# translation

lexentry: ell/-φέρνω__επίθημα__1
sense_num: 02
written_rep: -φέρνω
trans_list: scoth-
sense:
που σημαίνουν πως κάτι μοιάζει ή θυμίζει συμπεριφορά που δηλώνεται από το πρώτο συνθετικό (συνήθως στο ενεστωτικό θέμα, χωρίς παθητική φωνή)


lexentry: ell/Ύδρα__κύριο_όνομα__1
sense_num: 01
written_rep: Ύδρα
trans_list: Phéist Uisce
sense:
όνομα αστερισμού του νότιου ημισφαιρίου. Ανήκει στους 48 αστερισμούς που σημειώθηκαν πρώτη φορά στην αρχαιότητα από τον Πτολεμαίο και στους 88 επίσημους αστερισμούς που το 1922 θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση


lexentry: ell/Απρίλιος__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Απρίλιος
trans_list: Aibreán
sense:
(στον πληθυντικό) χρησιμοποιείται με αριθμό, αντί της λέξης έτη / ετών ή χρόνια / χρόνων για να δηλωθεί η νεαρή ηλικία


lexentry: ell/Αυστραλία__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Αυστραλία
trans_list: An Astráil | Astráil
sense:
κράτος της Ωκεανίας 

κράτος της Ωκεανίας που βρίσκεται στο ομώνυμο νησί με πρωτεύουσα την Καμπέρα, επίσημη γλώσσα τα αγγλικά και νόμισμα το δολάριο Αυστραλίας


lexentry: ell/Βυζάντιο__κύριο_όνομα__1
sense_num: 01
written_rep: Βυζάντιο
trans_list: Biosáintiam
sense:
αρχαία πόλη 

αρχαία πόλη που ιδρύθηκε από τους Μεγαρείς στο Βόσπορο, δίπλα στον Κεράτιο κόλπο, και αργότερα ονομάστηκε Κωνσταντινούπολη, όταν έγινε πρωτεύουσα του ρωμαϊκού κράτους


lexentry: ell/Γαλάτες__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Γαλάτες
trans_list: Galátaigh
sense:
(χριστιανισμός) → δείτε τον τίτλο προς Γαλάτας ένα βιβλίο της Καινής Διαθήκης, αποτελούμενο από έξι κεφάλαια


lexentry: ell/Δίας__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Δίας
trans_list: Iúpatar
sense:
πλανήτης
(αστρονομία) ο πέμπτος κατά σειρά από τον Ήλιο και πρώτος σε μέγεθος 

πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος


lexentry: ell/Δανιήλ__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Δανιήλ
trans_list: Dónall
sense:
(θρησκεία) Ιουδαίος προφήτης που έζησε πιθανόν κατά τον 6-7ο αιώνα π.Χ. και στον οποίο αποδίδεται ένα από τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης


lexentry: ell/ΕΟΚ__συντομομορφή__1
sense_num: 01
written_rep: ΕΟΚ
trans_list: CEE
sense:
θηλυκό άκλιτο ακρωνύμιο: Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, η μεγαλύτερη από τις τρεις κοινότητες (ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, Ευρατόμ) που είχαν ιδρυθεί με απώτερο σκοπό την οικονομική ολοκλήρωση της Ευρώπης


lexentry: ell/Ιανός__κύριο_όνομα__1
sense_num: 01
written_rep: Ιανός
trans_list: Ianus
sense:
(ρωμαϊκή μυθολογία) θεός του πολέμου με τα δύο πρόσωπα, όλων των ενάρξεων και των διαβάσεων, όπως είναι οι θύρες, οι πύλες και οι γέφυρες


lexentry: ell/Ινδός__κύριο_όνομα__1
sense_num: 03
written_rep: Ινδός
trans_list: Indiach
sense:
όνομα αστερισμού του νότιου ημισφαιρίου. Ανήκει στους 12 αστερισμούς που δημιούργησαν οι Pieter Dirkszoon Keyser και Frederick de Houtman από το 1595 ως το 1597 (πρωτοεμφανίσθηκε στην Ουρανομετρία του Johann Bayer το 1603) και στους 88 επίσημους αστερισμούς που το 1922 θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση


lexentry: ell/Κολοράντο__κύριο_όνομα__1
sense_num: 01
written_rep: Κολοράντο
trans_list: Colaradó
sense:
πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής
(ουδέτερο) 

πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής


lexentry: ell/Κολοσσαείς__κύριο_όνομα__1
sense_num: 01
written_rep: Κολοσσαείς
trans_list: Colasaeigh
sense:
(χριστιανισμός) → δείτε τον τίτλο προς Κολοσσαείς, δώδεκα βιβλία της Καινής Διαθήκης, που αποτελείται από μόνο τέσσερα κεφάλαια.


lexentry: ell/Κρόνος__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Κρόνος
trans_list: Satarn
sense:
πλανήτης

(αστρονομία) ο έκτος σε σειρά από τον Ήλιο 

πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος και δεύτερος μεγαλύτερος με χαρακτηριστικούς δακτύλιους


lexentry: ell/Λυδία__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Λυδία
trans_list: Lidia
sense:
αρχαία χώρα

(ιστορία) 

αρχαία χώρα στη Μικρά Ασία, η κατά τον Όμηρο Μαιονία. Οι κάτοικοί της ονομάζονταν Λυδοί.


lexentry: ell/Λυδία__κύριο_όνομα__1
sense_num: 03
written_rep: Λυδία
trans_list: Lidia
sense:
χωριό της Ελλάδας 

χωριό της Ελλάδας, στο νομό (περιφερειακή ενότητα) Καβάλας, κοντά στους αρχαίους Φιλίππους


lexentry: ell/Ουρανός__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Ουρανός
trans_list: Úránas
sense:
πλανήτης
(αστρονομία) ο έβδομος σε απόσταση από τον Ήλιο 

πλανήτης του ηλιακού συστήματος που ανακαλύφθηκε το 1781 από τον Βρετανό αστρονόμο William Herschel


lexentry: ell/Πλούτωνας__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Πλούτωνας
trans_list: Plútón
sense:
πλανήτης
(αστρονομία) ο (τέως) ένατος 

πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος που δεν θεωρείται πλέον πλανήτης


lexentry: ell/Ποσειδώνας__κύριο_όνομα__1
sense_num: 02
written_rep: Ποσειδώνας
trans_list: Neiptiún
sense:
πλανήτης
(αστρονομία, πάντα τον ενικό) ο όγδοος σε σειρά από τον Ήλιο 

πλανήτης του ηλιακού συστήματος


lexentry: ell/Ταύρος__κύριο_όνομα__1
sense_num: 01
written_rep: Ταύρος
trans_list: an Tarbh
sense:
όνομα αστερισμού του βόρειου ημισφαιρίου. Ανήκει στους 48 αστερισμούς που σημειώθηκαν πρώτη φορά στην αρχαιότητα από τον Πτολεμαίο και στους 88 επίσημους αστερισμούς που το 1922 θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση


lexentry: ell/άζωτο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: άζωτο
trans_list: nítrigin
sense:
άχρωμο, άοσμο και άγευστο αέριο, το μόριο του οποίου αποτελείται από δύο άτομα αζώτου (N2) και αποτελεί το 78% του ατμοσφαιρικού αέρα


lexentry: ell/άλογο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: άλογο
trans_list: each | capall
sense:
(θηλαστικό ζώο) (Equus caballus) τετράποδο χορτοφάγο θηλαστικό με δυνατές οπλές, πλούσια χαίτη και μακριά ουρά, που διαθέτει μεγάλη ταχύτητα στο τρέξιμο. Χρησιμοποιήθηκε από την αρχαιότητα ως μέσο μετακίνησης και αποτέλεσε την μοναδική κινητήρια δύναμη των ιππήλατων αμαξών


lexentry: ell/άνδρας__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: άνδρας
trans_list: fear
sense:
ενήλικος άνθρωπος αρσενικού φύλου που ηλικιακά έχει ξεπεράσει την εφηβεία, κατ᾿ αντιδιαστολή προς την γυναίκα ή το παιδί


lexentry: ell/άνετος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: άνετος
trans_list: compordach
sense:
(για ανθρώπινους χαρακτήρες) που συναναστρέφεται με ευκολία και άνεση με τους γύρω του, που δεν είναι τυπικός


lexentry: ell/άνθος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: άνθος
trans_list: bláth
sense:
το μέρος του φυτού που περιλαμβάνει τα όργανα αναπαραγωγής του, τα πέταλα και σέπαλα και στο οποίο αναπτύσσεται ο καρπός μετά τη γονιμοποίηση


lexentry: ell/άνω_τελεία__πολυλεκτικός_όρος__1
sense_num: 01
written_rep: άνω τελεία
trans_list: leathstad
sense:
το σημείο στίξης που χρησιμοποιείται για να διαχωρίσει δύο προτάσεις μέσα σε μία πρόταση, δηλώνει μικρότερη διακοπή από ό,τι η τελεία και συμβολίζεται με · (U+0387 στο Unicode)


lexentry: ell/άστατο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: άστατο
trans_list: astaitín
sense:
(χημεία) αμέταλλο, ραδιενεργό χημικό στοιχείο, που ανήκει στα αλογόνα, με ατομικό αριθμό 85, ατομικό βάρος 210 και χημικό σύμβολο το At


lexentry: ell/άτοκος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: άτοκος
trans_list: gan
sense:
(οικονομία) που γίνεται χωρίς την επιβολή τόκων· που δεν πληρώνονται ή καταβάλλονται τόκοι για αυτόν


lexentry: ell/άτρακτος__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: άτρακτος
trans_list: slí
sense:
(υλικό υπολογιστή) ομόκεντροι κύκλοι στην επιφάνεια ενός μαγνητικού δίσκου σε ένα σκληρό δίσκο, όπου εφάπτονται οι κεφαλές και γράφουν ή διαβάζουν πληροφορίες. Όλες μαζί σχηματίζουν νοητούς ομοαξονικούς κυλίνδρους στις συστοιχίες των μαγνητικών δίσκων


lexentry: ell/έγκλιση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: έγκλιση
trans_list: tiúin
sense:
(γραμματική) ρηματική μορφή που δηλώνει μια ιδιαίτερη απόχρωση για την ενέργεια του ρήματος, πχ το πραγματικό, το πιθανό, το ευκταίο, κ.λπ


lexentry: ell/έδρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: έδρα
trans_list: ardoifig
sense:
(οργανισμοί) η πόλη στην οποία στεγάζονται οι κεντρικές υπηρεσίες ενός οργανισμού, μιας εταιρείας κλπ


lexentry: ell/έκδοση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: έκδοση
trans_list: foilseachán
sense:
το σύνολο των ενεργειών που απαιτούνται για την εκτύπωση και τη διάθεση στη κυκλοφορία ενός εντύπου, βιβλίου, περιοδικού ή εφημερίδας.


lexentry: ell/έλικας__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: έλικας
trans_list: aerscriú
sense:
(ναυτικός όρος, αεροπορικός όρος) όργανο αεροπλάνου ή πλεούμενου, με ειδικά πτερύγια, που συμβάλλει στην προώθηση του μέσου


lexentry: ell/έλλειψη__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: έλλειψη
trans_list: éilips
sense:
(γεωμετρία) κλειστή ωοειδής καμπύλη με δύο εστίες· το άθροισμα των αποστάσεων από τις δύο εστίες είναι σταθερό για όλα τα σημεία της καμπύλης αυτής


lexentry: ell/έλλειψη__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: έλλειψη
trans_list: focalbhá
sense:
(γραμματική) η παράλειψη, στο λόγο, ορισμένων συστατικών στοιχείων μιας πρότασης, τα οποία εννοούνται εύκολα από τα συμφραζόμενα


lexentry: ell/ένας__αντωνυμία__1
sense_num: 01
written_rep: ένας
trans_list: aon
sense:
αντί ουσιαστικού, κάποιος, αλλά αγενές, συχνά -όχι πάντα- με υποτιμητική χροιά, δηλώνοντας ενίοτε κάποιο ιδιαίτερα ασήμαντο ή και πιθανόν τιποτένιο άτομο


lexentry: ell/ένδειξη__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ένδειξη
trans_list: treotháscaire
sense:
χαρακτηριστική σήμανση σε όργανο, συσκευή κ.λπ. που ρυθμίζει τη λειτουργία του, μας πληροφορεί γι’ αυτή ή μας δίνει διάφορες πληροφορίες


lexentry: ell/έννοια__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: έννοια
trans_list: ciall
sense:
αφηρημένη ιδέα, νοητό κατασκεύασμα ή σύνθεση, μονάδα γνώσης που αντιπροσωπεύει στον νου ένα αντικείμενο ή ένα σύνολο αντικειμένων που έχουν κοινές ιδιότητες


lexentry: ell/ένταση__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: ένταση
trans_list: sruth
sense:
(φυσική) η ενέργεια του ηλεκτρικού ρεύματος που περνάει μέσα από έναν αγωγό σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα


lexentry: ell/ένωση__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ένωση
trans_list: aontas
sense:
(θεωρία συνόλων) δυαδικός τελεστής που δέχεται ως τελεστέους δύο σύνολα και παράγει ως αποτέλεσμα ένα νέο σύνολο με τα στοιχεία και των δύο συνόλων


lexentry: ell/έρημος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: έρημος
trans_list: fásach | gaineamhlach
sense:
(γεωγραφία) περιοχή στην οποία υπάρχει ξηρασία και σχεδόν καθόλου βλάστηση, λόγω των σπανιότατων βροχοπτώσεων που σημειώνονται εκεί


lexentry: ell/έχιδνα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: έχιδνα
trans_list: eicidneach
sense:
(ταξινομία) μέλος του γένους Έχιδνα (Echidna), ωοτόκο θηλαστικό της οικογένειας των Tαχυγλωσσιδών, που μοιάζει με τον σκαντζόχοιρο


lexentry: ell/ίδιος__επίθετο__2
sense_num: 01
written_rep: ίδιος
trans_list: féin
sense:
(λόγιο) που χαρακτηρίζει με ιδιαίτερο τρόπο ένα άτομο, ανήκει σε αυτό ή προέρχεται από αυτό, δικός, προσωπικός


lexentry: ell/ίουλος__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ίουλος
trans_list: agaill
sense:
(ζωολογία) είδος μυριάποδου (σαρανταποδαρούσας) της οικογένειας των ιουλιδών, της τάξης των ιουλοειδών


lexentry: ell/αίμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αίμα
trans_list: fuil
sense:
(πληθυντικός) αίματα: μεγάλη ποσότητα αίματος 
>Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)


lexentry: ell/αίσθηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αίσθηση
trans_list: ciall
sense:
λειτουργία του οργανισμού με την οποία προσλαμβάνονται τα ερεθίσματα του εξωτερικού περιβάλλοντος (όραση, ακοή, αφή, γεύση, όσφρηση)


lexentry: ell/αβδελλιάζω__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: αβδελλιάζω
trans_list: iasc
sense:
(σπάνιο, μεταβατικό συγκολλώ δύο ξύλα (συνήθως σανίδες) ή μέταλλα χρησιμοποιώντας μικρά σιδερένια στοιχεία (ελάσματα) που έχουν το σχήμα βδέλλας


lexentry: ell/αγάντα__επιφώνημα__1
sense_num: 01
written_rep: αγάντα
trans_list: iompair
sense:
(ναυτικός όρος) ναυτικό παράγγελμα για ακινητοποίηση ολόκληρου του σκάφους (από ρυμουλκά), ή και διακινουμένων φορτίων με ανάλογους χειρισμούς των μέσων φορτοεκφορτώσεων (γερανών), ή και με σωματική προσπάθεια για αντιστήριξη αντικειμένου


lexentry: ell/αγγειοπλαστική__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αγγειοπλαστική
trans_list: angaplaiste
sense:
(ιατρική) η εγχείρηση με την οποία πετυχαίνεται η αιμάτωση του μυοκαρδίου σε περίπτωση απόφραξης των αγγείων του


lexentry: ell/αγελάδα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αγελάδα
trans_list: bó
sense:
(θηλαστικό ζώο) μεγαλόσωμο μηρυκαστικό, θηλαστικό, το οποίο που εκτρέφεται κυρίως για το κρέας και το γάλα του, το θηλυκό του βοδιού


lexentry: ell/αγκύλιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αγκύλιο
trans_list: iarnach
sense:
(ναυτικός όρος, τεχνολογία) μεταλλικό εξάρτημα σχήματος U, χρησιμοποιούμενο για τη σύνδεση αλυσίδων ή την πρόσδεση φορτίων


lexentry: ell/αγκύλιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αγκύλιο
trans_list: teanntáin fiacla
sense:
(ιατρική) (συνήθως στον πληθυντικό: αγκύλια) ορθοδοντικοί μηχανισμοί που τοποθετούνται στα δόντια για τη διόρθωση ανωμαλιών σύγκλεισης


lexentry: ell/αγωγή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αγωγή
trans_list: oiliúint
sense:
διαδικασία απόκτησης τρόπων συμπεριφοράς, μετάδοσης αξιών, ιδανικών κ.λπ., που έχει ως στόχο τη διαμόρφωση του χαρακτήρα


lexentry: ell/αγώνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αγώνας
trans_list: sníomh
sense:
(στον πληθυντικό) οι αγώνες: οι αθλητικές αναμετρήσεις μεταξύ ομάδων, συλλόγων ή και κρατών, οι οποίες έχουν οργανωθεί μετά από επίσημη ανάθεση σε κάποια πόλη ή κράτος


lexentry: ell/αδράνεια__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: αδράνεια
trans_list: spadántacht
sense:
(φυσική) η ιδιότητα των σωμάτων να αντιστέκονται σε οποιαδήποτε μεταβολή της κινητικής τους κατάστασης


lexentry: ell/αεροπλάνο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αεροπλάνο
trans_list: eitleán
sense:
(μέσο μεταφορών, αεροπορικός όρος) πτητική συσκευή, βαρύτερη από τον αέρα, που πετά χάρη στην εμφάνιση δυναμικής άνωσης στις επιφάνειες των φτερών του


lexentry: ell/αισθητικός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αισθητικός
trans_list: sciamhlann
sense:
(επάγγελμα) που ασχολείται επαγγελματικά με την ομορφιά και την περιποίηση του ανθρώπινου σώματος, π.χ. των μαλλιών, των νυχιών, του προσώπου


lexentry: ell/αιώνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αιώνας
trans_list: aois
sense:
περίοδος της ιστορίας που χαρακτηρίζεται από την παρουσία και το έργο μιας προσωπικότητας ή την επίδραση μιας κοινωνικής, τεχνολογικής κλπ εξέλιξης


lexentry: ell/ακέραιος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: ακέραιος
trans_list: slánuimhir
sense:
(μαθηματικά) καθένας από τους αριθμούς του συνόλου \mathbb{Z}, το μηδέν ή φυσικός αριθμός με αρνητικό ή θετικό πρόσημο


lexentry: ell/ακαθάριστος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: ακαθάριστος
trans_list: comhlán
sense:
(οικονομία) (για μισθό, προϊόν, κ.α.) που περιέχει διάφορα ποσά τα οποία πρέπει πρώτα να αφαιρεθούν προτού καταβληθεί


lexentry: ell/ακατάσβεστος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: ακατάσβεστος
trans_list: dochloíte
sense:
(μεταφορικά) (για έντονο συναίσθημα) που δεν χαλιναγωγείται, που δεν κατασιγάζει, δεν καταλαγιάζει, δεν καταπραϋνεται


lexentry: ell/ακμή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ακμή
trans_list: colbha
sense:
(γεωμετρία, στερεομετρία) το ευθύγραμμο τμήμα που αποτελεί την τομή δύο γειτονικών εδρών ενός στερεού, δηλ. το σημείο στο οποίο τα άκρα της μιας έδρας ενώνονται με τα άκρα της επόμενης


lexentry: ell/ακολουθία__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: ακολουθία
trans_list: feidhmeannas
sense:
(θρησκεία) η ιεροτελεστία με λατρευτικό χαρακτήρα, τακτική ή έκτακτη, που καθορίζεται από το τυπικό της Εκκλησίας και σχετίζεται με τη Θεία Λειτουργία


lexentry: ell/ακολουθία__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: ακολουθία
trans_list: seicheamh
sense:
(πληροφορική) κατηγορία δομών δεδομένων (data structures) που έχουν χαρακτηριστικά ακολουθίας, όπως ο πίνακας (array), η λίστα (list), η πλειάδα (tuple), η συμβολοσειρά (string), κλπ


lexentry: ell/ακρίβεια__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ακρίβεια
trans_list: saol
sense:
η ιδιότητα του «ακριβός»: το να πουλιούνται προϊόντα ή να παρέχονται υπηρεσίες πολύ ακριβά, με μεγάλο κόστος


lexentry: ell/ακραίος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: ακραίος
trans_list: foirceann
sense:
ο ακριανός, αυτός που βρίσκεται στην άκρη, στα άκρα, στα όρια ενός σχεδίου ή ενός οικοδομικού τετραγώνου


lexentry: ell/ακταιωρός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ακταιωρός
trans_list: galún
sense:
(ναυτικός όρος) σκάφος του λιμενικού σώματος ή του πολεμικού ναυτικού που περιπολώντας επιβλέπει και φυλάσσει τις ακτές


lexentry: ell/ακόλαστος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: ακόλαστος
trans_list: ainrianta
sense:
που ζει μια ζωή γεμάτη ακολασίες, που χαρακτηρίζεται από έλλειψη ηθικού φραγμού και παράδοση στις ηδονές, ιδιαίτερα τις γενετήσιες


lexentry: ell/αληταρία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αληταρία
trans_list: amhasóireacht
sense:
η ιδιότητα ατόμων (συνήθως περισσοτέρων του ενός) να συμπεριφέρονται ως αλήτες συχνά, να έχουν μόνιμη αυτή την ιδιότητα, ιδιότητα ενός είδους συντροφιάς και συμπεριφοράς


lexentry: ell/αλληλοκαλύπτονται__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: αλληλοκαλύπτονται
trans_list: araoid
sense:
(μεταφορικά) για πρόσωπα που παρέχουν ο ένας στον άλλο κάλυψη ή προστασία, υλική ή ηθική, συχνά αποκρύπτοντας παραβατικές πράξεις


lexentry: ell/αμάραντος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αμάραντος
trans_list: amarantas
sense:
(φυτό) αγριολούλουδο με την επιστημονική ονομασία Λειμώνιο το Κολπωτό, που μαραίνεται δύσκολα. Ο ελίχρυσος.


lexentry: ell/αμίαντος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αμίαντος
trans_list: aispeist
sense:
(ορυκτολογία) ομάδα διαφορετικών πυριτικών ορυκτών που αποτελούνται από ίνες, που παλιότερα χρησιμοποιούνταν συχνά, σήμερα όμως η χρήση τους έχει απαγορευθεί, επειδή η εισπνοή τους προκαλεί καρκίνο των πνευμόνων


lexentry: ell/αμπαλάρω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: αμπαλάρω
trans_list: deic
sense:
τοποθετώ με τάξη αντικείμενα μέσα σε κιβώτιο, κουτί, φάκελο κλπ ή τα τυλίγω με χαρτί ή άλλο παρόμοιο υλικό και στη συνέχεια ασφαλίζω το δέμα πριν το μεταφέρω ή το στείλω ταχυδρομικώς κάπου


lexentry: ell/ανάδοχος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ανάδοχος
trans_list: altramaigh
sense:
(για γονέα, συνήθως στον πληθυντικό) το άτομο στο οποίο έχει δοθεί προσωρινά ή μέχρι την ενηλικίωσή του η αναδοχή ενός παιδιού


lexentry: ell/ανάλυση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ανάλυση
trans_list: anailís
sense:
η μέθοδος μελέτης ενός αντικειμένου ή προβλήματος χρησιμοποιώντας το διαχωρισμό του σε επιμέρους τμήματα


lexentry: ell/ανάπαυση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ανάπαυση
trans_list: ar áis
sense:
η συγκρατημένη χαλάρωση της στάσης του σώματος σε στρατιωτική ή μαθητική παράταξη και το σχετικό παράγγελμα (Ανάπαυση!)


lexentry: ell/αναίρεση__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: αναίρεση
trans_list: duiniúil
sense:
διπλή αναίρεση (\natural\natural), αναίρεση δίεση (\natural\sharp), αναίρεση ύφεση (\natural\natural): αλλοιώσεις που δεν χρησιμοποιούνται πλέον σήμερα


lexentry: ell/αναίσθητος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: αναίσθητος
trans_list: gan mhothú
sense:
που χάνει τις αισθήσεις του από χτύπημα ή ασθένεια ή λήψη φαρμάκων που προκαλούν καταστολή ή νάρκωση


lexentry: ell/αναίσθητος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: αναίσθητος
trans_list: gan mhothú
sense:
(μεταφορικά) που δεν τρέφει αισθήματα, που δε συγκινείται, που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες άλλων ατόμων ή και σε τυχόν συναισθηματική προσβολή του ίδιου


lexentry: ell/αναγνώριση__ουσιαστικό__1
sense_num: 11
written_rep: αναγνώριση
trans_list: aitheantas
sense:
(λογιστική) η διαδικασία ενσωμάτωσης ενός στοιχείου στο λογιστικό σύστημα υπό την προϋπόθεση ότι έχει πιθανή μελλοντική οικονομική ωφέλεια και μετρήσιμη χρηματική αξία (επιμέτρηση)


lexentry: ell/αναγωγή__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: αναγωγή
trans_list: laghdú
sense:
(χημεία) η διαδικασία ή χημική αντίδραση κατά την οποία ένα στοιχείο ή μία χημική ένωση προσλαμβάνει ηλεκτρόνια (στις οργανικές ενώσεις του άνθρακα, όταν προστίθεται υδρογόνο ή αφαιρείται οξυγόνο)


lexentry: ell/αναθεώρηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αναθεώρηση
trans_list: athdhéanamh
sense:
(πληροφορική) revision: προσθήκη βελτίωσης σε μεμονωμένο πρόγραμμα ή ολόκληρο λογισμικό, η οποία όταν είναι σε μικρή έκταση πρόκειται για επίθεμα (patch), ενώ σε μεγάλη για νέα έκδοση (version)


lexentry: ell/ανακαλλιέργεια__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ανακαλλιέργεια
trans_list: fochultúr
sense:
(βιολογία, ειδικότερα) καλλιέργεια μικροοργανισμών που προκύπτει από μεταφορά υλικού από προϋπάρχουσα καλλιέργεια σε νέο θρεπτικό υπόστρωμα


lexentry: ell/αναλαμβάνω__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: αναλαμβάνω
trans_list: tóg suas
sense:
παίρνω επάνω μου την ευθύνη για άνθρωπο ως κηδεμόνας, τον παίρνω υπό την προστασία μου με τις ανάλογες ευθύνες


lexentry: ell/αναμεταξύ__επίρρημα__1
sense_num: 01
written_rep: αναμεταξύ
trans_list: idir
sense:
(χρονικό) στο μεσοδιάστημα, εν τω μεταξύ, στο μεταξύ, από την πρώτη χρονική αναφορά μέχρι την επόμενη, από τότε μέχρι τώρα


lexentry: ell/αναρτώ__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: αναρτώ
trans_list: postáil
sense:
(διαδίκτυο) αγγλικά post: δημοσιεύω άρθρο, γνώμη στο διαδίκτυο (σε ιστότοπο, ιστοσελίδα, φόρουμ, κ.λπ.)


