# translation

lexentry: nld/mandoline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mandoline
trans_list: slisneoir
sense:
(muziekinstrument) een klein, luitvormig tokkelinstrument met vier paar snaren waarop met een plectrum getokkeld wordt


lexentry: nld/mangaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangaan
trans_list: mangainéis
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/mangoest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangoest
trans_list: mongús
sense:
(roofdieren) onderfamilie van de civetkatten, zeer snelle en behendige roofdiertjes die zelfs een gevecht met een gifslang niet schuwen


lexentry: nld/manna__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manna
trans_list: manna
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (voeding) (religie) voedsel dat uit de hemel komt voor de Israëlieten tijdens hun tocht uit Egypte naar Kanaän; het Hebreeuwse woord is 'man'; dat kan in Ex. 16:15 ook worden begrepen als 'wat?' (14×: Ex. 16:15, 16:31 +, Num. 11:6 +, Deut. 8:3 +, Joz. 5:12 +, Ps. 78:24, Neh. 9:20; ook 3× in NT)


lexentry: nld/map__noun__1
sense_num: 03
written_rep: map
trans_list: fillteán
sense:
(informatica) deel van het bestandssysteem, waarin een aantal bestanden op gestructureerde wijze bewaard kunnen worden


lexentry: nld/maretak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maretak
trans_list: drualus
sense:
(plantkunde) Viscum album een halfparasitische plant die op bomen vooral vanaf Zuid-Limburg in zuidelijke richting voorkomt


lexentry: nld/margay__noun__1
sense_num: 01
written_rep: margay
trans_list: margae
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus wiedii , een kleine katachtige die tot de groep van de pardelkatten behoort.


lexentry: nld/marimba__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marimba
trans_list: mairimbe
sense:
(muziekinstrument) een zeer grote houten xylofoon uit Guatemala met onder elke toets een resonator van houtsnijwerk


lexentry: nld/marjolein__noun__1
sense_num: 02
written_rep: marjolein
trans_list: oragán cumhra
sense:
(kruid) de blaadjes van echte marjolein (Origanum majorana ), vers en gedroogd, worden gebruikt als kruid (
(wikidata: marjolein ))


lexentry: nld/marmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmelade
trans_list: plúch
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van citrusvruchten en andere vruchten met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/marmer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmer
trans_list: marmar
sense:
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst


lexentry: nld/marmot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmot
trans_list: marmat
sense:
(knaagdieren) Marmota knaagdier dat vooral in het hooggebergte leeft maar ook veel als huisdier wordt gehouden


lexentry: nld/mars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mars
trans_list: máirseáil
sense:
(militair) regelmatige manier van lopen met afgemeten passen, vooral gebruikt door soldaten en bij plechtigheden.


lexentry: nld/mars__noun__1
sense_num: 04
written_rep: mars
trans_list: uachtar
sense:
(scheepvaart) het halfronde platform aan de top van het onderste deel van de mast van een zeilschip.


lexentry: nld/martelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: martelaar
trans_list: mairtíreach
sense:
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is


lexentry: nld/marter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marter
trans_list: cat crainn
sense:
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Martes , met een lange staart en een meestal bruine pels


lexentry: nld/martial_art__noun__1
sense_num: 01
written_rep: martial art
trans_list: ealaín oscartha
sense:
(sport) traditioneel en stelselmatig beoefende stijl van vechten, als vermaak beoefend in wedstrijdenDe term wordt vooral gebruikt voor Oosterse vechtsporten.


lexentry: nld/masjiach__noun__1
sense_num: 01
written_rep: masjiach
trans_list: Meisias
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) aanduiding van een priester of koning, die tot zijn functie gezalfd wordt; het woord wordt daarbij vaak gevolgd door 'van de Heer'; in vertalingen gewoonlijk: gezalfde (39×: Lev. 4:3 +, 1 Sam. 2:10 +, 2 Sam. 1:14 +, Jes. 45:1, Hab. 3:13, Ps. 2:2 +, Klaagl. 4:20, Dan. 9:25 +, 1 Kron. 16:22, 2 Kron. 6:42); later aanduiding van een heilbrenger of de verwachte Heilbrenger; 'messias' of 'Messias' is de Griekse versie van het Hebreeuwse woord (2× in NT), 'Christos' is de Griekse vertaling daarvan (529× in NT), 'Christus' in het Latijn


lexentry: nld/massa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: massa
trans_list: Aifreann
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) totale hoeveelheid materie in een object (gewicht is massa bepaald aan de hand van de graviteit of door de inertie van dat object)


lexentry: nld/mast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mast
trans_list: crann
sense:
(scheepvaart) lange, rechtop staande paal midden op het schip waaraan vlaggen, zeilen en/of ra's bevestigd kunnen worden


lexentry: nld/masterclass__noun__1
sense_num: 01
written_rep: masterclass
trans_list: máistir-rang
sense:
(onderwijs) een les gegeven door iemand die een meester in zijn vak is maar geen docent is, terwijl andere studenten toekijken


lexentry: nld/matje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: matje
trans_list: lannach
sense:
dim. tant.
 kapsel waarbij de de zijkanten van het haar meestal opgeschoren of kort zijn, maar de achterkant lang


lexentry: nld/matriarchaal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: matriarchaal
trans_list: matrarcach
sense:
betrekking hebbend op een samenlevingsvorm waarbij vrouwen aan de macht zijn en overerving via de vrouwelijke lijn gaat


lexentry: nld/mazelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mazelen
trans_list: bruitíneach
sense:
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid


lexentry: nld/medaille__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medaille
trans_list: bonn
sense:
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen


lexentry: nld/medicijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medicijn
trans_list: druga
sense:
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent


lexentry: nld/meerkoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerkoet
trans_list: cearc cheannann
sense:
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Fulica atra een vogel uit de familie van de rallen, koeten en waterhoentjes (Rallidae) en het geslacht koeten (Fulica) geheel zwart met witte snavel en voorhoofdschild


lexentry: nld/meidoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meidoorn
trans_list: sceach gheal
sense:
(plantkunde) (medisch) Crataegus plantengeslacht of zijn bloesems, ook haagdoorn of steendoorn genoemd


lexentry: nld/meitnerium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meitnerium
trans_list: meitniriam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/melisse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melisse
trans_list: lus na meala líomóide
sense:
(bloemplanten) een geslacht Melissa uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Het geslacht omvat vijf soorten vaste, kruidachtige (geneeskrachtige) planten die van nature voorkomen in Europa en Azië. De botanische naam Melissa is afgeleid van het Oudgriekse woord voor bij (μέλισσα) vanwege de overdaad aan nectar die aanwezig is in de bloemen waardoor bijen worden aangetrokken. De stengels zijn rechthoekig, zoals ook het geval is bij alle andere planten uit de lipbloemenfamilie. De bladeren staan in paren tegenover elkaar en zijn over het algemeen in de vorm van een hart of ovaalvormig. Als ze gekneusd worden, geven ze een citroengeur af


lexentry: nld/melktand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melktand
trans_list: fiacail diúil
sense:
(anatomie) een tand uit de eerste set tijdelijke tanden van de mens en sommige andere dieren (zoals de hond of de koe), die na verloop van tijd worden vervangen door de permanente tanden


lexentry: nld/melkwegstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkwegstelsel
trans_list: réaltra
sense:
(astronomie) een bijzonder grote groep sterren die samen met andere materie om een gezamenlijk middelpunt -waarschijnlijk een zwart gat- wentelen


lexentry: nld/melkwei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkwei
trans_list: meadhg
sense:
de vloeistof die bij de kaasbereiding ontstaat door het stremmen van de melk na toevoeging van stremsel


lexentry: nld/mens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mens
trans_list: duine
sense:
de (primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt


lexentry: nld/mensenrechten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mensenrechten
trans_list: cearta an duine
sense:
alleen meervoud (juridisch), (politiek) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen


lexentry: nld/menstruatiecyclus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: menstruatiecyclus
trans_list: timthriall míosta
sense:
(biologie) reeks natuurlijke periodieke veranderingen in de hormoonproductie en de structuren van de baarmoeder en eierstokken van het vrouwelijke voortplantingssysteem


lexentry: nld/merchandising__noun__1
sense_num: 01
written_rep: merchandising
trans_list: earraíocht
sense:
het commercieel exploiteren van de populariteit van een merk of van bekende personen, zoals filmsterren, entertainers en sporthelden, evenals van figuren uit films, stripverhalen, games en televisieprogramma's


lexentry: nld/merel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: merel
trans_list: lon dubh
sense:
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters


lexentry: nld/mes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mes
trans_list: scian
sense:
(gereedschap) (huishouden) een dun lang werktuig met een scherp geslepen kant waarmee gesneden kan worden


lexentry: nld/mestkever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mestkever
trans_list: priompallán
sense:
(kevers) een donkergekleurde kever uit een informele groep van kevers die mest eten als larve of imago, er zijn zo'n 5000 soorten. De in Nederland en België bekendere soorten komen uit de familie Geotrupidae . Er zijn ook enkele onderfamilies (Scarabaeinae en Aphodiinae) uit de familie bladsprietkevers (Scarabaeidae) die als mestkever of pillendraaier worden aangeduid


lexentry: nld/metaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metaal
trans_list: miotal
sense:
ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden


lexentry: nld/metafoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metafoor
trans_list: meafar
sense:
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis


lexentry: nld/meten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: meten
trans_list: tomhais
sense:
overgankelijk de waarde van een bepaalde grootheid bepalen door deze te vergelijken met een ijkwaarde


lexentry: nld/meteoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meteoor
trans_list: dreige
sense:
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet


lexentry: nld/methodisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: methodisme
trans_list: modhachas
sense:
(religie) Een stroming in het Angelsaksische protestantisme verwant aan het remonstrantisme van Arminius


lexentry: nld/microbiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microbiologie
trans_list: micri-bhitheolaíocht
sense:
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen


lexentry: nld/micrometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: micrometer
trans_list: micriméadar
sense:
(techniek) een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten


lexentry: nld/micrometer__noun__1
sense_num: 02
written_rep: micrometer
trans_list: micriméadar
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm


lexentry: nld/microscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microscoop
trans_list: micreascóp
sense:
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden


lexentry: nld/middel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: middel
trans_list: cógas
sense:
(medisch) iets dat wordt aangewend om ziekte, ongesteldheid te bestrijden, (verkort voor geneesmiddel)


lexentry: nld/middenstander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: middenstander
trans_list: miondíoltóir
sense:
(beroep) (bedrijfskunde) zelfstandig ondernemer met weinig of geen personeel m.n. een winkelier die aan consumenten verkoop


lexentry: nld/middenweg__noun__1
sense_num: 02
written_rep: middenweg
trans_list: meánionad
sense:
(figuurlijk) (filosofie) vooral in gulden ~: een manier van doen en denken die twee of meer uitersten weet te vermijden; de derde weg


lexentry: nld/mierikswortel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: mierikswortel
trans_list: raidis fhiáin
sense:
(voeding)(kruid) de wortel van Armoracia rusticana wordt als pikant kruid gebruikt 
(wikidata: mierikswortel )


lexentry: nld/mijnschacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijnschacht
trans_list: sloc mianaigh
sense:
(mijnbouw)een verticale, meestal cilindervormige toegangsweg tussen het aardoppervlak en plaatsen in de ondergrond waar delfstoffen in vaste vorm worden ontgonnen


lexentry: nld/mijt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijt
trans_list: fíneog
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de superorde Acariformes kleine geleedpotige, overwegend parasitisch levende diertjes


lexentry: nld/mijter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijter
trans_list: mítéar
sense:
(religie) (hoofddeksel) een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden


lexentry: nld/miljonair__noun__1
sense_num: 01
written_rep: miljonair
trans_list: milliúnaí
sense:
iemand die een vermogen heeft van meer dan een miljoen eenheden van een bepaalde valuta (bijvoorbeeld euro, dollar)


lexentry: nld/mineur__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: mineur
trans_list: mionaoiseach
sense:
(muziek) “klein” in de benaming van bepaalde intervallen, akkoorden en toonladders; vaak genoemd in combinatie met het terts-interval


lexentry: nld/mink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mink
trans_list: minc
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Neovison vison , meer verwant aan de zeemink dan aan de Europese nerts, is de voornaamste leverancier van nertsbont


lexentry: nld/mis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mis
trans_list: Aifreann
sense:
(religie) een eucharistieviering, de katholieke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd


lexentry: nld/misbruiken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: misbruiken
trans_list: maslaigh
sense:
overgankelijk op een slechte wijze, d.w.z. overdadig gebruik maken van iets (drank, drugs, toegewezen privileges, e.d.)


