# translation

lexentry: kur/Adem__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Adem
trans_list: Adam
sense:
TemplateParserError:LuaError li gor Quranê û Pîroznameyê yekem mirovê dinyayê û bavkalê hemû mirovên din


lexentry: kur/Belîze__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Belîze
trans_list: Belize
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojhilatê Gûatemala û başûrê Meksîk e. Berê wekî Hondûrasa Brîtanî dihat nasîn


lexentry: kur/Deryaya_Karîbê__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Deryaya Karîbê
trans_list: Karibské moře
sense:
Navê bahreke tropîkal yê li Nîvkada Rojavayî ye, parçeyeke Okyanûsa Atlantîk e. Li başûrrojhilatê Kendava Meksîkê ye.


lexentry: kur/Dîcle__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Dîcle
trans_list: Tigris
sense:
TemplateParserError:LuaError Ava Mezin, Ava Şîn, çemek e ji Bakurê Kurdistanê dest pê dike û di Başûrê Kurdistanê re dibore û li başûrê Iraqê digihe Çemê Firat û bi hev re dirijin Kendavê (dirêjahiya wî: 1900 km)


lexentry: kur/El_Salvador__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: El Salvador
trans_list: Salvador
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojavayê wî Gûatemala, li bakur û rojhilat Hondûras û li başûr Okyanûsa Pasîfîk heye.


lexentry: kur/Firat__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Firat
trans_list: Eufrat
sense:
TemplateParserError:LuaError Çemek e ku ji Bakurê Kurdistanê dest pê dike û di Başûr-Rojavaya Kurdistanê û Sûriyê re dibore û li başûrê Iraqê digihe Çemê Dîcle û bi hev re dirije Kendavê.


lexentry: kur/Guatemala__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Guatemala
trans_list: Guatemala
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Di navbera Meksîk, Belîze, Deryaya Karîbê, Hondûras, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîkê de ye.


lexentry: kur/Hondûras__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Hondûras
trans_list: Honduras
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Cîranên wê Deryaya Karîb, Guatemala, Nîkaragua, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîk in.


lexentry: kur/Luksembûrg__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Luksembûrg
trans_list: Lucembursko
sense:
TemplateParserError:LuaError Welatekî biçûk e di navbera Almanyayê, Frensayê û Belçîkayê de (yek ji her sê welatên Beneluks e)


lexentry: kur/Mars__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Mars
trans_list: Mars
sense:
TemplateParserError:LuaError Yek ji exterên anku planetên pergala rojê ye (ji rojê ve ber bi dûrtir ya çarem e).


lexentry: kur/Nîkaragua__Serenav__1
sense_num: 01
written_rep: Nîkaragua
trans_list: Nikaragua
sense:
Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li başûrê wê Kosta Rîka û li bakur jî Hondûras heye. Ji aliyê din aliyekî wê Okyanûsa Pasîfîk û aliyê din jî Deryaya Karîbê heye.


lexentry: kur/afrîkansî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: afrîkansî
trans_list: afrikánština
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanekî cermenî yê pir nêzî holendî ye û bi taybetî li Afrîkaya Başûr tê peyivîn.


lexentry: kur/albanî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: albanî
trans_list: albánština
sense:
TemplateParserError:LuaError zimanê Albanyayê ku zimanek hind-û-ewropî ye û ji bilî Albanyayê herwiha bi li Kosovoyê jî têt peyivîn.


lexentry: kur/avzê__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: avzê
trans_list: bažina | bahno
sense:
çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr, mîl, cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe


lexentry: kur/azirandin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: azirandin
trans_list: dohnat
sense:
Arandin, esebî kirin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, halan, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin, pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin, qehirandin.


lexentry: kur/bala_xwe_dan__Biwêj__1
sense_num: 01
written_rep: bala xwe dan
trans_list: dávat pozor | věnovat pozornost
sense:
dêna xwe danê, xem jê xwarin, terkexemî tê de nekirin, guh dan tiştekî, tiştek piştguh nekirin, ihmal nekirin, pûte pê kirin, bayex pê dan, hemêt pê dan, ihtimam pê dan, îtina pê kirin, dîqet danê, xemxwerî kirin, giringî danê, muhim hesibandin


lexentry: kur/balkon__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: balkon
trans_list: balkón
sense:
beşa xênî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve.


