# translation

lexentry: kur/-an__Paşgir__1
sense_num: 01
written_rep: -an
trans_list: -a | -acha | -aigh | -anna | -e | -ta
sense:
Paşgirek e bo diyarkirina pirrjimariyê navdêran dema ew serbixwe tên bikaranîn (ango ti nomîn li dû nayên)


lexentry: kur/Adem__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Adem
trans_list: Ádhamh
sense:
TemplateParserError:LuaError li gor Quranê û Pîroznameyê yekem mirovê dinyayê û bavkalê hemû mirovên din


lexentry: kur/Belîze__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Belîze
trans_list: Beilís
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojhilatê Gûatemala û başûrê Meksîk e. Berê wekî Hondûrasa Brîtanî dihat nasîn


lexentry: kur/Deryaya_Karîbê__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Deryaya Karîbê
trans_list: Muir Chairib
sense:
Navê bahreke tropîkal yê li Nîvkada Rojavayî ye, parçeyeke Okyanûsa Atlantîk e. Li başûrrojhilatê Kendava Meksîkê ye.


lexentry: kur/El_Salvador__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: El Salvador
trans_list: Salvadóir
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojavayê wî Gûatemala, li bakur û rojhilat Hondûras û li başûr Okyanûsa Pasîfîk heye.


lexentry: kur/Firat__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Firat
trans_list: Eofrait
sense:
TemplateParserError:LuaError Çemek e ku ji Bakurê Kurdistanê dest pê dike û di Başûr-Rojavaya Kurdistanê û Sûriyê re dibore û li başûrê Iraqê digihe Çemê Dîcle û bi hev re dirije Kendavê.


lexentry: kur/Guatemala__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Guatemala
trans_list: Guatamala
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Di navbera Meksîk, Belîze, Deryaya Karîbê, Hondûras, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîkê de ye.


lexentry: kur/Hondûras__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Hondûras
trans_list: Hondúras
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Cîranên wê Deryaya Karîb, Guatemala, Nîkaragua, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîk in.


lexentry: kur/Luksembûrg__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Luksembûrg
trans_list: Lucsamburg
sense:
TemplateParserError:LuaError Welatekî biçûk e di navbera Almanyayê, Frensayê û Belçîkayê de (yek ji her sê welatên Beneluks e)


lexentry: kur/Mars__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Mars
trans_list: Mars
sense:
TemplateParserError:LuaError Yek ji exterên anku planetên pergala rojê ye (ji rojê ve ber bi dûrtir ya çarem e).


lexentry: kur/Nîkaragua__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Nîkaragua
trans_list: Nicearagua
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li başûrê wê Kosta Rîka û li bakur jî Hondûras heye. Ji aliyê din aliyekî wê Okyanûsa Pasîfîk û aliyê din jî Deryaya Karîbê heye.


lexentry: kur/afrîkansî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: afrîkansî
trans_list: Afracáinis
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanekî cermenî yê pir nêzî holendî ye û bi taybetî li Afrîkaya Başûr tê peyivîn.


lexentry: kur/albanî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: albanî
trans_list: Albáinis
sense:
TemplateParserError:LuaError zimanê Albanyayê ku zimanek hind-û-ewropî ye û ji bilî Albanyayê herwiha bi li Kosovoyê jî têt peyivîn.


lexentry: kur/avzê__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: avzê
trans_list: bogach | seascann
sense:
çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr, mîl, cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe


lexentry: kur/azirandin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: azirandin
trans_list: brod
sense:
Arandin, esebî kirin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, halan, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin, pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin, qehirandin.


lexentry: kur/bala_xwe_dan__Biwêj__1
sense_num: 01
written_rep: bala xwe dan
trans_list: bí i bhfeighil
sense:
dêna xwe danê, xem jê xwarin, terkexemî tê de nekirin, guh dan tiştekî, tiştek piştguh nekirin, ihmal nekirin, pûte pê kirin, bayex pê dan, hemêt pê dan, ihtimam pê dan, îtina pê kirin, dîqet danê, xemxwerî kirin, giringî danê, muhim hesibandin


lexentry: kur/balkon__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: balkon
trans_list: balcóin
sense:
beşa xênî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve.