lexentry: nld/misbruiken__verb__1
sense_num: 03
written_rep: misbruiken
trans_list: maslaigh
sense:
overgankelijk op laakbare wijze van iets (macht, naamgeving, positie, e.d.) gebruik maken voor een doel waarvoor het niet bedoeld is


lexentry: nld/mispel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mispel
trans_list: meispeal Gearmánach
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Mespilus germanica , die inheems is in de Benelux, tot 6 meter hoog kan worden en de gelijknamige vrucht voortbrengt


lexentry: nld/moeder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: moeder
trans_list: máthair
sense:
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf


lexentry: nld/moer__noun__2
sense_num: 01
written_rep: moer
trans_list: cnó
sense:
(biologie) vrouwelijk wezen, zoals de moederstam van een gist of plant of een vrouwelijk konijn, haas of fret


lexentry: nld/mol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mol
trans_list: caochán
sense:
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond


lexentry: nld/molecule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecule
trans_list: móilín
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit


lexentry: nld/molecuul__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecuul
trans_list: móilín
sense:
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen


lexentry: nld/molen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molen
trans_list: muileann
sense:
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines


lexentry: nld/molybdeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molybdeen
trans_list: molaibdéineam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/mond-en-klauwzeer__abbr__1
written_rep: mond-en-klauwzeer
trans_list: galar crúibe is béil
sense:
1. een zeer besmettelijke virusziekte (Aphtae epizooticae) die evenhoevige dieren, vooral runderen treft


lexentry: nld/mond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mond
trans_list: béal
sense:
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt


lexentry: nld/mondharp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondharp
trans_list: trumpa
sense:
(muziek) een klein tokkelinstrument en lamellofoon waarbij de klank gevormd wordt door een dunne lamel aan te tokkelen waarbij het frame tussen de tanden of tegen de lippen wordt gehouden


lexentry: nld/mondkap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondkap
trans_list: masc
sense:
(medisch) kapje dat voor de mond wordt geplaatst teneinde inademing van stof of ziekteverwekkers te voorkomen


lexentry: nld/mondwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondwater
trans_list: folcadh béil
sense:
reinigende vloeistof waarmee de mondholte kan worden gespoeld, vaak gebruikt om onprettig ruikende adem tegen te gaan


lexentry: nld/monnikskap__noun__1
sense_num: 03
written_rep: monnikskap
trans_list: dáthabha
sense:
(plantkunde) (medisch) Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen


lexentry: nld/monoklien__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: monoklien
trans_list: aonchlaonasach
sense:
(kristallografie) een symmetrie bezittend die ten hoogste een tweetallige hoofdas of een spiegelvlak bevat


lexentry: nld/monolithisch__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: monolithisch
trans_list: monailiteach
sense:
(figuurlijk) van iets dat het kolossaal groot is en uit één massief brok bestaat, één geheel vormend, geïntegreerd, homogeen


lexentry: nld/mooiprater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mooiprater
trans_list: Seoinín
sense:
iemand die uit eigenbelang, met vriendelijke praatjes, zaken mooier en beter voorstelt dan ze in werkelijkheid zijn


lexentry: nld/mop__noun__1
sense_num: 04
written_rep: mop
trans_list: mapa
sense:
(huishouden), (scheepvaart) een (dek)zwabber of huishoudelijk hulpstuk om vloeren (afhankelijk van de soort mop droog of juist nat) te reinigen


lexentry: nld/morfologie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: morfologie
trans_list: moirfeolaíocht
sense:
(scheikunde), (materiaalkunde) de vormen, structuren en texturen van een materiaal op een schaalbereik groter dan het moleculaire


lexentry: nld/morgengave__noun__1
sense_num: 01
written_rep: morgengave
trans_list: tionscra
sense:
een bruidsschat die binnen het Morganatische huwelijk door een man aan zijn vrouw wordt gegeven de ochtend na de huwelijksnacht


lexentry: nld/mosterd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mosterd
trans_list: mustard
sense:
(plantkunde) een of meer kruisbloemige planten met gele bloemen van het geslacht Sinapis (gele mosterd) of Brassica nigra (zwarte mosterd) of Brassica juncea (Sareptamosterd) of Brassica carinata (Ethiopische mosterd)


lexentry: nld/motor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: motor
trans_list: gluaisrothar
sense:
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft


lexentry: nld/mout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mout
trans_list: braich
sense:
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers.


lexentry: nld/mug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mug
trans_list: míoltóg
sense:
(tweevleugeligen) klein, vliegend tweevleugelig insect van de onderorde Nematocera dat in grote paringszwermen erg lastig is met een dun en fragiel lichaam, dunne pootjes, gesegmenteerde antennes waarmee goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met zuigsnuit


lexentry: nld/muil__noun__2
sense_num: 01
written_rep: muil
trans_list: iompróir drugaí
sense:
(schoeisel) bepaald soort schoeisel dat eenvoudig is aan te doen, met onbedekte hiel en zonder hak, veelal deftig en vooral bedoeld om binnenshuis te dragen


lexentry: nld/muilkorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muilkorf
trans_list: béalóg
sense:
een leren of metalen korf die voor de bek van een dier gespannen wordt om bijten onmogelijk te maken


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muis
trans_list: luch | luchóg
sense:
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 03
written_rep: muis
trans_list: luch | luchóg
sense:
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen


lexentry: nld/munt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: munt
trans_list: mismín
sense:
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht 
(wikidata: munt )


lexentry: nld/muntgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muntgeld
trans_list: bonn
sense:
een stuk materie, veelal metaal, dat als geld gebruikt wordt, gewoonlijk in de vorm van een rond, plat schijfje


lexentry: nld/muntjak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muntjak
trans_list: muinseac
sense:
(evenhoevigen) benaming voor kleine hertachtigen uit het geslacht Muntiacinae , die een blaffend geluid voortbrengen en zoals die voorkomen in Oost-Azië


lexentry: nld/mus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mus
trans_list: gealbhan
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen


lexentry: nld/muskaatcourgette__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskaatcourgette
trans_list: puimcín imchnó
sense:
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae 
(wikidata: muskaatcourgette )


lexentry: nld/muskaatpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskaatpompoen
trans_list: puimcín imchnó
sense:
(bloemplanten) Cucurbita moschata een eenjarige plant uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ). Het is een kruipende, eenhuizige plant met vertakte ranken en vijfhoekige scheuten, die meer dan 10 m lang kunnen worden. De zacht behaarde bladschijf is in omtrek niervormig, tot 20 cm lang en tot 30 cm breed


lexentry: nld/muskushert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskushert
trans_list: muscfhia
sense:
(evenhoevigen) Moschidae dier van een familie van de onderorde herkauwers Ruminantia van de orde evenhoevigen en walvissen Cetartiodactyla . Heel typisch is dat deze herten geen gewei hebben, maar wel twee slagtanden. De oudste fossielen zijn bekend uit het vroeg-Oligoceen. Moschus is het enige niet-fossiele geslacht


lexentry: nld/muskuspompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskuspompoen
trans_list: puimcín imchnó
sense:
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae 
(wikidata: muskuspompoen )


lexentry: nld/muurbloem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: muurbloem
trans_list: lus an bhalla
sense:
(bloemplanten) Erysimum cheiri een welriekende vaste plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae ) met oorspronkelijk goudgele bloemen die tegen een muur aangroeit. Het is een soort die in het wild zeldzaam geworden is, maar waarvan cultivars in tuinen veel worden gebruikt als sierplant. De halfstruik is afkomstig uit het oostelijke deel van het Middellandse Zeegebied. Romeinen introduceerden de plant vermoedelijk zo'n 2000 jaar geleden als sierplant en geneeskruid in de Lage Landen


lexentry: nld/muziekgroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muziekgroep
trans_list: banda
sense:
een groep personen die zich gezamenlijk oefent in het spelen of zingen van muziek, meestal met het doel ermee op te treden


lexentry: nld/naad__noun__1
sense_num: 02
written_rep: naad
trans_list: siúnta
sense:
(techniek) verbinding [1] waar twee stukken materiaal aan elkaar zijn gehecht (bijv. bij het lassen)


lexentry: nld/naald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naald
trans_list: snáthaid
sense:
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer


lexentry: nld/naamval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naamval
trans_list: tuiseal
sense:
(taalkunde), (grammatica) een buigingsvorm van een naamwoord, lidwoord of telwoord die de functie van dat woord in de zin aangeeft


lexentry: nld/nachtegaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtegaal
trans_list: filiméala
sense:
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos


lexentry: nld/nachtevening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtevening
trans_list: cónocht
sense:
(astronomie) het van gelijke duur zijn van dag en nacht, wat het geval is, wanneer de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert


lexentry: nld/nachtschade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtschade
trans_list: lus na hoíche
sense:
(bloemplanten) een geslacht Solanum van planten in de nachtschadefamilie (Solanaceae ) met veelal kruidachtige, klimmende planten


lexentry: nld/nageboorte__noun__1
sense_num: 03
written_rep: nageboorte
trans_list: beireatas
sense:
(anatomie) de moederkoek, navelstreng en vliezen die het lichaam van de moeder verlaten nadat de baby is geboren


lexentry: nld/nagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nagel
trans_list: ionga
sense:
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten


lexentry: nld/nalatenschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nalatenschap
trans_list: seilbh
sense:
(juridisch) het geheel aan bezittingen en schulden dat door de erflater bij zijn overlijden wordt overgedragen aan de erfgenamen


lexentry: nld/namaker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: namaker
trans_list: aithriseoir
sense:
iemand die producten van een ander (bedrijf) kopieert zonder dat daar toestemming voor gegeven is; schender van het copyright


lexentry: nld/namiddag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: namiddag
trans_list: tráthnóna
sense:
(tijdrekening) (in Nederland) tijd aan het einde van de middag of in het tweede deel van de middag, ongeveer van 16.00 tot 18.00 uur


lexentry: nld/narwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: narwal
trans_list: narbhal
sense:
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Monodon monoceros walvis uit de poolstreken, die 4 tot 5 meter lang wordt waar bij een mannetjes nog een lange slagtand bij komtDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De bijnaam van de narwal is "eenhoorn van de zee".