lexentry: ell/ανασκευή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ανασκευή
trans_list: bréagnú
sense:
το αποτέλεσμα του ρήματος ανασκευάζω, η αλλαγή μιας επίσημης δήλωσης (π.χ. μαρτυρικής κατάθεσης) από τον ίδιο το μάρτυρα ή η απόδειξη από άλλους ότι η συγκεκριμένη δήλωση ή επιχείρημα δεν ευσταθούσε


lexentry: ell/ανδρισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ανδρισμός
trans_list: ball fearga
sense:
κυρίως το ανδρικό φέρσιμο, το γενναίο φρόνημα, η υπερηφάνεια, η ικανότητα του άνδρα να προστατεύει όσα κοινωνικά θεωρούνται δική του ευθύνη, η βασική ιδιότητα του άνδρα όπως αυτός νοείται ως οντότητα ανατομικά, ορμονικά και ψυχικά, συμπεριφερικά


lexentry: ell/ανεμώνη__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ανεμώνη
trans_list: anamóine
sense:
(λουλούδι) αγγειόσπερμο δικοτυλήδονο ποώδες φυτό με όμορφα άνθη, της οικογένειας των Bατραχιοειδών της τάξης των Bατραχιωδών


lexentry: ell/ανεμώνη__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ανεμώνη
trans_list: bundún leice
sense:
(ζώο) θαλάσσια ανεμώνη: θαλάσσιο είδος πολύποδα με κυλινδρικό σώμα, που το σχήμα του μοιάζει με λουλούδι


lexentry: ell/αντιβραχίονας__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αντιβραχίονας
trans_list: cuisle
sense:
(ανατομία) το τμήμα του άνω άκρου που εκτείνεται από τον αγκώνα μέχρι τον καρπό και περιλαμβάνει τα οστά της κερκίδας και της ωλένης


lexentry: ell/αντιβραχίονας__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αντιβραχίονας
trans_list: piara
sense:
(ναυτικός όρος) δευτερεύων προβλήτας ή πλευρική αποβάθρα που εκτείνεται παράλληλα ή αντίθετα προς τον κύριο βραχίονα λιμενικής εγκατάστασης


lexentry: ell/αντιγράφω__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: αντιγράφω
trans_list: aithriseoir
sense:
(ειδικότερα) (για γραπτές εξετάσεις) γράφω κοιτάζοντας παράνομα το κείμενο κάποιου άλλου ή κάποιο βιβλίο ή κάποιο σκονάκι


lexentry: ell/αντικείμενο__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: αντικείμενο
trans_list: cuspóir
sense:
(αντικειμενοστρεφής προγραμματισμός) τύπος δεδομένων που περιέχει ταυτόχρονα δεδομένα (ιδιότητες) και υποπρογράμματα (μέθοδοι) και δημιουργείται από το πρότυπο μιας κλάσης με την εκτέλεση του κώδικα της μεθόδου κατασκευής


lexentry: ell/αντιμετωπίζω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: αντιμετωπίζω
trans_list: aghaidh
sense:
είμαι αντιμέτωπος με κάποιον ή κάτι (που με αμφισβητεί, με κρίνει, με ανταγωνίζεται, με κριτικάρει κ.λπ.)


lexentry: ell/αντιπροσωπεία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αντιπροσωπεία
trans_list: tiomnú
sense:
μια ομάδα ανθρώπων που αντιπροσωπεύουν ένα μεγαλύτερο σύνολο στο οποίο είναι ενταγμένοι ή μιλούν και διαπραγματεύονται ως εκπρόσωποί τους


lexentry: ell/αντιπροσωπεία__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αντιπροσωπεία
trans_list: gníomhaireacht
sense:
(οικονομία) η εμπορική εκπροσώπηση μιας εταιρείας, μιας επιχείρησης ή ενός οργανισμού σε περιοχή διαφορετική από την έδρα τους


lexentry: ell/ανυπότακτος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ανυπότακτος
trans_list: easumhal
sense:
(στρατιωτικός όρος) αυτός που δεν παρουσιάστηκε να καταταχτεί στο στρατό ως νεοσύλλεκτος, ενώ τον είχαν καλέσει


lexentry: ell/ανώμαλος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: ανώμαλος
trans_list: aimhrialta
sense:
(γραμματική) για λέξεις που κλίνονται με ιδιαίτερο τρόπο και δεν ακολουθούν τα συνήθη πρότυπα σχηματισμού κλιτών τύπων


lexentry: ell/ανώμαλος__επίθετο__1
sense_num: 07
written_rep: ανώμαλος
trans_list: aimhrialta
sense:
(το ουδέτερο ως ουσιαστικό) (γαστρονομία) γλυκό με κουβερτούρα και αμύγδαλα, περισσότερο γνωστό ως βραχάκι


lexentry: ell/αξίωμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αξίωμα
trans_list: aicsím
sense:
(φιλοσοφία, λογική, μαθηματικά) πρόταση η οποία δεν αποδεικνύεται αλλά τη δεχόμαστε σαν αληθινή (έχει αληθοτιμή 'Αληθές')


lexentry: ell/αξιωματικός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αξιωματικός
trans_list: easpag
sense:
(στρατιωτικός βαθμός) στρατιωτικός με βαθμό ίσο ή ανώτερο του ανθυπολοχαγού στο στρατό ξηράς ή του αντίστοιχού του στα άλλα σώματα


lexentry: ell/αξιόπλοος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: αξιόπλοος
trans_list: acmhainneach
sense:
(ναυτικός όρος, αεροπορικός όρος, για σκάφος) που καλύπτει τις απαραίτητες προδιαγραφές για να πετάει ή να πλέει


lexentry: ell/απαγωγή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: απαγωγή
trans_list: fuadach
sense:
(ειδικότερα), (κοινά), (νομικός όρος) η αρπαγή και αιχμαλωσία ενός προσώπου προκειμένου, συνήθως, να ζητηθούν λύτρα ή κάποιο άλλο αντάλλαγμα


lexentry: ell/απευθείας__επίρρημα__1
sense_num: 04
written_rep: απευθείας
trans_list: dearg
sense:
(διαδίκτυο) (για μετάδοση ενός γεγονότος διαδικτυακά) live streaming: που μεταδίδεται ζωντανά, όχι μαγνητοσκοπημένα (βλ. ζωντανή ροοθήκευση)


lexentry: ell/αποβάλλω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: αποβάλλω
trans_list: beir go hanabaí
sense:
(για μαθητή) του δίνω αποβολή, τον διώχνω (επίσημα) για κάποιο σοβαρό παράπτωμα από το σχολείο για σύντομο χρονικό διάστημα (ή -σπάνια- μόνιμα)


lexentry: ell/αποδέκτης__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αποδέκτης
trans_list: doirteal
sense:
(τηλεπικοινωνίες, πληροφορική) sink: συσκευή ή πρόγραμμα που δέχεται και επεξεργάζεται σήμα, μήνυμα, πληροφορία, ροή δεδομένων (data stream), κλπ.


lexentry: ell/αποδίδω__ρήμα__1
sense_num: 05
written_rep: αποδίδω
trans_list: aitreabúid
sense:
(αμετάβατο) επιτυγχάνω, φέρνω καρπούς, παράγω ένα αποτέλεσμα θετικό ή βελτιωμένο σε σχέση με το παρελθόν (και ως έκφραση: αποδίδω καρπούς)


lexentry: ell/αποδημητικός__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: αποδημητικός
trans_list: aistreánach
sense:
(ουσιαστικοποιημένο) αποδημητικά: πουλιά (ή ψάρια) που μεταναστεύουν σε θερμότερους τόπους, για να περάσουν το χειμώνα


lexentry: ell/αποκοπή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αποκοπή
trans_list: coimriú deiridh
sense:
(γραμματική) η αποβολή του τελικού φωνήεντος μιας λέξης μπροστά από το αρχικό φωνήεν της επόμενης λέξης


lexentry: ell/αποστολή__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: αποστολή
trans_list: tiomnú
sense:
η αντιπροσωπεία αυτή καθαυτή "Η αποστολή του ΟΗΕ για τις διαπραγματεύσεις έφτασε όταν πια δεν είχε νόημα".


lexentry: ell/αποστροφή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αποστροφή
trans_list: drogall
sense:
έντονο αρνητικό συναίσθημα για κάτι ή κάποιον που σε κάνει να στρέφεσαι προς την άλλη μεριά, αντιπάθεια ή απέχθεια ή αηδία


lexentry: ell/αποτάσσω__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: αποτάσσω
trans_list: folmhaigh
sense:
απομακρύνω οριστικά (και ενίοτε ατιμωτικά) αξιωματικό από το στρατό, γιατί έχει διαπράξει βαρύ παράπτωμα


lexentry: ell/απόδειξη__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: απόδειξη
trans_list: admháil
sense:
(οικονομία) χαρτάκι που δίνεται στον πελάτη με πληροφορίες για κάτι που αγόρασε, συμπεριλαμβανομένων της τιμής, του φόρου, της ημερομηνίας κ.α.


lexentry: ell/απόδοση__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: απόδοση
trans_list: príomhchlásal
sense:
(γραμματική) το δεύτερο μέρος, σε σύνθετη πρόταση, που προϋποθέτει την ύπαρξη ενός, προαναφερθέντος, πρώτου μέρους


lexentry: ell/αργία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αργία
trans_list: lá saoire
sense:
ο χρόνος κατά τον οποίο διακόπτεται η εργασία κυρίως εξαιτίας κάποιας γιορτής ή ενός σημαντικού γεγονότος


lexentry: ell/αρνητικό__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αρνητικό
trans_list: claonchló
sense:
(φωτογραφία) εμφανισμένο φιλμ που περιέχει τη φωτογράφιση με τις σκοτεινές περιοχές φωτεινές και τανάπαλιν, αντίθετα από τα φυσικά χρώματα και χρησιμοποιείται για την αναπαραγωγή φωτογραφιών


lexentry: ell/αρσενικό__ουσιαστικό__2
sense_num: 01
written_rep: αρσενικό
trans_list: arsanaic | airsnic
sense:
(χημεία) χημικό στοιχείο, που ανήκει στα μεταλλοειδή, με ατομιθό αριθμό 33 και χημικό σύμβολο το As, με σταχτί χρώμα και μεταλλική λάμψη, το οποίο σχηματίζει τοξικές ενώσεις


lexentry: ell/αρτηρία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αρτηρία
trans_list: artaire
sense:
(ανατομία) μυώδες ελαστικό σωληνοειδές αγγείο μέσω του οποίου το αίμα μεταφέρεται από την καρδιά προς όλα τα όργανα


lexentry: ell/ασυδοσία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ασυδοσία
trans_list: ceadúnas
sense:
(λόγιο) η ανεξέλεγκτη ελευθερία λόγου ή πράξεων ενός ατόμου ή οργανισμού, το να μην περιορίζεται κάποιος από κάποιον ηθικό ή νομικό φραγμό


lexentry: ell/ατομική_βόμβα__πολυλεκτικός_όρος__1
sense_num: 01
written_rep: ατομική βόμβα
trans_list: buama adamhach
sense:
βόμβα τρομακτικής εκρηκτικής ισχύος, η λειτουργία της οποίας βασίζεται στη διάσπαση του ατόμου του ουρανίου και του πλουτωνίου


lexentry: ell/ατομικότητα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ατομικότητα
trans_list: adamhacht
sense:
(πληροφορική, βάσεις δεδομένων) η τεχνική της ομαδοποίησης πολλών διαφορετικών λειτουργιών έτσι ώστε αν κάποια αποτύχει, να αποτύχουν όλες, και το σύστημα να επανέλθει στην αρχική του κατάσταση


lexentry: ell/αυλάκι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αυλάκι
trans_list: díog
sense:
τεχνητό ή φυσικό βαθούλωμα στο έδαφος, που εκτείνεται σε μήκος και μέσα στο οποίο ρέει νερό (ή άλλο υγρό)


lexentry: ell/αυλή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: αυλή
trans_list: clós
sense:
(μεταφορικά) (λόγιο) το σύνολο των αυλικών, των αξιωματούχων και συμβούλων που πλαισιώνουν έναν ηγεμόνα


lexentry: ell/αφαίμαξη__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αφαίμαξη
trans_list: cuisleoireacht
sense:
(ιατρική) παραδοσιακή πρακτική κατά την οποία γίνεται τομή σε μία φλέβα του αρρώστου και αφήνεται να αιμορραγήσει για λίγο, με σκοπό να φύγει το "κακό" αίμα


lexentry: ell/αφορισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αφορισμός
trans_list: coinnealbhá
sense:
(θρησκεία) εκκλησιαστική ποινή με την οποία μέλος ενός χριστιανικού δόγματος αποκλείεται εντελώς από τη χριστιανική κοινότητα, ως τιμωρία για πολύ σοβαρά αμαρτήματα στα οποία περιέπεσε


lexentry: ell/αφού__σύνδεσμος__1
sense_num: 02
written_rep: αφού
trans_list: ó
sense:
(αιτιολογικός) εισάγει [δευτερεύουσα πρόταση|δευτερεύουσες προτάσεις]] που δηλώνουν την αιτία λόγω της οποίας ό,τι εκφέρει η κύρια πρόταση συμβαίνει ή ισχύει


lexentry: ell/αφυπηρετώ__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: αφυπηρετώ
trans_list: bí
sense:
(στρατιωτικός όρος, λόγιο) μετά από την περάτωση της στρατιωτικής μου θητείας παίρνω απολυτήριο από το στρατό


lexentry: ell/αψήφιστα__επίρρημα__1
sense_num: 01
written_rep: αψήφιστα
trans_list: bain
sense:
χρησιμοποιείται κυρίως με το ρήμα παίρνω, στη φράση π.χ. το πήρε αψήφιστα, υποδηλώνοντας ότι κάτι έγινε χωρίς περίσκεψη, με τους ενεργούντες να θεωρούν ένα θέμα πιο ασήμαντο από όσο ήταν ή και να μην αντιδρούν διόλου σε ένα δεδομένο ζήτημα, υποτιμώντας τις συνέπειές του και θεωρώντας το άξιο να αγνοηθεί ή πάντως όχι άξιο ιδιαίτερης προσοχής


lexentry: ell/αόριστος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: αόριστος
trans_list: éigríocht
sense:
(γραμματική) χρόνος ρήματος ο οποίος δηλώνει συνοπτικά κάτι που έγινε στο παρελθόν σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή ή περίοδο


lexentry: ell/βάζο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: βάζο
trans_list: bláthchuach
sense:
πήλινο, γυάλινο, μεταλλικό ή πλαστικό δοχείο με καπάκι, που το χρησιμοποιούμε συνήθως για φύλαξη τροφίμων ή ποτών


lexentry: ell/βάθρο__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: βάθρο
trans_list: póidiam
sense:
(αθλητισμός) βάση με διαφορετικά επίπεδα στα οποία στέκονται οι αθλητές που κέρδισαν μετάλλια για να τους απονεμηθούν.


lexentry: ell/βάλτος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βάλτος
trans_list: riasc goirt
sense:
(γεωγραφία) η έκταση γης πλημμυρισμένη από γλυκό νερό με χαρακτηριστική βλάστηση από καλαμιώνες και βούρλα


lexentry: ell/βάρδος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βάρδος
trans_list: bard
sense:
(επάγγελμα) ποιητής και τραγουδιστής στους αρχαίους Κέλτες που εξυμνούσε ηγεμόνες και ήρωες, κρατώντας έτσι ζωντανή την προφορική ιστορική παράδοση αυτών των λαών


lexentry: ell/βίδα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βίδα
trans_list: scriú
sense:
(τεχνολογία, μηχανολογία) μηχανικό εξάρτημα με σπείρωμα, που χρησιμεύει στη σύνδεση τμημάτων ενός μηχανισμού ή στερέωση αντικειμένων σε σταθερή επιφάνεια


lexentry: ell/βαθμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 09
written_rep: βαθμός
trans_list: céim
sense:
(βάσεις δεδομένων) το πλήθος των γνωρισμάτων (attributes) μιάς σχέσης στο σχεσιακό μοντέλο ή το πλήθος των στηλών ενός πίνακα (table) στις σχεσιακές βάσεις δεδομένων


lexentry: ell/βεντέτα__ουσιαστικό__2
sense_num: 01
written_rep: βεντέτα
trans_list: réalta
sense:
πρόσωπο (κυρίως του θεάματος: ηθοποιός, τραγουδιστής) που έχει αποκτήσει μεγάλη φήμη και (ενδεχομένως) έχει εκκεντρική, υπεροπτική ή αλαζονική συμπεριφορά


lexentry: ell/βηρύλλιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βηρύλλιο
trans_list: beirilliam
sense:
(χημεία) χημικό στοιχείο, που ανήκει στις αλκαλικές γαίες, με ατομικό αριθμό 4 και χημικό σύμβολο το Be


lexentry: ell/βηρύλλιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: βηρύλλιο
trans_list: beirilliam
sense:
(μεταλλουργία) δισθενές, εύθραυστο, ελαφρύ και τοξικό μέταλλο, με γκρίζο χρώμα κι αντιμαγνητικές ιδιότητες, που χρησιμοποιείται στη μεταλλουργία και την πυρηνική τεχνολογία


lexentry: ell/βιβλιοθήκη__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βιβλιοθήκη
trans_list: leabharlann
sense:
δημόσιος ή ιδιωτικός χώρος, κτήριο ή αίθουσα, που περιέχει βιβλία, κατάλληλα τοποθετημένα και ταξινομημένα. Στην περίπτωση της δημόσιας βιβλιοθήκης τα βιβλία ή όποιο άλλο πληροφοριακό υλικό βρίσκονται στη διάθεση του κοινού ή ειδικών επιστημόνων, τους οποίους αναλαμβάνουν να εξυπηρετήσουν οι υπάλληλοι της βιβλιοθήκης.


lexentry: ell/βιολογικός__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: βιολογικός
trans_list: orgánach
sense:
που καλλιεργείται χωρίς τη χρήση συνθετικών χημικών (εντομοκτόνων, ζιζανιοκτόνων, κλπ.), την προσθήκη ορμονών, και τη γενετική τροποποίηση


lexentry: ell/βιόλα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βιόλα
trans_list: vióla
sense:
(μουσικό όργανο) έγχορδο μουσικό όργανο παρόμοιο με το βιολί λίγο μεγαλύτερο σε μέγεθος και με βαθύτερο ήχο


lexentry: ell/βούκερος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: βούκερος
trans_list: seamair Ghréagach
sense:
(φυτό) κοινή ονομασία για το αρωματικό φυτό Trigonella foenum-graecum ή Buceras foenum-graecum, που ευδοκιμεί στη Μέση Ανατολή, στην Ινδία, στην Κίνα κ.ά., και μπαχαρικό που παρασκευάζεται από τους σπόρους του


lexentry: ell/βούρλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βούρλο
trans_list: feag
sense:
(φυτό) ποώδες αειθαλές υδρόφιλο φυτό του γένους Juncus, με κυλινδρικό βλαστό και φύλλα μακρόστενα και συνήθως κυλινδρικά επίσης· τα άνθη του είναι μικρά, και από τα φύλλα του φτιάχνονται καλάθια


lexentry: ell/βούτυρο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βούτυρο
trans_list: im
sense:
(τρόφιμο) λιπαρό τρόφιμο με υπόλευκο ή κίτρινο χρώμα που γίνεται από το γάλα ή ορισμένα φυτά κι έχει μαγειρική ζαχαροπλαστική χρήση


lexentry: ell/βρίζω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: βρίζω
trans_list: achasán
sense:
(μεταβατικό) εκτοξεύω εναντίον κάποιου βρισιές, λέξεις ή φράσεις επιθετικές, προσβλητικές, χυδαίες ή ασεβείς προς τα θεία


lexentry: ell/βρόχος__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: βρόχος
trans_list: dol
sense:
(προγραμματισμός) σύνολο εντολών προγραμματισμού που επαναλαμβάνονται κυκλικά όσο ικανοποιείται μία συγκεκριμένη συνθήκη


lexentry: ell/βόριο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: βόριο
trans_list: bórón
sense:
(χημεία) αμέταλλο χημικό στοιχείο (συμβολίζεται διεθνώς με το B), με μαύρο χρώμα. Είναι πολύ σκληρό και κρυσταλλικό. Χρησιμοποιείται στη μεταλλουργία ως προστατευτικό από την οξείδωση, στην πυρηνική τεχνολογία και, γενικά, στις εφαρμογές που έχουν υψηλή θερμοκρασία


lexentry: ell/γάιδαρος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γάιδαρος
trans_list: asal
sense:
(θηλαστικό ζώο) κατοικίδιο (και σπανιότερα άγριο) θηλαστικό της οικογένειας του αλόγου, το οποίο χρησιμοποιείται ως υποζύγιο (επιστημονική ονομασία: Equus asinus)


lexentry: ell/γάμος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: γάμος
trans_list: pósadh
sense:
(κατ’ επέκταση) η αναγνωρισμένη από το νόμο συμβίωση δύο ανθρώπων, που έχει γίνει μετά από σύμφωνη με τη νομοθεσία διαδικασία


lexentry: ell/γάτα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γάτα
trans_list: cat
sense:
(θηλαστικό ζώο) κατοικίδιο τετράποδο θηλαστικό που ανήκει στην οικογένεια των Αιλουροειδών. Έχει ευλύγιστο σώμα, στρογγυλό κεφάλι, μακριά ουρά και γαμψά νύχια που εξυπηρετούν στην αναρρίχηση και τη σύλληψη του θηράματος


lexentry: ell/γένος__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: γένος
trans_list: inscne
sense:
(γραμματική) γραμματική κατηγορία που αποδίδεται σε ονόματα ουσιαστικά ή επίθετα, σε μετοχές ή αντωνυμίες· στην ελληνική γλώσσα διακρίνουμε το αρσενικό, θηλυκό και ουδέτερο γένος


lexentry: ell/γένος__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: γένος
trans_list: géineas
sense:
(ταξινομία) υποδιαίρεση των ταξινομικών βαθμίδων, ανώτερη από το είδος και κατώτερη από την οικογένεια


lexentry: ell/γαλόνι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γαλόνι
trans_list: galún
sense:
αγγλοσαξωνική μονάδα όγκου, ίσο με 4,405 λίτρα (ξηρό γαλόνι στις ΗΠΑ) ή 3,785 λίτρα (υγρό γαλόνι στις ΗΠΑ) ή 4,454 λίτρα (αυτοκρατορικό γαλόνι στο Ηνωμένο Βασίλειο)


lexentry: ell/γαρίφαλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γαρίφαλο
trans_list: clóbh
sense:
(βοτανική, λουλούδι) το άνθος της γαριφαλιάς (Dianthus caryophyllus)· έχει διάφορα χρώματα, λεπτό άρωμα και πολύ πυκνά πέταλα


lexentry: ell/γαρίφαλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: γαρίφαλο
trans_list: clóbh
sense:
(μπαχαρικό) που προκύπτει από τον αποξηραμένο καρπό του δέντρου Καρυόφυλλος ο αρωματικός· μοιάζει με μικρό καρφί κι έχει έντονη γεύση


lexentry: ell/γεννήτορας__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: γεννήτορας
trans_list: gineadóir
sense:
(προγραμματισμός) μία συνάρτηση, υπορουτίνα ή υποπρόγραμμα, η οποία κάθε φορά που καλείται παράγει μία τιμή από μία σειρά προκαθορισμένων τιμών, εφαρμόζοντας την τεχνική της «οκνηρής αποτίμησης»,


lexentry: ell/γενναίος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: γενναίος
trans_list: calma
sense:
που δείχνει ή χαρακτηρίζεται από γενναιότητα, που αντιμετωπίζει τους κινδύνους ή τις αντιξοότητες χωρίς να δειλιάσει, που δείχνει θάρρος και ταυτόχρονα υψηλό ήθος


lexentry: ell/γεφυροποιός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: γεφυροποιός
trans_list: tógálaí droichead
sense:
(μεταφορικά) αυτός που αποπειράται να συμβιβάσει δύο ή περισσότερες πλευρές που διαφωνούν μεταξύ τους, και να τους φέρει σε επαφή και επικοινωνία


lexentry: ell/γκαρνταρόμπα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γκαρνταρόμπα
trans_list: seomra cótaí
sense:
χώρος, σε μουσείο ή άλλο μέρος, όπου οι επισκέπτες αφήνουν τα πανωφόρια τους, μεγάλες τσάντες, ομπρέλες, κ.λπ. κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους, δωρεάν ή έναντι μικρού ποσού


lexentry: ell/γλουτός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γλουτός
trans_list: tóin
sense:
(ανατομία, λόγιο) το καθένα από τα δύο σαρκώδη ημισφαίρια που σχηματίζονται στην πίσω πλευρά του ανθρώπινου σώματος, χαμηλά, μεταξύ της μέσης και των μηρών, η περιοχή αριστερά και δεξιά από τον πρωκτό


lexentry: ell/γλώσσα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γλώσσα
trans_list: teanga | cailín dearg
sense:
(ανατομία) ευκίνητο και μυώδες όργανο του στόματος, που αποτελεί το αισθητήριο όργανο της γεύσης. Χρησιμοποιείται, επίσης, στο μάσημα και την κατάποση της τροφής, αλλά και στην ανθρώπινη ομιλία, κατά την άρθρωση των φθόγγων


lexentry: ell/γλώσσα__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: γλώσσα
trans_list: teanga
sense:
(γλωσσολογία) ο κώδικας επικοινωνίας που αποτελείται από γράμματα, λεξήματα και γραμματικούς κανόνες και είναι το κύριο μέσο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων μιας συγκεκριμένης εθνότητας ή ομάδας


lexentry: ell/γλώσσα__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: γλώσσα
trans_list: sól coiteann | teanga chait
sense:
(ψάρι) γένος ψαριού, της οικογένειας των Πλευρονηκτιδών, με πεπλατυσμένο σώμα, που ζει στον αμμώδη πυθμένα της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας


lexentry: ell/γνώρισμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: γνώρισμα
trans_list: aitreabúid
sense:
(βάσεις δεδομένων) η στήλη μίας σχέσης (relation) / πίνακα (table) ενός σχεσιακού μοντέλου / σχεσιακής βάσης δεδομένων. Ο όρος γνώρισμα (attribute) χρησιμοποιείται κυρίως στη θεωρία της επιστήμης των υπολογιστών.


