# translation

lexentry: kur/Adem__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Adem
trans_list: Adam
sense:
TemplateParserError:LuaError li gor Quranê û Pîroznameyê yekem mirovê dinyayê û bavkalê hemû mirovên din


lexentry: kur/Belîze__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Belîze
trans_list: Belize
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojhilatê Gûatemala û başûrê Meksîk e. Berê wekî Hondûrasa Brîtanî dihat nasîn


lexentry: kur/Deryaya_Karîbê__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Deryaya Karîbê
trans_list: Laut Karibia
sense:
Navê bahreke tropîkal yê li Nîvkada Rojavayî ye, parçeyeke Okyanûsa Atlantîk e. Li başûrrojhilatê Kendava Meksîkê ye.


lexentry: kur/Dîcle__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Dîcle
trans_list: Tigris
sense:
TemplateParserError:LuaError Ava Mezin, Ava Şîn, çemek e ji Bakurê Kurdistanê dest pê dike û di Başûrê Kurdistanê re dibore û li başûrê Iraqê digihe Çemê Firat û bi hev re dirijin Kendavê (dirêjahiya wî: 1900 km)


lexentry: kur/El_Salvador__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: El Salvador
trans_list: El Salvador
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojavayê wî Gûatemala, li bakur û rojhilat Hondûras û li başûr Okyanûsa Pasîfîk heye.


lexentry: kur/Firat__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Firat
trans_list: Efrat
sense:
TemplateParserError:LuaError Çemek e ku ji Bakurê Kurdistanê dest pê dike û di Başûr-Rojavaya Kurdistanê û Sûriyê re dibore û li başûrê Iraqê digihe Çemê Dîcle û bi hev re dirije Kendavê.


lexentry: kur/Guatemala__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Guatemala
trans_list: Guatemala
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Di navbera Meksîk, Belîze, Deryaya Karîbê, Hondûras, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîkê de ye.


lexentry: kur/Hondûras__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Hondûras
trans_list: Honduras
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Cîranên wê Deryaya Karîb, Guatemala, Nîkaragua, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîk in.


lexentry: kur/Luksembûrg__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Luksembûrg
trans_list: Luksemburg | Luxemburg
sense:
TemplateParserError:LuaError Welatekî biçûk e di navbera Almanyayê, Frensayê û Belçîkayê de (yek ji her sê welatên Beneluks e)


lexentry: kur/Mars__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Mars
trans_list: Mars
sense:
TemplateParserError:LuaError Yek ji exterên anku planetên pergala rojê ye (ji rojê ve ber bi dûrtir ya çarem e).


lexentry: kur/Nîkaragua__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Nîkaragua
trans_list: Nikaragua
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li başûrê wê Kosta Rîka û li bakur jî Hondûras heye. Ji aliyê din aliyekî wê Okyanûsa Pasîfîk û aliyê din jî Deryaya Karîbê heye.


lexentry: kur/afrîkansî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: afrîkansî
trans_list: bahasa Afrikaans | Afrikans
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanekî cermenî yê pir nêzî holendî ye û bi taybetî li Afrîkaya Başûr tê peyivîn.


lexentry: kur/albanî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: albanî
trans_list: Albania
sense:
TemplateParserError:LuaError zimanê Albanyayê ku zimanek hind-û-ewropî ye û ji bilî Albanyayê herwiha bi li Kosovoyê jî têt peyivîn.


lexentry: kur/avesta__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: avesta
trans_list: Avesta
sense:
Avesta: pirtûkek pîroz ya dînê Zerdeştî ye bi zimanê kevn yê avesta hatiye hatiye nivîsîn(ji 21 bergan pêk dihat lê niha bi tenê 7 berg mane û ew jî li paş Zerdeşt hatine nivîsan)


lexentry: kur/avzê__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: avzê
trans_list: paya | rawa | rawa-rawa
sense:
çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr, mîl, cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe


lexentry: kur/azirandin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: azirandin
trans_list: cepat
sense:
Arandin, esebî kirin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, halan, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin, pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin, qehirandin.


lexentry: kur/balkon__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: balkon
trans_list: balkon | balcony
sense:
beşa xênî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve.


