_list: kukuřičný škrob
sense:
(scheikunde) (plantkunde) verbinding van glucose en koolhydraten die als voedingsstof voor de maiskiem in maiskorrels zit


lexentry: nld/majeur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: majeur
trans_list: dur | durový
sense:
(muziek) “grote afstand” in de benaming van bepaalde intervallen, akkoorden en toonladders, vaak als eerste deel van een samenstelling met het terts-interval of als tweede deel van een samenstelling met een toonsoort


lexentry: nld/makaak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makaak
trans_list: makak
sense:
(primaten) een aap behorende tot een geslacht (Macaca) van apen van de Oude Wereld die leven in Azië van India en Tibet oostwaarts tot Japan, Java, de Filipijnen en Celebes en één soort in Noordwest-Afrika (de berberaap, Macaca sylvanus)


lexentry: nld/makaron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makaron
trans_list: kokoska
sense:
(voeding) klein rond luchtig gevuld koekje gemaakt van amandelspijs en eiwit, met naar plaats en tijd verschillende bereidingswijzen, vanaf de twintigste eeuw ook twee zulke koekjes op elkaar met een zachte vulling ertussen, vaak met opvallende kleuren


lexentry: nld/makreel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makreel
trans_list: makrela
sense:
(straalvinnigen) bepaalde soort zeevis, Scomber scombrus , familie van de makreelachtigen zoals tonijn en boniet


lexentry: nld/makron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makron
trans_list: kokoska
sense:
(voeding) amandelkoekje, bitterkoekje, suikerbroodje; koekje bereid uit amandelspijs en eiwit, met naar plaats en tijd verschillende bereidingswijzen, rond 1900 in België en Zuid-Nederland vooral een heel klein meelkoekje op papier vastgebakken, vanaf de twintigste eeuw ook twee zulke koekjes op elkaar met een zachte vulling ertussen, vaak met opvallende kleuren.


lexentry: nld/makroon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makroon
trans_list: makronka
sense:
(voeding) amandelkoekje, bitterkoekje, koekje bereid uit amandelspijs en eiwit, met naar plaats en tijd verschillende bereidingswijzen: rond 1900 in België en Zuid-Nederland vooral een heel klein meelkoekje op papier vastgebakken, vanaf de twintigste eeuw ook twee koekjes op elkaar met een zachte vulling ertussen, vaak met opvallende kleuren.


lexentry: nld/malaria__noun__1
sense_num: 01
written_rep: malaria
trans_list: malárie
sense:
(medisch) infectieziekte die veroorzaakt wordt door eencellige parasieten van het geslacht Plasmodium , op mensen overgebracht door malariamuggen


lexentry: nld/malie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: malie
trans_list: návlečka
sense:
(kleding) een metalen of kunststoffen ringetje of buisje aan het eind van een veter dat rafelen tegengaat


lexentry: nld/malie__noun__1
sense_num: 04
written_rep: malie
trans_list: hvozdík
sense:
(kleding) eveneens de benaming voor elk van de ringetjes in schoeisel, waar de veter doorheen geregen wordt


lexentry: nld/malt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: malt
trans_list: slad
sense:
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers


lexentry: nld/malware__noun__1
sense_num: 01
written_rep: malware
trans_list: škodlivý software | malware
sense:
(informatica) elke soort schadelijke software die het door de gebruiker gewenste gebruik van een computer verstoort of daar illegale functies uitvoert


lexentry: nld/mammoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mammoet
trans_list: mamut
sense:
(slurfdieren) benaming zoogdieren uit het geslacht Mammuthus , sinds de laatste ijstijd uitgestorven


lexentry: nld/mammoetboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mammoetboom
trans_list: sekvoj
sense:
Sequoiadendron giganteum soort Amerikaanse naaldbomen uit de familie van de cipressen die zeer groot kunnen worden


lexentry: nld/manager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manager
trans_list: manažer
sense:
(bedrijfskunde) (beroep) persoon die de leiding heeft over een afdeling binnen een grotere organisatie


lexentry: nld/mand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mand
trans_list: koš
sense:
(gereedschap) bak, gemaakt uit vlechtwerk voorzien van een handvat (oorspronkelijk werden plantenstengels als tenen of rotan gebruikt, tegenwoordig ook kunststof of metaal)


lexentry: nld/mandarijnsap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mandarijnsap
trans_list: mandarinková šťáva
sense:
(fruit) vloeistof uit een geperste mandarijn (Citrus reticulata , Citrus reticulata var. 'mandarine' of Citrus × tangerina )


lexentry: nld/mandoline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mandoline
trans_list: mandolína
sense:
(muziekinstrument) een klein, luitvormig tokkelinstrument met vier paar snaren waarop met een plectrum getokkeld wordt


lexentry: nld/manenrob__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manenrob
trans_list: lachtan hřivnatý
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Otaria flavescens , dat leeft aan de kusten van het zuidelijk deel van Zuid-Amerika; de bul heeft een met manen bezette nek


lexentry: nld/mangaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangaan
trans_list: mangan
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/mangel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangel
trans_list: mandl
sense:
(gereedschap) een werktuig met twee tegen elkaar draaiende rollen om wasgoed tegelijk glad te strijken en er het vocht uit te persen


lexentry: nld/mangoest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangoest
trans_list: promyka
sense:
(roofdieren) onderfamilie van de civetkatten, zeer snelle en behendige roofdiertjes die zelfs een gevecht met een gifslang niet schuwen


lexentry: nld/manicheïsme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manicheïsme
trans_list: manicheismus
sense:
(religie), (filosofie) openbaringsreligie uit de late oudheid en vroege middeleeuwen, sterk beïnvloed door het gnosticisme en met een grote tegenstelling tussen goed en kwaad


lexentry: nld/manifest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manifest
trans_list: manifest
sense:
(politiek), (letterkunde) openlijke bekendmaking (over het algemeen in documentvorm) van een staatshoofd, regering, leider of politieke partij waarin bepaalde handelingen worden verklaard en/of verdedigd


lexentry: nld/maoïsme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maoïsme
trans_list: maoismus
sense:
(politiek) variant van het communisme zoals uitgedragen en toegepast in China gedurende het derde kwart van de 20e eeuw


lexentry: nld/maretak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maretak
trans_list: jmelí
sense:
(plantkunde) Viscum album een halfparasitische plant die op bomen vooral vanaf Zuid-Limburg in zuidelijke richting voorkomt


lexentry: nld/marinier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marinier
trans_list: mariňák
sense:
(beroep) (militair) lid van een militaire eenheid, vaak onderdeel van de marine, bestaande uit goed getrainde, gespecialiseerde infanteristen


lexentry: nld/marjolein__noun__1
sense_num: 02
written_rep: marjolein
trans_list: majoránka
sense:
(kruid) de blaadjes van echte marjolein (Origanum majorana ), vers en gedroogd, worden gebruikt als kruid (
(wikidata: marjolein ))


lexentry: nld/markeerstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: markeerstift
trans_list: zvýrazňovač
sense:
(Noord-Nederland), (teken- en schrijfmateriaal) een viltstift waarmee men stukken tekst aan de hand van kleuren doet opvallen


lexentry: nld/marktanalyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marktanalyse
trans_list: průzkum trhu
sense:
(economie) wetenschappelijk onderzoek naar de factoren die vraag en aanbod op een bepaalde markt bepalen


lexentry: nld/marmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmelade
trans_list: džem
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van citrusvruchten en andere vruchten met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/marmer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmer
trans_list: mramor
sense:
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst


lexentry: nld/marmot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmot
trans_list: svišť
sense:
(knaagdieren) Marmota knaagdier dat vooral in het hooggebergte leeft maar ook veel als huisdier wordt gehouden


lexentry: nld/mars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mars
trans_list: pochod
sense:
(militair) regelmatige manier van lopen met afgemeten passen, vooral gebruikt door soldaten en bij plechtigheden.


lexentry: nld/mars__noun__1
sense_num: 04
written_rep: mars
trans_list: vršek
sense:
(scheepvaart) het halfronde platform aan de top van het onderste deel van de mast van een zeilschip.


lexentry: nld/marsala__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marsala
trans_list: víno Marsala
sense:
(drinken) een Italiaanse versterkte wijn die gemaakt wordt in de omgeving van Marsala op het westelijk deel van Sicilië 
(wikidata: marsala )


lexentry: nld/marskramer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marskramer
trans_list: prodejce
sense:
(beroep) (handel) (verouderd) een verkoper van kleine artikelen, die hij in een rugkorf of mars vervoert en waarmee hij platteland en steden afreist om zijn waar op markten en kermissen en van huis tot huis te verkopen


lexentry: nld/martelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: martelaar
trans_list: mučedník
sense:
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is


lexentry: nld/marter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marter
trans_list: kuna
sense:
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Martes , met een lange staart en een meestal bruine pels


lexentry: nld/martial_art__noun__1
sense_num: 01
written_rep: martial art
trans_list: bojové umění
sense:
(sport) traditioneel en stelselmatig beoefende stijl van vechten, als vermaak beoefend in wedstrijdenDe term wordt vooral gebruikt voor Oosterse vechtsporten.


lexentry: nld/masjiach__noun__1
sense_num: 01
written_rep: masjiach
trans_list: mesiáš
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) aanduiding van een priester of koning, die tot zijn functie gezalfd wordt; het woord wordt daarbij vaak gevolgd door 'van de Heer'; in vertalingen gewoonlijk: gezalfde (39×: Lev. 4:3 +, 1 Sam. 2:10 +, 2 Sam. 1:14 +, Jes. 45:1, Hab. 3:13, Ps. 2:2 +, Klaagl. 4:20, Dan. 9:25 +, 1 Kron. 16:22, 2 Kron. 6:42); later aanduiding van een heilbrenger of de verwachte Heilbrenger; 'messias' of 'Messias' is de Griekse versie van het Hebreeuwse woord (2× in NT), 'Christos' is de Griekse vertaling daarvan (529× in NT), 'Christus' in het Latijn


lexentry: nld/massa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: massa
trans_list: hmotnost
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) totale hoeveelheid materie in een object (gewicht is massa bepaald aan de hand van de graviteit of door de inertie van dat object)


lexentry: nld/mast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mast
trans_list: stěžeň
sense:
(scheepvaart) lange, rechtop staande paal midden op het schip waaraan vlaggen, zeilen en/of ra's bevestigd kunnen worden


lexentry: nld/matje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: matje
trans_list: deka
sense:
dim. tant.
 kapsel waarbij de de zijkanten van het haar meestal opgeschoren of kort zijn, maar de achterkant lang


lexentry: nld/mazelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mazelen
trans_list: spalničky
sense:
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid


lexentry: nld/medaille__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medaille
trans_list: medaile
sense:
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen


lexentry: nld/medicijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medicijn
trans_list: lék
sense:
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent


lexentry: nld/meerkat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerkat
trans_list: kočkodan
sense:
(primaten) Cercopithecini één van een aantal Afrikaanse apensoorten uit de Cercopithecini-geslachtsgroep


lexentry: nld/meerkoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerkoet
trans_list: lyska černá
sense:
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Fulica atra een vogel uit de familie van de rallen, koeten en waterhoentjes (Rallidae) en het geslacht koeten (Fulica) geheel zwart met witte snavel en voorhoofdschild


lexentry: nld/meerschuim__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerschuim
trans_list: mořská pěna
sense:
(mineralogie) een gehydrateerd magnesium-silicaat met de chemische formule Mg4Si6O15·6(H2O), een fylosilicaat dat behoort tot de mica's.


lexentry: nld/meeteenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meeteenheid
trans_list: měrná jednotka
sense:
(scheikunde) (natuurkunde) (elektrotechniek) eenheid die gebruikt wordt om meetresultaten in uit te drukken


lexentry: nld/meetklok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meetklok
trans_list: úchylkoměr
sense:
(metaalbewerking) een meetinstrument voor nauwkeurige meting of vergelijking van lengten en afstanden van een werkstuk. De positie van een meetstift is op een ronde schaal afleesbaar


lexentry: nld/meetkop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meetkop
trans_list: sonda
sense:
(techniek) (elektronica) een speciale meetpen aan het snoer van een meetapparaat, die geschikt is, of instelbaar is, voor bepaalde metingen


lexentry: nld/meetpen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meetpen
trans_list: sonda
sense:
(techniek) (elektronica) de stift van het meetsnoer van een meetapparaat, die in contact wordt gebracht met het te meten punt


lexentry: nld/meetstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meetstift
trans_list: sonda
sense:
(techniek) (elektronica) de pen van het meetsnoer van een meetapparaat, die in contact wordt gebracht met het te meten punt


lexentry: nld/megabit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: megabit
trans_list: megabit
sense:
(informatica) afgekort Mbit (soms ook als Mb) is 1000 kilobit ofwel 1 000 000 bit / een achtste van een megabyte (afgekort als MB)


lexentry: nld/megaton__noun__1
sense_num: 02
written_rep: megaton
trans_list: megatuna
sense:
(natuurkunde) de energie die vrijkomt bij het ontploffen van 1 000 000 ton (1 000 000 000 kg) TNT, oftewel ca. 4,2 × 10^15 joule = 4,2 PJ.


lexentry: nld/megawatt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: megawatt
trans_list: megawatt
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan 106 watt of 1.000 kilowatt, weergegeven met symbool MW


lexentry: nld/meiboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meiboom
trans_list: máje
sense:
een versierde paal of boom die men plant op 30 april of 1 mei maar soms ook rond Pinksteren of tijdens het Midzomerfeest


lexentry: nld/meidoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meidoorn
trans_list: hloh
sense:
(plantkunde) (medisch) Crataegus plantengeslacht of zijn bloesems, ook haagdoorn of steendoorn genoemd


lexentry: nld/meistreel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meistreel
trans_list: trubadúr
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een langs kastelen en vorstenhoven in het Zuid-Frankrijk van weleer rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/meistreel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: meistreel
trans_list: trubadúr
sense:
(cultuur), (muziek), (verouderd) een langs herbergen, jaarmarkten rondtrekkend artiest, muzikant, zanger van liedjes en komediant


lexentry: nld/meitnerium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meitnerium
trans_list: meitnerium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/melde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melde
trans_list: lebeda
sense:
(bloemplanten) een geslacht Atriplex van kruidachtige en struikvormige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae ). Het geslacht kent honderd tot tweehonderd soorten


lexentry: nld/melisse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melisse
trans_list: meduňka
sense:
(bloemplanten) een geslacht Melissa uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Het geslacht omvat vijf soorten vaste, kruidachtige (geneeskrachtige) planten die van nature voorkomen in Europa en Azië. De botanische naam Melissa is afgeleid van het Oudgriekse woord voor bij (μέλισσα) vanwege de overdaad aan nectar die aanwezig is in de bloemen waardoor bijen worden aangetrokken. De stengels zijn rechthoekig, zoals ook het geval is bij alle andere planten uit de lipbloemenfamilie. De bladeren staan in paren tegenover elkaar en zijn over het algemeen in de vorm van een hart of ovaalvormig. Als ze gekneusd worden, geven ze een citroengeur af


lexentry: nld/melktand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melktand
trans_list: mléčný zub
sense:
(anatomie) een tand uit de eerste set tijdelijke tanden van de mens en sommige andere dieren (zoals de hond of de koe), die na verloop van tijd worden vervangen door de permanente tanden


lexentry: nld/melkwegstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkwegstelsel
trans_list: galaxie
sense:
(astronomie) een bijzonder grote groep sterren die samen met andere materie om een gezamenlijk middelpunt -waarschijnlijk een zwart gat- wentelen


lexentry: nld/melkwei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkwei
trans_list: syrovátka
sense:
de vloeistof die bij de kaasbereiding ontstaat door het stremmen van de melk na toevoeging van stremsel


lexentry: nld/membraan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: membraan
trans_list: blána | membrána
sense:
(biologie) een dun vlies van met name fosfolipiden en eiwitten dat een cel in staat stelt één of meerdere interne milieus te creëren


lexentry: nld/membranofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: membranofoon
trans_list: membranofon
sense:
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die toon/geluid voortbrengen door het trillen van een gespannen vel


lexentry: nld/mengvoer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mengvoer
trans_list: kaše
sense:
de verzamelnaam voor droge diervoeders die uit diverse ingrediënten zijn samengesteld en daarmee bepaalde eigenschappen hebben


lexentry: nld/mens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mens
trans_list: člověk | lidé
sense:
(primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt


lexentry: nld/mensenrechten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mensenrechten
trans_list: lidská práva
sense:
alleen meervoud (juridisch), (politiek) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen


lexentry: nld/menstruatiecyclus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: menstruatiecyclus
trans_list: menstruační cyklus
sense:
(biologie) reeks natuurlijke periodieke veranderingen in de hormoonproductie en de structuren van de baarmoeder en eierstokken van het vrouwelijke voortplantingssysteem


lexentry: nld/menthol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: menthol
trans_list: mentol
sense:
(scheikunde) vluchtige olie die een belangrijk bestanddeel is van pepermuntolie, een organische verbinding met een sterke muntgeur


lexentry: nld/menubalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: menubalk
trans_list: panel nabídek
sense:
(informatica) plaats op het computerscherm waar de gebruiker kan kiezen tussen de verschillende functies van een computerprogramma


lexentry: nld/merel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: merel
trans_list: kos
sense:
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters


lexentry: nld/mes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mes
trans_list: nůž
sense:
(gereedschap) (huishouden) een dun lang werktuig met een scherp geslepen kant waarmee gesneden kan worden


lexentry: nld/mestkever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mestkever
trans_list: hovnivál
sense:
(kevers) een donkergekleurde kever uit een informele groep van kevers die mest eten als larve of imago, er zijn zo'n 5000 soorten. De in Nederland en België bekendere soorten komen uit de familie Geotrupidae . Er zijn ook enkele onderfamilies (Scarabaeinae en Aphodiinae) uit de familie bladsprietkevers (Scarabaeidae) die als mestkever of pillendraaier worden aangeduid


lexentry: nld/metaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metaal
trans_list: kov
sense:
(scheikunde) ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden


lexentry: nld/metafoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metafoor
trans_list: metafora
sense:
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis


lexentry: nld/metafysica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metafysica
trans_list: metafyzika
sense:
de wijsgerige leer die niet de werkelijkheid onderzoekt zoals ze ons gegeven wordt uit zintuiglijke ervaring, maar op zoek gaat naar het wezen van die werkelijkheid en wat haar constitueert


lexentry: nld/meten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: meten
trans_list: měřit
sense:
overgankelijk de waarde van een bepaalde grootheid bepalen door deze te vergelijken met een ijkwaarde


lexentry: nld/meteoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meteoor
trans_list: meteor
sense:
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet


lexentry: nld/methodisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: methodisme
trans_list: metodismus
sense:
(religie) Een stroming in het Angelsaksische protestantisme verwant aan het remonstrantisme van Arminius


lexentry: nld/meubel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meubel
trans_list: nábytek
sense:
een gebruiksvoorwerp dat behoort tot de inrichting van een kamer, zoals een bank, stoel, tafel, kast, bed e.d.


lexentry: nld/meute__noun__1
sense_num: 02
written_rep: meute
trans_list: chátra
sense:
een grote groep mensen die als één geheel een doel lijkt te hebben terwijl de afzonderlijke individuen willoos lijken te volgen


lexentry: nld/mezoeza__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mezoeza
trans_list: mezuza
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) kokertje aan deurpost met teksten uit het Bijbelboek Deuteronomium, om te herinneren aan de geboden


lexentry: nld/microbiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microbiologie
trans_list: mikrobiologie
sense:
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen


lexentry: nld/microgram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microgram
trans_list: mikrogram
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een massa (gewicht) met een waarde van één miljoenste gram of 0,001 milligram, weergegeven met symbool μg


lexentry: nld/micrometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: micrometer
trans_list: mikrometr
sense:
(techniek) een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten


lexentry: nld/micrometer__noun__1
sense_num: 02
written_rep: micrometer
trans_list: mikrometr
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm


lexentry: nld/microscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microscoop
trans_list: mikroskop | drobnohled
sense:
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden


lexentry: nld/middenstander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: middenstander
trans_list: maloobchodník
sense:
(beroep) (bedrijfskunde) zelfstandig ondernemer met weinig of geen personeel m.n. een winkelier die aan consumenten verkoop


lexentry: nld/miereneter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: miereneter
trans_list: mravenečník
sense:
(dierkunde) benaming voor tandloze zoogdieren uit de onderorde Vermilingua , formicivoor die mieren vangt met lange kleverige tong


lexentry: nld/mierikswortel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: mierikswortel
trans_list: křen selský
sense:
(voeding)(kruid) de wortel van Armoracia rusticana wordt als pikant kruid gebruikt 
(wikidata: mierikswortel )


lexentry: nld/migreren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: migreren
trans_list: migrovat
sense:
overgankelijk, (informatica) gegevens zoals een bestand of code overzetten naar een ander computersysteem en/of netwerk


lexentry: nld/mijnschacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijnschacht
trans_list: šachta
sense:
(mijnbouw)een verticale, meestal cilindervormige toegangsweg tussen het aardoppervlak en plaatsen in de ondergrond waar delfstoffen in vaste vorm worden ontgonnen


lexentry: nld/mijt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijt
trans_list: roztoč
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de superorde Acariformes kleine geleedpotige, overwegend parasitisch levende diertjes


lexentry: nld/mijter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijter
trans_list: mitra
sense:
(religie) (hoofddeksel) een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden


lexentry: nld/milieuvervuiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: milieuvervuiling
trans_list: poluce
sense:
(milieukunde) het aanbrengen van schade aan de natuurlijke omgeving door het inbrengen van daaraan vreemde stoffen


lexentry: nld/miljonair__noun__1
sense_num: 01
written_rep: miljonair
trans_list: milionář
sense:
iemand die een vermogen heeft van meer dan een miljoen eenheden van een bepaalde valuta (bijvoorbeeld euro, dollar)


lexentry: nld/milliampère__noun__1
sense_num: 01
written_rep: milliampère
trans_list: miliampér
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een eenheid voor elektrische stroom, gelijk aan een duizendste ampère, weergegeven met symbool mA


lexentry: nld/millimeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: millimeter
trans_list: milimetr
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat ter grootte van een duizendste meter, 0,1 centimeter, weergegeven met symbool mm


lexentry: nld/mineraalwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mineraalwater
trans_list: minerální voda | minerálka
sense:
(drinken) water dat mineralen bevat die de smaak veranderen of het water een (vermeende) therapeutische waarde geven


lexentry: nld/mineur__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: mineur
trans_list: moll
sense:
(muziek) “klein” in de benaming van bepaalde intervallen, akkoorden en toonladders; vaak genoemd in combinatie met het terts-interval


lexentry: nld/minigolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: minigolf
trans_list: minigolf
sense:
een sport en een populaire vakantiebezigheid. De bedoeling is een parcours van 18 holes met zo min mogelijk slagen af te leggen. Het spel is een variant op golf, met het verschil dat bij golf grote afstanden moeten worden overbrugd en met midgetgolf slechts enkele meters


lexentry: nld/minjan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: minjan
trans_list: minjan
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) quorum van tien mannen dat nodig is voor bepaalde gebeden en daarmee ook voor een synagogedienst


lexentry: nld/mink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mink
trans_list: norek
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Neovison vison , meer verwant aan de zeemink dan aan de Europese nerts, is de voornaamste leverancier van nertsbont


lexentry: nld/minstreel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: minstreel
trans_list: minstrel
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/mis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mis
trans_list: mše
sense:
(religie) een eucharistieviering, de katholieke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd


lexentry: nld/misbruiken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: misbruiken
trans_list: zneužít
sense:
overgankelijk op een slechte wijze, d.w.z. overdadig gebruik maken van iets (drank, drugs, toegewezen privileges, e.d.)