lexentry: kur/berfîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: berfîn
trans_list: sněženka
sense:
TemplateParserError:LuaError Hin cûnên gulên kulîlkdar e ku hem beyar şên dibin û hem jî tên çandin. (kulîlkên wan bi taybetî spî ne)


lexentry: kur/betilî__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: betilî
trans_list: unavený
sense:
mandî, westiyayî, tehibî, kerixî, qerimî, bêtaqet, tengijî yan cangiran ji ber ku kar kiriye yan jî ked daye, hewceyî vehesînê yan nivistinê


lexentry: kur/bijare__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bijare
trans_list: nejoblíbenější
sense:
jêgirtî, tercîhkirî, xweşdivî, xoşewîst, favorî, hezkirî, berdilî, hêja, jêhatî, bihagiran, nirxbilind, favorît, delal, hejî


lexentry: kur/blok__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: blok
trans_list: cihla
sense:
libin, acûr, xişt, tuxle, kelpîç qalibên ji herriyê yan çîmentoyê çêkirî yên ku li ser û li rex hev tên danîn û dîwar jê çêdibin


lexentry: kur/bêdewletî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bêdewletî
trans_list: apatrida
sense:
Rewşa bêdewletbûnê. Rewşa kesên ku ne xwediyê dewleteke netewî ne. An rewşa kesên ku ji aliyê ti dewletekî ve wek hemwelatî nehatibin qebûlkirin.


lexentry: kur/bêzar__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: bêzar
trans_list: unavený
sense:
kesa/ê ku di rewşek xirab de ye, kesa/ê ku halê wê / wî ne xweş e, bêçare, bêhal, nesax, nexweş, tengezar, aciz, kerixî, westiyayî, betilî, herişî, bêzever, bêtaqet, bêmecal, bêşiyan, bêhêz, bêqewet, qels, zinaqî lawaz, zeîf,mon,dilteng


lexentry: kur/cahil__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: cahil
trans_list: nemotorný
sense:
xişîm, naşî, nezan, tor, ecemî, nefama, negihiştî, netêgihiştî, nezan, saf, xav, dilsaf, dilpak, dilpaqij


lexentry: kur/cins__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: cins
trans_list: pohlaví | rod
sense:
TemplateParserError:LuaError Kategorîkirineke însanan wekî jin û mêr, û ya heywanan wekî mê û nêr li gorî fêmkirina wan a biyolojîk an kulturî.


lexentry: kur/cumle__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: cumle
trans_list: věta
sense:
hevok, tevok, riste, komek peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin (di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)


lexentry: kur/cênîk__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: cênîk
trans_list: kotlety | licousy
sense:
gulang, gêsû, mûyên ku li navbera guh û çavên zelaman, riyên li herdu aliyên rûyê zelaman, cihê ku por û rî lê digihin hev


lexentry: kur/dalan__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: dalan
trans_list: předsíň
sense:
TemplateParserError:LuaError Cog an jî çavika navber ku çavikan bi hev re girê dide, navbeynkarî dike ji bo derbasbûna ji çavikek ber bi ya din.


lexentry: kur/delal__Rengdêr__1
sense_num: 04
written_rep: delal
trans_list: hezký
sense:
spehî, baş, sîsik, kaw, şepal, şewab, xiring, xweşik, qiçt, neşmîle, qeşeng, rind, rindik, cindî, cindê, keleş, keşxe, xweşkok, zerî, zerzîqî, tirnal, tevnal, lewend, lawe, ciwan


lexentry: kur/dêris__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: dêris
trans_list: odpad
sense:
israf, serfkirina bêwec yan bêsexbêr, bikaranîna bêmifa, avêtin, tiştek çêkirin yan kirîn lê bo bikarneanîn yan avêtin, bêsexbêrî, zêhakarî, wehirandin, zêhakirin, feşartin


lexentry: kur/em__Cînav__1
sense_num: 03
written_rep: em
trans_list: my
sense:
li şûna ez, nivîser yan peyiver carine li şûna "ez" bi kar tîne daku xwendevanên / guhdarên xwe jî beşdar bike


lexentry: kur/endam__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: endam
trans_list: orgán | člen | členka
sense:
kesa/ê di komeke taybet de yan ji komeke taybet (kesa/ê ji zikmakî ve ji komekê, bo nimûne ji malbatekê, miletekî yan nijadekê yan jî bi bijartinê di komekê de, bo nimûne di partiyek siyasî de)


lexentry: kur/enstrûmental__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: enstrûmental
trans_list: sedmý pád
sense:
TemplateParserError:LuaError di hin zimanan de forma navdêran ya ku diyar dike ku tiştek bi wê navdêrê tê kirin. Di kurdî de li şûna wan forman du daçek hene


lexentry: kur/ensîklopedî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ensîklopedî
trans_list: encyklopedie
sense:
Ferheng an kitêba ku tê de malûmat li ser gelek tiştî heye (bi giştî li gor alfabeyê yan jî li gor meseleyan).


