# translation

lexentry: tur/-dan__Son_ek__1
sense_num: 01
written_rep: -dan
trans_list: de
sense:
İsmin uzaklaşma hâlidir. Genellikle ismi fiile bağlar. Bu eki alan isim cümlede dolaylı tümleç görevinde bulunur ve vurguyu üzerinde taşır.


lexentry: tur/Adriyatik_Denizi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Adriyatik Denizi
trans_list: Mar Adriático
sense:
(denizler) Akdeniz'in İtalya yarımadası ile Balkan yarımadası arasındaki kolu olup çevresinde Arnavutluk, Hırvatistan, İtalya, Karadağ, Slovenya ve Yunanistan bulunur.


lexentry: tur/Afarca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Afarca
trans_list: afar
sense:
(diller) Cibuti, Etiyopya, Eritre ve Somali'de konuşulan, Afrika-Asya dil ailesi Saho-Afar dilleri grubundan bir dil.


lexentry: tur/Afrikaanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Afrikaanca
trans_list: africâner
sense:
(diller) Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmî dilinden birisi. Güney Afrika'da daha çok Afrikalıların konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinden olan Felemenkçeden türemiş dil


lexentry: tur/Akadca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Akadca
trans_list: acadiano
sense:
(diller) Afrika-Asya dil ailesi Sami dilleri grubundan, Milattan önce Mezopotamya'da konuşulan bir ölü dil


lexentry: tur/Akdeniz__Özel_ad__1
sense_num: 03
written_rep: Akdeniz
trans_list: Mar Mediterrâneo | Mediterrâneo
sense:
(denizler) Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz


lexentry: tur/Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Almanca
trans_list: alemão
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Germen dilleri kolundan olup Almanya, Avrupa Birliği, Avusturya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Lihtenştayn'da resmî dil veya dillerden biri olarak kullanılan lisan.


lexentry: tur/Amerikan_Samoası__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Amerikan Samoası
trans_list: Samoa Americana
sense:
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan Amerika Birleşik Devletleri'ne âit bir ada ülkesi.


lexentry: tur/Arapça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arapça
trans_list: arábico | árabe
sense:
(diller) Çoğunlukla Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da kullanılan, Hami-Sami dil ailesinin Sami koluna mensup dil


lexentry: tur/Arktik_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arktik Okyanusu
trans_list: Oceano Ártico
sense:
(okyanuslar) Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzey bölgesinde Kuzey Kutbu'nu kapsayan, buzlarla kaplı okyanus.


lexentry: tur/Arnavutluk__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Arnavutluk
trans_list: Albânia
sense:
(ülkeler) Balkan Yarımadası'nda komşuları kuzeyde Karadağ, kuzeydoğuda Kosova, doğuda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, güneyde Yunanistan olan bir ülke.


lexentry: tur/Assamca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Assamca
trans_list: Assamês
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinin Cermen dilleri koluna bağlıdır ve Dünya'nın yaygın lisanlarından biri


lexentry: tur/Asteroit_Kuşağı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Asteroit Kuşağı
trans_list: cintura de asteroides | cinturão de asteroides
sense:
(Güneş Sistemi) Mars ilâ Jüpiter yörüngeleri arasında kalan ve asteroit yörüngelerinin en yoğun olduğu bir İç Güneş Sistemi bölgesi


lexentry: tur/Atlantik_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Atlantik Okyanusu
trans_list: Atlântico | Oceano Atlântico
sense:
(okyanuslar) Avrupa ve Afrika kıtalarını Amerika kıtasından ayıran, yan denizleri ile birlikte (Akdeniz, Kuzey Denizi ve Baltık Denizi) yeryüzünün beşte bir alanını kaplayan okyanus.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği_Bakanlar_Konseyi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi
trans_list: Conselho da União Europeia
sense:
(Avrupa, hukuk) Avrupa Birliği'nin ülkelerinden birer bakanın katılmasıyla toplanan ve dış politika, yasama ve yönetme belirlemekle vazifeli konsey.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Avrupa Birliği
trans_list: União Europeia
sense:
(Avrupa, politika) Avrupa Toplulukları (AAET, AET, AKÇT) aracılığıyla izlenen hedef ve politikalarla Avrupa Birliği Antlaşması'yla getirilen iki yeni eylem alanının (Ortak Dış ve Güvenlik Politikasık, Adalet ve İç İşleri Alanında İş Birliği) kapsadığı hedef ve politikaları bir bütün olarak ifade etmek üzere kullanılan kavram.


lexentry: tur/Avrupa_Konseyi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa Konseyi
trans_list: Conselho da Europa
sense:
(Avrupa, hukuk) Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla 1949'da kurulmuş hükûmetlerarası bir kuruluş.


lexentry: tur/Avrupamerkezcilik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupamerkezcilik
trans_list: eurocentrismo
sense:
(ideoloji, politika) Şuurlu ya da şuursuzca Avrupa ve Batılı meselelerine, kültür ve değerlerine diğer kültürlerden daha çok önem veren anlayış.


lexentry: tur/Avustronezya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avustronezya
trans_list: Austronésia
sense:
(coğrafya) Endonezya, Filipinler, Madagaskar, Malezya, Melanezya, Mikronezya, Polinezya ve Yeni Zelanda'yı içine alan kültürel bağları olan, Avustronezya dillerinin konuşulduğu 8½ milyon kilometrekarelik bir bölge.


lexentry: tur/Avusturya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avusturya
trans_list: Áustria
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'da bağımsızlığını 1955'te ilan etmiş, batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde Almanya ve Çekya ile komşu olan Avrupa Birliği üyesi ülke.


lexentry: tur/Aymaraca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aymaraca
trans_list: aimará
sense:
(diller) Ağırlıklı olarak And Dağları çevresinde yaşayan bir Güney Amerika yerli kavminin konuştukları dil


lexentry: tur/Ağlama_Duvarı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Ağlama Duvarı
trans_list: Muro das Lamentações
sense:
(coğrafya, Filistin, İsrail, Musevilik, tarih) Kudüs'ün Eski Şehri'nde bulunan, kireç taşından yapılmış tarihî duvar.


lexentry: tur/Aşağı_Avusturya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aşağı Avusturya
trans_list: Baixa Áustria
sense:
(Avusturya, eyaletler) Avusturya'nın doğusunda Çekya, Macaristan, Slovakya ile hududu olan yüzölçümü bakımından en büyük eyaleti.


lexentry: tur/Aşkelon__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aşkelon
trans_list: Ascalon
sense:
(coğrafya, İsrail) Doğu Akdeniz'de Tel Aviv'in 50 km güneyiyle Gazze Şeridi'nin 13 km kuzeyinde bulunan tarihî bir şehir.


lexentry: tur/Bağımsız_Devletler_Topluluğu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Bağımsız Devletler Topluluğu
trans_list: Comunidade dos Estados Independentes
sense:
(BDT, coğrafya, politika) On bir tane eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği üyesi devletten oluşan bir siyasî ortaklık, topluluk veya birliğin resmî ismi.


lexentry: tur/Berlin_Duvarı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Berlin Duvarı
trans_list: Muro de Berlim
sense:
(Doğu Almanya, tarih) Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya'ya kaçmalarını önlemek için Doğu Alman meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 yılında Berlin'de yapımına başlanan ve yine Doğu Almanya'nın, isteyen vatandaşların Batı'ya gidebileceğini açıklamasının ardından 9 Kasım 1989'da yıkılan duvar.


lexentry: tur/Birleşmiş_Milletler_Teşkilatı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşmiş Milletler Teşkilatı
trans_list: Organização das Nações Unidas
sense:
(Birleşmiş Milletler) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan uluslararası teşkilat


lexentry: tur/Birleşmiş_Milletler__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşmiş Milletler
trans_list: Nações Unidas | Organização das Nações Unidas
sense:
(Birleşmiş Milletler, milletlerarası, politika) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan milletlerarası örgüt


lexentry: tur/Boğdan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Boğdan
trans_list: Moldava
sense:
(coğrafya, tarih) Bugünkü Moldova'ya ve Romanya'nın Moldova'ya komşu bâzı bölümlerine Osmanlıların verdiği ad


lexentry: tur/Budizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Budizm
trans_list: budismo
sense:
(Budizm) M.Ö. 5. yüzyılda kuzeydoğu Hindistan'da Siddartha Gautama tarafından kurulmuş, tanrısı olmayan, karma öğretisine dayalı din ve felsefe


lexentry: tur/Dünya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Dünya
trans_list: Terra
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Venüs ile Mars arasında yer alan, Güneş'e yakınlık bakımından üçüncü olan gezegen, Acun, Yer


lexentry: tur/Dünyalaştırmak__Eylem__1
sense_num: 01
written_rep: Dünyalaştırmak
trans_list: terraformar
sense:
(bilim kurgu, mühendislik, uzay) Bir gezegenin, ay v.s.'nin atmosferini, sıcaklığını, yüzey topografyasını veya ekolojisini Dünya'dakilere benzer yapmak ve böylece insan hayatı için müsait hâle getirmek için kasten değiştirmenin farazî sürecini sürdürmek.


lexentry: tur/Dünyalaştırmamak__Eylem__1
sense_num: 01
written_rep: Dünyalaştırmamak
trans_list: terraformar
sense:
(bilim kurgu, mühendislik, uzay) Bir gezegenin, ay v.s.'nin atmosferini, sıcaklığını, yüzey topografyasını veya ekolojisini Dünya'dakilere benzer yapmak ve böylece insan hayatı için müsait hâle getirmek için kasten değiştirmenin farazî sürecini sürdürmemek.


lexentry: tur/El_Niño__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: El Niño
trans_list: El Niño
sense:
(klimatoloji, meteoroloji) Pasifik Okyanusu sathına Peru ve Ekvador kıyılarında her dört ilâ yedi senede bir istila eden mahallî ve bölgesel iklim değişikliğine sebep olan pozitif anomali.


lexentry: tur/Eski_Fransızca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski Fransızca
trans_list: francês antigo
sense:
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı dil.


lexentry: tur/Eski_Yüksek_Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski Yüksek Almanca
trans_list: alto alemão antigo
sense:
(diller) Batı Germen dillerinden olup Almancanın 750'den 1050'ye kadar kullanılmış bilinen en eski biçimi.


lexentry: tur/Eski_İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski İngilizce
trans_list: anglo-saxão
sense:
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı İngilizce.


lexentry: tur/Esperanto__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Esperanto
trans_list: esperanto | Esperanto
sense:
(diller) Polonyalı göz doktoru L. L. Zamenhof tarafından bütün milletlerce kullanılmak üzere 1887'de hazırlanmış olup dil bilgisi on altı kurala dayanan bir yapay dil.


lexentry: tur/Etrüsk__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Etrüsk
trans_list: bárbaro
sense:
(milletler) İtalya'nın Arno ile Tiber nehirleri arasında yer alan Etruria bölgesinde yaşamış ve M.Ö. 6. asra kadar varlığını sürdürmüş bir millet.


lexentry: tur/Farsça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Farsça
trans_list: persa
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dil grubuna ait İran dilleri alt grubunda yer alan ve İran'ın resmî dili olan dil.


lexentry: tur/Fibonacci_dizisi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Fibonacci dizisi
trans_list: sequência de Fibonacci
sense:
(sayı teorisi) Genelde 1'den başlayıp her sayının kendinden öncekisiyle toplanması sonucu oluşan sayı dizisi.


lexentry: tur/Filistin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Filistin
trans_list: Palestina
sense:
(coğrafya) Orta Doğu'da Doğu Akdeniz'de İsrail topraklarının tamamı ile Gazze Şeridi ve Batı Şeria gibi Filistin Devleti topraklarını içine alan coğrafî bölge.


lexentry: tur/Fransızca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Fransızca
trans_list: francês
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinden Fransa'da ve Fransız uygarlığını kabul etmiş ülkelerde kullanılan dil.


lexentry: tur/Gagavuzlar__Özel_ad__2
sense_num: 01
written_rep: Gagavuzlar
trans_list: gagauz
sense:
(milletler) Bugünkü Moldova Cumhuriyeti’nde, başta Gagavuzya olmak üzere Kuzeydoğu Bulgaristan, Ukrayna, Romanya ve Yunanistan'da yaşayan, çoğunluğu Ortodoks Hristiyan olan bir Türk topluluğu.


lexentry: tur/Güney_Avrupa__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Avrupa
trans_list: Europa meridional
sense:
(coğrafya, yerler) Avrupa kıtasının güney kısmı. İspanya, Portekiz, İtalya, Yunanistan ve genel olarak Avrupa kıtasının Akdeniz ülkelerini içine alır


lexentry: tur/Güney_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Okyanusu
trans_list: Oceano Antártico
sense:
(okyanuslar) Antarktika kıtasını çevreleyen su kitlesi. Dünyanın dördüncü büyük ve en son tanımlanmış okyanusu


lexentry: tur/Güneş_fırtınası__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güneş fırtınası
trans_list: tempestade solar
sense:
(astronomi) Dünya ve manyetosferini de dahil olmak üzere bütün Güneş Sistemi'ni etkileyen, heliosfer boyunca dışarı doğru yayılan ve uzay iklimini içeren uzun vadeli peryotlarla kısa vadede uzay havasının sebebi olan Güneş'teki bir fenomendir.