lexentry: kur/berfîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: berfîn
trans_list: plúirín sneachta
sense:
TemplateParserError:LuaError Hin cûnên gulên kulîlkdar e ku hem beyar şên dibin û hem jî tên çandin. (kulîlkên wan bi taybetî spî ne)


lexentry: kur/betilî__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: betilî
trans_list: tuirseach | scítheach
sense:
mandî, westiyayî, tehibî, kerixî, qerimî, bêtaqet, tengijî yan cangiran ji ber ku kar kiriye yan jî ked daye, hewceyî vehesînê yan nivistinê


lexentry: kur/bi__Pêşdaçek__1
sense_num: 13
written_rep: bi
trans_list: as
sense:
TemplateParserError:LuaError Bo pêkanîna negerguhêzên lêkerên gerguhêz ên pêkhatî ji kirin bi kar tê.


lexentry: kur/bi_xêr_hatî__Baneşan__1
written_rep: bi xêr hatî
trans_list:
céad míle fáilte | fáilte | fáilte romhat isteach | tá fáilte romhaibh | tá fáilte romhat | Dé bhur mbeatha


lexentry: kur/bijare__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bijare
trans_list: bhláthcheann
sense:
jêgirtî, tercîhkirî, xweşdivî, xoşewîst, favorî, hezkirî, berdilî, hêja, jêhatî, bihagiran, nirxbilind, favorît, delal, hejî


lexentry: kur/blok__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: blok
trans_list: bríce
sense:
libin, acûr, xişt, tuxle, kelpîç qalibên ji herriyê yan çîmentoyê çêkirî yên ku li ser û li rex hev tên danîn û dîwar jê çêdibin


lexentry: kur/bêdewletî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bêdewletî
trans_list: gan stát
sense:
Rewşa bêdewletbûnê. Rewşa kesên ku ne xwediyê dewleteke netewî ne. An rewşa kesên ku ji aliyê ti dewletekî ve wek hemwelatî nehatibin qebûlkirin.


lexentry: kur/bêzar__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bêzar
trans_list: tuirseach
sense:
kesa/ê ku di rewşek xirab de ye, kesa/ê ku halê wê / wî ne xweş e, bêçare, bêhal, nesax, nexweş, tengezar, aciz, kerixî, westiyayî, betilî, herişî, bêzever, bêtaqet, bêmecal, bêşiyan, bêhêz, bêqewet, qels, zinaqî lawaz, zeîf,mon,dilteng


lexentry: kur/cahil__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: cahil
trans_list: amscaí
sense:
xişîm, naşî, nezan, tor, ecemî, nefama, negihiştî, netêgihiştî, nezan, saf, xav, dilsaf, dilpak, dilpaqij


lexentry: kur/cins__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: cins
trans_list: gnéas | inscne
sense:
TemplateParserError:LuaError Kategorîkirineke însanan wekî jin û mêr, û ya heywanan wekî mê û nêr li gorî fêmkirina wan a biyolojîk an kulturî.


lexentry: kur/cumle__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: cumle
trans_list: abairt
sense:
hevok, tevok, riste, komek peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin (di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)


lexentry: kur/cênîk__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: cênîk
trans_list: féasóg leicinn
sense:
gulang, gêsû, mûyên ku li navbera guh û çavên zelaman, riyên li herdu aliyên rûyê zelaman, cihê ku por û rî lê digihin hev


lexentry: kur/delal__Rengdêr__1
sense_num: 04
written_rep: delal
trans_list: dathúil
sense:
spehî, baş, sîsik, kaw, şepal, şewab, xiring, xweşik, qiçt, neşmîle, qeşeng, rind, rindik, cindî, cindê, keleş, keşxe, xweşkok, zerî, zerzîqî, tirnal, tevnal, lewend, lawe, ciwan