lexentry: nld/misbruiken__verb__1
sense_num: 03
written_rep: misbruiken
trans_list: zneužít
sense:
overgankelijk op laakbare wijze van iets (macht, naamgeving, positie, e.d.) gebruik maken voor een doel waarvoor het niet bedoeld is


lexentry: nld/mispel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mispel
trans_list: mišpule
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Mespilus germanica , die inheems is in de Benelux, tot 6 meter hoog kan worden en de gelijknamige vrucht voortbrengt


lexentry: nld/moeder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: moeder
trans_list: matka | máti
sense:
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf


lexentry: nld/moederkoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moederkoek
trans_list: placenta
sense:
(anatomie) orgaan bestaande uit baarmoederslijmvlies en embryoblaasje dat zorgt voor de uitwisseling van voedingsstoffen, zuurstof en afvalstoffen tussen moeder en ongeboren kind


lexentry: nld/moederskind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moederskind
trans_list: mamánek
sense:
(familie) onzelfstandig, afhankelijk kind dat (te) erg op de moeder is gericht (gezegd van jongens en jongemannen)


lexentry: nld/moeflon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moeflon
trans_list: muflon
sense:
(evenhoevigen) Ovis orientalis het kleinste wilde schaap. De naam moeflon wordt soms ook per abuis gebruikt voor de argali (Ovis ammon), een verwante soort. Argali's zijn echter groter dan moeflons


lexentry: nld/moer__noun__2
sense_num: 01
written_rep: moer
trans_list: matice | matka
sense:
(biologie) vrouwelijk wezen, zoals de moederstam van een gist of plant of een vrouwelijk konijn, haas of fret


lexentry: nld/moeraal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moeraal
trans_list: muréna
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Muraena helena uit het geslacht Muraena uit de familie van de murenen (Muraenidae ), orde palingachtigen (Anguilliformes )


lexentry: nld/mof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mof
trans_list: Němčour | skopčák
sense:
(scheldwoord) Duitser, met name veel gebruikt om te verwijzen naar de Duitse bezetter ten tijde van de Tweede Wereldoorlog


lexentry: nld/moker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moker
trans_list: palice
sense:
(gereedschap) een zeer zware hamer met korte steel, die gewoonlijk voor smeed-, hak- en breekwerk gebruikt wordt


lexentry: nld/mol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mol
trans_list: krtek | krt
sense:
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond


lexentry: nld/mol__noun__3
sense_num: 01
written_rep: mol
trans_list: mol
sense:
(scheikunde), (eenheid) mol, hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12


lexentry: nld/molecule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecule
trans_list: molekula
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit


lexentry: nld/molecuul__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecuul
trans_list: molekula
sense:
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen


lexentry: nld/molen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molen
trans_list: mlýn
sense:
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines


lexentry: nld/molensteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molensteen
trans_list: mlýnský kámen
sense:
ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen van granen en andere producten, zoals boekweit, erwten en bonen, lijnkoeken en eikenschors


lexentry: nld/molybdeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molybdeen
trans_list: molybden
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/mond-en-klauwzeer__abbr__1
written_rep: mond-en-klauwzeer
trans_list: slintavka a kulhavka
sense:
1. een zeer besmettelijke virusziekte (Aphtae epizooticae) die evenhoevige dieren, vooral runderen treft


lexentry: nld/mond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mond
trans_list: ústa | pusa
sense:
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt


lexentry: nld/mondharp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondharp
trans_list: brumle
sense:
(muziekinstrument) een klein tokkelinstrument en lamellofoon waarbij de klank gevormd wordt door een dunne lamel aan te tokkelen waarbij het frame tussen de tanden of tegen de lippen wordt gehouden


lexentry: nld/monding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: monding
trans_list: ústí
sense:
(aardrijkskunde) plaats waar een rivier uitkomt in zee of meer, of waar een zijrivier in een grotere rivier


lexentry: nld/mondkap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondkap
trans_list: rouška
sense:
(medisch) kapje dat voor de mond wordt geplaatst teneinde inademing van stof of ziekteverwekkers te voorkomen


lexentry: nld/mondstuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondstuk
trans_list: ústí
sense:
(muziekinstrument) dat deel van een blaasinstrument dat in de mond genomen wordt of aan de lippen gezet


lexentry: nld/mondwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondwater
trans_list: ústní voda
sense:
reinigende vloeistof waarmee de mondholte kan worden gespoeld, vaak gebruikt om onprettig ruikende adem tegen te gaan


lexentry: nld/monnikskap__noun__1
sense_num: 03
written_rep: monnikskap
trans_list: oměj
sense:
(plantkunde) (medisch) Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen


lexentry: nld/monografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: monografie
trans_list: monografie
sense:
een wetenschappelijk boek of verhandeling over één onderwerp of een beperkte groep van samenhangende onderwerpen, in het algemeen geschreven door één auteur


lexentry: nld/mooiprater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mooiprater
trans_list: vlezdoprdelka
sense:
iemand die uit eigenbelang, met vriendelijke praatjes, zaken mooier en beter voorstelt dan ze in werkelijkheid zijn


lexentry: nld/mop__noun__1
sense_num: 04
written_rep: mop
trans_list: mop
sense:
(huishouden), (scheepvaart) een (dek)zwabber of huishoudelijk hulpstuk om vloeren (afhankelijk van de soort mop droog of juist nat) te reinigen


lexentry: nld/morgengave__noun__1
sense_num: 01
written_rep: morgengave
trans_list: dar
sense:
een bruidsschat die binnen het Morganatische huwelijk door een man aan zijn vrouw wordt gegeven de ochtend na de huwelijksnacht


lexentry: nld/mosterd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mosterd
trans_list: hořčice
sense:
(plantkunde) een of meer kruisbloemige planten met gele bloemen van het geslacht Sinapis (gele mosterd) of Brassica nigra (zwarte mosterd) of Brassica juncea (Sareptamosterd) of Brassica carinata (Ethiopische mosterd)


lexentry: nld/motor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: motor
trans_list: motor
sense:
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft


lexentry: nld/motorrem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: motorrem
trans_list: motorová brzda
sense:
(werktuigbouwkunde) een speciaal soort rem die bij zware voertuigen de slijtage aan de andere remmen vermindert


lexentry: nld/mout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mout
trans_list: slad
sense:
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers.


lexentry: nld/mouterij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mouterij
trans_list: sladovna
sense:
fabriek waar van granen mout wordt gemaakt, door het in water te weken waardoor het onkiemt, en het daarna te drogen


lexentry: nld/mozzarella__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mozzarella
trans_list: mozzarella
sense:
zachte, witte, Italiaanse kaas oorspronkelijk gemaakt van melk van een waterbuffel later ook uit melk van een koe


lexentry: nld/mug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mug
trans_list: komár
sense:
(tweevleugeligen) klein, vliegend tweevleugelig insect van de onderorde Nematocera dat in grote paringszwermen erg lastig is met een dun en fragiel lichaam, dunne pootjes, gesegmenteerde antennes waarmee goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met zuigsnuit


lexentry: nld/muil__noun__2
sense_num: 01
written_rep: muil
trans_list: mula
sense:
(schoeisel) bepaald soort schoeisel dat eenvoudig is aan te doen, met onbedekte hiel en zonder hak, veelal deftig en vooral bedoeld om binnenshuis te dragen


lexentry: nld/muilkorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muilkorf
trans_list: náhubek
sense:
een leren of metalen korf die voor de bek van een dier gespannen wordt om bijten onmogelijk te maken


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muis
trans_list: myš | myšák
sense:
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 03
written_rep: muis
trans_list: myš | myšák
sense:
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen


lexentry: nld/muisvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muisvogel
trans_list: myšáci
sense:
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Coliiformes ; die zachte lichaamsveren hebben en voorkomen in Afrika


lexentry: nld/muiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: muiten
trans_list: vzpoura
sense:
inergatief het in opstand komen tegen wettige autoriteit (specifiek voor militairen of bemanningen van schepen)


lexentry: nld/multiplier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: multiplier
trans_list: multiplikátor
sense:
(economie) de factor waarmee een endogene variabele verandert, in reactie op een verandering in enige exogene variabele


lexentry: nld/mungboon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mungboon
trans_list: mung fazole | mungo fazole
sense:
(plantkunde) kruidachtige, eenjarige plant Vigna radiata uit de Leguminosae familie 
(wikidata: mungboon )


lexentry: nld/munitiebrood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: munitiebrood
trans_list: komisárek
sense:
brood zoals dat volgens de voorschriften door het leger als voedsel aan de manschappen wordt verstrekt


lexentry: nld/munt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: munt
trans_list: máta
sense:
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht 
(wikidata: munt )


lexentry: nld/muntgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muntgeld
trans_list: mince
sense:
een stuk materie, veelal metaal, dat als geld gebruikt wordt, gewoonlijk in de vorm van een rond, plat schijfje


lexentry: nld/muntjak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muntjak
trans_list: muntžak
sense:
(evenhoevigen) benaming voor kleine hertachtigen uit het geslacht Muntiacinae , die een blaffend geluid voortbrengen en zoals die voorkomen in Oost-Azië


lexentry: nld/mus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mus
trans_list: vrabec
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen


lexentry: nld/musiceren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: musiceren
trans_list: bavit
sense:
(muziek), inergatief het ten gehore brengen van muziek door middel van een muziekinstrument of de stem


lexentry: nld/muskaatcourgette__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskaatcourgette
trans_list: dýně máslová
sense:
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae 
(wikidata: muskaatcourgette )


lexentry: nld/muskaatpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskaatpompoen
trans_list: dýně máslová
sense:
(bloemplanten) Cucurbita moschata een eenjarige plant uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ). Het is een kruipende, eenhuizige plant met vertakte ranken en vijfhoekige scheuten, die meer dan 10 m lang kunnen worden. De zacht behaarde bladschijf is in omtrek niervormig, tot 20 cm lang en tot 30 cm breed


lexentry: nld/muskushert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskushert
trans_list: kabar
sense:
(evenhoevigen) Moschidae dier van een familie van de onderorde herkauwers Ruminantia van de orde evenhoevigen en walvissen Cetartiodactyla . Heel typisch is dat deze herten geen gewei hebben, maar wel twee slagtanden. De oudste fossielen zijn bekend uit het vroeg-Oligoceen. Moschus is het enige niet-fossiele geslacht


lexentry: nld/muskusos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskusos
trans_list: pižmoň
sense:
(evenhoevigen) Ovibos moschatus , onderfamilie bokken) is een plomp hoefdier met grote kop en brede snuit


lexentry: nld/muskuspompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskuspompoen
trans_list: dýně máslová
sense:
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae 
(wikidata: muskuspompoen )


lexentry: nld/muziekgroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muziekgroep
trans_list: tlupa
sense:
een groep personen die zich gezamenlijk oefent in het spelen of zingen van muziek, meestal met het doel ermee op te treden


lexentry: nld/myopie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: myopie
trans_list: krátkozrakost
sense:
(medisch) afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt


lexentry: nld/myxomatose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: myxomatose
trans_list: myxomatóza
sense:
(diergeneeskunde) ernstige konijnenziekte die verspreid wordt door vectoren (dragers) zoals muggen, konijnenvlooien en onderlinge besmetting via bijvoorbeeld contact, urine of andere virus-houdende lichaamsvloeistoffen


lexentry: nld/naad__noun__1
sense_num: 02
written_rep: naad
trans_list: šev
sense:
(techniek) verbinding [1] waar twee stukken materiaal aan elkaar zijn gehecht (bijv. bij het lassen)


lexentry: nld/naald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naald
trans_list: jehla | jehlice
sense:
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer


lexentry: nld/naambeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naambeeld
trans_list: obchodní známka
sense:
een herkenningsteken waarin een naam of afkorting van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. op kunstzinnige wijze is verbeeld


lexentry: nld/naamval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naamval
trans_list: pád
sense:
(taalkunde), (grammatica) een buigingsvorm van een naamwoord, lidwoord of telwoord die de functie van dat woord in de zin aangeeft


lexentry: nld/nachtegaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtegaal
trans_list: slavík obecný | slavík
sense:
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos


lexentry: nld/nachtevening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtevening
trans_list: ekvinokce
sense:
(astronomie) het van gelijke duur zijn van dag en nacht, wat het geval is, wanneer de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert


lexentry: nld/nachtschade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtschade
trans_list: lilek
sense:
(bloemplanten) een geslacht Solanum van planten in de nachtschadefamilie (Solanaceae ) met veelal kruidachtige, klimmende planten


lexentry: nld/nagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nagel
trans_list: nehet
sense:
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten


lexentry: nld/nalatenschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nalatenschap
trans_list: dědictví
sense:
(juridisch) het geheel aan bezittingen en schulden dat door de erflater bij zijn overlijden wordt overgedragen aan de erfgenamen


lexentry: nld/namaker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: namaker
trans_list: padělatel
sense:
iemand die producten van een ander (bedrijf) kopieert zonder dat daar toestemming voor gegeven is; schender van het copyright


lexentry: nld/namiddag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: namiddag
trans_list: odpoledne
sense:
(tijdrekening) (in Nederland) tijd aan het einde van de middag of in het tweede deel van de middag, ongeveer van 16.00 tot 18.00 uur


lexentry: nld/nanometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nanometer
trans_list: nanometr
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljardste meter of 0,000.001 millimeter, weergegeven met symbool nm


lexentry: nld/narwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: narwal
trans_list: narval
sense:
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Monodon monoceros walvis uit de poolstreken, die 4 tot 5 meter lang wordt waar bij een mannetjes nog een lange slagtand bij komtDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De bijnaam van de narwal is "eenhoorn van de zee".


lexentry: nld/nasporen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: nasporen
trans_list: cesta
sense:
ergatief (verouderd) achter mens, dier of voertuig aangaan door het volgen van dezelfde, bekende route


lexentry: nld/nasporen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: nasporen
trans_list: stopovat
sense:
overgankelijk het trachten te achterhalen welke weg een mens, dier of voertuig is gegaan, het natrekken van het verloop van gebeurtenissen of het vaststellen van feiten


lexentry: nld/nasporing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nasporing
trans_list: vyšetřování
sense:
onderzoek om de ware aard van iets te ontdekken; onderzoek naar wat anderen mogelijk verborgen willen houden


lexentry: nld/natie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natie
trans_list: národ
sense:
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen


lexentry: nld/naturalisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naturalisme
trans_list: naturalismus
sense:
(kunst) stroming in de literatuur aan het eind van de 19e eeuw, die de mens beschouwt als bepaald door milieu en erfelijkheid


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuur
trans_list: příroda
sense:
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis", als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: natuur
trans_list: příroda
sense:
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: natuur
trans_list: příroda
sense:
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde


lexentry: nld/natuurkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuurkunde
trans_list: fyzika
sense:
(wetenschap) subdiscipline binnen de natuurwetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van materie en energie evenals het gedrag en de interactie hiervan in ruimte en tijd


lexentry: nld/natuurlijk_persoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuurlijk persoon
trans_list: fyzická osoba
sense:
(juridisch) menselijk wezen van vlees en bloed dat als rechtssubject rechten en plichten kan hebben en rechtshandelingen kan verrichten


lexentry: nld/natuurrecht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: natuurrecht
trans_list: přirozené právo
sense:
recht aan de natuur en niet aan de maatschappij ontleend, in de natuurlijke orde van de dingen gefundeerd


lexentry: nld/nautiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nautiek
trans_list: navigace
sense:
de wetenschap die zich bezighoudt met de praktische en theoretische stuurmanskunst om op een veilige wijze een schip zo snel en economisch mogelijk van de ene plaats naar de andere te brengen


lexentry: nld/nazi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nazi
trans_list: nacista
sense:
(politiek) oorspronkelijk: aanhanger, lid van de Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP) een politieke partij in het Duitsland van de jaren 1920 tot 1945


lexentry: nld/nebula__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nebula
trans_list: mlhovina
sense:
(astronomie) interstellaire gas- en stofwolken die worden beschouwd als de geboorteplaats van de sterren


lexentry: nld/nectarine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nectarine
trans_list: nektarinka
sense:
(plantkunde) boom Prunus persica var. nucipersica een mutant van de perzik (Prunus persica ) 
(wikidata: nectarine )


lexentry: nld/nefriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nefriet
trans_list: nefrit
sense:
(mineraal) groene halfedelsteen die zou beschermen tegen nierziekten met Ca2(Mg,Fe)5[(OH,F)(Si4O11)]2 als chemische samenstelling


lexentry: nld/nefroloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nefroloog
trans_list: nefrolog
sense:
(beroep), (medisch) een specialist die de nefrologie beoefent, een arts die zich bezighoud met nieraandoeningen


lexentry: nld/neger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neger
trans_list: negr
sense:
(persoon) * iemand met voorouders uit Afrika bezuiden de Sahara met lichamelijke kenmerken daarvan als een donkere huidskleur of zwart kroeshaar


lexentry: nld/negerin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: negerin
trans_list: černoška
sense:
vrouw met een donkere huidskleur en vaak zwart kroeshaar wier voorouders afkomstig zijn uit Afrika bezuiden de Sahara


lexentry: nld/neogeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neogeen
trans_list: neogén
sense:
(geologie) geologisch tijdperk, tweede periode van het era kaenozoïcum, van 23 tot 2,6 miljoen jaar geleden


lexentry: nld/neon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neon
trans_list: neon | neón
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas


lexentry: nld/neptunium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neptunium
trans_list: neptunium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide


lexentry: nld/nerd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nerd
trans_list: nerd
sense:
(persoon) iemand die een grote voorliefde voor intellectuele zaken aan de dag legt, maar sociaal en seksueel niet aantrekkelijk wordt gevonden


lexentry: nld/nesteloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nesteloog
trans_list: hvozdík
sense:
(textielindustrie), (leerbewerking) een vetergat, vaak voorzien van een ringetje tegen het uitscheuren


lexentry: nld/nestelring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nestelring
trans_list: hvozdík
sense:
(textielindustrie), (leerbewerking) een ringetje dat in een vetergat is aangebracht om het tegen uitscheuren te beschermen


lexentry: nld/neurochirurg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurochirurg
trans_list: neurochirurg
sense:
(beroep) chirurg die gespecialiseerd is in de chirurgische behandeling van aandoeningen aan de hersenen, hersenstam, ruggemerg, en perifere zenuwen


lexentry: nld/neurohypofyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurohypofyse
trans_list: neurohypofýza
sense:
het neurale deel van de hypofyse, vanwaar bepaalde hormonen geproduceerd in de hypothalamus afgegeven worden


lexentry: nld/neurologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurologie
trans_list: neurologie
sense:
(wetenschap) een discipline binnen de biologie en geneeskunde die zich bezighoudt met alles wat aandoeningen van het centrale zenuwstelsel betreft


lexentry: nld/neuron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neuron
trans_list: neuron
sense:
(biologie) zenuwcel met haar neuriet en dendrieten, behorend tot de belangrijkste elementen van het zenuwstelsel


lexentry: nld/neushoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neushoorn
trans_list: nosorožec
sense:
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop


lexentry: nld/neusklank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neusklank
trans_list: nazála
sense:
(taalkunde) een klank geproduceerd met een verlaagde velum in de mond, waardoor lucht tijdens het vormen van de klank ongestoord door de neus kan ontsnappen


lexentry: nld/neutraliteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neutraliteit
trans_list: neutralita
sense:
het neutraal zijn bijv. een onpartijdige houding aanhouden ten opzichte van twee partijen met een geschil


lexentry: nld/nevel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nevel
trans_list: mlhovina
sense:
(meteorologie) wolken in de nabijheid van de grond, ontstaan door plaatselijke oorzaken zoals door afkoeling of door menging van koude met warme vochtige lucht


lexentry: nld/niacine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niacine
trans_list: niacin
sense:
(biochemie) een van de voor de mens noodzakelijke vitaminen, een wateroplosbaar microvoedingsmiddel dat van belang is voor de menselijke gezondheid


lexentry: nld/nier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nier
trans_list: ledvina
sense:
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine


lexentry: nld/niervet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niervet
trans_list: lůj
sense:
(kookkunst) glibberige stof, gewonnen uit het weefsel rond de beide organen die bij zoogdieren het bloed zuiveren


lexentry: nld/nieskruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieskruid
trans_list: čemeřice
sense:
(bloemplanten) een geslacht Helleborus dat volgens verschillende auteurs 15 tot 22 soorten omvat. Tot het geslacht behoren onder meer de kerstroos (Helleborus niger ), het stinkend nieskruid (Helleborus foetidus ), de lenteroos (Helleborus orientalis ) en de wrangwortel (Helleborus viridis )


lexentry: nld/nietje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nietje
trans_list: brož
sense:
verkleinwoord van niet (en meest voorkomende vorm): klein, vaak beugelvormig, metalen voorwerp dat uit een apparaat (nietmachine) komt met het doel verschillende materialen aan elkaar te bevestigen (vast te nieten)


lexentry: nld/nietmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nietmachine
trans_list: sešívačka
sense:
apparaat dat nietjes in een stapeltje papieren kan slaan om deze bij elkaar te houdenNietmachines worden gebruikt in kantoren en scholen en zijn meestal gemaakt van metaal met een gedeeltelijke omhulling van kunststof die vaak in verschillende kleuren verkrijgbaar is.


lexentry: nld/nieuwe_maan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieuwe maan
trans_list: nov
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij we naar de schaduwzijde van de maan kijken, de zon verlicht in die situatie de van de aarde af gerichte zijde


lexentry: nld/nieuws__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nieuws
trans_list: noviny
sense:
(media) een uitzending in de media waarin berichten over [1] worden verspreid onder het grote publiek


lexentry: nld/nieuwsbrief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieuwsbrief
trans_list: oběžník
sense:
een regelmatige publicatie, over het algemeen rond een hoofdthema, waar al dan niet gratis op geabonneerd kan worden


lexentry: nld/nihilisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nihilisme
trans_list: nihilismus
sense:
(filosofie) binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden


lexentry: nld/nihilist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nihilist
trans_list: nihilista
sense:
(filosofie) zelfstandig denker die vindt dat voor werkelijke verbetering dingen die nu waardevol worden gevonden eerst tot niets moet worden teruggebracht en daarom niet buigt voor autoriteit of principe, ook niet als deze autoriteit of dit principe algemeen aanvaard is


lexentry: nld/nijlpaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijlpaard
trans_list: hroch
sense:
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft


lexentry: nld/nijptang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijptang
trans_list: klepeta
sense:
(gereedschap) een tang met een in de lengterichting afgeplatte bek bedoeld om er ingeslagen spijkers mee uit te trekken


lexentry: nld/nikkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nikkel
trans_list: nikl
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/nikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nikker
trans_list: negr
sense:
(pejoratief) laatdunkende term voor "neger", een oorspronkelijke, donkerhuidige bewoner van Afrika ten zuiden van de Sahara #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.


lexentry: nld/nimf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nimf
trans_list: nymfa
sense:
(mythologie) een Griekse halfgodin en daimon die in de natuur leeft, en vaak gebonden is aan een bepaalde plek of plantensoort, meestal voorgesteld in de gedaante van een aantrekkelijk meisje


lexentry: nld/niobium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niobium
trans_list: niob | niobium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal


lexentry: nld/nirwana__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nirwana
trans_list: nirvána
sense:
de hoogste staat die door de mens bereikt kan worden, en waardoor heiligheid behaald wordt; toestand van volkomen rust


lexentry: nld/nisan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nisan
trans_list: nisan
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) eerste maand van het joodse jaar, in maart-april (Est. 3:7, Neh. 2:1); zevende maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/nitroglycerine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nitroglycerine
trans_list: nitroglycerin
sense:
(scheikunde) vloeibare springstof, bereid uit glycerol, zwavel- en salpeterzuur die bij kleine trillingen kan ontploffen


lexentry: nld/niveau__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niveau
trans_list: úroveň
sense:
rang in een hiërarchie, stadium van ontwikkeling, plaats in een rangschikking van hoog naar laag; rangschikking van groot naar klein


lexentry: nld/nobelium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nobelium
trans_list: nobelium
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


lexentry: nld/nok__noun__1
sense_num: 03
written_rep: nok
trans_list: vačka
sense:
(motortechniek) een uitstulping op een as waarmee het openen en sluiten van de kleppen wordt gestuurd


lexentry: nld/nokkenas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nokkenas
trans_list: vačkový hřídel
sense:
(motortechniek) as voorzien van excentrieken die bij een verbrandingsmotor het openen en sluiten van de kleppen regelt


lexentry: nld/nominatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nominatief
trans_list: nominativ
sense:
(grammatica) eerste van de 8 naamvallen van de Indo-Europese talenDeze vorm wordt meestal gebruikt voor onderwerp em naamwoordelijk deel van het gezegde


lexentry: nld/none__noun__1
sense_num: 02
written_rep: none
trans_list: devátá
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de negende toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een seconde)


lexentry: nld/nonnetje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nonnetje
trans_list: morčák bílý | morčák malý
sense:
dim. tant.
 (eendvogels) soort eend, Mergellus albellus uit de familie Anatidae (Zwanen, ganzen en eenden), behorende tot de zaagbekken


lexentry: nld/nonvlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nonvlinder
trans_list: jeptiška
sense:
(vlinders) Lymantria (Lymantria) monacha nachtvlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae), onderfamilie donsvlinders (Lymantriinae)


lexentry: nld/nood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nood
trans_list: nouze
sense:
levensbedreigende situatie waaruit men zichzelf niet meer kan redden en onmiddellijke hulp vereist is


lexentry: nld/noodtrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noodtrap
trans_list: nouzový východ
sense:
trap die je kunt gebruiken bij brand of in een andere noodsituatie die het gebruik van de lift of normale trappen belemmert; deel van een vluchtroute


lexentry: nld/noordkromp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noordkromp
trans_list: arktika islandská
sense:
(tweekleppigen) bepaalde soort in zee levend schelpdier, Arctica islandica , uit de familie van de krompen


lexentry: nld/noordse_combinatie__name__1
sense_num: 01
written_rep: noordse combinatie
trans_list: severská kombinace
sense:
een vorm van skisport waarbij de twee onderdelen van het Noords skiën, schansspringen en langlaufen, gecombineerd worden


lexentry: nld/noot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noot
trans_list: ořech
sense:
(kookkunst) (voeding) iedere grote, oliehoudende vrucht (of het zaad ervan) met een pit in een al dan niet harde schaal en die in voedsel wordt gebruikt


lexentry: nld/notaris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notaris
trans_list: notář | notářka
sense:
(beroep) (juridisch) jurist die bevoegd is om authentieke akten op te maken, te bewaren en uit te geven


lexentry: nld/notenbalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notenbalk
trans_list: osnova
sense:
(muziek) een set van vijf lijnen om in de klassieke muzieknotatie de toonhoogten van de ingetekende noten te markeren


lexentry: nld/nougat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nougat
trans_list: nugát
sense:
(voeding) harde, taaie, zoetigheid gemaakt van hazelnoot en suiker, zoals oorspronkelijk gemaakt in Italië


lexentry: nld/nulhypothese__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nulhypothese
trans_list: nulová hypotéza
sense:
(statistiek) veronderstelling die al of niet ontkracht kan worden door een onderzoek; een exacte, kwantitatieve uitspraak over een parameter van de populatie


lexentry: nld/numeriek__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: numeriek
trans_list: numerický
sense:
(wiskunde) methode om vraagstukken op te lossen door gebruik te maken van algoritmes in plaats van formules


lexentry: nld/o.t.t.__noun__1
sense_num: 01
written_rep: o.t.t.
trans_list: nynější
sense:
(grammatica) vorm van de tegenwoordige tijd, vooral gebruikt voor een handeling of toestand die gaande is


lexentry: nld/o.v.t.t.__noun__1
sense_num: 01
written_rep: o.v.t.t.
trans_list: podmínečný
sense:
(grammatica) vorm van een werkwoord die uitdrukt dat iets vanuit een eerder tijdstip gezien pas later zou gebeuren, samengesteld door een persoonsvorm van "zouden" met de onbepaalde wijs van het werkwoordAangezien het uitgangspunt om de tijdsverhoudingen te bepalen hier het verleden is, spreekt men over een "verleden toekomende" tijd.