lexentry: tur/Gürcüce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Gürcüce
trans_list: georgiano
sense:
(diller) Gürcü alfabesi ile yazılan, Kafkas dillerinin Güney Kafkas dilleri ya da Kartveli dilleri grubuna bağlı dil.


lexentry: tur/Hinduizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hinduizm
trans_list: hinduísmo
sense:
(din) Brahmanizm'den daha sonra ortaya çıkan, Hint Altkıtası'nın büyük bir kısmına yayılmış, Veda metinlerine dayanan, reenkarnasyona inanılan, panenteist bir din


lexentry: tur/Hint_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hint Okyanusu
trans_list: Oceano Índico
sense:
(okyanuslar) Kuzeyde Asya, batıda Afrika ve Arap Yarımadası, doğuda Malezya Yarımadası, Sunda Adaları ve Okyanusya ile çevrili, Dünya'nın üçüncü büyük okyanusu.


lexentry: tur/Hürriyet_Heykeli__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hürriyet Heykeli
trans_list: Estátua da Liberdade
sense:
(ABD, hürriyet, sanat) Fransızların Amerikalılara yüzüncü kuruluş yıldönümünde hediye ettikleri sembol heykel.


lexentry: tur/Jüpiter__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Jüpiter
trans_list: Júpiter
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Dünya ile Jüpiter arasında yer alan, Güneş'e olan uzaklığı bakımından 5. gezegen.


lexentry: tur/Karadeniz__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Karadeniz
trans_list: Mar Negro
sense:
(denizler) Güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yer alan; Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi aracılığıyla Atlas Okyanusu'na bağlanan iç deniz


lexentry: tur/Katoliklik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Katoliklik
trans_list: catolicismo
sense:
(Hristiyanlık) Batı Hristiyan kiliselerince İsa'nın Aziz Petrus'a aktardığı yetkilerin mirasçısı olan papayı dinî başkan olarak tanıyan Hristiyan mezhebi.


lexentry: tur/Kuzey_Mariana_Adaları__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kuzey Mariana Adaları
trans_list: Marianas Setentrionais
sense:
(coğrafya) Kuzey Pasifik Okyanusu'nda, Amerika Birleşik Devletleri ile siyasî birlik içerisinde olan adalar topluluğu


lexentry: tur/Kâbe__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kâbe
trans_list: Kaaba
sense:
(İslâm) Mekke'de bulunan, Müslümanlarca ziyaret ve tavaf edilen en mukaddes caminen ortasındaki küp şeklindeki mabet.


lexentry: tur/Lazca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Lazca
trans_list: laz
sense:
(diller) Türkiye'nin Doğu Karadeniz kıyı şeridinde Rize ilinin Pazar ilçesinde bulunan Melyat Deresi'nden itibaren ve Gürcistan'ın Türkiye ile paylaştığı Sarp Köyü'ne kadar yaşayan Laz halkı tarafından konuşulan ve eski Kolh dilinin devamı olduğu sanılan bir dil.


lexentry: tur/Lidce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Lidce
trans_list: lídio
sense:
(diller) Batı Anadolu'da Lidyalılar tarafından kullanılmış ve M.Ö. 7. asırdan itibaren kayda geçmiş bir Anadolu dili.


lexentry: tur/Los_Angeles__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Los Angeles
trans_list: Los Angeles
sense:
(Kaliforniya, şehirler) Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya Eyaleti'nin en kalabalık ve New York'tan sonra ikinci kalabalık şehri.


lexentry: tur/Luvice__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Luvice
trans_list: luvita
sense:
(diller) Hititler döneminde yaşamış ve yerli halklarından biri olan Luvilere ait Anadolu’nun en eski dillerinden biri.


lexentry: tur/Mars__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mars
trans_list: Marte
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Dünya ile Jüpiter arasında yer alan, Güneş'e olan uzaklığı bakımından 4. gezegen.


lexentry: tur/Mağrip__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mağrip
trans_list: Magrebe
sense:
(coğrafya, tarih) Kuzey Afrika'da bir bölge. Günümüzde dar anlamıyla Tunus, Cezayir, Fas ve Batı Sahra'yı (geniş anlamıyla, Libya ve Moritanya'yı da) içerir


lexentry: tur/Mekke__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mekke
trans_list: Meca
sense:
(İslâm, Suudi Arabistan) Sıhhatli ve zengin Müslümanların ömürlerinde en az bir kez yerine getirmek zorunda oldukları hac ibadetinin yapıldığı Müslümanlarca mukaddes sayılan bir şehir.


lexentry: tur/Melanezya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Melanezya
trans_list: Melanésia
sense:
(coğrafya) Okyanusya'nın bir alt bölgesi olup Pasifik Okyanusu'nun batısı ile Avustralya'nın kuzeyi ve kuzeydoğusu arasında yer alır


lexentry: tur/Melhâme-i_Kübrâ__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Melhâme-i Kübrâ
trans_list: Armagedom
sense:
(din, eskatoloji, İslâm) Dinî kaynaklarda Dünya'nın sonu geldiğinde yapılacağı kehanet edilen büyük Kıyâmet muharebesinin ismi.


lexentry: tur/Merkür__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Merkür
trans_list: Mercúrio
sense:
(mitoloji) Hızla ilgili Romalı tanrı. Bazen haberci olarak kanatlı sandalet giyer, Merkür Yunan tanrısı Hermes'e karşılık gelmektedir.


lexentry: tur/Mitraizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mitraizm
trans_list: mitraísmo
sense:
(din, Mitraizm) Antik Yunan ve Antik Roma dünyasının Eleusis ve İsis sırları olarak bilinen ve diğer gizli kültlerde olduğu gibi sadece bu tarikata kabul edilenlere söylenen sırlar etrafında gelişmiş bir mistik Roma kültü.


lexentry: tur/Nijerya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Nijerya
trans_list: Nigéria
sense:
(ülkeler) Batı Afrika'da, Gine Körfezi kıyısında, Benin ile Kamerun arasında yer alan ülke. Başkenti Abuja, en büyük şehri Lagos'tur


lexentry: tur/Norveççe__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Norveççe
trans_list: norueguês
sense:
(diller) Norveç'te bugün konuşulan dillerin bütünü. Bokmål (okunuşu bukmol) Nynorsk (Yeni Norveççe) olmak üzere bugün kullanılan iki lehçesi bulunmaktadır.


lexentry: tur/Oksitanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Oksitanca
trans_list: occitano
sense:
(diller) Güney Fransa'daki Oksitanya, İtalya'daki Oksitan Vadisi ve İspanya'daki Aran Vadisi'nde konuşulan Latin dili


lexentry: tur/On_Emir__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: On Emir
trans_list: Dez Mandamentos
sense:
(İbrâhimî dinler) Mûsevîliliğe göre Sina Dağı'nda Mûsâ'ya vahyedilmiş ve YHVH'nin İsrailoğulları'na emrettiği on adet emri içeren prensipler dizisi.


lexentry: tur/Orta_Yüksek_Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Orta Yüksek Almanca
trans_list: alto-alemão médio
sense:
(diller) Batı Cermen dillerinden olup Almancanın 1050'den 1350'ye kadar Yüksek Orta Çağ'da kullanılmış bilinen biçimi.


lexentry: tur/Osmanlı_Türkçesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Osmanlı Türkçesi
trans_list: turco otomano
sense:
(dil bilimi) 13. ve 20. yüzyıllar arasında Anadolu dahil Osmanlı Devleti sınırları dahilindeki ülkelerde kullanılmış olan, Arapça ve Farsçanın etkisi altındaki Türk dili


lexentry: tur/Osmanlı_İmparatorluğu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Osmanlı İmparatorluğu
trans_list: Império Otomano
sense:
(tarih) XIII. yüzyılda Osman Bey tarafından kurulmuş ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra parçalanmış Türk devleti.


lexentry: tur/Proto_Hint-Avrupa_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Proto Hint-Avrupa dili
trans_list: proto-indo-europeu
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinin ortak bir atası olduğu ve Hint-Avrupalılarca konuşulduğu düşünülerek yeniden yapılandırılmış bir dil.


lexentry: tur/Romanya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Romanya
trans_list: Roménia | Romênia
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'nın güneydoğusunda, Balkan Yarımadası'nın kuzeyinde, aşağı Tuna havzasında, Karadeniz kıyısında bir ülke.


lexentry: tur/Rusya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Rusya
trans_list: Rússia
sense:
(ülkeler) Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, yüzölçümü olarak Dünya'nın en büyük, nüfus olarak sekizinci büyük ülkesi


lexentry: tur/Satürn__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Satürn
trans_list: Saturno
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde halkaları ile bilinen, Güneş'e yakınlık bakımından 6. sıradaki gezegen


lexentry: tur/Selefîlik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Selefîlik
trans_list: salafismo
sense:
(İslâm) Temelleri İbn-i Teymiye tarafından kurulan ve Hanbelî fıkhına dayanan bir İslâm itikadı mezhebi.


lexentry: tur/Slovenya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Slovenya
trans_list: Eslovénia | Eslovênia
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'nın güneyinde bulunup batısında İtalya, güneybatısında Adriyatik Denizi, güney ve doğusunda Hırvatistan, kuzeydoğusunda Macaristan, kuzeyinde Avusturya bulunan ülke.


lexentry: tur/Somali__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Somali
trans_list: Somália
sense:
(ülkeler) Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu adı verilen coğrafî bölgede bir ülke. Batısında Cibuti, Etiyopya ve Kenya, doğusunda Hint Okyanusu vardır.


lexentry: tur/St._Petersburg__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: St. Petersburg
trans_list: São Petersburgo
sense:
(Rusya, şehirler) Moskova'nın 715 km kuzeybatısında bulunan, Rusya'nın 2., Avrupa'nın 4. büyük şehri.


lexentry: tur/Suudi_Arabistan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Suudi Arabistan
trans_list: Arábia Saudita
sense:
(ülkeler) Arap Yarımadası'ndaki en büyük ülke olup kuzeybatıda Ürdün, kuzey ve kuzeydoğuda Irak ve Kuveyt, doğuda Basra Körfezi'nde olan Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri, güneydoğuda Umman, güneyde Yemen, batısında da Kızıldeniz ile çevrilidir.


lexentry: tur/Süryani__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Süryani
trans_list: assírio
sense:
(diller) Sâmîlerin Aramî kolunun doğu bölümünde olan bir Hristiyan topluluğu ve bu topluluktan olan kimse


lexentry: tur/Sırp-Hırvatça__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sırp-Hırvatça
trans_list: servo-croata | serbo-croata
sense:
(diller) Boşnakların Bosna-Hersek'de, Hırvatların Bosna-Hersek ve Hırvatistan'da, Sırpların da Bosna-Hersek ve Sırbistan'da konuştuğu dille yazılmış olan


lexentry: tur/Sırp-Hırvatça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sırp-Hırvatça
trans_list: servo-croata | serbo-croata
sense:
(diller) Boşnakların Bosna-Hersek'de, Hırvatların Bosna-Hersek ve Hırvatistan'da, Sırpların da Bosna-Hersek ve Sırbistan'da konuştuğu dil


lexentry: tur/Taoizm__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Taoizm
trans_list: taoismo
sense:
(din, felsefe) Antik Çin'de ortaya çıkmış ve temeli Laozi'nın yazılı eseri Tao Te Ching'e dayanan felsefe.


lexentry: tur/Tâbut-u_Sekîne__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Tâbut-u Sekîne
trans_list: arca da Aliança
sense:
(İbrahimî dinler) Tevrat'tın Çıkış Kitabı'nda ve Kur'an'da sözü geçen On Emir'in yazılı olduğu sandık


lexentry: tur/Türkiye__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Türkiye
trans_list: Turquia
sense:
(ülkeler) Anadolu Yarımadası'nın tamamını ve Trakya'nın küçük bir kısmını kapsayan, başkenti Ankara, en büyük şehri İstanbul, nüfusu itibarıyla 85.279.553 (2023) ve resmî dili de Türkçe olan ülke


lexentry: tur/Umman__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Umman
trans_list: Omã
sense:
(ülkeler) Güneybatı Asya'da, Arap Yarımadası'nın güneydoğu kıyısında ülke. Kuzeybatıda Birleşik Arap Emirlikleri, batıda Suudi Arabistan, güneybatıda Yemen ile sınır komşusudur.