lexentry: kur/dêris__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: dêris
trans_list: dríodar
sense:
israf, serfkirina bêwec yan bêsexbêr, bikaranîna bêmifa, avêtin, tiştek çêkirin yan kirîn lê bo bikarneanîn yan avêtin, bêsexbêrî, zêhakarî, wehirandin, zêhakirin, feşartin


lexentry: kur/em__Cînav__1
sense_num: 03
written_rep: em
trans_list: sinn | muid | sinne | muidne
sense:
li şûna ez, nivîser yan peyiver carine li şûna "ez" bi kar tîne daku xwendevanên / guhdarên xwe jî beşdar bike


lexentry: kur/endam__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: endam
trans_list: ball | comhalta
sense:
kesa/ê di komeke taybet de yan ji komeke taybet (kesa/ê ji zikmakî ve ji komekê, bo nimûne ji malbatekê, miletekî yan nijadekê yan jî bi bijartinê di komekê de, bo nimûne di partiyek siyasî de)


lexentry: kur/ensîklopedî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ensîklopedî
trans_list: ciclipéid
sense:
Ferheng an kitêba ku tê de malûmat li ser gelek tiştî heye (bi giştî li gor alfabeyê yan jî li gor meseleyan).


lexentry: kur/ew__Cînav__1
sense_num: 01
written_rep: ew
trans_list: sé | é | sí | í
sense:
(yekjimar) kesê sêyem, kesa/ê yan heywana/ê yan tişta/ê ku behs li ser e ji bilî ya/yê ku diaxive û ya/yê ku bo tê axiftin


lexentry: kur/ew__Cînav__1
sense_num: 02
written_rep: ew
trans_list: sé | é | sí | í | siad | iad
sense:
(pirjimar) kesên sêyem, kesên yan heywanên yan tiştên ku behsa wan tê kirin ji bilî yên ku diaxivin û yên ku bo tê axiftin


lexentry: kur/gel__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gel
trans_list: pobal | lucht
sense:
Komek mirovan ya ku ziman û/yan dîroka wan yek e. Bi taybetî yên dewletek yan jî yeketiyek din ya siyasî ji xwe re damezrandiye.


lexentry: kur/gelî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gelî
trans_list: gleann
sense:
TemplateParserError:LuaError Cihên nizm yên li navbera du yan zêdetir çiyayan yan cihên din yên bilind(ku bi gelemperî çemek lê heye û bi taybetî bo çandinê biber in; piranî gelî bu dolên ku av û şênkatî hebin tê bikarhînan).


lexentry: kur/guneh__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: guneh
trans_list: peaca
sense:
TemplateParserError:LuaError Tiştê ku nabe were kirin, tiştê ku kirina wî qedexe ye, tiştê ger were kirin dê were cizakirin.


lexentry: kur/gûz__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: gûz
trans_list: gallchnó | crann gallchnó | cnó francach | cnó gallda
sense:
TemplateParserError:LuaError Berhemê wê darê ku dema kojik bin kesk in lê dema gihiştî bin zer yan gewr in û qalikên wan req in û nayên xwarin lê kakilên wan xweş xwerbar in.


lexentry: kur/halan__Lêker__1
sense_num: 03
written_rep: halan
trans_list: brod
sense:
arandin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, azirandin, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin, pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin


lexentry: kur/heq__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: heq
trans_list: ceart | táille
sense:
TemplateParserError:LuaError Pareyê kesekê/î maf heye wergire ji ber ku xizmetek ji kesekê/î re kiriye.


lexentry: kur/hevok__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hevok
trans_list: abairt
sense:
komeke peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin (di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)


lexentry: kur/heyv__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: heyv
trans_list: gealach | éasca
sense:
TemplateParserError:LuaError Cismekî asîmanî ye ku li dor dinyayê dizivire û bi taybetî bi şev şewqa xwe didiyê.