lexentry: kur/betilî__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: betilî
trans_list: lelah
sense:
mandî, westiyayî, tehibî, kerixî, qerimî, bêtaqet, tengijî yan cangiran ji ber ku kar kiriye yan jî ked daye, hewceyî vehesînê yan nivistinê


lexentry: kur/bijare__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bijare
trans_list: favorit
sense:
jêgirtî, tercîhkirî, xweşdivî, xoşewîst, favorî, hezkirî, berdilî, hêja, jêhatî, bihagiran, nirxbilind, favorît, delal, hejî


lexentry: kur/blok__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: blok
trans_list: batu bata
sense:
libin, acûr, xişt, tuxle, kelpîç qalibên ji herriyê yan çîmentoyê çêkirî yên ku li ser û li rex hev tên danîn û dîwar jê çêdibin


lexentry: kur/bêzar__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bêzar
trans_list: lelah
sense:
kesa/ê ku di rewşek xirab de ye, kesa/ê ku halê wê / wî ne xweş e, bêçare, bêhal, nesax, nexweş, tengezar, aciz, kerixî, westiyayî, betilî, herişî, bêzever, bêtaqet, bêmecal, bêşiyan, bêhêz, bêqewet, qels, zinaqî lawaz, zeîf,mon,dilteng


lexentry: kur/cahil__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: cahil
trans_list: canggung
sense:
xişîm, naşî, nezan, tor, ecemî, nefama, negihiştî, netêgihiştî, nezan, saf, xav, dilsaf, dilpak, dilpaqij


lexentry: kur/cins__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: cins
trans_list: jenis | jenis kelamin | seks
sense:
TemplateParserError:LuaError Kategorîkirineke însanan wekî jin û mêr, û ya heywanan wekî mê û nêr li gorî fêmkirina wan a biyolojîk an kulturî.


lexentry: kur/cumle__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: cumle
trans_list: kalimat
sense:
hevok, tevok, riste, komek peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin (di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)


lexentry: kur/delal__Rengdêr__1
sense_num: 04
written_rep: delal
trans_list: indah | cantik | permai
sense:
spehî, baş, sîsik, kaw, şepal, şewab, xiring, xweşik, qiçt, neşmîle, qeşeng, rind, rindik, cindî, cindê, keleş, keşxe, xweşkok, zerî, zerzîqî, tirnal, tevnal, lewend, lawe, ciwan


lexentry: kur/em__Cînav__1
sense_num: 03
written_rep: em
trans_list: kita
sense:
li şûna ez, nivîser yan peyiver carine li şûna "ez" bi kar tîne daku xwendevanên / guhdarên xwe jî beşdar bike


lexentry: kur/endam__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: endam
trans_list: anggota
sense:
kesa/ê di komeke taybet de yan ji komeke taybet (kesa/ê ji zikmakî ve ji komekê, bo nimûne ji malbatekê, miletekî yan nijadekê yan jî bi bijartinê di komekê de, bo nimûne di partiyek siyasî de)


lexentry: kur/ensîklopedî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ensîklopedî
trans_list: ensiklopedia
sense:
Ferheng an kitêba ku tê de malûmat li ser gelek tiştî heye (bi giştî li gor alfabeyê yan jî li gor meseleyan).


lexentry: kur/ew__Cînav__1
sense_num: 01
written_rep: ew
trans_list: dia | ia
sense:
(yekjimar) kesê sêyem, kesa/ê yan heywana/ê yan tişta/ê ku behs li ser e ji bilî ya/yê ku diaxive û ya/yê ku bo tê axiftin


lexentry: kur/ew__Cînav__1
sense_num: 02
written_rep: ew
trans_list: dia | ia | mereka
sense:
(pirjimar) kesên sêyem, kesên yan heywanên yan tiştên ku behsa wan tê kirin ji bilî yên ku diaxivin û yên ku bo tê axiftin


lexentry: kur/gel__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gel
trans_list: orang | rakyat | masyarakat | orang-orang
sense:
Komek mirovan ya ku ziman û/yan dîroka wan yek e. Bi taybetî yên dewletek yan jî yeketiyek din ya siyasî ji xwe re damezrandiye.


lexentry: kur/gelî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gelî
trans_list: lembah
sense:
TemplateParserError:LuaError Cihên nizm yên li navbera du yan zêdetir çiyayan yan cihên din yên bilind(ku bi gelemperî çemek lê heye û bi taybetî bo çandinê biber in; piranî gelî bu dolên ku av û şênkatî hebin tê bikarhînan).