lexentry: tur/Uygur__Özel_ad__1
sense_num: 05
written_rep: Uygur
trans_list: uigur
sense:
(milletler, Orta Asya, tarih) VII. yüzyılda Orta Asya'da büyük bir devlet ve medeniyet kuran Türk milleti ve bu milletten olan kimse


lexentry: tur/Vatikan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vatikan
trans_list: Vaticano
sense:
(din, ülke) İtalya'nın Roma şehrinde, Hıristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan mikrodevlet


lexentry: tur/Vikipedi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikipedi
trans_list: Wikipédia
sense:
(İnternet, Vikimedya) hür, milletlerarası, birçok dilde ve İnternet üzerinde viki teknolojisi ile ortaklaşa üretilen ücretsiz ansiklopedi


lexentry: tur/Vikisözlük__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikisözlük
trans_list: Wikcionário
sense:
(internet) İnternet ortamında yayımlanan ve viki anlayışına uygun olarak her kullanıcının ekleme ve değişiklik yapabildiği hür sözlük.


lexentry: tur/Washington__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Washington
trans_list: Washington
sense:
(ABD) Washington, D.C. kavramının kısa şekli (Amerika Birleşik Devletleri'nin federal başkenti ve bölgesi)


lexentry: tur/Wu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Wu
trans_list: wu
sense:
(diller) Çin'de bilhassa Jiangsu Eyaleti'nin güneyi, Şanghay Şehri ve Zhejiang Eyaleti yakınlarında konuşulan bir grup Çin dili.


lexentry: tur/Yahudi_İspanyolcası__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Yahudi İspanyolcası
trans_list: ladino
sense:
(diller) Sefarad Yahudilerinin kullandığı, 15. yy İspanyolcasını temel alan ancak içinde İbranice, Türkçe, Fransızca, Yunanca, Arapça ve Portekizce kelimeler de barındıran Latin kökenli Hint Avrupa dil


lexentry: tur/York__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: York
trans_list: Iorque
sense:
(BK) İngiltere'nin Kuzey Yorkshire'de Foss ve Ouse nehirlerinin birleştiği noktada yer alan, Roma kökenli bir katedral şehri olup Yorkshire ilçesi kasabasıdır.


lexentry: tur/Zebur__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Zebur
trans_list: Salmos
sense:
(Hristiyanlık, Musevilik) M.Ö. 560 yıllarında Davut veya Süleyman tarafından yazılmış olduğuna inanılan ilahî formunda 150 şiir. Eski Ahit'te ve Tanah yer alır.


lexentry: tur/Zerdüştçülük__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Zerdüştçülük
trans_list: zoroastrismo
sense:
(din, Zerdüştçülük) M.Ö. VII. yüzyılda Zerdüşt tarafından düzenlendiği ileri sürülen, temel ilkeleri, iyilik (aydınlık) ve kötülük (karanlık) olan din.


lexentry: tur/adab-ı_muaşeret__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: adab-ı muaşeret
trans_list: etiqueta
sense:
(ahlâk, sosyoloji) bir toplumda veya toplulukta davranışları kontrol etmeye yönelik olan kuralların tamamı.


lexentry: tur/aerosol__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: aerosol
trans_list: aerossol
sense:
(kimya) gaz içerisinde dağılmış ve gazla sarılmış 10 mikrometreden daha küçük çaplı sıvı veya katı parçacıklarından oluşan çok fazlı sistem


lexentry: tur/aile__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: aile
trans_list: família
sense:
(toplum) evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik


lexentry: tur/akan_yıldız__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: akan yıldız
trans_list: estrela cadente
sense:
(astronomi) Güneş Sistemi içinde hareket ederken Dünya atmosferinin üst katmanlarına girip sürtünme sonucu ateş külçesi durumuna dönüşen küçük gök cismi


lexentry: tur/aktör__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: aktör
trans_list: actor
sense:
(meslekler, sanat) rejisör tarafından kendisine verilen rôlü sahnede oynayan, oyunlardaki kahramanları sahnede canlandıran erkek oyuncu


lexentry: tur/akuzatif__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: akuzatif
trans_list: acusativo
sense:
(dil bilimi) cümlede geçişli fiil tarafından etkilenen ve -i/-ı, -u/-ü eklerinden birisini almış isim


lexentry: tur/alem__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: alem
trans_list: bandeira
sense:
kubbe, minare, sancak direği v.s. yüksek şeylerin tepesinde bulunan, madenden yapılmış ay yıldız veya lâle şeklinde süs


lexentry: tur/alev__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: alev
trans_list: chama
sense:
yanan maddelerin veya gazların türlü biçimlerdeki ışıklı uzantısı, alaz, yalım, yalın, yalaz, yalaza, şule, ateşin gözle görünen plazmalı bölümü


lexentry: tur/alfabe__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: alfabe
trans_list: á-bê-cê | abecedário
sense:
(dil bilimi, yazı) bir dilin seslerini gösteren, belirli bir sıraya göre dizilmiş belli sayıda harfin bütünü


lexentry: tur/algoritma__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: algoritma
trans_list: algoritmo
sense:
(bilgisayar bilimi, mantık) Orta Çağ'da ondalık sayı sistemine göre, son zamanlarda ise iyi tanımlanmış kuralların ve işlemlerin adım adım uygulanmasıyla bir sorunun giderilmesi veya bir sonuca en en hızlı bir şekilde ulaşılması işlemi


lexentry: tur/anakronizm__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: anakronizm
trans_list: anacronismo
sense:
(felsefe) Âdet, cisim, hadise, şahıs, uygulama v.s. unsurları ait oldukları tarihî dönemin dışındaki bir döneme yerleştirme hatası


lexentry: tur/anonim_şirket__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: anonim şirket
trans_list: sociedade anónima
sense:
(ekonomi, hukuk) sermayesi belirli ve paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığıyla sorumlu bulunan şirket


lexentry: tur/anı__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: anı
trans_list: memória
sense:
(edebiyat) bir kişinin kendi yaşadığı veya şahit olduğu olayları, bunlar hakkındaki duygu ve düşüncelerini yazdığı edebî eser


lexentry: tur/apron__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: apron
trans_list: avental
sense:
(havacılık) Hava meydanlarında uçakların park pozisyonlarını aldıkları, yakıt aldıkları ve uçaklara yüklemenin yapıldığı alanlar.


lexentry: tur/armut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: armut
trans_list: pereira | pera | pêra
sense:
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Çiçekleri beyaz, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç ve armut ağacın tatlı ve sulu, yumuşak, ufak çekirdekli meyvesi, amıt


lexentry: tur/arı__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: arı
trans_list: abelha
sense:
(arıcılık, zar kanatlılar) zar kanatlılardan olup tüylü, bal ve bal mumu yapan, iğnesiyle sokan, iki kanatlı uçan böcek


lexentry: tur/asal_sayı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: asal sayı
trans_list: número primo
sense:
(matematik, sayılar teorisi) Kendisinden ve 1'den başka tam böleni olmayan, 1'den büyük sayma sayısı


lexentry: tur/assembly_dili__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: assembly dili
trans_list: assembly
sense:
(bilişim) işlemcinin anladığı makine diline tercüme eden ve insanların daha kolay anlayabileceği basit bir programlama dili.


lexentry: tur/astronomi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: astronomi
trans_list: astronomia
sense:
(tabii bilimler) Gök cisimlerinin konumlarını, hareketlerini, birbirine olan uzaklıklarının ölçülmesini, bunların fizik ve kimya bakımından yapılarını inceleyen bilim,


lexentry: tur/at__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: at
trans_list: cavalo
sense:
(atgiller, tek toynaklılar) atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan


lexentry: tur/at__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: at
trans_list: cavalo
sense:
(satranç) Satrançta her yöne siyahtan beyaza ve beyazdan siyaha bir hane atlayarak L biçiminde hareket eden taş


lexentry: tur/atasözü__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: atasözü
trans_list: provérbio
sense:
(edebiyat) uzun deneme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve halka mal olmuş, öğüt verici nitelikte söz


lexentry: tur/avukat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: avukat
trans_list: advogado | advogada
sense:
(hukuk, meslekler) hukuk öğrenimi görmüş ve adalet önünde kişilerin haklarını savunmayı meslek edinmiş kimse


lexentry: tur/ayet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ayet
trans_list: verso
sense:
(İslâm) Kur'an surelerini oluşturan, en kısası iki harf, en uzunu bir sahife olup bir kerede nâzil olan birim.


lexentry: tur/açık_alan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: açık alan
trans_list: alinhar
sense:
(coğrafya) şehrin gürültüsünden uzak, insanların dinlenebilecekleri çeşitli bitkilerle kaplı ve geniş, kapalı olmayan yer


lexentry: tur/ağaç__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ağaç
trans_list: árvore
sense:
(ağaçlar) boyu en az beş metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal, sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün vererek boylanan, hücrelerinin büyük bölümü odunlaşmak bitki anatomisi laşmış olan, uzun ömürlü bitki


lexentry: tur/bal__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bal
trans_list: mel
sense:
(arıcılık, yiyecekler) özellikle bal arılarsının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp, kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde


lexentry: tur/bar__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: bar
trans_list: bar
sense:
(halk dansı) Anadolu'nun doğu ve kuzey bölgelerinde daha çok Erzurum yöresinde el ele tutuşularak oynanan çeşit halk oyunu


lexentry: tur/bar__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bar
trans_list: bar
sense:
(lokantalar, mimarlık, ticaret) her çeşit alkollü ve alkolsüz içkilerin alındığı, hafif yiyeceklerin sunulduğu çeşitli büyüklükteki yer


lexentry: tur/bayrak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bayrak
trans_list: bandeira | bandera
sense:
(sembol adları) milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak, alem


lexentry: tur/bazuka__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bazuka
trans_list: bazuca | bazooka
sense:
(askeriye, silahlar) Öz itmeli mermi atan, genellikle zırhlı araçlara karşı yakın savaş sırasında kullanılan hafif silah


lexentry: tur/beyin__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: beyin
trans_list: cérebro
sense:
(anatomi) Kafatasının üst bölümünde beyin zarları ile örtülü, iki yarım küre şeklinde sinir kütlesinden oluşan, duyum ve şuur merkezlerinin bulunduğu organ


lexentry: tur/bilgi_teknolojisi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bilgi teknolojisi
trans_list: tecnologia da informação
sense:
(bilişim) Genellikle bir işletme veya başka bir girişim bağlamında veri veya bilgi depolamak, almak, iletmek, çalışmak ve işlemek için bilgisayarların kullanılması.


lexentry: tur/birim__Ad__2
sense_num: 03
written_rep: birim
trans_list: singular
sense:
(dil bilimi) dilin oluşturduğu yapı içinde, belli bir düzlemde yeralan öbür unsurlarla kurduğu bağıntılarla tanımlanan ayrı nitelikli öge


lexentry: tur/birim__Ad__2
sense_num: 04
written_rep: birim
trans_list: unidade
sense:
(fizik) fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslar arası standart büyüklükler


lexentry: tur/bit__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bit
trans_list: piolho
sense:
(böcekler, parazitler) (Pediculus) yarım kanatlılar alt takımına giren, insan ve memeli hayvanların vücudunda asalak olarak yaşayan böcek, kehle


lexentry: tur/biyoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: biyoloji
trans_list: biologia
sense:
(tabii bilimler) bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı


lexentry: tur/blog__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: blog
trans_list: blog
sense:
(bilişim, İnternet) Teknik bilgi gerektirmeden istedikleri şeyleri istedikleri şekilde yazan insanların oluşturabildikleri, günlüğe benzeyen Web siteleri


lexentry: tur/bu__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: bu
trans_list: isto | este
sense:
(işaret adılı): en yakında bulunan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz


lexentry: tur/bulut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bulut
trans_list: nuvem
sense:
(meteoroloji) buz kristalleri, su damlacıkları ya da bunların karışımlarından oluşan, toprağa değmeyen, gözle görülür kütle


lexentry: tur/cadı_avı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cadı avı
trans_list: caça às bruxas
sense:
(tarih) cadı olduğuna inanılan kimselerin yakalanması, yargılanarak veya yargılanmadan cezalandırılması olayı.