lexentry: kur/ew__Cînav__1
sense_num: 01
written_rep: ew
trans_list: on | ona
sense:
(yekjimar) kesê sêyem, kesa/ê yan heywana/ê yan tişta/ê ku behs li ser e ji bilî ya/yê ku diaxive û ya/yê ku bo tê axiftin


lexentry: kur/ew__Cînav__1
sense_num: 02
written_rep: ew
trans_list: on | oni | ona | ono | ony | to
sense:
(pirjimar) kesên sêyem, kesên yan heywanên yan tiştên ku behsa wan tê kirin ji bilî yên ku diaxivin û yên ku bo tê axiftin


lexentry: kur/gel__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gel
trans_list: lid | národ | lidé
sense:
Komek mirovan ya ku ziman û/yan dîroka wan yek e. Bi taybetî yên dewletek yan jî yeketiyek din ya siyasî ji xwe re damezrandiye.


lexentry: kur/gelî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gelî
trans_list: údolí | dolina
sense:
TemplateParserError:LuaError Cihên nizm yên li navbera du yan zêdetir çiyayan yan cihên din yên bilind(ku bi gelemperî çemek lê heye û bi taybetî bo çandinê biber in; piranî gelî bu dolên ku av û şênkatî hebin tê bikarhînan).


lexentry: kur/girar__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: girar
trans_list: pilaf
sense:
TemplateParserError:LuaError Birinc yan savar yan maş yên ku hatine kelandin ta ku ava li ber wan hişk bûye.


lexentry: kur/girar__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: girar
trans_list: pilaf
sense:
TemplateParserError:LuaError Şorbeyek e ku mast, dan, piçkek ar, hêk û pûng an jî anix ve tê çêkirin û vexwarin. Ev şorbe zivistanê germ û havînê jî sar tê vexwarin.


lexentry: kur/gotina_mezinan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: gotina mezinan
trans_list: norma
sense:
Gotinên kurt ku gelek caran bi beşavendin (qafîye), li nav neteweyekê yan jî li herêmekê berbelavin û rastiyekê, heqîqetekê ku herkes dizane tîne ziman yan jî pend û şîretan didin. Nayê zanîn ku ev gotin ji teref kê hatiye dirûst kirin û encama tecrûbeyên (serborî) dûr û dirêj yê milletekîne.


lexentry: kur/guneh__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: guneh
trans_list: hřích
sense:
TemplateParserError:LuaError Tiştê ku nabe were kirin, tiştê ku kirina wî qedexe ye, tiştê ger were kirin dê were cizakirin.


lexentry: kur/gûz__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: gûz
trans_list: vlašský ořech | ořešák
sense:
TemplateParserError:LuaError Berhemê wê darê ku dema kojik bin kesk in lê dema gihiştî bin zer yan gewr in û qalikên wan req in û nayên xwarin lê kakilên wan xweş xwerbar in.


lexentry: kur/halan__Lêker__1
sense_num: 03
written_rep: halan
trans_list: dohnat
sense:
arandin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, azirandin, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin, pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin


lexentry: kur/heq__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: heq
trans_list: právo | poplatek | honorář
sense:
TemplateParserError:LuaError Pareyê kesekê/î maf heye wergire ji ber ku xizmetek ji kesekê/î re kiriye.


lexentry: kur/hevdem__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hevdem
trans_list: současný
sense:
hevwext, hemwext, hevkat, hemkat, hawkat, hevçax, sîmultanetiştên ku di eynî demê de diqewimin yan tên kirin.


lexentry: kur/hevok__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hevok
trans_list: věta | sentence
sense:
komeke peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin (di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)


lexentry: kur/heyv__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: heyv
trans_list: měsíc
sense:
TemplateParserError:LuaError Cismekî asîmanî ye ku li dor dinyayê dizivire û bi taybetî bi şev şewqa xwe didiyê.