lexentry: nld/nasporen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: nasporen
trans_list: slí
sense:
ergatief (verouderd) achter mens, dier of voertuig aangaan door het volgen van dezelfde, bekende route


lexentry: nld/nasporen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: nasporen
trans_list: slí
sense:
overgankelijk het trachten te achterhalen welke weg een mens, dier of voertuig is gegaan, het natrekken van het verloop van gebeurtenissen of het vaststellen van feiten


lexentry: nld/nasporing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nasporing
trans_list: fiosrúchán
sense:
onderzoek om de ware aard van iets te ontdekken; onderzoek naar wat anderen mogelijk verborgen willen houden


lexentry: nld/natie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natie
trans_list: náisiún
sense:
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuur
trans_list: nádúr
sense:
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis", als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: natuur
trans_list: nádúr
sense:
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: natuur
trans_list: nádúr
sense:
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde


lexentry: nld/nautiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nautiek
trans_list: loingseoireacht
sense:
de wetenschap die zich bezighoudt met de praktische en theoretische stuurmanskunst om op een veilige wijze een schip zo snel en economisch mogelijk van de ene plaats naar de andere te brengen


lexentry: nld/nebula__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nebula
trans_list: ceo
sense:
(astronomie) interstellaire gas- en stofwolken die worden beschouwd als de geboorteplaats van de sterren


lexentry: nld/nectarine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nectarine
trans_list: neachtairín
sense:
(plantkunde) boom Prunus persica var. nucipersica een mutant van de perzik (Prunus persica ) 
(wikidata: nectarine )


lexentry: nld/nefroloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nefroloog
trans_list: neifreolaí
sense:
(beroep), (medisch) een specialist die de nefrologie beoefent, een arts die zich bezighoud met nieraandoeningen


lexentry: nld/negatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: negatief
trans_list: diúltach
sense:
(fotografie) een in het kader van een fotografisch procédé ontwikkelde plaat of film met een lichtgevoelige laag, waarop de lichtwaarden omgekeerd zijn t.o.v. de werkelijkheid


lexentry: nld/neon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neon
trans_list: neon
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas


lexentry: nld/neptunium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neptunium
trans_list: neiptiúiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide


lexentry: nld/nerd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nerd
trans_list: saoithín
sense:
(persoon) iemand die een grote voorliefde voor intellectuele zaken aan de dag legt, maar sociaal en seksueel niet aantrekkelijk wordt gevonden


lexentry: nld/neurochirurg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurochirurg
trans_list: néar-mháinlia
sense:
(beroep) chirurg die gespecialiseerd is in de chirurgische behandeling van aandoeningen aan de hersenen, hersenstam, ruggemerg, en perifere zenuwen


lexentry: nld/neuron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neuron
trans_list: néarchill
sense:
(biologie) zenuwcel met haar neuriet en dendrieten, behorend tot de belangrijkste elementen van het zenuwstelsel


lexentry: nld/neushoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neushoorn
trans_list: srónbheannach
sense:
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop


lexentry: nld/neusklank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neusklank
trans_list: srónach
sense:
(taalkunde) een klank geproduceerd met een verlaagde velum in de mond, waardoor lucht tijdens het vormen van de klank ongestoord door de neus kan ontsnappen


lexentry: nld/neutraliteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neutraliteit
trans_list: neadracht
sense:
het neutraal zijn bijv. een onpartijdige houding aanhouden ten opzichte van twee partijen met een geschil


lexentry: nld/neutronenbom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neutronenbom
trans_list: buama neodrón
sense:
een waterstofbom die zo is geconstrueerd dat een groot deel van de energie van de explosie vrijkomt in de vorm van neutronenstraling, terwijl de hoeveelheid radioactiviteit die vrijkomt klein blijft


lexentry: nld/nevel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nevel
trans_list: ceo
sense:
(meteorologie) wolken in de nabijheid van de grond, ontstaan door plaatselijke oorzaken zoals door afkoeling of door menging van koude met warme vochtige lucht


lexentry: nld/nevelpanter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nevelpanter
trans_list: liopard marmarach
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Neofelis nebulosa , een katachtige die zich schuil houdt in de bossen van Zuidoost-Azië


lexentry: nld/nier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nier
trans_list: duán
sense:
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine


lexentry: nld/nieskruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieskruid
trans_list: eileabar
sense:
(bloemplanten) een geslacht Helleborus dat volgens verschillende auteurs 15 tot 22 soorten omvat. Tot het geslacht behoren onder meer de kerstroos (Helleborus niger ), het stinkend nieskruid (Helleborus foetidus ), de lenteroos (Helleborus orientalis ) en de wrangwortel (Helleborus viridis )


lexentry: nld/nietje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nietje
trans_list: príomh-amhábhar
sense:
verkleinwoord van niet (en meest voorkomende vorm): klein, vaak beugelvormig, metalen voorwerp dat uit een apparaat (nietmachine) komt met het doel verschillende materialen aan elkaar te bevestigen (vast te nieten)


lexentry: nld/nietmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nietmachine
trans_list: stáplóir
sense:
apparaat dat nietjes in een stapeltje papieren kan slaan om deze bij elkaar te houdenNietmachines worden gebruikt in kantoren en scholen en zijn meestal gemaakt van metaal met een gedeeltelijke omhulling van kunststof die vaak in verschillende kleuren verkrijgbaar is.


lexentry: nld/nieuwe_maan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieuwe maan
trans_list: gealach úr
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij we naar de schaduwzijde van de maan kijken, de zon verlicht in die situatie de van de aarde af gerichte zijde


lexentry: nld/nieuws__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nieuws
trans_list: scéal
sense:
(media) een uitzending in de media waarin berichten over [1] worden verspreid onder het grote publiek


lexentry: nld/nihilisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nihilisme
trans_list: nihileachas
sense:
(filosofie) binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden


lexentry: nld/nihilist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nihilist
trans_list: nihilí
sense:
(filosofie) zelfstandig denker die vindt dat voor werkelijke verbetering dingen die nu waardevol worden gevonden eerst tot niets moet worden teruggebracht en daarom niet buigt voor autoriteit of principe, ook niet als deze autoriteit of dit principe algemeen aanvaard is


lexentry: nld/nijlpaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijlpaard
trans_list: dobhareach
sense:
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft


lexentry: nld/nijptang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijptang
trans_list: ordóg
sense:
(gereedschap) een tang met een in de lengterichting afgeplatte bek bedoeld om er ingeslagen spijkers mee uit te trekken


lexentry: nld/nikkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nikkel
trans_list: nicil
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/nimf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nimf
trans_list: bé choille
sense:
(mythologie) een Griekse halfgodin en daimon die in de natuur leeft, en vaak gebonden is aan een bepaalde plek of plantensoort, meestal voorgesteld in de gedaante van een aantrekkelijk meisje


lexentry: nld/niobium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niobium
trans_list: niaibiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal


lexentry: nld/nirwana__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nirwana
trans_list: nirbheána
sense:
de hoogste staat die door de mens bereikt kan worden, en waardoor heiligheid behaald wordt; toestand van volkomen rust


lexentry: nld/nisan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nisan
trans_list: Níosán
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) eerste maand van het joodse jaar, in maart-april (Est. 3:7, Neh. 2:1); zevende maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/nitroglycerine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nitroglycerine
trans_list: nítriglicrín
sense:
(scheikunde) vloeibare springstof, bereid uit glycerol, zwavel- en salpeterzuur die bij kleine trillingen kan ontploffen


lexentry: nld/nobelium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nobelium
trans_list: nóbailiam
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


lexentry: nld/nominatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nominatief
trans_list: tuiseal ainmneach
sense:
(grammatica) eerste van de 8 naamvallen van de Indo-Europese talenDeze vorm wordt meestal gebruikt voor onderwerp em naamwoordelijk deel van het gezegde


lexentry: nld/none__noun__1
sense_num: 02
written_rep: none
trans_list: naoú
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de negende toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een seconde)


lexentry: nld/nood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nood
trans_list: angar
sense:
levensbedreigende situatie waaruit men zichzelf niet meer kan redden en onmiddellijke hulp vereist is


lexentry: nld/noot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noot
trans_list: cnó
sense:
(kookkunst) (voeding) iedere grote, oliehoudende vrucht (of het zaad ervan) met een pit in een al dan niet harde schaal en die in voedsel wordt gebruikt


lexentry: nld/noot__noun__1
sense_num: 02
written_rep: noot
trans_list: cnó
sense:
(plantkunde) droge, niet-openspringende, eenzadige, enkelvoudige boomvrucht met verhoute vruchtwand; echte noot


lexentry: nld/notaris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notaris
trans_list: nótaire
sense:
(beroep) (juridisch) jurist die bevoegd is om authentieke akten op te maken, te bewaren en uit te geven


lexentry: nld/notenbalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notenbalk
trans_list: foireann
sense:
(muziek) een set van vijf lijnen om in de klassieke muzieknotatie de toonhoogten van de ingetekende noten te markeren


lexentry: nld/nulhypothese__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nulhypothese
trans_list: hipitéis nialasach
sense:
(statistiek) veronderstelling die al of niet ontkracht kan worden door een onderzoek; een exacte, kwantitatieve uitspraak over een parameter van de populatie


lexentry: nld/numeriek__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: numeriek
trans_list: uimhriúil
sense:
(wiskunde) methode om vraagstukken op te lossen door gebruik te maken van algoritmes in plaats van formules


lexentry: nld/nutsbedrijf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nutsbedrijf
trans_list: seirbhís phoiblí
sense:
een bedrijf dat, vaak vanuit een monopoliepositie, opereert in een sector die van openbaar nut is omdat het belangrijke producten of diensten levert die in het algemeen belang zijn (met name gas, water, elektriciteit en openbaar vervoer)


lexentry: nld/o.t.t.__noun__1
sense_num: 01
written_rep: o.t.t.
trans_list: aimsir láithreach
sense:
(grammatica) vorm van de tegenwoordige tijd, vooral gebruikt voor een handeling of toestand die gaande is


lexentry: nld/object__noun__1
sense_num: 03
written_rep: object
trans_list: oibiacht
sense:
(filosofie) entiteit die behandeld wordt en waarvan het bestaan onafhankelijk wordt geacht van het subject


lexentry: nld/objectief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: objectief
trans_list: oibiachtúil | réadlionsa
sense:
(optica) de lens (of het lenzenstelsel) van een optisch instrument (bijvoorbeeld een microscoop of verrekijker) die zich het dichtst bij het te bekijken voorwerp ('object') bevindt


lexentry: nld/obstinaat__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: obstinaat
trans_list: ceanntréan
sense:
van een persoon dat deze stug aan zijn eigen ideeën blijft vasthouden zonder zich aan anderen aan te passen