lexentry: tur/cam__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cam
trans_list: vidro
sense:
(bina malzemeleri) soda veya potas katılmış silisli kumun ateşte eritilmesiyle yapılan sert, şeffaf ve kırılgan malzeme, sırça


lexentry: tur/canlı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: canlı
trans_list: organismo
sense:
(biyoloji, canlılar, ekoloji) fonksiyonlarını hayata mümkün olduğunca uyum sağlayarak sürdüren basit yapılı organelleri olan veya karmaşık organlar sistemlerinin bir araya gelmesiyle oluşmuş varlık


lexentry: tur/cebir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: cebir
trans_list: coação | álgebra
sense:
(matematik) artı ve eksi gerçek sayılarla bunların yerini tutan harfler yardımıyla nicelikler arasında genel bağlantılar kuran matematik kolu


lexentry: tur/ceza__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ceza
trans_list: punição
sense:
(hukuk) suç işleyen bir kişinin mallarına, şerefine, hürriyetine, hayatına karşı kanunların öngördüğü müeyyide


lexentry: tur/cin__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: cin
trans_list: gênio
sense:
(din) dinî inanışa göre ateşten yaratılmış, duyularla kavranamayan, insanlar gibi irade ve anlama kabiliyetine sahip, ilahî emirlere uymakla yükümlü tutulan yaratık


lexentry: tur/cisim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: cisim
trans_list: agro
sense:
(cebir) Boş olmayan bir küme üzerinde '+' ve '×' ikili işlemleri tanımlanan ve bu kümenen '+' işlemiyle bir değişmeli grup ve bu değişmeli grubunun etkisiz elemanı hariç olan kümeyle '×' işlemi ikinci bir değişmeli grup meydana getirmesi ve '×' işleminin sağdan ve soldan '+' işlemi üzerine dağılma özelliği olmasıyla ortaya çıkan cebirsel yapı.


lexentry: tur/cisim__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: cisim
trans_list: corpo
sense:
(fizik) tabiatta element, bileşik veya bunların karışımları hâllde bulunan, kütlesi ve ağırlığı olan, hislerle idrak edilebilen şey


lexentry: tur/cüce_gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cüce gezegen
trans_list: planeta anão
sense:
(astronomi, planetoloji) Kendi çekim kuvvetinin etkisiyle şekli yuvarlak ve kütlesi büyük olup bir yıldız sisteminin merkezî yıldızının etrafında dönen, uydu olmayan, fakat yörüngesinde başka gök cisimleri bulunan bir planemo.


lexentry: tur/cümle__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cümle
trans_list: sentença
sense:
(dil bilimi) hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi


lexentry: tur/dağ__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: dağ
trans_list: montanha | monte
sense:
(coğrafya, jeomorfoloji, tabii bilimler) yer kabuğunun çıkıntılı, eğimli, yüksek yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümü


lexentry: tur/demans__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: demans
trans_list: demência
sense:
(hastalık, nöroloji) düşünme, hafıza, mantık yürütme, yer ve zaman tayini, okuduğunu anlama, konuşma, günlük basit işleri yapma gibi işlevlerde bozukluk


lexentry: tur/demir_yolu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: demir yolu
trans_list: ferrovia
sense:
(demir yolu ulaşımı) lokomotif, vagon v.s. demir tekerlekli vasıtaların üzerinde hareket ettiği paralel iki çelik ray döşenerek yapılan bir tür yol


lexentry: tur/deniz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: deniz
trans_list: mar
sense:
(coğrafya, okyanus bilimi) bir okyanus ile bağı olan ve büyük bir alanı kaplayan ve genellikle tuzlu olan su kütlesi, , bahir, derya


lexentry: tur/değişmeli_grup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: değişmeli grup
trans_list: grupo abeliano
sense:
(cebir) Grup işleminin iki grup ögesine uygulanmasının sonucunun yazıldıkları sıraya bağlı olmadığı bir grup.


lexentry: tur/din__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: din
trans_list: religião
sense:
(din bilimi) Tanrı'ya, tabiatüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve ibadeti sistemleştiren toplumsal kurum


lexentry: tur/dizin__Ad__3
sense_num: 01
written_rep: dizin
trans_list: índice
sense:
belge, kitaplık v.s. için düzenlenen belli bir bilginin veya belgenin bulunduğu yeri gösteren düzenli liste


lexentry: tur/dizin__Ad__3
sense_num: 02
written_rep: dizin
trans_list: índice
sense:
belli bir konuda çıkan kitap ve dergideki yazılarla ilişkiyi sağlayan ve ayrı bir kitap veya süreli yayın şeklinde çıkan eser


lexentry: tur/dizin__Ad__3
sense_num: 03
written_rep: dizin
trans_list: índice
sense:
(kitap) bir kitabın veya derginin kişi, konu, yer adı v.s. bakımından içindekileri yer numarasıyla belirten ve eserin arkasında yer alan belli bir sıralaması olan liste


lexentry: tur/doğan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: doğan
trans_list: falcão
sense:
(doğangiller) gündüz yırtıcı kuşları (Falconiformes) takımından Falconidae (doğangiller) familyasından Falco cinsini oluşturan yırtıcı kuş türlerinin ortak adı.


lexentry: tur/duvar__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: duvar
trans_list: parede
sense:
(mimarlık) bir yapının yanlarını dışa karşı koruyan, iç bölümlerini birbirinden ayıran, taş, tuğla v.s. gereçlerden yapılan veya örülen dikey düzlem


lexentry: tur/duvarcı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: duvarcı
trans_list: pedreiro
sense:
(meslekler) briket, tuğla gibi malzemeleri kullanarak binaların içi ve dış cephe duvarlarının örülmesine, onarılmasına ve sökülmesine ilişkin işlemleri yapma bilgi ve becerisine sahip vasıflı kişi


lexentry: tur/düzenli_ifade__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: düzenli ifade
trans_list: expressão regular
sense:
(bilişim) Bir yazıdaki belli karakterleri, kelimeleri ya da karakter kalıpları gibi sistemleri bulmaya yarayan esnek ve kısa ifade.


lexentry: tur/edat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: edat
trans_list: partícula
sense:
(dil bilimi) tek başına mânâsı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime


lexentry: tur/ek__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: ek
trans_list: afixo
sense:
(inşaat) kelime türetmek veya kelimenin görevini belirtmek için kullanılan, başa, sona veya kelimenin içine eklenebilen, bağımlı dil bilgisi unsurları


lexentry: tur/el_arabası__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: el arabası
trans_list: kart
sense:
(taşıtlar) elle sürülen, taş, toprak v.s. nakletmeye yarayan, tek dinginli ve iki kollu, küçük araba


lexentry: tur/elbise__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elbise
trans_list: vestido
sense:
(elbiseler) vücudu örtmek, kaplamak için kullanılan, genellikle kumaştan yapılan her türlü giyim eşyası


lexentry: tur/elektrik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektrik
trans_list: electricidade | eletricidade
sense:
(elektrik) Maddenin elektron, pozitron, proton v.s. parçacıklarının hareketleriyle ortaya çıkan enerji türü, bu enerjinin gündelik hayatta kullanılan biçimi, bu enerjiden elde edilen aydınlanma


lexentry: tur/elektrik_devresi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektrik devresi
trans_list: circuito elétrico
sense:
(elektrik) direnç, kondansatör, iletim hatları, güç kaynağı ve anahtarlar gibi çeşitli devre elemanlarının bir araya gelerek oluşturduğu devre.


lexentry: tur/elektron_mikroskobu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektron mikroskobu
trans_list: microscópio eletrônico
sense:
(ölçü aletleri) normal ışık yerine bir elektron demeti ile çalışan ve bir milyon kere net büyütebilen özel mikroskop


lexentry: tur/elma__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elma
trans_list: maçã | macieira
sense:
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Gülgillerden olup çiçekleri pembe ya da beyaz bir ağaç veya bu ağacın kabuğu parlak, sert, kırmızı, sarı ve yeşil renkte, tadı ekşi veya tatlı, dokusu gevrek, ufak çekirdekli meyvesi


lexentry: tur/emek__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: emek
trans_list: esforço
sense:
(sosyoloji) insanın bilinçli olarak belli bir amaca ulaşmak için giriştiği hem tabii ve toplumsal çerçevesini hem de kendisini değiştiren çalışma süreci


lexentry: tur/emir__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: emir
trans_list: ordem
sense:
(meyveler) Orta Anadolu'da şarap yapımı için üretilen, orta kalın kabuklu, beyaz renkli, kısa ve karışık budanan bir tür üzüm


lexentry: tur/eyalet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: eyalet
trans_list: estado
sense:
(coğrafya, politika) Federâl devletlerde eyalet başkanı, üniter devletlerde valilerce yönetilen ve yönetim bakımından bir tür bağımsızlığı olan büyük il.


lexentry: tur/eş__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: eş
trans_list: dominatriz
sense:
(oyunlar) ikişer kişilik topluluklarla oynanan oyunda ortak oynayan iki kişiden her birinin öbürüne göre hâli


lexentry: tur/fabrika__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fabrika
trans_list: fábrica
sense:
(işletme, mimarlık) işlenmemiş veya yarı işlenmiş maddelerin araç, makine v.s. ile işlenerek tüketime hazır hâle getirildiği sanayi kuruluşu


lexentry: tur/far__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: far
trans_list: lanterna
sense:
(optik, otomotiv) taşıtların ön bölümünde bulunan, kısa ve uzun mesafeyi aydınlatmaya yarayan ışık düzeneği


lexentry: tur/fark__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fark
trans_list: diferença
sense:
bir cismin veya kişinin bir başkasıyla karıştırılmamasını sağlayan ayrılık, benzer şeyleri birbirinden ayıran özellik, başkalık


lexentry: tur/fay__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fay
trans_list: falha
sense:
(jeoloji) Yer kabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması ve oluşan iki parçanın birbirine göre nispî olarak yer değiştirmesi


lexentry: tur/federal_bölge__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: federal bölge
trans_list: distrito federal
sense:
(coğrafya, politika) Federal bir devletlerde federâl başkentin dahil olup hiçbir eyalete âit olmayan bölge.


lexentry: tur/federasyon__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: federasyon
trans_list: federação
sense:
(politika) Dış politika ve savunma alanında dayanışma amacıyla birden fazla devletin bir birlik devleti içinde birleşmesi.


lexentry: tur/film__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: film
trans_list: filme
sense:
(fotoğrafçılık, radyografi, sinemacılık) resim çekmek için kullanılan, selülozdan, saydam, bükülebilir şerit


lexentry: tur/fotoğraf__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fotoğraf
trans_list: fotografia
sense:
(fotoğrafçılık, sanat) görüntüyü, ışığa karşı duyarlıklı cam, kâğıt v.s. bir yüzey üzerinde özel makine ile tespit etme usulüyle yapılan resim


lexentry: tur/galaksi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: galaksi
trans_list: galáxia
sense:
(astronomi) milyonlarca yıldızdan, yıldız kümelerinden bulutsu ve gaz bulutlarından oluşmuş, Samanyolu gibi bağımsız gök cismi


lexentry: tur/gelenek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gelenek
trans_list: tradição
sense:
(sosyoloji) bir toplumda, bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar.


lexentry: tur/general__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: general
trans_list: general
sense:
(askeriye) Kara ve hava kuvvetlerinde albaylıktan sonra gelen ve mareşalliğe kadar olan yüksek rütbeli subaylara verilen genel ad


lexentry: tur/gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gezegen
trans_list: planeta
sense:
(planetoloji) bir yıldız çevresinde dolanan, ondan aldıkları ışığı yansıtan, kütle çekimiyle yuvarlaklaşmış ve yörüngesini çekimiyle temizlemiş olan gök cismi


lexentry: tur/gezegen_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gezegen sistemi
trans_list: sistema planetário
sense:
(astronomi) bir yıldız sistemi çevresinde yörüngede kütle çekimi ile dönen, en az bir gezegenle beraber bir içinde veya birkaç asteroit, cüce gezegen, kuyruklu yıldız, meteoroit ve tabii uydu da bulunabilen sistem.


lexentry: tur/gezegenimsi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gezegenimsi
trans_list: planetesimal
sense:
(astronomi, planetoloji) ön gezegen diski ve enkaz diski içinde var olduğu düşünülen katı gök cisimleri


lexentry: tur/gnostisizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gnostisizm
trans_list: gnosticismo
sense:
(din, felsefe) İbrânî an'anelerini, Zerdüştlüğü, bâzı Doğu an'anelerini ve dinlerini, Hristiyanlığı eklektik bir tutumla sentezleyen, birçok tarikatın benimsediği mistik felsefeye verilen genel ad.