lexentry: nld/object__noun__1
sense_num: 03
written_rep: object
trans_list: objekt
sense:
(filosofie) entiteit die behandeld wordt en waarvan het bestaan onafhankelijk wordt geacht van het subject


lexentry: nld/objectief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: objectief
trans_list: objektiv | objektivní
sense:
(optica) de lens (of het lenzenstelsel) van een optisch instrument (bijvoorbeeld een microscoop of verrekijker) die zich het dichtst bij het te bekijken voorwerp ('object') bevindt


lexentry: nld/obstinaat__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: obstinaat
trans_list: tvrdohlavý
sense:
van een persoon dat deze stug aan zijn eigen ideeën blijft vasthouden zonder zich aan anderen aan te passen


lexentry: nld/occlusief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: occlusief
trans_list: exploziva | okluziva
sense:
(taalkunde) een medeklinker die geproduceerd wordt met een volledige obstructie ergens in het spraakkanaal


lexentry: nld/occultisme__noun__1
sense_num: 02
written_rep: occultisme
trans_list: okultismus
sense:
(wetenschap), (religie) de studie van alternatieve of gemarginaliseerde religieuze bewegingen of filosofieën waarvan de aanhangers in het algemeen hun eigen overtuigingen, praktijken en ervaringen onderscheiden van de publieke, geïnstitutionaliseerde religieuze tradities


lexentry: nld/ocelot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ocelot
trans_list: ocelot | ocelot velký
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten


lexentry: nld/ochtendmens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ochtendmens
trans_list: ranní ptáče
sense:
een persoon die meestal vroeg opstaat en zich 's morgens het meest fit voelt en reeds vroeg actief is


lexentry: nld/octaaf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: octaaf
trans_list: oktáva
sense:
(muziek) het interval tussen twee tonen, waarvoor geldt dat de frequentie van de tweede toon precies het dubbele, of de helft, is van die van de eerste


lexentry: nld/octant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: octant
trans_list: oktant
sense:
(scheepvaart), (verouderd) een hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten


lexentry: nld/octaëder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: octaëder
trans_list: osmistěn
sense:
(wiskunde) een regelmatig achtvlak, een ruimtelijke figuur begrensd door acht gelijkzijdige driehoeken


lexentry: nld/octrooi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: octrooi
trans_list: patent
sense:
machtiging om een bepaalde tijd als enige, met uitsluiting van anderen, van een uitvinding te kunnen profiteren


lexentry: nld/oculair__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oculair
trans_list: okulár
sense:
(optica) een lens of lenzenstelsel in een optisch instrument dat naar het oog van de kijker gericht is


lexentry: nld/oefenmeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oefenmeester
trans_list: trenér
sense:
iemand die zich op professionele basis bezighoudt met de prestaties van een persoon (een trainee) of dier


lexentry: nld/oehoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oehoe
trans_list: výr
sense:
(uilen) Bubo bubo een van de grootste uilen ter wereld, en vermoedelijk de op een na grootste uilensoort na de Blakistons visuil. De wetenschappelijke naam van de soort werd als Strix bubo in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De vogel heeft zijn naam te danken aan zijn roep. Vooral in de late winter laat het mannetje zijn imposante "oehoe"-roep horen


lexentry: nld/oeros__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oeros
trans_list: pratur
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Bos primigenius , de uitgestorven, ruige, langhoornige, wilde voorouder van het tamme huisrund die in de ijstijd in Europa, Noord-Afrika en West-Azië leefde


lexentry: nld/oester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oester
trans_list: ústřice
sense:
(voeding) (tweekleppigen) een weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp


lexentry: nld/oesterzwam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oesterzwam
trans_list: hlíva
sense:
(schimmels) (voeding) Pleurotus ostreatus , een eetbare paddenstoel die meestal groeit op de stam van een loofboom


lexentry: nld/of__conj__1
sense_num: 01
written_rep: of
trans_list: nebo | anebo
sense:
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd


lexentry: nld/officier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: officier
trans_list: důstojník
sense:
(militair) (beroep) iemand die een rang (in het leger) bekleedt die hem of haar het bevel over een zeker aantal ondergeschikten geeft


lexentry: nld/offset__noun__1
sense_num: 01
written_rep: offset
trans_list: ofset
sense:
(techniek) een druktechniek waarbij het beeld via een intermediair wordt overgebracht naar het papier


lexentry: nld/okapi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: okapi
trans_list: okapi
sense:
(evenhoevigen) Okapia johnstoni , groot zoogdier dat nauw verwant is aan de giraffe en in de tropische regenwouden van centraal Afrika leeft


lexentry: nld/olie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olie
trans_list: olej
sense:
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen


lexentry: nld/olieraffinaderij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olieraffinaderij
trans_list: ropná rafinerie
sense:
(techniek) fabriek waar ruwe aardolie wordt verwerkt tot aardolieproducten zoals bijvoorbeeld benzine, diesel en asfalt


lexentry: nld/oliespuit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oliespuit
trans_list: olejnička
sense:
een kan met een pijpje aan de tuit waarmee men olie kan aanbrengen op de te smeren onderdelen van een apparaat


lexentry: nld/olifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olifant
trans_list: slon | elefant
sense:
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae


lexentry: nld/oligo-element__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oligo-element
trans_list: stopový prvek
sense:
(voeding) stof die in heel kleine hoeveelheden in de voeding moet zitten om een levend wezen gezond te houden


lexentry: nld/olijf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: olijf
trans_list: oliva
sense:
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen


lexentry: nld/ombudsman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ombudsman
trans_list: ombudsman
sense:
(beroep) een ambtenaar die de taak heeft om als onpartijdige instantie klachten van individuele burgers tegen de overheid, instellingen en bedrijven te onderzoeken


lexentry: nld/omhoogsteken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omhoogsteken
trans_list: růst
sense:
overgankelijk iets boven de gewone positie brengen, meestal met de bedoeling om het voor iedereen goed zichtbaar te maken


lexentry: nld/omkopen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omkopen
trans_list: korumpovat
sense:
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken


lexentry: nld/omroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: omroep
trans_list: rozhlas
sense:
(communicatie) (media) een organisatie die zich richt op het verzorgen van radio- of televisieprogramma's


lexentry: nld/omruiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: omruiling
trans_list: burza
sense:
het iets wat je gekocht hebt maar niet kunt gebruiken, omwisselen voor een product was je wel kunt gebruiken


lexentry: nld/onbedorvenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onbedorvenheid
trans_list: nevina
sense:
de mate waarin iets nog in de oorspronkelijke, onschuldige staat is; de mate waarin iets niet bedorven is


lexentry: nld/onbepaalde_wijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onbepaalde wijs
trans_list: neurčitek
sense:
(grammatica) de onverbogen werkwoordsvorm die naar persoon en getal onvervoegd is, (vooral in Nederland) ook het hele werkwoord genoemd: in woordenboeken is de betekenis van een werkwoord meestal terug te vinden bij zijn onbepaalde wijs


lexentry: nld/onbeschut__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbeschut
trans_list: bezútěšný
sense:
zonder bescherming tegen een aanval, het normale maar harde leven of tegen de invloeden van het weer


lexentry: nld/onbevolkt__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbevolkt
trans_list: bezútěšný
sense:
van een stuk land dat er geen mensen (meer) wonen of dat er veel minder mensen wonen dan vroeger het geval was


lexentry: nld/onbevooroordeeld__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbevooroordeeld
trans_list: nezaujatý
sense:
gebaseerd op waarnemingen en niet op veronderstellingen die men al van tevoren had toen men eigenlijk nog onvoldoende kennis van de zaak had


lexentry: nld/oncoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oncoloog
trans_list: onkolog
sense:
(beroep) (medisch) een medisch specialist die zich bezighoudt met de gezwelgroei, in het bijzonder met kanker


lexentry: nld/onderbewustzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderbewustzijn
trans_list: podvědomí
sense:
(psychologie) het geheel van processen dat zich in iemands geest afspeelt en waar deze zich niet van bewust is


lexentry: nld/onderjurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderjurk
trans_list: spodnička
sense:
jurk, meestal gemaakt van een dungeweven stof als katoen, polyester, zijde of satijn, wordt gedragen onder de reguliere jurk


lexentry: nld/onderschatten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: onderschatten
trans_list: podcenit
sense:
overgankelijk de fout maken iets kleiner, dommer, zwakker of van kleiner belang in te schatten dan het in werkelijkheid blijkt


lexentry: nld/ondertiteling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ondertiteling
trans_list: titulek
sense:
een geschreven tekst (vaak vertaling) die bij een film(pje) in beeld wordt gebracht en die vaak betrekking heeft op de gevoerde dialogen


lexentry: nld/onderwerp__noun__1
sense_num: 02
written_rep: onderwerp
trans_list: podmět
sense:
(grammatica) zinsdeel waarnaar de persoonsvorm zich richt en dat bijv. de handelende persoon of zaak beschrijft


lexentry: nld/onderwijzeres__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderwijzeres
trans_list: učitelka
sense:
(beroep), (onderwijs) een oude benaming voor een vrouwelijke leraar op een lagere school of basisschool


lexentry: nld/ondood__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ondood
trans_list: nemrtvý
sense:
(mythologie) een fictieve toestand waarin een mens of ander wezen terechtkomt als hij/het is gestorven, maar teruggehaald is uit de dood


lexentry: nld/ongereptheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ongereptheid
trans_list: panenství
sense:
de mate waarin iets of iemand niet beschadigd of aangetast is; de mate waarin iets nog in de oorspronkelijke toestand verkeert


lexentry: nld/ongesteldheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ongesteldheid
trans_list: menstruace
sense:
dat gedeelte van de menstruatiecyclus waarin de verdikte wand van de baarmoeder, het endometrium, dat klaargemaakt was om een embryo op te vangen, wordt opgeruimd om voor de volgende ovulatie opnieuw te kunnen worden opgebouwd


lexentry: nld/ongezeglijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ongezeglijk
trans_list: neposlušný
sense:
van een persoon (meestal een kind) dat je hem niets kunt zeggen omdat hij toch niet luistert en geboden niet wil opvolgen


lexentry: nld/onkruidverdelgingsmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onkruidverdelgingsmiddel
trans_list: herbicid
sense:
(landbouw) (scheikunde) gif of andere methode om planten die op de verkeerde plaats staan uit te roeien


lexentry: nld/onmenselijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onmenselijkheid
trans_list: barbarství
sense:
extreme wreedheid tegen andere mensen of het in positie brengen van mensen zodat ze in een onmenselijke positie geraken


lexentry: nld/onovergankelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onovergankelijk
trans_list: intransitivní
sense:
(grammatica) (van een werkwoord) zonder lijdend voorwerp waarop de werking van het werkwoord overgedragen wordt


lexentry: nld/onrechtmatige_daad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrechtmatige daad
trans_list: přečin
sense:
(juridisch) toerekenbare gedraging (handelen of nalaten) die een civielrechtelijke zorgvuldigheids- of rechtsnorm schendt en waardoor aan een ander schade wordt toegebracht


lexentry: nld/onroerend_goed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onroerend goed
trans_list: nemovitost
sense:
(juridisch) goed dat niet eenvoudig verplaatst kan worden, zoals de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde beplantingen, als mede de opstallen die duurzaam met de grond zijn verenigd


lexentry: nld/onrust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrust
trans_list: agitace
sense:
het verstoord zijn van de maatschappelijke of sociale orde, verstoord zijn van de rust in een bepaalde groep mensen


lexentry: nld/onrustzaaier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrustzaaier
trans_list: buřič
sense:
iemand die opschudding teweegbrengt met schrikbarende verhalen die vaak overdreven of gewoonweg onwaar zijn


lexentry: nld/ontdekkingsreiziger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontdekkingsreiziger
trans_list: průzkumník
sense:
(beroep) een leider of verantwoordelijke van een groep mensen die vaak in opdracht op zoek ging naar gebieden of plaatsen die voor de cultuur waar hij toe behoorde onbekend waren


lexentry: nld/onthaasten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: onthaasten
trans_list: zpomalit
sense:
bewust kiezen voor ontspanning, vrije tijd, als reactie op drukte, stress, werkdruk, het snel nuttigen van maaltijden, enz.


lexentry: nld/ontleden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: ontleden
trans_list: pitvat
sense:
ergatief (scheikunde) een reactie ondergaan waarbij complexe moleculen of verbindingen in eenvoudigere eenheden uiteenvallen


lexentry: nld/ontlokken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontlokken
trans_list: dráždit
sense:
overgankelijk teweegbrengen (typisch van iets dat inherent aanwezig is, maar dat men niet zomaar wil prijsgeven):


lexentry: nld/ontslaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontslaan
trans_list: vyhodit
sense:
overgankelijk (m.b.t. een werknemer) de arbeidsovereenkomst beëindigen van, meestal wegens onbekwaamheid of wangedrag van de werknemer


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontsteking
trans_list: zánět
sense:
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ontsteking
trans_list: zánět
sense:
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding


lexentry: nld/ontstentenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontstentenis
trans_list: absence
sense:
(formeel) het niet voorhanden zijn, ontbreken, niet aanwezig zijn, verhinderd zijn (meestal door factoren buiten de macht van de betrokkene bijvoorbeeld ziekte, familieomstandigheden)


lexentry: nld/ontwenningskuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontwenningskuur
trans_list: detoxifikace
sense:
(medisch) een behandeling die als doel heeft dat de patiënt niet meer verslaafd is aan een bepaald middel


lexentry: nld/ontwikkelen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: ontwikkelen
trans_list: vyvolat
sense:
(fotografie) overgankelijk een film ~: het latente beeld van een belicht fotografisch materiaal chemisch zichtbaar maken


lexentry: nld/ontzien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontzien
trans_list: nadbytečný
sense:
overgankelijk het iemand gemakkelijker maken dan die persoon het anders zou hebben gehad door die persoon minder te belasten


lexentry: nld/onverbiddelijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onverbiddelijkheid
trans_list: kritičnost
sense:
de mate waarin iemand niet geneigd is om zich door smeekbeden tot andere handelwijze te laten bewegen


lexentry: nld/ooievaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ooievaar
trans_list: čáp
sense:
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia


lexentry: nld/oorkonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorkonde
trans_list: charta
sense:
(oorkondeleer, diplomatiek) bezegelde en in tegenwoordigheid van meerdere getuigen ondertekende schriftelijke akte die bekendheid gaf van een rechtsfeit of -handeling


lexentry: nld/oorkondeleer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorkondeleer
trans_list: diplomatika
sense:
(oorkondeleer, diplomatiek) hulpwetenschap van de geschiedschrijving die het ontstaan, de vorm en geschiedenis van oorkonden onderzoekt


lexentry: nld/oorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorlog
trans_list: válka | vojna
sense:
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)


lexentry: nld/oorlogsmisdadiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorlogsmisdadiger
trans_list: válečný zločinec
sense:
(juridisch) iemand die een oorlogsmisdaad pleegt of heeft gepleegd en daarvoor individueel aansprakelijk gesteld kan worden onder het internationaal recht


lexentry: nld/oorsuizen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorsuizen
trans_list: tinitus
sense:
(medisch) waarnemen van een voortdurend hinderlijk geluid, zonder dat er in de omgeving een geluidsbron aan te wijzen is


lexentry: nld/op_het_matje_roepen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: op het matje roepen
trans_list: předvolat
sense:
(diplomatie) (van een ambassadeur) laten komen om een kritiek op beleid van zijn regering over te brengen


lexentry: nld/opaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opaal
trans_list: opál
sense:
(mineraal) een halfedelsteen en een amorfe variëteit van kwarts, SiO2·nH2O, gehydrateerd siliciumdioxide met een waterpercentage van soms wel 20%


lexentry: nld/opdracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opdracht
trans_list: nařízení
sense:
een (door een hogere autoriteit in de organisatie) opgelegde verplichting tot het verrichten van werk


lexentry: nld/opera__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opera
trans_list: opera
sense:
(muziek), (toneel) een in hoofdzaak gezongen en orkestraal begeleid muziekdrama, gewoonlijk van ernstige aard


lexentry: nld/operette__noun__1
sense_num: 01
written_rep: operette
trans_list: opereta
sense:
(muziek), (toneel) een vrolijk muzikaal toneelstuk waarin zang en gesproken woord elkaar afwisselen met als basis lichte klassieke muziek, minder serieus dan een opera


lexentry: nld/opgroeien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: opgroeien
trans_list: vyrůst
sense:
ergatief de tijd tot de volwassenheid doorbrengen; de tijd dat iemand zich ontwikkelt tot een volwassene


lexentry: nld/ophalen__verb__1
sense_num: 05
written_rep: ophalen
trans_list: stahovat
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een computer of server naar een andere computer of server overbrengen


lexentry: nld/ophokplicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ophokplicht
trans_list: povinnost
sense:
(landbouw) wettelijke verplichting om pluimvee in het hok te houden om verspreiding van een besmettelijke ziekte tegen te gaan


lexentry: nld/opium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opium
trans_list: opium
sense:
(scheikunde) het ingedroogde melksap van de opiumpapaver of slaapbol (Papaver somniferum), een pijnstillend, verdovend en verslavend middel


lexentry: nld/opkoper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opkoper
trans_list: kupec
sense:
(beroep) inkoper die minder courante producten inkoopt waarvan de verkopende partij vaak niet weet wat ermee te doen. De opkoper kent de kanalen om de goederen weer snel door te verkopen.


lexentry: nld/oplage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oplage
trans_list: náklad
sense:
(drukkunst) het aantal exemplaren van een drukwerk (bijv. boek, tijdschrift of krant e.d.) dat bij dezelfde publicatiegelegenheid gedrukt wordt


lexentry: nld/oplossen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: oplossen
trans_list: vyřešit
sense:
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen


lexentry: nld/oppepper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oppepper
trans_list: podepřít
sense:
iets waardoor je zowel lichamelijk als psychisch meer energie en kracht krijgt; een steuntje in de rug


lexentry: nld/opperwezen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opperwezen
trans_list: Nebeský Otec
sense:
een hypothetisch bovennatuurlijke entiteit die door gelovigen als machtig, bovenmenselijk wezen wordt aanbeden en verantwoordelijk wordt geacht voor bepaalde aspecten van de werkelijkheid, dan wel voor de werkelijkheid als geheel


lexentry: nld/opscheppen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: opscheppen
trans_list: chvástat
sense:
inergatief aangedikte beweringen doen, iets veel groter/indrukwekkender voorstellen dan het eigenlijk is (met als doel de eigen roem te vergroten)


lexentry: nld/opstropen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: opstropen
trans_list: vyhrnout
sense:
de onderste rand van een mouw of broekspijp naar boven schuiven zodat de handen of de voeten onbedekt blijven


lexentry: nld/optellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: optellen
trans_list: sečíst
sense:
overgankelijk (wiskunde) bij elkaar tellen; het samenvoegen van twee of meer termen tot een totaal, de som genoemd


lexentry: nld/optie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: optie
trans_list: možnost
sense:
(effectenhandel) een contract dat de houder het recht geeft een bepaald goed te kopen of te verkopen tegen een vooraf bepaalde prijs


lexentry: nld/optreden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: optreden
trans_list: vystupovat
sense:
ergatief, inergatief voor een publiek bepaalde handelingen verrichten, bijvoorbeeld in kunstzinnige zin


lexentry: nld/opvoeding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opvoeding
trans_list: výchova
sense:
(sociologie) het proces waarin iemand wordt gevormd naar de normen van diens opvoeders, en daarmee meestal de samenleving waarin hij leeft


lexentry: nld/opvulsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opvulsel
trans_list: nádivka
sense:
materiaal waarmee je iets vol kan maken zonder dat dit materiaal erg waardevol of belangrijk is vaak in figuurlijke zin gebruikt


lexentry: nld/oranje_zandoogje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oranje zandoogje
trans_list: vrátná
sense:
(vlinders) Pyronia tithonus een vlinder uit de onderfamilie Satyrinae (de zandoogjes en erebia's). De wetenschappelijke naam tithonus verwijst naar de tweede geliefde van Eos, de godin van de dageraad


lexentry: nld/orgaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgaan
trans_list: orgán
sense:
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt


lexentry: nld/organisatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: organisatie
trans_list: organizace
sense:
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)


lexentry: nld/organisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: organisme
trans_list: organismus
sense:
een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen


lexentry: nld/orgel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgel
trans_list: varhany
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument dat bestaat uit meerdere losse pijpen waardoor lucht stroomt op een labium en dat ingedeeld wordt bij de aerofonen


lexentry: nld/orka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orka
trans_list: kosatka dravá
sense:
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin


lexentry: nld/oscillator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oscillator
trans_list: oscilátor
sense:
(natuurkunde) een electronisch apparaat of schakeling voor het opwekken van een wisselspanning van een bepaalde frequentie


lexentry: nld/osmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: osmium
trans_list: osmium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/otoliet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: otoliet
trans_list: otolit
sense:
(anatomie) een structuur in het binnenoor van gewervelden en een rolspelen in het waarnemen van geluid, versnelling en zwaartekracht


lexentry: nld/otoscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: otoscoop
trans_list: otoskop
sense:
(medisch) een medisch instrument, dat gebruikt wordt om de gehoorgang en trommelvlies te inspecteren


lexentry: nld/otter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: otter
trans_list: vydra
sense:
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht


lexentry: nld/oven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oven
trans_list: pec
sense:
(huishouden) (kookkunst) besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz


lexentry: nld/ovendeur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ovendeur
trans_list: branka
sense:
de deur die een oven afsluit tijdens het bakken en waardoor de voorwerpen die gebakken moeten worden of zijn gebakken zijn de oven in- en uitgebracht kunnen worden


lexentry: nld/ovenpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ovenpaal
trans_list: lopáč
sense:
platte houten schop met lange steel waarmee brood in een bakkersoven wordt geschoven en eruit wordt gehaald


lexentry: nld/overbelasting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overbelasting
trans_list: přetížení
sense:
een zo grote belasting van een persoon, mechanische structuur of elektrisch netwerk dat schade aan de persoon, de structuur of het netwerk kan ontstaan


lexentry: nld/overbrengen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overbrengen
trans_list: sdělit
sense:
overgankelijk van de ene locatie naar de andere brengen, transporteren, vervoeren, verleggen, verplaatsen


lexentry: nld/overbrengen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: overbrengen
trans_list: přenos
sense:
overgankelijk van de ene persoon of zaak op de andere doen overgaan, omzetten, overdragen, overplaatsen


lexentry: nld/overeenkomst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overeenkomst
trans_list: úmluva
sense:
(juridisch) bindende afspraak waarbij partijen jegens elkaar of de ene jegens de andere de wil geuit hebben om verbintenissen (iets doen of nalaten) aan te gaan


lexentry: nld/overheerser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overheerser
trans_list: utiskovatel
sense:
iemand die op basis van militaire kracht de baas is over een land of bevolking, met name als het gaat over een ander land of ander volk dan waar de overheerser vandaan komt


lexentry: nld/overhoophalen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: overhoophalen
trans_list: vyvolat
sense:
overgankelijk de rust verstoren door het opnieuw in de herinnering brengen van een liever vergeten geschiedenis


lexentry: nld/overhoren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overhoren
trans_list: testovat
sense:
overgankelijk nagaan of iemand bepaalde kennis in voldoende mate tot zich genomen heeft door het stellen van vragen over deze kennis


lexentry: nld/overlaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlaat
trans_list: jez
sense:
(waterbeheer) een stuw, of het laagste gedeelte van een waterkering, waar het water bij een bepaalde waterhoogte overheen kan stromen


lexentry: nld/overlegorgaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlegorgaan
trans_list: poradní orgán
sense:
organisatie waarbij verschillende partijen op een regelmatige basis met elkaar overleggen, onderhandelen en informatie uitwisselen


lexentry: nld/overlevering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlevering
trans_list: legenda
sense:
een mondeling of schriftelijk vertelde doorgave van geschiedkundige, maatschappelijke of religieuze verhalen over gebeurtenissen, situaties of personen, waarvan men veelal niet kan nagaan of het historisch gezien klopt


lexentry: nld/overlijdensverklaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlijdensverklaring
trans_list: úmrtní list
sense:
een verklaring die wordt afgegeven door een arts, en waarmee deze verklaart dat een bepaalde persoon is overleden


lexentry: nld/overrompelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overrompelen
trans_list: překvapení
sense:
plotseling en onverwachts iemand ergens mee verrassen (kan zijn met iets vervelends maar ook met iets fijns)


lexentry: nld/overschatten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overschatten
trans_list: přecenit
sense:
overgankelijk wederkerend iets groter of van groter belang inschatten dan het in werkelijkheid blijkt


lexentry: nld/overstap__noun__1
sense_num: 03
written_rep: overstap
trans_list: schůdky
sense:
houten of stenen trapje of laddertje bij een heining of lage muur dat is aangebracht om daar makkelijk overheen te kunnen stappen


lexentry: nld/overstort__noun__1
sense_num: 02
written_rep: overstort
trans_list: přetečení
sense:
een kunstwerk met als doel het afvoeren van (pieken in) overtollig rioolwater vanuit de gemengde riolering naar het oppervlaktewater


lexentry: nld/overwegend__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: overwegend
trans_list: převážně
sense:
van iets dat het de doorslag geeft bij het maken van een beslissing; van iets dat het het zwaarst weegt bij het maken van een beslissing


lexentry: nld/ozon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ozon
trans_list: ozon
sense:
(scheikunde) een vorm van zuurstof met drie zuurstofatomen in plaats van twee dat wordt gebruikt om te oxideren en te desinfecteren


lexentry: nld/paard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paard
trans_list: kůň | jezdec
sense:
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt


lexentry: nld/paardenbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paardenbloem
trans_list: pampeliška lékařská | smetánka lékařská | pampeliška
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes 
(wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn


lexentry: nld/paaszondag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paaszondag
trans_list: Velikonoční neděle
sense:
(religie) de dag waarop christenen vieren dat Jezus opgestaan is uit de dood, op de derde dag na zijn kruisiging.


lexentry: nld/pachtovereenkomst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pachtovereenkomst
trans_list: farma
sense:
(economie) (juridisch) officieel document waarin de voorwaarden voor de huur van een stuk land worden beschreven


lexentry: nld/pad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pad
trans_list: ropucha
sense:
(kikkers) Bufonidae kikker met een gedrongen lichaamsbouw en ruwe huid die een orgaan van Bidder bezit


lexentry: nld/padvinder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: padvinder
trans_list: skaut
sense:
(verouderd) jongen die meedeed met scouting (jeugdorganisatie)Deze benaming werd binnen de openbare en protestante organisaties gebruikt.