lexentry: kur/hilûk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hilûk
trans_list: švestka | slíva
sense:
TemplateParserError:LuaError Încas, hêrûg, alûçe, şilor mêweyek anku fêkiyek yekberik û rûhilû (ne gir) e (bi gelemperî rengê wê mor yan sorê tarî ye).


lexentry: kur/holendî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: holendî
trans_list: nizozemština | holandština
sense:
TemplateParserError:LuaError zimanê Holendayê (ku zimanek cermenî ye û ji bilî Holendayê herwiha bi taybetî li Belçîkayê jî têt peyivîn)


lexentry: kur/hêja__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hêja
trans_list: drahý | milý
sense:
bihadar, binirx, birêz, rêzdar, efendî, ezbenî, mamoste, nirxbilind, biqedir, biqîmet, bihagiran, giranbiha, jêhatî, berkeftî, heja


lexentry: kur/hêja__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: hêja
trans_list: drahý
sense:
seyda, berketî, beg, rind, giran, nirxdar, nirxgiran, birûmet, rûmetdar, axa, kek, kak, camêr, mîr, qenc[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/hêlîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hêlîn
trans_list: hnízdo
sense:
Mala firindeyan, cihê çûçik anku firinde anku teyr hêkên xwe tê de dikin û têjelkên xwe tê de xwedî dikin ta ku mezin dibin.


lexentry: kur/hût__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: hût
trans_list: velryba
sense:
TemplateParserError:LuaError Heywanê avî yê herî mezin e ku dişibe masiyan lê guhandar gelek mezintir e.


lexentry: kur/ihmal__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ihmal
trans_list: ignorovat
sense:
piştguhkirin, pûtepênekirin, giringînedanê, bayexpênedan, bênirxhêlan, xemsarî, sersarî, terkexemî, îgnor


lexentry: kur/jivan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: jivan
trans_list: schůzka
sense:
hevdîtina plankirî, çavpêketin, rendevû, gihiştin hev (nemaze hevdîtina du evîndaran daku bizanin ka dê kêrî hev bên)


lexentry: kur/kolber__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kolber
trans_list: nosič
sense:
hilgir, kesa/ê ku karê wî hilgirtina tiştan e(bi taybetî kesa/ê ku tiştên xelkê bi pare ji derekê dibe derek din)


lexentry: kur/koça_dawîn_kirin__Biwêj__1
sense_num: 01
written_rep: koça dawîn kirin
trans_list: kostka
sense:
mirin, emrê Xwedê kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedê, rehma Xwedê kirin, çûn ser heqiya xwe, çûn gorê, emir dan haziran


lexentry: kur/koşkar__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: koşkar
trans_list: kudlanka nábožná | kudlanka
sense:
TemplateParserError:LuaError hespê bûkê, kerqebîlk, hespê fatma nebî, kuliyê fatmayê, hespê nebî, hespê xwedê, fatma xanim, kerikê fatma nebiya, hespê pêxember, hespê pîrî, hespê nebî, fatfatok, hespê Îmam Elî, hespê Hemzeyê Pehlewan, kulîhespk, hin cûnên kuliyan in ku destên xwe wek yên duakeran digirin loma bi gelek devokan navekî dînî lê hatiye kirin


lexentry: kur/kulûbe__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: kulûbe
trans_list: barabizna
sense:
Koxik, pûngal. Cihê ku firindeyên kedî yên wek mirîşk, elok, dîk, qaz tê de dihêwirin yan tên xwedîkirin.


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: kumişîn
trans_list: kokotice
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Kumi%C5%9F%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 02
written_rep: kumişîn
trans_list: kokotice
sense:
hilingivîn, likumîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn, hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn


lexentry: kur/kumişîn__Lêker__1
sense_num: 03
written_rep: kumişîn
trans_list: kokotice
sense:
hilisîn, tehisîn, şemitîn, terpilîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/kuncî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kuncî
trans_list: sezam
sense:
Susam, simsim, zegerek, darek e li germistanên Asyayê şên dibe û tovek hûr û pehn dide ku zeyt û tehîn û hin xwarinên din jê tên çêkirin.


lexentry: kur/kurs__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: kurs
trans_list: kurz
sense:
Çalakiyeke perwerdehiyê ya ji bo wextekî diyarkirî ku ji bo hînkirina agahî, qabiliyet an tevgerên li ser mijarekê xisûsî ji aliyê saziyên fermî an taybet ve wek rêzeders tê organîzekirin.


lexentry: kur/latînî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: latînî
trans_list: latina
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanê Romê, zimanê li Romê dihat bikaranîn (maka zimanê fransî û spanî û îtalî û portugalî û romanî û hin zimanên din e).