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: grup
trans_list: grupo
sense:
(askeriye) çeşitli sınıf veya birliklere bağlı elemanların, belirli bir taktik görevi gerçekleştirmek üzere, tek komutanın emri altında birleştirilmesinden oluşan kıta topluluğu


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: grup
trans_list: grupo
sense:
(cebir) birleşme, birim eleman ve her elemanı için her iki yönde bir ters elemanı olup üzerinde bir ikili işlem tanımlı küme


lexentry: tur/göl__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: göl
trans_list: lago
sense:
(coğrafya, jeoloji) oluşması genellikle tektonik, volkanik v.s. olaylara bağlı olan, toprakla çevrili, derin ve geniş, tuzlu veya tuzsuz durgun su örtüsü


lexentry: tur/gözlük__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: gözlük
trans_list: óculos
sense:
(optik) görme bozukluğu olan gözlerin daha iyi görmesine veya gözleri korumaya yarayan, bir çerçeveye yerleştirilmiş çift camdan oluşan araç.


lexentry: tur/göç__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: göç
trans_list: transmigração
sense:
(sosyoloji) ekonomik, toplumsal, siyasi sebeplerle bireylerin veya toplulukların bir ülkeden başka bir ülkeye, bir yerleşim yerinden başka bir yerleşimyerine gitme işi


lexentry: tur/göç__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: göç
trans_list: transmigração
sense:
(zooloji) kuşların, geyiklerin, yarasaların, bazı balık ve böceklerin mevsim, iklim, besin miktarı vb.ne göre çevre değiştirmeleri


lexentry: tur/hac__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hac
trans_list: peregrinação
sense:
(din) Genellikle tek tanrılı dinlerde kutsal olarak tanınan yerlerin o dinden olanlarca yılın belli aylarında ziyaret edilmesi


lexentry: tur/hac__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: hac
trans_list: peregrinação
sense:
(İslâm) İslâm'ın beş şartından biri olan ve Müslümanlarca zilhicce ayında Mekke'de yapılan Kâbe'yi ziyaret ve tavaf ibadeti.


lexentry: tur/halka__Ad__2
sense_num: 09
written_rep: halka
trans_list: anel
sense:
(spor) yerden yüksekliği ayarlanabilen aralıklara asılı iki halatın uçlarına takılan 18 santimetre çapında, 28 milimetre kalınlığında tahta veya deri kaplı iki demir halkadan oluşan asılma araçlarından her biri


lexentry: tur/hasta__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: hasta
trans_list: doente | enfermo
sense:
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken


lexentry: tur/haşhaş__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: haşhaş
trans_list: dormideira
sense:
(çiçekler, gelincikgiller, toksikoloji) Gelincikgillerden, kapsüllerinden afyon, tohumlarından yağ çıkarılan bir yıllık ve otsu bir kültür bitkisi


lexentry: tur/her__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: her
trans_list: cada | todo
sense:
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz


lexentry: tur/her__Adıl__1
sense_num: 02
written_rep: her
trans_list: cada | todo
sense:
(belgisiz adıl): tekil isimlere tamlayan görevinde getirilerek "bütün …-ler" "…-in tamamı", "…-in hepsi" anlamını veren söz


lexentry: tur/hesap__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: hesap
trans_list: conta
sense:
(bankacılık, ekonomi) bankadaki işlemlerin yapılabilmesi için kişi, kurum ve kuruluşlar adına düzenlenen çizelge


lexentry: tur/heykel__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: heykel
trans_list: estátua
sense:
(sanat) taş, tunç, bakır, kil, alçı gibi maddelerden yontularak, kalıba dökülerek veya yoğrulup pişirilerek şekillendirilen eser


lexentry: tur/hisar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hisar
trans_list: fortaleza
sense:
Bir şehrin veya önemli bir yerin korunması için taştan yapılmış, yüksek duvarlı ve kuleli, çevresinde hendekler bulunan küçük kale.


lexentry: tur/hoş_geldiniz__Ünlem__1
sense_num: 01
written_rep: hoş geldiniz
trans_list: bem-vindo
sense:
Gelen kişilerin gelmesinden hoşluk duyulduğunu, yani o kişilerin istendiğini anlatır kişileri karşılamak için kullanılan selamlama ünlemi.


lexentry: tur/hukuk__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: hukuk
trans_list: jurisprudência
sense:
(bilim) toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen kanunların bütünü ve bu yasaları konu alan bilim


lexentry: tur/hürriyet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hürriyet
trans_list: emancipação
sense:
her türlü dış tesirlerden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi fikirlerine dayanarak karar vermesi hâli


lexentry: tur/hürriyet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: hürriyet
trans_list: emancipação
sense:
herhangi bir tahdîde, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama hâli


lexentry: tur/ideoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ideoloji
trans_list: ideologia
sense:
(felsefe, politika) Felsefî, sosyolojik ya da idarî bir doktrin oluşturan, ideal olarak da kabul edilebilen, kişi ve kurumların davranışlarına yön veren düşünceler bütünü


lexentry: tur/ikon__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: ikon
trans_list: ícone
sense:
(Ortodoksluk) Ortodokslarda İsa, Meryem veya ermişlerin tahta üzerine mumlu ve yumurtalı boyalarla yapılmış dinî içerikli resimleri


lexentry: tur/ilkbahar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ilkbahar
trans_list: primavera
sense:
(meteoroloji, mevsimler) kuzey yarım kürede 21 mart - 22 haziran, arası zaman aralığı, bahar, erken bahar, evvel bahar, ilkyaz


lexentry: tur/ilke__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ilke
trans_list: princípio
sense:
(metafizik) bilimsel metotta nesnel gerçeğin belirgin özelliklerinin ve kanunların genelleştirilmesi ile elde edilen ve insana hem teorik çalışmalarında, hem de uygulama faaliyetlerinde yol gösteren genel dayanak noktası


lexentry: tur/insan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: insan
trans_list: humano | ser humano | homem
sense:
(primatlar) Bulunduğu coğrafyaya göre toplum hâlinde yaşama ihtiyacıyla oluşturduğu kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve beraberinde gelişen konuşma kabiliyeti olan, Kâinat'ı bütün olarak kavrayabilme sonucunda iradesi doğrultusunda değiştirebilme gereğini duyabilen, değiştirebilen ve şekillendirebilen kendini tanımlayabilen, eylemleri kabaca coğrafya, maruz ya da hakim kaldığı çevre, temelde bulunan kalıtımsal özelliklerlerce çeşitlenen canlı, adam, âdemoğlu, in, kun, yalnık


lexentry: tur/ip__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ip
trans_list: corda
sense:
(dokuma) ipek, keten, naylon, pamuk, yün v.s. dokuma maddelerinin uzun, ince liflerinden her biri veya bu liflerin birlikte bükülmüş ve çekilmiş hâli, iplik, urgan


lexentry: tur/istatistik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: istatistik
trans_list: estatística
sense:
(bilim, istatistik) Düsturlarını ihtimaliyet teorilerinden alarak eldeki verileri grafik ve sayı şeklinde değerlendirmeye dayandıran matematiğin uygulamalı dalı.


lexentry: tur/istatistik__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: istatistik
trans_list: estatística
sense:
(istatistik) Bir sonuç çıkarmak için verileri yöntemli bir şekilde toplayıp sayı olarak belirtme işi.


lexentry: tur/ittifak__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ittifak
trans_list: aliança
sense:
belirli bir amaca ve hedefe ulaşmak için çıkarların uyuşması sonucunda belirli kesimler arasında oluşturulan birlik, beraberlik grubu


lexentry: tur/işlem__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: işlem
trans_list: operação
sense:
(bilişim) bilgisayar bilimlerinde işlem (process) terimi, belleğe yüklenmiş ve işlemcide (CPU) yürütülmekte olan bir program olarak tanımlanmaktadır


lexentry: tur/işletim_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: işletim sistemi
trans_list: sistema operativo | sistema operacional
sense:
(bilişim) Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.


lexentry: tur/jeodinamik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: jeodinamik
trans_list: geodinâmica
sense:
(jeodinamik) Yer kabuğunda meydana gelen şekil değişmelerini ve bu değişmelere yol açan iç ve dış tesirleri inceleyen ilim kolu.


lexentry: tur/jul__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: jul
trans_list: joule
sense:
(ölçü birimleri) bir cisim üzerine uygulanan bir nevtonluk kuvvetin uygulama noktasını, kendi doğrultusunda bir metre değiştiren iş birimi


lexentry: tur/kalp__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kalp
trans_list: coração
sense:
(anatomi) akciğerlerin arasında, göğüs boşluğunda bulunan kanı akciğerlere oradan gelen temiz kanı da vücuda pompalayan organ, yürek


lexentry: tur/kan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kan
trans_list: sangue
sense:
(anatomi) atardamar ve toplardamarların içinde dolaşarak hücrelerde anabolizma, katabolizma vazifelerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş kırmızı renkli sıvı


lexentry: tur/kanun__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: kanun
trans_list: lei
sense:
(tabii bilimler) Bilimde çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum


lexentry: tur/kapı__Ad__1
sense_num: 07
written_rep: kapı
trans_list: porta
sense:
(mimarlık) bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı ve bu açıklıktaki açılıp kapanan kanat


lexentry: tur/kar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kar
trans_list: neve
sense:
(meteoroloji) buz kristallerinden oluşan, parlak, beyaz, katı ve çok kere altıgen şekle sahip donarak yağan su buharı


lexentry: tur/kasaba__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: kasaba
trans_list: localidade
sense:
(yerleşim birimleri) şehirden küçük, köyden büyük, henüz kırsal özelliklerini yitirmemiş olan yerleşim merkezi


lexentry: tur/katı__Ön_ad__1
sense_num: 04
written_rep: katı
trans_list: sólido
sense:
(fizik) sıvıların ve gazların tersine, içinde bulunduğu kabın veya üstünde bulunduğu yerin şeklini almayan


lexentry: tur/kavak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kavak
trans_list: choupo
sense:
(söğütgiller) söğütgillerden, sulak bölgelerde yetişen, boyu bazı türlerinde 30-40 m'ye değin çıkan, kerestesinden yararlanılan uzun boylu bir ağaç


lexentry: tur/kaynak_kodu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaynak kodu
trans_list: código fonte
sense:
(bilişim) Herhangi bir yazılımın işlenip makine diline çevrilmeden önce insanların okuyup üzerinde çalışabildiği programlama diliyle yazılmış hâli


lexentry: tur/kayın__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kayın
trans_list: faia
sense:
(kayıngiller) Kayıngillerden, 40 m boya ulaşabilen düzgün ve silindirik gövdeli, 6–9 cm uzunlukta dalgalı kenarlı elips şeklinde yapraklı, kışın yapraklarını döken, kerestesi beyaz ve geniş kullanım alanı olan bir orman ağacı.


lexentry: tur/kaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaz
trans_list: ganso | marreco
sense:
(ördekgiller, perde ayaklılar) Perde ayaklılardan, uzun, beyaz veya gri boyunlu, karada ve suda yaşayan, uçan, yabanî veya evcil kuş


lexentry: tur/kemik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kemik
trans_list: osso
sense:
(anatomi) insanın ve omurgalı hayvanların çatısını oluşturan türlü şekildeki sert organların genel adı


lexentry: tur/keçi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: keçi
trans_list: cabra
sense:
(boynuzlugiller, evcil hayvanlar) boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasından Capra cinsini oluşturan memelilere verilen ad.


lexentry: tur/ki__Bağlaç__1
sense_num: 02
written_rep: ki
trans_list: de modo que
sense:
bâzı kelimelerin sonuna bir ek gibi eklenerek birtakım zarflar, yeni edatlar oluşturan bir söz: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, sanki gibi


lexentry: tur/ki__Bağlaç__1
sense_num: 04
written_rep: ki
trans_list: de modo que
sense:
ikinci cümledeki yargının birincideki hareketin yapılışı sırasında görülerek şaşıldığını bildiren söz


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kilise
trans_list: igreja
sense:
(Hristiyanlık) Hristiyanlıkta kendine ait binaları, din adamları ve öğretileri olan mezheplerden her biri


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kilise
trans_list: igreja | templo
sense:
(Hristiyanlık, mimarlık) Hristiyanlarca ibadethane olarak kullanılan ve bâzı dinî törenlerin gerçekleştirildiği bina


lexentry: tur/kim__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: kim
trans_list: quem
sense:
(belgisiz adıl): "Hangi kişi?" mânâsında cümlede, özne, tümleç, nesne, yüklem görevinde kullanılan bir kelime


lexentry: tur/kimyasal_element__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kimyasal element
trans_list: elemento químico
sense:
(elementler) kimyasal yöntemlerle ayrıştırılamayan veya bileşim yoluyla elde edilemeyen madde, element


lexentry: tur/kişniş__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kişniş
trans_list: coentro
sense:
(botanik) Maydanozgillerden yaprakları maydanozu andıran, 20-60 cm yükseklikte, tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitki.