lexentry: ell/γοφός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γοφός
trans_list: mogóir
sense:
(ανατομία, ανεπίσημο) η περιοχή του σώματος γύρω από το άνω τμήμα του μηρού και την άρθρωση του ισχίου


lexentry: ell/γραμματική__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γραμματική
trans_list: gramadach
sense:
(γλωσσολογία, μη αριθμητό) το σύνολο των γραμματικών κανόνων που διέπουν τον προφορικό και γραπτό λόγο μιας γλώσσας (φωνολογία, μορφολογία, συντακτικό)


lexentry: ell/γραμματοσειρά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γραμματοσειρά
trans_list: cló
sense:
(τυπογραφία, πληροφορική) μια σειρά, ένα σύνολο γραμμάτων, σημείων στίξης, αριθμών κ.λπ., με κοινό σχεδιασμό, αισθητική και χαρακτηριστικά στοιχεία


lexentry: ell/γραφή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γραφή
trans_list: scrioptúir | scríbhneoireacht
sense:
η ανθρώπινη επινόηση για την παράσταση του λόγου και της σκέψης με σύμβολα (γράμματα, συλλαβογράμματα, ιδεογράμματα) που σχηματίζονται πάνω σε κατάλληλο υλικό (πέτρα, περγαμηνή, χαρτί κλπ)


lexentry: ell/γυναικάς__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: γυναικάς
trans_list: drúisire
sense:
που ενδιαφέρεται υπερβολικά για τις γυναίκες, που τις φλερτάρει συνεχώς και επιχειρεί μόνιμα την ερωτική επαφή μαζί τους


lexentry: ell/δένω__ρήμα__1
sense_num: 13
written_rep: δένω
trans_list: cruinnigh
sense:
συνδέω, συναρμολογώ μεθοδικά τα διάφορα τμήματα από τα οποία αποτελείται ένα αντικείμενο, μια μηχανή


lexentry: ell/δέσμευση__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: δέσμευση
trans_list: cumhdach
sense:
(προγραμματισμός) η συσχέτιση ενός ονόματος (μεταβλητής, συνάρτησης, κλπ) με μια οντότητα (κώδικας ή δεδομένα) ενός προγράμματος


lexentry: ell/δίσκος__ουσιαστικό__1
sense_num: 10
written_rep: δίσκος
trans_list: ceirnín
sense:
(υλικό υπολογιστή) platter: ο μαγνητικός δίσκος σε μία συστοιχία δίσκων μιάς μονάδας σκληρών δίσκων (hard-disk drive), κατασκευασμένος από αλουμίνιο και τελευταία από γυαλί


lexentry: ell/δευτερεύων__μετοχή__1
sense_num: 03
written_rep: δευτερεύων
trans_list: fochlásal
sense:
(γραμματική) δευτερεύουσα πρόταση : η πρόταση που προσδιορίζει επιρρηματικά (εκφράζοντας χρόνο, αιτία, σκοπό κ.λπ) ή συμπληρώνει νοηματικά το περιεχόμενο ή ένα όρο μιας άλλης πρότασης, από όπου και εξαρτάται


lexentry: ell/δημοτικό__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: δημοτικό
trans_list: bunscoil
sense:
το δημοτικό σχολείο, το σχολείο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στο οποίο φοιτούν παιδιά ηλικίας 6-12 ετών


lexentry: ell/διάταξη__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: διάταξη
trans_list: aonad
sense:
(τεχνολογία) device: μία ή περισσότερες συσκευές κατάλληλα συνεργαζόμενες· ως σύνολο θεωρούνται ως μία ενιαία συσκευή, ως μονάδα (unit)


lexentry: ell/διάφραγμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: διάφραγμα
trans_list: cró
sense:
(φωτογραφία) το μέγεθος της οπής που ανοίγει μεταξύ φακού και αισθητήρα / φιλμ, για να περάσει το φως


lexentry: ell/διαγράφω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: διαγράφω
trans_list: síog
sense:
σβήνω ένα τμήμα κειμένου είτε τελείως είτε χαράζοντας πάνω του μια οριζόντια γραμμή, ένα Χ ή άλλο σύμβολο


lexentry: ell/διαγώνιος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: διαγώνιος
trans_list: trasnán
sense:
(γεωμετρία) το ευθύγραμμο τμήμα που ξεκινά από μια γωνία ενός πολυγώνου και καταλήγει σε μια άλλη, μη διαδοχική


lexentry: ell/διαδρομή__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: διαδρομή
trans_list: séad
sense:
(δίκτυο υπολογιστών) path: η ακολουθία των κόμβων (nodes) από όπου διέρχεται ένα πακέτο (packet) στα δίκτυα μεταγωγής για να φθάσει τον κόμβο προορισμού (destination node)


lexentry: ell/διαιτητής__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: διαιτητής
trans_list: moltóir
sense:
(αθλητισμός, επάγγελμα) αυτός που επιτηρεί και ρυθμίζει τη διεξαγωγή ενός παιχνιδιού ή ενός αγώνα, σύμφωνα με τους κανόνες που έχουν εκ των προτέρων τεθεί


lexentry: ell/διακύβευμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: διακύβευμα
trans_list: cuaille
sense:
(νεολογισμός) οτιδήποτε διακυβεύεται, οποιαδήποτε απόφαση, ενέργεια, διαδικασία ή/και κατάσταση που πιθανόν να τεθεί σε κίνδυνο, αν παρθούν λανθασμένες αποφάσεις, ή χαρακτηρίζεται εμπειρικά από άσχημες εξελίξεις


lexentry: ell/διανομή__ουσιαστικό__1
sense_num: 09
written_rep: διανομή
trans_list: leatacht
sense:
(λογισμικό) distribution, distro: ομάδα διαφορετικών συνεργαζόμενων προγραμμάτων (λογισμικό) που παραδίδονται στον τελικό χρήστη σαν πακέτο, όπως ένα λειτουργικό σύστημα που συνοδεύεται από πληθώρα άλλων προγραμμάτων (επεξεργαστές κειμένου, φυλλομετρητές, κλπ)


lexentry: ell/διαπασών__ουσιαστικό__2
sense_num: 01
written_rep: διαπασών
trans_list: gabhlóg cheoil
sense:
(μουσική) μικρό μουσικό όργανο με επικρουστικό γλωσσίδι που χρησιμοποιούν οι μουσικοί για να παράγουν κανονικούς φθόγγους και κυρίως το λα


lexentry: ell/διατροφή__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: διατροφή
trans_list: ailiúnas
sense:
(νομικός όρος) χρηματικό ποσό που καταβάλλεται σε μηνιαία βάση από τον ένα σύζυγο στον άλλο για την κάλυψη μέρους των εξόδων του καθώς και των παιδιών σε περίπτωση διαζυγίου ή διάστασης


lexentry: ell/διατύπωση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: διατύπωση
trans_list: foclaíocht
sense:
ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο εκφράζεται γλωσσικά κάτι, οι συγκεκριμένες φράσεις που χρησιμοποιεί ο ομιλητής ή ο συγγραφέας


lexentry: ell/διαφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: διαφορά
trans_list: difear
sense:
(βάσεις δεδομένων, στη σχεσιακή άλγεβρα) ειδική περίπτωση της θεωρίας συνόλων, όπου τα σύνολα είναι οι σχέσεις, οι οποίες περιέχουν ως στοιχεία πλειάδες


lexentry: ell/διερμηνευτής__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: διερμηνευτής
trans_list: teangaire
sense:
(πληροφορική-μεταγλώττιση) πρόγραμμα που διαβάζει από τον πηγαίο κώδικα μιας γλώσσας προγραμματισμού τις εντολές, μια κάθε φορά και ταυτόχρονα την εκτελεί


lexentry: ell/δικαίωμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: δικαίωμα
trans_list: pribhléid
sense:
(πληροφορική) αγγλικά privilege: δυνατότητα που αποδίδεται ανά κατηγορία χρηστών για να διαβάσουν, γράψουν τα αρχεία ή να εκτελέσουν τα προγράμματα ενός συστήματος


lexentry: ell/δοκίμιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: δοκίμιο
trans_list: díonmhar
sense:
(φιλολογία) γραπτό κείμενο μέτριας έκτασης και καλλιεργημένου ύφους με το οποίο ο συγγραφέας αποπειράται να διερευνήσει θεωρητικά ένα φιλοσοφικό, κοινωνικό, ιστορικό, φιλολογικό ζήτημα


lexentry: ell/δράκαινα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: δράκαινα
trans_list: broid
sense:
θαλασσινό ψάρι, που τρέφεται με άλλα ψάρια, αφού πρώτα τα σκοτώσει με δηλητήριο που εκκρίνει από τα αγκάθια της


lexentry: ell/δυάρι__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: δυάρι
trans_list: dias
sense:
(κατ’ επέκταση) (σε περιβάλλον ομάδας ατόμων που έχουν κοινά χαρακτηριστικά) κάθε τι που αποτελεί τυποποιημένο μέγεθος 2


lexentry: ell/δυναμικός__επίθετο__1
sense_num: 05
written_rep: δυναμικός
trans_list: bríomhar
sense:
(πληροφορική) dynamic: αυτό που μπορεί να μεταβληθεί κατά την διάρκεια της εκτέλεσης ενός προγράμματος (runtime), όπως ο ορισμός του τύπου μιας μεταβλητής (variable)


lexentry: ell/δόκιμος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: δόκιμος
trans_list: dalta
sense:
(στρατιωτικός όρος) ο δόκιμος αξιωματικός: έφεδρος που υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία περνώντας από ένα δοκιμαστικό στάδιο πριν πάρει το βαθμό του ανθυπολοχαγού


lexentry: ell/δύναμη__ουσιαστικό__1
sense_num: 10
written_rep: δύναμη
trans_list: fórsa
sense:
(φυσική) το φυσικό διανυσματικό μέγεθος που προκαλεί αλλαγή της κινητικής κατάστασης ή παραμόρφωση ενός φυσικού σώματος


lexentry: ell/εγγράφω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: εγγράφω
trans_list: sainréim teanga
sense:
γράφω (με επίσημο τρόπο) κάποιον ή κάτι σε μια κατάσταση, κατάλογο ή σε κάποιο (λογιστικό) βιβλίο / έγγραφο


lexentry: ell/εγγράψιμος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: εγγράψιμος
trans_list: ciorclach
sense:
(γεωμετρία) που υπάρχει η δυνατότητα να εγγραφεί (λέξη συνήθης κυρίως στη γεωμετρία για σχήματα που μπορεί να εγγραφούν μέσα σε άλλα σχήματα)


lexentry: ell/εγγραφή__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: εγγραφή
trans_list: dóigh
sense:
(για CD, ROM, κλπ.) burn: το κάψιμο, η μόνιμη εγγραφή σε μνήμες, που είναι μίας χρήσης, όπως CD, DVD, ROM. Μεταφορικά, λέγεται και κάψιμο της μνήμης, διότι η μνήμη δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άλλη εγγραφή.


lexentry: ell/εγκαίνια__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: εγκαίνια
trans_list: oirniú
sense:
η τελετή για την επίσημη έναρξη της λειτουργίας ενός κτηρίου, τεχνικού έργου ή μιας επιχείρησης, έκθεσης κλπ


lexentry: ell/εγχειρίδιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: εγχειρίδιο
trans_list: téacsleabhar
sense:
βιβλίο συνήθως μικρού μεγέθους που εκθέτει με οργανωμένο τρόπο τις βασικές αρχές ενός γνωστικού αντικειμένου


lexentry: ell/εδάφιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: εδάφιο
trans_list: véarsa
sense:
μικρή παράγραφος κειμένου, ιδιαίτερα νομικού ή θρησκευτικού που διακρίνεται από τις άλλες με αρίθμηση αριθμού ή γράμματος του αλφάβητου


lexentry: ell/εθνικισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: εθνικισμός
trans_list: náisiúnachas
sense:
μια εθνοπολιτική ιδεολογία με κέντρο την ιδέα του έθνος που οδηγεί στην επιδίωξη συγκρότησης ανεξάρτητου κράτους


lexentry: ell/εικονοστάσιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: εικονοστάσιο
trans_list: íocónastáis
sense:
(αρχιτεκτονική, χριστιανισμός) το ξύλινο, μαρμάρινο ή πέτρινο διάφραγμα που χωρίζει το Ιερό Βήμα από τον κυρίως χριστιανικό ορθόδοξο ναό


lexentry: ell/εικόνα__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: εικόνα
trans_list: íocón
sense:
(ζωγραφική, εκκλησιαστικός όρος) πίνακας ζωγραφικής σε ξύλινη επιφάνεια κυρίως για τη θρησκευτική λατρεία


lexentry: ell/εις_το_όνομα_του_Πατρός_και_του_Υιού_και_του_Αγίου_Πνεύματος__φράση__1
sense_num: 01
written_rep: εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος
trans_list: in ainm an Athar, agus an Mhic, agus an Sprid Naoimh
sense:
(χριστιανισμός) στο όνομα του πατέρα, του υιού και του αγίου πνεύματος (φράση με την οποία οι χριστιανοί αναφέρονται στην Αγία Τριάδα)


lexentry: ell/εκκίνηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: εκκίνηση
trans_list: bróg
sense:
(πληροφορική) η διαδικασία της έναρξης της λειτουργίας του ηλεκτρονικού υπολογιστή (ή παρόμοιας ηλεκτρονικής συσκευής) με τη φόρτωση του λειτουργικού συστήματος


lexentry: ell/εκκινώ__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: εκκινώ
trans_list: bróg
sense:
(πληροφορική) bootstrap: φορτώνω το λειτουργικό σύστημα από μη πτητική μνήμη (πχ. σκληρός δίσκος, μνήμη φλας, κλπ.) στην κεντρική μνήμη (πχ. RAM) του υπολογιστή


lexentry: ell/εκπομπή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: εκπομπή
trans_list: astaíocht
sense:
η παραγωγή, απελευθέρωση και διάχυση στον περιβάλλοντα χώρο σωματιδίων, ρύπων, ενέργειας, ακτινοβολίας κ.ά.


lexentry: ell/ελατήριο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ελατήριο
trans_list: earrach
sense:
μεταλλικό εξάρτημα που έχει ελαστικότητα και τη δυνατότητα να συμπτύσσεται ή να επεκτείνεται όταν ασκούμε πίεση ενώ επανέρχεται στην αρχική του κατάσταση όταν σταματήσουμε να ασκούμε πίεση


lexentry: ell/ελιά__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ελιά
trans_list: ológ
sense:
(τρόφιμο) ο καρπός του ομώνυμου δέντρου, που γίνεται βρώσιμος με ποικίλες ειδικές επεξεργασίες και είναι η πηγή για το μαγειρικό λάδι


lexentry: ell/ελληνικά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ελληνικά
trans_list: Gréigis
sense:
η ελληνική γλώσσα σε όλες τις ιστορικές της περιόδους και όλες τις ποικιλίες (διαλέκτους και ιδιώματα)


lexentry: ell/ενέργεια__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ενέργεια
trans_list: fuinneamh
sense:
(φυσική) η θεμελιώδης ποσότητα που χαρακτηρίζει ένα σώμα ή χώρο που μπορεί να μεταβάλλει κάποιο άλλο σώμα ή να μεταβληθεί


lexentry: ell/εναέριος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: εναέριος
trans_list: aerga
sense:
εναέριος' χώρος: το τμήμα της ατμόσφαιρας που ελέγχεται από ένα κράτος στρατιωτικά και όσον αφορά την ασφάλεια των πτήσεων


lexentry: ell/ενημερώνω__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: ενημερώνω
trans_list: cuir in iúl
sense:
(πληροφορική) κατεβάζω και εγκαθιστώ σε υπολογιστή τις τελευταίες αλλαγές που έχουν γίνει στο λογισμικό που χρησιμοποιεί


lexentry: ell/ενοίκιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ενοίκιο
trans_list: cíos
sense:
χρηματικό ποσό που πληρώνει κανείς για το δικαίωμα προσωρινής χρήσης ενός χώρου για κατοίκηση, εμπορικούς σκοπούς κλπ.


lexentry: ell/ενοχή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ενοχή
trans_list: ciontacht
sense:
(και στον πληθυντικό) η κατάσταση κατά την οποία κάποιος μέμφεται τον εαυτό του για πράξη ή παράλειψή του - το συναίσθημα που συνοδεύει αυτήν την κατάσταση


lexentry: ell/ενοχή__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ενοχή
trans_list: dualgas
sense:
η σχέση του νομικά υπόχρεου προς έναν δεύτερο, όπου η υποχρέωση μπορεί να λάβει τη μορφή παροχής (αγαθού ή υπηρεσίας) ή αυτής της παράλειψης


lexentry: ell/εντολή__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: εντολή
trans_list: tiomnú
sense:
(πληροφορική) command: εντολή που δίδεται σε λειτουργικό σύστημα ή σε ένα πρόγραμμα ή γενικότερα σε ηλεκτρονικό υπολογιστή για να εκτελέσει κάποια λειτουργία


lexentry: ell/εντολή__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: εντολή
trans_list: treoir
sense:
(πληροφορική) instruction: εντολή ή ομάδα εντολών στη γλώσσα μηχανής που εκτελούν κάποια απλή λειτουργία στη κεντρική μονάδα επεξεργασίας


lexentry: ell/ενότητα__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: ενότητα
trans_list: bloc
sense:
(ειδικότερα) το χαρακτηριστικό του (γραπτού ή προφορικού) λόγου κατά το οποίο τα επιμέρους στοιχεία του συνδέονται ή συγκλίνουν προς συγκεκριμένο θεματικό κέντρο


lexentry: ell/ενότητα__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: ενότητα
trans_list: bloc
sense:
(πληροφορική) ή σύνθετη εντολή, είναι αυτοτελές κομμάτι κώδικα (Αγγλ. block) μιας γλώσσας προγραμματισμού, όπως ο κώδικας που περιέχεται σε ένα υποπρόγραμμα. Επεκτείνοντας την έννοια, μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα ολόκληρο πρόγραμμα είναι μία ενότητα (block) που περιέχει άλλες μικρότερες ενότητες.


lexentry: ell/εξάρτηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: εξάρτηση
trans_list: andúil
sense:
η κατάσταση κατά την οποία είσαι εξαρτημένος από κάποιον ή κάτι για την ικανοποίηση των αναγκών σου.


lexentry: ell/εξάτμιση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: εξάτμιση
trans_list: folmhaigh
sense:
(φυσική) το φυσικό φαινόμενο της εξαέρωσης κατά το οποίο μετατρέπεται σε αέριο μόνο η επιφάνεια του υγρού


lexentry: ell/εξοχικό__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: εξοχικό
trans_list: uan
sense:
(μεταφορικά, ανεπίσημο: αθλητισμός, κατά τη δεκαετία του 2020) το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (Σ.Ε.Φ.) για τους μπασκετικούς οπαδούς του Παναθηναϊκού (κατά την περίοδο που ήταν εν αναμονή της απόκτησης μόνιμης έδρας)


lexentry: ell/επένδυση__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: επένδυση
trans_list: fuilleamh
sense:
(οικονομία) η διάθεση χρηματικών ποσών ή άλλων περιουσιακών στοιχείων με σκοπό να δημιουργηθεί νέο κεφαλαίο


lexentry: ell/επέτειος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: επέτειος
trans_list: airgead
sense:
η μέρα που συμπληρώνεται ένα ή περισσότερα έτη από την ημέρα ενός αξιόλογου ή αξιομνημόνευτου γεγονότος ή συμβάντος


lexentry: ell/επί__πρόθεση__1
sense_num: 04
written_rep: επί
trans_list: ar
sense:
(συναρτήσεις) δείχνει ότι κάθε στοιχείο του δεύτερου συνόλου είναι εικόνα τουλάχιστον ενός στοιχείου του πρώτου συνόλου


lexentry: ell/επαναφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: επαναφορά
trans_list: fill
sense:
(πληροφορική) return: το πλήκτρο της επιστροφής του κυλίνδρου της γραφομηχανής (γνωστό παλιότερα και ως ἐπαναφορεύς), καθώς και το πλήκτρο της επιστροφής στην αρχή της γραμμής στον υπολογιστή (πιο γνωστό με τον αγγλικό όρο return)


lexentry: ell/επαναφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: επαναφορά
trans_list: aisghabháil
sense:
(πληροφορική) revert: η επιστροφή λογισμικού ή γενικότερα δεδομένων σε προηγούμενη κατάσταση, όπως στην περίπτωση των συναλλαγών (transactions) σε βάσεις δεδομένων ή στις αναθεωρήσεις σε ένα σύστημα ελέγχου πηγαίου κώδικα (source control)


lexentry: ell/επιβάλλομαι__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: επιβάλλομαι
trans_list: cuir i bhfeidhm
sense:
διαθέτω ορισμένες εξαιρετικές ιδιότητες με αποτέλεσμα να ξεχωρίζω και να προκαλώ υπερβολικά έντονο θαυμασμό, εντύπωση


lexentry: ell/επιβάλλομαι__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: επιβάλλομαι
trans_list: cuir i bhfeidhm
sense:
αναγνωρίζεται ο ρόλος μου ως ηγετικός, πρωταρχικός, καθοριστικός σε κάτι, ιδίως σε ορισμένη διαδικασία


lexentry: ell/επιβάλλω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: επιβάλλω
trans_list: cuir i bhfeidhm
sense:
κάνω πραγματικότητα κάτι χρησιμοποιώντας τη βία ή τη θέση ισχύος στην οποία βρίσκομαι, αναγκάζω κάποιον άλλον να πράξει σύμφωνα με τις δικές μου επιθυμίες


lexentry: ell/επιθετικός__επίθετο__1
sense_num: 03
written_rep: επιθετικός
trans_list: ionsaitheoir
sense:
(ουσιαστικοποιημένο, αθλητισμός) ο παίκτης μιας ομάδας (ποδοσφαίρου, μπάσκετ κλπ) που παίζει κυρίως στην επίθεση, προσπαθώντας να διασπάσει την αντίπαλη άμυνα και να βάλει πόντο (γκολ, καλάθι κλπ)


lexentry: ell/επιλογή__ουσιαστικό__1
sense_num: 08
written_rep: επιλογή
trans_list: togh
sense:
(βάσεις δεδομένων), (στο σχεσιακό μοντέλο) μοναδιαίος τελεστής (πράξη) της σχεσιακής άλγεβρας, που λαμβάνει σαν τελεστέο μιά σχέση (πίνακα) και δημιουργεί μία νέα σχέση με τις πλειάδες (γραμμές) που ικανοποιούν μια συνθήκη


lexentry: ell/επιμέλεια__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: επιμέλεια
trans_list: cúraimí
sense:
(νομικός όρος) η ανάληψη της ευθύνης και η φροντίδα προς κάποιο πρόσωπο που δεν μπορεί να φροντίζει μόνο του τον εαυτό του


lexentry: ell/επόπτης__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: επόπτης
trans_list: fear líne
sense:
(αθλητισμός, επάγγελμα) (ποδόσφαιρο) βοηθός διαιτητή που εποπτεύει αν η μπάλα βγήκε έξω από τις πλαϊνές γραμμές του γηπέδου και συνδράμει γενικά το έργο του διαιτητή


lexentry: ell/εργολάβος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: εργολάβος
trans_list: conraitheoir
sense:
(επάγγελμα) πρόσωπο που συμβάλλεται με τον κύριο του έργου και αναλαμβάνει την εκτέλεση ολόκληρου του έργου ή τμήματός του, ανεξάρτητα από την ιδιότητα με την οποία φέρεται ασφαλισμένος σε ασφαλιστικό οργανισμό.


lexentry: ell/εστία__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: εστία
trans_list: dírigh
sense:
το σημείο ή ο τόπος όπου εμφανίζεται συγκεντρωμένο ένα γεγονός ή μια δραστηριότητα, που μπορεί να εξαπλωθεί και ευρύτερα


lexentry: ell/εστία__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: εστία
trans_list: sorn
sense:
(τεχνολογία) το τμήμα μιας ηλεκτρικής ή άλλης συσκευής το οποίο θερμαίνεται, συμβάλλοντας στο μαγείρεμα ή άλλη σχετική διαδικασία


lexentry: ell/ευαισθησία__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ευαισθησία
trans_list: íogaireacht
sense:
η ικανότητα ενός επιστημονικού οργάνου να καταγράφει με ακρίβεια και διαβάθμιση κάποιους (εξωτερικούς) παράγοντες


lexentry: ell/ευκαιρία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ευκαιρία
trans_list: dála an scéil
sense:
ο κατάλληλος καιρός, η ευνοϊκή συγκυρία, η χρονική στιγμή που προσφέρεται για να γίνει κάτι που πρέπει ή θέλουμε να κάνουμε


lexentry: ell/ευνοώ__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: ευνοώ
trans_list: fabhraigh
sense:
δείχνω ιδιαίτερη προτίμηση και προσοχή σε κάποιον· δείχνω εύνοια· είμαι ευνοϊκός απέναντι σε κάποιον


lexentry: ell/εφάπαξ__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: εφάπαξ
trans_list: aonuaire
sense:
(συνεκδοχικά) χρηματικό ποσό που παίρνει κάποιος από το ασφαλιστικό του ταμείο όταν βγαίνει στη σύνταξη


lexentry: ell/ζηλεύω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: ζηλεύω
trans_list: formad
sense:
διακατέχομαι από παροδικά ή μόνιμα συναισθήματα ζήλιας, κτητικότητας απέναντι στον ερωτικό μου σύντροφο


lexentry: ell/ζημιά__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ζημιά
trans_list: anachain
sense:
(ειδικότερα) το έλλειμμα που παρουσιάζεται σε μία οικονομική οντότητα όταν τα έξοδα είναι περισσότερα από τα έσοδα


lexentry: ell/ζητιάνος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ζητιάνος
trans_list: bacach
sense:
αυτός που ζητάει από τους περαστικούς να τον λυπηθούν και να του δώσουν λίγα χρήματα ή άλλη οικονομική βοήθεια


lexentry: ell/ζύγι__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ζύγι
trans_list: srian
sense:
ένα από δύο (ή περισσότερα) μικρά νήματα με τα οποία συνδέεται ο σκελετός του χαρταετού με το νήμα από το οποίο εξαρτάται κατά την ανύψωσή του


lexentry: ell/ηφαίστειο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ηφαίστειο
trans_list: bolcán
sense:
(γεωλογία) άνοιγμα ή ρωγμή στο φλοιό της Γης ή άλλου πλανήτη, από όπου, συχνά, εκρέουν ή εκρήγνυνται ατμός και ρευστά πετρώματα στην επιφάνεια με την μορφή λάβας


lexentry: ell/ηφαίστειο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ηφαίστειο
trans_list: bolcán
sense:
(συνεκδοχικά) το βουνό ή ο λόφος που σχηματίζεται από στερεοποιημένα υλικά που έχουν αναβλύσει γύρω από το παραπάνω άνοιγμα ή ρήγμα


lexentry: ell/ηχώ__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ηχώ
trans_list: macalla
sense:
φυσικό φαινόμενο κατά το οποίο ένας ήχος αντανακλάται σε ένα εμπόδιο που απέχει περισσότερο από 17 μέτρα από την πηγή του και επιστρέφοντας ακούγεται διακριτά και συνήθως με πολλαπλές επαναλήψεις (σε αντίθεση με την αντήχηση η οποία δεν εμφανίζει διακριτές επαναλήψεις)


lexentry: ell/θρησκευτικά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: θρησκευτικά
trans_list: creideamh
sense:
το σχολικό μάθημα που αποσκοπεί στην ενημέρωση των μαθητών σχετικά με τις θρησκείες γενικά και ιδιαίτερα τη θρησκεία στην οποία πιστεύουν


lexentry: ell/θύμος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: θύμος
trans_list: faireog thímis
sense:
(ανατομία) (θύμος αδένας) ενδοκρινής αδένας που υπάρχει στα βρέφη και στους εφήβους και μικραίνει ιδιαίτερα στους ενήλικες και στον οποίο ωριμάζουν τα Τ-λεμφοκύτταρα (Τ-κύτταρα), τα οποία έχουν σημαντικό ρόλο στο ανοσοποιητικό σύστημα


lexentry: ell/θύρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: θύρα
trans_list: clébhord
sense:
(υλικό υπολογιστή) ειδική υποδοχή σε υπολογιστικό σύστημα για την εισαγωγή του κατάλληλου καλωδίου που θα επιτρέψει την επικοινωνία με περιφερειακές συσκευές.