lexentry: nld/padvinderij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: padvinderij
trans_list: skauting
sense:
(verouderd) scouting, een internationale jeugdorganisatie die gericht is op het het bevorderen van zelfredzaamheid door middel van samenspelen in de natuur


lexentry: nld/pager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pager
trans_list: pager
sense:
(communicatie) een apparaat dat kan worden gebruikt om iemand een signaal of een tekstbericht te sturen via een telefoonverbinding


lexentry: nld/paginering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paginering
trans_list: stránkování
sense:
de nummering van de pagina's van een boek of een ander schrijven dat bestaat uit meerdere bladzijdes


lexentry: nld/pak__noun__1
sense_num: 04
written_rep: pak
trans_list: oblek
sense:
(kleding) een kledingcombinatie bestaande uit ten minste een jasje en een broek of rok; gewaad, kostuum


lexentry: nld/paksoi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paksoi
trans_list: bok čoj | pak čoj zelí | čínské
sense:
(bloemplanten) (groente) Brassica rapa var. chinensis een langbladige open Chinese kool met groene bladeren en spierwitte bladstelen van Aziatische origine. De groente is het gehele jaar verkrijgbaar en vaak afkomstig van Nederlandse glasteelt, maar ze komt ook uit Aziatische landen, Israël en Zuid-Europa. Paksoi behoort tot de kruisbloemenfamilie en is daarmee dus een koolsoort


lexentry: nld/paleis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleis
trans_list: palác
sense:
(adel) een aanzienlijk gebouw dat een openbare functie heeft of een (woon)huis voor een staatshoofd is


lexentry: nld/paleogeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleogeen
trans_list: Paleogén
sense:
(geologie) geologisch tijdperk volgend op het uitsterven van de dinosauriërs, eerste periode van het era kaenozoïcum, van 66 tot 23 miljoen jaar geleden


lexentry: nld/paleolithicum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleolithicum
trans_list: paleolit
sense:
(archeologie) eerste periode van de steentijd, waarin mensen alleen door voedsel verzamelen en jacht in hun bestaan voorzien en eenvoudige werktuigen maakten door schilfers van stenen af te slaan, waar vanaf 3,3 miljoen jaar geleden aanwijzingen voor zijn, tot de tijd dat men ook planten ging zaaien, dieren ging houden en samengestelde stenen werktuigen maakte, waarvan na 20.000 voor Chr. de eerste voorbeelden worden gevonden


lexentry: nld/palindroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palindroom
trans_list: palindrom
sense:
een symmetrisch woord dat van links naar rechts gelezen hetzelfde is als van rechts naar links gelezen


lexentry: nld/palladium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palladium
trans_list: palladium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/pandabeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandabeer
trans_list: panda velká
sense:
(roofdieren) Ailuropoda melanoleuca Chinese beer met een witte en zwarte huid die vooral van bamboe leeft


lexentry: nld/pandeïsme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandeïsme
trans_list: pandeismus
sense:
de theologische positie dat de god het heelal is geworden, dat nu alles is in diepste wezen goddelijk is; het goddelijke is immanent en alomvattend; universum, natuur en god zijn hierin hetzelfde, maar deze bovennatuurlijke actors daarna geen invloed meer uitoefenden op deze schepping


lexentry: nld/pandhuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandhuis
trans_list: zastavárník
sense:
instelling waar men geld kan lenen als men waardevolle spullen als pand afgeeft, deze panden kan men weer terugkrijgen als men het geld terugbetaald verhoogd met rente


lexentry: nld/pandjeshuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandjeshuis
trans_list: frc
sense:
bank van lening waar men geld kan krijgen als men een pand in bewaring geeft, dit pand kan men terug kopen voor dezelfde prijs verhoogd met rente


lexentry: nld/pannenkoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pannenkoek
trans_list: palačinka
sense:
(voeding) plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken


lexentry: nld/pap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pap
trans_list: kaše
sense:
(voeding) gerecht dat meestal bestaat uit melk die is gebonden met een zetmeelproduct zoals meelPap (voedsel)


lexentry: nld/papaja__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papaja
trans_list: papája obecná
sense:
(bloemplanten) Carica papaya een plant uit de familie Caricaceae . De plant is verwant aan de bergpapaja (Vasconcellea cundinamarcensis, synoniem: Carica pubescens) 
(wikidata: papaja )


lexentry: nld/papegaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papegaai
trans_list: papoušek
sense:
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen


lexentry: nld/papegaaiduiker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papegaaiduiker
trans_list: papuchalk
sense:
bepaald soort opvallende zeevogel die zelfs onder water kan vliegen, Fratercula arctica De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Alca arctica gepubliceerd door Carl Linnaeus, gebaseerd op beschrijvingen en afbeeldingen door diverse auteurs die de soort 'Anas arctica' noemden.


lexentry: nld/papierklem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papierklem
trans_list: kancelářská sponka
sense:
een kleine metalen klem die bedoeld is om verschillende vellen papier (tijdelijk en zonder beschadigen van het papier) bij elkaar te houden


lexentry: nld/papierversnipperaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papierversnipperaar
trans_list: skartovač
sense:
toestel waarmee men documenten in kleine strookjes kan verknippen zodat men de inhoud daarna niet meer kan achterhalen


lexentry: nld/parabool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parabool
trans_list: parabola
sense:
(wiskunde) kegelsnede waarbij het snijvlak parallel loopt met een lijn die aan de kegel raakt en tevens het toppunt snijdt


lexentry: nld/paraboolantenne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paraboolantenne
trans_list: parabolická anténa
sense:
(elektronica), (techniek) een antenne met een parabolische reflector, die praktische toepassing vindt bij hogere frequenties (UHF en hoger)


lexentry: nld/paradijsvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paradijsvogel
trans_list: rajka
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Paradisaeidae die voorkomt in Nieuw-Guinea en op nabijgelegen eilanden


lexentry: nld/parallel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: parallel
trans_list: souběžný
sense:
een traject dat vanuit een gegeven startpunt uitkomt op hetzelfde eindpunt b.v parallelschakeling, parallelweg


lexentry: nld/parallelcirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parallelcirkel
trans_list: rovnoběžka
sense:
(astronomie)(aardrijkskunde) een cirkel op het aardoppervlak, waarop alle punten met gelijke geografische breedte (noord of zuid) liggen


lexentry: nld/parel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parel
trans_list: perla
sense:
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen


lexentry: nld/parka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parka
trans_list: bunda s kapucí
sense:
(kleding) lang warm jack met een met bont gevoerde capuchon, oorspronkelijk een kledingstuk van de Inuïts


lexentry: nld/parkeermeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parkeermeter
trans_list: parkovací hodiny
sense:
een automaat die naast een parkeerplaats staat om bij te houden hoelang de eigenaar van de daar geparkeerde auto zijn wagen nog mag laten staan, betalen kan soms met munten, soms met een bankpas of anderszins


lexentry: nld/parkour__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parkour
trans_list: parkour
sense:
(sport) risicosport waarbij een traject met obstakels zo snel en vloeiend mogelijk moet worden afgelegd


lexentry: nld/parlementariër__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parlementariër
trans_list: poslanec
sense:
(politiek) iemand die door middel van verkiezingen is verkozen om de bevolking van een land te vertegenwoordigen in het parlement


lexentry: nld/paro__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paro
trans_list: farao
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) titel van de koning van Egypte, ook gebruikt als eigennaam; de enige farao's die in het OT bij hun eigen naam worden genoemd, zijn Chofra, Necho, Sisak en Tirhaka (274×: Gen. 12:15 +, Ex. 1:11 +, Deut. 6:21 +, 1 Sam. 2:27 +, 1 Kon. 3:1 +, 2 Kon. 17:7 +, Jes. 19:11 +, Jer. 25:19 +, Ez. 17:17 +, Ps. 135:9 +, Hoogl. 1:9, Neh. 9:10, 1 Kron. 4:18, 2 Kron. 8:11; Griekse vorm 5× in NT)


lexentry: nld/paroniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paroniem
trans_list: paronymie
sense:
(taalkunde) woord dat een of meerdere morfemen met een ander woord deelt en daardoor soms met dat andere woord verward kan worden


lexentry: nld/paronychia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paronychia
trans_list: paronychie
sense:
(medisch) een etterende ontsteking in een vinger of teen, die meestal door de bacterie Staphylococcus aureus wordt veroorzaakt


lexentry: nld/partij__noun__1
sense_num: 02
written_rep: partij
trans_list: rozkol
sense:
(politiek) vereniging van gelijkgezinden die binnen een bepaald gebied hun politieke doelstellingen proberen te verwezenlijken


lexentry: nld/pasmunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pasmunt
trans_list: drobné
sense:
muntstuk met een kleine waarde die het mogelijk maakt om een financiële transactie precies kloppend te maken (om gepast te kunnen betalen of om als wisselgeld terug te kunnen geven)


lexentry: nld/passaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: passaat
trans_list: pasát
sense:
de vaste oostelijke wind die waait tussen de 30 graden noorderbreedte en 30 graden zuiderbreedte en het reizen met zeilschepen over de oceaan aanzienlijk eenvoudiger maakt


lexentry: nld/passie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: passie
trans_list: pašije
sense:
een zaak, onderwerp, activiteit of hobby waar iemand veel interesse in heeft en veel tijd en inspanningen aan wil besteden


lexentry: nld/pastiche__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pastiche
trans_list: pastiš
sense:
(kunst) een document of ander kunstwerk zoals een toneel- of muziekstuk dat is gemaakt via nabootsing en/of het combineren van bepaalde kenmerken van een of meerdere originelen


lexentry: nld/pastoraal__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: pastoraal
trans_list: kněžský
sense:
(religie) betrekking hebbend op iemand (vaak de pastoor of kapelaan) die als een goede herder voor het zielenheil van de aan zijn zorgen toevertrouwde gelovigen zorgt


lexentry: nld/pat__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: pat
sense:
(schaak) alleen predicatief in een toestand waarin een speler geen enkele zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan


lexentry: nld/pat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: pat
sense:
(schaak) stand op het bord waarbij sprake is van remise doordat een speler geen zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: karta
sense:
(kleding) reep stof met een knoopsgat aan het uiteinde en met het andere uiteinde bevestigd aan het kledingstuk


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 03
written_rep: pat
trans_list: náplast
sense:
(kleding) (militair) gekleurd strookje stof op een uniform als achtergrond van een onderscheidingsteken, in het bijzonder een bies op de kraag


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 04
written_rep: pat
trans_list: tlapa
sense:
(fietsen) een van beide houders die het wiel in de vork houden, deel van het frame of zelfstandig te bevestigen onderdeel


lexentry: nld/patat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patat
trans_list: hranolky
sense:
(voeding) Noord-Nederlandse benaming voor een gerecht of snack van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')


lexentry: nld/pateen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pateen
trans_list: patena
sense:
(religie) (katholiek) (anglicaans) schotel voor de hostie, waarop deze tijdens de Heilige Mis wordt neergelegd en waarboven deze later wordt gebroken


lexentry: nld/patenteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: patenteren
trans_list: napasovat
sense:
aanvragen en toegekend krijgen van een patent zodat men als uitvinder van iets het alleenrecht heeft op het exploiteren van een uitvinding


lexentry: nld/paternaal__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: paternaal
trans_list: otcovský
sense:
(genetica) vaderlijke bloedlijn of oorsprong, van de vader overgeërfd, van vaderskant, via de vader (verkregen)


lexentry: nld/patholoog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patholoog
trans_list: patolog
sense:
(beroep), (medisch) een medisch specialist die de oorzaken, de aard en de veranderingen van het lichaam bestudeert en aan de hand van die gegevens de ziekte achterhaalt. Deze zetelt ook in een rechtbank, voert onderzoek in het mortuarium, waar hij de lijken opensnijdt en ontleedt.


lexentry: nld/patriciër__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patriciër
trans_list: patricij
sense:
aanzienlijk persoon, burger, rijke koopman, regent, hoewel het niet om een adellijk persoon gaat is de persoon wel meestal afkomstig uit bepaalde families


lexentry: nld/pauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pauw
trans_list: páv | pávice
sense:
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten


lexentry: nld/pechstrook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pechstrook
trans_list: krajnice
sense:
(verkeer) (Vlaanderen) door doorgetrokken streep gemarkeerd afgescheiden gedeelte van de rijbaan op de autosnelweg of autoweg, bedoeld voor noodsituaties


lexentry: nld/pedaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pedaal
trans_list: pedál
sense:
(techniek) met de voet te bedienen hefboom voor de bediening van apparaten, machines en (muziek-)instrumenten, het aandrijven of besturing van vaar-, voer- of vliegtuigen


lexentry: nld/peeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peeling
trans_list: loupání
sense:
een techniek in de cosmetica, waarbij oude oppervlakkige huidcellen verwijderd worden en nieuwe, jonge huidcellen aan de oppervlakte komen, waardoor de huid er zacht en egaal gaat uitzien


lexentry: nld/peetmoeder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peetmoeder
trans_list: kmotra
sense:
vrouw die bij de doop wordt aangewezen als tweede moeder, om op het kind te letten in de opvoeding en pleegmoeder te worden mocht dat nodig zijn


lexentry: nld/peiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peiling
trans_list: směrník
sense:
(scheepvaart), (landmeetkunde), een voor bepaalde grootheden gebruikelijke naam voor de meting van hoogten (hemellichamen, bergen, wolken), diepten (zeewateren) , hoeken en richtingen in het horizontale vlak (koersen, kompasrichtingen) en statistische gegevens (opinies)


lexentry: nld/pelgrimage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelgrimage
trans_list: pouť
sense:
(religie) een (pelgrims)reis naar een bedevaartsoord die een bijzondere betekenis heeft binnen een religie (ook in overdrachtelijke zin)


lexentry: nld/pelikaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelikaan
trans_list: pelikán
sense:
(roeipotigen) benaming voor vogels uit de familie Pelecanidae , grote watervogels met opvallende ondersnavel die op een schepnet lijkt


lexentry: nld/pelsrob__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelsrob
trans_list: lachtan
sense:
(roofdieren) zoogdier uit de onderfamilie Arctocephalinae van oorrobben die voornamelijk op het zuidelijk halfrond leven


lexentry: nld/penalty__noun__1
sense_num: 01
written_rep: penalty
trans_list: desítka
sense:
(sport) een directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/pensionering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pensionering
trans_list: výslužba
sense:
ontslag op grond van het bereiken van een bepaalde leeftijd en daarna een uitkering krijgen zonder te hoeven werken


lexentry: nld/perestrojka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: perestrojka
trans_list: perestrojka
sense:
(politiek) hervormingen zoals deze door Gorbatsjov werden voorgesteld in de Sovjet-Unie van de jaren 80 van de twintigste eeuw


lexentry: nld/pergola__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pergola
trans_list: pergola
sense:
(bouwkunde) een constructie van horizontale latten op hoge palen, waarlangs allerlei planten kunnen groeien


lexentry: nld/perkament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: perkament
trans_list: pergamen
sense:
(materiaalkunde) een dun schrijfmateriaal, gemaakt van huid van kalveren, koeien, geiten, schapen, konijnen of ezels


lexentry: nld/perron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: perron
trans_list: nástupiště
sense:
(spoorwegen) een hoge, lange zijstoep of verhoogde vrije stoep aan een station om in en uit te stappen


lexentry: nld/persdienst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: persdienst
trans_list: tisková kancelář
sense:
een organisatie die dagbladen, radio- en televisiezenders en andere media (meestal) dagelijks van nationaal en internationaal nieuws voorziet


lexentry: nld/persoon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: persoon
trans_list: osoba | člověk
sense:
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen


lexentry: nld/persoonlijk_voornaamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: persoonlijk voornaamwoord
trans_list: osobní zájmeno
sense:
(grammatica) een voornaamwoord dat in de plaats komt van een zelfstandig naamwoord of eigennaam en hiernaar verwijst


lexentry: nld/pest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pest
trans_list: mor
sense:
(medisch) Dodelijke en besmettelijke ziekten veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis , die verspreid wordt door vlooien die met name op de zwarte rat parasiteren. Altijd gebruikt met lidwoord: 'de pest' of 'de Pest'.


lexentry: nld/piano__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piano
trans_list: klavír | piáno
sense:
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen


lexentry: nld/piccolo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piccolo
trans_list: pikola
sense:
(muziekinstrument) een blaasinstrument, sopranino-dwarsfluit, wordt zoals de dwarsfluit bespeeld door dwars over het mondstuk te blazen


lexentry: nld/picometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: picometer
trans_list: pikometr
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 10−12 meter of 0,000.000.001 millimeter, weergegeven met symbool pm


lexentry: nld/pieterman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pieterman
trans_list: ať žije
sense:
(straalvinnigen) benaming voor stekelige zeevissen uit de familie Trachinidae uit de groep van de baarsachtigen


lexentry: nld/pijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijl
trans_list: šíp | šipka
sense:
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden


lexentry: nld/pijlkoker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijlkoker
trans_list: chvění
sense:
een draagbare houder om pijlen in te bewaren. Het gaat om een meestal buisvormige houder waarin pijlen voor een boog bewaard kunnen worden.


lexentry: nld/pijporgel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijporgel
trans_list: varhany
sense:
(muziekinstrument) een toetsinstrument met een of meer reeksen van afgestemde pijpen waardoor lucht wordt geblazen. Voor de toonopwekking zijn de pijpen voorzien van een labium zodat, op dezelfde wijze als bij een blokfluit, een trillende luchtkolom ontstaat


lexentry: nld/pikhouweel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pikhouweel
trans_list: krumpáč
sense:
hakwerktuig met steel, voorzien van een punt aan de ene zijde en een beitelachtige voorziening aan de andere zijde


lexentry: nld/pil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pil
trans_list: pilulka
sense:
(farmacologie) (bij uitbreiding:) elke vorm van medicament die in vaste vorm oraal wordt ingenomen zij het tablet, dragee, capsule of iets anders


lexentry: nld/pil__noun__1
sense_num: 03
written_rep: pil
trans_list: pilulka
sense:
(farmacologie) (seksualiteit) regelmatig ingenomen tablet die zwangerschap verhindert, bepaald oraal voorbehoedmiddel


lexentry: nld/pilaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pilaar
trans_list: pilíř
sense:
(bouwkunde) een langgerekt verticaal bouwelement, gewoonlijk uit één stuk en met een willekeurig gevormde doorsnede


lexentry: nld/pincet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pincet
trans_list: pinzeta
sense:
(gereedschap) een gevorkt werktuig bestaande uit twee armen waarvan de punt bijeengeknepen kan worden


lexentry: nld/pinguïn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pinguïn
trans_list: tučňák
sense:
(dierkunde) benaming voor niet-vliegende zeevogels uit de orde Sphenisciformes die alleen voorkomt op het zuidelijk halfrond


lexentry: nld/pinpas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pinpas
trans_list: debetní karta
sense:
(financieel), (economie) betaalkaart in Nederland waarmee bedragen rechtstreeks worden afgeschreven van de bankrekening van de betaler


lexentry: nld/pipet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pipet
trans_list: pipeta
sense:
(scheikunde) een instrument waarmee heel precieze hoeveelheden vloeistof kunnen worden afgemeten door de vloeistof erin op te zuigen, meestal een in het midden verwijde en spits uitlopende glazen buis


lexentry: nld/piramide__noun__1
sense_num: 03
written_rep: piramide
trans_list: pyramida | jehlan
sense:
(figuurlijk) iets wat zo in elkaar zit dat een brede basis geleidelijk versmalt tot een kleine top aantallenpiramide, bevolkingspiramide, gezagspiramide, voedselpiramide etc.


lexentry: nld/piraterij__noun__1
sense_num: 02
written_rep: piraterij
trans_list: pirátství
sense:
opzettelijke schending van het auteursrecht door het ongeoorloofd namaken van goederen of kopiëren van gegevens


lexentry: nld/piron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piron
trans_list: fiála
sense:
(bouwkunde) een ornament op een markant punt van een bouwwerk, zoals een dak of gevel, vaak in de vorm van een taps toelopende zuil met een bolvormige figuur


lexentry: nld/pistachenoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pistachenoot
trans_list: pistácie
sense:
groene noot van de Pistacia vera , die o.a. als smaakstof voor roomijs wordt gebruikt, ze wordt ook wel de groene amandel genoemd


lexentry: nld/plaag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plaag
trans_list: metla
sense:
(figuurlijk) een wijdverspreid ongemak of fysieke bedreiging veroorzaakt door een buitensporig optreden van organismen als insecten, bacteriën, knaagdieren enz


lexentry: nld/plaatskaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plaatskaart
trans_list: jízdenka
sense:
bewijs dat met recht heeft om ergens te zijn en er gebruik van te maken m.n. voor openbaar vervoer en theaters, bioscopen en dergelijke


lexentry: nld/placebo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: placebo
trans_list: placebo
sense:
(medisch) geneesmiddel zonder werkzame stof maar wel in uiterlijk en in smaak geheel overeenkomt met een medicijn


lexentry: nld/placenta__noun__1
sense_num: 01
written_rep: placenta
trans_list: placenta
sense:
(anatomie) moederkoek, orgaan dat verbinding vormt tussen moeder en de zich ontwikkelende vrucht in de buik van de moeder


lexentry: nld/plakband__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plakband
trans_list: lepicí páska
sense:
een lintvormige drager die aan één of beide zijden bedekt is met kleefstoffen, bedoeld om voorwerpen tijdelijk of blijvend vast te maken


lexentry: nld/plamuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: plamuren
trans_list: plnit
sense:
overgankelijk (bouwkunde) steenachtige, houten of andere ondergronden met plamuur egaliseren of repareren


lexentry: nld/planeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planeet
trans_list: planeta
sense:
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait


lexentry: nld/planetoïde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planetoïde
trans_list: planetka
sense:
(astronomie) een brok vaste materie die net als een planeet in een baan rond de zon draait, maar kleiner is dan een planeet


lexentry: nld/plantage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantage
trans_list: plantáž
sense:
(landbouw) een uitgestrekt stuk grond waarop op grote schaal, gewoonlijk tropische, gewassen in monocultuur verbouwd worden


lexentry: nld/planten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planten
trans_list: sázet
sense:
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) taxonomisch rijk Plantae of Archaeplastida , waarvan de meeste leden uit cellulose bestaande celwanden hebben en aan fotosynthese doen


lexentry: nld/plantenkas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantenkas
trans_list: skleník
sense:
een structuur van meestal glas en metaal die gebruikt wordt voor het kweken van planten in een beschermde omgeving


lexentry: nld/plantgoed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantgoed
trans_list: transplantace
sense:
kleine gekweekte planten die men later op de definitieve, gewenste plaats in de grond kan stoppen om verder te laten groeien


lexentry: nld/plantkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantkunde
trans_list: botanika
sense:
(wetenschap), (biologie) het onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van de planten


lexentry: nld/plastic__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plastic
trans_list: plast
sense:
oorspronkelijk: plastisch vervormbare polymere kunststof, in uitgebreidere zin op alle polymeren toegepast


lexentry: nld/plastische_chirurgie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plastische chirurgie
trans_list: plastická chirurgie
sense:
een chirurgisch specialisme waarin men zich richt op het uit esthetisch en/of functioneel oogpunt aanpassen van het uiterlijk


lexentry: nld/platina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: platina
trans_list: platina
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/platvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: platvis
trans_list: kambala
sense:
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de orde Pleuronectiformes , die op hun zijde op de bodem leven en geheel plat zijn


lexentry: nld/pleister__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pleister
trans_list: náplast
sense:
(medisch) v/m dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plevier
trans_list: kulík
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor alle vogels uit de geslacht Charadrius , vrij gedrongen steltlopers met een korte nek en lange, meestal puntige vleugels


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plevier
trans_list: kulík
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers uit de familie Charadriidae buiten het geslacht Charadrius die daar wel op lijkenIn onderscheid met de kieviten die ook tot dit geslacht behoren, maar meestal afgeronde vleugels hebben.