lexentry: tur/kok__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kok
trans_list: coque
sense:
(kimya) maden kömürünün damıtılmasıyla elde edilen, bileşiminde kömürden çok daha az oranda uçucu madde bulunan katı yakıt


lexentry: tur/koruma__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: koruma
trans_list: guarda-costas
sense:
(meslekler) Can güvenliğinin tehlikede olduğu düşünülen bir kişiyi saldırılardan korumak üzere görevlendirilmiş kişi


lexentry: tur/korumacılık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: korumacılık
trans_list: protecionismo
sense:
(ekonomi) Ekonomik gücü yükseltmek için millî ekonominin gümrük tarifeleri ile dış rekabete karşı korunmasını savunan görüş


lexentry: tur/kova__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kova
trans_list: balde
sense:
(kaplar) genellikle su veya sulu şeyler taşımaya, denizden veya kuyudan su çekmeye yarayan üstünden kulplu kap


lexentry: tur/kral__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kral
trans_list: rei
sense:
(monarşi) Avrupa monarşilerinde erkek hükümdara verilen unvandır, en yüksek devlet otoritesini, bütün devlet başkanlığı yetkilerini kalıtım veya soylularca seçilme yoluyla elinde bulunduran kişi


lexentry: tur/kriptoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kriptoloji
trans_list: criptologia
sense:
(kriptografi) Gizli yazılar, şifreli belgeler bilimi veya incelemesini konu alan matematiğin bir dalı


lexentry: tur/kum__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kum
trans_list: areia
sense:
(jeoloji, madencilik) silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından oluşan, deniz kıyısı, dere yatağı v.s. yerlerde çok bulunan, ufak, sert tanecikler


lexentry: tur/kuyruklu_yıldız__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kuyruklu yıldız
trans_list: cometa
sense:
(astronomi) Bir yıldız çevresinde büyük bir elips veya bir parabol yörüngede dolaşan, hatta bazen yıldızlararası boşlukta eliptik yörünge üzerinde hareket edebilen, o yıldıza yaklaştığında yüzeyinde ortaya çıkan gazların ve tozların oluşturduğu kuyruk denilen ışıklı bir uzantısı olan gök cismi.


lexentry: tur/kuyu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kuyu
trans_list: poço
sense:
su tabakasına varıncaya kadar derinliğine kazılan, genellikle silindir şeklinde, çevresine duvar örülen, suyundan yararlanılan çukur


lexentry: tur/kuşak__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: kuşak
trans_list: cintura
sense:
(felsefe) yaklaşık olarak aynı yıllarda doğmuş, aynı çağın şartlarını, dolayısıyla birbirine benzer sıkıntıları, kaderleri paylaşmış, benzer ödevlerle yükümlü olmuş kişilerin topluluğu


lexentry: tur/kuşak__Ad__1
sense_num: 10
written_rep: kuşak
trans_list: cintura
sense:
(teknoloji) bir cihazın, bir ürünün teknolojideki ve bilimdeki gelişmeye göre üretilen yeni şekilleri


lexentry: tur/kâğıt__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kâğıt
trans_list: papel
sense:
(kâğıt endüstrisi, matbaacılık) genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamuru hâline getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak


lexentry: tur/kömür__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kömür
trans_list: carvão
sense:
(organik kimya, petroloji) karbonlu maddelerin kapalı ve havasız yerlerde için için yanmasından veya çok uzun süre derin toprak katmanları altında kalıp birtakım kimyasal değişmelere uğramasından oluşan, bitkisel kaynaklı, içinde yüksek oranda karbon bulunan, siyah renkli katı bir fosil yakıt


lexentry: tur/köpek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: köpek
trans_list: cão | cachorro
sense:
(köpekgiller, evcil hayvanlar) köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, yüzden fazla evcil ırkı olan etçil hayvan, it, gölbez


lexentry: tur/köprü__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: köprü
trans_list: ponte
sense:
(diş hekimliği) olmayan dişlerin yerini tutmak veya takma dişleri ağızdaki dişlere sağlam tutturmak amacıyla yapılan diş protezi


lexentry: tur/köprü__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: köprü
trans_list: ponte
sense:
(mimarlık) nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki yakasını bağlayan yapı; herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan ahşap, kâgir, beton veya demir yapı


lexentry: tur/köprücük_kemiği__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: köprücük kemiği
trans_list: clavícula
sense:
(anatomi) Omuz başıyla göğüs kemiğinin üst ucu arasında bulunan ve derinin altında belli olan uzunca kemik


lexentry: tur/kültür__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: kültür
trans_list: cultura
sense:
(toplum) tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde meydana gelen bütün maddî ve manevî değerlerle bunları meydana getirmede, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine hakimiyetin ölçüsünü gösteren araçların bütünü


lexentry: tur/küme__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: küme
trans_list: conjunto
sense:
(eğitim) bir sınıfta öğrencilerin, belli bir eğitim ve öğretim amacıyla bir süre için oluşturdukları takım veya öbek


lexentry: tur/küçük_gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: küçük gezegen
trans_list: planetoide
sense:
(astronomi) Tanım olarak ne bir gezegen, ne de sadece bir kuyruklu yıldız olarak sınıflandırılan, bir yıldız sistemine sahip herhangi bir yıldızın etrafında doğrudan yörüngede dönmekte olan astronomik cisim.


lexentry: tur/lama__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: lama
trans_list: lhama | lama
sense:
(devegiller) geviş getirenlerden, Güney Amerika'nın dağlık bölgelerinde yaşayan, yük hayvanı olarak kullanılan, karadan aka kadar türlü renklerde olabilen, tüyleri uzun, boyu yüksek, boynu uzun hayvan


lexentry: tur/lav__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: lav
trans_list: lava
sense:
(volkanoloji) Yanardağların püskürmesi ile yeryüzüne çıkan, planemonun derinliklerinden gelen, soğuyunca katılaşan erimiş, kızgın maddeler


lexentry: tur/lehçe__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: lehçe
trans_list: dialecto
sense:
(dil bilimi) bir dilin bölgesel, siyasî ya da tarihî sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu


lexentry: tur/liman__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: liman
trans_list: porto
sense:
(denizcilik) Gemilerin barınmalarına, yük alıp boşaltmalarına, yolcu indirip bindirmelerine yarayan doğal veya yapay sığınak.


lexentry: tur/limon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: limon
trans_list: limão | limoeiro
sense:
(sedef otugiller, meyveler) Turunçgillerden, 3–5 m yükseklikte, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç ve bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi


lexentry: tur/mahkeme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mahkeme
trans_list: tribunal
sense:
(hukuk) bir hâkimden veya bazen savcı ve hâkimlerden oluşan bir kurulun yargı görevini yerine getirdikleri yer


lexentry: tur/makas__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: makas
trans_list: tesoura
sense:
(aletler) bir eksen çevresinde dönebilecek şekilde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan alet


lexentry: tur/makine_mühendisliği__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: makine mühendisliği
trans_list: engenharia mecânica
sense:
(mühendislik) mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı için mühendislik fiziği ve mühendislik matematiği ilkelerini malzeme bilimi ile birleştiren bir mühendislik dalı, temel fizik prensipleri ve malzeme teknolojileri kullanarak mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı ile ilgili çalışmalar yapan ve fiziksel olay ve durumları matematiksel olarak modellemek suretiyle problemlere analitik çözümler sunabilen mühendislik disiplini


lexentry: tur/mal__Ad__1
sense_num: 07
written_rep: mal
trans_list: bens
sense:
(ekonomi) özel ya da tüzel kişinin mülkiyeti altında bulunan, taşınır veya taşınmaz varlıkların bütünü


lexentry: tur/mektup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mektup
trans_list: carta
sense:
(bilgi bilimi, posta, yazı) bir şey haber vermek, sormak, istemek veya hisleri bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen zarfa konulmuş yazılı kâğıdı


lexentry: tur/mercek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercek
trans_list: lente
sense:
(optik) içinden geçen paralel ışınları düzenli bir şekilde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış şeffaf cisim


lexentry: tur/mercimek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercimek
trans_list: lentilha
sense:
(baklagiller) baklagillerden, beyaz çiçekli bir tarım bitkisi ve mercimek bitkisinin, besin değeri yüksek, ufak, yeşil veya kahverenkli, yuvarlak ve yassıca tohumu


lexentry: tur/meslek__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: meslek
trans_list: profissão
sense:
(meslekler) belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş


lexentry: tur/meteor__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meteor
trans_list: meteoro
sense:
(astronomi) Bir asteroit, kuyruklu yıldız, meteoroit veya mikrometeoroitin üst atmosferdeki hava molekülleri ile çarpışarak akkor hâline gelene kadar ısındıktan sonra bir çizgi meydana getirerek Dünya atmosferinden bazen arkasından ışıyan malzeme bırakarak gözle görülür geçişi.


lexentry: tur/meydan_muharebesi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meydan muharebesi
trans_list: batalha campal
sense:
(askeriye) Bir muharebede kat'î sonuç almak için düşmana karşı bütün güçlerle yüklenilen ölüm kalım savaşı


lexentry: tur/meyve__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meyve
trans_list: fruta | fruto
sense:
(bitki anatomisi, yiyecekler) çiçeğin dişi organının döllenme sonucunda farklılaşıp yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir


lexentry: tur/mezar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mezar
trans_list: túmulo | sepultura
sense:
(ölüm) ölünün gömülü olduğu yer, çukur, kara toprak, kara yer, gömüt, kabir, sin, ebedî istirahatgâh, makber, metfen


lexentry: tur/mikrobilgisayar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mikrobilgisayar
trans_list: microcomputador
sense:
(bilişim) Ana işlem birimi olarak bir mikroişlemciyle bellek ve öteki donanım birimleri olarak çok büyük çapta tümleşik (ÇBÇT) birleşenlerden oluşan bir bilgisayar türü. ÇBÇT teknik biliminin geliştirdiği mikroizlenceleme olanağı donanım ile yazılım arasında esnek bir köprü sağlamakta, ana işlem biriminin sağladığı temel komutlar kullanıcıya mikroizlencelerle geliştirilmiş daha yüksek düzeyli komutlar biçiminde sunulmaktadır.


lexentry: tur/mikrop__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: mikrop
trans_list: micróbio
sense:
(mikrobiyoloji) Mikroskopla görülebilen, çürümeye, hastalıklara ve mayalanmaya yol açan tek hücreli canlı


lexentry: tur/mikroskop__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mikroskop
trans_list: microscópio
sense:
(optik, ölçü aletleri) mercek düzeneği yardımıyla küçük cisimleri büyütüp daha belirgin hâle getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet


lexentry: tur/millet__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: millet
trans_list: nação
sense:
(toplum bilimi, etnisite) çoğunlukla aynı topraklar üzerinde yaşayan, aralarında dil, tarih, duygu, ülkü, gelenek ve görenek birliği olan insan topluluğu, ulus


lexentry: tur/muhtemel__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: muhtemel
trans_list: previsível
sense:
gerçekleşmesi de gerçekleşmemesi de ihtimal dâhilinde olan, beklenen, beklenir, umulur, olası, olasılı, mümkün


lexentry: tur/mutluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mutluluk
trans_list: felicidade
sense:
(felsefe, ruh bilimi) bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, mut, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık


lexentry: tur/mühendis__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mühendis
trans_list: engenheiro
sense:
(meslekler, mühendislik) insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kişi


lexentry: tur/mısır__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mısır
trans_list: milho
sense:
(tahıllar) buğdaygillerden gövdesi boğumlu ve kalın, yaprakları şerit biçiminde, boyu yaklaşık 2 m olabilen, erkek çiçekleri tepede salkım olarak, dişi çiçekleri yaprakla gövde arasında koçan şeklinde olan kültür bitkisi ve mısır bitkisinin koçan üzerindeki taneli ürünü


lexentry: tur/namaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: namaz
trans_list: alface
sense:
(İslâm) Müslümanların günde beş vakit yapmaları emredilen ve dua okuyarak kıyam, rükû, sücut, kuut denilen rükünlere göre Allah'a edilen bedenî ibadet.


lexentry: tur/nesne_yönelimli__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: nesne yönelimli
trans_list: orientado a objetos
sense:
(programlama) etkileşim içerisinde olan birim veya nesnelerin kendi iç yaşamlarını dışarı vurmama ve diğer nesnelerle çift yönlü veri alışverişinde bulunma.


lexentry: tur/nevton__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: nevton
trans_list: newton
sense:
(fizik, mühendislik) SI birim sisteminde, kütlesi 1 kg olan cisme saniye karede 1 m'lik bir ivme veren güç birimi


lexentry: tur/oda__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: oda
trans_list: quarto | sala | aposento | câmara
sense:
(mimarlık) evin veya herhangi bir yapının oturma, çalışma, yatma gibi işlere yarayan, banyo, salon, giriş v.s. dışında kalan, bir veya birden fazla çıkışı olan bölmesi, göz


lexentry: tur/okumak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: okumak
trans_list: ler
sense:
bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek


lexentry: tur/olay__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: olay
trans_list: incidente
sense:
(bilişim) bir eylemin gerçekleştiğini, mesela bir tuşa basıldığını ya da fareyle tıklanıldığını bildiren yazılım iletisi


lexentry: tur/ondalık_sistem__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ondalık sistem
trans_list: sistema decimal
sense:
(matematik) temel birimlerin katları ve askatları, bu birimlerin ondalık kuvvetleri olan uzunluk ve ağırlık ölçümlerinde kullanılan sistem


lexentry: tur/orospu_çocuğu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: orospu çocuğu
trans_list: filho da puta | puta que te pariu
sense:
(argo, kaba konuşma) birilerine hakaret etmek amacıyla kullanılan, annesinin hayat kadını olduğunu îmâ eden söz


lexentry: tur/orta__Ad__1
sense_num: 09
written_rep: orta
trans_list: meio | metade
sense:
(spor) futbolda oyunculardan birinin, topu, kale ağzında duran arkadaşlarına havadan yollamak için yaptığı vuruş


lexentry: tur/oruç__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: oruç
trans_list: sawm
sense:
(İslâm) Müslümanların genelde yılda bir ay süresince (Ramazan) niyetlenip, tan yeri ağarmaya başlamasından günbatımına kadar günahlardan uzak durarak hiçbir şey yemeden, içmeden ve cinsî ilişkiye girmeden yaptığı farz ibadet.