lexentry: kur/hilûk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hilûk
trans_list: pluma
sense:
TemplateParserError:LuaError Încas, hêrûg, alûçe, şilor mêweyek anku fêkiyek yekberik û rûhilû (ne gir) e (bi gelemperî rengê wê mor yan sorê tarî ye).


lexentry: kur/holendî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: holendî
trans_list: Ollainnis
sense:
TemplateParserError:LuaError zimanê Holendayê (ku zimanek cermenî ye û ji bilî Holendayê herwiha bi taybetî li Belçîkayê jî têt peyivîn)


lexentry: kur/hêja__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hêja
trans_list: dil | dílis | ionúin
sense:
bihadar, binirx, birêz, rêzdar, efendî, ezbenî, mamoste, nirxbilind, biqedir, biqîmet, bihagiran, giranbiha, jêhatî, berkeftî, heja


lexentry: kur/hêja__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: hêja
trans_list: a chara | a chairde
sense:
seyda, berketî, beg, rind, giran, nirxdar, nirxgiran, birûmet, rûmetdar, axa, kek, kak, camêr, mîr, qenc[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/hêlîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hêlîn
trans_list: nead | sead
sense:
Mala firindeyan, cihê çûçik anku firinde anku teyr hêkên xwe tê de dikin û têjelkên xwe tê de xwedî dikin ta ku mezin dibin.


lexentry: kur/hût__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hût
trans_list: míol mór
sense:
TemplateParserError:LuaError Heywanê avî yê herî mezin e ku dişibe masiyan lê guhandar gelek mezintir e.


lexentry: kur/jivan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: jivan
trans_list: coinne
sense:
hevdîtina plankirî, çavpêketin, rendevû, gihiştin hev (nemaze hevdîtina du evîndaran daku bizanin ka dê kêrî hev bên)


lexentry: kur/kolber__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kolber
trans_list: aistire
sense:
hilgir, kesa/ê ku karê wî hilgirtina tiştan e(bi taybetî kesa/ê ku tiştên xelkê bi pare ji derekê dibe derek din)


lexentry: kur/koça_dawîn_kirin__Biwêj__1
sense_num: 01
written_rep: koça dawîn kirin
trans_list: imigh sall
sense:
mirin, emrê Xwedê kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedê, rehma Xwedê kirin, çûn ser heqiya xwe, çûn gorê, emir dan haziran


lexentry: kur/kulûbe__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: kulûbe
trans_list: both
sense:
Koxik, pûngal. Cihê ku firindeyên kedî yên wek mirîşk, elok, dîk, qaz tê de dihêwirin yan tên xwedîkirin.


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: kumişîn
trans_list: araoid
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Kumi%C5%9F%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 02
written_rep: kumişîn
trans_list: araoid
sense:
hilingivîn, likumîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn, hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 03
written_rep: kumişîn
trans_list: araoid
sense:
hilisîn, tehisîn, şemitîn, terpilîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/kuncî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kuncî
trans_list: seasaman
sense:
Susam, simsim, zegerek, darek e li germistanên Asyayê şên dibe û tovek hûr û pehn dide ku zeyt û tehîn û hin xwarinên din jê tên çêkirin.


lexentry: kur/kurs__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kurs
trans_list: cúrsa
sense:
Çalakiyeke perwerdehiyê ya ji bo wextekî diyarkirî ku ji bo hînkirina agahî, qabiliyet an tevgerên li ser mijarekê xisûsî ji aliyê saziyên fermî an taybet ve wek rêzeders tê organîzekirin.


lexentry: kur/latînî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: latînî
trans_list: Laidin
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanê Romê, zimanê li Romê dihat bikaranîn (maka zimanê fransî û spanî û îtalî û portugalî û romanî û hin zimanên din e).