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 03
written_rep: plevier
trans_list: kulík
sense:
(steltloperachtigen) algemene benaming voor vogels uit de familie Charadriidae die 67 soorten middelgrote tot kleine steltlopers omvat


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 04
written_rep: plevier
trans_list: kulík
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers Charadriiformes buiten de familie Charadriidae die op vogels uit het geslacht Charadrius lijken


lexentry: nld/plimsollmerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plimsollmerk
trans_list: čára ponoru
sense:
(scheepvaart) op zeegaande vrachtschepen aangebracht merkteken waaraan men kan zien of het schip niet te zwaar geladen is


lexentry: nld/ploeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploeg
trans_list: pluh
sense:
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen


lexentry: nld/ploegschaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploegschaar
trans_list: radlice
sense:
(landbouw) (gereedschap) het afneembare en slijpbare onderdeel van een ploeg, betsaande uit een metalen blad met een naar voren gerichte punt, dat de grond van onder open snijdt


lexentry: nld/plonzen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: plonzen
trans_list: postříkat
sense:
ergatief een geluid voortbrengen zoals dat van iets dat luidruchtig in een vloeistof ondergedompeld wordt


lexentry: nld/plosief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plosief
trans_list: exploziva | okluziva | plozivní souhláska
sense:
(taalkunde) medeklinker die geproduceerd wordt met een volledige obstructie ergens in het spraakkanaal


lexentry: nld/plutonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plutonium
trans_list: plutonium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/podcast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: podcast
trans_list: podcast
sense:
digitale radio-uitzending waarbij een audiobestand op internet wordt gezet zodat het kan worden gedownload en beluisterd


lexentry: nld/podoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: podoloog
trans_list: pedikér
sense:
een expert op het gebied van voetklachten maar zonder een door het minister van onderwijs erkende opleiding; het is in Nederland geen wettelijk beschermde titel


lexentry: nld/poederdoos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poederdoos
trans_list: pudřenka
sense:
(cosmetica) platte doos waarin poeder zit dat het gelaat minder glimmend maakt en soms ook een lichte kleur geeft


lexentry: nld/poelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poelie
trans_list: kladka
sense:
(werktuigbouwkunde) schijf met een V-vormige insnijding in de zijkant, waarin een V-snaar valt die wordt gebruikt voor de aandrijving van machines en onderdelen van voertuigen


lexentry: nld/poema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poema
trans_list: puma
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Puma concolor , groot katachtig roofdier, dat in geheel Midden– en Zuid Amerika leeft


lexentry: nld/poepen__verb__1
sense_num: 04
written_rep: poepen
trans_list: polibek
sense:
overgankelijk (seksualiteit) (Belgisch-Nederlands) geslachtsgemeenschap hebben (met de vrouw als lijdend voorwerp)


lexentry: nld/poetinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poetinisme
trans_list: putinismus
sense:
(politiek) sociaal-economische en politieke praktijk in Rusland in het begin van de 21 eeuw, gekenmerkt door autoritaire en nationalistische opvattingen


lexentry: nld/pogen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: pogen
trans_list: zkusit
sense:
inergatief (formeel) iets met succes trachten te volbrengen, waarvan men niet weet of het gaat lukken


lexentry: nld/pogrom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pogrom
trans_list: pogrom
sense:
gewelddadige aanvallen op bepaalde groepen: etnisch, religieus etc., vooral gekarakteriseerd door de vernietiging van hun omgeving (huizen, bedrijven, religieuze centra)


lexentry: nld/poker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poker
trans_list: poker
sense:
(kaartspel) een spel waarbij op bepaalde combinaties van kaarten een, gewoonlijk geldelijke, inzet gedaan wordt


lexentry: nld/pokken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pokken
trans_list: neštovice
sense:
alleen meervoud (medisch) (geschiedenis) uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die huid en slijmvliezen aantastte waartegen een Engelse arts Edward Jenner omstreeks 1796, een vaccin op basis van koepokken ontwikkelde


lexentry: nld/polijsten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: polijsten
trans_list: leštit
sense:
overgankelijk een stenen of glazen oppervlak bijzonder glad slijpen met steeds fijnere slijpmiddelen


lexentry: nld/poliklinisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: poliklinisch
trans_list: ambulantní
sense:
(medisch) met betrekking tot een polikliniek (van een behandeling in een ziekenhuis dat opname niet nodig is)


lexentry: nld/politicologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politicologie
trans_list: politologie
sense:
(wetenschap) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek


lexentry: nld/politieagent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politieagent
trans_list: policista
sense:
(ordehandhaving) (beroep) een persoon die belast is met hulpverlening en met de handhaving van de openbare orde en veiligheid


lexentry: nld/politieman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politieman
trans_list: policajt
sense:
(ordehandhaving) (beroep) iemand wiens taak het is de wet te handhaven en overtreders in de kraag te grijpen


lexentry: nld/pollepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pollepel
trans_list: vařečka
sense:
(huishouden) (Nederland) een vrij vlakke, houten of kunststoffen lepel gebruikt voor het roeren van voedsel dat toebereid wordt


lexentry: nld/pollepel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pollepel
trans_list: naběračka
sense:
(huishouden) (België) een diepe, grote lepel met een lange steel gebruikt voor het opdienen van soepen, sauzen e.d.


lexentry: nld/polohemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polohemd
trans_list: polo tričko
sense:
(kleding) sporthemd met korte mouwen en gemaakt van tricot, oorspronkelijk gedragen door polospelers tegenwoordig ook door het algemene publiek


lexentry: nld/polonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polonium
trans_list: polonium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/polycarbonaat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: polycarbonaat
trans_list: polykarbonát
sense:
(scheikunde) thermoplastisch polymeer waarbij de monomeren verbonden zijn door een carbonaatbinding 
(wikidata: polycarbonaat )


lexentry: nld/polymeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polymeer
trans_list: polymer
sense:
(scheikunde) een reuzenmolecuul dat bestaat uit een sequentie van één of meerdere identieke of soortgelijke onderdelen die aan elkaar zijn gekoppeld


lexentry: nld/polypropeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polypropeen
trans_list: polypropylen
sense:
(scheikunde) thermoplastische kunststof, bereid door polymerisatie van propeen 
(wikidata: polypropeen )


lexentry: nld/pomelo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pomelo
trans_list: pomelo
sense:
(plantkunde) (Nederland) benaming een boom Citrus maxima × Citrus ×paradisi soort, die is ontstaan uit een kruising van pompelmoes (Citrus maxima ) en grapefruit (Citrus ×paradisi )


lexentry: nld/pompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pompoen
trans_list: dýně | tykev
sense:
(groente) een zeer oud (9000 v.Chr.) cultuurgewas uit Midden- en Zuid-Amerika, bestaande uit de grote vlezige vruchten van de planten van het geslacht Cucurbita


lexentry: nld/pond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pond
trans_list: libra
sense:
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt


lexentry: nld/pons__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pons
trans_list: sloka
sense:
(werktuigbouwkunde) (gereedschap) instrument dat of machine die gaten slaat in papier, metalen platen e.d.


lexentry: nld/ponskaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ponskaart
trans_list: děrný štítek
sense:
(informatica) kaart die tot de jaren 80 werd gebruikt voor het vastleggen van gegevens d.m.v. erin geponste gaatjes


lexentry: nld/pontificaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pontificaat
trans_list: pontifikát
sense:
zowel het ambt, als de ambtsperiode van een (hoge)priester, meestal in verbinding met de uitoefening van wereldlijke politieke macht


lexentry: nld/poolcirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poolcirkel
trans_list: polární kruh
sense:
(aardrijkskunde) de begrenzing van het gebied waar 's zomer de middernachtszon gezien kan worden en 's winters de nacht een heel etmaal kan duren


lexentry: nld/poollicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poollicht
trans_list: polární záře
sense:
(meteorologie) (optica) lichtverschijnsel aan de hemel in polaire streken als gevolg van de botsing van elektrisch geladen deeltjes van de zon met de bovenste aardatmosfeer


lexentry: nld/poolvos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poolvos
trans_list: liška polární
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Vulpes lagopus , leeft op de arctische toendra en in het gebergte van Scandinavië, in de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit


lexentry: nld/populatie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: populatie
trans_list: obyvatelstvo
sense:
(statistiek) een groep personen of zaken die voor statistische doeleinden geselecteerd of bij elkaar gebracht zijn


lexentry: nld/populatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: populatie
trans_list: obyvatelstvo
sense:
(biologie) een groep organismen van dezelfde soort die niet in tijd of plaats van elkaar gescheiden zijn en dus (theoretisch) met elkaar kunnen voortplanten


lexentry: nld/populisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: populisme
trans_list: populismus
sense:
(politiek) politieke stroming die vindt dat een maatschappelijke elite het belang van het volk verwaarloost en een krachtige leider de eensgezindheid moet herstellen


lexentry: nld/portaal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: portaal
trans_list: portál
sense:
(techniek) de overspanning dwars over een (spoor-)weg waaraan verkeerborden, camera's e.d. en bovenleidingen, worden bevestigd.


lexentry: nld/portaal__noun__1
sense_num: 04
written_rep: portaal
trans_list: portál
sense:
(informatica) op internet een website of pagina die een overzicht tracht te scheppen over een bepaald onderwerp door middel van links


lexentry: nld/portaalkraan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portaalkraan
trans_list: portálový jeřáb
sense:
(techniek) een (meestal verrijdbaar) hijswerktuig met een takel die langs een horizontale draagbalk verplaatsbaar is


lexentry: nld/portemonnee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portemonnee
trans_list: peněženka
sense:
meestal van leder vervaardigde kleine buidel [1] waarin men munten, papiergeld en andere kleine dingen bewaart


lexentry: nld/portiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portiek
trans_list: veranda
sense:
(bouwkunde) (gemeenschappelijke) woningingang bestaande uit een open portaal binnen de voorgevellijn, dat via een trap, of rechtstreeks, toegang geeft tot een of meerdere huisdeuren


lexentry: nld/pos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pos
trans_list: ježdík
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Gymnocephalus cernuus , behorend tot de familie van de baarsachtigen


lexentry: nld/postkantoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: postkantoor
trans_list: pošta
sense:
kantoor dat zich bezighoudt met de bezorging van post en vaak ook andere diensten levert zoals bankzaken, kaartverkoop, etc


lexentry: nld/poten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: poten
trans_list: sázet
sense:
overgankelijk ondiep in de aarde stoppen, met name van bollen, wortels, zaden e.d. om deze te laten groeien


lexentry: nld/potentiometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potentiometer
trans_list: potenciometr
sense:
(elektronica) een regelbare weerstand, doorgaans geconstrueerd met een kool- of draadweerstand waarlangs een loper kan worden verplaatst


lexentry: nld/potlood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potlood
trans_list: tužka | olůvko
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls


lexentry: nld/potmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potmeter
trans_list: cejcha
sense:
(elektronica) een regelbare weerstand, doorgaans geconstrueerd met een kool- of draadweerstand waarlangs een lopen kan worden verplaatst


lexentry: nld/potvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potvis
trans_list: vorvaň | vorvaň obrovský
sense:
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Physeter macrocephalus uit de familie der potvissen (Physeteridae ), de grootste soort tandwalvisDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus


lexentry: nld/poule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poule
trans_list: kaluž
sense:
(sport) groep van sporters of teams die het tegen elkaar opnemen in de voorronden van een competitie of toernooi


lexentry: nld/poëzie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poëzie
trans_list: poezie
sense:
(cultuur), (letterkunde), (dichtkunst) het in een min of meer strakke structuur van ritme, maat en klank verwoorden van een gedachte of een verhaal


lexentry: nld/praam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: praam
trans_list: cukat
sense:
(paardrijden) een hulpmiddel in de vorm van een stuk hout en een lus die om de bovenlip aangebracht wordt om een paard rustig te houden


lexentry: nld/prairiehond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prairiehond
trans_list: psoun stepní
sense:
(knaagdieren) Cynomys , een eekhoornachtig zoogdier uit Noord-Amerika dat een scherp blaffend geluid maakt


lexentry: nld/prakkiseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: prakkiseren
trans_list: dumat
sense:
langdurig nadenken over iets, op een zorgelijke manier, zonder dat er tot een oplossing gekomen wordt


lexentry: nld/praktijk__noun__1
sense_num: 02
written_rep: praktijk
trans_list: praxe
sense:
hoe dingen werkelijk gaan, soms in tegenstelling tot hoe zaken in theorie zouden moeten functioneren


lexentry: nld/praseodymium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: praseodymium
trans_list: praseodym | prazeodym
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/precedent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: precedent
trans_list: precedens
sense:
een gebeurtenis of voorbeeld van vroeger waarop men zich kan beroepen als een nieuw dergelijk geval zich voordoet om er hetzelfde gevolg aan te geven


lexentry: nld/precedent__noun__1
sense_num: 02
written_rep: precedent
trans_list: precedens
sense:
(juridisch) (procesrecht) bestaande rechterlijke uitspraak die als uitgangspunt dient voor een te nemen rechterlijke beslissing van een vergelijkbaar geschil


lexentry: nld/precursor__noun__1
sense_num: 02
written_rep: precursor
trans_list: předchůdce
sense:
(scheikunde) een scheikundige stof die bij een chemische reactie wordt omgevormd tot een andere scheikundige stof


lexentry: nld/prefix__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prefix
trans_list: předpona
sense:
(taalkunde) een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen


lexentry: nld/premie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: premie
trans_list: cena
sense:
de betaling aan een verzekeringsmaatschappij als tegenprestatie voor het aanhouden van een verzekering


lexentry: nld/prentbriefkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prentbriefkaart
trans_list: pohled
sense:
briefkaart waarbij aan één kant een foto of tekening staat en aan de andere zijde tekst en adres geschreven kan worden


lexentry: nld/presidium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: presidium
trans_list: prezidium
sense:
(politiek), (maatschappij) het bestuur van een vereniging (vooral van studentenverenigingen en politieke organisaties)


lexentry: nld/presse-papier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: presse-papier
trans_list: těžítko
sense:
vaak fraai gevormd, zwaar voorwerp dat men boven op een stapel losse papieren kan leggen zodat de papieren niet kunnen wegwaaien


lexentry: nld/priem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: priem
trans_list: šídlo
sense:
(gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte staaf om kleine gaten of putjes in materiaal (leer) te steken


lexentry: nld/priemgetal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: priemgetal
trans_list: prvočíslo
sense:
(wiskunde) een natuurlijk getal dat groter is dan 1 en alleen kan worden gedeeld door 1 of door het getal zelf


lexentry: nld/prikbord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prikbord
trans_list: nástěnka
sense:
een bord (vaak van vilt) waar met behulp van punaises foto's en andere papierwerken op kunnen worden opgespeld


lexentry: nld/prikkeldraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prikkeldraad
trans_list: ostnatý drát
sense:
o materiaal bestaande uit een dubbele, in elkaar gedraaide metalen draad, op regelmatige afstand voorzien van twee korte in elkaar gedraaide spiralen met elk twee scherpe punten


lexentry: nld/prime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: prime
trans_list: prima
sense:
(muziek) een bijzonder interval waarbij er geen afstand naar een andere toon is, de prime is een opeenvolging of samenklank van twee dezelfde tonen


lexentry: nld/primitief__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: primitief
trans_list: primitivní
sense:
(kristallografie) alle kortste translatievectors in de richting van de hoofdassen van de rotatiesymmetrie hebbend


lexentry: nld/primitief__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: primitief
trans_list: primitivní
sense:
(kristallografie) de drie kortste niet in hetzelfde vlak liggende translatievectors als ribben van de eenheidscel hebbend


lexentry: nld/printplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: printplaat
trans_list: plošný spoj
sense:
(elektrotechniek) plaat waarop elektronische bedrading aanwezig is, aangebracht met frees- of etstechnieken


lexentry: nld/procedure__noun__1
sense_num: 04
written_rep: procedure
trans_list: postup | procedura
sense:
(informatica) onafhankelijk opererend programmablok met een eigen naam en code binnen een groter computerprogramma


lexentry: nld/proces-verbaal__abbr__1
written_rep: proces-verbaal
trans_list: protokol
sense:
1. de akte waarmee een overheidsambtenaar verslag uitbrengt over wat hij in de uitoefening van zijn functies heeft verricht


lexentry: nld/proces__noun__1
sense_num: 02
written_rep: proces
trans_list: proces
sense:
de stroom van gelijksoortige gebeurtenissen of handelingen die van de ene toestand naar de andere leidt


lexentry: nld/procureur-generaal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: procureur-generaal
trans_list: nejvyšší státní zástupce
sense:
(juridisch) (beroep) een lid van het bestuurscollege van het Nederlandse Openbaar Ministerie, het College van procureurs-generaal, dat samen met de staf aldaar het Parket-generaal vormt


lexentry: nld/product__noun__1
sense_num: 02
written_rep: product
trans_list: výrobek
sense:
(economie), (kunst), voortbrengsel van de natuur, van arbeid of nijverheid, van kunst, van een chemisch proces


lexentry: nld/proef__noun__1
sense_num: 02
written_rep: proef
trans_list: zkouška
sense:
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het verrichten van een handeling om een verschijnsel te achterhalen of zichtbaar te maken, proefneming, experiment


lexentry: nld/proefdruk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: proefdruk
trans_list: důkaz
sense:
de eerste afdruk van een drukwerk dat nog gecontroleerd kan worden voordat het definitieve drukproces begint


lexentry: nld/proefproces__noun__1
sense_num: 01
written_rep: proefproces
trans_list: testovací případ
sense:
(juridisch) rechtszaak die dient om de wettelijke mogelijkheden van een rechtsregel te onderzoeken door het maken van jurisprudentie


lexentry: nld/professional__noun__1
sense_num: 01
written_rep: professional
trans_list: profesionál
sense:
een persoon, die beroepsmatig werkzaam is en daarvoor een inkomen ontvangt en een opleiding heeft genoten


lexentry: nld/promesse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: promesse
trans_list: vlastní směnka
sense:
(financieel) handelspapier waarop staat dat de ondertekenaar een bepaald bedrag zal betalen aan een bepaald genoemd persoon of aan de toonder van het papier


lexentry: nld/promethium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: promethium
trans_list: promethium
sense:
(element), (element) een scheikundig element met het symbool Pm en het atoomnummer 61; een zilverwit à grijs lanthanide


lexentry: nld/promotie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: promotie
trans_list: propagace
sense:
(sport) de bevordering naar een hogere spel- of toernooicompetitie vanwege uitstekende sportieve prestaties


lexentry: nld/pronkerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pronkerij
trans_list: okázalost
sense:
het zich met opzet in de aandacht van anderen brengen met (vermeende) schoonheid of andere bewonderenswaardige hoedanigheden


lexentry: nld/propaganda__noun__1
sense_num: 01
written_rep: propaganda
trans_list: propaganda
sense:
(politiek) activiteiten of materiaal gericht op het beïnvloeden van de mening of het gedrag van grote groepen mensen waarin niet zelden gelogen wordt


lexentry: nld/prostitutie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prostitutie
trans_list: prostituce
sense:
(seksualiteit) het tegen betaling ter beschikking stellen van het lichaam voor het seksuele genot van een ander


lexentry: nld/protactinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: protactinium
trans_list: protaktinium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide


lexentry: nld/protozo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: protozo
trans_list: prvok
sense:
(biologie) een informele naam voor een groep eencellige, vaak beweeglijke eukaryoten, die zelfstandig leven of op andere levensvormen parasiteren


lexentry: nld/pruilerig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: pruilerig
trans_list: mrzutý
sense:
op een manier die (meestal met mond of lippen) uiting geeft aan boosheid, ontevredenheid en verdriet


lexentry: nld/pseudocode__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pseudocode
trans_list: pseudokód
sense:
(informatica) een onechte programmeertaal gebruikt om de logica achter een algoritme op te schrijven


lexentry: nld/psychedelisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: psychedelisch
trans_list: psychedelický
sense:
zorgend voor een veranderd bewustzijn waardoor je de werkelijkheid anders waarneemt dan dat je normaal doet


lexentry: nld/psychoanalyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: psychoanalyse
trans_list: psychoanalýza
sense:
(psychologie) stroming in de psychologie, die psychische symptomen wil verklaren vanuit verschijnselen in het bewuste en onbewuste


lexentry: nld/psychologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: psychologie
trans_list: psychologie
sense:
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste


lexentry: nld/pudding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pudding
trans_list: pudink
sense:
(kookkunst) zoet nagerecht uit melk en smaakgevende bestanddelen die gemengd met meel of iets vergelijkbaars om het te binden wordt gekookt en daarna in een vorm stolt, meestal koud geserveerd


lexentry: nld/puntenslijper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: puntenslijper
trans_list: ořezávátko
sense:
taps toelopende houder met een mesje dat bedoeld is voor het aanslijpen van een verse punt aan een potlood


lexentry: nld/puree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: puree
trans_list: kaše
sense:
(voeding) warm gerecht van fijngestampte of gezeefde aardappelen, tomaten of andere groenten, vruchten enz., waar meestal nog een zuivelproduct zoals melk aan is toegevoegd


lexentry: nld/pureren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: pureren
trans_list: kaše
sense:
(kookkunst) voedsel fijnmaken tot een egale halfvloeibare massa met behulp van een mixer, foodprocessor, blender, stamper of zeef


lexentry: nld/putter__noun__1
sense_num: 02
written_rep: putter
trans_list: stehlík
sense:
(zangvogels) Carduelis carduelis kleine bontgekleurde vink die vroeger veel om zijn zang in kooitjes werd gehouden, distelvink


lexentry: nld/python__noun__1
sense_num: 01
written_rep: python
trans_list: krajta
sense:
(reptielen) geslacht Python van wurgslangen uit de familie pythons (Pythonidae ) waarvan de soorten niet giftig zijn en die soms erg lang kunnen worden


lexentry: nld/qat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: qat
trans_list: kata jedlá
sense:
het blad van een bedektzadige plant Catha edulis uit Kenia en Somalië dat gekauwd wordt vanwege zijn mild opwekkende eigenschappen


lexentry: nld/quinoa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: quinoa
trans_list: merlík čilský
sense:
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht ganzenvoet 
(wikidata: quinoa )


lexentry: nld/raadsheer__noun__1
sense_num: 03
written_rep: raadsheer
trans_list: biskup
sense:
(juridisch) in Nederland: een rechter van het gerechtshof of de Hoge Raad; in België een rechter van het Hof van beroep of het Hof van Verbreking (cassatie)


lexentry: nld/raam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raam
trans_list: okno
sense:
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas


lexentry: nld/racistisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: racistisch
trans_list: rasistický
sense:
(sociologie) voortkomend uit de opvatting dat mensen door afstamming kunnen worden ingedeeld in grote groepen met verschillende uiterlijke kenmerken ("ras") en dat zo'n indeling belangrijk is voor het inrichten van de samenleving


lexentry: nld/radar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radar
trans_list: radar
sense:
techniek waarmee uit de weerkaatsing van radiogolven de positie van een al dan niet bewegend voorwerp kan worden bepaald


lexentry: nld/radar__noun__1
sense_num: 02
written_rep: radar
trans_list: radar
sense:
(techniek) installatie waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp met behulp van radiogolven kan worden bepaald


lexentry: nld/radiaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiaal
trans_list: radián
sense:
(wiskunde), (eenheid) de SI-eenheid voor een hoek per definitie gelijk aan de grootte van een middelpuntshoek van een cirkel waarvan de lengte van de boog gelijk is aan de lengte van de straal (radius)


lexentry: nld/radiaalmotor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiaalmotor
trans_list: hvězdicový motor
sense:
(motortechniek) motor waarbij de cilinders in een stervorm of cirkelvorm rondom de krukas gesitueerd zijn


lexentry: nld/radiator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiator
trans_list: radiátor
sense:
(techniek) een toestel dat door straling warmte afgeeft, ofwel ter verwarming van een ruimte, ofwel ter koeling van bijvoorbeeld een motor


lexentry: nld/radioactiviteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radioactiviteit
trans_list: radioaktivita
sense:
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt


lexentry: nld/radiofrequentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiofrequentie
trans_list: radiofrekvence
sense:
(elektronica) frequentie van radiogolven in het bereik van enkele honderden Hz tot enkele honderden GHz


lexentry: nld/radiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiologie
trans_list: radiologie
sense:
(medisch) het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven


lexentry: nld/radiotherapie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiotherapie
trans_list: radioterapie
sense:
(natuurkunde) (medisch) therapie door bestraling met lichtstralen, röntgenstralen en radioactieve stralen


lexentry: nld/radium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radium
trans_list: radium | rádium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal


lexentry: nld/raket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raket
trans_list: raketa | střela
sense:
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen


lexentry: nld/rammen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: rammen
trans_list: beran
sense:
overgankelijk (militair) (scheepvaart) een opzettelijke botsing op een vijandelijk schip veroorzaken


lexentry: nld/randweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: randweg
trans_list: okruh
sense:
een weg die aan de buitenkant van een gebied loopt om dit gebied te vrijwaren van overmatig veel verkeer en ook om het verkeer ongehinderd het gebied te laten passeren


lexentry: nld/ransuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ransuil
trans_list: kalous ušatý
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan


lexentry: nld/rapsodie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rapsodie
trans_list: rapsodie
sense:
(muziek) (dichtkunst) een muziek of dichtwerk dat contrasterende delen bevat en toch een eenheid vormt


lexentry: nld/rariteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rariteit
trans_list: kuriozita
sense:
van een voorwerp dat het bijzonder en zeldzaam is, maar geen kunstzinnige of wetenschappelijke waarde heeft


lexentry: nld/rasterelektronenmicroscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rasterelektronenmicroscoop
sense:
(natuurkunde) (elektronica) een type elektronenmicroscoop waarmee men direct oppervlaktestructuren goed kan afbeelden

trans_list:
rastrovací elektronový mikroskop | skenovací elektronový mikroskop | řádkovací elektronový mikroskop


lexentry: nld/ratel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratel
trans_list: je
sense:
(muziekinstrument) een eenvoudige muziek- en signaalinstrument dat geluid geeft doordat bij het rondslingeren een tandrad een latje repeterend weggedrukt en laat terugvallen


lexentry: nld/ratelpopulier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelpopulier
trans_list: osika
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Populus tremula , die inheems is in de Benelux, tot 35 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie, Salicaceae


lexentry: nld/ratelslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelslang
trans_list: chřestýš
sense:
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt


lexentry: nld/razen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: razen
trans_list: běs
sense:
voortbewegen of overtrekken van een natuurverschijnsel dat gepaard gaat met veel geweld en schade veroorzaakt


lexentry: nld/rechte_klimming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechte klimming
trans_list: rektascenze
sense:
(astronomie) lengtegraad op de hemelbol: hoekafstand van een hemelobject gemeten langs de hemelequator oostwaarts vanaf het lentepunt (traditioneel in uren, minuten en seconden)


lexentry: nld/rechtsgeding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtsgeding
trans_list: akce
sense:
(juridisch) een geschil dat twee of meer partijen hebben over hun rechten en dat zij aan de uitspraak van een rechter onderwerpen


lexentry: nld/rechtsom__adverb__1
sense_num: 01
written_rep: rechtsom
trans_list: po směru hodinových ručiček
sense:
in een rondgaande beweging met de klok mee; naar rechts bewegend in een cirkel, bezien vanuit het middelpunt


lexentry: nld/rechtspersoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtspersoon
trans_list: právnická osoba
sense:
(juridisch) een zelfstandig vermogen of een collectief met eigen autonomie dat als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer behept met rechten en plichten, maar zelfstandige rechtshandelingen niet kan verrichten


lexentry: nld/recipiëren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recipiëren
trans_list: bavit
sense:
voorbereid gelijktijdig ontvangen van een groot aantal gasten bij een gedenkwaardig moment als een huwelijk, jubileum, pensionering of de jaarwisseling


lexentry: nld/reclame__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reclame
trans_list: reklama
sense:
(economie) het verstrekking van informatie over diensten en producten, en vooral ook de aanprijzing ervan, met het doel er meer van te leveren


lexentry: nld/record__noun__1
sense_num: 03
written_rep: record
trans_list: rekord
sense:
(informatica) hoeveelheid bij elkaar behorende gegevens, beschouwd als een logische eenheid (entiteit)


lexentry: nld/recurrent__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: recurrent
trans_list: rekurzivní
sense:
(boekhouding) inkomsten voor aftrek van rente en belastingen (Recurring Earnings Before Interests and Taxes)


lexentry: nld/recyclen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recyclen
trans_list: recyklovat
sense:
overgankelijk verzamelen van opgebruikte producten en verwerken tot grondstoffen voor nieuwe producten


lexentry: nld/reddingsboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reddingsboot
trans_list: záchranný člun
sense:
(scheepvaart) een speciaal gebouwde en uitgeruste boot om het schip in geval van nood veilig te kunnen verlaten


lexentry: nld/redenering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: redenering
trans_list: uvažování
sense:
het proces waarmee men (in de logica) van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt


lexentry: nld/ree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ree
trans_list: srnec
sense:
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)


lexentry: nld/reef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reef
trans_list: zlatá žíla
sense:
o (techniek), (scheepvaart) bij windmolens en zeilschepen: strook van het zeiloppervlak dat tijdelijk kan worden opgevouwen of opgerold


lexentry: nld/reekshoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reekshoofd
trans_list: semeno
sense:
(sport) als kansrijkste geplaatste speler of ploeg uit een groep deelnemers aan de voorrondes van een toernooi


lexentry: nld/referendum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: referendum
trans_list: referendum
sense:
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk


lexentry: nld/referent__noun__1
sense_num: 03
written_rep: referent
trans_list: rozhodčí
sense:
iemand waarnaar je kunt verwijzen voor meer informatie (met name als het gaat om informatie over jezelf)


lexentry: nld/reflector__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reflector
trans_list: odrazka
sense:
(natuurkunde), (optica) voorwerp bestemd om geluid of elektromagnetische straling zoals licht terug te kaatsen


lexentry: nld/regeerakkoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regeerakkoord
trans_list: koaliční smlouva
sense:
(politiek) (regering) overeenkomst tussen coalitiepartijen die bij de vorming van een coalitieregering gesloten wordt


lexentry: nld/regelbaar__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: regelbaar
trans_list: nastavitelný
sense:
iets wat hoger of lager kan worden ingesteld al nagelang wat nodig is, van iets dat je het kunt regelen


lexentry: nld/regentijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regentijd
trans_list: období dešťů
sense:
tijd van het jaar dat het veel regent in de tropen (april tot september in het noorden, van oktober tot maart in het zuiden)


lexentry: nld/regeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: regeren
trans_list: vládnout
sense:
overgankelijk (regering) (politiek) het uitoefenen van de politieke macht door het uitvaardigen van wetten en instellen van organisaties met een bepaalde opdracht


lexentry: nld/regering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regering
trans_list: vláda
sense:
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers


lexentry: nld/regio__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regio
trans_list: region
sense:
een geografisch, taalkundig, cultureel, demografisch en/of institutioneel gebied met een bepaald karakter, al dan niet erkend door de officiële instanties


lexentry: nld/rei__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rei
trans_list: kolový tanec
sense:
(dans), (muziek), (verouderd) een koor van zangers en dansers, dat vroeger met zang en dans een acte of bedrijf van een toneelstuk, afsloot


lexentry: nld/reidans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reidans
trans_list: kolový tanec
sense:
(dans), (verouderd) de dans die in toneelstukken aan het einde van een acte of bedrijf werd gedanst, en waarbij vaak ook werd gezongen


lexentry: nld/reiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reiger
trans_list: volavka
sense:
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel


lexentry: nld/reiziger__noun__1
sense_num: 03
written_rep: reiziger
trans_list: cestující
sense:
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.