lexentry: tur/otel__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: otel
trans_list: hotel
sense:
(mimarlık, oteller) yolcu ve turistlere geceleme imkânı sağlamak, bunun yanında yemek, eğlence v.s. hizmetleri sunmak amacıyla kurulmuş işletme


lexentry: tur/paganizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: paganizm
trans_list: paganismo
sense:
(din bilimi) Kökenleri Dünya'nın kadim tabiat dinlerine uzanan bir inanç şekli ve bu dinlerin umumî ismi.


lexentry: tur/panenteizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: panenteizm
trans_list: panenteísmo
sense:
(din, felsefe) Kâinat'ın kendisinin Tanrı olduğunu, panteizmden farklı olarak da ilk hareket ettirici olan Tanrı'nın Kâinat ve tüm varlıkları özünden yarattığını ve Kâinat'a aşkın, Kâinat'ın şuurunda mutlak ve değişmez bir varlık olarak hâkim olduğu inancı.


lexentry: tur/paradoks__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: paradoks
trans_list: paradoxo
sense:
(felsefe, mantık) Kendi içinde çelişkiliymiş gibi görünen, mantıksal olarak hem doğruluğu, hem de yanlışlığı kanıtlanabilen önerme, çatışkı


lexentry: tur/parlamento__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: parlamento
trans_list: parlamento
sense:
(politika) başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı


lexentry: tur/patron__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: patron
trans_list: padroeiro
sense:
(biçki-dikiş, tekstil) kumaşın biçilmesine yarayan, bir kıyafet örneğindeki parçaların şekline göre kesilmiş kâğıt


lexentry: tur/periyodik_sistem__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: periyodik sistem
trans_list: tabela periódica
sense:
(kimya) Elementlerin atom numaralarındaki artışa göre sıralandıkları, özelliklerindeki benzerliklerin sistemi


lexentry: tur/pi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: pi
trans_list: pi
sense:
(geometri, matematik) dairenin çevresi ile çapı arasındaki oranı gösteren irrasyonel sabit (π ≈ 3,141592653589793...)


lexentry: tur/planetoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: planetoloji
trans_list: planetologia
sense:
(gezegen bilimi) yıldızsal olmayan gök cisimleriyle gezegen sistemlerini genel olarak araştıran bilim dalı


lexentry: tur/protokol__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: protokol
trans_list: protocolo
sense:
Diplomatlıkta, devletler arasındaki ilişkilerde geçen yazışmalarda, resmî törenlerde, devlet başkanları ile onların temsilcileri arasındaki görüşmelerde uygulanan kurallar


lexentry: tur/psikoloji__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: psikoloji
trans_list: psicologia
sense:
(edebiyat) herhangi bir edebiyat ürününde, kişilerin kişiliklerini belirleyen duyuş, düşünüş, davranış biçimi


lexentry: tur/rol_yapma_oyunu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: rol yapma oyunu
trans_list: RPG
sense:
(oyunlar, eğlence) oyuncuların kurgusal bir sahnede farklı karakterlerin rollerini üstlendikleri oyunların genel ailesi


lexentry: tur/rom__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: rom
trans_list: rum
sense:
(alkollü içecekler) Şeker kamışından şeker yapılırken elde edilen öz suyun, melâs ve artıkların mayalandırılarak kurutulmasıyla elde edilen alkollü sert içki


lexentry: tur/ruh__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ruh
trans_list: alma
sense:
(din, felsefe) dinlerin ve din felsefelerinin insanda vücuttan ayrı bir varlık olarak kabul ettiği öz


lexentry: tur/sandık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sandık
trans_list: baú
sense:
İçerisine takım eşyaları koyabilmek amacıyla genellikle ahşap yapılan büyükçe, kutu biçiminde bir cisim


lexentry: tur/savana__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: savana
trans_list: savana
sense:
(botanik, coğrafya) Tropik yağmur ormanları ile kuru çöller arasındaki geçiş bölgesinde yer alan geniş çayırlar


lexentry: tur/savcı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: savcı
trans_list: acusador | promotor público
sense:
(hukuk, meslekler) Devlet adına ve yararına davalar açan, kamu haklarını ve hukuku yerine getirmek üzere yargıç katında sanıkları kovuşturan görevli hukukçu.


lexentry: tur/sayı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sayı
trans_list: número
sense:
(aritmetik, matematik) sayma, ölçme, tartma v.s. işlerin sonunda bulunan birimlerin kaç olduğunu bildiren sözlerden her biri, adet


lexentry: tur/sendrom__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sendrom
trans_list: síndroma
sense:
(tıp) Birbiriyle alakalı ve sıkça görünen bir bozukluk veya hastalıkla ilişkilendirilen bir sıra tıbbî alamet ve semptom.


lexentry: tur/sepet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: sepet
trans_list: cesta | cesto
sense:
(kaplar) kamış, saz ince dal veya tellerden hasır şeklinde örülerek yapılan, genellikle sapı olan, eşya ve yiyecek taşımak için kullanılan kap


lexentry: tur/sert__Ön_ad__1
sense_num: 08
written_rep: sert
trans_list: duro
sense:
(dil bilimi) ciğerlerden gelen havanın ağız boşluğundaki tam veya yarı kapalı engellerle çarpmasıyla oluşan, titreşimsiz, süreksiz, ötümsüz, tonsuz, sedasız


lexentry: tur/siber_saldırı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: siber saldırı
trans_list: ciberataque
sense:
(askeriye) bilgisayar bilgi sistemlerini, bilgisayar ağlarını, altyapıları, kişisel bilgisayarları veya akıllı telefonları hedef alan herhangi bir saldırı.


lexentry: tur/sinir__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: sinir
trans_list: nervo
sense:
Şablon:dil=tr duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet


lexentry: tur/sorumluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sorumluluk
trans_list: responsabilidade
sense:
kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, mesuliyet


lexentry: tur/soğan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: soğan
trans_list: cebola
sense:
(sebzeler, soğangiller) yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki, soğan bitkinin çiğ ve pişirilerek yenilen ürünü


lexentry: tur/sufi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sufi
trans_list: sufi | sufista
sense:
(mistisizm) Kadîm ezoterik bir kökene sahip olmakla birlikte mistik bir inanç olarak günümüzde daha çok İslâm çevresinde gelişen tasavvuf öğretisine bağlı kişiler için daha çok Batı'da kullanılan kelime.


lexentry: tur/sunucu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sunucu
trans_list: servidor
sense:
(bilişim, yazılım) Kullanıcıların erişebileceği, kullanımına veya paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar uygulaması.


lexentry: tur/sözlük__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sözlük
trans_list: dicionário | vocabulário
sense:
(kitap) bir dilin bütün veya belli bir çağda kullanılmış kelime ve deyimlerini alfabe sırasına göre alarak tanımlarını yapan, açıklayan, başka dillerdeki karşılıklarını veren eser


lexentry: tur/sünnet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sünnet
trans_list: circuncisão
sense:
(İslâm) İslâm Peygamberi'nin Müslümanlarca uyulması gerekli sayılan davranışları, herhangi bir konuda söylemiş olduğu söz ya da sükûtla tasdiki


lexentry: tur/sürüngenler__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: sürüngenler
trans_list: réptil
sense:
(omurgalılar) kara ve suda yaşayabilen kaplumbağa, kertenkele, timsah, yılan gibi yerde sürünerek veya yürüyerek ilerleyen sınıfı


lexentry: tur/sütyen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sütyen
trans_list: sutiã
sense:
(iç giyim) Kadınların göğüslerini dik tutup dolgun göstermek için kullandıkları, saten, dantel v.s. kumaşlardan yapılan iç çamaşırı


lexentry: tur/sırt__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: sırt
trans_list: costas
sense:
(anatomi, zooloji) omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm


lexentry: tur/sığınak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: sığınak
trans_list: abrigo
sense:
(askeriye, mimarlık) özellikle düşman atışlarından, hava bombardımanlarından korunmak için yapılmış yer


lexentry: tur/takvim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: takvim
trans_list: calendário
sense:
(yazı) bir yılın günerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik şekillerde yapılmış çizelge veya defter.


lexentry: tur/tanımlık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tanımlık
trans_list: artigo
sense:
(dil bilimi) Almanca, Arapça, Fransızca, Yunanca gibi bâzı dillerde kelimelerin başına ya da sonuna eklenerek eklendiği kelimeyi belirli yapan ek ya da kelime, artikel, harfitarif, tanım edatı


lexentry: tur/tarih__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: tarih
trans_list: história
sense:
(bilim, tarih) milletleri, toplumları, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyeti inceleyen bilim


lexentry: tur/tasavvuf__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tasavvuf
trans_list: sufismo
sense:
(İslâm) Kur'an'da önerilen ve Peygamber'in hayatında uygulamaları görülen hayat tarzını yaşama gayreti


lexentry: tur/tasavvuf__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: tasavvuf
trans_list: sufismo
sense:
(İslâm, felsefe) Allah'ın vasıflarını ve Kâinat'ın oluşumunu varlık birliği anlayışıyla açıklayan dinî ve felsefî akım


lexentry: tur/teknoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: teknoloji
trans_list: tecnologia
sense:
insanın maddi çevresini denetlemek ve değiştirmek amacıyla geliştirdiği araç gereçlerle bunlara ilişkin bilgilerin tümü


lexentry: tur/teknoloji__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: teknoloji
trans_list: tecnologia
sense:
(mühendislik) bir sanayi dalı ile ilgili yapım yöntemlerini, kullanılan araç, gereç ve aletleri, bunların kullanım biçimlerini kapsayan uygulama bilgisi


lexentry: tur/ter__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ter
trans_list: suor
sense:
(fizyoloji) derinin gözeneklerinden sızan, kendine has bir kokusu olan, yapışkan, renksiz, tuzlu sıvı


lexentry: tur/terim__Ad__2
sense_num: 03
written_rep: terim
trans_list: termo
sense:
(cebir) cebirsel bir anlatımda artı ('+') veya eksi ('-') işaretleri arasında bulunan parçalardan her biri


lexentry: tur/teşkilat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: teşkilat
trans_list: organização
sense:
Ortak bir gayeye hizmet etmeyi hedefleyen, ortak çalışma düzenine sahip, kendi verimini yönetebilen toplumsal düzen.


lexentry: tur/toprak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: toprak
trans_list: terra | terreno
sense:
(jeoloji) Yer kabuğunun toz hâline gelmiş türlü kütle kırıntılarıyla çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü


lexentry: tur/totem__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: totem
trans_list: totem
sense:
(etnoloji, mistisizm) Eski çağlarda bir ferdin ya da bir grubun, onları koruduğuna inandıkları; mistik duygularla bağlı bulundukları bir eşyaya, hayvana, herhangi bir maddeye ve görülmeyene duyulan inanç


lexentry: tur/uygulama__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: uygulama
trans_list: aplicação
sense:
(bilim, sanat) bir bilim ve sanat dalının ilkelerini düşünce alanından uygulama alanına geçirip gerçekleştirme işi


lexentry: tur/uygulama_programlama_arayüzü__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: uygulama programlama arayüzü
trans_list: API
sense:
(bilişim) bir bilgisayar programının başka bir programda tanımlanmış fonksiyonlarını kullanabilmesi için oluşturulmuş bir tanım bütünüdür.


lexentry: tur/uzayzaman__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: uzayzaman
trans_list: espaço-tempo
sense:
(astronomi, fizik) uzay ile zamanı uzay-zaman sürekliliği olarak isimlendirilen yapıda birleştiren matematiksel model.


lexentry: tur/ve__Bağlaç__1
sense_num: 01
written_rep: ve
trans_list: e
sense:
İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz


lexentry: tur/veri_tabanı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: veri tabanı
trans_list: banco de dados
sense:
(bilişim) Bilgisayar kullanımında çözüme erişmek için işlenebilir hâle getirilmiş, düzenli bir şekilde saklanan bilgi ortamı


lexentry: tur/viki__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: viki
trans_list: wiki
sense:
Kullanıcıların üzerinde değişiklik yapma yetkisine sahip olduğu açık ağ sayfalarıdır. Geliştirilen özel bir yazılım sayesinde (MediaWiki) her kullanıcı istediği sayfada değişiklik yapabilir ve değiştirilen sayfa anında bütün kullanıcılar tarafından görülür.