lexentry: kur/latînî__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: latînî
trans_list: latina
sense:
Alfabeya di piraniya zimanên ewropî û hin zimanên din de jî tê bikaranîn û di kurdî de ji van tîpan pêk hatiye: a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p r s ş t u û v w x y z.


lexentry: kur/loqim__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: loqim
trans_list: lokum
sense:
rehet, şîrîniyek e ji şekirê û nîşasteyê têt çêkirin (bi gelemperî ar pê de têt kirin û carine jî fisteq û findeqan dikin nav re)


lexentry: kur/mamoste__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mamoste
trans_list: učitel
sense:
TemplateParserError:LuaError kesê/a ku tiştekî/an fêr dike, hîn dike an jî yekî/ê perwerde dike, bi taybetî li dibistanan


lexentry: kur/marksîzm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: marksîzm
trans_list: marxismus
sense:
TemplateParserError:LuaError Felsefe û bernameya siyasî ya komunîst ku ji hêla Karl Marx û Friedrich Engels ve hatiye damezrandin.


lexentry: kur/meyîn__Navdêr__2
sense_num: 01
written_rep: meyîn
trans_list: srazit
sense:
Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, [SERVER/w/index.php?title=Mey%C3%AEn&action=edit kerem bikin binivîsin.]


lexentry: kur/mezin__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mezin
trans_list: dospělý | dospělá | dospělák
sense:
danemir, baliq, gihiştî, reşîd, êdî ne zarok, kesên ku êdî ne zarok in, kesên ku bûne 18-salî yan zêdetir:


lexentry: kur/mezûm__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: mezûm
trans_list: pozvat
sense:
vexwendin, dawet kirin, ezimandin, kesek bang kirin derekê (bi taybetî şahiyekê yan civînekê), gotin kesekê/î "were filan derê"


lexentry: kur/miqayese__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: miqayese
trans_list: porovnavat
sense:
kemperandin, dan ber hev, berhev dan, berawirdkirin, kemperkirin, beraberî hev kirin, li hember hev nirxandin, sencîş


lexentry: kur/mirin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: mirin
trans_list: umřít | umírat
sense:
(mirov, heywan, riwek) Êdî nejîn, êdî nejiyan, li jiyanê neman, ji jiyanê çûn, jiyan sekinîn, jiyan rawestîn.


lexentry: kur/mirov__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mirov
trans_list: člověk | příbuzný | příbuzná | lidská bytost
sense:
Cureyên ku aîdî sinifa memikdaran in, ku bi xisûsiyetên jêrîn têne karakterkirin: birêveçûna tîk, ziman, kreatîvî, besîret û teqlîdkirin.


lexentry: kur/mirîşk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mirîşk
trans_list: kuře | slepice | kur
sense:
TemplateParserError:LuaError Mirîşkên kedî: firindeyek kedî ye ji ber hêkên wê li malan têt xwedîkirin û dengê wê "qid-qid" e.


lexentry: kur/mitirb__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mitirb
trans_list: Cikán
sense:
qereç, qereçî, miletek gerok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li pirraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in)


lexentry: kur/mişmiş__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: mişmiş
trans_list: meruňka
sense:
TemplateParserError:LuaError Fêkiyek anku mêweyek mîna xoxan e lê hûriktir e, (bi xavî tê xwarin lê herwiha xweşav jî jê tê çêkirin).


lexentry: kur/nifûs__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: nifûs
trans_list: obyvatelstvo
sense:
Jimartina hejmara niştecihên di nav sînoreke siyasî an cografî de dijîn, wek bajarokek, neteweyek an dinya.


lexentry: kur/papaxan__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: papaxan
trans_list: papoušek
sense:
TemplateParserError:LuaError Hin cûn firindeyên rengîn in û bi zarîvekirina dengê mirovan navdar in.


lexentry: kur/pepûk__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pepûk
trans_list: kukačka
sense:
TemplateParserError:LuaError Firrindeyek goştxwer e, di dema koçê de dihê dîtin. Bi çîroka xwe navdar e.


lexentry: kur/piling__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: piling
trans_list: tygr
sense:
Bebir, pisîkek anku kitikek gir yê kûvî yê xetxetî ye ku bi taybetî li Asyayê peyda dibe (Panthera tigris).