lexentry: nld/rekening__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rekening
trans_list: účtenka
sense:
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen


lexentry: nld/rekenkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenkunde
trans_list: aritmetika
sense:
(wiskunde) de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


lexentry: nld/rekenraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenraam
trans_list: abak | abakus
sense:
mechanisch hulpmiddel bij het rekenen en vooral het rekenonderwijs bestaande uit horizontale staven met daarop gekleurde kralen die men kan verschuiven


lexentry: nld/rekest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekest
trans_list: petice
sense:
een verzoekschrift waarmee men zich tot de rechter of een bestuursorgaan kan wenden om een bepaalde voorziening te krijgen


lexentry: nld/rel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rel
trans_list: bitka
sense:
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden


lexentry: nld/relikwie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: relikwie
trans_list: relikvie
sense:
een overblijfsel van het lichaam van een heilige of een voorwerp dat in aanraking met een heilige geweest is


lexentry: nld/renium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renium
trans_list: rhenium | dvimangan
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/rente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rente
trans_list: úrok
sense:
(financieel) op geregelde tijden te betalen geldbedrag voor het vruchtgebruik van een geleende som geld


lexentry: nld/rentestand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rentestand
trans_list: úroková míra
sense:
de hoogte van vergoeding die men krijgt op spaargeld of die men moet betalen voor een lening uitgedrukt in procenten van het bedrag


lexentry: nld/reservist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reservist
trans_list: záložnice
sense:
iemand die oproepbaar is voor militaire dienst in tijden van oorlog, oorlogsdreiging of andere situaties waarin inzet van het leger nodig is


lexentry: nld/resolutie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: resolutie
trans_list: pohyb
sense:
(politiek) door een overheid of ander bestuurlijk orgaan genomen besluit, dat meestal de vorm heeft van een officiële verklaring


lexentry: nld/retort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retort
trans_list: destilační baňka
sense:
(scheikunde) een verouderd toestel voor het destilleren bestaande uit een vat met een neergebogen tuit


lexentry: nld/retroflex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retroflex
trans_list: cerebrální
sense:
(taalkunde) een medeklinkerklank die gevormd wordt door de tong om te buigen zodat het met de onderkant naar het verhemelte staat


lexentry: nld/reuzenberenklauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenberenklauw
trans_list: bolševník velkolepý
sense:
(bloemplanten) Heracleum mantegazzianum een meerjarige plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). De soort wordt, in tegenstelling tot de inheemse gewone berenklauw, in België en Nederland beschouwd als een invasieve exoot die gezondheidsrisico's oplevert. De plant heeft klauwvormige bladeren. Ze is verwant aan de gewone berenklauw, maar veel groter. Nog sterker gelijkende verwante soorten zijn Sosnowsky's berenklauw en Perzische berenklauw


lexentry: nld/reuzenpanda__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpanda
trans_list: panda velká
sense:
(roofdieren) Ailuropoda melanoleuca , een beer die leeft in de hooggelegen hellingen van berggebieden in centraal China


lexentry: nld/reuzenpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpompoen
trans_list: dýně obrovská | tykev velkoplodá
sense:
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae 
(wikidata: reuzenpompoen )


lexentry: nld/reuzenrad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenrad
trans_list: ruské kolo
sense:
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as


lexentry: nld/revalidatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: revalidatie
trans_list: rehabilitace
sense:
(medisch) geheel van medische en sociale maatregelen, die ten doel hebben de validiteit van patiënten zover mogelijk te herstellen


lexentry: nld/reven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reven
trans_list: zlatá žíla
sense:
overgankelijk, (scheepvaart) (m.b.t. een zeil) het effectieve oppervlak verkleinen door samenvouwing of oprolling


lexentry: nld/revisionisme__noun__1
sense_num: 03
written_rep: revisionisme
trans_list: revizionismus
sense:
(politiek) (geschiedenis) de opportunistische herziening of herschrijving van de geschiedenis op grond van latere, nationalistisch, religieus of ideologisch gedreven opvattingen


lexentry: nld/revisionisme__noun__1
sense_num: 04
written_rep: revisionisme
trans_list: revanšismus
sense:
(politiek) politieke stroming in een land die een eerder gesloten verdrag dat tot het afstaan van territoria of gebieden heeft geleid, wil laten herzien of opzeggen


lexentry: nld/revue__noun__1
sense_num: 01
written_rep: revue
trans_list: revue
sense:
theatershow bestaande uit een aaneenschakeling van zang, dans en toneel in de vorm van komische of satirische sketches


lexentry: nld/ricinus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ricinus
trans_list: skočec
sense:
(plantkunde) Ricinus communis een snelgroeiende tropische boom uit de wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae)


lexentry: nld/ridder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ridder
trans_list: rytíř | vítěz
sense:
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had


lexentry: nld/ridderorde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ridderorde
trans_list: uspořádaná množina
sense:
onderscheiding die door de koning wordt gegeven aan mensen die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd


lexentry: nld/riek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riek
trans_list: vidle
sense:
(gereedschap) een handwerktuig voor het verplaatsen van bladeren, gras of gewied materiaal in de vorm van een grote vork met smalle tanden


lexentry: nld/riem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: riem
trans_list: pádlo
sense:
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen


lexentry: nld/riet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riet
trans_list: rákos
sense:
(plantkunde) Phragmites australis , een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt


lexentry: nld/rijbaan__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rijbaan
trans_list: přistávací dráha
sense:
(luchtvaart) verharde strook van een vliegveld waarover een vliegtuig zich naar de startbaan begeeft


lexentry: nld/rijkswacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijkswacht
trans_list: četnictvo
sense:
(België) (ordehandhaving) voormalige, landelijke, op militaire leest gestoelde, politiedienst van het Koninkrijk België, ontbonden op 1 april 2001


lexentry: nld/rijm__noun__2
sense_num: 01
written_rep: rijm
trans_list: rým
sense:
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel


lexentry: nld/rikketik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rikketik
trans_list: srdíčkovat
sense:
(informeel) het hart, vaak eufemistisch gebruikt om aan te geven dat er sprake is van een hartziekte


lexentry: nld/ringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ringen
trans_list: kroužek
sense:
overgankelijk (dierkunde) dieren, veelal vogels voorzien van een genummerde band om poot of hals ter identificatie en/of onderzoek naar verspreiding en trekgedrag


lexentry: nld/ringslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringslang
trans_list: užovka | užovka obojková
sense:
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië


lexentry: nld/ringvinger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringvinger
trans_list: prsteník | prsteníček
sense:
(anatomie) vierde vinger gerekend vanaf de duim, gelegen tussen de pink en de middelvinger, traditioneel bestemd voor het dragen van ringen


lexentry: nld/rinket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rinket
trans_list: chlopeň
sense:
(waterbeheer) een klep in een stuw of sluisdeur in de vorm van een kleine deur of schuif, waarmee de waterpassage wordt geregeld


lexentry: nld/riviergrondel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riviergrondel
trans_list: hrouzek
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek


lexentry: nld/robot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: robot
trans_list: robot
sense:
(techniek) machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)


lexentry: nld/rock-'n-roll__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rock-'n-roll
trans_list: rock'n'roll
sense:
(muziek) muziekstijl die in de jaren 1950-60 in de Verenigde Staten opkwam, gekenmerkt door elektrische gitaren, een vaste beat en op jongeren gerichte teksten


lexentry: nld/rode_lynx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode lynx
trans_list: rys červený
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx rufus , een katachtige uit het geslacht der lynxen (Lynx ) die voorkomt in Noord-Amerika


lexentry: nld/rode_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode wijn
trans_list: červené víno
sense:
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven


lexentry: nld/rodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rodium
trans_list: rhodium
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/roepie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roepie
trans_list: rupie
sense:
(financieel) benaming voor verschillende munteenheden in India, Mauritius, Nepal, Pakistan, Seychellen en Sri Lanka


lexentry: nld/roerbakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roerbakken
trans_list: osmažit
sense:
overgankelijk, (kookkunst) een kooktechniek voor het bereiden van voedsel in een wok, in sterk verhitte olie en op een hoog vuur onder veelvuldig roeren


lexentry: nld/roerdomp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roerdomp
trans_list: bukaček malý
sense:
(roeipotigen) Botaurus stellaris schuchtere vogel uit de reigerfamilie die een dompend geluid voortbrengt


lexentry: nld/roest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roest
trans_list: rez
sense:
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht


lexentry: nld/roetmop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roetmop
trans_list: negr
sense:
(scheldwoord) iemand met een donker gekleurde huid #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.


lexentry: nld/roffelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roffelen
trans_list: bubnovat
sense:
snel, ritmisch ergens op slaan zodat er een tikkend geluid ontstaat; snel op een trommel slaan om muziek te maken


lexentry: nld/rog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rog
trans_list: rejnok
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii


lexentry: nld/rogge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rogge
trans_list: žito seté | žito
sense:
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky 
(wikidata: rogge )


lexentry: nld/rok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rok
trans_list: sukně
sense:
(kleding) een voornamelijk door vrouwen (in o.a. Schotland ook door mannen) gedragen buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt


lexentry: nld/rokade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rokade
trans_list: rošáda
sense:
(schaak) zet in een schaakspel waarbij de koning en een toren van plaats ten opzichte van elkaar veranderen


lexentry: nld/roken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: roken
trans_list: kouřit
sense:
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan


lexentry: nld/roltrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roltrap
trans_list: eskalátor | pohyblivé schody
sense:
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden


lexentry: nld/romanesco__noun__1
sense_num: 01
written_rep: romanesco
trans_list: romanesco
sense:
(bloemplanten) (groente) een variëteit Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis die veel lijkt op bloemkool maar met een geelgroene kleur. Romanesco dankt zijn naam aan de eerste beschrijving in het Italië van de zestiende eeuw als broccolo romanesco oftewel broccoli van Rome. Door de groeivorm is het een decoratieve groente


lexentry: nld/romantiek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: romantiek
trans_list: romantismus
sense:
(kunst), (geschiedenis) een intellectuele en artistieke stroming die haar hoogtijdagen kende aan het eind van de 18e en begin van de 19e eeuw


lexentry: nld/rondgang__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rondgang
trans_list: otáčka
sense:
het afleggen van bezoeken ter kennismaking of het onderhouden van contacten in een kring van personen, plaatsen, bedrijfsonderdelen enz


lexentry: nld/rondleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rondleider
trans_list: provést
sense:
(beroep) iemand die mensen langs verschillende bezienswaardigheden leidt en over die bezienswaardigheden uitleg geeft


lexentry: nld/roodborstje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodborstje
trans_list: červenka
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula


lexentry: nld/roodvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodvis
trans_list: rudý
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis die leeft in de Atlantische Oceaan, Lutjanus campechanus , een snapper uit de familie Lutjanidae , onderorde van de baarsvissen


lexentry: nld/roofblei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofblei
trans_list: bolen
sense:
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius


lexentry: nld/roofvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofvogel
trans_list: dravý pták
sense:
(dierkunde) eierleggend dier met veren, twee vleugels, twee klauwen en een snavel dat zijn prooi bejaagt en doodt


lexentry: nld/rook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rook
trans_list: dým | kouř
sense:
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt


lexentry: nld/rookgas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rookgas
trans_list: spaliny
sense:
het gasvormige deel van rook, dat naast producten van volledige verbranding ook (giftige/brandbare) stoffen kan bevatten die onvolledig zijn verbrand


lexentry: nld/room__noun__1
sense_num: 01
written_rep: room
trans_list: smetana
sense:
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons


lexentry: nld/roten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roten
trans_list: máčet
sense:
overgankelijk (landbouw) vlas blootstellen aan fermentatie om het pectine te verwijderen dat de stengel samenhoudt


lexentry: nld/rotje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rotje
trans_list: petarda
sense:
dim. tant.
 bepaald soort vuurwerk dat na het aansteken van de lont wordt weggegooid en dan een harde knal geeft


lexentry: nld/rouwbeklag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rouwbeklag
trans_list: empatie
sense:
uiting van droevige emoties bij het overlijden van iemand; uiten van medeleven bij het overlijden van iemand


lexentry: nld/rozemarijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rozemarijn
trans_list: rozmarýn | rozmarýna lékařská
sense:
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden


lexentry: nld/rozenkrans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rozenkrans
trans_list: růženec
sense:
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden


lexentry: nld/rubidium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rubidium
trans_list: rubidium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/rucola__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rucola
trans_list: roketa setá
sense:
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) 
(wikidata: rucola )


lexentry: nld/rug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rug
trans_list: záda | hřbet
sense:
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen


lexentry: nld/ruimer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruimer
trans_list: lis na citrón
sense:
stuk gereedschap waarmee men een boorgat iets ruimer kan maken ('op kan ruimen'), ruimijzer of ruimnaald


lexentry: nld/ruisvoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruisvoorn
trans_list: perlín ostrobřichý
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis die zich graag tussen het riet ophoudt, Scardinius erythrophthalmus


lexentry: nld/rund__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rund
trans_list: skot
sense:
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )


lexentry: nld/rups__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rups
trans_list: housenka
sense:
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is


lexentry: nld/rus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rus
trans_list: spěch
sense:
(bloemplanten) een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae ). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen


lexentry: nld/ruscisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruscisme
trans_list: rašismus
sense:
(politiek) (pejoratief) autoritaire nationalistische ideologie in Rusland, waarin Russen een heilige missie wordt toegedacht die het onderdrukken van andere volkeren rechtvaardigt


lexentry: nld/rust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rust
trans_list: pohoda
sense:
voortdurende toestand van kalmte en beheersing die niet wordt verstoord door onverwachte bewegingen of geluiden, en die geen bedreigingen kent


lexentry: nld/ruthenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruthenium
trans_list: ruthenium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/rutherfordium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rutherfordium
trans_list: rutherfordium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenium
trans_list: roentgenium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenstraal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenstraal
trans_list: rentgen
sense:
(natuurkunde) electromagnetische straling waarbij de fotonen een energie hebben van 124eV tot 1240 keV, een frequentie van 3×10^16 Hz tot 3×10^19 Hz en een golflengte van 0.01 tot 10 nanometers


lexentry: nld/sabelmarter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sabelmarter
trans_list: soboľ asijský
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes zibellina , marterachtige die voorkomt in de taigazone van Eurazië


lexentry: nld/sacharine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharine
trans_list: sacharin | cukerín | zuckerin
sense:
(voeding) caloriearme kunstmatige zoetstof die geen directe invloed heeft het bloedsuikergehalte 
(wikidata: sacharine )


lexentry: nld/sacharose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharose
trans_list: sacharóza
sense:
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).


lexentry: nld/sacrament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacrament
trans_list: svátost
sense:
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven


lexentry: nld/sacristie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacristie
trans_list: sakristie
sense:
een ruimte in een rooms-katholieke kerk, waarin men alles bewaart dat nodig kan zijn om een kerkdienst te houden


lexentry: nld/saffier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saffier
trans_list: safír
sense:
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)


lexentry: nld/salamander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salamander
trans_list: salamandr
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren


lexentry: nld/salpeterzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salpeterzuur
trans_list: kyselina dusičná
sense:
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan


lexentry: nld/samaas__noun__1
sense_num: 02
written_rep: samaas
trans_list: šámes
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) extra licht op een chanoekalamp (chanoekia) waarmee de acht andere lichten worden aangestoken


lexentry: nld/samarium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: samarium
trans_list: samarium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/samenstelling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: samenstelling
trans_list: složenina
sense:
(taalkunde) een woord dat gevormd is door twee of meer onafhankelijke woorden aan elkaar te koppelen


lexentry: nld/saneerder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: saneerder
trans_list: popelář
sense:
iemand die door overbodige onderdelen af te stoten of te sluiten een bedrijf of organisatie beter laat functioneren


lexentry: nld/saneren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: saneren
trans_list: reorganizovat
sense:
overgankelijk met behulp van ingrijpende maatregelen een einde maken aan een ongezonde financiële toestand


lexentry: nld/sangria__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sangria
trans_list: sangria
sense:
(drinken) een Spaanse licht-alcoholische drank, bestaande uit rode wijn op smaak gebracht met vruchtjes


lexentry: nld/sap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sap
trans_list: džus | šťáva
sense:
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken


lexentry: nld/saprofyt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saprofyt
trans_list: saprofág
sense:
(plantkunde) plant die van organisch afval leeftDeze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.


lexentry: nld/sardine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sardine
trans_list: sardinka obecná
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee 
(wikidata: sardine )


lexentry: nld/satijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: satijn
trans_list: ledňák
sense:
(kleding) een weefsel vervaardigd met een weeftechniek, waarbij de kruispunten van de ketting- en inslagdraden gelijkmatig verspreid liggen en bedekt worden door de inslagdraden


lexentry: nld/saus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saus
trans_list: omáčka
sense:
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak


lexentry: nld/savooiekool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: savooiekool
trans_list: hlávková kapusta
sense:
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter 
(wikidata: savooiekool ) 
(wikidata: savooiekool )


lexentry: nld/scalperen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scalperen
trans_list: skalpovat
sense:
verwijderen van hoofdhuid en daarmee ook van het hoofdhaar, gebruik van Noord-Amerikaanse indianen tegenover vijanden, maar het kan ook door een ongeluk gebeuren


lexentry: nld/scandium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scandium
trans_list: skandium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/scenarioschrijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scenarioschrijver
trans_list: scenárista
sense:
(filmkunst) (beroep) iemand die de tekst schrijft waarop een film, televisieserie of stipverhaal is gebaseerd


lexentry: nld/schaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaaf
trans_list: hoblík
sense:
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.


lexentry: nld/schaafbank__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schaafbank
trans_list: obrážečka
sense:
(houtbewerking) (gereedschap) machine voor het schaven van hout, waarbij het hout langs een roterende as met beitels wordt gehaald.


lexentry: nld/schaafbank__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schaafbank
trans_list: obrážečka
sense:
(gereedschap) machine voor het bewerken van metaal, waarbij een beitel in rechte lijn heen en weer wordt bewogen en het werkstuk na iedere slag een klein stukje wordt opgeschoven.


lexentry: nld/schaamluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaamluis
trans_list: filcka | veš muňka
sense:
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaar
trans_list: nůžky
sense:
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schaar
trans_list: klepeto
sense:
(zoötomie) paarsgewijs voorkomend grijporgaan, gedragen aan het uiteinde van de voorpoten van sommige schaaldieren (kreeften en krabben) en spinachtigen (schorpioenen)


lexentry: nld/schaats__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaats
trans_list: brusle
sense:
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen


lexentry: nld/schaatsenrijder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schaatsenrijder
trans_list: vodouš
sense:
(figuurlijk) (halfvleugeligen) insect uit de familie Gerridae van de insecten en behorend tot de orde halfvleugeligen (Hemiptera) dat zich dank zij de oppervlaktespanning op het wateroppervlak kan voortbewegen


lexentry: nld/schaatsplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaatsplank
trans_list: skateboard
sense:
trainingsapparaat voor schaatsers bestaande uit een gladde plank waarop men de schaatsbeweging kan maken


lexentry: nld/schaking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaking
trans_list: únos
sense:
het zonder toestemming (van de ouders of echtgenoot) wegvoeren van een vrouw, met de bedoeling om met haar te gaan samenwonen of trouwen


lexentry: nld/schalie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schalie
trans_list: břidlice
sense:
(geologie) een sedimentair gesteente dat zich gemakkelijk in lagen laat splijten en voornamelijk bestaat uit kleimineralen. Uit schalie kan olie en gas worden gewonnen.


lexentry: nld/schamen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: schamen
trans_list: hanbit
sense:
wederkerendschaamte voelen, iets van jezelf niet goed vinden zodat je het niet aan anderen wilt tonen


lexentry: nld/schandpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schandpaal
trans_list: pranýř
sense:
(geschiedenis) een paal op een plein, waaraan mensen bij wijze van straf werden vastgemaakt om vernederd te worden door de omstanders


lexentry: nld/schanskorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schanskorf
trans_list: gabion
sense:
(bouwkunde), (militair), (waterbeheer) korf die gebruikt wordt om met aarde of steen gevuld een verschansing te helpen vormen, of toegepast als bouwelement bij waterkeringen en bescherming tegen vallend gesteente vanaf berghellingen.


lexentry: nld/schansspringen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schansspringen
trans_list: skoky na lyžích
sense:
(wintersport) een wintersport waarbij op ski's van een helling (de 'schans') gesprongen wordt. Het doel daarbij is om zowel zo ver als zo mooi mogelijk te springen


lexentry: nld/schapenluisvlieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schapenluisvlieg
trans_list: kloš
sense:
(tweevleugeligen) bepaald soortvleugelloze parasiet die in de wol van schapen leeft, Melophagus ovinus


lexentry: nld/scharrelaar__noun__1
sense_num: 03
written_rep: scharrelaar
trans_list: mandelík hajní
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort vogel, Coracias garrulus uit de familie van de scharrelaars Coraciidae


lexentry: nld/schatten__verb__1
sense_num: 03
written_rep: schatten
trans_list: odhadnout
sense:
(statistiek) : vanuit een beperkte steekproef een getalswaarde bepalen die een parameter van de verdeling ervan zo goed mogelijk benadert


lexentry: nld/schavot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schavot
trans_list: šibenice
sense:
(juridisch) een stellage [1] voorzien van een galg of een valbijl waar veroordeelden terechtgesteld worden/werden


lexentry: nld/scheef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheef
trans_list: pazdeří
sense:
(vlas- en hennepbewerking) stukje houtpijp, houtachtig afvaldeeltje van een vlas- of hennepstengel (in tegenstelling tot de vezels)


lexentry: nld/scheerwol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheerwol
trans_list: příze
sense:
wol die van levende schapen geschoren is (dus niet van dode dieren en ook niet van oude wollen weefsels)


lexentry: nld/scheikunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheikunde
trans_list: chemie
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien


lexentry: nld/schelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schelp
trans_list: krunýř
sense:
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt


lexentry: nld/scheppen__verb__2
sense_num: 01
written_rep: scheppen
trans_list: nabírat
sense:
overgankelijk met lepel of spaan een hoeveelheid materiaal uit iets (bijv. een vat) naar boven halen, of het juist daarin doen


lexentry: nld/scherpstellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scherpstellen
trans_list: ohnisko
sense:
overgankelijk (optica) (van een optische instrument) zo instellen dat dat een scherp beeld ontstaat.


lexentry: nld/scheurbuik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheurbuik
trans_list: skorbut | kurděje
sense:
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.


lexentry: nld/schiereiland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schiereiland
trans_list: poloostrov
sense:
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland


lexentry: nld/schietspoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schietspoel
trans_list: člunek
sense:
(industrie) een draaibare klos in een schuitje [2] die bij het weven door het vak van de ketting geworpen wordt om het inslaggaren aan te brengen


lexentry: nld/schietwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schietwilg
trans_list: vrba
sense:
(bloemplanten) (medisch) bepaald soort loofboom, Salix alba , die inheems is in de Benelux, tot 20 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie Salicaceae Omdat de plant salicine en looizuur bevat, heeft deze een koortswerende, pijnstillende en zuiverende werking. In de bast van de wilg zit salicylzuur, een grondstof van aspirine.