lexentry: tur/yakut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yakut
trans_list: rubi
sense:
(petroloji) pembe veya erguvan tonları ile karışık koyu kırmızı renkte, saydam bir korindon türü olan değerli taş


lexentry: tur/yanardağ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yanardağ
trans_list: vulcão
sense:
(coğrafya, volkanoloji) Magmanın yer içinden lav olarak yüzeye çıktığı veya geçmişte çıkmış olduğu, genellikle koni şeklinde, tepesinde bir püskürme ağzı bulunan dağ


lexentry: tur/yapay_zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yapay zekâ
trans_list: inteligência artificial
sense:
(bilişim) Bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti


lexentry: tur/yaprak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: yaprak
trans_list: folha
sense:
(bitki anatomisi) bitkilerde solunum, karbon özümlenmesi, terleme v.s. olayların oluştuğu, çoğu klorofilli, yeşil ve türlü şekildeki bölümler


lexentry: tur/yapı__Ad__1
sense_num: 08
written_rep: yapı
trans_list: edifício | prédio
sense:
(sosyoloji) parçaları ve unsurları arasında kanuna uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan sistem veya bütün


lexentry: tur/yarı_grup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yarı grup
trans_list: semigrupo
sense:
(cebir) Boş kümeden farklı bir küme üzerinde sadece birleşme özelliğini sağlayan bir ikili işlem tanımlanmış yapı.


lexentry: tur/yayla__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: yayla
trans_list: planalto
sense:
akarsularla derin bir şekilde yarılmış, parçalanmış, üzerinde düzlüklerin belirgin olarak bulunduğu, deniz yüzeyinden yüksek yeryüzü parçası


lexentry: tur/yayla__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: yayla
trans_list: planalto
sense:
dağlık, yüksek bölgelerde, kışın hayat şartları güç olduğu için boş bırakılan, yazınsa havası iyi ve serin olan, hayvan otlatma veya dinlenme yeri


lexentry: tur/yazılım__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yazılım
trans_list: software | programa
sense:
(bilişim, programlama) değişik ve muhtelif görevler yapma için tasarlanmış elektronik cihazların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarının bütünü.


lexentry: tur/yollamak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: yollamak
trans_list: despachar
sense:
aracılık ederek birini bir yerde hizmet etmesini sağlamak amacı ile ilgili yere tavsiye ile göndermek


lexentry: tur/yollamamak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: yollamamak
trans_list: despachar
sense:
aracılık ederek birini bir yerde hizmet etmesini sağlamak amacı ile ilgili yere tavsiye ile göndermemek


lexentry: tur/yüz__Ad__1
sense_num: 09
written_rep: yüz
trans_list: rosto | cara
sense:
(anatomi) başın ön tarafındaki deri kaplı bölge, ağız, alın, burun, çene, göz, yanağı ve bulunduğu ön bölüm


lexentry: tur/yıldız__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: yıldız
trans_list: estrela
sense:
(astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri


lexentry: tur/yıldız_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yıldız sistemi
trans_list: sistema estelar
sense:
(astronomi) birbirleri çevresinde dönen, kütleçekim kuvvetiyle birbirlerine bağlı bir yıldız ya da az sayıdaki yıldızdan ve muhtemelen bir gezegenden meydana gelen sistem


lexentry: tur/zamir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zamir
trans_list: pronome
sense:
(dil bilimi) belirsizlik, dönüşlülük, işaret, sual ve şahıs kavramları vererek varlıkların yerini tutan kelime


lexentry: tur/zehir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: zehir
trans_list: veneno | tóxico
sense:
(zehirler) organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde


lexentry: tur/zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zekâ
trans_list: inteligência
sense:
(psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı


lexentry: tur/zekât__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zekât
trans_list: azacá
sense:
(İslâm) Dînen zengin sayılan erginlik çağına gelmiş akıl sahibi Müslümanların mallarının belli bir miktarını – ki genellikle %2½'unu ya da kırkta birini - seneden seneye fakir Müslümanlara vermesi.


lexentry: tur/zımpara_kâğıdı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zımpara kâğıdı
trans_list: lixa
sense:
(kâğıt endüstrisi) Maden, tahta ve daha başka şeylerin yüzünü aşındırıp düzeltmeye ve parlatmaya yarar, üstüne zımpara tozu yapıştırılmış kalınca kâğıt.


lexentry: tur/Çağatayca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Çağatayca
trans_list: chagatai
sense:
(diller) Adını Cengiz'in ikinci oğlu Çağatay'dan alan, Doğu Türkçesinin XV. yüzyılda oluşan yazı dili


lexentry: tur/Çin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Çin
trans_list: China
sense:
(ülkeler) Asya'da komünistlikle idare edilen ve nüfus sayımlarına göre Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkesi.


lexentry: tur/âdemelması__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: âdemelması
trans_list: maçã-de-Adão
sense:
(anatomi) gırtlak çıkıntısı, kalkan kıkırdağı üzerinde ve boynun ön tarafında bulunan çıkıntıya verilen ad


lexentry: tur/çember__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: çember
trans_list: círculo | aro
sense:
(geometri) merkez denilen sabit bir noktadan aynı uzaklık ve düzlemdeki noktalar kümesinin oluşturduğu kapalı eğri


lexentry: tur/çene__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: çene
trans_list: queixo | mandíbula
sense:
(anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad


lexentry: tur/çini__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: çini
trans_list: azulejo
sense:
(seramik) duvarları kaplayıp süslemek için kullanılan, bir yüzü sırlı ve genellikle çiçek resimleriyle bezeli, pişmiş, balçık levha


lexentry: tur/çiçek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: çiçek
trans_list: flor | varíola
sense:
(bitki anatomisi) bitkilerin, üreme organlarını ve çoğunlukla bunları çevreleyen taç yapraklarını barındıran, güzel renkli ve güzel kokulu kısımları


lexentry: tur/ön_izleme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ön izleme
trans_list: antestreia
sense:
Herhangi bir belge, bilgi veya düzenlemenin son şekline karar vermeden önce ekran üzerinde kontrol edilmesi.


lexentry: tur/ön_izleme__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ön izleme
trans_list: antestreia
sense:
(sinema) Yeni çekilmiş bir filmin gösterime girmeden önce az sayıda seçilmiş bir grup tarafından izlenmesi.


lexentry: tur/önünde__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: önünde
trans_list: na frente de
sense:
ön (ad) sözcüğünün çekimi:ikinci tekil şahıs bulunma tekilüçüncü tekil şahıs bulunma tekilüçüncü çoğul şahıs bulunma tekil


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: örnek
trans_list: exemplo
sense:
bir düşünceyi, kuralı, gözlemi veya savı desteklemek ve açıklamak amacıyla ileri sürülen söz, yapılan davranış, misal


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: örnek
trans_list: exemplo
sense:
(anatomi, biyoloji, botanik, üretim) incelemek veya denemek üzere insan ve hayvan vücudunun, bitkinin veya nesnenin herhangi bir yerinden alınan doku parçası


lexentry: tur/öz__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: öz
trans_list: cerne
sense:
(bitki anatomisi) bitkilerin kök, gövde ve dallarının boydan boya ortasında bulunan, hafif, gevrek ve çoğu yumuşak bölüm


lexentry: tur/üniversite__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: üniversite
trans_list: universidade
sense:
(mimarlık, öğretim) bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumu


lexentry: tur/İbrani__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: İbrani
trans_list: hebreu
sense:
(milletler) Yaklaşık olarak günümüz İsrail ve Filistin'ine denk gelen topraklarda yaşamış tarih öncesi halkın mensubu.


lexentry: tur/İngiliz_Milletler_Topluluğu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İngiliz Milletler Topluluğu
trans_list: Comunidade das Nações
sense:
(Britanya, ekonomi, spor) Geçmişte Britanya İmparatorluğu'nun, günümüzde de Birleşik Krallık'ın parçası olan devletlerin meydana getirdiği milletlerarası koalisyon.


lexentry: tur/İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İngilizce
trans_list: inglês
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinden İngiltere'de ve biraz farklı şekliyle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Kanada ve İngiliz uygarlığını benimsemiş olan ülkelerde kullanılan, İngilizlerin konuştuğu dil


lexentry: tur/İnternet__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İnternet
trans_list: Internet
sense:
(bilişim) Bütün Dünya'ya yayılmış olan ve iletişim hatları ile birbirlerine bağlanmış sayısız bilgisayarın oluşturduğu halka açık veri aktarım ağı


lexentry: tur/İran__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İran
trans_list: Irão | Irã
sense:
(ülkeler) Güneybatı Asya'da güneyinde Fars ve Umman Körfezi, kuzeyinde Hazar Denizi ile çevrili bir ülke.


lexentry: tur/İran_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İran dili
trans_list: iraniano
sense:
(diller) Tahminen 150-200 milyon kişinin konuştuğu dil grubuna ait dilleri konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dilleri koluna bağlı bir dil ailesi.


lexentry: tur/İskoç_İngilizcesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İskoç İngilizcesi
trans_list: escocês
sense:
(diller) Eski İngilizce'nin kuzey lehçelerinden türemiş, bir zamanlar İskoçya'nın bâzı yörelerinde, şimdi ise özellikle orta ve kuzeydoğu ve güney bölgelerinde konuşulan, İngilizceye yakın bir Cermen dili


lexentry: tur/İstanbul__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: İstanbul
trans_list: Istambul
sense:
(şehirler) Marmara Bölgesi'nde yer alan, (2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin en büyük şehri ve en büyük ili


lexentry: tur/İzlandalı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İzlandalı
trans_list: islandês
sense:
(milliyetler) İzlanda'nın çoğunluğunu oluşturan İskandinav kökenli bir etnik grup ve İzlanda'dan gelen kişi


lexentry: tur/ışık__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ışık
trans_list: luz
sense:
(optik) sıcak bir kaynaktan çıkan, dalga boyu 400-750 nm olup gözle görülebilen elektromanyetik dalga


lexentry: tur/Şamanizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Şamanizm
trans_list: xamanismo
sense:
(kült) varlığı tüm insanların tarihinde Erken Taş Devri'ne ve daha da geriye kadar kanıtlanabilen, inisiyasyon ihtiva eden bir vecd ve trans tekniği.


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şablon
trans_list: gabarito | molde
sense:
Değişik alanlarda düzeltme, belirleme, ölçme, denetleme işlerinde kullanılan ve işlevine göre yapısı değişen cihaz


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şablon
trans_list: gabarito | molde
sense:
Üzerindeki harf ve şekillerin çevre çizgileri kalem ucu girecek biçimde oyuk olan, bu çizgilerden kalemle istenilen biçim elde edilen, metal ya da plastikten cetvel


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: şablon
trans_list: gabarito | molde
sense:
(mecaz) Körü körüne, üzerinde hiç düşünmeden onaylanan, öykünülen, çok kez yinelendiğinden kabul görmüş, basmakalıp örnek


lexentry: tur/şahin__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şahin
trans_list: falcão
sense:
(atmacagiller) Atmacagillerden (Accipitridae) 50-55 cm uzunluğunda, Avrupa ve Asya'nın çalılık, dağ ve ormanlarında yaşayan yırtıcı kuş.


lexentry: tur/şap__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: şap
trans_list: alume
sense:
(kimya) Alüminyum ve potasyum sülfatından veya amonyum alüminyum sülfatından oluşan, sıcak suda eriyen, tadı buruk, antiseptik tuz.


lexentry: tur/şarap__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şarap
trans_list: vinho
sense:
(alkollü içecekler) üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki


lexentry: tur/şehir_devleti__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şehir devleti
trans_list: cidade-estado
sense:
(tarih) Genellikle bir tane şehirden, kasabalar ve köylerden meydana gelen, kendi içinde ve dışında siyasal ve ekonomik olarak bağımsız, bir hükümdar tarafından ya da Cumhuriyet rejimi ile yönetilen bağımsız bir devlet.


lexentry: tur/şiir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şiir
trans_list: poema | poesia
sense:
(şiir sanatı) zengin sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan, hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir bütün olan edebî ifade şekli


lexentry: tur/şimşek__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şimşek
trans_list: relâmpago
sense:
(fizik, meteoroloji) bir bulutun tabanı ile yer arasında, iki bulut arasında veya bir bulut içinde elektrik boşalırken oluşan kırık çizgi şeklindeki geçici ışık


lexentry: tur/şok__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şok
trans_list: choque
sense:
(tıp) Kaza gibi beklenmeyen bir olay ya da bâzı ilaç ve uyuşturucuların meydana getirdiği fizikî ya da asabî nitelikte olan ve birdenbire gelişen kompleks alâmetlerin tamamı


lexentry: tur/şu__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: şu
trans_list: aquele
sense:
(belgisiz adıllar) biraz uzakta olan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz


lexentry: tur/şömine__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şömine
trans_list: lareira
sense:
(yangın, mimarlık) odalarda, genellikle duvar kenarlarında tuğla veya taştan yapılmış, bacası olan yer, ocak