lexentry: ell/θώρακας__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: θώρακας
trans_list: cliabhrach
sense:
(ανατομία) μέρος του σώματος: το ανώτερο μέρος του κορμού σπονδυλωτών ζώων, μεταξύ του λαιμού και της κοιλιάς, που προστατεύεται από τα πλευρά· στη θωρακική κοιλότητα περικλείονται οι πνεύμονες και η καρδιά


lexentry: ell/ιδίωμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ιδίωμα
trans_list: cor cainte
sense:
(γλωσσολογία) γλωσσική ποικιλία μιας διαλέκτου ή μιας γλώσσας που χαρακτηρίζει έναν τόπο ή μια κοινωνική ομάδα, στην οποία οι διαφορές (από τη συνηθισμένη γλώσσα) είναι φανερές, αλλά δεν εμποδίζουν την κατανόηση


lexentry: ell/ιδιωματισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ιδιωματισμός
trans_list: cor cainte
sense:
(γλωσσολογία) λέξη ή φράση ή άλλο γλωσσικό στοιχείο που απαντά σε ένα τοπικό ή κοινωνικό ιδίωμα ή διάλεκτο και όχι στην κοινή γλώσσα


lexentry: ell/ιδιότητα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ιδιότητα
trans_list: dílseacht
sense:
χαρακτηριστικό, γνώρισμα μιας κατηγορίας προσώπων ή πραγμάτων ή ενός μεμονωμένου ατόμου και κατάστασης


lexentry: ell/ιδιότητα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ιδιότητα
trans_list: feidhmeannas
sense:
η κατάσταση του να ανήκει κάποιος σε ένα σύνολο ή να έχει κάποια θέση που να του δίνει υποχρεώσεις ή/και δικαιώματα


lexentry: ell/ισχύς__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: ισχύς
trans_list: cumas
sense:
(φυσική, μονάδα μέτρησης) ο ρυθμός (παραγωγής, εκπομπής, μετάδοσης, απορρόφησης, κατανάλωσης) ενέργειας σε συνάρτηση με τον χρόνο


lexentry: ell/κάβουρας__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κάβουρας
trans_list: portán
sense:
(ζωολογία) καρκινοειδές μαλακόστρακο που ζει στη θάλασσα, τις λίμνες και τα ποτάμια. Έχει φαρδύ πεπλατυσμένο σώμα με σκληρό περίβλημα και δέκα πόδια, από τα οποία τα δύο εμπρόσθια καταλήγουν σε δαγκάνες. Τα πόδια βρίσκονται γύρω από το σώμα, με αποτέλεσμα να κινείται μόνο πλάγια. Αλιεύεται για τη νόστιμη σάρκα του


lexentry: ell/κάβουρας__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: κάβουρας
trans_list: portán
sense:
(ναυτικός όρος) ειδικό άγκιστρο ασφάλισης (έχμασης) της καδένας της άγκυρας, φέρεται μόνιμα στο κατάστρωμα στην πλώρη των πλοίων


lexentry: ell/κάγκελο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κάγκελο
trans_list: fan
sense:
μεταλλική συνήθως κατασκευή από παράλληλες κατακόρυφες ράβδους που ενώνονται σε δύο ή περισσότερα σημεία από οριζόντιες δοκούς και χρησιμοποιείται στην περίφραξη χώρων ή μπαλκονιών


lexentry: ell/κάρβουνο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κάρβουνο
trans_list: gual
sense:
(γεωλογία) υλικό από άνθρακα, το οποίο παράγεται με αργή και ατελή καύση οργανικών ουσιών (κυρίως το ξύλο) και χρησιμοποιείται ως καύσιμη ύλη


lexentry: ell/κίνητρο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κίνητρο
trans_list: spreagadh
sense:
κάτι που δημιουργεί θετικό κλίμα ή παρέχει σε κάποιον θετικούς λόγους, για να κάνει μια ορισμένη ενέργεια


lexentry: ell/καβαλέτο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: καβαλέτο
trans_list: binse sábhadóireachta
sense:
ξύλινη ή σιδερένια κατασκευή με τέσσερα πόδια τοποθετημένα ανά δύο που χρησιμοποιεί ένας τεχνίτης ως προσωρινή υπερυψωμένη βάση ενός αντικειμένου


lexentry: ell/καγκελάριος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καγκελάριος
trans_list: seansailéir
sense:
τίτλος που συνοδεύει διάφορα αξιώματα, όπως του αρχηγού της κυβέρνησης (πρωθυπουργού στη Γερμανία και την Αυστρία ή του υπουργού Χρηματοοικονομικών στο Ηνωμένο Βασίλειο


lexentry: ell/καθίζηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καθίζηση
trans_list: maidhm thalún
sense:
(γεωλογία) βύθιση τμήματος της επιφάνειας του εδάφους, που είναι αποτέλεσμα της κατακόρυφης μετακίνησης των μαζών του


lexentry: ell/καθηγητής__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: καθηγητής
trans_list: ollamh
sense:
ο πανεπιστημιακός δάσκαλος, ιδιαίτερα αυτός με βαθμίδα ανώτερη του λέκτορα (επίκουρος, αναπληρωτής, ομότιμος κ.λπ.)


lexentry: ell/καθηγητής__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: καθηγητής
trans_list: ollamh
sense:
τίτλος γιατρών που απορρέει από την πανεπιστημιακή τους ιδιότητα, αποδίδεται όμως και σε διευθυντές κλινικών που μπορεί να μην έχουν πανεπιστημιακή θέση


lexentry: ell/καιρός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καιρός
trans_list: aimsir
sense:
(μετεωρολογία) οι επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες που αναφέρονται στην κατάσταση της ατμόσφαιρας, όπως περιγράφεται με τις βραχυπρόθεσμες εναλλαγές της θερμοκρασίας, της υγρασίας, της φωτεινότητας, της συννεφιάς, της έντασης των ανέμων, της ορατότητας κ.λπ.


lexentry: ell/καλαμάρι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καλαμάρι
trans_list: máthair shúigh
sense:
(μαλάκιο) Κεφαλόποδο μαλάκιο με μακρόστενο σώμα, τριγωνικά πτερύγια στην κάτω πλευρά του και δέκα πλοκάμια στο κεφάλι εκ των οποίων τα δύο είναι μεγαλύτερα από τα υπόλοιπα


lexentry: ell/καλκάνι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καλκάνι
trans_list: turbard
sense:
είδος ψαριού (Scophthalmus maximus (Χρειάζεται τεκμηρίωση…)) με πεπλατυσμένο ρομβοειδές σώμα και τριγωνικά πτερύγια


lexentry: ell/καλλιέργεια__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: καλλιέργεια
trans_list: cultúr
sense:
(κατ’ επέκταση) η δημιουργία συνθηκών, η λήψη των κατάλληλων μέτρων για την ανάπτυξη κάποιου πράγματος


lexentry: ell/καλωσορίσατε__επιφώνημα__1
sense_num: 01
written_rep: καλωσορίσατε
trans_list: Dé bhur mbeatha
sense:
άλλη γραφή του καλώς ορίσατε
(ευχή) 

άλλη γραφή του καλώς ορίσατε, (για πολλά πρόσωπα, ή πληθυντικός ευγενείας για ένα πρόσωπο)


lexentry: ell/καμηλοπάρδαλη__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καμηλοπάρδαλη
trans_list: sioráf
sense:
(θηλαστικό ζώο) μηρυκαστικό θηλαστικό ζώο της Αφρικής. Είναι το ψηλότερο ζώο της γης με ύψος που φτάνει (στα ενήλικα άτομα) τα 5,5 μέτρα. Το σώμα της καλύπτεται από παχύ ωχροκίτρινο δέρμα και φέρει καφετιές κηλίδες. Το κεφάλι της είναι μικροσκοπικό σε σχέση με το μακρύ λαιμό της και καταλήγει σε δύο μικρά χόνδρινα κέρατα, που καλύπτονται από δέρμα


lexentry: ell/καμπάνα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καμπάνα
trans_list: clog
sense:
ηχητικό όργανο που έχει σχήμα ανάποδου κόλουρου κώνου μέσα στον οποίο βρίσκεται ένα γλωσσίδι και συνήθως χρησιμεύει για σήμαντρο εκκλησίας ή σχολείου


lexentry: ell/κανόνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: κανόνας
trans_list: bail
sense:
(μουσική, χριστιανισμός) εκκλησιαστικός ύμνος που αποτελείται από εννέα ωδές, οι οποίες αντιστοιχούσαν αρχικά με τις εννέα ωδές της Βίβλου


lexentry: ell/κανόνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: κανόνας
trans_list: canóin
sense:
(μουσική) μουσικό είδος στο οποίο η μελωδία επαναλαμβάνεται από περισσότερες φωνές ώστε να αλληλοσυμπλέκονται


lexentry: ell/καπνίζω__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: καπνίζω
trans_list: caith
sense:
κρεμώ κρέας, ψάρι, τυρί ή άλλες τροφές πάνω από τον καπνό ξύλων που καίγονται με σκοπό τη συντήρησή τους


lexentry: ell/καπνός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καπνός
trans_list: deatach | toit
sense:
(πληθυντικός: οι καπνοί) μείγμα από αέρια και στερεά σωματίδια άνθρακα, το οποίο είναι αποτέλεσμα της καύσης ενός σώματος. Τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι η πυκνότητα, η αδιαφάνεια και η χαρακτηριστική οσμή


lexentry: ell/καπνός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: καπνός
trans_list: tobac
sense:
(πληθυντικός: τα καπνά) (φυτό) (ετερογενές) μονοετές, ποώδες φυτό με μεγάλα ωοειδή φύλλα, τα οποία περιέχουν νικοτίνη και μετά από ξήρανση και κατεργασία χρησιμοποιούνται για την κατασκευή τσιγάρων, πούρων κ.λπ.


lexentry: ell/καραμπόλα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: καραμπόλα
trans_list: canóin
sense:
το επιτυχημένο χτύπημα μπάλας στο μπιλιάρδο, που πραγματοποιείται όταν ο παίκτης με μία κίνηση χτυπάει τις δύο άλλες μπάλες


lexentry: ell/καρδινάλιος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καρδινάλιος
trans_list: cairdinéal
sense:
(χριστιανισμός) κληρικός της Καθολικής Εκκλησίας σε ανώτατη βαθμίδα. Από το σώμα των καρδιναλίων με εσωτερική ψηφοφορία εκλέγεται ο πάπας


lexentry: ell/καροτσάκι__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: καροτσάκι
trans_list: cóiste linbh
sense:
με μία σχετικά μεγάλη ρόδα, 2 πρόσθετα σημεία στήριξης και μακρές χειρολαβές (για τη μεταφορά φορτίων σε χωράφια ή σε οικοδομές)


lexentry: ell/καροτσάκι__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: καροτσάκι
trans_list: cathaoir uilleach
sense:
σε σχήμα καρέκλας για τη μεταφορά ασθενών ή αναπήρων, με 2 μεγάλους τροχούς που μπορεί να περιστρέψει με τα χέρια του και ο ίδιος ο μετακινούμενος (αναπηρικό καροτσάκι ή αναπηρική καρέκλα


lexentry: ell/καρούλι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καρούλι
trans_list: roithleán
sense:
κύλινδρος στον οποίο τα άκρα προεξέχουν και είναι πεπλατυσμένα ώστε στο ενδιάμεσο διάστημα να μπορεί να τυλιχτεί κάποιο υλικό που έχει μορφή νήματος


lexentry: ell/καρφί__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καρφί
trans_list: tairne
sense:
αιχμηρό κομμάτι μετάλλου που χρησιμοποιείται για να ενώσει δύο τμήματα μιας ξύλινης κατασκευής ή για την ανάρτηση αντικειμένων σε τοίχο


lexentry: ell/καρφίτσα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: καρφίτσα
trans_list: biorán
sense:
κόσμημα που έχει στο πίσω μέρος ακίδα ή μηχανισμό παρόμοιο με της παραμάνας για να στερεώνεται στο ρουχισμό


lexentry: ell/κατάλογος__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: κατάλογος
trans_list: fillteán
sense:
(πληροφορική) directory: δομή δεδομένων σε αποθηκευτικό μέσο (πχ. σκληρό δίσκο) που περιέχει αρχεία. Ο όρος κατάλογος (αρχείων) χρησιμοποιείται συνήθως στα περιβάλλοντα γραμμής εντολής (CLI), σε αντίθεση με το συνώνυμο φάκελος, που χρησιμοποιείται στα γραφικά περιβάλλοντα


lexentry: ell/κατάσταση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κατάσταση
trans_list: cás
sense:
ο τρόπος με τον οποίο υπάρχει κάτι σε δεδομένο τόπο και χρόνο | οι φυσικές, οικονομικές ή κοινωνικές συνθήκες υπάρξεως


lexentry: ell/κατάσταση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κατάσταση
trans_list: ráisteas cuntais
sense:
πίνακας, λίστα, κατάλογος στον οποίο υπάρχουν ονόματα ή και άλλα στοιχεία σύμφωνα με μια ιδιότητά τους


lexentry: ell/κατακάθι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κατακάθι
trans_list: dríodar
sense:
η στερεά ουσία που παραμένει αδιάλυτη σε ένα υγρό και συγκεντρώνεται (κατακάθεται) στον πυθμένα του δοχείου που περιέχει το διάλυμα


lexentry: ell/καταρράκτης__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: καταρράκτης
trans_list: eas
sense:
(γεωγραφία) η ορμητική πτώση του νερού ενός ποταμού από μεγάλο ύψος, η οποία προκαλείται από την ανώμαλη διαμόρφωση του εδάφους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές


lexentry: ell/καταχρηστικός__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: καταχρηστικός
trans_list: maslach
sense:
που σχετίζεται με την κατάχρηση ή αναφέρεται σ᾿ αυτήν, που υπερβαίνει ή και παραβαίνει τα όρια που επιτρέπονται ή ανέχονται


lexentry: ell/κατηγόρημα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κατηγόρημα
trans_list: faisnéis
sense:
(γλωσσολογία, συντακτικό) η απλή μορφή της ρηματικής φράσης, το μέρος της πρότασης που αποτελείται, είτε από μόνο το αμετάβατο ρήμα, είτε από το μεταβατικό ρήμα και το αντικείμενο ή αντικείμενα, είτε από το συνδετικό ρήμα και το κατηγορούμενο


lexentry: ell/κατιών__μετοχή__1
sense_num: 01
written_rep: κατιών
trans_list: sliochtach
sense:
ο κατερχόμενος, που κατεβαίνει, αυτός που ακολουθεί φθίνουσα πορεία, και όταν αυτή είναι χρονική, σημαίνει κατά σειρά τους επόμενους


lexentry: ell/κατιών__μετοχή__1
sense_num: 02
written_rep: κατιών
trans_list: sliochtach
sense:
(φυσική, ουσιαστικοποιημένο) κατιόν: ιόν με θετικό ηλεκτρικό φορτίο που πάει προς την κάθοδο κατά τη διαδικασία της ηλεκτρόλυσης


lexentry: ell/κατολίσθηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κατολίσθηση
trans_list: maidhm thalún
sense:
(γεωλογία) φυσική καταστροφή, κατά την οποία μια μάζα αποκόπτεται από ένα ψηλότερο σημείο και ολισθαίνει προς ένα χαμηλότερο σημείο, παρασύροντας οτιδήποτε βρίσκεται στη πορεία της


lexentry: ell/κεντάω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: κεντάω
trans_list: bróidnigh
sense:
περνάω με βελόνα χρωματιστές κλωστές σε ένα ύφασμα και δημιουργώ ένα διακοσμητικό σχέδιο· φτιάχνω ένα κέντημα


lexentry: ell/κεντάω__ρήμα__1
sense_num: 04
written_rep: κεντάω
trans_list: bior
sense:
(μεταφορικά) προκαλώ οξύ πόνο σε ένα σημείο πιέζοντας με κάτι αιχμηρό (λέγεται και όταν ο πόνος έχει εσωτερική αιτία)


lexentry: ell/κερί__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κερί
trans_list: coinneal
sense:
επίμηκες κυλινδρικό αντικείμενο από κερί (ή παραφίνη) που έχει ενσωματωμένο ένα νήμα (φιτίλι) και χρησιμεύει ως πηγή φωτισμού


lexentry: ell/κινεζικά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κινεζικά
trans_list: an-tSín
sense:
η κινεζική γλώσσα που μιλιέται στην Κίνα, η γλώσσα των Χαν, κυρίως η μανδαρίνικη ποικιλία, με ιστορία 3.000 χρόνων. Μιλιέται από πάνω από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους. Γράφεται με λογογραφικό σύστημα γραφής απλοποιημένη ή παραδοσιακή αλλά και με λατινικούς χαρακτήρες (πινγίν).


lexentry: ell/κλάδος__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: κλάδος
trans_list: araíonacht
sense:
(σε σύστημα ελέγχου εκδόσεων) η αποκοπή πηγαίου κώδικα για περαιτέρω ανάπτυξη χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να παρεισφρήσουν λάθη στο δοκιμασμένο, αξιόπιστο και ενδεχομένως σε λειτουργία συνολικό λογισμικό


lexentry: ell/κλήση__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: κλήση
trans_list: fógra
sense:
(ειδικότερα) το νομικό έγγραφο με το οποίο καλούνται, μια συγκεκριμένη μέρα και ώρα, ενώπιον του δικαστηρίου ή του ανακριτή, οι μάρτυρες για κατάθεση ή οι κατηγορούμενοι για απολογία ή για δίκη


lexentry: ell/κλήση__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: κλήση
trans_list: glao
sense:
(ειδικότερα) το έγγραφο της τροχαίας που λαμβάνει κάποιος, όταν έχει παραβεί κάποιον κανόνα οδικής κυκλοφορίας, με το οποίο καλείται να καταβάλει ένα πρόστιμο


lexentry: ell/κλίση__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: κλίση
trans_list: réimniú
sense:
(γραμματική) ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο σχηματίζονται οι διάφοροι τύποι ενός ονόματος, αντωνυμίας ή ρήματος


lexentry: ell/κλείδα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κλείδα
trans_list: branra brád
sense:
(ανατομία) το καθένα από τα δύο επιμήκη οστά του άνω τμήματος του θώρακα που ενώνουν τις ωμοπλάτες με το στέρνο


lexentry: ell/κλειστός__επίθετο__1
sense_num: 07
written_rep: κλειστός
trans_list: coisc
sense:
(γλωσσολογία) (για ήχο) που προκαλείται από απότομο κλείσιμο και άνοιγμα του ρεύματος αέρα μέσα στο στόμα


lexentry: ell/κληρονομιά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κληρονομιά
trans_list: oidhreacht
sense:
περιουσία ή περιουσιακό στοιχείο που έρχεται στην κυριότητα, νομή ή κατοχή μου μετά το θάνατο συγγενών μου


lexentry: ell/κληρονομιά__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κληρονομιά
trans_list: oidhreacht
sense:
(γενικότερα) οτιδήποτε πολύτιμο μάς έχει παραδοθεί από τις προηγούμενες γενεές ως ηθική ή πνευματική παρακαταθήκη


lexentry: ell/κληρονομικότητα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κληρονομικότητα
trans_list: oidhreacht
sense:
(αντικειμενοστρεφής προγραμματισμός) ο μηχανισμός που επιτρέπει τη δημιουργία μιας κλάσης (υποκλάση) από μία άλλη κλάση (την υπερκλάση της) κληρονομόντας τις ιδιότητες (τα μέλη δεδομένων) και τις μεθόδους της


lexentry: ell/κλονισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: κλονισμός
trans_list: cliseadh
sense:
η νοητική ή συναισθηματική διαταραχή που προκαλείται συνήθως από δυσάρεστο ή / και αιφνίδιο γεγονός (νευρικός κλονισμός)


lexentry: ell/κοινή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κοινή
trans_list: coimín
sense:
η γλώσσα που μιλιέται από το σύνολο ενός ομόγλωσσου πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των ομιλητών ιδιωμάτων και διαλέκτων, η γενικευμένη υπερτοπική ποικιλία μιας γλώσσας


lexentry: ell/κολοκυθιά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κολοκυθιά
trans_list: puimcín
sense:
(φυτό) κοινή ονομασία για τα φυτά που παράγουν κολοκύθια ή κολοκύθες, το γένος Κολοκύνθη (Cucurbita)


lexentry: ell/κολοφώνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κολοφώνας
trans_list: píce
sense:
(τυπογραφία) μικρό κείμενο στην προτελευταία ή τελευταία εσωτερική σελίδα ενός βιβλίου, όπου αναφέρονται στοιχεία σχετικά με την έκδοσή του, όπως τα ονόματα του επιμελητή και του διορθωτή, πού και πότε τυπώθηκε, τα τυπογραφικά στοιχεία, η ποιότητα του χαρτιού, ο αριθμός των αντιτύπων, το όνομα του βιβλιοδέτη, κ.λπ.


lexentry: ell/κοροϊδεύω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: κοροϊδεύω
trans_list: bí ag magadh
sense:
αναφέρομαι με περιπαικτικό τρόπο (λέξεις ή χειρονομίες) στα ελαττώματα, τις αδυναμίες ή τις ιδιαιτερότητες κάποιου


lexentry: ell/κορυφή__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: κορυφή
trans_list: stuaic
sense:
(γεωμετρία) το σημείο τομής δύο πλευρών πολύπλευρου επίπεδου σχήματος ή τουλάχιστον τριών πλευρών ενός πολυγώνου


lexentry: ell/κοτσάνα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κοτσάνα
trans_list: fuisce baile
sense:
βλακεία, χαζομάρα 
>Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)


lexentry: ell/κοτσάνα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κοτσάνα
trans_list: fuisce baile
sense:
μεγάλο κοτσάνι 
>Μπαμπινιώτης, Γεώργιος (2002). Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας (Βʹ έκδοση). Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. (Αʹ έκδοση: 1998)


lexentry: ell/κουβέρτα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κουβέρτα
trans_list: blaincéad
sense:
ύφασμα, μάλλινο ή βαμβακερό, που χρησιμοποιείται πάνω από τα σεντόνια του κρεβατιού για να προστατεύει από το κρύο


lexentry: ell/κουρελού__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κουρελού
trans_list: obair phaistí
sense:
(ύφασμα) είδος υφαντού χαλιού, μικρού μεγέθους, που συνθέτεται από κομμάτια διαφόρων υφασμάτων ή περίσσεια νημάτων


lexentry: ell/κουσκούς__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κουσκούς
trans_list: cúscús
sense:
(φαγητά) φαγητό βορειοαφρικανικής προέλευσης από χοντρόκοκκο σιμιγδάλι, κρέας ή ψάρι, λαχανικά και πικάντικες σάλτσες


lexentry: ell/κούνια__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κούνια
trans_list: luascán
sense:
κάθισμα που κρέμεται από ψηλό σημείο (κλαδιά δέντρου, μεταλλική οριζόντια δοκό κ.λπ.) και αιωρείται / λικνίεζεται


lexentry: ell/κράτηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: κράτηση
trans_list: áirithint
sense:
η εξασφάλιση ή η αναγνώριση κατοχής μιας θέσης σε μεταφορικό μέσο, θέατρο κ.λπ., ή ενός δωματίου σε ξενοδοχείο


lexentry: ell/κριός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: κριός
trans_list: reithe
sense:
μεσαιωνική πολιορκητική μηχανή που χρησίμευε στην εκπόρθηση των θυρών των κάστρων. Ήταν φτιαγμένη από έναν κορμό και μια ενισχυμένη κεφαλή που θύμιζε ακριβώς το κεφάλι του κριαριού.


lexentry: ell/κτηνίατρος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κτηνίατρος
trans_list: tréidlia
sense:
(επάγγελμα) ο επιστήμονας που ασχολείται με την πρόληψη και θεραπεία των ασθενειών των ζώων. Στα καθήκοντά του περιλαμβάνεται και η επιθεώρηση των προϊόντων ζωικής προέλευσης


lexentry: ell/κυνηγός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κυνηγός
trans_list: sealgaire
sense:
(επάγγελμα) αυτός που ασχολείται με το κυνήγι, ο θηρευτής (η λέξη οφείλει το σχηματισμό της στο ότι το κυνήγι συνήθως γίνεται με σκύλους)


lexentry: ell/κυριολεκτικό__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: κυριολεκτικό
trans_list: beacht
sense:
(προγραμματισμός) η σειρά χαρακτήρων όπως γράφεται στον πηγαίο κώδικα για να αποδώσει τιμή σε μεταβλητή ή σε πραγματική παράμετρο μιας συνάρτησης. Μπορεί να παριστάνει αριθμό, συμβολοσειρά ή οτιδήποτε άλλο, αλλά στον πηγαίο κώδικα, ο οποίος είναι κείμενο, δεν είναι παρά μία σειρά χαρακτήρων. Δεν πρέπει να συγχέεται με την σταθερά.