lexentry: kur/gotina_mezinan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gotina mezinan
trans_list: norma
sense:
Gotinên kurt ku gelek caran bi beşavendin (qafîye), li nav neteweyekê yan jî li herêmekê berbelavin û rastiyekê, heqîqetekê ku herkes dizane tîne ziman yan jî pend û şîretan didin. Nayê zanîn ku ev gotin ji teref kê hatiye dirûst kirin û encama tecrûbeyên (serborî) dûr û dirêj yê milletekîne.


lexentry: kur/guneh__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: guneh
trans_list: dosa
sense:
TemplateParserError:LuaError Tiştê ku nabe were kirin, tiştê ku kirina wî qedexe ye, tiştê ger were kirin dê were cizakirin.


lexentry: kur/gûz__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: gûz
trans_list: benam
sense:
TemplateParserError:LuaError Berhemê wê darê ku dema kojik bin kesk in lê dema gihiştî bin zer yan gewr in û qalikên wan req in û nayên xwarin lê kakilên wan xweş xwerbar in.


lexentry: kur/halan__Lêker__1
sense_num: 03
written_rep: halan
trans_list: cepat
sense:
arandin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, azirandin, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin, pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin


lexentry: kur/heq__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: heq
trans_list: hak
sense:
TemplateParserError:LuaError Pareyê kesekê/î maf heye wergire ji ber ku xizmetek ji kesekê/î re kiriye.


lexentry: kur/hevdem__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hevdem
trans_list: bersamaan
sense:
hevwext, hemwext, hevkat, hemkat, hawkat, hevçax, sîmultanetiştên ku di eynî demê de diqewimin yan tên kirin.


lexentry: kur/hevok__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hevok
trans_list: kalimat
sense:
komeke peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin (di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)


lexentry: kur/heyv__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: heyv
trans_list: bulan | candra
sense:
TemplateParserError:LuaError Cismekî asîmanî ye ku li dor dinyayê dizivire û bi taybetî bi şev şewqa xwe didiyê.


lexentry: kur/hilûk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hilûk
trans_list: persik
sense:
TemplateParserError:LuaError Încas, hêrûg, alûçe, şilor mêweyek anku fêkiyek yekberik û rûhilû (ne gir) e (bi gelemperî rengê wê mor yan sorê tarî ye).


lexentry: kur/holendî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: holendî
trans_list: bahasa Belanda
sense:
TemplateParserError:LuaError zimanê Holendayê (ku zimanek cermenî ye û ji bilî Holendayê herwiha bi taybetî li Belçîkayê jî têt peyivîn)


lexentry: kur/hêja__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hêja
trans_list: mahal
sense:
bihadar, binirx, birêz, rêzdar, efendî, ezbenî, mamoste, nirxbilind, biqedir, biqîmet, bihagiran, giranbiha, jêhatî, berkeftî, heja


lexentry: kur/hêja__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: hêja
trans_list: mahal
sense:
seyda, berketî, beg, rind, giran, nirxdar, nirxgiran, birûmet, rûmetdar, axa, kek, kak, camêr, mîr, qenc[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/hêlîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hêlîn
trans_list: sarang
sense:
Mala firindeyan, cihê çûçik anku firinde anku teyr hêkên xwe tê de dikin û têjelkên xwe tê de xwedî dikin ta ku mezin dibin.


lexentry: kur/hût__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hût
trans_list: ikan paus
sense:
TemplateParserError:LuaError Heywanê avî yê herî mezin e ku dişibe masiyan lê guhandar gelek mezintir e.


lexentry: kur/ihmal__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ihmal
trans_list: mengabaikan
sense:
piştguhkirin, pûtepênekirin, giringînedanê, bayexpênedan, bênirxhêlan, xemsarî, sersarî, terkexemî, îgnor


lexentry: kur/jivan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: jivan
trans_list: kencan
sense:
hevdîtina plankirî, çavpêketin, rendevû, gihiştin hev (nemaze hevdîtina du evîndaran daku bizanin ka dê kêrî hev bên)


lexentry: kur/kolber__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kolber
trans_list: kuli
sense:
hilgir, kesa/ê ku karê wî hilgirtina tiştan e(bi taybetî kesa/ê ku tiştên xelkê bi pare ji derekê dibe derek din)