lexentry: kur/latînî__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: latînî
trans_list: Laidin
sense:
Alfabeya di piraniya zimanên ewropî û hin zimanên din de jî tê bikaranîn û di kurdî de ji van tîpan pêk hatiye: a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p r s ş t u û v w x y z.


lexentry: kur/mamoste__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mamoste
trans_list: múinteoir
sense:
TemplateParserError:LuaError kesê/a ku tiştekî/an fêr dike, hîn dike an jî yekî/ê perwerde dike, bi taybetî li dibistanan


lexentry: kur/marksîzm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: marksîzm
trans_list: Marxachas
sense:
TemplateParserError:LuaError Felsefe û bernameya siyasî ya komunîst ku ji hêla Karl Marx û Friedrich Engels ve hatiye damezrandin.


lexentry: kur/meyîn__Navdêr__2
sense_num: 01
written_rep: meyîn
trans_list: teachtán
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Mey%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/mezin__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mezin
trans_list: aosach | duine | duine aosach | duine fásta
sense:
danemir, baliq, gihiştî, reşîd, êdî ne zarok, kesên ku êdî ne zarok in, kesên ku bûne 18-salî yan zêdetir:


lexentry: kur/mezûm__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: mezûm
trans_list: ceistigh
sense:
vexwendin, dawet kirin, ezimandin, kesek bang kirin derekê (bi taybetî şahiyekê yan civînekê), gotin kesekê/î "were filan derê"


lexentry: kur/miqayese__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: miqayese
trans_list: comparáid
sense:
kemperandin, dan ber hev, berhev dan, berawirdkirin, kemperkirin, beraberî hev kirin, li hember hev nirxandin, sencîş


lexentry: kur/mirin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: mirin
trans_list: faigh bás
sense:
(mirov, heywan, riwek) Êdî nejîn, êdî nejiyan, li jiyanê neman, ji jiyanê çûn, jiyan sekinîn, jiyan rawestîn.


lexentry: kur/mirov__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mirov
trans_list: duine | gaol | duine muinteartha
sense:
Cureyên ku aîdî sinifa memikdaran in, ku bi xisûsiyetên jêrîn têne karakterkirin: birêveçûna tîk, ziman, kreatîvî, besîret û teqlîdkirin.


lexentry: kur/mirîşk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mirîşk
trans_list: sicín | eireog
sense:
TemplateParserError:LuaError Mirîşkên kedî: firindeyek kedî ye ji ber hêkên wê li malan têt xwedîkirin û dengê wê "qid-qid" e.


lexentry: kur/mitirb__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mitirb
trans_list: duine den lucht siúil
sense:
qereç, qereçî, miletek gerok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li pirraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in)


lexentry: kur/mişmiş__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mişmiş
trans_list: aibreog
sense:
TemplateParserError:LuaError Fêkiyek anku mêweyek mîna xoxan e lê hûriktir e, (bi xavî tê xwarin lê herwiha xweşav jî jê tê çêkirin).


lexentry: kur/papaxan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: papaxan
trans_list: pearóid
sense:
TemplateParserError:LuaError Hin cûn firindeyên rengîn in û bi zarîvekirina dengê mirovan navdar in.


lexentry: kur/pepûk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pepûk
trans_list: cuach
sense:
TemplateParserError:LuaError Firrindeyek goştxwer e, di dema koçê de dihê dîtin. Bi çîroka xwe navdar e.


lexentry: kur/piling__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: piling
trans_list: tíogar
sense:
Bebir, pisîkek anku kitikek gir yê kûvî yê xetxetî ye ku bi taybetî li Asyayê peyda dibe (Panthera tigris).


lexentry: kur/pir__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pir
trans_list: droichead
sense:
Rêya ku hatiye avakirin daku mirov pê di ser avekê re bibore anku derbas bibe (bi taybetî di ser çemekî yan robarekî re).