lexentry: ell/κωλυσιεργώ__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: κωλυσιεργώ
trans_list: cuibhrigh
sense:
παρεμβάλλω σκόπιμα εμπόδια για προσωπικό όφελος και ταυτόχρονα καθυστερώ τη διεξαγωγή εργασιών ή διαδικασιών


lexentry: ell/κόμβος__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: κόμβος
trans_list: cnota
sense:
(ναυτικός όρος) μονάδα μέτρησης ταχύτητας πλοίου, ίση με ένα ναυτικό μίλι την ώρα. Επίσης, χρησιμοποιείται ως μονάδα μέτρησης και για τα αεροπλάνα


lexentry: ell/κόμβος__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: κόμβος
trans_list: nód
sense:
(δίκτυο υπολογιστών) node: υπολογιστής, άλλη συσκευή συνδεδεμένη σε δίκτυο ή ακόμη και ένα υποδίκτυο (πχ. ένα τοπικό ή οικιακό δίκτυο συνδεόμενο με παροχέα ίντερνετ - ISP), που οπωσδήποτε έχει τουλάχιστον μία διεύθυνση IP από όπου και ταυτοποιείται


lexentry: ell/λάθος__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: λάθος
trans_list: botún
sense:
η απόκλιση ανάμεσα στην πραγματική τιμή που προκύπτει από μια μαθηματική πράξη και στην τιμή που βρίσκει κάποιος από αυτήν


lexentry: ell/λήμμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: λήμμα
trans_list: iontráil
sense:
(λεξικογραφία) καταχώρηση, άρθρο που υπάρχει αλφαβητικά καταχωρισμένο σε ένα λεξικό ή εγκυκλοπαίδεια


lexentry: ell/λήψη__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: λήψη
trans_list: ceirnín
sense:
(συνεκδοχικά) η εγγραφή ως αποτέλεσμα της λήψης εικόνας, ήχου ή άλλου σήματος: φωτογραφία, ηχογράφηση, βίντεο κλπ.


lexentry: ell/λαγός__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: λαγός
trans_list: giorria
sense:
(αθλητισμός, αργκό, μειωτικό, ποδόσφαιρο) παίκτης του Παναθηναϊκού (που φοβάται και τρέχει κατά το γίνομαι λαγός)


lexentry: ell/λαιμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: λαιμός
trans_list: scornach
sense:
(ειδικότερα) το μπροστινό εσωτερικό μέρος του τμήματος αυτού που περιλαμβάνει το λάρυγγα και τον φάρυγγα


lexentry: ell/λανθάνιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: λανθάνιο
trans_list: lantainam
sense:
(χημεία) μεταλλικό χημικό στοιχείο, που ανήκει στις λανθανίδες, με ατομικό αριθμό 57 και χημικό σύμβολο το La


lexentry: ell/λεβάντε__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: λεβάντε
trans_list: an Leiveaint
sense:
(περιοχή) 

(περιοχή) περιοχή της Ανατολίας που εκτείνεται νοτίως της Τουρκίας, δυτικά του Ιράκ και βορείως της Σαουδικής Αραβίας


lexentry: ell/λειτουργία__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: λειτουργία
trans_list: feidhm
sense:
ο ιδιαίτερος ρόλος που παίζει ένα μέρος ενός συστήματος, π.χ. το εξάρτημα μιας μηχανής ή ο τομέας ενός οργανισμού ή το όργανο του σώματος


lexentry: ell/λεκάνη__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: λεκάνη
trans_list: peilbheas
sense:
(ανατομία) μεγάλο σύνθετο οστό που αποτελείται από το ιερόν οστούν, τον κόκκυγα, τα δύο λαγόνια και τα δύο ισχιακά οστά· η διάταξη αυτή σχηματίζει μια μεγάλη κοιλότητα στη βάση του κορμού που κλείνει μπροστά στην ηβική σύμφυση και ενώνεται προς τα πάνω με τη σπονδυλική στήλη και προς τα κάτω με τους μηρούς


lexentry: ell/λευκόχρυσος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: λευκόχρυσος
trans_list: platanam
sense:
(χημεία) χημικό στοιχείο της κατηγορίας των μετάλλων με ατομικό αριθμό 78 και χημικό σύμβολο το Pt· η πλατίνα


lexentry: ell/λιθαγωγός__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: λιθαγωγός
trans_list: cuir in iúl
sense:
(ειδικότερα ιατρική, για φάρμακα) που έχει την ιδιότητα να βοηθά στη λιθαγωγία, την έξοδο λίθων από το σώμα


lexentry: ell/λιθογραφία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: λιθογραφία
trans_list: liteagrafaíocht
sense:
(τυπογραφία) η τέχνη της αναπαραγωγής έντυπου υλικού με τη χρήση πέτρας, νερού, λιπαντικού και μελανιού


lexentry: ell/λουκάνικο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: λουκάνικο
trans_list: ispín
sense:
(γαστρονομία) φαγώσιμο από χοιρινό ή βοδινό κρέας, ψιλοκομμένο και γεμισμένο με καρυκεύματα, σε σχήμα κυλινδρικό


lexentry: ell/λουκάνικο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: λουκάνικο
trans_list: mála trealaimh
sense:
(μεταφορικά, αργκό, στρατιωτικός όρος) κυλινδρικός υφασμάτινος σάκος που συνήθως χρησιμοποιείται από στρατιώτες


lexentry: ell/μάντρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μάντρα
trans_list: cleith
sense:
οικόπεδο, συνήθως περιφραγμένο, που χρησιμοποιείται για τη συγκέντρωση και την πώληση οικοδομικών υλικών, αυτοκινήτων κλπ


lexentry: ell/μάρκα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μάρκα
trans_list: splanc
sense:
σημάδι που επιτρέπει την άμεση αναγνώριση των προϊόντων κάποιας εμπορικής εταιρείας, συνήθως βιομηχανικής


lexentry: ell/μάρσιπος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μάρσιπος
trans_list: tiachóg
sense:
(ζωολογία) μικρός θύλακας ο οποίος βρίσκεται στο σώμα μερικών θηλαστικών και τον χρησιμοποιούν για να τοποθετούν τα μικρά τους ώστε να τα μεταφέρουν με ευκολία


lexentry: ell/μέθοδος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: μέθοδος
trans_list: slí
sense:
(αντικειμενοστρεφής προγραμματισμός) συνάρτηση που ορίζεται μέσα σε κλάση, η οποία εκτελείται εξωτερικά μέσω της επίκλησης της κλάσης (στατική μέθοδος) ή κάποιου αντικειμένου αυτής


lexentry: ell/μέλισσα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μέλισσα
trans_list: beach
sense:
(έντομο) (Apis melifera) υμενόπτερο έντομο με δηλητηριώδες κεντρί. Ζει σε κοινωνίες κι εκτρέφεται για το μέλι και το κερί που παράγει


lexentry: ell/μέλος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μέλος
trans_list: ball
sense:
(ανατομία) τμήμα του σώματος το οποίο εκτελεί συγκεκριμένη εργασία (πχ. πόδι, χέρι, κεφάλι, δάκτυλο)


lexentry: ell/μέσο__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: μέσο
trans_list: idirmheán
sense:
οτιδήποτε χρησιμοποιείται για επικοινωνία και πληροφόρηση (πχ. εφημερίδα, τηλεόραση, βιβλίο, διαδίκτυο)


lexentry: ell/μήτρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μήτρα
trans_list: broinn
sense:
(ανατομία) μυώδες κοίλο όργανο του γεννητικού συστήματος των γυναικών που βρίσκεται στη λεκάνη ανάμεσα στην ουροδόχο κύστη και το ορθό έντερο· στα τοιχώματά της προσκολλάται το γονιμοποιημένο ωάριο και στη συνέχεια στο εσωτερικό της αναπτύσσεται το έμβρυο μέχρι τη γέννησή του.


lexentry: ell/μαέστρος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μαέστρος
trans_list: stiúrthóir
sense:
(επάγγελμα) ο διευθυντής ορχήστρας, που διδάσκει τους μουσικούς της ορχήστρας στις πρόβες και τους διευθύνει την ώρα της εκτέλεσης


lexentry: ell/μαθηματικός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: μαθηματικός
trans_list: matamaiticeoir
sense:
(επάγγελμα) ο καθηγητής/η καθηγήτρια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που διδάσκει το μάθημα των μαθηματικών


lexentry: ell/μαιευτική__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μαιευτική
trans_list: cnáimhseachas
sense:
(ιατρική) ο κλάδος της ιατρικής που ασχολείται με την παρακολούθηση και παροχή ιατρικών υπηρεσιών σε εγκυμονούσες γυναίκες, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του τοκετού


lexentry: ell/μανάτος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μανάτος
trans_list: bó mhara
sense:
(θηλαστικό ζώο) μεγάλο υδρόβιο θηλαστικό ζώο της οικογένειας των τριχεχιδών, της τάξης των σειρηνοειδών


lexentry: ell/μανιτάρι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μανιτάρι
trans_list: beacán | muisiriún
sense:
(μυκητολογία) μύκητας που εμφανίζεται σε μορφή φυτού με χαρακτηριστικό σχήμα (μικρός βλαστός, ομπρελωτή κορυφή) μέσα στα δάση


lexentry: ell/μαρτυρώ__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: μαρτυρώ
trans_list: teisteoir
sense:
(λόγιο, φιλολογία, συνήθως στους τύπους μαρτυρείται, μαρτυρούνται) τεκμηριώνομαι σε πηγές, ενδείξεις, μαρτυρίες


lexentry: ell/μαρτυρώ__ρήμα__1
sense_num: 04
written_rep: μαρτυρώ
trans_list: mairtíreach
sense:
(λόγιο, χριστιανισμός, μόνο στην ενεργητική φωνή) έχω μαρτυρικό θάνατο, χάνω τη ζωή μου ως μάρτυρας της χριστιανικής πίστης


lexentry: ell/ματ__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: ματ
trans_list: múisiamach
sense:
αλαμπής, που δεν αντανακλά το φως, που δεν γυαλίζει, μη γυαλιστερός, ελαφρώς τραχύς επιφανειακά, μη στιλπνός


lexentry: ell/μαυρίζω__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: μαυρίζω
trans_list: buí
sense:
(αμετάβατο) (μεταφορικά) η επιδερμίδα μου παίρνει σκούρο χρώμα μετά από κάποια παρουσία στις ακτίνες του ήλιου


lexentry: ell/μελανιάζω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: μελανιάζω
trans_list: gorm
sense:
(αμετάβατο) γίνομαι μελανός, μαυρίζω ή μπλαβίζω εξαιτίας κτυπήματος (αιμάτωμα), από το κρύο, από το κλάμα ή από φόβο


lexentry: ell/μεσάζων__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: μεσάζων
trans_list: impíoch
sense:
(γενικότερα, επάγγελμα) ο άνθρωπος που παρεμβαίνει ανάμεσα σε δύο ή περισσότερους άλλους ανθρώπους ώστε να τους φέρει σε επικοινωνία με σκοπό κάποιο όφελος, συνήθως οικονομικό


lexentry: ell/μεσοφυλικός__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: μεσοφυλικός
trans_list: idirghnéasach
sense:
(νεολογισμός) που αφορά όποιον έχει και αρσενικά και θηλυκά χαρακτηριστικά του φύλου του ή αναφέρεται σ’ αυτόν


lexentry: ell/μεταγλώττιση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: μεταγλώττιση
trans_list: tiomsú
sense:
(πληροφορική-μεταγλώττιση) η διαδικασία μετατροπής κώδικα (πηγαίος κώδικας) από μία γλώσσα προγραμματισμού σε κώδικα κάποιας άλλης (αντικειμενικός κώδικας) ή συνηθέστερα σε εκτελέσιμο αρχείο


lexentry: ell/μεταξοτυπία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μεταξοτυπία
trans_list: scagphriontáil
sense:
(τυπογραφία) σύστημα εκτύπωσης κατά το οποίο χρησιμοποιείται τεντωμένο μεταξωτό (ή κι από άλλο υλικό) ύφασμα ως μήτρα


lexentry: ell/μεταρρύθμιση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μεταρρύθμιση
trans_list: leasú
sense:
σύνολο σημαντικών αλλαγών σε έναν τομέα, που αποσκοπούν στη λύση προβλημάτων, την εύρυθμη λειτουργία του, την προσαρμογή του σε νέα δεδομένα κ.λπ.


lexentry: ell/μεταφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μεταφορά
trans_list: gníomhas tíolacais
sense:
η μετακίνηση ενός πράγματος ή ανθρώπου (πχ εμπορευμάτων - επιβατών) από ένα μέρος σε ένα άλλο, συνήθως με κάποιο μεταφορικό μέσο


lexentry: ell/μεταφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: μεταφορά
trans_list: meafar
sense:
(φιλολογία, ρητορική) σχήμα λόγου κατά το οποίο οι ιδιότητες ενός στοιχείου αποδίδονται (μεταφέρονται) σε ένα άλλο, το οποίο έχει διαφορετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά από το πρώτο


lexentry: ell/μετοχή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μετοχή
trans_list: rangabháil
sense:
(γραμματική) κλιτή λέξη που διαθέτει τις ιδιότητες του επιθέτου και του ρήματος, ένα είδος ρηματικού επιθέτου


lexentry: ell/μηδενισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: μηδενισμός
trans_list: nihileachas
sense:
(πολιτική) πολιτική θεωρία που επιδιώκει την καταστροφή κάθε θρησκευτικού, κοινωνικού, πολιτικού οργάνου


lexentry: ell/μηχανή__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: μηχανή
trans_list: meaisín
sense:
(συνεκδοχικά) το πρώτο όχημα όπου βρίσκεται ο μηχανισμός και που έλκει μια αμαξοστοιχία "δηζελάμαξα" με κινητήρες πετρελαίου = ντίζελ ή "ηλεκτράμαξα" με ηλεκτροκινητήρες έλξης


lexentry: ell/μηχανικός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μηχανικός
trans_list: innealtóir
sense:
(επάγγελμα) επαγγελματίας με αντικείμενο είτε το σχεδιασμό και την επίβλεψη δομικών έργων, είτε θέματα που αφορούν μηχανές


lexentry: ell/μολυβήθρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: μολυβήθρα
trans_list: aigeach
sense:
βαρίδι από μόλυβδο που δένουν οι κτίστες στην άκρη ενός νήματος, ώστε να χρησιμοποιείται ως αλφάδι και να τους βοηθάει στο κτίσιμο ίσιων κατασκευών


lexentry: ell/μολύβι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μολύβι
trans_list: peann luaidhe | pionsail
sense:
(γραφική ύλη) αντικείμενο που χρησιμεύει στη γραφή, αποτελούμενο από μια στήλη γραφίτη περιβαλλόμενη συνήθως από ξύλο


lexentry: ell/μονόδρομος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: μονόδρομος
trans_list: aonphléacs
sense:
(τηλεπικοινωνίες) simplex: μετάδοση πληροφορίας που γίνεται προς μία κατεύθυνση, όπως στη ραδιοφωνία από τον ραδιοφωνικό σταθμό (πομπός) στα ραδιόφωνα (δέκτης)


lexentry: ell/μουλάρι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μουλάρι
trans_list: miúil
sense:
(θηλαστικό ζώο) στείρο ζώο που προκύπτει από διασταύρωση, συνήθως, φοράδας με αρσενικό γάιδαρο και, σπανιότερα, αρσενικού αλόγου με γαϊδούρα. Χαρακτηρίζεται από μεγάλη αντοχή, δύναμη και σταθερότητα στο βάδισμα για αυτό και στο παρελθόν χρησιμοποιούταν σε γεωργικές εργασίες (όργωμα, μεταφορές, κ.λπ.). Το κεφάλι και το σώμα του μοιάζουν περισσότερο με του αλόγου ενώ τα αυτιά και τα πόδια του με του γαϊδάρου


lexentry: ell/μπάστακας__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: μπάστακας
trans_list: spíonán
sense:
(μεταφορικά) που δεν κάνει τίποτε εκτός από το να στέκεται όρθιος και ακίνητος, παρεμποδίζοντας ή ενοχλώντας απλώς με τη στάση του, ενοχλητικός


lexentry: ell/μπαγιάτικος__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: μπαγιάτικος
trans_list: múisiúnta
sense:
(για τρόφιμα) που έχει αρκετά παλιά ημερομηνία παραγωγής / παρασκευής και η γεύση του, η όψη του και η οσμή του δεν το κάνουν πια ελκυστικό για κατανάλωση


lexentry: ell/μπαλόνι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μπαλόνι
trans_list: balún
sense:
ελαστικός και διάφανος (συνήθως) σάκος, διαφόρων μεγεθών και χρωμάτων, που γεμίζει με αέρα ή αέριο και αποκτά διάφορα σχήματα. Χρησιμοποιείται στη διακόσμηση και αρέσει πολύ στα παιδιά


lexentry: ell/μπανάνα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μπανάνα
trans_list: banana
sense:
(φρούτο) o καρπός της μπανανιάς. Φρούτο στενόμακρο, σε σχήμα μισοφέγγαρου, είναι πράσινη όταν είναι άγουρη και κίτρινη όταν ωριμάσει, έχει παχιά φλούδα που ανοίγει σε 4-5 κομμάτια, λευκή τρυφερή και γλυκιά "σάρκα".


lexentry: ell/μπαχάρι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μπαχάρι
trans_list: pimeantó
sense:
(μπαχαρικό) είδος μπαχαρικού που φτιάχνεται από αποξηραμένους καρπούς δέντρου της Καραϊβικής (Pimenta dioica), γνωστό και ως ινδικό πιπέρι


lexentry: ell/μπόρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μπόρα
trans_list: biathaigh
sense:
(μετεωρολογία, κοινή ονομασία) η ξαφνική έντονη βροχή με μικρή διάρκεια, ξαφνική βροχόπτωση ισχυρή ή και καταρρακτώδης


lexentry: ell/μωσαϊκό__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: μωσαϊκό
trans_list: mósáic
sense:
(οικοδομική) πάτωμα που έχει προέλθει από το τρίψιμο της επιφάνειας συμπαγούς μάζας χρωματισμένου τσιμέντου και χαλικιών διαφόρων μεγεθών με αποτέλεσμα να δίνει την αίσθηση του ψηφιδωτού


lexentry: ell/νάρθηκας__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: νάρθηκας
trans_list: meathán
sense:
(ιατρική) μέσο για την ακινητοποίηση ενός άκρου που έχει υποστεί ελαφρό κάταγμα· συνήθως αποτελείται από γύψο που αγκαλιάζει τη μισή περίμετρο του σκέλους και δένεται με επίδεσμο


lexentry: ell/νέα_ελληνικά__πολυλεκτικός_όρος__1
sense_num: 03
written_rep: νέα ελληνικά
trans_list: Gréagach
sense:
Στο Βικιλεξικό, νοείται ως η περίοδος από το 1669 (τέλος της κρητικής λογοτεχνίας) έως σήμερα περιλαμβανομένων διαλέκτων, ιδιωμάτων, καθαρεύουσας, δημοτικής και τελικά, της κοινής νεοελληνικής του 20ού αιώνα. (Η περίοδος 1453‑1669 χαρακτηρίζεται στα λεξικά είτε ως όψιμη μεσαιωνική, είτε ως πρώιμη νεοελληνική).


lexentry: ell/νεύρωση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: νεύρωση
trans_list: néaróis
sense:
(ψυχολογία) παθολογική διαταραχή της ψυχικής κατάστασης που όμως δεν σχετίζεται με αλλοιώσεις ή παθήσεις του νευρικού συστήματος (δείτε ψύχωση). Εκδηλώνεται με ψυχοσωματικά συμπτώματα (εφίδρωση, ταχυπαλμία, αϋπνία, κ.λπ.)


lexentry: ell/νομή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: νομή
trans_list: gabháltas
sense:
(νομικός όρος) η φυσική εξουσίαση κάποιου πράγματος από πρόσωπο, χωρίς η κατοχή του να στηρίζεται πάντοτε σε πραγματικό δικαίωμα


lexentry: ell/νούμερο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: νούμερο
trans_list: méid
sense:
(για αντικείμενα) συγκεκριμένος αριθμός που χαρακτηρίζει το μέγεθος σύμφωνα με τα αντίστοιχα πρότυπα


lexentry: ell/ξένιος__επίθετο__1
sense_num: 03
written_rep: ξένιος
trans_list: abhlann
sense:
(δίκτυο υπολογιστών) host: ο κόμβος (node), που είναι υπολογιστής (πχ. τερματικό χρήστη, τάμπλετ, έξυπνο τηλέφωνο, κλπ) και όχι άλλη συσκευή υποστήριξης δικτύου (μεταγωγέας, δρομολογητής, κλπ). Ο υπολογιστής που τα προγράμματά του δεν αφορούν την λειτουργία του ίδιου του δικτύου, αλλά εξυπηρετούν τους χρήστες και γιαυτό είναι «ξενικός» ως προς το δίκτυο


lexentry: ell/ξακρίζω__ρήμα__1
sense_num: 05
written_rep: ξακρίζω
trans_list: bearradh
sense:
κάνω κάτι μέχρι τα άκρα, π.χ. καθαρίζω πολύ καλά, έως τις γωνίες και τα δύσκολα σημεία, σπέρνω το χωράφι απ' άκρη σε άκρη ακόμα και με ξινάρι (επειδή στα δύσκολα σημεία δεν πάει το αλέτρι


lexentry: ell/ξεκάνω__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: ξεκάνω
trans_list: folmhaigh
sense:
{παρωχημένο) και (λαϊκότροπο) "σκοτώνω" κάτι πουλώντας του σε εξευτελιστική τιμή, το πουλάω όσο-όσο, το ξεφορτώνομαι


lexentry: ell/ξυπνάω__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: ξυπνάω
trans_list: dúisigh
sense:
(αμετάβατο) σταματάω να έχω ψευδαισθήσεις, να ζω σε μια ονειρική πραγματικότητα ή να είμαι αδρανής, αφυπνίζομαι


lexentry: ell/ξυπνάω__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: ξυπνάω
trans_list: dúisigh
sense:
(μεταβατικό) αφυπνίζω κάποιον που ζει με ψευδαισθήσεις, σε μια ονειρική πραγματικότητα ή είναι αδρανής


lexentry: ell/οδικός_χάρτης__πολυλεκτικός_όρος__1
sense_num: 02
written_rep: οδικός χάρτης
trans_list: léarscáil bhóithre
sense:
(νεολογισμός, μεταφορικά) σχέδιο δράσης, στο οποίο περιγράφονται λεπτομερώς ή αδρομερώς οι μελλοντικές ενέργειες που απαιτείται να γίνουν για ένα ζήτημα


lexentry: ell/οδοιπορικό__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: οδοιπορικό
trans_list: fionnuar
sense:
ο πληθυντικός ως ουσιαστικό, τα οδοιπορικά, σημαίνει την αμοιβή για τα έξοδα που κάνει ένας δημόσιος ή ιδιωτικός υπάλληλος στη διάρκεια ταξιδιού εκτός έδρας ή γενικά για τις επαγγελματικές μετακινήσεις του


lexentry: ell/οιδιπόδειος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: οιδιπόδειος
trans_list: coimpléacs Éideapúis
sense:
ο σχετικός με το οιδιπόδειο σύμπλεγμα της ψυχαναλυτικής θεωρίας του Φρόιντ, για την σεξουαλική έλξη που νιώθει αλλά καταπνίγει ο γιος για την μητέρα και που το αντίστοιχο στις κόρες προς τον πατέρα θεωρείται ότι είναι το σύμπλεγμα της Ηλέκτρας (το οιδιπόδειο και ως ουσιαστικό)


lexentry: ell/οικοτροφείο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: οικοτροφείο
trans_list: scoil chónaithe
sense:
ίδρυμα ή παράρτημα ενός οργανισμού (κυρίως ιδιωτικού σχολείου) που δέχεται οικότροφους, κυρίως μαθητές


lexentry: ell/ομοιομορφισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ομοιομορφισμός
trans_list: aonfhoirmeachas
sense:
(γεωλογία) Θεωρία που διατυπώθηκε από τον Charles Lyell (1797–1875) σύμφωνα με την οποία η διαμόρφωση του γήινου φλοιού είναι μια συνεχής και ομοιόμορφη διεργασία και όχι αποτέλεσμα ξαφνικών και βίαιων καταστροφών μεγάλης κλίμακας (δείτε καταστροφισμός).


lexentry: ell/ομοιομορφισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: ομοιομορφισμός
trans_list: hoiméamorfachas
sense:
(μαθηματικά) Συνάρτηση που στην τοπολογία υφίσταται για έναν γεωμετρικό σχηματισμό ο οποίος μπορεί να μετατραπεί σε έναν άλλο ισοδύναμο μέσω ελαστικής παραμόρφωσης.