lexentry: kur/koça_dawîn_kirin__Biwêj__1
sense_num: 01
written_rep: koça dawîn kirin
trans_list: meninggal dunia | wafat
sense:
mirin, emrê Xwedê kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedê, rehma Xwedê kirin, çûn ser heqiya xwe, çûn gorê, emir dan haziran


lexentry: kur/koşkar__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: koşkar
trans_list: belalang sentadu
sense:
TemplateParserError:LuaError hespê bûkê, kerqebîlk, hespê fatma nebî, kuliyê fatmayê, hespê nebî, hespê xwedê, fatma xanim, kerikê fatma nebiya, hespê pêxember, hespê pîrî, hespê nebî, fatfatok, hespê Îmam Elî, hespê Hemzeyê Pehlewan, kulîhespk, hin cûnên kuliyan in ku destên xwe wek yên duakeran digirin loma bi gelek devokan navekî dînî lê hatiye kirin


lexentry: kur/kulûbe__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: kulûbe
trans_list: bilik
sense:
Koxik, pûngal. Cihê ku firindeyên kedî yên wek mirîşk, elok, dîk, qaz tê de dihêwirin yan tên xwedîkirin.


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: kumişîn
trans_list: lingkup
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Kumi%C5%9F%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 02
written_rep: kumişîn
trans_list: lingkup
sense:
hilingivîn, likumîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn, hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 03
written_rep: kumişîn
trans_list: lingkup
sense:
hilisîn, tehisîn, şemitîn, terpilîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/kuncî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kuncî
trans_list: wijen | bijan | sesam
sense:
Susam, simsim, zegerek, darek e li germistanên Asyayê şên dibe û tovek hûr û pehn dide ku zeyt û tehîn û hin xwarinên din jê tên çêkirin.


lexentry: kur/kurs__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kurs
trans_list: kursus
sense:
Çalakiyeke perwerdehiyê ya ji bo wextekî diyarkirî ku ji bo hînkirina agahî, qabiliyet an tevgerên li ser mijarekê xisûsî ji aliyê saziyên fermî an taybet ve wek rêzeders tê organîzekirin.


lexentry: kur/mamoste__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mamoste
trans_list: guru
sense:
TemplateParserError:LuaError kesê/a ku tiştekî/an fêr dike, hîn dike an jî yekî/ê perwerde dike, bi taybetî li dibistanan


lexentry: kur/marksîzm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: marksîzm
trans_list: marxisme
sense:
TemplateParserError:LuaError Felsefe û bernameya siyasî ya komunîst ku ji hêla Karl Marx û Friedrich Engels ve hatiye damezrandin.


lexentry: kur/mezûm__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: mezûm
trans_list: ajak | mengajak
sense:
vexwendin, dawet kirin, ezimandin, kesek bang kirin derekê (bi taybetî şahiyekê yan civînekê), gotin kesekê/î "were filan derê"


lexentry: kur/miqayese__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: miqayese
trans_list: banding | membanding | memperbandingkan | mentandingkan
sense:
kemperandin, dan ber hev, berhev dan, berawirdkirin, kemperkirin, beraberî hev kirin, li hember hev nirxandin, sencîş


lexentry: kur/mirin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: mirin
trans_list: meninggal | mati
sense:
(mirov, heywan, riwek) Êdî nejîn, êdî nejiyan, li jiyanê neman, ji jiyanê çûn, jiyan sekinîn, jiyan rawestîn.


lexentry: kur/mirov__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mirov
trans_list: manusia | orang | insan | kerabat
sense:
Cureyên ku aîdî sinifa memikdaran in, ku bi xisûsiyetên jêrîn têne karakterkirin: birêveçûna tîk, ziman, kreatîvî, besîret û teqlîdkirin.


lexentry: kur/mirîşk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mirîşk
trans_list: ayam | manuk
sense:
TemplateParserError:LuaError Mirîşkên kedî: firindeyek kedî ye ji ber hêkên wê li malan têt xwedîkirin û dengê wê "qid-qid" e.


lexentry: kur/mitirb__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mitirb
trans_list: novel
sense:
qereç, qereçî, miletek gerok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li pirraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in)


lexentry: kur/mişmiş__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mişmiş
trans_list: aprikot
sense:
TemplateParserError:LuaError Fêkiyek anku mêweyek mîna xoxan e lê hûriktir e, (bi xavî tê xwarin lê herwiha xweşav jî jê tê çêkirin).