lexentry: kur/pir__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pir
trans_list: most
sense:
Rêya ku hatiye avakirin daku mirov pê di ser avekê re bibore anku derbas bibe (bi taybetî di ser çemekî yan robarekî re).


lexentry: kur/pêşkêş_kirin__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: pêşkêş kirin
trans_list: přítomnost
sense:
berçav kirin, diyar kirin, xuya kirin, eşkere kirin, zelal kirin, raber kirin, araste kirin, rapêş kirin


lexentry: kur/pîvazî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: pîvazî
trans_list: karafiát
sense:
TemplateParserError:LuaError rengê sorî vebûyîYek ji van rengan: #FEC3AC #FEBFD2 #FF7FCF #FD3F92 #C4698F


lexentry: kur/qehreman__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qehreman
trans_list: hrdina | hrdinka
sense:
Mirovê/a egîd, xweşmêr, camêr, bêtirs, netirs, çeleng, wêrek, biste, zîrek, çalak, fêris, xurt, jêhatî, gernas, mêrxas, aktîv, palewan, şêr, leheng, betel.


lexentry: kur/qereç__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qereç
trans_list: Cikán | Cikánka
sense:
qereçî, mitirb, çengene, domanî, qurbet miletek gerok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li piraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in)


lexentry: kur/qewad__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qewad
trans_list: kuplíř | pasák
sense:
pezeweng, qebrax, jinfiroş, mêrê ku fihûşê bi jina xwe ya hin jinên din dike û wan bi pare dide xelkê daku têkiliyên zayendî li gel bikin


lexentry: kur/qird__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qird
trans_list: narazit
sense:
talih, şens, şans, Ew hêza tê bawerkirin ku heye û li ser jiyana mirovan bi başî û yan nebaşî kartêker e


lexentry: kur/qirêj__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: qirêj
trans_list: špinavý
sense:
Tiştê ne pak e ku li ser lebatên laşê kesek yan li ser cilên kesek û wd. peyda dibe û wan dixe rewşa ne pakîyê.


lexentry: kur/rehîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rehîn
trans_list: rukojmí
sense:
Kesa/ê ku hatiye girtin û zindanîkirin bi armanca neçarkirina hin kesên din daku hin pare ji wan bên standin yan hin şert û merc bi wan bidin pejirandin


lexentry: kur/revend__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: revend
trans_list: kočovník
sense:
Eşîrên yan êlên bi berdewamî li eynî derê najîn (bi taybetî yên ku havînan li zozanan û zivistanan li deştan dijîn).


lexentry: kur/rojî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rojî
trans_list: půst
sense:
nexwarin û venexwarina ti tiştî ji rojhilatinê ta rojavabûnê (bi taybetî di Îslamê de li meha remezanê)


lexentry: kur/rêkxistin__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: rêkxistin
trans_list: organizace
sense:
organîzasyon, sazman, teşkîlat, kom, partî, hizb, komek mirovan yên bo hin armancên diyarkirî dixebitin


lexentry: kur/soranî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: soranî
trans_list: Sorani
sense:
TemplateParserError:LuaError Zaravayek kurdî ye ku pirraniya kurdên li Başûr û Rojhilata Kurdistanê pê diaxivin.


lexentry: kur/sosyal__Rengdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sosyal
trans_list: společenský
sense:
Kesa/ê ku ji mirovan û suhbetên wan hez dike, mirova/ê ku dixwaze dema xwe li gel mirovên din derbas bike.


lexentry: kur/sênî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: sênî
trans_list: tác | podnos | tácek
sense:
belem, ferxesênî, tepsî, bergeş, sifre, berkêşok, mersef, sînî, ferxesînî, hewank, teblîk, zêrcam, amana berfireh ya ku sênîk û amanên din tê de tên bicihkirin daku gerandina wan hêsan be yan xwarin jê nekeve erdê yan ser maseyê


lexentry: kur/sêpê__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sêpê
trans_list: stativ
sense:
bingireke ji pêpikan pêhatîye ji bo ragirtina amêrên mîna kamêra, çek, pertalên wênegirtinê û htd. sêdark.


lexentry: kur/sîgorta__Navdêr__1
sense_num: 05
written_rep: sîgorta
trans_list: pojistka
sense:
TemplateParserError:LuaError fiyûz, cîhazek e ji bo rê li ber barbûna herka zêde an di dewreyeke elektrîkî de dewreya kurt bigire, hêmanekê dihewîne ku gava bareke pir bilind jê derbas bibe herkê diqusîne.