lexentry: kur/pêşkêş_kirin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: pêşkêş kirin
trans_list: am i láthair
sense:
berçav kirin, diyar kirin, xuya kirin, eşkere kirin, zelal kirin, raber kirin, araste kirin, rapêş kirin


lexentry: kur/pîvazî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pîvazî
trans_list: bándearg
sense:
TemplateParserError:LuaError rengê sorî vebûyîYek ji van rengan: #FEC3AC #FEBFD2 #FF7FCF #FD3F92 #C4698F


lexentry: kur/qehreman__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qehreman
trans_list: laoch | gaiscíoch
sense:
Mirovê/a egîd, xweşmêr, camêr, bêtirs, netirs, çeleng, wêrek, biste, zîrek, çalak, fêris, xurt, jêhatî, gernas, mêrxas, aktîv, palewan, şêr, leheng, betel.


lexentry: kur/qereç__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qereç
trans_list: duine den lucht siúil | giofóg
sense:
qereçî, mitirb, çengene, domanî, qurbet miletek gerok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li piraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in)


lexentry: kur/qewad__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qewad
trans_list: máistir striapach
sense:
pezeweng, qebrax, jinfiroş, mêrê ku fihûşê bi jina xwe ya hin jinên din dike û wan bi pare dide xelkê daku têkiliyên zayendî li gel bikin


lexentry: kur/qird__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qird
trans_list: amhantar
sense:
talih, şens, şans, Ew hêza tê bawerkirin ku heye û li ser jiyana mirovan bi başî û yan nebaşî kartêker e


lexentry: kur/qirêj__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qirêj
trans_list: salach | cáidheach
sense:
Tiştê ne pak e ku li ser lebatên laşê kesek yan li ser cilên kesek û wd. peyda dibe û wan dixe rewşa ne pakîyê.


lexentry: kur/rehîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rehîn
trans_list: banna
sense:
Kesa/ê ku hatiye girtin û zindanîkirin bi armanca neçarkirina hin kesên din daku hin pare ji wan bên standin yan hin şert û merc bi wan bidin pejirandin


lexentry: kur/revend__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: revend
trans_list: inimirceach
sense:
Eşîrên yan êlên bi berdewamî li eynî derê najîn (bi taybetî yên ku havînan li zozanan û zivistanan li deştan dijîn).


lexentry: kur/rojî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rojî
trans_list: troscadh
sense:
nexwarin û venexwarina ti tiştî ji rojhilatinê ta rojavabûnê (bi taybetî di Îslamê de li meha remezanê)


lexentry: kur/rêkxistin__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rêkxistin
trans_list: eagraíocht
sense:
organîzasyon, sazman, teşkîlat, kom, partî, hizb, komek mirovan yên bo hin armancên diyarkirî dixebitin


lexentry: kur/sosyal__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sosyal
trans_list: sóisialta
sense:
Kesa/ê ku ji mirovan û suhbetên wan hez dike, mirova/ê ku dixwaze dema xwe li gel mirovên din derbas bike.


lexentry: kur/sênî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: sênî
trans_list: tráidire
sense:
belem, ferxesênî, tepsî, bergeş, sifre, berkêşok, mersef, sînî, ferxesînî, hewank, teblîk, zêrcam, amana berfireh ya ku sênîk û amanên din tê de tên bicihkirin daku gerandina wan hêsan be yan xwarin jê nekeve erdê yan ser maseyê


lexentry: kur/sêpê__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sêpê
trans_list: branra
sense:
bingireke ji pêpikan pêhatîye ji bo ragirtina amêrên mîna kamêra, çek, pertalên wênegirtinê û htd. sêdark.


lexentry: kur/sîgorta__Navdêr__1
sense_num: 05
written_rep: sîgorta
trans_list: fiús
sense:
TemplateParserError:LuaError fiyûz, cîhazek e ji bo rê li ber barbûna herka zêde an di dewreyeke elektrîkî de dewreya kurt bigire, hêmanekê dihewîne ku gava bareke pir bilind jê derbas bibe herkê diqusîne.