lexentry: kur/nifûs__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: nifûs
trans_list: penduduk
sense:
Jimartina hejmara niştecihên di nav sînoreke siyasî an cografî de dijîn, wek bajarokek, neteweyek an dinya.


lexentry: kur/papaxan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: papaxan
trans_list: nuri
sense:
TemplateParserError:LuaError Hin cûn firindeyên rengîn in û bi zarîvekirina dengê mirovan navdar in.


lexentry: kur/pepûk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pepûk
trans_list: guguk
sense:
TemplateParserError:LuaError Firrindeyek goştxwer e, di dema koçê de dihê dîtin. Bi çîroka xwe navdar e.


lexentry: kur/piling__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: piling
trans_list: harimau
sense:
Bebir, pisîkek anku kitikek gir yê kûvî yê xetxetî ye ku bi taybetî li Asyayê peyda dibe (Panthera tigris).


lexentry: kur/pir__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pir
trans_list: jembatan
sense:
Rêya ku hatiye avakirin daku mirov pê di ser avekê re bibore anku derbas bibe (bi taybetî di ser çemekî yan robarekî re).


lexentry: kur/pêşkêş_kirin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: pêşkêş kirin
trans_list: memperkenalkan
sense:
berçav kirin, diyar kirin, xuya kirin, eşkere kirin, zelal kirin, raber kirin, araste kirin, rapêş kirin


lexentry: kur/pîvazî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pîvazî
trans_list: merah jambu
sense:
TemplateParserError:LuaError rengê sorî vebûyîYek ji van rengan: #FEC3AC #FEBFD2 #FF7FCF #FD3F92 #C4698F


lexentry: kur/qehreman__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qehreman
trans_list: pahlawan
sense:
Mirovê/a egîd, xweşmêr, camêr, bêtirs, netirs, çeleng, wêrek, biste, zîrek, çalak, fêris, xurt, jêhatî, gernas, mêrxas, aktîv, palewan, şêr, leheng, betel.


lexentry: kur/qewad__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qewad
trans_list: germo | mucikari
sense:
pezeweng, qebrax, jinfiroş, mêrê ku fihûşê bi jina xwe ya hin jinên din dike û wan bi pare dide xelkê daku têkiliyên zayendî li gel bikin


lexentry: kur/qird__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qird
trans_list: keberuntungan
sense:
talih, şens, şans, Ew hêza tê bawerkirin ku heye û li ser jiyana mirovan bi başî û yan nebaşî kartêker e


lexentry: kur/qirêj__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qirêj
trans_list: kotor
sense:
Tiştê ne pak e ku li ser lebatên laşê kesek yan li ser cilên kesek û wd. peyda dibe û wan dixe rewşa ne pakîyê.


lexentry: kur/rehîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rehîn
trans_list: sandera
sense:
Kesa/ê ku hatiye girtin û zindanîkirin bi armanca neçarkirina hin kesên din daku hin pare ji wan bên standin yan hin şert û merc bi wan bidin pejirandin


lexentry: kur/revend__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: revend
trans_list: imigran
sense:
Eşîrên yan êlên bi berdewamî li eynî derê najîn (bi taybetî yên ku havînan li zozanan û zivistanan li deştan dijîn).


lexentry: kur/rojî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rojî
trans_list: puasa
sense:
nexwarin û venexwarina ti tiştî ji rojhilatinê ta rojavabûnê (bi taybetî di Îslamê de li meha remezanê)


lexentry: kur/rêkxistin__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rêkxistin
trans_list: organisasi | juntrungan | tata karya | tata susunan
sense:
organîzasyon, sazman, teşkîlat, kom, partî, hizb, komek mirovan yên bo hin armancên diyarkirî dixebitin


lexentry: kur/sosyal__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sosyal
trans_list: peramah
sense:
Kesa/ê ku ji mirovan û suhbetên wan hez dike, mirova/ê ku dixwaze dema xwe li gel mirovên din derbas bike.


lexentry: kur/sênî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: sênî
trans_list: nampan
sense:
belem, ferxesênî, tepsî, bergeş, sifre, berkêşok, mersef, sînî, ferxesînî, hewank, teblîk, zêrcam, amana berfireh ya ku sênîk û amanên din tê de tên bicihkirin daku gerandina wan hêsan be yan xwarin jê nekeve erdê yan ser maseyê


lexentry: kur/sêpê__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sêpê
trans_list: kaki tiga
sense:
bingireke ji pêpikan pêhatîye ji bo ragirtina amêrên mîna kamêra, çek, pertalên wênegirtinê û htd. sêdark.