lexentry: ell/οξυγόνο__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: οξυγόνο
trans_list: ocsaigin | aer-beatha
sense:
(βιολογία) κύκλος του οξυγόνου : η κυκλική μεταφορά του οξυγόνου στη φύση από την κατανάλωσή από τους ανθρώπους τα ζώα και τα φυτά μέχρι την εκ νέου παραγωγή του από τα φυτά


lexentry: ell/οπερέτα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: οπερέτα
trans_list: cosair chró
sense:
(ειρωνικό) μειωτικός χαρακτηρισμός για ενέργειες ή ανθρώπους που δείχνουν ασόβαροι ή προσπαθούν να επιδειχθούν


lexentry: ell/ορθοπεδικός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ορθοπεδικός
trans_list: ortaipéideach
sense:
(ιατρική,επάγγελμα) ο γιατρός που έχει ειδικευτεί στην αποκατάσταση κακώσεων του μυοσκελετικού συστήματος


lexentry: ell/ορισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ορισμός
trans_list: sainmhíniú
sense:
σύντομη και περιεκτική περίοδος λόγου με την οποία περιγράφεται και ερμηνεύεται επακριβώς μια έννοια, σημασία λέξης ή φράσης


lexentry: ell/ορμή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ορμή
trans_list: móiminteam
sense:
(φυσική) διανυσματικό φυσικό μέγεθος το οποίο ισούται με το γινόμενο της μάζας ενός αντικειμένου επί την ταχύτητά του και συμβολίζεται διεθνώς με το λατινικό γράμμα p


lexentry: ell/ουρά__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: ουρά
trans_list: ciú
sense:
(πληροφορική) βασική δομή δεδομένων, όπου η παλαιότερη εισερχόμενη (first in) οντότητα (στοιχείο/δεδομένο), αφαιρείται πρώτη (first out)


lexentry: ell/ουρανός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ουρανός
trans_list: spéir | aer
sense:
ο αέρας της ατμόσφαιρας και το διάστημα πέρα από αυτόν, όπως φαίνονται από τη γη, με σχήμα θόλου και βάση τον ορίζοντα


lexentry: ell/ουρητήρας__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ουρητήρας
trans_list: úiréadar
sense:
(ανατομία) ένας από τους δύο σωλήνες μαλακών μυϊκών ινών που συνδέουν τον νεφρό με την ουροδόχο κύστη


lexentry: ell/πάγκος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: πάγκος
trans_list: binse
sense:
μακρόστενη ορθογώνια επιφάνεια σε ύψος κατάλληλο για διάφορες εργασίες όπως πχ. το μαγείρεμα, που γίνονται από όρθια συνήθως θέση


lexentry: ell/πάθος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: πάθος
trans_list: ainmhian
sense:
μεγάλη αγάπη και ενθουσιασμός για κάτι, ολοκληρωτική αφοσίωση, μεγάλη ενεργητικότητα και αποφασιστικότητα για την επίτευξη κάποιου στόχου


lexentry: ell/πάρκο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πάρκο
trans_list: páirc
sense:
χώρος που έχει διαμορφωθεί με κήπους και δέντρα και τον επισκέπτονται άνθρωποι για ψυχαγωγικούς ή ερευνητικούς σκοπούς


lexentry: ell/πάστα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πάστα
trans_list: paist
sense:
είδος αλοιφής ή άλλης εύπλαστης μάζας, που προκύπτει από την ανάμειξη διαφόρων υλικών και χρησιμοποιείται για ποικίλους σκοπούς


lexentry: ell/πάστα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: πάστα
trans_list: cáca
sense:
(γλυκό) είδος γλυκού (συνήθως προϊόν ζαχαροπλαστικής) που αποτελείται κατά βάση από στρώσεις από παντεσπάνι ή σαβαγιάρ, κρέμα, σαντιγί κι άλλα υλικά (π.χ. φρούτα) κι απαντάται σε διάφορες παραλλαγές


lexentry: ell/πάω_πάσο__έκφραση__1
sense_num: 01
written_rep: πάω πάσο
trans_list: meil
sense:
(χαρτοπαιξία) δεν χρησιμοποιώ τη σειρά μου για να ποντάρω ή να κάνω άλλη ενέργεια η οποία μου δίνεται όταν έρθει η σειρά μου να παίξω


lexentry: ell/πέναλτι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πέναλτι
trans_list: pionós
sense:
(αθλητισμός) βαρύ λάθος που γίνεται από έναν ποδοσφαιριστή, ενώ η μπάλα βρίσκεται στη μεγάλη περιοχή της ομάδας του


lexentry: ell/πέναλτι__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: πέναλτι
trans_list: pionós
sense:
(αθλητισμός) λάκτισμα που εκτελείται από έναν παίκτη της αντίπαλης ομάδας απέναντι στον αμυνόμενο τερματοφύλακα μετά από φάουλ στη μεγάλη περιοχή


lexentry: ell/πέρασμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: πέρασμα
trans_list: slí
sense:
ο τόπος, το σημείο από όπου περνάει κάποιος συνήθως ή υποχρεωτικά κατά την πορεία του προς έναν προορισμό


lexentry: ell/πέταλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: πέταλο
trans_list: crú
sense:
(μεταφορικά) κάθε τι που έχει σχήμα πετάλου (1) (ειδικότερα για ένα από τα δυο τμήματα γηπέδου και τμήμα του δρόμου)


lexentry: ell/πέφτω__ρήμα__1
sense_num: 10
written_rep: πέφτω
trans_list: mí-áirigh
sense:
έχω κάποια ιδιότητα (μέγεθος, ηλικία, κοινωνική θέση κλπ) η οποία συγκρινόμενη με την αντίστοιχη ιδιότητα άλλου αποδεικνύεται ανεπαρκής ή υπερβολική


lexentry: ell/πίνακας__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: πίνακας
trans_list: clár
sense:
(προγραμματισμός) ειδική δομή αποθήκευσης ομοειδών στοιχείων με μία προκαθορισμένη διάταξη η οποία υπακούει σε ένα κανόνα αρίθμησης κατά τον οποίον αντιστοιχείται ένας μοναδικός συνδυασμός ακεραίων αριθμών στην κάθε θέση της δομής και αναλόγως τον αριθμό των ακεραίων που αποτελούν τον κάθε συνδυασμό μιλάμε για μονοδιάστατο, δισδιάστατο, τρισδιάστατο κλπ. πίνακα και, γενικά, για τη διάσταση του πίνακα


lexentry: ell/πίνακας__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: πίνακας
trans_list: eintiteas
sense:
(βάσεις δεδομένων) στις σχεσιακές βάσεις δεδομένων: ειδική δομή αποθήκευσης δεδομένων στην οποία καταχωρίζονται τα δεδομένα σε γραμμές (εγγραφές) και στήλες (η κάθε μία από τις τελευταίες έχει μοναδική ονομασία και αποτελούν τα πεδία των γραμμών-εγγραφών) ούτως ώστε στην κάθε στήλη να καταχωρίζονται δεδομένα του ιδίου τύπου (data type)


lexentry: ell/πίσσα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πίσσα
trans_list: tarra
sense:
μαύρη παχύρρευστη ουσία, υποπροϊόν απόσταξης λιθανθράκων ή πετρελαίου που χρησιμοποιείται ως στεγανωτικό υλικό, στην ασφαλτόστρωση δρόμων κλπ


lexentry: ell/πακετάρω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: πακετάρω
trans_list: deic
sense:
τοποθετώ αντικείμενα σε ένα κουτί ή τα τυλίγω με χαρτί, ώστε να πάρουν τη μορφή πακέτου πριν τη μεταφορά τους


lexentry: ell/παπάς__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: παπάς
trans_list: rí
sense:
(χωρίς πληθυντικό) παιχνίδι-απάτη με τη φιγούρα του παπά της τράπουλας, όπου ο διοργανωτής (παπατζής) την ανακατεύει με άλλα δύο τραπουλόχαρτα ταχυδακτυλουργικά και ο παίκτης καλείται να μαντέψει ποιο τραπουλόχαρτο είναι ο παπάς


lexentry: ell/παράδοση__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: παράδοση
trans_list: traidisiún
sense:
τα έθιμα και οι συνήθειες των ανθρώπων, που διατηρούνται από γενιά σε γενιά· οι παγιωμένες συνήθειες ή πρακτικές σε διάφορους τομείς δραστηριότητας


lexentry: ell/παράσιτο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: παράσιτο
trans_list: diúgaire
sense:
(μεταφορικά) για κάποιον που βασίζεται σε άλλους για την επιβίωση ή την ανάδειξή του, με απαξιωτική σημασία


lexentry: ell/παράσιτο__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: παράσιτο
trans_list: callán
sense:
(στον πληθυντικό) παράσιτα: οι αρμονικές συχνότητες και ο θόρυβος στο ραδιοφωνικό ή τηλεοπτικό σήμα.


lexentry: ell/παραθυράκι__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: παραθυράκι
trans_list: lúb ar lár
sense:
διάταξη σε νόμο που με την κατάλληλη ερμηνεία επιτρέπει σε κάποιον να κάνει κάτι που γενικά απαγορεύεται


lexentry: ell/παρακαμπτήριος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: παρακαμπτήριος
trans_list: seachbhealach
sense:
η βοηθητική οδός (ή τμήμα σιδηροδρομικής γραμμής κ.λπ.) που παρακάμπτει κάποιο διάστημα της κυρίας οδού (ή γραμμής) και χρησιμοποιείται όταν αυτή η τελευταία παρουσιάζει κάποιο πρόβλημα


lexentry: ell/παρακολούθηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: παρακολούθηση
trans_list: rianú
sense:
η συστηματική παρατήρηση με σκοπό την ενημέρωση ή την πληροφόρηση σχετικά με την εξέλιξη ή τη μεταβολή μιας κατάστασης, διαδικασίας κτλ.


lexentry: ell/παραλήρημα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: παραλήρημα
trans_list: rámhaille
sense:
ο ασυνάρτητος και χωρίς νόημα λόγος, ο οποίος αποτελεί σύμπτωμα ορισμένων οργανικών ή ψυχικών παθήσεων, παραμιλητό


lexentry: ell/παραμάνα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: παραμάνα
trans_list: buime
sense:
(επάγγελμα) γυναίκα που έχει σαν επάγγελμα τη φροντίδα και διαπαιδαγώγηση παιδιών, συνήθως σε μικρή ηλικία


lexentry: ell/παραμονή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: παραμονή
trans_list: oíche
sense:
(προηγούμενη μέρα) η μέρα που προηγείται ενός σημαντικού γεγονότος, γιορτής ή επετείου (και παραμονές)


lexentry: ell/παραπέμπω__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: παραπέμπω
trans_list: díotáil
sense:
(κατ’ επέκταση) (ως εισαγγελική αρχή) καθιστώ κάποιον υπόδικο μεταβιβάζοντας την υπόθεση του σε δικαστική αρχή


lexentry: ell/παρονομαστής__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: παρονομαστής
trans_list: ainmneoir
sense:
(μαθηματικά) το ένα από τα δύο μέρη του κλάσματος (το κάτω από τη γραμμή του απλού κλάσματος), ο αριθμός που εκφράζει σε πόσα μέρη διαιρείται κάτι.


lexentry: ell/παρτίδα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: παρτίδα
trans_list: baisc
sense:
μέρος ενός όλου, κομμάτι ενός συνόλου, που αποτελείται από αντικείμενα με κάποιο κοινό χαρακτηριστικό


lexentry: ell/πειθαρχία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πειθαρχία
trans_list: araíonacht
sense:
η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του πειθαρχώ, η υπακοή σε κάποιες αρχές, κανόνες, νόμους ή στις διαταγές κάποιου ιεραρχικά ανώτερου


lexentry: ell/περικάρπιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: περικάρπιο
trans_list: banda muinchille
sense:
(βοτανική) το περίβλημα του καρπού των φυτών, μέσα στο οποίο βρίσκεται το σπέρμα. Διακρίνεται, από μέσα προς τα έξω, σε ενδοκάρπιο, μεσοκάρπιο και εξωκάρπιο ή επικάρπιο


lexentry: ell/περικοπή__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: περικοπή
trans_list: bearradh
sense:
(γλωσσολογία) αφαίρεση τμήματος μιας μακράς λέξης ώστε να σχηματιστεί μια βραχύτερη λέξη με την ίδια σημασία → δείτε τη λέξη clipping


lexentry: ell/περιληπτικός__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: περιληπτικός
trans_list: achoimre
sense:
που έχει τον χαρακτήρα της περίληψης, που περιγράφει με συντομία, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, συνοπτικός


lexentry: ell/περιληπτικός__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: περιληπτικός
trans_list: tiomsaitheach
sense:
(γλωσσολογία) που χρησιμοποιείται στον ενικό αριθμό για να δηλώσει το σύνολο ομοειδών πραγμάτων (ρύζι, λαός, πανίδα κλπ.)


lexentry: ell/περιτόναιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: περιτόναιο
trans_list: seicin
sense:
(ανατομία) λεπτή και διάφανης μεμβράνη που εκτείνεται στην εσωτερική επιφάνεια της κοιλιακής κοιλότητας και περιβάλλει τα σπλάχνα


lexentry: ell/πεταλούδα__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: πεταλούδα
trans_list: féileacán
sense:
στιλ κολύμβησης στο οποίο οι αθλητές κουνάνε κυκλικά από πίσω προς τα μπρος τα χέρια τους και με κυματισμούς τα πόδια τους


lexentry: ell/πηγή__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: πηγή
trans_list: foinse
sense:
(τηλεπικοινωνίες, πληροφορική) source: συσκευή ή πρόγραμμα που παράγει σήμα, πληροφορία, ροή δεδομένων (data stream), κλπ.


lexentry: ell/πινάκιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: πινάκιο
trans_list: duillín
sense:
(νομικός όρος) το βιβλίο με αριθμημένες και μονογραμμένες από τον προϊστάμενο του δικαστηρίου σελίδες στο οποίο εγγράφονται με τη σειρά οι υποθέσεις που εκδικάζονται στο ακροατήριο σε μία δικάσιμο


lexentry: ell/πινακίδα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πινακίδα
trans_list: pláta cláraithe
sense:
ορθογώνιο παραλληλόγραμμο [συνήθως μικρού πάχους στην τρίτη διάσταση] που επιτελεί κάποια χρήση (συμβολικό σήμα, υλικό αντικείμενο, τυπωμένος ή εγχάρακτος πίνακας κτλ)


lexentry: ell/πλήμνη__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: πλήμνη
trans_list: mol
sense:
(δίκτυο υπολογιστών) hub: δικτυακή συσκευή που συνδέει κόμβους (ηλεκτρονικούς υπολογιστές, άλλες πλήμνες, κλπ.) για να υλοποιήσει ένα τοπικό δίκτυο (LAN)


lexentry: ell/πλήρωμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πλήρωμα
trans_list: abairt
sense:
το προσωπικό, το σύνολο των ατόμων που χρησιμοποιείται σε ένα μεταφορικό μέσο εάν κατά τη μετακίνησή του χρειάζεται τουλάχιστον πάνω από ένα άτομο


lexentry: ell/πλατεία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πλατεία
trans_list: cearnóg an bhaile
sense:
(πολεοδομία) επίπεδος, διαμορφωμένος χώρος μέσα σε κατοικημένη περιοχή που περιβάλλεται από κτίρια ή και δρόμους


lexentry: ell/πληροφορική__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πληροφορική
trans_list: ríomheolaíocht
sense:
(επιστήμη) επιστήμη που ερευνά την κωδικοποίηση, διαχείριση και μετάδοση συμβολικών αναπαραστάσεων πληροφοριών


lexentry: ell/ποδήλατο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ποδήλατο
trans_list: rothar
sense:
(μέσο μεταφορών) όχημα, κυρίως δίτροχο, που κινεί ο αναβάτης με τα πόδια του, δίνοντας ώθηση στα πετάλια


lexentry: ell/πολυμορφισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: πολυμορφισμός
trans_list: polamorfacht
sense:
(βιολογία) η ικανότητα / ιδιότητα ορισμένων ειδών να εμφανίζονται σε ποικίλες μορφές ή εκδηλώσεις χωρίς να υπάρχει ουσιαστική αλλαγή στη βασική τους φύση


lexentry: ell/πολυμορφισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: πολυμορφισμός
trans_list: polamorfacht
sense:
(χημεία, φυσική) η ικανότητα ενός στερεού υλικού να υπάρχει σε περισσότερες από μία μορφές ή κρυσταλλικές δομές


lexentry: ell/πολυμορφισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: πολυμορφισμός
trans_list: polamorfacht
sense:
(πληροφορική) χαρακτηριστικό του αντικειμενοστραφούς προγραμματισμού που επιτρέπει σε αντικείμενα της ίδιας ιεραρχίας να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενα της βασικής κλάσης, παρά τις πραγματικές τους διαφορές


lexentry: ell/ποταμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ποταμός
trans_list: abhainn
sense:
(γεωγραφία) μεγάλη υδάτινη μάζα που ρέει σε μεγάλη απόσταση με φυσική ροή εντός μίας καθορισμένης κοίτης, ξεκινώντας από μία ή περισσότερες φυσικές πηγές ή λίμνες και καταλήγοντας στη θάλασσα ή σε λίμνη


lexentry: ell/πουλερικό__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πουλερικό
trans_list: éanlaith
sense:
(συνήθως στον πληθυντικό: πουλερικά) οικόσιτο εκτρεφόμενο πτηνό (κότα, γαλοπούλα, πάπια, χήνα κ.λπ.)


lexentry: ell/πριν__σύνδεσμος__1
sense_num: 01
written_rep: πριν
trans_list: roimh
sense:
με δευτερεύουσα πρόταση, δείχνει ότι η πράξη που περιγράφεται ακολουθεί χρονικά την πράξη της κύριας πρότασης


lexentry: ell/προληπτικός__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: προληπτικός
trans_list: piseogach
sense:
που προλαμβάνει, που με τις εκ των προτέρων ενέργειες ή πράξεις του προλαβαίνει την εκδήλωση ή την εμφάνιση κάποιων πραγμάτων, τα αποτρέπει ή τα ματαιώνει


lexentry: ell/προπέτεια__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: προπέτεια
trans_list: borrachas
sense:
(λόγιο) το να είναι κάποιος προπετής, να έχει συμπεριφορά που χαρακτηρίζεται από λόγο αυθάδη, χωρίς προηγούμενη σκέψη


lexentry: ell/προσδιοριστής__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: προσδιοριστής
trans_list: cinntitheach
sense:
(γλωσσολογία, γραμματική, ιδίως για γλώσσες που διαθέτουν οριστικό και αόριστο άρθρο) λέξη (ως είδος μέρους λόγου), πρόθημα, ή φράση που τροποποιεί ένα ουσιαστικό για να προσδιορίσει το είδος της αναφοράς του


lexentry: ell/προσκήνιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: προσκήνιο
trans_list: ardán
sense:
(θέατρο) το μέρος της σκηνής ενός (νεότερου) θεάτρου μπροστά από την αυλαία, το μπροστινό τμήμα της σκηνής


lexentry: ell/προσκυνητής__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: προσκυνητής
trans_list: liamhán gréine
sense:
(ψάρι) είδος μεγάλου πλαγκτονοφάγου καρχαρία, με χαρακτηριστικό στόμα που μπορεί να ανοίξει σε μεγάλες διαστάσεις


lexentry: ell/προστακτική__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: προστακτική
trans_list: tiarnúil
sense:
(γραμματική) έγκλιση του ρήματος που χρησιμοποιείται για να δηλωθεί η προσταγή ή η προτροπή και η παράκληση


lexentry: ell/προσφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: προσφορά
trans_list: ofráil
sense:
η ενέργεια του προσφέρω, το να δίνεις σε κάποιον κάτι με επισημότητα σε ένδειξη σεβασμού ή αγάπης ή θρησκευτικής λατρείας κ.λπ.


lexentry: ell/προσφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: προσφορά
trans_list: ofráil
sense:
η πρόταση που υποβάλλει ένας οίκος σε υποψήφιο αγοραστή για την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών, ιδιαίτερα στο πλαίσιο ενός διαγωνισμού· η επιχειρηματική πρόταση, πχ αυτή για την εξαγορά μιας επιχείρησης


lexentry: ell/προσφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: προσφορά
trans_list: ofráil
sense:
η διάθεση ενός προϊόντος σε ειδική τιμή, χαμηλότερη από εκείνη που συνηθίζεται είτε από αυτόν που το διαθέτει είτε γενικά στην αγορά


lexentry: ell/προσφορά__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: προσφορά
trans_list: soláthar agus éileamh
sense:
(οικονομία) η διαθέσιμη ή προσφερόμενη προς αγορά ποσότητα ενός οικονομικού αγαθού σε κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή ή περίοδο


lexentry: ell/προτροπή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: προτροπή
trans_list: spreag
sense:
(πληροφορική) στην διεπαφή γραμμής εντολής η αναμονή για πληκτρολόγηση εντολής σε λειτουργικό σύστημα ή άλλο πρόγραμμα


lexentry: ell/προφήτης__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: προφήτης
trans_list: fáidh
sense:
(θρησκεία) θρησκευτικό πρόσωπο που σύμφωνα με τις γραφές, είχε την ικανότητα της θείας έμπνευσης την οποία αποκάλυπτε στο λαό


lexentry: ell/προφορικά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: προφορικά
trans_list: guth
sense:
(ουσιαστικοποιημένο) (τα) προφορικά: εξετάσεις στις οποίες οι εξεταζόμενοι δεν εξετάζονται γραπτά, αλλά εκφωνούν με το στόμα τις απαντήσεις


lexentry: ell/πρωτόκολλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: πρωτόκολλο
trans_list: prótacal
sense:
(παλαιογραφία) σημείωση που βρισκόταν σε κυλινδρικούς παπύρους, κολλημένη στην αρχή του κειμένου, και περιείχε εξήγηση ή περίληψη του περιεχομένου


lexentry: ell/πρωτόκολλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 08
written_rep: πρωτόκολλο
trans_list: prótacal
sense:
(πληροφορική) σύνολο κοινά αποδεκτών κανόνων που περιγράφουν τον τρόπο μετάδοσης ή ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ διαφορετικού τύπου υπολογιστών, ειδικά σε ένα δίκτυο


lexentry: ell/πρόβλεψη__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: πρόβλεψη
trans_list: lón
sense:
(λογιστική) η δέσμευση κεφαλαίου από τα έσοδα μιας οικονομικής μονάδας για πιθανολογούμενη μελλοντική υποχρέωση


lexentry: ell/πρόληψη__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πρόληψη
trans_list: baothchreideamh
sense:
η προσπάθεια που γίνεται για να προλάβουμε εκ των προτέρων και να αποτρέψουμε κάποιες αρνητικές ή ανεπιθυμητες καταστάσεις, ενέργειες ή συνέπειες


lexentry: ell/πρόληψη__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: πρόληψη
trans_list: réamhthagra
sense:
(γραμματική) συντακτικό φαινόμενο κατά το οποίο το υποκείμενο μιας δευτερεύουσας πρότασης τίθεται ως αντικείμενο στην κύρια


lexentry: ell/πρόξενος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πρόξενος
trans_list: consal
sense:
(επάγγελμα, διπλωματία) επίσημος αντιπρόσωπος ξένου κράτους που αποστέλλεται για να αναπτύσσει συμφωνίες και να προστατεύει τα συμφέροντα των συμπατριωτών του σε εκείνη τη χώρα


lexentry: ell/πρόσφυση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πρόσφυση
trans_list: greamú
sense:
(φυσική) δύναμη που συμβάλλει στο να κρατά ενωμένα δύο σώματα (στερεά ή υγρά), δρώντας στην επιφάνειά τους


lexentry: ell/πρύτανης__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: πρύτανης
trans_list: uachtarán
sense:
(εκπαίδευση) καθηγητής ή καθηγήτρια ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος, που εκλέγεται από το Διοικητικό Συμβούλιο για ορισμένη θητεία (ένα, δύο ή τρία χρόνια), ως προϊστάμενος της διοίκησης του ιδρύματος


lexentry: ell/πυλώνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: πυλώνας
trans_list: piléar
sense:
μεταλλική ή τσιμεντένια κατασκευή με μεγάλο ύψος, στην οποία στηρίζονται αγωγοί μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής τάσης


lexentry: ell/πυξίδα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πυξίδα
trans_list: compás
sense:
όργανο προσανατολισμού. Αποτελείται από ένα κουτί, κατασκευασμένο από μη μαγνητικό υλικό, που στο κέντρο του είναι στερεωμένη μια μαγνητική βελόνα η οποία δείχνει πάντα το βορρά


lexentry: ell/πυρήνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: πυρήνας
trans_list: croí
sense:
(υλικό υπολογιστή) core: ο επεξεργαστής μιας ΚΜΕ, που μπορεί να αποτελείται από έναν ή περισσότερους επεξεργαστές


lexentry: ell/πυρήνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 08
written_rep: πυρήνας
trans_list: eithne
sense:
(πληροφορική, νεολογισμός) kernel: λογισμικό που αναλαμβάνει τον έλεγχο όλων των χαμηλού επιπέδου λειτουργιών του υπολογιστή, π.χ τη διαχείριση της μνήμης ή την επικοινωνία με συσκευές


lexentry: ell/πόλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: πόλο
trans_list: póló
sense:
(αθλητισμός) είδος παιχνιδιού στο οποίο δυο έφιππες ομάδες προσπαθούν να σπρώξουν μια ξύλινη μπάλα με ένα είδος σφυριού με επίμηκες χερούλι


lexentry: ell/πύργος__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: πύργος
trans_list: caiseal
sense:
(σκάκι) πιόνι σε σχήμα πύργου που μπορεί να κινείται οριζόντια και κάθετα προχωρώντας όσα τετράγωνα επιθυμεί ο παίκτης


lexentry: ell/ράδιο__ουσιαστικό__2
sense_num: 01
written_rep: ράδιο
trans_list: raidiam
sense:
(χημεία) ραδιενεργό, μεταλλικό χημικό στοιχείο, που ανήκει στις αλκαλικές γαίες, με ατομικό αριθμό 88 και χημικό σύμβολο το Ra, με λευκό χρώμα και μεταλλική λάμψη που, όταν οξειδώνεται σε επαφή με τον αέρα, γίνεται μαύρο. Ανακαλύφθηκε το 1898 και είναι ιδιαίτερα τοξικό


lexentry: ell/ράχη__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: ράχη
trans_list: cnámh droma
sense:
(για βιβλία) η πίσω στενή πλευρά ενός βιβλίου, εκεί όπου ενώνονται τα φύλλα του· είναι κατασκευασμένη από το ίδιο υλικό με το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο και αναγράφει συνήθως τον τίτλο του βιβλίου και τον συγγραφέα


lexentry: ell/ρίγανη__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ρίγανη
trans_list: máirtín fiáin
sense:
(γαστρονομία) τα τριμμένα φύλλα και άνθη του παραπάνω φυτού που χρησιμοποιούνται ως μυρωδικό στη μαγειρική


lexentry: ell/ραγδαίος__επίθετο__1
sense_num: 03
written_rep: ραγδαίος
trans_list: báisteach
sense:
ο ταχύτατα εξελισσόμενος σε θετική ή αμφισβητούμενη ως προς τη χροιά πορεία, που όμως δεν αποκλείει απολύτως τη δυσάρεστη πτυχή


lexentry: ell/ραιτορομανικά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ραιτορομανικά
trans_list: Raeta-Rómáinsis
sense:
(γλωσσολογία) ομάδα από λατινογενή ιδιώματα που τα μιλάνε σε περιοχές της Ελβετίας και της βορειοανατολικής Ιταλίας


lexentry: ell/ραιτορομανικά__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ραιτορομανικά
trans_list: Raeta-Rómáinsis
sense:
(γλώσσα) (ειδικότερα) η μία από τις τέσσερις επίσημες γλώσσες της Ελβετίας (οι άλλες τρεις είναι τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα ιταλικά). Τα μιλάνε στο καντόνι Graubünden (Grisons). Τα ραιτορομανικά της Ελβετίας είναι συγγενικά με τα λαδινικά και τα φριουλανικά της βορειοανατολικής Ιταλίας.