lexentry: kur/sîxur__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sîxur
trans_list: spiaire | brathadóir
sense:
Kesa/ê ku bi dizîkî agahiyan li ser xelkê peyda dike daku ziyanê bigihîne wan yan bi lêb lê mifa wergire.


lexentry: kur/temaşe__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: temaşe
trans_list: féach
sense:
temaşe kirin: lê nerîn, berê xwe danê, seh kirinê, fekirinê, ifkirîn, hêv kirinê, mêze kirin, mêzandin


lexentry: kur/teng__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: teng
trans_list: cúng | caol
sense:
Ne fireh; cihê yan tişta/ê pirr kes yan tişt nikarin biçin tê de yan tê de bimînin ji ber ku biçûk e.


lexentry: kur/teqdîm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: teqdîm
trans_list: am i láthair
sense:
Qedimandin, pêşkêşkirin, arastekirin, raberkirin, berçavkirin, rapêş kirin, nîşandan, daberandin, berpêşkirin.


lexentry: kur/tesdîq__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: tesdîq
trans_list: daingnigh
sense:
sediqandin, rastandin, belgandin, esehîkirin, piştrastkirin, misogerkirin, temînkirin, kirin pêbawer


lexentry: kur/teslîm__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: teslîm
trans_list: tabhair suas
sense:
jêrdestî, girtî, radestbûn[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/tûj__Rengdêr__1
sense_num: 03
written_rep: tûj
trans_list: te
sense:
Tişta/ê dikare devê mirovî biarîne anku bizûrîne ger mirov bixwe (wek bîberan anku îsotan anku filfilan).


lexentry: kur/vedizîn__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: vedizîn
trans_list: seachain
sense:
TemplateParserError:LuaError xwe jê dan alî, nekirin, jê revîn, xwe ji kirina tiştekî dûr xistin, nexwestin tiştekî bike


lexentry: kur/vîrus__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: vîrus
trans_list: víreas
sense:
TemplateParserError:LuaError Ajanekî vegir e ligorî serboriyan ji têzavek navokî id qalikekî protînî de pêk tê. Pir hûr e ku bê dîtin bi rêya hûrbîna ronahiyê, û bitenê dikare xwe pir bike di nava şanikên zindî de yê mêvandar.


lexentry: kur/walonî__Navdêr__2
sense_num: 01
written_rep: walonî
trans_list: Vallúnais
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanek romanî ye li Walonyayê tê peyivîn (lê ne fransiya Belçîkayê ye).


lexentry: kur/welatî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: welatî
trans_list: saoránach
sense:
welatvan, kesên bi qanûnî şêniyên ango rûniştvanên welatekî (bi taybetî yên mafdar in di hilbijartinan de dengê xwe bidin û herwiha pasporta wî welatî ji xwe re bidin çêkirin)


lexentry: kur/xane__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xane
trans_list: cill
sense:
TemplateParserError:LuaError Xane yekeya bingehîn a zîndewer e. Ango tiştekî zîndewer be, herî kêm xwediyê xaneyek e. Ji ber ku piraniya xaneyan pir piçûk in, bi çavê tazî nayên dîtin. Ji bo dîtina xaneyan mîkroskob tên bikaranîn.


lexentry: kur/xaç__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xaç
trans_list: crois
sense:
TemplateParserError:LuaError Du darikên dirêjok yên ku yek jêr-û-jor û yên din jî rast-û-çep di ser hev re derbas dibin ku bi taybetî wek sembola filetiyê anku mesîhîtiyê tê nasîn.


lexentry: kur/xedeng__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xedeng
trans_list: saighead
sense:
TemplateParserError:LuaError Yên ku ji daran çêdibe û di ceng û şerên serdemên kevin de bi kevanî dihat avêtin.