lexentry: nld/occultisme__noun__1
sense_num: 02
written_rep: occultisme
trans_list: asarlaíocht
sense:
(wetenschap), (religie) de studie van alternatieve of gemarginaliseerde religieuze bewegingen of filosofieën waarvan de aanhangers in het algemeen hun eigen overtuigingen, praktijken en ervaringen onderscheiden van de publieke, geïnstitutionaliseerde religieuze tradities


lexentry: nld/ocelot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ocelot
trans_list: osalat
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten


lexentry: nld/octrooi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: octrooi
trans_list: paiteanta
sense:
machtiging om een bepaalde tijd als enige, met uitsluiting van anderen, van een uitvinding te kunnen profiteren


lexentry: nld/oefenmeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oefenmeester
trans_list: traenálaí
sense:
iemand die zich op professionele basis bezighoudt met de prestaties van een persoon (een trainee) of dier


lexentry: nld/oeros__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oeros
trans_list: áracs
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Bos primigenius , de uitgestorven, ruige, langhoornige, wilde voorouder van het tamme huisrund die in de ijstijd in Europa, Noord-Afrika en West-Azië leefde


lexentry: nld/oester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oester
trans_list: oisre
sense:
(tweekleppigen) een weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp


lexentry: nld/of__conj__1
sense_num: 01
written_rep: of
trans_list: nó
sense:
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd


lexentry: nld/offset__noun__1
sense_num: 01
written_rep: offset
trans_list: seach-chur
sense:
(techniek) een druktechniek waarbij het beeld via een intermediair wordt overgebracht naar het papier


lexentry: nld/olie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olie
trans_list: ola
sense:
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen


lexentry: nld/oliespuit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oliespuit
trans_list: canna ola
sense:
een kan met een pijpje aan de tuit waarmee men olie kan aanbrengen op de te smeren onderdelen van een apparaat


lexentry: nld/olifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olifant
trans_list: eilifint
sense:
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae


lexentry: nld/olijf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: olijf
trans_list: ológ
sense:
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen


lexentry: nld/omhoogsteken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omhoogsteken
trans_list: cuir suas
sense:
overgankelijk iets boven de gewone positie brengen, meestal met de bedoeling om het voor iedereen goed zichtbaar te maken


lexentry: nld/omkopen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omkopen
trans_list: breab a thabhairt
sense:
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken


lexentry: nld/omruiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: omruiling
trans_list: malairt
sense:
het iets wat je gekocht hebt maar niet kunt gebruiken, omwisselen voor een product was je wel kunt gebruiken


lexentry: nld/onbepaalde_wijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onbepaalde wijs
trans_list: infinideach
sense:
(grammatica) de onverbogen werkwoordsvorm die naar persoon en getal onvervoegd is, (vooral in Nederland) ook het hele werkwoord genoemd: in woordenboeken is de betekenis van een werkwoord meestal terug te vinden bij zijn onbepaalde wijs


lexentry: nld/onbeschut__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbeschut
trans_list: argail
sense:
zonder bescherming tegen een aanval, het normale maar harde leven of tegen de invloeden van het weer


lexentry: nld/onbevooroordeeld__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbevooroordeeld
trans_list: neamhlaofa
sense:
gebaseerd op waarnemingen en niet op veronderstellingen die men al van tevoren had toen men eigenlijk nog onvoldoende kennis van de zaak had


lexentry: nld/oncoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oncoloog
trans_list: oinceolaí
sense:
(beroep) (medisch) een medisch specialist die zich bezighoudt met de gezwelgroei, in het bijzonder met kanker


lexentry: nld/onderaannemer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderaannemer
trans_list: fochonraitheoir
sense:
de natuurlijke of rechtspersoon, wie werk doet voor de hoofdaannemer tegen een vooraf vastgestelde prijs


lexentry: nld/onderbewustzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderbewustzijn
trans_list: fo-chomhfhios
sense:
(psychologie) het geheel van processen dat zich in iemands geest afspeelt en waar deze zich niet van bewust is


lexentry: nld/onderjurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderjurk
trans_list: cóta beag
sense:
jurk, meestal gemaakt van een dungeweven stof als katoen, polyester, zijde of satijn, wordt gedragen onder de reguliere jurk


lexentry: nld/onderwerp__noun__1
sense_num: 02
written_rep: onderwerp
trans_list: ainmní
sense:
(grammatica) zinsdeel waarnaar de persoonsvorm zich richt en dat bijv. de handelende persoon of zaak beschrijft


lexentry: nld/onderwijzeres__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderwijzeres
trans_list: múinteoir
sense:
(beroep), (onderwijs) een oude benaming voor een vrouwelijke leraar op een lagere school of basisschool


lexentry: nld/ongebalanceerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ongebalanceerd
trans_list: míchothrom
sense:
(audio(visuele)-term) om aan te geven dat de minpool van het signaal gebruikt wordt als mantel van de kabel


lexentry: nld/ongereptheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ongereptheid
trans_list: maighdeanas
sense:
de mate waarin iets of iemand niet beschadigd of aangetast is; de mate waarin iets nog in de oorspronkelijke toestand verkeert


lexentry: nld/ongesteldheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ongesteldheid
trans_list: fuil mhíosta
sense:
dat gedeelte van de menstruatiecyclus waarin de verdikte wand van de baarmoeder, het endometrium, dat klaargemaakt was om een embryo op te vangen, wordt opgeruimd om voor de volgende ovulatie opnieuw te kunnen worden opgebouwd


lexentry: nld/ongezeglijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ongezeglijk
trans_list: aimhriarach
sense:
van een persoon (meestal een kind) dat je hem niets kunt zeggen omdat hij toch niet luistert en geboden niet wil opvolgen


lexentry: nld/onmenselijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onmenselijkheid
trans_list: ainchríostúlacht
sense:
extreme wreedheid tegen andere mensen of het in positie brengen van mensen zodat ze in een onmenselijke positie geraken


lexentry: nld/onovergankelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onovergankelijk
trans_list: neamhaistreach
sense:
(grammatica) (van een werkwoord) zonder lijdend voorwerp waarop de werking van het werkwoord overgedragen wordt


lexentry: nld/onrust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrust
trans_list: aláram
sense:
het verstoord zijn van de maatschappelijke of sociale orde, verstoord zijn van de rust in een bepaalde groep mensen


lexentry: nld/onrustzaaier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrustzaaier
trans_list: clampróir
sense:
iemand die opschudding teweegbrengt met schrikbarende verhalen die vaak overdreven of gewoonweg onwaar zijn


lexentry: nld/ontslaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontslaan
trans_list: folmhaigh
sense:
overgankelijk (m.b.t. een werknemer) de arbeidsovereenkomst beëindigen van, meestal wegens onbekwaamheid of wangedrag van de werknemer


lexentry: nld/ontsmetten__verb__1
sense_num: 02
written_rep: ontsmetten
trans_list: dí-éilligh
sense:
overgankelijk besmetting met chemicaliën of radioactieve stoffen ongedaan maken, van smetstoffen ontdoen


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontsteking
trans_list: adhaint
sense:
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ontsteking
trans_list: adhaint
sense:
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding


lexentry: nld/ontstentenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontstentenis
trans_list: asláithreacht
sense:
(formeel) het niet voorhanden zijn, ontbreken, niet aanwezig zijn, verhinderd zijn (meestal door factoren buiten de macht van de betrokkene bijvoorbeeld ziekte, familieomstandigheden)


lexentry: nld/onverbiddelijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onverbiddelijkheid
trans_list: gairge
sense:
de mate waarin iemand niet geneigd is om zich door smeekbeden tot andere handelwijze te laten bewegen


lexentry: nld/onvrouwelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onvrouwelijk
trans_list: míbhanúil
sense:
van iets dat het niet overeenkomt met het klassieke beeld wat sommige mensen over vrouwen hebben of hadden


lexentry: nld/ooievaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ooievaar
trans_list: storc | corr bhán
sense:
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia


lexentry: nld/oorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorlog
trans_list: cogadh
sense:
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)


lexentry: nld/oorsuizen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorsuizen
trans_list: tinniteas
sense:
(medisch) waarnemen van een voortdurend hinderlijk geluid, zonder dat er in de omgeving een geluidsbron aan te wijzen is


lexentry: nld/opaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opaal
trans_list: ópal
sense:
(mineraal) een halfedelsteen en een amorfe variëteit van kwarts, SiO2·nH2O, gehydrateerd siliciumdioxide met een waterpercentage van soms wel 20%


lexentry: nld/opdracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opdracht
trans_list: jab
sense:
een (door een hogere autoriteit in de organisatie) opgelegde verplichting tot het verrichten van werk


lexentry: nld/opera__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opera
trans_list: ceoldráma
sense:
(muziek), (toneel) een in hoofdzaak gezongen en orkestraal begeleid muziekdrama, gewoonlijk van ernstige aard


lexentry: nld/operatiezaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: operatiezaal
trans_list: obrádlann
sense:
(medisch) zeer schone, steriele ruimte in een ziekenhuis waar men chirurgische ingrepen kan verrichten


lexentry: nld/opgroeien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: opgroeien
trans_list: éirigh suas
sense:
ergatief de tijd tot de volwassenheid doorbrengen; de tijd dat iemand zich ontwikkelt tot een volwassene


lexentry: nld/ophalen__verb__1
sense_num: 05
written_rep: ophalen
trans_list: lódáil anuas
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een computer of server naar een andere computer of server overbrengen


lexentry: nld/opium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opium
trans_list: óipiam
sense:
(scheikunde) het ingedroogde melksap van de opiumpapaver of slaapbol (Papaver somniferum), een pijnstillend, verdovend en verslavend middel


lexentry: nld/oplage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oplage
trans_list: clódóireacht
sense:
(drukkunst) het aantal exemplaren van een drukwerk (bijv. boek, tijdschrift of krant e.d.) dat bij dezelfde publicatiegelegenheid gedrukt wordt


lexentry: nld/oplossen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: oplossen
trans_list: díscaoil
sense:
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen


lexentry: nld/oppepper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oppepper
trans_list: ardaitheoir
sense:
iets waardoor je zowel lichamelijk als psychisch meer energie en kracht krijgt; een steuntje in de rug


lexentry: nld/opperwezen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opperwezen
trans_list: Dia
sense:
een hypothetisch bovennatuurlijke entiteit die door gelovigen als machtig, bovenmenselijk wezen wordt aanbeden en verantwoordelijk wordt geacht voor bepaalde aspecten van de werkelijkheid, dan wel voor de werkelijkheid als geheel


lexentry: nld/opscheppen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: opscheppen
trans_list: braigeáil
sense:
inergatief aangedikte beweringen doen, iets veel groter/indrukwekkender voorstellen dan het eigenlijk is (met als doel de eigen roem te vergroten)


lexentry: nld/opstropen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: opstropen
trans_list: crap
sense:
de onderste rand van een mouw of broekspijp naar boven schuiven zodat de handen of de voeten onbedekt blijven


lexentry: nld/opvoeding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opvoeding
trans_list: oiliúint
sense:
(sociologie) het proces waarin iemand wordt gevormd naar de normen van diens opvoeders, en daarmee meestal de samenleving waarin hij leeft