lexentry: ell/ρεβέρ__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ρεβέρ
trans_list: cufa
sense:
το εξωτερικό δίπλωμα, το γύρισμα που κάνει το ύφασμα στο κάτω μέρος από το μπατζάκι ενός παντελονιού ή στην άκρη ενός μανικιού


lexentry: ell/ρεβέρ__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ρεβέρ
trans_list: cufa
sense:
(στο τένις ή το πινγκ πονγκ) η απόκρουση μιας μπαλιάς με το δεξί χέρι, ενώ η μπάλα βρίσκεται στα αριστερά του αθλητή, ή με το αριστερό, ενώ η μπάλα βρίσκεται στα δεξιά


lexentry: ell/ριπαίος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: ριπαίος
trans_list: osóg
sense:
(επιστήμη υπολογιστών, δίκτυο υπολογιστών) bursty: για διακίνηση (traffic) δεδομένων που παρουσιάζει απότομες διακυμάνσεις και επηρεάζει την απόδοση (performance) ενός δικτύου


lexentry: ell/ροή__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: ροή
trans_list: sileadh
sense:
(πληροφορική) flow: η σειρά με την οποία εκτελούνται τα διάφορα τμήματα ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή


lexentry: ell/ροή__ουσιαστικό__1
sense_num: 08
written_rep: ροή
trans_list: sruth
sense:
(πληροφορική) stream: τα δεδομένα που αποστέλλονται ή λαμβάνονται στη σειρά (σειριακά), όπως σε αποθηκευτικό μέσο (πχ. σκληρός δίσκος), σε δικτυακή επικοινωνία, κλπ.


lexentry: ell/ρολό__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ρολό
trans_list: builín feola
sense:
προστατευτικό πλέγμα που τυλίγεται σε κύλινδρο για να ανεβοκατεβαίνει και χρησιμοποιείται για την προστασία καταστημάτων (και σπιτιών), μπροστά από τις εισόδους τους ή τα παράθυρα


lexentry: ell/ρομαντισμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ρομαντισμός
trans_list: rómánsaíocht
sense:
(τέχνη) καλλιτεχνικό ρεύμα (κυρίως του 18ου και 19ου αιώνα) που έδινε έμφαση στο συναίσθημα κι όχι στη λογική


lexentry: ell/ρουφηξιά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ρουφηξιά
trans_list: bolgam
sense:
η διαδικασία ή το αποτέλεσμα του ρουφώ καθώς και (συνεκδοχικά) η ποσότητα (υγρού, καπνού κ.λπ.) που έχει ρουφήξει κάποιος


lexentry: ell/ρυθμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ρυθμός
trans_list: rithim
sense:
(μουσική) το τέμπο ή το μέτρο· η ταχύτητα ενός κομματιού ή ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο οι νότες τονίζονται και σχηματίζουν μουσικές ενότητες ίσης διάρκειας


lexentry: ell/ρόκα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ρόκα
trans_list: ruachán
sense:
(φυτό) ποώδες φυτό με άσπρα άνθη (επιστημονική ονομασία Eruca sativa), που τα φύλλα του τρώγονται σε σαλάτες


lexentry: ell/σάλπιγγα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σάλπιγγα
trans_list: buabhall
sense:
(μουσικό όργανο) πνευστό όργανο της οικογένειας των χάλκινων που μοιάζει με απλή τρομπέτα χωρίς βαλβίδες ή τρύπες. Παράγει μόνο ήχους μίας αρμονικής σειράς. Χρησιμοποιείται κυρίως στο στρατό για να μεταδώσει παραγγέλματα.


lexentry: ell/σήτα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: σήτα
trans_list: criathar
sense:
η κατασκευή με λεπτό πλέγμα, που τοποθετείται σε πόρτες και παράθυρα και χρησιμοποιείται για την προστασία ενός χώρου από έντομα ή διάφορα ζώα


lexentry: ell/σίφωνας__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: σίφωνας
trans_list: siofón
sense:
(ναυτικός όρος) ειδικός σωλήνας για τη μεταφορά ή εκκένωση υγρών από λέβητες ή από το κύτος του πλοίου


lexentry: ell/σαλιάρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σαλιάρα
trans_list: bráidín
sense:
μικρή πετσέτα σε σχήμα μηνίσκου που την δένουν μπροστά στο λαιμό ενός μωρού, για να μη λερώνεται το στήθος του


lexentry: ell/σείστρο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σείστρο
trans_list: boschrann
sense:
(μουσικό όργανο) συνοδευτικό κρουστό μουσικό όργανο που αποτελείται από μια χειρολαβή και το κυρίως μέρος του (σε σχήμα πετάλου ή σπιρουνιού) με προσαρμοσμένα κουδουνάκια που παράγουν κάποιον ήχο και κρατούν το ρυθμό σε κάθε τους κίνηση.


lexentry: ell/σηκώνομαι__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: σηκώνομαι
trans_list: éirigh
sense:
(για μαθητή του σχολείου) πηγαίνω από το θρανίο μου στην έδρα ή στον πίνακα για να εξεταστώ στο μάθημα


lexentry: ell/σιφώνιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σιφώνιο
trans_list: siofón
sense:
ο σωλήνας με καμπυλωτή, σιγμοειδή γωνία που χρησιμεύει στη μετάγγιση υγρών από δοχείο σε δοχείο σε χημικά εργαστήρια


lexentry: ell/σκάλα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: σκάλα
trans_list: staighre
sense:
μεταφέρσιμη κατασκευή, ξύλινη ή μεταλλική, που είναι φορητή από άνθρωπο ή τοποθετημένη σε ειδικό (συνήθως πυροσβεστικό) όχημα, για να τοποθετείται όπου μας εξυπηρετεί, για άνοδο και για κάθοδο


lexentry: ell/σκηνή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σκηνή
trans_list: puball
sense:
κατασκευή από ύφασμα με εύκαμπτο ή άκαμπτο σκελετό που συναρμολογείται στην ύπαιθρο για να χρησιμεύσει ως πρόχειρο κατάλυμα


lexentry: ell/σκηνή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: σκηνή
trans_list: ardán
sense:
(θέατρο) τμήμα ενός θεατρικού έργου, υποδιαίρεση του επεισοδίου στο αρχαίο δράμα ή της πράξης στο νεότερο θέατρο· η αλλαγή σκηνής σηματοδοτείται από την είσοδο ή την έξοδο ενός θεατρικού ήρωα


lexentry: ell/σκηνή__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: σκηνή
trans_list: ardán
sense:
(θέατρο) υπερυψωμένη συνήθως κατασκευή μπροστά από την πλατεία ενός σύγχρονου θέατρου, πάνω στην οποία εμφανίζονται οι ηθοποιοί


lexentry: ell/σκιάζω__ρήμα__1
sense_num: 04
written_rep: σκιάζω
trans_list: tras-haitseáil
sense:
σκουραίνω με γραμμοσκίαση διάφορα σημεία σε ένα αρχιτεκτονικό σχέδιο ή σε μια άσκηση γεωμετρίας για να ξεχωρίσουν από το υπόλοιπο, χωρίς απαραιτήτως να υποδηλώνεται σκιά


lexentry: ell/σκλήθρο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σκλήθρο
trans_list: fearnóg
sense:
(φυτό) φυλλοβόλος θάμνος ή δέντρο, του γένους Alnus, με ωοειδή ή ελλειπτικά οδοντωτά φύλλα και με μικρά πράσινα άνθη που σχηματίζουν ίουλους


lexentry: ell/σκοπός__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: σκοπός
trans_list: aer
sense:
(μουσική) η μελωδία τραγουδιού (απόδοση στα ελληνικά του motivo και motif, δηλ. των αντίστοιχων μουσικών όρων στα ιταλικά και γαλλικά)


lexentry: ell/σκυλάκι__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: σκυλάκι
trans_list: antairíneam
sense:
(βοτανική, λουλούδι) είδος καλλωπιστικού φυτού (Antirrhinum majus) του οποίου το άνθος θυμίζει ανοικτό στόμα σκύλου


lexentry: ell/σου__μορφή_αντωνυμίας__2
sense_num: 01
written_rep: σου
trans_list: sibh
sense:
προσωπική αντωνυμία δεύτερου προσώπου στη γενική ενικού (ονομαστική εσύ)· χρησιμοποιείται ως έμμεσο αντικείμενο


lexentry: ell/σπίρτο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σπίρτο
trans_list: lasán
sense:
μικρό επίμηκες κομμάτι ξύλο ή χαρτόνι που στη μιά του άκρη είναι καλυμμένο με εύφλεκτη ουσία και χρησιμοποιείται για το άναμμα φωτιάς


lexentry: ell/σπαθί__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σπαθί
trans_list: claíomh
sense:
όπλο που αποτελείται από μια μακριά, κοφτερή και, συνήθως, ατσάλινη λεπίδα που έχει προσαρμοστεί σε ειδική λαβή


lexentry: ell/σπαστός__επίθετο__1
sense_num: 04
written_rep: σπαστός
trans_list: briste
sense:
(μεταφορικά) που δεν μιλιέται καλά και σωστά, όπως χρησιμοποιούν τη γλώσσα οι όσοι την γνωρίζουν εξ απαλών ονύχων


lexentry: ell/σπηλιά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σπηλιά
trans_list: pluais
sense:
μεγάλη κοιλότητα στο εσωτερικό βράχου που δημιουργήθηκε πιθανόν από διάβρωση ή άλλη φυσική αιτία ή από τον άνθρωπο και έχει έξοδο στην επιφάνεια της γης


lexentry: ell/σπιτώνω__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: σπιτώνω
trans_list: cuir suas
sense:
(μεταφορικά, λαϊκότροπο) παρέχω συγκατοίκηση ή εξασφαλίζω χώρο κατοίκησης σε άτομο με το οποίο έχω παράνομη ερωτική σχέση


lexentry: ell/στάδιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: στάδιο
trans_list: céim
sense:
η χρονική περίοδος που έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ώστε να διακρίνεται σαφώς από τις προηγούμενες και τις επόμενες, κατά τη διάρκεια της πορείας / εξέλιξης ενός φαινομένου ή ενός γεγονότος


lexentry: ell/στάδιο__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: στάδιο
trans_list: staid
sense:
(μεταφορικά) ο χώρος στον οποίο πραγματοποιείται μια επαγγελματική δραστηριότητα, η οποία παρέχει συνήθως τη δυνατότητα διάκρισης και ανέλιξης


lexentry: ell/στέγη__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: στέγη
trans_list: ceann
sense:
(αρχιτεκτονική) η οριζόντια ή επικλινής επιφάνεια που καλύπτει κάποιο κτίσμα και μπορεί να αποτελείται από πλάκες, κεραμίδια, μπετόν κ.λπ.


lexentry: ell/στέκα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: στέκα
trans_list: ciú
sense:
ημικυκλικό εξάρτημα από κόκαλο ή σκληρό πλαστικό που χρησιμοποιούν άνθρωποι για να πιάνουν τα μαλλιά τους


lexentry: ell/στέψη__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: στέψη
trans_list: corónú
sense:
(ειδικότερα) η επίσημη τελετή ανάληψης της εξουσίας από ηγεμόνα, κατά την οποία υψηλόβαθμος κληρικός (πατριάρχης, πάπας κ.ά.) βάζουν το στέμμα στην κεφαλή του ηγεμόνα


lexentry: ell/στήλη__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: στήλη
trans_list: colún
sense:
(βάσεις δεδομένων) η στήλη ενός πίνακα στις σχεσιακές βάσεις δεδομένων. Τα δεδομένα της στήλης είναι του ιδίου τύπου και λαμβάνουν τιμές από συγκεκριμένο πεδίο ορισμού


lexentry: ell/στήνω__ρήμα__1
sense_num: 05
written_rep: στήνω
trans_list: cuir ar bun
sense:
(οικείο) προκαλώ εσκεμμένη αθέμιτη αλλοίωση αποτελέσματος αγώνων για στοιχηματικούς ή άλλους οικονομικούς λόγους


lexentry: ell/σταθερά__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: σταθερά
trans_list: diongbháilte
sense:
(πληροφορική) constant: μοιάζει με την μεταβλητή, αλλά η τιμή που λαμβάνει μένει αμετάβλητη κατά την εκτέλεση του προγράμματος. Συνήθως το όνομά της είναι με κεφαλαία γράμματα. Η σταθερά χρησιμεύει στο ευανάγνωστο, στην αποσφαλμάτωση και στη συντήρηση ενός μεγάλου πηγαίου κώδικα.


lexentry: ell/σταθεροποιητής__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: σταθεροποιητής
trans_list: cobhsaitheoir
sense:
(χημεία)) ουσία που προστίθεται σε ένα χημικό σύστημα με σκοπό τη μείωση των αλλαγών στις φυσικές ή χημικές ιδιότητές


lexentry: ell/σταυρός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σταυρός
trans_list: crois
sense:
(γεωμετρία) γεωμετρικό σχήμα αποτελούμενο στην πιο απλή του μορφή από δύο ευθύγραμμα τμήματα τεμνόμενα σε γωνία 90 μοιρών


lexentry: ell/στενόχωρος__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: στενόχωρος
trans_list: druidte
sense:
που με τις μικρές διαστάσεις που έχει δεν πληροί τις προϋποθέσεις ή δεν ικανοποιεί τις ανάγκες για τις οποίες έχει δημιουργηθεί


lexentry: ell/στιγμή__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: στιγμή
trans_list: pointe ama
sense:
(τυπογραφία) η μικρότερη μονάδα μέτρησης μεγέθους (1/72ο της ίντσας ή 1στ.=0,3528 χιλ.) των τυπογραφικών στοιχείων· δώδεκα στιγμές κάνουν ένα τετράγωνο


lexentry: ell/στιλό__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: στιλό
trans_list: badhró
sense:
(γραφική ύλη) στιλό διαρκείας: κάθε στιλό που η άκρη του περιέχει μια μικρή μπίλια, με την οποία το μελάνι μεταφέρεται στο χαρτί με συνεχή ροή


lexentry: ell/στοιχείο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: στοιχείο
trans_list: dúil
sense:
(χημεία) το φυσικό σώμα που δεν μπορεί να διαιρεθεί σε άλλα φυσικά σώματα με τις συνηθισμένες χημικές μεθόδους που δεν παρεμβαίνουν στον πυρήνα του ατόμου.


lexentry: ell/στοιχείο__ουσιαστικό__1
sense_num: 08
written_rep: στοιχείο
trans_list: sórt
sense:
(τυπογραφία, γράμμα) το μεταλλικό αντικείμενο σε σχήμα γράμματος που χαρακτηρίζεται από ορισμένη μορφή, μέγεθος κ.λπ.· ο τυπογραφικός χαρακτήρας


lexentry: ell/στοιχείο__ουσιαστικό__1
sense_num: 10
written_rep: στοιχείο
trans_list: dúil
sense:
(πληροφορική, HTML) αντικείμενο ή εντολή σε γλώσσα σήμανσης, που συνήθως ορίζονται με ετικέτες, όπως το στοιχείο: Μια επικεφαλίδα ...  της HTML, που ορίζεται με τις ετικέτες  και .


lexentry: ell/στολίζω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: στολίζω
trans_list: maisigh
sense:
κάνω διακόσμηση, προσθέτω στολίδια ή κατάλληλα αντικείμενα ώστε να γίνει πιο όμορφο ένα πράγμα, ένα μέρος


lexentry: ell/στρατιώτης__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: στρατιώτης
trans_list: saighdiúir
sense:
(στρατιωτικός βαθμός) κάποιος που υπηρετεί στο στρατό (κυρίως στο στρατό ξηράς) και έχει τον κατώτατο βαθμό στη στρατιωτική ιεραρχία


lexentry: ell/στρώμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: στρώμα
trans_list: sraith
sense:
οτιδήποτε απλώνεται (συνήθως οριζόντια) σε διάφορα πάχη, πάνω ή κάτω από μια άλλη (ίσως και παρόμοια, όχι όμως ίδια) μορφή ύλης


lexentry: ell/στρώμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: στρώμα
trans_list: sraith
sense:
(μετεωρολογία) στον πληθυντικό, τα στρώματα, ειδική κατηγορία νεφών (<απόδοση του όρου stratus clouds) σε αντιδιαστολή προς τους σωρείτες


lexentry: ell/στόπερ__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: στόπερ
trans_list: stoipéad
sense:
(αρσενικό άκλιτο, σπάνια θηλυκό άκλιτο, αθλητισμός) αμυντικός παίκτης ποδοσφαιρικής ομάδας που σταματά την προέλαση αντίπαλων επιθετικών


lexentry: ell/στόπερ__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: στόπερ
trans_list: stoipéad
sense:
(ουδέτερο άκλιτο) είδος σφήνας ή άλλης μορφής αντικειμένου που εμποδίζει την μετακίνηση άλλων αντικειμένων (πόρτας κ.λπ.)


lexentry: ell/συγκεκριμένος__μετοχή__1
sense_num: 02
written_rep: συγκεκριμένος
trans_list: ainmfhocal nithiúil
sense:
συγκεκριμένα ουσιαστικά: εκείνα που σημαίνουν πρόσωπα, ζώα, πράγματα π.χ. άνδρας, αλεπού, σκευοφυλάκιο, και όχι αφηρημένες έννοιες όπως π.χ. αλήθεια, πίστη


lexentry: ell/συγκερασμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: συγκερασμός
trans_list: réiteacht
sense:
(μουσική) σύστημα χορδίσματος με επέμβαση στον καθορισμό των μουσικών διαστημάτων. Στα ελληνικά, υποννοείται ο ίσος συγκερασμός, δηλαδή η διαίρεση της οκτάβας σε δώδεκα ίσα διαστήματα, σε αντίθεση με άλλα κουρδίσματα που εφαρμόζουν άλλα είδη συγκερασμών (με διαφορετική σχέση ανάμεσα στα διαστήματα) ή κανένα συγκερασμό (που βασίζεται στη φυσική αρμονική σειρά των συχνοτήτων).


lexentry: ell/συλλαμβάνω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: συλλαμβάνω
trans_list: gabh
sense:
πιάνω κάποιον ύποπτο ή κατηγορούμενο για παράνομη πράξη και τον εμποδίζω να φύγει για να τον οδηγήσω στο αστυνομικό τμήμα ή στη φυλακή


lexentry: ell/συμμαζεύω__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: συμμαζεύω
trans_list: cart
sense:
(κατ’ επέκταση) τακτοποιώ ένα χώρο, ξεκαθαρίζοντας και βάζοντας σε τάξη τα πράγματα που βρίσκονται μέσα σε αυτόν


lexentry: ell/συναγερμός__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: συναγερμός
trans_list: aláram
sense:
μηχανισμός που τοποθετείται σε αντικείμενα ή οικήματα και εκπέμπει ειδικό ηχητικό σήμα για να προειδοποιήσει ότι κάτι ξαφνικό συμβαίνει


lexentry: ell/συνδετήρας__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: συνδετήρας
trans_list: stápla
sense:
μεταλλικό καρφάκι σε σχήμα Π, το οποίο με τη βοήθεια ενός συρραπτικού κάμπτεται και συγκρατεί ενωμένα φύλλα χαρτιού


lexentry: ell/συνείδηση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: συνείδηση
trans_list: comhfhios
sense:
η κατάσταση του ανθρώπου κατά την οποία έχει τις αισθήσεις του και τις πνευματικές του λειτουργίες ανέπαφες


lexentry: ell/συνθήκη__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: συνθήκη
trans_list: bail
sense:
(λογική, μαθηματικά, προγραμματισμός) λογική έκφραση, που μπορεί να είναι αληθής (true) ή ψευδής (false)


lexentry: ell/συνοδεία__επίρρημα__1
sense_num: 01
written_rep: συνοδεία
trans_list: tionlacan
sense:
Η αρχαία δοτική ενικού της λέξης (συνοδείᾳ) χρησιμοποιείται και σήμερα επιρρηματικά (χωρίς να σημειώνεται η υπογεγραμμένη): με συνοδεία


lexentry: ell/συντάσσομαι__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: συντάσσομαι
trans_list: ailínigh
sense:
(συντακτικό, για λέξεις) τοποθετούμαι όχι αυθαίρετα, αλλά σε μια σειρά και με μορφή-τύπο που ορίζεται από κάποιους κανόνες


lexentry: ell/συντάσσομαι__ρήμα__1
sense_num: 04
written_rep: συντάσσομαι
trans_list: stócáil
sense:
γράφομαι, όταν γράφεται κάτι από πολλούς, ή σχετικά περίπλοκο, ή που έχει μια ορισμένη σειρά ή απαιτητική δομή, κάτι επίσημο, κάτι που απαιτεί σύνθεση δεδομένων


lexentry: ell/συνταγή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: συνταγή
trans_list: oideas
sense:
(γαστρονομία, μαγειρική) οδηγίες παρασκευής φαγητού, γλυκού, ποτού κ.λπ.: υλικά, ποσότητα, τρόπος παρασκευής κ.ά.


lexentry: ell/συσχέτιση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: συσχέτιση
trans_list: baint
sense:
(βάσεις δεδομένων), (σχεσιακές βάσεις δεδομένων) η συσχέτιση μεταξύ των γραμμών (rows) διαφορετικών πινάκων (tables) με την χρήση πρωτευόντων (primary keys) και εξωτερικών κλειδιών (foreign keys)


lexentry: ell/σφαίρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σφαίρα
trans_list: réimse
sense:
(γεωμετρία, στερεομετρία) το γεωμετρικό στερεό στο οποίο όλα τα σημεία της επιφάνειας ισαπέχουν από το κέντρο του


lexentry: ell/σχοινάκι__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: σχοινάκι
trans_list: rópa scipeála
sense:
παιδικό παιχνίδι, ατομικό ή ομαδικό, όπου κάποιος οι κάποιοι πηδάνε πάνω από ένα σχοινί που γυρίζει ο ίδιος ή δύο άλλα παιδιά


lexentry: ell/σχολαστικός__επίθετο__1
sense_num: 02
written_rep: σχολαστικός
trans_list: ar leith
sense:
(μεταφορικά, μειωτικό) που χαρακτηρίζεται από υπερβολική προσήλωση στις τυπικές λεπτομέρειες, εις βάρος της ουσίας


lexentry: ell/σύγχρονος__επίθετο__1
sense_num: 04
written_rep: σύγχρονος
trans_list: nua-aimseartha
sense:
που συμβαδίζει με το πνεύμα της εποχής μας και υιοθετεί τις αντιλήψεις και καινοτομίες της σε αντίθεση με αυτόν που παραμένει προσκολλημένος στο παρελθόν


lexentry: ell/σύλληψη__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σύλληψη
trans_list: coisc
sense:
η, από αρμόδια όργανα, αφαίρεση της ελευθερίας και ο περιορισμός των κινήσεων ενός ατόμου που θεωρείται ύποπτο


lexentry: ell/σύμβαση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σύμβαση
trans_list: acht
sense:
(συνήθως στον πληθυντικό) η γραπτή ή άγραφη συμφωνία μεταξύ των μελών μιας ομάδας ή κοινωνίας ότι θα υιοθετήσουν ορισμένες συνήθειες ή πρακτικές


lexentry: ell/σύμφωνο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: σύμφωνο
trans_list: consan
sense:
(γλωσσολογία, φωνητική) φθόγγος που παράγεται από το στένεμα ή τη φραγή του αέρα από τα φωνητικά όργανα


lexentry: ell/σύνδεσμος__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: σύνδεσμος
trans_list: cónasc
sense:
(πληροφορική) link: ο υπερσύνδεσμος σε ένα υπερκείμενο, που οδηγεί σε άλλο υπερκείμενο, όπως οι σύνδεσμοι σε μια γλώσσα σήμανσης σαν την HTML


lexentry: ell/σύνθεση__ουσιαστικό__1
sense_num: 08
written_rep: σύνθεση
trans_list: comhdhéanamh
sense:
(αντικειμενοστρεφής προγραμματισμός) η χρήση αντικειμένων που περιέχουν άλλα αντικείμενα ως μέλη δεδομένων


lexentry: ell/σύνοδος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: σύνοδος
trans_list: cónasc
sense:
τακτική ή έκτακτη συνάντηση των ηγετών ή των αντιπροσώπων χωρών που μετέχουν σε ένα διεθνή οργανισμό


lexentry: ell/σύνοδος__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: σύνοδος
trans_list: cónasc
sense:
(αστρονομία) το ουράνιο φαινόμενο κατά το οποίο δύο ουράνια σώματα εμφανίζονται στο ίδιο ουράνιο μήκος σε σχέση με τον γήινο παρατηρητή.


lexentry: ell/σύνολο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: σύνολο
trans_list: tacar
sense:
(μαθηματικά, θεωρία συνόλων) η συλλογή στοιχείων που είναι απολύτως διακριτά μεταξύ τους αλλά που αξιωματικά θεωρούμε ως μία ολότητα ή ενότητα


lexentry: ell/σύνολο__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: σύνολο
trans_list: cuir le chéile
sense:
(γραμματική) το λεκτικό σύνολο : η ενότητα λέξεων πολύ στενά συνδεδεμένων μεταξύ τους· συχνά δημιουργούν σύνθετες λέξεις


lexentry: ell/σύνολο__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: σύνολο
trans_list: cuir le chéile
sense:
ένα σύνολο από έπιπλα, ρούχα, διακοσμητικά στοιχεία ή καλλιτεχνήματα που ταιριάζουν αρμονικά όλα μαζί


lexentry: ell/σύνταξη__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: σύνταξη
trans_list: scor
sense:
η αποχώρηση από την εργασιακή ζωή και η οικονομική επιβίωση με τη μηνιαία είσπραξη ενός ποσού που καταθέτει ο ασφαλιστικός και συνταξιοδοτικός φορέας του πρώην εργαζόμενου


lexentry: ell/σύνταξη__ουσιαστικό__1
sense_num: 06
written_rep: σύνταξη
trans_list: pinsean
sense:
το ποσό που εισπράττει μηνιαία ένας συνταξιούχος από τον ασφαλιστικό ή συνταξιοδοτικό φορέα του ή το κράτος όταν για λόγους ηλικίας, ή ατυχήματος ή άλλους, παύει να εργάζεται και δικαιούται να συνταξιοδοτηθεί


lexentry: ell/σύσταση__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: σύσταση
trans_list: réamhrá
sense:
(πληθυντικός) η γνωστοποίηση από κάποιον του ονόματος, του επαγγέλματος ή κάθε άλλης ιδιότητας ενός προσώπου που θεωρείται απαραίτητη στην πρώτη συνάντησή του με κάποιον τρίτο


lexentry: ell/σώμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: σώμα
trans_list: corp
sense:
ευρύτερος αυτοτελής στρατιωτικός σχηματισμός του στρατού ξηράς, ο οποίος καλύπτει μια γεωγραφική περιοχή. Περιλαμβάνει μικρότερες αυτοτελείς μονάδες και σχηματισμούς, όπους μεραρχίες, ταξιαρχίες, συντάγματα και τάγματα.