lexentry: kur/sîxur__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: sîxur
trans_list: vyzvědač | špión | vyzvědačka | špeh | špiónka
sense:
Kesa/ê ku bi dizîkî agahiyan li ser xelkê peyda dike daku ziyanê bigihîne wan yan bi lêb lê mifa wergire.


lexentry: kur/tebîr__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: tebîr
trans_list: idiom
sense:
TemplateParserError:LuaError Çend kelîmeyên li gel hev yên ku maneyeke xisûsî didin, ne maneya her yek ji wan kelîmeyan.


lexentry: kur/temaşe__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: temaşe
trans_list: dívat se
sense:
temaşe kirin: lê nerîn, berê xwe danê, seh kirinê, fekirinê, ifkirîn, hêv kirinê, mêze kirin, mêzandin


lexentry: kur/teng__Rengdêr__1
sense_num: 01
written_rep: teng
trans_list: úzký | těsný
sense:
Ne fireh; cihê yan tişta/ê pirr kes yan tişt nikarin biçin tê de yan tê de bimînin ji ber ku biçûk e.


lexentry: kur/teqdîm__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: teqdîm
trans_list: představit
sense:
Qedimandin, pêşkêşkirin, arastekirin, raberkirin, berçavkirin, rapêş kirin, nîşandan, daberandin, berpêşkirin.


lexentry: kur/tesdîq__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: tesdîq
trans_list: potvrzení
sense:
sediqandin, rastandin, belgandin, esehîkirin, piştrastkirin, misogerkirin, temînkirin, kirin pêbawer


lexentry: kur/teslîm__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: teslîm
trans_list: kapitulace
sense:
jêrdestî, girtî, radestbûn[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].


lexentry: kur/udmurtî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: udmurtî
trans_list: udmurtský
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanê udmurtan, zimanek fînî-ugrî ye û li Rusyayê, bi taybetî li Udmurtiyayê tê peyivîn.


lexentry: kur/vedizîn__Lêker__1
sense_num: 01
written_rep: vedizîn
trans_list: vyhýbat se
sense:
TemplateParserError:LuaError xwe jê dan alî, nekirin, jê revîn, xwe ji kirina tiştekî dûr xistin, nexwestin tiştekî bike


lexentry: kur/vîrus__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: vîrus
trans_list: virus
sense:
TemplateParserError:LuaError Ajanekî vegir e ligorî serboriyan ji têzavek navokî id qalikekî protînî de pêk tê. Pir hûr e ku bê dîtin bi rêya hûrbîna ronahiyê, û bitenê dikare xwe pir bike di nava şanikên zindî de yê mêvandar.


lexentry: kur/vîrus__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: vîrus
trans_list: virus
sense:
TemplateParserError:LuaError Parçeyek ji kodên bernameyî ye ku dikare xwe ji ber bike û bandorên wê yê biziyan hene, weke pûçkirina pergalê yan wêrankirina danayan.


lexentry: kur/walonî__Navdêr__2
sense_num: 01
written_rep: walonî
trans_list: wallonský
sense:
TemplateParserError:LuaError Zimanek romanî ye li Walonyayê tê peyivîn (lê ne fransiya Belçîkayê ye).


lexentry: kur/welatî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: welatî
trans_list: občan | občanka
sense:
welatvan, kesên bi qanûnî şêniyên ango rûniştvanên welatekî (bi taybetî yên mafdar in di hilbijartinan de dengê xwe bidin û herwiha pasporta wî welatî ji xwe re bidin çêkirin)


lexentry: kur/xane__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xane
trans_list: buňka
sense:
TemplateParserError:LuaError Xane yekeya bingehîn a zîndewer e. Ango tiştekî zîndewer be, herî kêm xwediyê xaneyek e. Ji ber ku piraniya xaneyan pir piçûk in, bi çavê tazî nayên dîtin. Ji bo dîtina xaneyan mîkroskob tên bikaranîn.


lexentry: kur/xaç__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xaç
trans_list: kříž
sense:
TemplateParserError:LuaError Du darikên dirêjok yên ku yek jêr-û-jor û yên din jî rast-û-çep di ser hev re derbas dibin ku bi taybetî wek sembola filetiyê anku mesîhîtiyê tê nasîn.


lexentry: kur/xedeng__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xedeng
trans_list: šíp
sense:
TemplateParserError:LuaError Yên ku ji daran çêdibe û di ceng û şerên serdemên kevin de bi kevanî dihat avêtin.