lexentry: nld/orgaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgaan
trans_list: orgán
sense:
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt


lexentry: nld/organisatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: organisatie
trans_list: eagraíocht
sense:
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)


lexentry: nld/organisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: organisme
trans_list: orgánach
sense:
een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen


lexentry: nld/orgel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgel
trans_list: orgán
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument dat bestaat uit meerdere losse pijpen waardoor lucht stroomt op een labium en dat ingedeeld wordt bij de aerofonen


lexentry: nld/orka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orka
trans_list: cráin dhubh
sense:
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin


lexentry: nld/osmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: osmium
trans_list: oismiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/otter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: otter
trans_list: cú dobhráin | madra uisce
sense:
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht


lexentry: nld/oven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oven
trans_list: oigheann
sense:
(huishouden) (kookkunst) besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz


lexentry: nld/ovenpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ovenpaal
trans_list: snamh
sense:
platte houten schop met lange steel waarmee brood in een bakkersoven wordt geschoven en eruit wordt gehaald


lexentry: nld/overbelasting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overbelasting
trans_list: anluchtaigh
sense:
een zo grote belasting van een persoon, mechanische structuur of elektrisch netwerk dat schade aan de persoon, de structuur of het netwerk kan ontstaan


lexentry: nld/overbrengen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overbrengen
trans_list: iompair
sense:
overgankelijk van de ene locatie naar de andere brengen, transporteren, vervoeren, verleggen, verplaatsen


lexentry: nld/overbrengen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: overbrengen
trans_list: aistreog
sense:
overgankelijk van de ene persoon of zaak op de andere doen overgaan, omzetten, overdragen, overplaatsen


lexentry: nld/overeenkomst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overeenkomst
trans_list: conradh
sense:
(juridisch) bindende afspraak waarbij partijen jegens elkaar of de ene jegens de andere de wil geuit hebben om verbintenissen (iets doen of nalaten) aan te gaan


lexentry: nld/overhoren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overhoren
trans_list: scrúdú
sense:
overgankelijk nagaan of iemand bepaalde kennis in voldoende mate tot zich genomen heeft door het stellen van vragen over deze kennis


lexentry: nld/overhoring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overhoring
trans_list: béaltriail
sense:
het nagaan of iemand bepaalde kennis in voldoende mate tot zich genomen heeft door het stellen van vragen over deze kennis


lexentry: nld/overlaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlaat
trans_list: cora
sense:
(waterbeheer) een stuw, of het laagste gedeelte van een waterkering, waar het water bij een bepaalde waterhoogte overheen kan stromen


lexentry: nld/overlevering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlevering
trans_list: béalaireacht
sense:
een mondeling of schriftelijk vertelde doorgave van geschiedkundige, maatschappelijke of religieuze verhalen over gebeurtenissen, situaties of personen, waarvan men veelal niet kan nagaan of het historisch gezien klopt


lexentry: nld/overrompelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overrompelen
trans_list: breith amuigh ar
sense:
plotseling en onverwachts iemand ergens mee verrassen (kan zijn met iets vervelends maar ook met iets fijns)


lexentry: nld/overwegend__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: overwegend
trans_list: d'fhormhór
sense:
van iets dat het de doorslag geeft bij het maken van een beslissing; van iets dat het het zwaarst weegt bij het maken van een beslissing


lexentry: nld/ozon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ozon
trans_list: Ózón
sense:
(scheikunde) een vorm van zuurstof met drie zuurstofatomen in plaats van twee dat wordt gebruikt om te oxideren en te desinfecteren


lexentry: nld/paalworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paalworm
trans_list: giúrann
sense:
(tweekleppigen) in zee levend weekdier dat zich in hout boort, Teredo navalis uit de familie Teredinidae


lexentry: nld/paard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paard
trans_list: capall | each
sense:
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt


lexentry: nld/paardenbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paardenbloem
trans_list: caisearbhán | caisearbhán coiteann
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes 
(wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn


lexentry: nld/paaszondag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paaszondag
trans_list: Domhnach Cásca
sense:
(religie) de dag waarop christenen vieren dat Jezus opgestaan is uit de dood, op de derde dag na zijn kruisiging.


lexentry: nld/pachtovereenkomst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pachtovereenkomst
trans_list: feirm
sense:
(economie) (juridisch) officieel document waarin de voorwaarden voor de huur van een stuk land worden beschreven


lexentry: nld/pad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pad
trans_list: buaf
sense:
(kikkers) Bufonidae kikker met een gedrongen lichaamsbouw en ruwe huid die een orgaan van Bidder bezit


lexentry: nld/pak__noun__1
sense_num: 04
written_rep: pak
trans_list: culaith
sense:
(kleding) een kledingcombinatie bestaande uit ten minste een jasje en een broek of rok; gewaad, kostuum


lexentry: nld/paleis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleis
trans_list: pálás
sense:
(adel) een aanzienlijk gebouw dat een openbare functie heeft of een (woon)huis voor een staatshoofd is


lexentry: nld/paleolithicum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleolithicum
trans_list: Sean-Chlochaois
sense:
(archeologie) eerste periode van de steentijd, waarin mensen alleen door voedsel verzamelen en jacht in hun bestaan voorzien en eenvoudige werktuigen maakten door schilfers van stenen af te slaan, waar vanaf 3,3 miljoen jaar geleden aanwijzingen voor zijn, tot de tijd dat men ook planten ging zaaien, dieren ging houden en samengestelde stenen werktuigen maakte, waarvan na 20.000 voor Chr. de eerste voorbeelden worden gevonden


lexentry: nld/palindroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palindroom
trans_list: palandróm
sense:
een symmetrisch woord dat van links naar rechts gelezen hetzelfde is als van rechts naar links gelezen


lexentry: nld/palladium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palladium
trans_list: pallaidiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/pandabeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandabeer
trans_list: ollphanda
sense:
(roofdieren) Ailuropoda melanoleuca Chinese beer met een witte en zwarte huid die vooral van bamboe leeft


lexentry: nld/pandjeshuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandjeshuis
trans_list: teach gill
sense:
bank van lening waar men geld kan krijgen als men een pand in bewaring geeft, dit pand kan men terug kopen voor dezelfde prijs verhoogd met rente


lexentry: nld/pannenkoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pannenkoek
trans_list: pancóg
sense:
(voeding) plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken


lexentry: nld/pantoffeldiertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pantoffeldiertje
trans_list: paraiméiciam
sense:
(protisten) pantoffelvormig eencellig trilhaardiertje (Paramecium aurelia) waarvan de cellen enigszins lijken op kleine pantoffeltjes qua vorm met een groef die als celmond fungeert.


lexentry: nld/pantserwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pantserwagen
trans_list: carr armúrtha
sense:
een voertuig op wielen dat uitgerust is met een verstevigde buitenzijde om gewelddadige aanvallen te kunnen weerstaan


lexentry: nld/pap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pap
trans_list: dide
sense:
(voeding) gerecht dat meestal bestaat uit melk die is gebonden met een zetmeelproduct zoals meelPap (voedsel)


lexentry: nld/papegaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papegaai
trans_list: pearóid
sense:
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen


lexentry: nld/papegaaiduiker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papegaaiduiker
trans_list: puifín
sense:
bepaald soort opvallende zeevogel die zelfs onder water kan vliegen, Fratercula arctica De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Alca arctica gepubliceerd door Carl Linnaeus, gebaseerd op beschrijvingen en afbeeldingen door diverse auteurs die de soort 'Anas arctica' noemden.


lexentry: nld/papierklem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papierklem
trans_list: fáiscín páipéar
sense:
een kleine metalen klem die bedoeld is om verschillende vellen papier (tijdelijk en zonder beschadigen van het papier) bij elkaar te houden


lexentry: nld/parabool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parabool
trans_list: parabóil
sense:
(wiskunde) kegelsnede waarbij het snijvlak parallel loopt met een lijn die aan de kegel raakt en tevens het toppunt snijdt


lexentry: nld/paradijsvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paradijsvogel
trans_list: éan parthais
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Paradisaeidae die voorkomt in Nieuw-Guinea en op nabijgelegen eilanden


lexentry: nld/parasiet__noun__1
sense_num: 03
written_rep: parasiet
trans_list: failpéir
sense:
(geschiedenis) (religie) persoon met een geestelijke functie die de priesters ondersteunden in de tempel, met name in Athene en het omliggende gebied Attika


lexentry: nld/pardellynx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pardellynx
trans_list: lincse Ibéarach
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx pardinus , een van de zeldzaamste katachtigen die enkel voorkomt op het Iberisch Schiereiland.


lexentry: nld/parel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parel
trans_list: péarla
sense:
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen


lexentry: nld/parel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: parel
trans_list: seoid
sense:
(figuurlijk) bijnaam voor een talentvolle speler, die zich van andere (middelmatige) spelers onderscheidt, of een bedrijf, gebouw, gebied of eiland dat in schoonheid, strategisch belang of (commerciële) potentie boven de anderen uitsteekt.


lexentry: nld/parenteraal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: parenteraal
trans_list: paireintreach
sense:
(medisch) niet via het maag-darmkanaal het lichaam binnenkomend, bijvoorbeeld door inspuiting direct in de bloedvaten


lexentry: nld/parka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parka
trans_list: parca
sense:
(kleding) lang warm jack met een met bont gevoerde capuchon oorspronkelijk kledingstuk van de Inuïts


lexentry: nld/parkeermeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parkeermeter
trans_list: méadar páirceála
sense:
een automaat die naast een parkeerplaats staat om bij te houden hoelang de eigenaar van de daar geparkeerde auto zijn wagen nog mag laten staan, betalen kan soms met munten, soms met een bankpas of anderszins


lexentry: nld/partij__noun__1
sense_num: 02
written_rep: partij
trans_list: comhluadar
sense:
(politiek) vereniging van gelijkgezinden die binnen een bepaald gebied hun politieke doelstellingen proberen te verwezenlijken


lexentry: nld/passaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: passaat
trans_list: trádghaoth
sense:
de vaste oostelijke wind die waait tussen de 30 graden noorderbreedte en 30 graden zuiderbreedte en het reizen met zeilschepen over de oceaan aanzienlijk eenvoudiger maakt


lexentry: nld/passie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: passie
trans_list: ainmhian
sense:
een zaak, onderwerp, activiteit of hobby waar iemand veel interesse in heeft en veel tijd en inspanningen aan wil besteden


lexentry: nld/pastoraal__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: pastoraal
trans_list: cléireachais
sense:
(religie) betrekking hebbend op iemand (vaak de pastoor of kapelaan) die als een goede herder voor het zielenheil van de aan zijn zorgen toevertrouwde gelovigen zorgt


lexentry: nld/pasvorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pasvorm
trans_list: dathúil
sense:
(kleding) de vorm of het model van een kledingstuk of schoen dat goed past bij het lichaam of de voet past


lexentry: nld/pat__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: leamhsháinn
sense:
(schaak) alleen predicatief in een toestand waarin een speler geen enkele zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan


lexentry: nld/pat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: leamhsháinn
sense:
(schaak) stand op het bord waarbij sprake is van remise doordat een speler geen zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 03
written_rep: pat
trans_list: paiste
sense:
(kleding) (militair) gekleurd strookje stof op een uniform als achtergrond van een onderscheidingsteken, in het bijzonder een bies op de kraag


lexentry: nld/patat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patat
trans_list: sceallóga
sense:
(voeding) Noord-Nederlandse benaming voor een gerecht of snack van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')


lexentry: nld/patchoeli__noun__1
sense_num: 02
written_rep: patchoeli
trans_list: paitsiúlaí
sense:
etherische olie uit de bladeren van deze plant die men gebruikt in parfums en zepen, de geur is een populaire wierookgeur en wordt ook gebruikt om de geur van cannabis te verdoezelen


lexentry: nld/patenteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: patenteren
trans_list: paiteanta
sense:
aanvragen en toegekend krijgen van een patent zodat men als uitvinder van iets het alleenrecht heeft op het exploiteren van een uitvinding


lexentry: nld/patriciër__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patriciër
trans_list: paitríoch
sense:
aanzienlijk persoon, burger, rijke koopman, regent, hoewel het niet om een adellijk persoon gaat is de persoon wel meestal afkomstig uit bepaalde families


lexentry: nld/pauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pauw
trans_list: péacóg
sense:
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten


lexentry: nld/pedaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pedaal
trans_list: troitheán
sense:
(techniek) met de voet te bedienen hefboom voor de bediening van apparaten, machines en (muziek-)instrumenten, het aandrijven of besturing van vaar-, voer- of vliegtuigen


lexentry: nld/peetmoeder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peetmoeder
trans_list: máthair bhaistí
sense:
vrouw die bij de doop wordt aangewezen als tweede moeder, om op het kind te letten in de opvoeding en pleegmoeder te worden mocht dat nodig zijn


lexentry: nld/peiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peiling
trans_list: méin
sense:
(scheepvaart), (landmeetkunde), een voor bepaalde grootheden gebruikelijke naam voor de meting van hoogten (hemellichamen, bergen, wolken), diepten (zeewateren) , hoeken en richtingen in het horizontale vlak (koersen, kompasrichtingen) en statistische gegevens (opinies)


lexentry: nld/pelgrimage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelgrimage
trans_list: oilithreacht
sense:
(religie) een (pelgrims)reis naar een bedevaartsoord die een bijzondere betekenis heeft binnen een religie (ook in overdrachtelijke zin)


lexentry: nld/pelikaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelikaan
trans_list: peileacán
sense:
(roeipotigen) benaming voor vogels uit de familie Pelecanidae , grote watervogels met opvallende ondersnavel die op een schepnet lijkt


lexentry: nld/pelsrob__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelsrob
trans_list: rón fionnaidh
sense:
(roofdieren) zoogdier uit de onderfamilie Arctocephalinae van oorrobben die voornamelijk op het zuidelijk halfrond leven


lexentry: nld/penalty__noun__1
sense_num: 01
written_rep: penalty
trans_list: pionós
sense:
(sport) een directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/pendelbus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pendelbus
trans_list: seirbhís tointeála
sense:
een bus die voor een pendeldienst in gebruik is en dus steeds heen en weer rijdt tussen twee bestemmingen


lexentry: nld/pendule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pendule
trans_list: oibriú cloig
sense:
klein slingeruurwerk dat binnenshuis gebruikt wordt en meestal op een kast of dressoir staat, vaak als siervoorwerp


lexentry: nld/pensionering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pensionering
trans_list: scor
sense:
ontslag op grond van het bereiken van een bepaalde leeftijd en daarna een uitkering krijgen zonder te hoeven werken


lexentry: nld/periode__noun__1
sense_num: 05
written_rep: periode
trans_list: ciogal
sense:
(natuurkunde) één volledige cyclus van zich herhalende verschijnselen als pulsreeksen, trillingen of golven


lexentry: nld/perron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: perron
trans_list: slí
sense:
(spoorwegen) een hoge, lange zijstoep of verhoogde vrije stoep aan een station om in en uit te stappen


lexentry: nld/persoon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: persoon
trans_list: duine | daoine
sense:
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen


lexentry: nld/pest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pest
trans_list: plá
sense:
(medisch) Dodelijke en besmettelijke ziekten veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis , die verspreid wordt door vlooien die met name op de zwarte rat parasiteren. Altijd gebruikt met lidwoord: 'de pest' of 'de Pest'.


lexentry: nld/piano__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piano
trans_list: pianó
sense:
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen


lexentry: nld/piccolo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piccolo
trans_list: fliúiteog
sense:
(muziekinstrument) een blaasinstrument, sopranino-dwarsfluit, wordt zoals de dwarsfluit bespeeld door dwars over het mondstuk te blazen


lexentry: nld/pidgin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pidgin
trans_list: nasctheanga
sense:
(taalkunde) een taal die ontstaat wanneer twee bevolkingsgroepen die verschillende talen spreken met elkaar in contact komen, maar die niemands moedertaal is


lexentry: nld/pieterman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pieterman
trans_list: broid
sense:
(straalvinnigen) benaming voor stekelige zeevissen uit de familie Trachinidae uit de groep van de baarsachtigen


lexentry: nld/pijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijl
trans_list: saighead
sense:
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden


lexentry: nld/pikhouweel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pikhouweel
trans_list: fiach
sense:
hakwerktuig met steel, voorzien van een punt aan de ene zijde en een beitelachtige voorziening aan de andere zijde


lexentry: nld/pilaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pilaar
trans_list: piléar
sense:
(bouwkunde) een langgerekt verticaal bouwelement, gewoonlijk uit één stuk en met een willekeurig gevormde doorsnede


lexentry: nld/pincet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pincet
trans_list: pionsúirín
sense:
(gereedschap) een gevorkt werktuig bestaande uit twee armen waarvan de punt bijeengeknepen kan worden


lexentry: nld/pinguïn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pinguïn
trans_list: piongain
sense:
(dierkunde) benaming voor niet-vliegende zeevogels uit de orde Sphenisciformes die alleen voorkomt op het zuidelijk halfrond


lexentry: nld/piramide__noun__1
sense_num: 03
written_rep: piramide
trans_list: pirimid
sense:
(figuurlijk) iets wat zo in elkaar zit dat een brede basis geleidelijk versmalt tot een kleine top aantallenpiramide, bevolkingspiramide, gezagspiramide, voedselpiramide etc.


lexentry: nld/pistachenoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pistachenoot
trans_list: piostáis
sense:
groene noot van de Pistacia vera , die o.a. als smaakstof voor roomijs wordt gebruikt, ze wordt ook wel de groene amandel genoemd


lexentry: nld/plaag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plaag
trans_list: plá
sense:
(figuurlijk) een wijdverspreid ongemak of fysieke bedreiging veroorzaakt door een buitensporig optreden van organismen als insecten, bacteriën, knaagdieren enz


lexentry: nld/plaatskaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plaatskaart
trans_list: ticéad
sense:
bewijs dat met recht heeft om ergens te zijn en er gebruik van te maken m.n. voor openbaar vervoer en theaters, bioscopen en dergelijke


lexentry: nld/placenta__noun__1
sense_num: 01
written_rep: placenta
trans_list: slánú
sense:
(anatomie) moederkoek, orgaan dat verbinding vormt tussen moeder en de zich ontwikkelende vrucht in de buik van de moeder


lexentry: nld/plakband__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plakband
trans_list: seilitéip
sense:
een lintvormige drager die aan één of beide zijden bedekt is met kleefstoffen, bedoeld om voorwerpen tijdelijk of blijvend vast te maken


lexentry: nld/plamuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: plamuren
trans_list: sáith
sense:
overgankelijk (bouwkunde) steenachtige, houten of andere ondergronden met plamuur egaliseren of repareren


lexentry: nld/planeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planeet
trans_list: pláinéad
sense:
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait


lexentry: nld/planetoïde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planetoïde
trans_list: astaróideach
sense:
(astronomie) een brok vaste materie die net als een planeet in een baan rond de zon draait, maar kleiner is dan een planeet


lexentry: nld/planten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planten
trans_list: lus
sense:
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) taxonomisch rijk Plantae of Archaeplastida , waarvan de meeste leden uit cellulose bestaande celwanden hebben en aan fotosynthese doen


lexentry: nld/plantgoed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantgoed
trans_list: athphlandáil
sense:
kleine gekweekte planten die men later op de definitieve, gewenste plaats in de grond kan stoppen om verder te laten groeien


lexentry: nld/plantkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantkunde
trans_list: luibheolaíocht
sense:
(wetenschap), (biologie) het onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van de planten


lexentry: nld/plastic__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plastic
trans_list: plaisteach
sense:
oorspronkelijk: plastisch vervormbare polymere kunststof, in uitgebreidere zin op alle polymeren toegepast


lexentry: nld/plastische_chirurgie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plastische chirurgie
trans_list: máinliacht phlaisteach
sense:
een chirurgisch specialisme waarin men zich richt op het uit esthetisch en/of functioneel oogpunt aanpassen van het uiterlijk


lexentry: nld/platina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: platina
trans_list: platanam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/platvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: platvis
trans_list: iasc leathógach
sense:
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de orde Pleuronectiformes , die op hun zijde op de bodem leven en geheel plat zijn


lexentry: nld/pleegzorg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pleegzorg
trans_list: cúram altrama
sense:
het stelsel waarbij kinderen niet door hun eigen biologische ouders, maar door vervangende ouders verzorgd en opgevoed worden


lexentry: nld/pleister__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pleister
trans_list: greimlín
sense:
(medisch) v/m dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plevier
trans_list: feadóg
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor alle vogels uit de geslacht Charadrius , vrij gedrongen steltlopers met een korte nek en lange, meestal puntige vleugels


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plevier
trans_list: feadóg
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers uit de familie Charadriidae buiten het geslacht Charadrius die daar wel op lijkenIn onderscheid met de kieviten die ook tot dit geslacht behoren, maar meestal afgeronde vleugels hebben.