lexentry: ell/τάγμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τάγμα
trans_list: cathlán
sense:
μονάδα του στρατού ξηράς μικρότερη από το σύνταγμα και μεγαλύτερη από λόχο, που διοικείται από ταγματάρχη και αριθμεί περίπου 300 άνδρες


lexentry: ell/τάξη__ουσιαστικό__1
sense_num: 08
written_rep: τάξη
trans_list: aicme
sense:
(ταξινομία) υποδιαίρεση ταξινομικής βαθμίδας ανώτερη από την οικογένεια και χαμηλότερη από την ομοταξία


lexentry: ell/τάξη__ουσιαστικό__1
sense_num: 09
written_rep: τάξη
trans_list: nárthacht
sense:
(λογική, μαθηματικά, επιστήμη υπολογιστών) το πλήθος των παραμέτρων μιάς συνάρτησης (ή κατηγορήματος) ή το πλήθος των τελεστέων μιάς πράξης


lexentry: ell/τέρμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: τέρμα
trans_list: báire
sense:
(αθλητισμός) χώρος που βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κατακόρυφα δοκάρια (σε μερικά αθλήματα, δύο κατακόρυφα και ένα οριζόντιο), μέσα από τον οποίο πρέπει να περάσει η μπάλα για να σημειωθεί γκολ


lexentry: ell/ταινία__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ταινία
trans_list: cailleach ghoile
sense:
(ιατρική, κτηνιατρική, παράσιτο) παρασιτικός οργανισμός που προσβάλλει τα έντερα του ανθρώπου και άλλων ζώων


lexentry: ell/ταμίας__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ταμίας
trans_list: cisteoir
sense:
(επάγγελμα) ο έμμισθος υπάλληλος που ασχολείται με την οικονομική διαχείριση μιας εταιρείας, ενός οργανισμού, ενός ιδρύματος


lexentry: ell/ταυ__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: ταυ
trans_list: crosbhacart
sense:
είδος φορητού παραλληλογράφου, εργαλείο σχεδιασμού που χρησιμοποιείται στο γραμμικό σχέδιο για το σχεδιασμό παραλλήλων και έχει σχήμα αντίστοιχο του κεφαλαίου ταυ (1) με κινητό ή σταθερό το ένα τμήμα του


lexentry: ell/ταχύμετρο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ταχύμετρο
trans_list: luasmhéadar
sense:
(τεχνολογία) όργανο που μετρά και καταγράφει την ταχύτητα ενός οχήματος (καθώς και τα χιλιόμετρα που διανύθηκαν)


lexentry: ell/τεμπέλης__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τεμπέλης
trans_list: anábhailleach
sense:
(ιδιωματισμός, μεταφορικά) ο παίκτης παρτίδας πρέφας που διαδοχικά δεν παίζει όταν έρχεται η σειρά του να μοιράσει τα φύλλα της τράπουλας (όποτε σε παρτίδα παίζουν τέσσερις παίκτες, αντί των κανονικών τριών)


lexentry: ell/τεμπέλης__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: τεμπέλης
trans_list: anábhailleach
sense:
(προφορικό) στήριγμα του χεριού (αλλά και θήκη αντικειμένων) ανάμεσα στο κάθισμα του οδηγού και του συνοδηγού του αυτοκινήτου, το υποβραχιόνιο


lexentry: ell/τετράγωνο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τετράγωνο
trans_list: cearnóg
sense:
(γεωμετρία) παραλληλόγραμμο που είναι ορθογώνιο και ρόμβος, έχει δηλαδή τέσσερις ίσες πλευρές και τέσσερις ορθές γωνίες


lexentry: ell/τετράγωνο__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: τετράγωνο
trans_list: cearnóg
sense:
(πολεοδομία) το τμήμα μιας περιοχής που σχηματίζεται από τέσσερις δρόμους χωρίς άλλο δρόμο να το διαπερνά


lexentry: ell/τεχνητή_γλώσσα__πολυλεκτικός_όρος__1
sense_num: 01
written_rep: τεχνητή γλώσσα
trans_list: teanga chumtha
sense:
(γλωσσολογία) γλώσσα ειδικά κατασκευασμένη για συγκεκριμένη επικοινωνία, με αυστηρή διατύπωση, ώστε να αποφεύγονται οι ασάφειες της φυσικής γλώσσας της οποίας και είναι υποσύνολο


lexentry: ell/τηλέγραφος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τηλέγραφος
trans_list: teileagraf
sense:
(τεχνολογία) σύστημα επικοινωνίας που μεταδίδει γραπτά μηνύματα κωδικοποιημένα με το αλφάβητο Μορς και λειτουργεί με την αποστολή ηλεκτρικών σημάτων μεταξύ δύο σταθμών


lexentry: ell/τηλεφωνία__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: τηλεφωνία
trans_list: fón
sense:
ο εμπορικός τηλεφωνικός κλάδος, η τηλεφωνική βιομηχανία, το σύνολο των εταιρειών που ασχολούνται με την παροχή-παραγωγή τηλεφώνων και τηλεφωνικών δικτύων


lexentry: ell/το_κερασάκι_στην_τούρτα__έκφραση__1
sense_num: 01
written_rep: το κερασάκι στην τούρτα
trans_list: an dlaíóg mhullaigh
sense:
κάτι που θα μπορούσε να λείπει, επιτείνει τη σημασία του περιττού, το επιπλέον, που κάνει κάτι καλό καλύτερο (ή, ειρωνικά, κάτι άσχημο χειρότερο)


lexentry: ell/τονικότητα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τονικότητα
trans_list: teannas matán
sense:
(μουσική) μουσικό σύστημα που βασίζεται σε μια κεντρική νότα, ένα τονικό κέντρο, γύρω από τα οποία οργανώνονται οι υπόλοιπες νότες ενός μουσικού έργου, καθορίζοντας τη σχέση μεταξύ των νοτών και των συγχορδιών και δίνοντας μια αίσθηση σταθερότητας και κατεύθυνσης στη μελωδία


lexentry: ell/τοπικός__επίθετο__1
sense_num: 06
written_rep: τοπικός
trans_list: logánta
sense:
(πληροφορική) local: μπορεί να αναφέρεται στην τοπική μεταβλητή, στο τοπικό δίκτυο ή στον τοπικό υπολογιστή που συνδέεται σε ένα δίκτυο


lexentry: ell/τούβλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τούβλο
trans_list: bríce
sense:
(οικοδομική) αντικείμενο που χρησιμεύει ως οικοδομικό υλικό· έχει σχήμα ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, κατασκευάζεται από πηλό και ψήνεται σε υψηλή θερμοκρασία


lexentry: ell/τράπεζα__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: τράπεζα
trans_list: banc
sense:
(οικονομία) πιστωτικός οργανισμός που ασχολείται με χρηματοπιστωτικές εργασίες. Π.χ. δέχεται καταθέσεις ιδιωτών ή νομικών προσώπων, παραχωρεί δάνεια, διαχειρίζεται χαρτοφυλάκια για λογαριασμό των πελατών του κ.λπ.


lexentry: ell/τράπεζα__ουσιαστικό__1
sense_num: 05
written_rep: τράπεζα
trans_list: banc
sense:
(γενικότερα) ένας τόπος όπου κατατίθενται προς φύλαξη υλικά ή άυλα αγαθά προκειμένου να είναι προσιτά σε μελλοντική ζήτηση


lexentry: ell/τρέιλερ__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τρέιλερ
trans_list: réamhbhlaiseadh
sense:
(τηλεόραση, κινηματογράφος) ενημερωτική παρουσίαση που περιέχει σκηνές από εκπομπή που θα προβληθεί στο εγγύς μέλλον


lexentry: ell/τρέλα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τρέλα
trans_list: buile
sense:
(ιατρική) παθολογική κατάσταση κατά την οποία διαταράσσεται η πνευματική ισορροπία και η λογική του ανθρώπου


lexentry: ell/τρίμηνο__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: τρίμηνο
trans_list: ráithe
sense:
υποδιαίρεση του σχολικού έτους στα ελληνικά γυμνάσια· στο τέλος κάθε τριμήνου οι μαθητές παίρνουν την προφορική βαθμολογία τους


lexentry: ell/τρίπτυχο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τρίπτυχο
trans_list: triptic
sense:
(τέχνη) εικόνα ή σειρά εικόνων ζωγραφισμένη σε τρία τμήματα, εκ των οποίων τα δύο εξωτερικά συνδέονται με μεντεσέδες και διπλώνουν / κλείνουν πάνω στο μεσαίο


lexentry: ell/τρούφα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τρούφα
trans_list: strufal
sense:
(βοτανική) οποιοσδήποτε από τους διάφορους βρώσιμους μύκητες / μανιτάρια, του γένους Tuber, που αναπτύσσεται σε εδάφη στη νότια Ευρώπη


lexentry: ell/τρούφα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: τρούφα
trans_list: strufal
sense:
(γαστρονομία) είδος σοκολατένιου γλυκίσματος με μαλακή υφή, το οποίο παρασκευάζεται κυρίως από σοκολάτα και κρέμα γάλακτος και καλύπτεται με κακάο, τριμμένη σοκολάτα, ξηρούς καρπούς κ.ά.


lexentry: ell/τρόμος__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: τρόμος
trans_list: crith
sense:
(ιατρική) το να τρέμει κάποιος από ψυχοσωματική ένταση ή ασθένεια· γρήγορη και σύντομη παλμική κίνηση του σώματος ή των άκρων· τρεμούλιασμα, τρεμούλα


lexentry: ell/τσάπα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τσάπα
trans_list: grafóg
sense:
εργαλείο για σκάψιμο που έχει ξύλινη λαβή και κάθετα σ’ αυτήν ένα πλατύ και ελαφρά κυρτό μεταλλικό κοφτερό εξάρτημα


lexentry: ell/τσιπ__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τσιπ
trans_list: scealpóg
sense:
(ηλεκτρονική, υλικό υπολογιστή) μικρό κομμάτι ημιαγωγού στο οποίο έχουν αποτυπωθεί χιλιάδες λογικές πύλες. Εναλλακτικά ονομάζεται έτσι και το ηλεκτρονικό εξάρτημα που το περιέχει.


lexentry: ell/τσούρμο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τσούρμο
trans_list: criú
sense:
(ναυτικός όρος) το πλήρωμα ενός πλοίου (επί τουρκοκρατίας), όρος που υφίσταται και σήμερα για πλήρωμα αλιευτικού


lexentry: ell/τύπος__ουσιαστικό__1
sense_num: 07
written_rep: τύπος
trans_list: foirmle
sense:
(θετικές επιστήμες) γραπτή αποτύπωση με σύμβολα μιας χημικής ουσίας ή μιας χημικής αντίδρασης ή μιας μαθηματικής σχέσης


lexentry: ell/τύρφη__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: τύρφη
trans_list: móin
sense:
(γεωλογία) σπογγώδης ελαφριά ύλη που προέρχεται από μερική αποσύνθεση / απανθράκωση φυτικών οργανισμών και χρησιμοποιείται σαν καύσιμο


lexentry: ell/υλικό__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: υλικό
trans_list: adhmad
sense:
(πληροφορική) hardware: το ηλεκτρονικό μέρος του υπολογιστή ή γενικότερα ενός συστήματος, το οποίο και δεν τροποποιείται (μεταβάλλεται) κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του


lexentry: ell/υπεραξία__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: υπεραξία
trans_list: cáilmheas
sense:
(οικονομία, ειδικότερα) κατά τη μαρξιστική οικονομική θεωρία, η διαφορά που προκύπτει όταν αφαιρέσουμε την αμοιβή της εργατικής δύναμης των εργατών που απασχολούνται από τον κεφαλαιούχο, από τη συνολική αξία των προϊόντων που παράγουν με την εργασία τους για λογαριασμό του και την οποία (διαφορά) αυτός καρπώνεται


lexentry: ell/υπερθετικός__επίθετο__1
sense_num: 01
written_rep: υπερθετικός
trans_list: sárchéim
sense:
(γραμματική) βαθμός παραθετικών επιθέτου ή επιρρήματος που φανερώνει ότι η λέξη κατέχει την ιδιότητα που δηλώνει σε πολύ μεγάλο βαθμό


lexentry: ell/υποδιαστολή__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: υποδιαστολή
trans_list: pointe deachúlach
sense:
(μαθηματικά) σημάδι (⸒ Unicode U+2E12) που χρησιμοποιείται για να διαχωρίσει τις δεκαδικές μονάδες από τις ακέραιες


lexentry: ell/υποδοχή__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: υποδοχή
trans_list: soicéad
sense:
(τεχνολογία) εγκοπή ή κοίλωμα ενός μηχανήματος ή μιας συσκευής που έχει κατασκευαστεί ένα εξάρτημα ή όργανο


lexentry: ell/υποκριτής__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: υποκριτής
trans_list: fimíneach
sense:
αυτός που συμπεριφέρεται με υποκρισία, που προβάλλει στους άλλους ψεύτικα αισθήματα, που συμπεριφέρεται αποκρύπτοντας στις πραγματικές σκέψεις και διαθέσεις του


lexentry: ell/υπολογιστής__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: υπολογιστής
trans_list: ríomhaire
sense:
(τεχνολογία) μηχανική, ηλεκτρομηχανική ή ηλεκτρονική συσκευή που επιτρέπει την αυτόματη εκτέλεση απλών μαθηματικών πράξεων ή σειράς αυτών


lexentry: ell/υποπρόταση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: υποπρόταση
trans_list: agús
sense:
(προγραμματισμός) τμήμα μιας σύνθετης εντολής (γλώσσας προγραμματισμού), όπως τα else και elseif στην εντολή if ... then ... else ... elseif


lexentry: ell/υπόβαθρο__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: υπόβαθρο
trans_list: cúlra
sense:
(μεταφορικά) οι πολιτικές, οικονομικές ή κοινωνικές συνθήκες που στηρίζουν ένα φαινόμενο ή, γενικότερα, την ανάπτυξη


lexentry: ell/υπόδερμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: υπόδερμα
trans_list: hipideirm
sense:
(ανατομία) το δερματικό στρώμα που βρίσκεται βαθύτερα, αποτελούμενο κυρίως από λιπώδη κύτταρα, το οποίο παρέχει μόνωση, αποθήκευση ενέργειας και προστασία των εσωτερικών οργάνων


lexentry: ell/υπόθεση__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: υπόθεση
trans_list: foshuíomh
sense:
μία πρόταση με την οποία υποθέτουμε κάτι το οποίο είτε είναι δυνατόν να συμβεί είτε αδύνατο είτε απλώς πιθανό, ώστε να εξετάσουμε ή να δηλώσουμε τα πιθανά αποτελέσματα


lexentry: ell/υπόθεση__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: υπόθεση
trans_list: foshuíomh
sense:
(γραμματική) το πρώτο σκέλος ενός υποθετικού λόγου με δεύτερο την απόδοση· συνήθως είναι υποθετική πρόταση που εισάγεται με το αν, μπορεί όμως να είναι και ευθεία ερώτηση ή να έχει άλλες μορφές.


lexentry: ell/φαρμακολογία__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φαρμακολογία
trans_list: míochaine
sense:
συνώνυμο του φαρμακευτική

(επιστήμη) 

συνώνυμο του φαρμακευτική, η επιστήμη που ασχολείται με την αναζήτηση και εύρεση φαρμάκων


lexentry: ell/φιλέ__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φιλέ
trans_list: eangach
sense:
(αθλητισμός) το δίχτυ που χρησιμοποιείται σαν διαχωριστικό σε διάφορα αθλήματα, όπως στο τένις και στο βόλεϊ


lexentry: ell/φλέμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φλέμα
trans_list: fuarchúis
sense:
(φυσιολογία) παχύρρευστη βλεννώδης ουσία που μοιάζει με τη μύξα και αποβάλλεται από το στόμα ως πτύελο· προέρχεται είτε από τους πνεύμονες είτε από τη ρινική κοιλότητα


lexentry: ell/φλίπερ__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φλίπερ
trans_list: pionnliathróid
sense:
ηλεκτρομηχανικό παιχνίδι στο οποίο ο παίκτης, χειριζόμενος κάποιους μοχλούς, προσπαθεί να κατευθύνει μια μπαλίτσα ανάμεσα από κάποια εμπόδια και προς ορισμένους στόχους


lexentry: ell/φλώρος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φλώρος
trans_list: óiréal
sense:
(πτηνό) μικρό ωδικό πτηνό που επίσημα ανήκει στο είδος Chloris Chloris (από άλλους ταξινομείται ως Carduelis chloris και από τους Αμερικανούς αναφέρεται ως european greenfinch ενώ από τον Κάρολο Λινναίο είχε ταξινομηθεί ως Oriolus galbula)


lexentry: ell/φοίνικας__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φοίνικας
trans_list: bos
sense:
(δέντρο) αειθαλές τροπικό δέντρο της οικογένειας Palmae ή Arecaceae, το οποίο έχει ψηλό και κυλινδρικό, σχεδόν ίσιο και χωρίς κλαδιά, κορμό που καταλήγει σε θύσανο


lexentry: ell/φορέας__ουσιαστικό__1
sense_num: 03
written_rep: φορέας
trans_list: comhlacht
sense:
ομάδα προσώπων, σύλλογος, οργανισμός κ.ο.κ., με επίσημη (θεσμοθετημένη) ή όχι μορφή, που αναπτύσσει διάφορες δραστηριότητες, όπως επαγγελματικές, οικονομικές, επιστημονικές, πολιτιστικές κ.ά.


lexentry: ell/φούντι__ουσιαστικό__2
sense_num: 01
written_rep: φούντι
trans_list: garraí gabhainn
sense:
(μονάδα μέτρησης, δημοτική, παρωχημένο) μονάδα μέτρησης μάζας, που ισούται με τη γερμανική λίβρα ή λίμπρα που ισοδυναμούσε με μισό κιλό


lexentry: ell/φούρνος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φούρνος
trans_list: oigheann
sense:
η κατασκευή ή συσκευή που περιλαμβάνει ένα χώρο, μέσα στον οποίο μπορούν να αναπτυχθούν πολύ υψηλές θερμοκρασίες για το ψήσιμο κεραμικών ή ψωμιού, φαγητού κ.λπ


lexentry: ell/φρόνημα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φρόνημα
trans_list: coinsias
sense:
πεποιθήσεις, πολιτική ιδεολογία συνήθως (μεταπολεμικά), αλλά και κάθε άποψη, τοποθέτηση, βιοθεωρία, κοσμοθεωρία


lexentry: ell/φτάνω__ρήμα__1
sense_num: 03
written_rep: φτάνω
trans_list: ionsaigh
sense:
(μεταφορικά) οδηγούμαι σε ένα σημείο συνήθως παρά τη θέλησή μου ή πάντως χωρίς να το επιδιώκω συνειδητά, καταντώ


lexentry: ell/φτερό__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φτερό
trans_list: sciathán
sense:
(ορνιθολογία) το καθένα από τα δύο μέλη (άνω άκρα) του σώματος των πτηνών και τα αντίστοιχα αρκετών εντόμων που χρησιμεύουν στο πέταγμα


lexentry: ell/φυτεύω__ρήμα__1
sense_num: 01
written_rep: φυτεύω
trans_list: lus
sense:
βάζω στη γη ή στο χώμα σπόρο ή τμήμα φυτού για να βλαστήσει (συνήθως για το σπόρο χρησιμοποιείται το ρήμα σπέρνω και όχι το φυτεύω)


lexentry: ell/φυτό__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φυτό
trans_list: lus | planda
sense:
(βοτανική) ζωντανός οργανισμός ριζωμένος στο έδαφος από το οποίο απορροφά νερό ως πηγή θρεπτικών στοιχείων, και μετατρέπει την ηλιακή ενέργεια σε χημική μέσω της φωτοσύνθεσης


lexentry: ell/φωτοσύνθεση__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φωτοσύνθεση
trans_list: fótaisintéis
sense:
(βιολογία, βοτανική) βιοχημικές αντιδράσεις χάρη στις οποίες τα πράσινα φυτά μετατρέπουν την ενέργεια του φωτός σε χημική ενέργεια υπό τη μορφή σακχάρων (μόρια που αποθηκεύουν την ενέργεια). Αυτά συντίθενται από το διοξείδιο του άνθρακα και το οξυγόνο.


lexentry: ell/φωτοφράκτης__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φωτοφράκτης
trans_list: comhla
sense:
(φωτογραφία, κινηματογράφος) τμήμα φωτογραφικής ή κινηματογραφικής μηχανής / κάμερας, το οποίο είναι συνήθως κλειστό και ανοίγει για ελεγχόμενη χρονική περίοδο, προκειμένου να εισέλθει φως στον ψηφιακό αισθητήρα ή το φιλμ κατά τη λήψη μιας φωτογραφίας


lexentry: ell/φόρμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φόρμα
trans_list: panna
sense:
καλούπι που δίνει μορφή σε άλλα αντικείμενα όταν αυτά είναι από από εύπλαστο υλικό ή γίνονται εύπλαστα κάτω από ειδικές συνθήκες


lexentry: ell/φόρμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: φόρμα
trans_list: culaith reatha
sense:
ρούχα για σκληρές, χειρωνακτικές ή γενικά κοπιαστικές δουλειές από τις οποίες μπορεί κάποιος να λερωθεί ή και το ρούχο του να φθαρεί/σκιστεί -συχνά ολόσωμα


lexentry: ell/φόρος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: φόρος
trans_list: cáin
sense:
(οικονομία) έμμεσος φόρος: καταναλωτικοί φόροι, χρηματικά ποσά που ενσωματώνονται στην τιμή των εμπορευμάτων ή των παρεχομένων υπηρεσιών και που επίσης αποτελούν κρατικό έσοδο


lexentry: ell/φύλο__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: φύλο
trans_list: gnéas
sense:
το καθένα από τα δύο γένη (ανδρικό - γυναικείο) στα οποία διαιρούνται τα έμβια όντα, ανάλογα με τα αναπαραγωγικά τους όργανα.


lexentry: ell/χέρι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: χέρι
trans_list: lámh | sciathán
sense:
(ανθρώπινο σώμα) το καθένα από τα δύο άνω άκρα του ανθρώπινου σώματος, από τον ώμο μέχρι τις άκρες των δαχτύλων


lexentry: ell/χαρακτηριστικό__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: χαρακτηριστικό
trans_list: aitreabúid
sense:
(στον πληθυντικό) χαρακτηριστικά ουδέτερο στον πληθυντικό οι λεπτομέρειες της φυσιογνωμίας κάποιου, του προσώπου του


lexentry: ell/χεριά__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: χεριά
trans_list: lán doirn
sense:
(λαϊκότροπο και μάλλον παρωχημένο) μια αρμαθιά,η χεροβολιά, η δράκα, όσα μπορεί να αδράξει και να κρατήσει η παλάμη, το χέρι, η κλεισμένη γροθιά ως μονάδα όγκου


lexentry: ell/χιόνι__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: χιόνι
trans_list: sneachta
sense:
(μετεωρολογία) καιρικό φαινόμενο κατά στο οποίο οι υδρατμοί της ατμόσφαιρας κρυσταλλοποιούνται από το κρύο και πέφτουν στη γη με τη μορφή νιφάδων


lexentry: ell/χορτοφάγος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: χορτοφάγος
trans_list: feoilséantóir
sense:
(για άνθρωπο) που από επιλογή δεν τρώει δεν τρώει οτιδήποτε ζωικό εκτός από μύκητες (μανιτάρια) ή σπανίως μέλι, (ο αυστηρά χορτοφάγος δεν τρώει ζωικά προϊόντα)


lexentry: ell/χρήση__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: χρήση
trans_list: bliain airgeadais
sense:
(οικονομία) οι οικονομικές δραστηριότητες και δικαιώματα ενός έτους (ή άλλου χρονικού διαστήματος), ιδίως στα πλαίσια προϋπολογισμών και ισολογισμών


lexentry: ell/χρίσμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 04
written_rep: χρίσμα
trans_list: cinntiú
sense:
(εκκλησιαστικός όρος) μείγμα ελαίου από πολλά (57) φυτά και αρωματικές ουσίες, το οποίο παρασκευάζεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και αποστέλλεται στις ορθόδοξες εκκλησίες για την τέλεση του σχετικού μυστηρίου


lexentry: ell/χύνω__ρήμα__1
sense_num: 02
written_rep: χύνω
trans_list: caith
sense:
(μεταβατικό) οδηγώ μία ρευστή μάζα μετάλλου μέσα στο καλούπι όπου θα στερεοποιηθεί και θα αποκτήσει το επιθυμητό σχήμα.


lexentry: ell/ωκεανός__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ωκεανός
trans_list: aigéan
sense:
(γεωγραφία) μεγάλη θαλάσσια έκταση που χωρίζει ηπείρους μεταξύ τους και καλύπτει μεγάλο μέρος της υδρογείου.


lexentry: ell/όροφος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: όροφος
trans_list: stór
sense:
χώρος οικοδομής ανάμεσα σε δύο οροφές που αποτελείται από ένα ή περισσότερα διαμερίσματα που βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο (ο όρος δεν εφαρμόζεται στο υπόγειο, το ισόγειο, ή τον ημιώροφο)


lexentry: ell/όρυγμα__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: όρυγμα
trans_list: bád scaobtha
sense:
(στρατιωτικός όρος) σκαμμένη τάφρος, μέσα στην οποία προστατεύονται οι στρατιώτες από τα πυρά του εχθρού


lexentry: ell/όσο__επίρρημα__1
sense_num: 05
written_rep: όσο
trans_list: go dtí
sense:
δηλώνει προσδοκώμενη πράξη η οποία θα συντελεστεί συγχρόνως με την πράξη που εκφράζει η κύρια πρόταση


lexentry: ell/ύπαρχος__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ύπαρχος
trans_list: ardmháta
sense:
(στρατιωτικός βαθμός, ναυτικός όρος) ο αμέσως επόμενος στην ιεραρχία κάτω από τον κυβερνήτη ενός πολεμικού πλοίου ή τον καπετάνιο ενός εμπορικού


lexentry: ell/ύπαρχος__ουσιαστικό__1
sense_num: 02
written_rep: ύπαρχος
trans_list: ardmháta
sense:
(ιστορία) αυτός που είχε την ευθύνη της τροφοδοσίας και γενικότερα της επιμελητείας ενός στρατού (ιδίως όταν βρισκόταν σε εκστρατεία)


lexentry: ell/ώχρα__ουσιαστικό__1
sense_num: 01
written_rep: ώχρα
trans_list: ócar
sense:
ονομασία χρώματος της ζωγραφικής αλλά και γενικά της βαφής, σε τόνους του κίτρινου, του καφέ και του κόκκινου.