lexentry: kur/xeneqîtik__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: xeneqîtik
trans_list: černý kašel
sense:
TemplateParserError:LuaError Cûnek kuxikê ye ku bi taybetî zarokan digire û ji bilî kuxînê dibe sedema bêhnçikînê jî.


lexentry: kur/xox__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: xox
trans_list: broskev
sense:
TemplateParserError:LuaError Fêkiyeke mîna sêvan e lê berikê wê gir e û pûrtik bi rûyê wê ve heye; .


lexentry: kur/xwastin__Navdêr__1
sense_num: 03
written_rep: xwastin
trans_list: nabídka k sňatku | nabídka
sense:
çûna xwazgîniyê, pêşniyazkirina zewacê, daxwazkirina keçekê ji malbata wê daku bibe hevsera daxwazkerî:


lexentry: kur/zibil__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: zibil
trans_list: hnůj
sense:
peyn, kuşpil, rîx, pîsatiya sewalan ya ku li zeviyan tê werkirin daku berhemên çandinê bibertir bibin


lexentry: kur/ziman__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: ziman
trans_list: jazyk
sense:
organekî nerm e di devî de, beşek ji leşê mirov û heywanan yê di devî de ku bo tamkirin, alîstin, daûrandinê û (ji aliyê mirovan ve) bo axiftinê tê bikaranîn


lexentry: kur/ziman__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: ziman
trans_list: jazyk | řeč
sense:
axiftina miletekî, axiftina komekê, miletekî, herêmekê yan welatekî ya ku ji alî pergala xwe ve yek e û ji alî hemû kesên pê diaxivin ve tê fehmkirin


lexentry: kur/çandinî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: çandinî
trans_list: zemědělství
sense:
Kar û barê amadekirina axê, çandina tovan, mezinkirina berhemên nebatî (wek genim, ceh, sebze û fêkî) û carinan jî xwedîkirina heywanan ji bo debara jiyanê an jî bazirganiyê.


lexentry: kur/îdealîzm__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: îdealîzm
trans_list: idealismus
sense:
TemplateParserError:LuaError Nêrîneke lêkolîna felsefî ye ku destnîşan dike tenê agahiyên rasterast û yekser yên fikir an rismên ramanî hebin.


lexentry: kur/îzafe__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: îzafe
trans_list: příloha
sense:
Pêvek, veser, servehî, îlawe, paşko, qertaf, zot, zêdek, ataşman, tişta/ê bi tiştek din ve, tişta/ê ku li tiştek din hatiye zêdekirin.


lexentry: kur/şah__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: şah
trans_list: dáma
sense:
TemplateParserError:LuaError Cûnê kevirekî kişikê yê herî giring (yek bo her lîstikvanî) yê ku dikare carekê bilive her alî.


lexentry: kur/şaneşîn__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şaneşîn
trans_list: balkón
sense:
Beşa xanî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve


lexentry: kur/şaredarî__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şaredarî
trans_list: obec
sense:
Teşkîlateke xwedî şexsîyeta hiqûqî, ku serok û endamên wê ji aliyê gel ve tên hilbijartin, ku çavdêriya xizmetên giştî yên wekî paqijî, ronîkirin, av, veguhestina giştî û kontrolkirina esnafan li merkezên bicihbûnê yên wekê parêzgeh, qeza, belde, bajar, qesebe û hwd dike.


lexentry: kur/şehadet__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şehadet
trans_list: diplom
sense:
bawername, govanname, îcaze, dîploma, karname, sertîfîkat, destûrname, brove, izinname, hewiyet, şehadetname, belgenameya ku mirov pê dikare diyar bike ku mirovî destûr heye tiştekî bike, belgenameya ku diyar dike ku kesek di karekî de bi ser ketiye


lexentry: kur/şekal__Navdêr__1
sense_num: 01
written_rep: şekal
trans_list: bota
sense:
pêlav, sol, meras, șekal tiştek binreq e ku mirov dikin herdu piyên xwe daku piyên xwe ji êşînê biparêzin dema ku li derve digerin


lexentry: kur/şerenîx__Navdêr__1
sense_num: 02
written_rep: şerenîx
trans_list: hádka
sense:
TemplateParserError:LuaError cedelên dijwar, gengeşe, nîqaş, qerqeşe, debat, minaqeşe, şeredev suhbeta ku tê de du yan zêdetir kes li hev nakin û bi giranî dijî hev dipeyivin