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 03
written_rep: plevier
trans_list: feadóg
sense:
(steltloperachtigen) algemene benaming voor vogels uit de familie Charadriidae die 67 soorten middelgrote tot kleine steltlopers omvat


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 04
written_rep: plevier
trans_list: feadóg
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers Charadriiformes buiten de familie Charadriidae die op vogels uit het geslacht Charadrius lijken


lexentry: nld/ploeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploeg
trans_list: céachta
sense:
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen


lexentry: nld/ploegschaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploegschaar
trans_list: iarnach
sense:
(landbouw) (gereedschap) het afneembare en slijpbare onderdeel van een ploeg, betsaande uit een metalen blad met een naar voren gerichte punt, dat de grond van onder open snijdt


lexentry: nld/plutonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plutonium
trans_list: plútóiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/podcast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: podcast
trans_list: podchraol
sense:
digitale radio-uitzending waarbij een audiobestand op internet wordt gezet zodat het kan worden gedownload en beluisterd


lexentry: nld/poederdoos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poederdoos
trans_list: acht
sense:
(cosmetica) platte doos waarin poeder zit dat het gelaat minder glimmend maakt en soms ook een lichte kleur geeft


lexentry: nld/poema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poema
trans_list: púma
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Puma concolor , groot katachtig roofdier, dat in geheel Midden– en Zuid Amerika leeft


lexentry: nld/poepen__verb__1
sense_num: 04
written_rep: poepen
trans_list: póg
sense:
overgankelijk (seksualiteit) (Belgisch-Nederlands) geslachtsgemeenschap hebben (met de vrouw als lijdend voorwerp)


lexentry: nld/pogen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: pogen
trans_list: ionsaigh
sense:
inergatief (formeel) iets met succes trachten te volbrengen, waarvan men niet weet of het gaat lukken


lexentry: nld/pokken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pokken
trans_list: bolgach
sense:
alleen meervoud (medisch) (geschiedenis) uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die huid en slijmvliezen aantastte waartegen een Engelse arts Edward Jenner omstreeks 1796, een vaccin op basis van koepokken ontwikkelde


lexentry: nld/politicologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politicologie
trans_list: eolaíocht pholaitiúil
sense:
(wetenschap) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek


lexentry: nld/politieagent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politieagent
trans_list: garda
sense:
(ordehandhaving) (beroep) een persoon die belast is met hulpverlening en met de handhaving van de openbare orde en veiligheid


lexentry: nld/politieman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politieman
trans_list: garda
sense:
(ordehandhaving) (beroep) iemand wiens taak het is de wet te handhaven en overtreders in de kraag te grijpen


lexentry: nld/polonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polonium
trans_list: polóiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/polypropeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polypropeen
trans_list: polaprópailéin
sense:
(scheikunde) thermoplastische kunststof, bereid door polymerisatie van propeen 
(wikidata: polypropeen )


lexentry: nld/pomelo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pomelo
trans_list: pomaló
sense:
(plantkunde) (Nederland) benaming een boom Citrus maxima × Citrus ×paradisi soort, die is ontstaan uit een kruising van pompelmoes (Citrus maxima ) en grapefruit (Citrus ×paradisi )


lexentry: nld/pompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pompoen
trans_list: puimcín
sense:
(groente) een zeer oud (9000 v.Chr.) cultuurgewas uit Midden- en Zuid-Amerika, bestaande uit de grote vlezige vruchten van de planten van het geslacht Cucurbita


lexentry: nld/pond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pond
trans_list: punt
sense:
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt


lexentry: nld/ponskaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ponskaart
trans_list: tollchárta
sense:
(informatica) kaart die tot de jaren 80 werd gebruikt voor het vastleggen van gegevens d.m.v. erin geponste gaatjes


lexentry: nld/poollicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poollicht
trans_list: gealán
sense:
(meteorologie) (optica) lichtverschijnsel aan de hemel in polaire streken als gevolg van de botsing van elektrisch geladen deeltjes van de zon met de bovenste aardatmosfeer


lexentry: nld/poolvos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poolvos
trans_list: raposo polar
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Vulpes lagopus , leeft op de arctische toendra en in het gebergte van Scandinavië, in de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit


lexentry: nld/poon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poon
trans_list: cnúdán
sense:
(straalvinnigen) benaming voor zeevissen uit familie Triglidae in de onderorde schorpioenvisachtigen


lexentry: nld/pootaardappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pootaardappel
trans_list: práta póir
sense:
aardappelen die gebruikt worden om in het land te poten (=in de grond stoppen), uit deze pootaardappelen ontstaan dan de aardappelplanten waar men de ondergrondse knollen van kan oogsten


lexentry: nld/portaal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: portaal
trans_list: tairseach
sense:
(techniek) de overspanning dwars over een (spoor-)weg waaraan verkeerborden, camera's e.d. en bovenleidingen, worden bevestigd.


lexentry: nld/portaal__noun__1
sense_num: 04
written_rep: portaal
trans_list: tairseach
sense:
(informatica) op internet een website of pagina die een overzicht tracht te scheppen over een bepaald onderwerp door middel van links


lexentry: nld/portemonnee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portemonnee
trans_list: vallait
sense:
meestal van leder vervaardigde kleine buidel [1] waarin men munten, papiergeld en andere kleine dingen bewaart


lexentry: nld/portiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portiek
trans_list: póirse
sense:
(bouwkunde) (gemeenschappelijke) woningingang bestaande uit een open portaal binnen de voorgevellijn, dat via een trap, of rechtstreeks, toegang geeft tot een of meerdere huisdeuren


lexentry: nld/postkantoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: postkantoor
trans_list: oifig an phoist
sense:
kantoor dat zich bezighoudt met de bezorging van post en vaak ook andere diensten levert zoals bankzaken, kaartverkoop, etc


lexentry: nld/poten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: poten
trans_list: lus
sense:
overgankelijk ondiep in de aarde stoppen, met name van bollen, wortels, zaden e.d. om deze te laten groeien


lexentry: nld/potentiometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potentiometer
trans_list: poitéinsiméadar
sense:
(elektronica) een regelbare weerstand, doorgaans geconstrueerd met een kool- of draadweerstand waarlangs een loper kan worden verplaatst


lexentry: nld/potlood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potlood
trans_list: peann luaidhe
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls


lexentry: nld/potmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potmeter
trans_list: corcán
sense:
(elektronica) een regelbare weerstand, doorgaans geconstrueerd met een kool- of draadweerstand waarlangs een lopen kan worden verplaatst


lexentry: nld/potvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potvis
trans_list: caisealóid
sense:
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Physeter macrocephalus uit de familie der potvissen (Physeteridae ), de grootste soort tandwalvisDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus


lexentry: nld/poule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poule
trans_list: cearc
sense:
(sport) groep van sporters of teams die het tegen elkaar opnemen in de voorronden van een competitie of toernooi


lexentry: nld/poëzie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poëzie
trans_list: filíocht
sense:
(cultuur), (letterkunde), (dichtkunst) het in een min of meer strakke structuur van ritme, maat en klank verwoorden van een gedachte of een verhaal


lexentry: nld/pragmatisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pragmatisme
trans_list: réadúlacht
sense:
(filosofie) filosofie die alle kennis beoordeeld aan de hand van de bruikbaarheid in het dagelijkse leven; zakelijke manier van denken


lexentry: nld/prakkiseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: prakkiseren
trans_list: gor
sense:
langdurig nadenken over iets, op een zorgelijke manier, zonder dat er tot een oplossing gekomen wordt


lexentry: nld/praktijk__noun__1
sense_num: 02
written_rep: praktijk
trans_list: crábhadh
sense:
hoe dingen werkelijk gaan, soms in tegenstelling tot hoe zaken in theorie zouden moeten functioneren


lexentry: nld/praseodymium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: praseodymium
trans_list: praiséidimiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/prefix__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prefix
trans_list: réimír
sense:
(taalkunde) een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen


lexentry: nld/premie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: premie
trans_list: duais
sense:
de betaling aan een verzekeringsmaatschappij als tegenprestatie voor het aanhouden van een verzekering


lexentry: nld/presse-papier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: presse-papier
trans_list: tromán páipéir
sense:
vaak fraai gevormd, zwaar voorwerp dat men boven op een stapel losse papieren kan leggen zodat de papieren niet kunnen wegwaaien


lexentry: nld/priem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: priem
trans_list: meana
sense:
(gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte staaf om kleine gaten of putjes in materiaal (leer) te steken


lexentry: nld/priemgetal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: priemgetal
trans_list: uimhir phríomha
sense:
(wiskunde) een natuurlijk getal dat groter is dan 1 en alleen kan worden gedeeld door 1 of door het getal zelf


lexentry: nld/prikkeldraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prikkeldraad
trans_list: sreang dhealgach
sense:
o materiaal bestaande uit een dubbele, in elkaar gedraaide metalen draad, op regelmatige afstand voorzien van twee korte in elkaar gedraaide spiralen met elk twee scherpe punten


lexentry: nld/proces-verbaal__abbr__1
written_rep: proces-verbaal
trans_list: ceirnín
sense:
1. de akte waarmee een overheidsambtenaar verslag uitbrengt over wat hij in de uitoefening van zijn functies heeft verricht


lexentry: nld/proces__noun__1
sense_num: 02
written_rep: proces
trans_list: próiseas
sense:
de stroom van gelijksoortige gebeurtenissen of handelingen die van de ene toestand naar de andere leidt


lexentry: nld/product__noun__1
sense_num: 02
written_rep: product
trans_list: iolrach
sense:
(economie), (kunst), voortbrengsel van de natuur, van arbeid of nijverheid, van kunst, van een chemisch proces


lexentry: nld/proef__noun__1
sense_num: 02
written_rep: proef
trans_list: turgnamh
sense:
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het verrichten van een handeling om een verschijnsel te achterhalen of zichtbaar te maken, proefneming, experiment


lexentry: nld/proefdruk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: proefdruk
trans_list: díonmhar
sense:
de eerste afdruk van een drukwerk dat nog gecontroleerd kan worden voordat het definitieve drukproces begint


lexentry: nld/professional__noun__1
sense_num: 01
written_rep: professional
trans_list: gairmí
sense:
een persoon, die beroepsmatig werkzaam is en daarvoor een inkomen ontvangt en een opleiding heeft genoten


lexentry: nld/promethium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: promethium
trans_list: próiméitiam
sense:
(element), (element) een scheikundig element en zilverwit à grijs lanthanide met het symbool Pm en het atoomnummer 61


lexentry: nld/promotie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: promotie
trans_list: ardú
sense:
(sport) de bevordering naar een hogere spel- of toernooicompetitie vanwege uitstekende sportieve prestaties


lexentry: nld/pronkerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pronkerij
trans_list: mustar
sense:
het zich met opzet in de aandacht van anderen brengen met (vermeende) schoonheid of andere bewonderenswaardige hoedanigheden


lexentry: nld/propaganda__noun__1
sense_num: 01
written_rep: propaganda
trans_list: bolscaireacht
sense:
(politiek) activiteiten of materiaal gericht op het beïnvloeden van de mening of het gedrag van grote groepen mensen waarin niet zelden gelogen wordt


lexentry: nld/protactinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: protactinium
trans_list: prótachtainiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide


lexentry: nld/protozo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: protozo
trans_list: prótasón
sense:
(biologie) een informele naam voor een groep eencellige, vaak beweeglijke eukaryoten, die zelfstandig leven of op andere levensvormen parasiteren


lexentry: nld/pruilerig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: pruilerig
trans_list: borrphusach
sense:
op een manier die (meestal met mond of lippen) uiting geeft aan boosheid, ontevredenheid en verdriet


lexentry: nld/psychologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: psychologie
trans_list: síceolaíocht
sense:
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste


lexentry: nld/publiek_domein__noun__1
sense_num: 01
written_rep: publiek domein
trans_list: an fearann poiblí
sense:
gangbare benaming voor de status van werken, zoals programmatuur, teksten, beelden en geluidsopnamen, die geheel vrij zijn van auteursrechten en naburige rechten


lexentry: nld/pudding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pudding
trans_list: maróg
sense:
(voeding) zoet nagerecht uit melk en smaakgevende bestanddelen die gemengd met meel of iets vergelijkbaars om het te binden wordt gekookt en daarna in een vorm stolt, meestal koud geserveerd