lexentry: kur/sîgorta__Navdêr__1
sense_num: 05
written_rep: sîgorta
trans_list: sekring
sense:
TemplateParserError:LuaError fiyûz, cîhazek e ji bo rê li ber barbûna herka zêde an di dewreyeke elektrîkî de dewreya kurt bigire, hêmanekê dihewîne ku gava bareke pir bilind jê derbas bibe herkê diqusîne.


lexentry: kur/sîxur__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sîxur
trans_list: mata-mata
sense:
Kesa/ê ku bi dizîkî agahiyan li ser xelkê peyda dike daku ziyanê bigihîne wan yan bi lêb lê mifa wergire.


lexentry: kur/tebîr__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: tebîr
trans_list: idiom
sense:
TemplateParserError:LuaError Çend kelîmeyên li gel hev yên ku maneyeke xisûsî didin, ne maneya her yek ji wan kelîmeyan.


lexentry: kur/temaşe__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: temaşe
trans_list: melihat
sense:
temaşe kirin: lê nerîn, berê xwe danê, seh kirinê, fekirinê, ifkirîn, hêv kirinê, mêze kirin, mêzandin


lexentry: kur/teng__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: teng
trans_list: sempit
sense:
Ne fireh; cihê yan tişta/ê pirr kes yan tişt nikarin biçin tê de yan tê de bimînin ji ber ku biçûk e.


lexentry: kur/teqdîm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: teqdîm
trans_list: memperkenalkan
sense:
Qedimandin, pêşkêşkirin, arastekirin, raberkirin, berçavkirin, rapêş kirin, nîşandan, daberandin, berpêşkirin.


lexentry: kur/tesdîq__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: tesdîq
trans_list: sanksi
sense:
sediqandin, rastandin, belgandin, esehîkirin, piştrastkirin, misogerkirin, temînkirin, kirin pêbawer


lexentry: kur/teslîm__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: teslîm
trans_list: menyerah
sense:
jêrdestî, girtî, radestbûn[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/vedizîn__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: vedizîn
trans_list: bebek
sense:
TemplateParserError:LuaError xwe jê dan alî, nekirin, jê revîn, xwe ji kirina tiştekî dûr xistin, nexwestin tiştekî bike


lexentry: kur/vîrus__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: vîrus
trans_list: virus | pathik
sense:
TemplateParserError:LuaError Ajanekî vegir e ligorî serboriyan ji têzavek navokî id qalikekî protînî de pêk tê. Pir hûr e ku bê dîtin bi rêya hûrbîna ronahiyê, û bitenê dikare xwe pir bike di nava şanikên zindî de yê mêvandar.


lexentry: kur/walonî__Navdêr__2
sense_num: 01
written_rep: walonî
trans_list: Wallon
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanek romanî ye li Walonyayê tê peyivîn (lê ne fransiya Belçîkayê ye).


lexentry: kur/welatî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: welatî
trans_list: rakyat | warga negara
sense:
welatvan, kesên bi qanûnî şêniyên ango rûniştvanên welatekî (bi taybetî yên mafdar in di hilbijartinan de dengê xwe bidin û herwiha pasporta wî welatî ji xwe re bidin çêkirin)


lexentry: kur/xane__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xane
trans_list: sel
sense:
TemplateParserError:LuaError Xane yekeya bingehîn a zîndewer e. Ango tiştekî zîndewer be, herî kêm xwediyê xaneyek e. Ji ber ku piraniya xaneyan pir piçûk in, bi çavê tazî nayên dîtin. Ji bo dîtina xaneyan mîkroskob tên bikaranîn.


lexentry: kur/xanim__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: xanim
trans_list: Ibu
sense:
banî, afret, pîrek, kuflet, hêja[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/xaç__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xaç
trans_list: salib
sense:
TemplateParserError:LuaError Du darikên dirêjok yên ku yek jêr-û-jor û yên din jî rast-û-çep di ser hev re derbas dibin ku bi taybetî wek sembola filetiyê anku mesîhîtiyê tê nasîn.


lexentry: kur/xedeng__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xedeng
trans_list: anak panah
sense:
TemplateParserError:LuaError Yên ku ji daran çêdibe û di ceng û şerên serdemên kevin de bi kevanî dihat avêtin.