lexentry: nld/schijfrem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijfrem
trans_list: kotoučová brzda
sense:
(techniek) een rem, waarbij op de as van het af te remmen toestel een schijf meedraait, die door middel van remblokken afgeremd kan worden


lexentry: nld/schijngestalte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijngestalte
trans_list: fáze
sense:
(astronomie) de periodiek wisselende aanblik van de maan (en de planeet Venus) ten gevolge van de veranderende belichting door de zon


lexentry: nld/schijnhuwelijk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijnhuwelijk
trans_list: manželství naoko
sense:
een huwelijk waarbij de beide partijen niet aan de verplichtingen hebben voldaan (of van plan zijn te voldoen) die de wet aan een huwelijk stelt (zoals diens consummatie)


lexentry: nld/schikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schikking
trans_list: komparace
sense:
(juridisch) (procesrecht) beslechting door partijen van hun rechtsgeschil(len) al dan niet door tussenkomst van een derde partij bijv. een mediator, advocaat of rechter


lexentry: nld/schilderkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schilderkunst
trans_list: malba
sense:
(schilderkunst) een beeldende kunst die zich bezighoudt met het met penseel en verf op een plat vlak aanbrengen van lijnen en kleuren


lexentry: nld/schildklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildklier
trans_list: štítná žláza
sense:
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/schildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildpad
trans_list: želva
sense:
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schip
trans_list: loď
sense:
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schip
trans_list: loď
sense:
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken


lexentry: nld/schist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schist
trans_list: svor
sense:
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is


lexentry: nld/schnitzel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schnitzel
trans_list: řízek
sense:
(voeding) dun gesneden stuk gebraden kalfsvlees, kippenvlees, varkensvlees of tofoe, dun stukje gepaneerd vlees


lexentry: nld/schoener__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoener
trans_list: škuner
sense:
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten


lexentry: nld/schoffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoffel
trans_list: motyka
sense:
(gereedschap) een horizontaal liggend scherp geslepen mes van staal dat bevestigd is aan een houten steel


lexentry: nld/schoonheidsspecialiste__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoonheidsspecialiste
trans_list: kosmetik
sense:
(beroep) iemand die voor haar probeert iemand mooier te maken, iemand die schoonheidsbehandelingen geeft


lexentry: nld/schoorvoetend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: schoorvoetend
trans_list: neochotný
sense:
met enige aarzeling, tegenzin en angst iets toch doen wat men eigenlijk niet had willen of durven doen


lexentry: nld/schoorwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoorwal
trans_list: kosa
sense:
(geologie) een lange, smalle landtong die gevormd wordt door afzetting van zand in een bocht van de zeekust, en die de bocht op deze manier geheel of gedeeltelijk afsluit van de open zee


lexentry: nld/schoot__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schoot
trans_list: lít jako z konve
sense:
(scheepvaart) een lijn, aan de benedenhoek (de schoothoek) van een zeil bevestigd om het zeil mee in de wind te richten, een schootlijn


lexentry: nld/schorpioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schorpioen
trans_list: štír
sense:
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart


lexentry: nld/schort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schort
trans_list: zástěra
sense:
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken


lexentry: nld/schouder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouder
trans_list: rameno
sense:
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm


lexentry: nld/schouderophalen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schouderophalen
trans_list: pokrčit rameny
sense:
een gebaar dat bestaat uit het omhoog trekken en na korte tijd weer omlaag laten gaan van beide schouders. Het gebaar drukt uit dat iemand het niet weet of niet interesseert, soms is het zelfs een uitdrukking van machteloosheid


lexentry: nld/schouderophalend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: schouderophalend
trans_list: pokrčit rameny
sense:
een gebaar makend dat bestaat uit het omhoog trekken en na korte tijd weer omlaag laten gaan van beide schouders. Het gebaar drukt uit dat iemand het niet weet of niet interesseert, soms is het zelfs een uitdrukking van machteloosheid


lexentry: nld/schouw__noun__1
sense_num: 06
written_rep: schouw
trans_list: přívoz
sense:
(scheepvaart) platte schuit voor het overzetten van personen en goederen, overzetboot, pont, pontveer, veerboot, veerpont


lexentry: nld/schouwburg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schouwburg
trans_list: divadlo
sense:
(bouwkunde), (toneel) een gebouw voor het vertonen en bijwonen van voorstellingen, optredens en performances


lexentry: nld/schouwtoneel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouwtoneel
trans_list: etapa
sense:
(figuurlijk) iets dat eigenlijk niet meer is dan een toneelstukje maar wat gepresenteerd wordt als iets anders


lexentry: nld/schrijfblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfblok
trans_list: notebook
sense:
een stapel aan de bovenzijde aan elkaar geniet gelinieerd papier met een hardere kartonnen achterzijde en een dunne kartonnen voorkant


lexentry: nld/schrijfmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfmachine
trans_list: psací stroj
sense:
(gereedschap), (letterkunde) een mechanisch apparaat, voorzien van druktoetsen waarmee schrifttekens op papier gezet kunnen worden


lexentry: nld/schrijfster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfster
trans_list: spisovatelka
sense:
(beroep) een persoon van het vrouwelijk geslacht die op professionele manier boeken of verhalen schrijft


lexentry: nld/schrik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrik
trans_list: děs
sense:
hevige plotselinge angst, bijvoorbeeld als gevolg van een onverwachte verandering of gevaarlijke situatie


lexentry: nld/schrikdraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrikdraad
trans_list: elektrický plot
sense:
een geleidende draad waar elektrische spanning op staat, die gebruikt wordt in een hekwerk en een heftige maar ongevaarlijke schok oplevert als je hem aanraakt


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroef
trans_list: šroub
sense:
(techniek) klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten


lexentry: nld/schroefdraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroefdraad
trans_list: závit
sense:
(techniek) een regelmatige groef die spiraalsgewijze uit de omtrek van een ronde staaf is weggesneden, of uit de binnenzijde van een rond gat.


lexentry: nld/schub__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schub
trans_list: šupina
sense:
(biologie) een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken


lexentry: nld/schuld__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schuld
trans_list: vina
sense:
(figuurlijk) een verantwoordelijkheid die aan iemand wordt toegeschreven voor een laakbare gebeurtenis of toestand


lexentry: nld/schuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuur
trans_list: stodola
sense:
(bouwkunde) een bijgebouw bij het huis of de boerderij om veldvruchten, landbouwproducten en -werktuigen in op te slaan


lexentry: nld/scoliose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scoliose
trans_list: skolióza
sense:
(medisch) een zijdelingse verkromming van de rug (wervelkolom), waardoor één of twee bochten ontstaan


lexentry: nld/screensaver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: screensaver
trans_list: spořič obrazovky
sense:
(informatica) (verouderd) een afbeelding die zich over het beeld beweegt als de computer niet gebruikt wordt, maar niet is uitgezet, oorspronkelijk was de taak te voorkomen dat een beeld zich in de fosforlaag van het beeldscherm inbrandde


lexentry: nld/seaborgium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seaborgium
trans_list: seaborgium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/secans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secans
trans_list: sečna
sense:
(wiskunde) omgekeerde van de cosinus: bij een scherpe hoek in een rechthoekige driehoek de lengte van de schuine zijde gedeeld door de aanliggende zijde


lexentry: nld/secessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secessie
trans_list: separace
sense:
het fenomeen waarbij een groep individuen uit bestaande organisatiestructuren stappen waarin zij leven


lexentry: nld/seconde__noun__1
sense_num: 05
written_rep: seconde
trans_list: sekunda
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tweede toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/secretaire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secretaire
trans_list: sekretář
sense:
een meubelstuk dat doorgaans bestaat uit een bureau waarvan het bureaublad kan worden ingeschoven of ingeklapt, met daarboven kastjes voor het opbergen van spullen en eronder meerdere opberglades


lexentry: nld/sector__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sector
trans_list: sektor
sense:
(wiskunde) een deel van een cirkel in de vorm van een taartpunt, omsloten door een cirkelboog en twee stralen


lexentry: nld/sector__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sector
trans_list: sektor
sense:
(informatica) de kleinste eenheid van een harddisk die in één bewerking door een lees/schrijfkop kan verwerkt worden


lexentry: nld/sedan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sedan
trans_list: důlní vozík
sense:
(verkeer) type personenauto met minstens 4 zitplaatsen, een ruime kofferbak aan de achterkant en een dak dat voor, midden en achter met verbindingsstijlen aan de rest van de carrosserie vast zitHoewel een sedan traditioneel 4 deuren heeft, zijn er ook modellen met 2 deuren. Het onderscheid met een coupé is de grootte van de kofferbak: minstens 930 liter.


lexentry: nld/sedatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sedatie
trans_list: sedace
sense:
(medisch) het verlagen van de staat van het bewustzijn van een patiënt met het doel een medische procedure of ingreep aangenamer te maken


lexentry: nld/seinen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: seinen
trans_list: signál
sense:
overgankelijk (techniek), (elektronica) het teken voor teken overbrengen van een bericht, meestal over grote afstand via kabel- of radioverbinding


lexentry: nld/seismologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seismologie
trans_list: seismologie
sense:
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica


lexentry: nld/seismometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seismometer
trans_list: seismograf
sense:
(geologie) toestel dat trillingen in de bodem meetKan worden gebruikt om aardbevingen en nucleaire explosies te registreren.


lexentry: nld/seizoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seizoen
trans_list: období | roční období
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen


lexentry: nld/selderij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: selderij
trans_list: celer
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten


lexentry: nld/seleen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seleen
trans_list: selen | selenium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal


lexentry: nld/semafoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semafoon
trans_list: pager
sense:
(communicatie) een apparaat dat kan worden gebruikt om iemand een signaal of een tekstbericht te sturen via een telefoonverbinding dit apparaat is grotendeels vervangen door de mobiele telefoon en de smartphone


lexentry: nld/semantiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: semantiek
trans_list: sémantika
sense:
(taalkunde) wetenschap die zich bezighoudt met de betekenis van taalkundige constructies zoals woorden (woordsemantiek) en zinnen (zinssemantiek)


lexentry: nld/sensatieblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sensatieblad
trans_list: tabloid
sense:
een krant waarin naast het politieke en algemene nieuws zeer veel aandacht gaat naar sport, roddel, (seks)schandalen van beroemdheden, de "sterren", het (tv-)amusement en sensationele verhalen over extreme en vaak ook zeer gewelddadige moorden, verkrachtingen en berovingen


lexentry: nld/sensitiviteit__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sensitiviteit
trans_list: citlivost
sense:
gevoeligheid van een medische test: de kans dat iemand die de ziekte echt heeft 'ontdekt' wordt door de medische test


lexentry: nld/sensor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sensor
trans_list: sensor
sense:
(techniek) een onderdeel, een instrument dat wordt toegepast om een informatief signaal af te geven over één of meer technische grootheden (snelheid, temperatuur enz.)


lexentry: nld/sepioliet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sepioliet
trans_list: mořská pěna
sense:
(mineraal) een gehydrateerd magnesium-silicaat met de chemische formule Mg4Si6O15·6(H2O), een fylosilicaat dat behoort tot de mica's.


lexentry: nld/sepsis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sepsis
trans_list: otrava krve
sense:
(medisch) een ernstige ontstekingsreactie van het hele lichaam als reactie op een infectie, die meestal wordt veroorzaakt door bacteriën of hun producten (toxinen)


lexentry: nld/septiem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: septiem
trans_list: sedmina
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de zevende toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/serialisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serialisme
trans_list: serialismus
sense:
(muziek) doorontwikkeling van de twaalftoonsmuziek door ook toonduur, toonkleur en dynamiek in de toonreeksen te betrekken


lexentry: nld/sering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sering
trans_list: šeřík
sense:
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris


lexentry: nld/serum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serum
trans_list: sérum
sense:
(medisch) de vloeibare stof die overblijft als bloed is gestold en die lijkt op bloedplasma zonder stollingseiwitten (wel met antistoffen)


lexentry: nld/serviesgoed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serviesgoed
trans_list: nádobí
sense:
(huishouden) verzamelnaam voor alle eetgerei, uitgezonderd het bestek, dat van porselein, aardewerk of een ander materiaal is gemaakt


lexentry: nld/sesam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sesam
trans_list: sezam
sense:
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld


lexentry: nld/sextant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sextant
trans_list: sextant
sense:
(scheepvaart), (historisch) hoekmeetinstrument dat onder meer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten


lexentry: nld/sfinx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sfinx
trans_list: sfinga
sense:
(mythologie) een mythisch wezen dat voorkomt in verschillende culturen, meestal samengesteld uit een gedeelte mens (hoofd) en een gedeelte dier (lichaam), soms ook uit twee dierlijke delen


lexentry: nld/shareware__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shareware
trans_list: shareware
sense:
(informatica) een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden, maar waarvoor bij herhaald gebruik wel een vastgelegd bedrag betaald moet worden


lexentry: nld/shiitake__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shiitake
trans_list: houževnatec jedlý
sense:
Lentinula edodes is een eetbare paddenstoel, die van nature voorkomt in China en Japan. De paddenstoel wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken


lexentry: nld/shock__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shock
trans_list: šok
sense:
(medisch) een toestand die ontstaat door acute te geringe bloedtoevoer naar weefsels door ondervulling van het slagaderlijk systeem.Let op, emotionele of psychologische shock heeft niets met het medische begrip shock te maken!!


lexentry: nld/shorttrack__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shorttrack
trans_list: rychlobruslení na krátké dráze
sense:
een schaatsdiscipline waarbij op een baan van 111,12 meter op diverse afstanden geschaatst wordt door meerdere rijders tegelijk


lexentry: nld/shunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shunt
trans_list: odsunout
sense:
(medisch) kunstmatige verbinding tussen twee kanalen of bloedvaten, meestal van een slagader naar een andere ader


lexentry: nld/sidderaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderaal
trans_list: paúhoř elektrický
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote, palingachtige vis die zware stroomstoten kan afgeven, Electrophorus electricus


lexentry: nld/sidderrog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderrog
trans_list: torpédo
sense:
(kraakbeenvissen) naam voor soorten platvis uit de familie Torpedinidae die hun prooi kunnen verdoven met een elektrische stroomstoot


lexentry: nld/sieraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sieraad
trans_list: ozdoba
sense:
een voorwerp, meestal van edele metalen en edelstenen, dat bedoeld is het menselijk lichaam te tooien


lexentry: nld/signaleren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: signaleren
trans_list: využít
sense:
het constateren van iets, en er vervolgens op attenderen door het geven van een signaal meestal ter waarschuwing over gevaar, onraad, bijzondere omstandigheden of gebeurtenissen


lexentry: nld/sijpelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sijpelen
trans_list: pronikat
sense:
ergatief een proces waarbij een vloeistof zich door de kieren en poriën van een vaste massa heen begeeft


lexentry: nld/sikahert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sikahert
trans_list: sika
sense:
(evenhoevigen) benaming voor een hoefdier Cervus nippon , uit de onderfamilie der echte herten Cervinae


lexentry: nld/silhouet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silhouet
trans_list: silueta
sense:
afbeelding van een ondoorzichtig object (zoals een persoon, voorwerp, gebouw of vogel) dat sterk contrasteert met de achtergrond en zo een duidelijke vorm heeft, maar verder egaal van kleur is (in het algemeen zwart of grijs), doordat er weinig licht opvalt dat gereflecteerd zou kunnen worden, in verhouding tot de helderheid van het achtergrondlicht


lexentry: nld/silicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicium
trans_list: křemík
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal


lexentry: nld/silicone__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicone
trans_list: silikon
sense:
(scheikunde), (materiaalkunde) rubberachtige kunststof bestaand uit een organische siliciumverbinding


lexentry: nld/silicoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicoon
trans_list: silikon
sense:
(scheikunde) een siliciumhoudend polymeer op basis van siloxaanbindingen met algemene formule [-SiRR1-O]n


lexentry: nld/sinaasappelmarmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sinaasappelmarmelade
trans_list: džem
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van sinaasappel met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/sitar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sitar
trans_list: sitár
sense:
(muziekinstrument) een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een groot aantal snaren (meer dan twintig, een deel ervan ongedempt). De bolle resonantiekast is relatief klein, maar loopt door in de holle hals


lexentry: nld/sitemap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sitemap
trans_list: mapa stránek
sense:
een pagina of document waarin links naar alle pagina's van een website staan, die meestal op onderwerp dan wel relevantie zijn gesorteerd


lexentry: nld/sjabbat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sjabbat
trans_list: sabat
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) zevende dag van de week, zaterdag, joodse rustdag (111×: Ex. 16:23 +, Lev. 16:31 +, Num. 15:32 +, Deut. 5:12 +, 2 Kon. 4:23 +, Jes. 1:13 +, Jer. 17:21 +, Ez. 46:1 +, Hos. 2:13, Am. 8:5 +, Ps. 92:1, Klaagl. 2:6, Neh. 9:14 +, 1 Kron. 9:32 +, 2 Kron. 23:4 +; Griekse vorm 55× in NT)


lexentry: nld/sjalot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjalot
trans_list: šalotka
sense:
(voeding) (bloemplanten) Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort


lexentry: nld/sjekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjekel
trans_list: šekel
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (eenheid) gewichtsmaat, waarschijnlijk vaak ruim elf gram; een sjekel is een vijftigste mine en twintig gera (88×: Gen. 23:15 +, Ex. 21:32 +, Lev. 5:15 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Joz. 7:21, 1 Sam. 9:8 +, 2 Sam. 14:26 +, 2 Kon. 7:1 +, Jer. 32:9, Ez. 4:10 +, Am. 8:5, Neh. 5:15 +, 1 Kron. 21:25, 2 Kron. 3:9)


lexentry: nld/sjwa__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sjwa
trans_list: šva
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) toonloze klinker, meestal geschreven met de letter e, 'stomme e', in het IPA aangegeven met /ə/


lexentry: nld/skald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: skald
trans_list: skald
sense:
(letterkunde), (dichtkunst) een Noordse hofdichter, heldendichter, volksdichter, dichterzanger en geschiedschrijver


lexentry: nld/skipiste__noun__1
sense_num: 01
written_rep: skipiste
trans_list: planš
sense:
(sport) een geprepareerde baan waarover men kan skiën; gemarkeerde zone waarin men kan skiën in een skigebied


lexentry: nld/skiën__verb__1
sense_num: 02
written_rep: skiën
trans_list: lyžovat
sense:
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten


lexentry: nld/slaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slaan
trans_list: bít
sense:
overgankelijk een klap uitdelen; met de arm of een vastgehouden voorwerp een snelle, rakende beweging maken


lexentry: nld/slaapmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slaapmiddel
trans_list: prášek na spaní
sense:
(farmacologie) een geneesmiddel dat slaap veroorzaakt, in de zin van makkelijker in slaap vallen en/of langer doorslapen


lexentry: nld/slab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slab
trans_list: bryndák
sense:
doekje waarop met name een kind kan morsen tijdens het eten of drinken zodat de kleren schoon blijven


lexentry: nld/slagpin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagpin
trans_list: zápalník
sense:
een onderdeel van een vuurwapen dat bij het afvuren het slaghoedje van de gekamerde patroon indeukt en zo zorgt dat slaghoedje wordt ontstoken


lexentry: nld/slagtand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagtand
trans_list: kel
sense:
(zoötomie) buitengewoon lange tand van bepaalde soorten zoogdieren, die naar buiten steekt wanneer de mond gesloten is


lexentry: nld/slagveld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagveld
trans_list: bojiště
sense:
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft


lexentry: nld/slang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slang
trans_list: had
sense:
(reptielen) benaming voor geschubde dieren met langgerekt lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen, die de onderorde Serpentes vormen


lexentry: nld/slapen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slapen
trans_list: spánek | spát
sense:
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt


lexentry: nld/slapie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slapie
trans_list: spolubydlící
sense:
(militair), ook buiten de krijgsmacht gangbaar geworden: iemand waarmee men een slaapvertrek deelt en die daarom vaak een goede kameraad is geworden


lexentry: nld/slavernij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slavernij
trans_list: otrokářství
sense:
(maatschappij) een toestand waarin de ene mens eigendom is van de ander, en voor diegene onbetaald werk moet verrichten


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sleutel
trans_list: klíč
sense:
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: sleutel
trans_list: klíč
sense:
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen


lexentry: nld/sleutelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sleutelen
trans_list: dráteník
sense:
inergatief met sleutels aan een auto, motor of ander machine werken, met name door de machine uit elkaar te halen en weer in elkaar te zetten


lexentry: nld/sleutelen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: sleutelen
trans_list: dráteník
sense:
inergatief (figuurlijk) iets trachten te verbeteren door regelmatig kleine wijzigingen aan te brengen


lexentry: nld/sliding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sliding
trans_list: klouzačka
sense:
(sport) glijdende beweging bij honkbal om het honk te halen voordat de bal gevangen is door de honkman


lexentry: nld/slijmvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slijmvlies
trans_list: sliznice
sense:
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel


lexentry: nld/slijpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slijpen
trans_list: brousit
sense:
overgankelijk door wrijving met een hard fijnverdeeld poeder het oppervlak van een vast voorwerp spiegelglad maken


lexentry: nld/slivovitj__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slivovitj
trans_list: slivovice
sense:
(drinken) een brandewijn gedestilleerd uit gefermenteerde pruimen zoals deze gestookt wordt in Midden-Europa en op de Balkan


lexentry: nld/sloep__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sloep
trans_list: příchuť
sense:
(scheepvaart) een klein scheepstype dat vele jaren als onafhankelijk zeevaartuig in gebruik is geweest


lexentry: nld/slof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slof
trans_list: bačkora
sense:
(kleding) een comfortabel soort schoeisel bedoeld om in huis gedragen te worden (pantoffel zonder hak en hiel), muil, muiltje, slipper


lexentry: nld/sloperij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sloperij
trans_list: šrotiště
sense:
(bedrijf) bedrijf waar oude spullen uit elkaar gehaald worden om de onderdelen (als grondstrof) weer te kunnen verkopen


lexentry: nld/slot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slot
trans_list: zámek
sense:
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten


lexentry: nld/sluipweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluipweg
trans_list: obchvat
sense:
(verkeer) een kleine weg die men gebruikt om files te vermijden, maar die daar eigenlijk niet voor bestemd is


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sluiten
trans_list: zavřít
sense:
overgankelijk, (techniek) door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 02
written_rep: sluiten
trans_list: zavírat
sense:
overgankelijk, (juridisch) een compromis/overeenkomst, [...] ~: tot een gezamenlijke overeenstemming komen en die min of meer officieel maken


lexentry: nld/sluiter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluiter
trans_list: závěrka
sense:
een element van een fotocamera dat voorkomt dat er licht op de film (en soms ook bij CCD) valt buiten de belichtingstijd van een foto


lexentry: nld/sluitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluitkool
trans_list: zelí
sense:
(voeding) Brassica koolsoort waarvan de bladen van het bladgewas zich dicht opeen over het groeipunt sluiten en zo de eigenlijke kool vormen


lexentry: nld/sluitspeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluitspeld
trans_list: sichrhajcka
sense:
afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan


lexentry: nld/smash__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smash
trans_list: smeč
sense:
(sport) (volleybal, tennis, badminton e.d.) snelle slag waarmee getracht wordt de bal in de helft van de tegenstanders in te slaan


lexentry: nld/smeden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: smeden
trans_list: kout
sense:
overgankelijk, (metallurgie) het bewerken van metalen door deze heet te maken en met een hamer te slaan om het materiaal de gewenste vorm te geven


lexentry: nld/smeernippel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smeernippel
trans_list: maznička
sense:
(techniek) een ventiel dat is gemonteerd op plaatsen van een machnine, die regelmatig moeten worden gesmeerd en waarop een vetspuit kan worden aangekoppeld


lexentry: nld/smient__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smient
trans_list: hvízdák eurasijský
sense:
(eendvogels) Mareca penelope een middelgrote grondeleend met een korte snavel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas penelope door Carl Linnaeus gepubliceerd. De naam 'penelope' nam hij over van onder meer Conrad Gesner en Ulisse Aldrovandi


lexentry: nld/smoren__verb__1
sense_num: 03
written_rep: smoren
trans_list: dusit
sense:
overgankelijk, (kookkunst) iets in enig vet aanbraden, vervolgens vocht toevoegen en afdekken om het zachtjes gaar te laten worden


lexentry: nld/smurf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smurf
trans_list: Šmoula
sense:
(kunst) strip- en tekenfilmfiguur in de vorm van een soort blauwe kabouter met een wit mutsje, oorspronkelijk bedacht door Peyo


lexentry: nld/snaarinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snaarinstrument
trans_list: strunný nástroj
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die in trilling worden gebracht door tokkelen, aanslaan of door strijken


lexentry: nld/snaarklinker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snaarklinker
trans_list: chordofon
sense:
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die een toon voortbrengen door een trillende snaar


lexentry: nld/sneeuwbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwbal
trans_list: sněhová koule
sense:
een tot een bal samengepakte hoeveelheid sneeuw, vaak bedoeld voor een speels sneeuwballengevecht of sneeuwpop


lexentry: nld/sneeuwhoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwhoen
trans_list: bělokur
sense:
(hoendervogels) patrijsachtige vogel uit koude streken, die in de zomer een bruinig en in de winter wit verenkleed heeft, Lagopus mutus


lexentry: nld/sneeuwjacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwjacht
trans_list: blizard
sense:
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw


lexentry: nld/sneeuwpanter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwpanter
trans_list: irbis
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera uncia , een katachtig zoogdier dat leeft in China, Rusland, Mongolië, Nepal, Bhutan en Afghanistan


lexentry: nld/snelheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snelheid
trans_list: rychlost
sense:
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp


lexentry: nld/snijboon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijboon
trans_list: fazole
sense:
(landbouw) ras van de plantensoort Phaseolus vulgaris met brede platte peulen 
(wikidata: snijboon )


lexentry: nld/snijijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijijzer
trans_list: kostka
sense:
(metaalbewerking), (gereedschap) gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snijplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijplaat
trans_list: kostka
sense:
(gereedschap) een gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snor__noun__1
sense_num: 02
written_rep: snor
trans_list: cvrčilka slavíková
sense:
(zangvogels) vogel (Locustella luscinioides ) die tot de rietzangers Sylviidae behoort en een snorrend geluid voortbrengt


lexentry: nld/snorkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snorkel
trans_list: šnorchl
sense:
een holle gebogen buis van rubber of plastic, met een mondstuk, dat je in staat stelt adem te halen als je aan het wateroppervlak zwemt met je hoofd onder water, onderdeel van een snorkeluitrusting of duikuitrusting


lexentry: nld/snuiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: snuiten
trans_list: smrkat | smrknout
sense:
overgankelijk door beurtelings de neus samen te knijpen en door de neus te blazen slijm uit de neusholte verwijderen


lexentry: nld/soapopera__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soapopera
trans_list: mýdlová opera
sense:
een tv-serie over de belevenissen van verschillende personen in een fictieve wereld, met veel emoties, dramatische situaties en cliffhangers


lexentry: nld/sociale_media__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociale media
trans_list: sociální média
sense:
(informatica) verzamelnaam voor internetsites waar groepen mensen online onderling kunnen communiceren


lexentry: nld/sociale_onthouding__noun__2
sense_num: 01
written_rep: sociale onthouding
trans_list: sociální distancování
sense:
geheel van maatregelen of gedragingen waardoor er minder fysiek contact is tussen mensen, om de verspreiding van een besmettelijke ziekte te stoppen of te vertragen


lexentry: nld/sociale_status__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociale status
trans_list: sociální status
sense:
(maatschappij) aanzien dat of voorname positie die iemand heeft in een groep of samenleving waar hij/zij deel van uitmaakt


lexentry: nld/sociologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sociologie
trans_list: sociologie
sense:
(wetenschap), (maatschappij) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving


lexentry: nld/soep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soep
trans_list: polévka
sense:
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken


lexentry: nld/software__noun__1
sense_num: 01
written_rep: software
trans_list: software | softvér
sense:
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer


lexentry: nld/soldeertin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soldeertin
trans_list: letovat
sense:
(metallurgie) legering voornamelijk bestaande uit tin en vroeger ook lood maar tegenwoordig ook verkrijgbaar in een loodvrije variant b.v. met een samenstelling van 96,5% tin, 3% zilver, 0,5% koper


lexentry: nld/solderen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: solderen
trans_list: pájet
sense:
overgankelijk (metaalbewerking) door verhitting vloeibare tussenstof (het soldeer) aanbrengen tussen losse metaaldelen waardoor deze na afkoeling vast verbonden blijven


lexentry: nld/solsleutel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: solsleutel
trans_list: houslový klíč
sense:
(muziek) teken dat vooraan een notenbalk staat om aan te geven waar de sol ligt (de toon sol is de vijfde toon van een toonladder die begint met "do".)