lexentry: kur/xeneqîtik__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xeneqîtik
trans_list: triuch
sense:
TemplateParserError:LuaError Cûnek kuxikê ye ku bi taybetî zarokan digire û ji bilî kuxînê dibe sedema bêhnçikînê jî.


lexentry: kur/xox__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: xox
trans_list: péitseog
sense:
TemplateParserError:LuaError Fêkiyeke mîna sêvan e lê berikê wê gir e û pûrtik bi rûyê wê ve heye; .


lexentry: kur/zibil__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: zibil
trans_list: aoileach
sense:
peyn, kuşpil, rîx, pîsatiya sewalan ya ku li zeviyan tê werkirin daku berhemên çandinê bibertir bibin


lexentry: kur/ziman__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ziman
trans_list: teanga
sense:
organekî nerm e di devî de, beşek ji leşê mirov û heywanan yê di devî de ku bo tamkirin, alîstin, daûrandinê û (ji aliyê mirovan ve) bo axiftinê tê bikaranîn


lexentry: kur/ziman__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: ziman
trans_list: teanga
sense:
axiftina miletekî, axiftina komekê, miletekî, herêmekê yan welatekî ya ku ji alî pergala xwe ve yek e û ji alî hemû kesên pê diaxivin ve tê fehmkirin


lexentry: kur/zivirî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: zivirî
trans_list: cnapánach
sense:
vegeriyayî, zivartî, fetilandî, qelibî, quliptî, girûzîn, girûzekî, girnazî, dirdirkî, girûzî, pizronekî


lexentry: kur/çandinî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: çandinî
trans_list: talmhaíocht
sense:
Kar û barê amadekirina axê, çandina tovan, mezinkirina berhemên nebatî (wek genim, ceh, sebze û fêkî) û carinan jî xwedîkirina heywanan ji bo debara jiyanê an jî bazirganiyê.


lexentry: kur/îdealîzm__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: îdealîzm
trans_list: idéalachas
sense:
TemplateParserError:LuaError Nêrîneke lêkolîna felsefî ye ku destnîşan dike tenê agahiyên rasterast û yekser yên fikir an rismên ramanî hebin.


lexentry: kur/îzafe__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: îzafe
trans_list: agús
sense:
Pêvek, veser, servehî, îlawe, paşko, qertaf, zot, zêdek, ataşman, tişta/ê bi tiştek din ve, tişta/ê ku li tiştek din hatiye zêdekirin.


lexentry: kur/şah__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: şah
trans_list: rí
sense:
TemplateParserError:LuaError Cûnê kevirekî kişikê yê herî giring (yek bo her lîstikvanî) yê ku dikare carekê bilive her alî.


lexentry: kur/şaneşîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şaneşîn
trans_list: balcóin
sense:
Beşa xanî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve


lexentry: kur/şano__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şano
trans_list: dráma
sense:
piyes, zarvekirin, berhema tiyatroyê, berhema zarvekirinê ya ku lîstikvan bi xwe li pêş temaşevanan lîstika xwe pêşkêş dikin.


lexentry: kur/şehadet__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şehadet
trans_list: teastas
sense:
bawername, govanname, îcaze, dîploma, karname, sertîfîkat, destûrname, brove, izinname, hewiyet, şehadetname, belgenameya ku mirov pê dikare diyar bike ku mirovî destûr heye tiştekî bike, belgenameya ku diyar dike ku kesek di karekî de bi ser ketiye


lexentry: kur/şekal__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şekal
trans_list: bróg
sense:
pêlav, sol, meras, șekal tiştek binreq e ku mirov dikin herdu piyên xwe daku piyên xwe ji êşînê biparêzin dema ku li derve digerin


lexentry: kur/şerenîx__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: şerenîx
trans_list: achrann
sense:
TemplateParserError:LuaError cedelên dijwar, gengeşe, nîqaş, qerqeşe, debat, minaqeşe, şeredev suhbeta ku tê de du yan zêdetir kes li hev nakin û bi giranî dijî hev dipeyivin