lexentry: kur/xeneqîtik__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xeneqîtik
trans_list: batuk rejan
sense:
TemplateParserError:LuaError Cûnek kuxikê ye ku bi taybetî zarokan digire û ji bilî kuxînê dibe sedema bêhnçikînê jî.


lexentry: kur/xox__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: xox
trans_list: persik | kesemek
sense:
TemplateParserError:LuaError Fêkiyeke mîna sêvan e lê berikê wê gir e û pûrtik bi rûyê wê ve heye; .


lexentry: kur/zibil__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: zibil
trans_list: pupuk
sense:
peyn, kuşpil, rîx, pîsatiya sewalan ya ku li zeviyan tê werkirin daku berhemên çandinê bibertir bibin


lexentry: kur/ziman__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ziman
trans_list: lidah | bahasa
sense:
organekî nerm e di devî de, beşek ji leşê mirov û heywanan yê di devî de ku bo tamkirin, alîstin, daûrandinê û (ji aliyê mirovan ve) bo axiftinê tê bikaranîn


lexentry: kur/ziman__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: ziman
trans_list: bahasa | lidah
sense:
axiftina miletekî, axiftina komekê, miletekî, herêmekê yan welatekî ya ku ji alî pergala xwe ve yek e û ji alî hemû kesên pê diaxivin ve tê fehmkirin


lexentry: kur/çandinî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: çandinî
trans_list: pertanian
sense:
Kar û barê amadekirina axê, çandina tovan, mezinkirina berhemên nebatî (wek genim, ceh, sebze û fêkî) û carinan jî xwedîkirina heywanan ji bo debara jiyanê an jî bazirganiyê.


lexentry: kur/îdealîzm__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: îdealîzm
trans_list: idealisme
sense:
TemplateParserError:LuaError Nêrîneke lêkolîna felsefî ye ku destnîşan dike tenê agahiyên rasterast û yekser yên fikir an rismên ramanî hebin.


lexentry: kur/îzafe__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: îzafe
trans_list: aksesori
sense:
Pêvek, veser, servehî, îlawe, paşko, qertaf, zot, zêdek, ataşman, tişta/ê bi tiştek din ve, tişta/ê ku li tiştek din hatiye zêdekirin.


lexentry: kur/şah__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: şah
trans_list: raja
sense:
TemplateParserError:LuaError Cûnê kevirekî kişikê yê herî giring (yek bo her lîstikvanî) yê ku dikare carekê bilive her alî.


lexentry: kur/şaneşîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şaneşîn
trans_list: balkon | balcony
sense:
Beşa xanî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve


lexentry: kur/şano__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şano
trans_list: drama
sense:
piyes, zarvekirin, berhema tiyatroyê, berhema zarvekirinê ya ku lîstikvan bi xwe li pêş temaşevanan lîstika xwe pêşkêş dikin.


lexentry: kur/şaredarî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şaredarî
trans_list: kota
sense:
Teşkîlateke xwedî şexsîyeta hiqûqî, ku serok û endamên wê ji aliyê gel ve tên hilbijartin, ku çavdêriya xizmetên giştî yên wekî paqijî, ronîkirin, av, veguhestina giştî û kontrolkirina esnafan li merkezên bicihbûnê yên wekê parêzgeh, qeza, belde, bajar, qesebe û hwd dike.


lexentry: kur/şehadet__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şehadet
trans_list: ijazah
sense:
bawername, govanname, îcaze, dîploma, karname, sertîfîkat, destûrname, brove, izinname, hewiyet, şehadetname, belgenameya ku mirov pê dikare diyar bike ku mirovî destûr heye tiştekî bike, belgenameya ku diyar dike ku kesek di karekî de bi ser ketiye


lexentry: kur/şekal__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şekal
trans_list: sepatu
sense:
pêlav, sol, meras, șekal tiştek binreq e ku mirov dikin herdu piyên xwe daku piyên xwe ji êşînê biparêzin dema ku li derve digerin


lexentry: kur/şerenîx__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: şerenîx
trans_list: ketidaksetujuan
sense:
TemplateParserError:LuaError cedelên dijwar, gengeşe, nîqaş, qerqeşe, debat, minaqeşe, şeredev suhbeta ku tê de du yan zêdetir kes li hev nakin û bi giranî dijî hev dipeyivin