lexentry: nld/solstitium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: solstitium
trans_list: slunovrat
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij het dagelijks toenemen van de zonshoogte bij het bereiken van een keerkring stopt, en overgaat in een afnemende zonshoogte


lexentry: nld/sonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sonde
trans_list: sonda
sense:
(techniek), (medisch) een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen


lexentry: nld/soort__noun__1
sense_num: 02
written_rep: soort
trans_list: druh
sense:
v/m: (biologie) een groep levende wezens die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich onderling voort kan planten, onderdeel van een geslacht


lexentry: nld/soortelijk_gewicht__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: soortelijk gewicht
trans_list: hustota
sense:
(natuurkunde) (scheikunde) (van een homogeen materiaal:) een intensieve grootheid die uitdrukt hoeveel massa van dat materiaal aanwezig is in een bepaald volume


lexentry: nld/souper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: souper
trans_list: večeře
sense:
(voeding) een min of meer feestelijke maaltijd die meestal later op de avond wordt genuttigd, bijv. na afloop van een voorstelling of tijdens een chic feest


lexentry: nld/spalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spalk
trans_list: dlaha
sense:
(medisch) middel om een gewricht of bot te ondersteunen en onbeweeglijk te houden zodat het tot rust kan komen en kan genezen


lexentry: nld/span__noun__1
sense_num: 01
written_rep: span
trans_list: dvojice
sense:
(landbouw) (verkeer) geheel van trekdieren die samen zijn aangespannen voor een voertuig of landbouwwerktuig


lexentry: nld/spaniël__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spaniël
trans_list: španěl
sense:
kleine hond, behorend tot een ras met lange haren en hangende oren, oorspronkelijk gefokt om te assisteren bij de jacht op gevogelte


lexentry: nld/spanwijdte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spanwijdte
trans_list: rozpětí křídel
sense:
(dierkunde) (techniek) de afstand tussen twee uiteinden van iets in de breedte richting (met name de afstand tussen de uiteinden van de vleugels)


lexentry: nld/spatbord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatbord
trans_list: blatník
sense:
een bord dat achter een draaiend wiel bevestigd wordt om van het wiel afgeslingerd en opspattend water en modder op te vangen


lexentry: nld/spatel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatel
trans_list: obracečka
sense:
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.


lexentry: nld/spatelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spatelen
trans_list: foldovat
sense:
overgankelijk, (kookkunst) het voorzichtig door elkaar scheppen van twee of meer producten met behulp van een spatel


lexentry: nld/spatiebalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatiebalk
trans_list: mezerník
sense:
(informatica) een langwerpige toets op de onderste rij van het toetsenbord van computers en schrijfmachines waarmee een spatie in de tekst kan worden aangebracht


lexentry: nld/spatietoets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatietoets
trans_list: mezerník
sense:
de lange toets die in het midden van het standaardtoetsenbord zit een waarmee men een spatie kan typen


lexentry: nld/specerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specerij
trans_list: koření
sense:
(voeding) een gedroogd plantendeel, anders dan een groen blad of stengel, dat als geur-, kleur- of smaakstof aan voedsel wordt toegevoegd


lexentry: nld/specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specht
trans_list: datel | strakapúd
sense:
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen


lexentry: nld/specificatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specificatie
trans_list: specifikace
sense:
(techniek), (handel), (wetenschap) een gedetailleerde omschrijving of vermelding van eigenschappen, kwaliteiten, voorwaarden, eisen enz.


lexentry: nld/specificeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: specificeren
trans_list: specifikovat
sense:
(handel), (wetenschap), (techniek) de onderdelen en bijzonderheden van een geheel in duidelijke details beschrijven


lexentry: nld/speculant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speculant
trans_list: spekulant
sense:
(economie) iemand die bij het kopen of verkopen op korte termijn veel winst verwacht te maken door prijsstijging of prijsdaling


lexentry: nld/speelman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speelman
trans_list: minstrel
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) (beroep) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/speeltafel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: speeltafel
trans_list: utěšit
sense:
(muziekinstrument) het geheel van toetsen, pedalen, en andere bedieningsorganen van een muziekinstrument, vooral van een orgel


lexentry: nld/speen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speen
trans_list: dudlík
sense:
rubber of plastic afsluiting op een zuigfles, voorzien van een gaatje waardoor het kind de vloeistof kan opzuigen


lexentry: nld/speenkruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speenkruid
trans_list: orsej jarní
sense:
(kruid) (medisch) bepaald soort plant met niervormige bladeren, botergele bloemen en wortelknolletjes, Ficaria verna , waaraan geneeskracht ten aanzien van aambeien wordt toegeschreven


lexentry: nld/spel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spel
trans_list: hra
sense:
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans


lexentry: nld/speler__noun__1
sense_num: 05
written_rep: speler
trans_list: herec
sense:
apparaat dat kan (af)spelen b.v. een mp3-speler, cassettespeler, cd-speler, dvd-speler, filmspeler of platenspeler


lexentry: nld/spelwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spelwoord
trans_list: klíčové slovo
sense:
(spellingsalfabet) een bekend en duidelijk verstaanbaar woord, met een passende beginletter, waarmee men bij het mondeling spellen een letter aanduidt


lexentry: nld/spertijd__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spertijd
trans_list: zákaz vycházení
sense:
(geschiedenis) (militair) avondklok, (Tweede Wereldoorlog) een tijd dat iets verboden is, de uren waarin de bevolking ('s nachts) niet op straat mag zijn


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spie
trans_list: klín
sense:
(techniek) een plat of rond, toelopend voorwerp dat wordt gebruikt om iets stevig mee vast te zetten, of bijv. een stuk hout te kloven


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spie
trans_list: klín
sense:
(techniek) een stukje metaal dat in een groef van een (motor-) as ligt opgesloten, om verdraaiing te verhinderen.


lexentry: nld/spiegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiegel
trans_list: zrcadlo
sense:
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"


lexentry: nld/spil__noun__1
sense_num: 05
written_rep: spil
trans_list: strom
sense:
(plantkunde) hoofdas van een deel van een plant waaromheen weer meer gelijkvormige onderdelen zitten


lexentry: nld/spin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spin
trans_list: pavouk
sense:
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spinet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinet
trans_list: spinet
sense:
(muziekinstrument) een toetsinstrument waarbij de schuin op het klavier geplaatste snaren, zoals bij een klavecimbel worden getokkeld


lexentry: nld/spinnen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spinnen
trans_list: příst
sense:
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten


lexentry: nld/spinnenkobbe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinnenkobbe
trans_list: pavouk
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spiraalvorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiraalvorm
trans_list: spirála
sense:
gelijkend op een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en zich steeds meer daarvan verwijdert


lexentry: nld/spirocheten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spirocheten
trans_list: spirochéty
sense:
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) benaming voor de groep Proteobacteria waarvan alle bekende leden heterotroof zijn


lexentry: nld/spit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spit
trans_list: rožeň
sense:
draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert


lexentry: nld/spits__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spits
trans_list: útočník
sense:
(sport) binnen een ploeg een aanvallende speler die een positie opzoekt waarin hij een doelpunt kan maken


lexentry: nld/spits__noun__1
sense_num: 05
written_rep: spits
trans_list: špic
sense:
type hond met een spitse snuit, opstaande, vrij kleine oren, een dichte, afstaande vacht, een tamelijk steile achterhand en een krullende staart


lexentry: nld/spitsmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsmuis
trans_list: rejsek
sense:
(insecteneters) klein muisachtig diertje met spitse snuit en korte poten, behorend tot de familie Soricidae


lexentry: nld/spitsvondigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsvondigheid
trans_list: chytrost
sense:
goed doordacht, met name als het gaat om het vinden van (te) vergezochte argumenten in een discussie


lexentry: nld/splinter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: splinter
trans_list: tříska
sense:
een kleine, langwerpige scherf met een scherpe punt dat van een voorwerp van hard materiaal is, of kan worden afgeslagen


lexentry: nld/spoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spoel
trans_list: cívka
sense:
(techniek) een cilindrische vorm (klos) waaromheen een vezel of draad gewonden kan worden (bij het spinnen, weven of machinaal naaien)


lexentry: nld/spoetnik__noun__1
sense_num: 03
written_rep: spoetnik
trans_list: sputnik
sense:
(voeding) een in plakken gesneden gehaktbal aan een houten stokje met daartussen een aantal uienringen


lexentry: nld/spook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spook
trans_list: přízrak
sense:
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt


lexentry: nld/sport__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sport
trans_list: sport
sense:
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn


lexentry: nld/spotnaam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spotnaam
trans_list: přezdívat
sense:
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak met een negatieve klank


lexentry: nld/spreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spreeuw
trans_list: špaček obecný | špaček
sense:
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)


lexentry: nld/springbok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: springbok
trans_list: antilopa skákavá
sense:
(evenhoevigen) Antidorcas marsupialis een middelgroot soort antilope met een schofthoogte van ongeveer 75 cm. Het dier weegt tot 40 kg, is aan de gazelle verwant en leeft in Zuid-Afrika


lexentry: nld/springen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: springen
trans_list: skočit | skákat
sense:
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting


lexentry: nld/springtouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: springtouw
trans_list: švihadlo
sense:
stuk touw of kunststofdraad van zo`n 1,5 meter lengte of langer, dat kan worden rondgedraaid, waarna iemand steeds over het touw kan springen zonder dat het touw de voeten raakt


lexentry: nld/sprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaan
trans_list: kobylka
sense:
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven


lexentry: nld/sprinkhaanrietzanger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaanrietzanger
trans_list: cvrčilka zelená
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij kleine vogel met gestreepte bovenzijde en monotone zang, Locustella naevia uit de familie van Locustellidae


lexentry: nld/sprookje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprookje
trans_list: pohádka
sense:
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen


lexentry: nld/sprot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprot
trans_list: šprot obecný
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sprattus sprattus , de kleinste uit de haringfamilie 
(wikidata: sprot )


lexentry: nld/spruitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruitkool
trans_list: růžičková kapusta
sense:
(voeding) (groente) (bloemplanten) een variëteit Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera van een koolsoort waarvan de gekookte okselknoppen als "spruitjes" gegeten worden.


lexentry: nld/spruw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruw
trans_list: kandidóza
sense:
(medisch) door een infectie met de gist Candida albicans veroorzaakte hardnekkige witte uitslag op de lippen, de tong en het mondslijmvlies


lexentry: nld/staander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staander
trans_list: stojan
sense:
verticaal langgerekt voorwerp dat op een ondergrond steunt zodat er iets anders op kan staan of aan kan hangen


lexentry: nld/staat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staat
trans_list: stát
sense:
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking


lexentry: nld/staatkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatkunde
trans_list: politologie
sense:
(geopolitiek), (sociologie) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek en hoe een staat hoort te worden bestuurd


lexentry: nld/staatsgreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatsgreep
trans_list: puč
sense:
(politiek) illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind


lexentry: nld/stacaravan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stacaravan
trans_list: mobilní dům
sense:
een grote vakantiecaravan die een vaste staplaats heeft en soms als een permanente verblijfplaats gebruikt wordt


lexentry: nld/staffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staffel
trans_list: okuj
sense:
(economie) rente berekend over een bedrag op een rekening-courant over de periode tussen twee wijzigingen


lexentry: nld/stag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stag
trans_list: odklad
sense:
(scheepvaart) een touw of staalkabel die aan de voor- en/of achterzijde van een mast is gespannen, om hem in de juiste stand te houden


lexentry: nld/staken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: staken
trans_list: připadnout
sense:
inergatief een werkonderbreking of (ludieke) actie houden voor betere arbeidsvoorwaarden of meer loon


lexentry: nld/stakingspost__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stakingspost
trans_list: kolík
sense:
plaatsen waar stakers verzameld zijn, waar ze luid en duidelijk aangeven wat hun eisen zijn en proberen het werken (door werkwilligen) te verhinderen


lexentry: nld/stalinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stalinisme
trans_list: stalinismus
sense:
(politiek) (pejoratief) variant van het marxisme-leninisme gekenmerkt door een totalitair nationalistisch communisme waarin alle macht geconcentreerd wordt bij een geadoreerde partijleider en meedogenloos geweld wordt gebruikt om iedere weerstand daartegen te brekenDe term kan ook worden gebruikt voor soortgelijke regimes als in Noord-Korea of van Pol Pot in Cambodja of in meer figuurlijke betekenis.


lexentry: nld/stallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stallen
trans_list: konírna
sense:
overgankelijk een rijdier of voertuig na gebruik onderbrengen in een beschutte ruimte (stal, garage, remise)


lexentry: nld/stam__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stam
trans_list: kmen
sense:
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamboom
trans_list: rodokmen
sense:
boom van een geslacht, d.i. het geslacht vergeleken bij een boom, waarvan de stam zich telkens meer vertakt


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stamboom
trans_list: rodokmen
sense:
tekening die een boom voorstelt, en waarin de leden van een geslacht in hun verschillende graden van verwantschap worden vermeld


lexentry: nld/stamkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamkaart
trans_list: podat
sense:
kaart met persoonsgegevens in een documentatiesysteem, met name in de Tweede Wereldoorlog voor het distributiesysteem


lexentry: nld/stamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamwoord
trans_list: odvozovat se
sense:
een woordvorm die de basis is voor alle door middel van flexie, samenstelling en afleiding daaruit gevormde woorden


lexentry: nld/standaardmuziektoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standaardmuziektoon
trans_list: ladička
sense:
(muziek) de internationaal bij het stemmen van het orkest of koor gebruikelijke stemtoonhoogte, de toon a1 = 440 Hz van de hobo of stemvork


lexentry: nld/standaardtaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standaardtaal
trans_list: spisovný jazyk | standardní jazyk
sense:
(taalkunde) officieel vastgelegde taalvorm die binnen een bepaald gebied als de voorgeschreven norm geldt


lexentry: nld/standbeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standbeeld
trans_list: socha
sense:
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal


lexentry: nld/statief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statief
trans_list: stativ
sense:
(fotografie), (optica) een stabiel onderstel voor een camera, kijker of een ander (optisch) instrument, veelal in draagbare uitvoering met één of drie inklapbare of inschuifbare poten


lexentry: nld/statiegeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statiegeld
trans_list: depot
sense:
geld dat betaald wordt voor een verpakking dat men terugkrijgt bij inleveren hiervan en waardoor die verpakking uiteindelijk terugkomt op zijn standplaats (statie)


lexentry: nld/station__noun__1
sense_num: 01
written_rep: station
trans_list: nádraží | stanice
sense:
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen


lexentry: nld/stationeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stationeren
trans_list: zařadit
sense:
een bepaalde plaats geven om daar (een langere tijd) te blijven, iets of iemand een vaste standplaats geven


lexentry: nld/stationwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stationwagen
trans_list: pauza
sense:
personenauto met een doorlopend dak en een verticale achterzijde met grote deur, zodat er extra laadruimte aanwezig is


lexentry: nld/steekhoudend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: steekhoudend
trans_list: dohromady
sense:
(van een argument of mening) goed onderbouwd, voor waar aan te nemen en ter zake, van goede kwaliteit


lexentry: nld/steekmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekmug
trans_list: komár
sense:
(tweevleugeligen) Culicidae mug uit een familie van langpotige insecten die leven van het bloed van dieren en die op die manier ziekten kunnen verspreiden


lexentry: nld/steekproef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekproef
trans_list: vzorka
sense:
(wetenschap) het onderzoeken van een selectie uit een totale populatie, waarmee eigenschappen van de totale populatie bepaald worden


lexentry: nld/steekspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekspel
trans_list: kolba
sense:
(geschiedenis), (middeleeuwen), (spel) een spel waarbij twee ridders elkaar met lansen trachtten uit het zadel te werpen


lexentry: nld/steeneik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steeneik
trans_list: dub cesmínovitý | dub cesmínový
sense:
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig


lexentry: nld/steenkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenkool
trans_list: černé uhlí
sense:
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron


lexentry: nld/steenkorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenkorf
trans_list: gabion
sense:
(bouwkunde), (waterbeheer) een kooi of gaaswerk van roestvrij materiaal, waarin losse steenbrokken bijeen worden gehouden


lexentry: nld/steenslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenslag
trans_list: štěrk
sense:
(geologie) stukjes gebroken steen, van zowel natuursteen als puin gebruikt in o.a. asfalt en als ballast bij spoorwegen


lexentry: nld/steenuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenuil
trans_list: sýček
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen


lexentry: nld/steiger__noun__1
sense_num: 02
written_rep: steiger
trans_list: lešení
sense:
(bouwkunde) een tijdelijke constructie van palen en werkplateaus die bouwvakkers een werkvloer verschaffen bij bouw- en onderhoudswerk


lexentry: nld/stekelbaars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stekelbaars
trans_list: koljuška
sense:
(straalvinnigen) benaming voor kleine vissen met puntige doorns op de rug en de buik uit de familie Gasterosteidae


lexentry: nld/stekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stekker
trans_list: zástrčka
sense:
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken


lexentry: nld/stellende_trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stellende trap
trans_list: pozitiv
sense:
(taalkunde) de vorm die een bijvoeglijk naamwoord heeft als het niet in de vergelijkende of overtreffende trap gebruikt wordt


lexentry: nld/stemblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemblok
trans_list: soumar
sense:
(muziekinstrument) een hardhouten balk waarin de stempennen van de snaren van een toetsinstrument zijn vastgezet


lexentry: nld/stemknop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemknop
trans_list: obratel
sense:
(muziekinstrument) een draaibare stift met draaiknop van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd


lexentry: nld/stemming__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stemming
trans_list: hlasování
sense:
(muziek) de hoogte van de standaardtoon en de onderlinge toonhoogteverhoudingen van een muziekinstrument of toonladder


lexentry: nld/stempen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stempen
trans_list: obratel
sense:
(muziekinstrument) een draaibare stift van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd


lexentry: nld/stemtoonhoogte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stemtoonhoogte
trans_list: ladička
sense:
(muziek) de bij het stemmen van het orkest of koor te volgen hoogte voor de standaardtoon, meestal de toon a1 = 440 Hz van de hobo of stemvork


lexentry: nld/ster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ster
trans_list: hvězda
sense:
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie


lexentry: nld/sterftecijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sterftecijfer
trans_list: mortalita
sense:
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel sterfgevallen er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/steriliseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: steriliseren
trans_list: sterilizovat
sense:
overgankelijk, (medisch) gericht doden van micro-organismen op een oppervlak totdat de kans dat dergelijke organismen nog levend op het oppervlak aangetroffen worden, kleiner is dan 1 op een miljoen


lexentry: nld/stethoscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stethoscoop
trans_list: stetoskop
sense:
(medisch) een medisch instrument waarmee men geluiden in het lichaam zoals hartslag en ademhaling kan beluisteren (ausculteren)


lexentry: nld/steur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steur
trans_list: jeseter
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken


lexentry: nld/stichting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stichting
trans_list: nadace
sense:
(meervoud stichtingen): (juridisch) rechtspersoon zonder leden, vennoten of winstoogmerk die ontstaat door de inbreng van een vermogen en beoogt een in de statuten vermeld sociaal, ideëel of maatschappelijk doel te verwezenlijken


lexentry: nld/stijgbeugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijgbeugel
trans_list: třmen
sense:
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen


lexentry: nld/stijlregister__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijlregister
trans_list: pasování
sense:
(taalkunde) taalvariëteit die betrekking heeft op de gevoelswaarde en de gebruikssfeer van een woord


lexentry: nld/stikstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stikstof
trans_list: dusík
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7


lexentry: nld/stinkdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stinkdier
trans_list: skunk
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit


lexentry: nld/stipendium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stipendium
trans_list: stipendium
sense:
(financieel) een bepaalde hoeveelheid geld die wordt uitgekeerd aan bijv. een student, kunstenaar, wetenschapper of sporter, zodat deze zich verder kan ontwikkelen


lexentry: nld/stofjas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stofjas
trans_list: celkový
sense:
(kleding) een dunne as die je over je dagelijkse kleren heen draagt om te zorgen dat de kleren niet vuil worden en niet beschadigd worden


lexentry: nld/stokstaartje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stokstaartje
trans_list: surikata
sense:
(roofdieren) Suricata suricatta roofdier dat tot de mangoesten behoort. Hij wordt ook wel "aardmannetje" genoemd en bewoont alle delen van de Kalahari in zuidelijk Afrika (Angola, Botswana, Namibië en Zuid-Afrika). Het stokstaartje eet voornamelijk insecten, spinnen, schorpioenen en slakken. Van alle mangoesten zijn de stokstaartjes de meest sociale. Het stokstaartje wordt niet bedreigd en kan in huizen worden aangetroffen


lexentry: nld/stokvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stokvis
trans_list: sušená ryba
sense:
(visserij) (voeding) gedroogde kabeljauw of kabeljauwachtige (orde Gadiformes ) vis, zoals heek, leng, lom, schelvis en koolvis


lexentry: nld/stoma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stoma
trans_list: průduch
sense:
(medisch) kunstmatige uitgang in het (menselijk) lichaam.Deze uitgang kan zijn voor ontlasting (colostoma of ileostoma), urine (urinestoma of urostoma, of een nefrostoma), gal (galstoma of leverstoma) en ademhaling (tracheostoma).


lexentry: nld/stomatologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stomatologie
trans_list: stomatologie
sense:
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met heelkundige ingrepen op het kaakbeen en de omgevende weefsels


lexentry: nld/stool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stool
trans_list: štóla
sense:
(kleding) (religie) schouderband van priester om de hals gedragen bij het verrichten van bepaalde geestelijke handelingen


lexentry: nld/stoomboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoomboot
trans_list: parník
sense:
(scheepvaart) een schip dat met behulp van een stoommachine wordt voortbewogen en heden ten dage alleen nog wordt gebruikt om Sinterklaas uit Spanje te transporteren


lexentry: nld/stoomwals__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoomwals
trans_list: parní válec
sense:
(techniek) (bouwkunde) een door stoomkracht voortbewogen zware wals voor het verharden en egaliseren van wegen


lexentry: nld/stopfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stopfles
trans_list: nádoba
sense:
flesje dat gesloten wordt met een geslepen glazen stop en vaak wordt gebruikt voor het bewaren van medicinale drankjes


lexentry: nld/stoppelbaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoppelbaard
trans_list: srst
sense:
een baard waarvan de haren slechts enkele millimeters lang zijn, alsof deze pas een à twee dagen oud is


lexentry: nld/stormram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stormram
trans_list: beranidlo
sense:
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken


lexentry: nld/stout__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: stout
trans_list: neposlušný
sense:
in overtreding van een gestelde regel, met onvoldoende respect (vooral gezegd over jongere kinderen, schertsend ook over volwassen personen)


lexentry: nld/straal__noun__1
sense_num: 02
written_rep: straal
trans_list: paprsek
sense:
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)


lexentry: nld/straatlantaarn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: straatlantaarn
trans_list: pouliční lampa
sense:
lichtmast en een armatuur met een lichtbron die dient om de openbare ruimte 's-avonds en 's-nachts te verlichten


lexentry: nld/straattaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: straattaal
trans_list: hantýrka
sense:
(taalkunde) informele, soms ruwe taal met veel invloed uit talen van immigranten, gesproken in groepen mensen die elkaar vaak op straat treffen, zoals jongeren, zwervers en boeven


lexentry: nld/strafschop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strafschop
trans_list: penalta
sense:
(voetbal) directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/streng__noun__1
sense_num: 04
written_rep: streng
trans_list: pauzovat
sense:
stevige (dubbel genaaide) leren riem waarmee een trekdier aan het gareelblok van een wagen is verbonden om deze te kunnen voortbewegen


lexentry: nld/strijkinstrument__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkinstrument
trans_list: smyčcový nástroj
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die, naast andere speeltechnieken, in trilling worden gebracht door een strijkstok of bijv. het wiel van een draailier


lexentry: nld/strijkplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkplank
trans_list: žehlicí prkno
sense:
(huishouden) een plankvormig voorwerp, gewoonlijk op een inklapbaar onderstel, bedoeld als ondergrond waarop kleding gestreken kan worden


lexentry: nld/strijkstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkstok
trans_list: smyčec
sense:
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden


lexentry: nld/strippen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: strippen
trans_list: dres
sense:
inergatief het zich ontdoen van alle of een groot deel van de kleding die het lichaam bedekt, vaak met een erotische bijbedoeling


lexentry: nld/strontium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontium
trans_list: stroncium | strontium
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/strontje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontje
trans_list: ječné zrno
sense:
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper


lexentry: nld/strontvlieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontvlieg
trans_list: letět
sense:
(tweevleugeligen) Scathophaga stercoraria soort vlieg uit de familie drekvliegen (Scathophagidae) die bij viezigheid en van uitwerpselen leeft


lexentry: nld/stroom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stroom
trans_list: proud
sense:
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil


lexentry: nld/stroop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroop
trans_list: sirup
sense:
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost


lexentry: nld/stroperij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroperij
trans_list: pytláctví
sense:
het zich zonder toestemming toe-eigenen van natuurlijke zaken die zich bevinden op of deel uitmaken van een grondgebied waarvan men niet de eigenaar is


lexentry: nld/strotklepje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strotklepje
trans_list: hrtanová příklopka
sense:
(anatomie) een dun, dekselachtig kraakbeenklepje, bedekt met een slijmvlies, dat zich aan de basis van de tong bevindt


lexentry: nld/struik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struik
trans_list: keř
sense:
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden


lexentry: nld/struikhei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struikhei
trans_list: vřes obecný
sense:
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )


lexentry: nld/strychnine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strychnine
trans_list: strychnin
sense:
(plantkunde) zeer vergiftig alkaloïde vooral gewonnen uit de braaknoot (Strychnos nux-vomica ) met de formule: C21H22N2O2


lexentry: nld/studeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: studeren
trans_list: studovat
sense:
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid


lexentry: nld/studie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: studie
trans_list: studium
sense:
(wetenschap) tijd die men besteedt aan het uitzoeken van een bepaald onderwerp of probleem; onderzoek


lexentry: nld/stuifmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuifmeel
trans_list: pyl
sense:
(plantkunde) poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat


lexentry: nld/stuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuw
trans_list: jez
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water, van een deel van een rivier of een stuwmeer, pas bij het bereiken van een bepaalde waterhoogte laat wegstromen doordat de dam overstroomt of door het openen van schuiven of deuren


lexentry: nld/stuwdam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuwdam
trans_list: přehrada
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water uit de bergen of een rivier blokkeert, zodat het water in een stuwmeer wordt opgestuwd voor de winning van energie in een waterkrachtcentrale.