lexentry: nld/puntenslijper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: puntenslijper
trans_list: bioróir
sense:
taps toelopende houder met een mesje dat bedoeld is voor het aanslijpen van een verse punt aan een potlood


lexentry: nld/putter__noun__1
sense_num: 02
written_rep: putter
trans_list: lasair choille
sense:
(zangvogels) Carduelis carduelis kleine bontgekleurde vink die vroeger veel om zijn zang in kooitjes werd gehouden, distelvink


lexentry: nld/python__noun__1
sense_num: 01
written_rep: python
trans_list: píotón
sense:
(reptielen) een geslacht Python van wurgslangen uit de familie pythons (Pythonidae ) waarvan de soorten niet giftig zijn en die soms erg lang kunnen worden


lexentry: nld/qat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: qat
trans_list: cait
sense:
het blad van een bedektzadige plant Catha edulis uit Kenia en Somalië dat gekauwd wordt vanwege zijn mild opwekkende eigenschappen


lexentry: nld/queteletindex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: queteletindex
trans_list: innéacs corpmhaise
sense:
(medisch) lichaamsgewicht in kilogrammen gedeeld door het kwadraat van de lichaamslengte in meters, als maat voor eventueel overgewicht


lexentry: nld/quinoa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: quinoa
trans_list: cuineo
sense:
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht ganzenvoet 
(wikidata: quinoa )


lexentry: nld/raadsheer__noun__1
sense_num: 03
written_rep: raadsheer
trans_list: easpag
sense:
(juridisch) in Nederland: een rechter van het gerechtshof of de Hoge Raad; in België een rechter van het Hof van beroep of het Hof van Verbreking (cassatie)


lexentry: nld/raam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raam
trans_list: fuinneog
sense:
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas


lexentry: nld/radiaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiaal
trans_list: raidian
sense:
(wiskunde), (eenheid) de SI-eenheid voor een hoek per definitie gelijk aan de grootte van een middelpuntshoek van een cirkel waarvan de lengte van de boog gelijk is aan de lengte van de straal (radius)


lexentry: nld/radiator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiator
trans_list: radaitheoir
sense:
(techniek) een toestel dat door straling warmte afgeeft, ofwel ter verwarming van een ruimte, ofwel ter koeling van bijvoorbeeld een motor


lexentry: nld/radioactiviteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radioactiviteit
trans_list: radaighníomhaíocht
sense:
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt


lexentry: nld/radiofrequentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiofrequentie
trans_list: minicíocht raidió
sense:
(elektronica) frequentie van radiogolven in het bereik van enkele honderden Hz tot enkele honderden GHz


lexentry: nld/radiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiologie
trans_list: raideolaíocht
sense:
(medisch) het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven


lexentry: nld/radiologisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: radiologisch
trans_list: raideolaíoch
sense:
(medisch) met betrekking tot het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven


lexentry: nld/radium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radium
trans_list: raidiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal


lexentry: nld/raket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raket
trans_list: diúracán
sense:
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen


lexentry: nld/ramboetan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ramboetan
trans_list: rambútan
sense:
(fruit) een vrucht van deze boom die ook wel de "harige lychee" wordt genoemd. De Nederlandse naam komt van het Indonesische rambutan. Rambut betekent "haar"; met het achtervoegsel '-an' krijgt het de betekenis "harig"


lexentry: nld/rammen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: rammen
trans_list: reithe
sense:
overgankelijk (militair) (scheepvaart) een opzettelijke botsing op een vijandelijk schip veroorzaken


lexentry: nld/randweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: randweg
trans_list: bóthar cuarach
sense:
een weg die aan de buitenkant van een gebied loopt om dit gebied te vrijwaren van overmatig veel verkeer en ook om het verkeer ongehinderd het gebied te laten passeren


lexentry: nld/ransuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ransuil
trans_list: ceann cait
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan


lexentry: nld/rapsodie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rapsodie
trans_list: rosc ceoil
sense:
(muziek) (dichtkunst) een muziek of dichtwerk dat contrasterende delen bevat en toch een eenheid vormt


lexentry: nld/rasecht__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: rasecht
trans_list: pórghlan
sense:
(bij uitbreiding) waarvan de ouders en voorouders van dezelfde afkomst, streek of overtuiging e.d. zijn


lexentry: nld/raspaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raspaard
trans_list: capall ardfhola
sense:
(paardrijden) paard dat in sterke mate een bepaalde gewenste combinatie van erfelijke eigenschappen vertoond


lexentry: nld/ratelpopulier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelpopulier
trans_list: crann creathach
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Populus tremula , die inheems is in de Benelux, tot 35 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie, Salicaceae


lexentry: nld/ratelslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelslang
trans_list: nathair shligreach
sense:
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt


lexentry: nld/rechtsgeding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtsgeding
trans_list: agra dlí
sense:
(juridisch) een geschil dat twee of meer partijen hebben over hun rechten en dat zij aan de uitspraak van een rechter onderwerpen


lexentry: nld/recipiëren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recipiëren
trans_list: cuir siamsaíocht ar fáil do
sense:
voorbereid gelijktijdig ontvangen van een groot aantal gasten bij een gedenkwaardig moment als een huwelijk, jubileum, pensionering of de jaarwisseling


lexentry: nld/record__noun__1
sense_num: 03
written_rep: record
trans_list: curiarracht
sense:
(informatica) hoeveelheid bij elkaar behorende gegevens, beschouwd als een logische eenheid (entiteit)


lexentry: nld/recurrent__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: recurrent
trans_list: athfhillteach
sense:
(boekhouding) inkomsten voor aftrek van rente en belastingen (Recurring Earnings Before Interests and Taxes)


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: reduceren
trans_list: laghdaigh
sense:
overgankelijk (scheikunde) het verlagen van het oxidatiegetal door het toevoegen van elektronen aan een molecuul of ion


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 04
written_rep: reduceren
trans_list: laghdaigh
sense:
overgankelijk (kookkunst) het verkleinen van de hoeveelheid vloeistof door het laten verdampen van vocht onder zachte verwarming


lexentry: nld/ree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ree
trans_list: fia odhar
sense:
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)


lexentry: nld/reef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reef
trans_list: scairbh
sense:
o (techniek), (scheepvaart) bij windmolens en zeilschepen: strook van het zeiloppervlak dat tijdelijk kan worden opgevouwen of opgerold


lexentry: nld/reekshoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reekshoofd
trans_list: síolaigh
sense:
(sport) als kansrijkste geplaatste speler of ploeg uit een groep deelnemers aan de voorrondes van een toernooi


lexentry: nld/referendum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: referendum
trans_list: reifreann
sense:
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk


lexentry: nld/referent__noun__1
sense_num: 03
written_rep: referent
trans_list: measúnóir
sense:
iemand waarnaar je kunt verwijzen voor meer informatie (met name als het gaat om informatie over jezelf)


lexentry: nld/reflector__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reflector
trans_list: frithchaiteoir
sense:
(natuurkunde), (optica) voorwerp bestemd om geluid of elektromagnetische straling zoals licht terug te kaatsen


lexentry: nld/regenpijp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regenpijp
trans_list: sconna báistí
sense:
een verticale buis die aan een dakgoot is bevestigd en dient om het hemelwater dat op het dak valt, af te voeren


lexentry: nld/regering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regering
trans_list: rialtas
sense:
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers


lexentry: nld/rei__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rei
trans_list: cór
sense:
(dans), (muziek), (verouderd) een koor van zangers en dansers, dat vroeger met zang en dans een acte of bedrijf van een toneelstuk, afsloot


lexentry: nld/reiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reiger
trans_list: corr
sense:
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel


lexentry: nld/reiziger__noun__1
sense_num: 03
written_rep: reiziger
trans_list: imeachtaí
sense:
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.


lexentry: nld/rekening__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rekening
trans_list: bille
sense:
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen


lexentry: nld/rekenkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenkunde
trans_list: uimhríocht
sense:
(wiskunde) de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


lexentry: nld/rekenraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenraam
trans_list: abacas
sense:
mechanisch hulpmiddel bij het rekenen en vooral het rekenonderwijs bestaande uit horizontale staven met daarop gekleurde kralen die men kan verschuiven


lexentry: nld/rekest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekest
trans_list: achainigh
sense:
een verzoekschrift waarmee men zich tot de rechter of een bestuursorgaan kan wenden om een bepaalde voorziening te krijgen


lexentry: nld/rel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rel
trans_list: círéib
sense:
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden


lexentry: nld/relikwie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: relikwie
trans_list: taise
sense:
een overblijfsel van het lichaam van een heilige of een voorwerp dat in aanraking met een heilige geweest is.


lexentry: nld/renaissance__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renaissance
trans_list: athbheochan
sense:
(geschiedenis) in Europa de overgang tussen middeleeuwen en nieuwe tijd die gekenmerkt wordt door een op de klassieke oudheid geïnspireerde bloei van kunsten en letteren


lexentry: nld/renium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renium
trans_list: réiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/rente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rente
trans_list: ús
sense:
(financieel) op geregelde tijden te betalen geldbedrag voor het vruchtgebruik van een geleende som geld


lexentry: nld/resolutie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: resolutie
trans_list: gluaisne
sense:
(politiek) door een overheid of ander bestuurlijk orgaan genomen besluit, dat meestal de vorm heeft van een officiële verklaring


lexentry: nld/retort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retort
trans_list: aisfhreagra
sense:
(scheikunde) een verouderd toestel voor het destilleren bestaande uit een vat met een neergebogen tuit


lexentry: nld/retroflex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retroflex
trans_list: aislúbtha
sense:
(taalkunde) een medeklinkerklank die gevormd wordt door de tong om te buigen zodat het met de onderkant naar het verhemelte staat


lexentry: nld/reuzenpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpompoen
trans_list: puimcín
sense:
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae 
(wikidata: reuzenpompoen )


lexentry: nld/reuzenrad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenrad
trans_list: roth mór
sense:
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as


lexentry: nld/reven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reven
trans_list: scairbh
sense:
overgankelijk, (scheepvaart) (m.b.t. een zeil) het effectieve oppervlak verkleinen door samenvouwing of oprolling


lexentry: nld/ridder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ridder
trans_list: ridire
sense:
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had


lexentry: nld/ridderorde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ridderorde
trans_list: bail
sense:
onderscheiding die door de koning wordt gegeven aan mensen die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd


lexentry: nld/riek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riek
trans_list: píce
sense:
(gereedschap) een handwerktuig voor het verplaatsen van bladeren, gras of gewied materiaal in de vorm van een grote vork met smalle tanden


lexentry: nld/riem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: riem
trans_list: rámh
sense:
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen


lexentry: nld/riet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riet
trans_list: biorrach
sense:
(plantkunde) Phragmites australis , een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt


lexentry: nld/rif__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rif
trans_list: scairbh
sense:
(techniek), (scheepvaart) bij windmolens en zeilschepen: een strook van het zeiloppervlak dat tijdelijk kan worden opgevouwen of opgerold


lexentry: nld/rijgnaald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijgnaald
trans_list: meana
sense:
platte naald met een wijd oog en een stompe punt die men gebruikt bij het rijgen van een draad om twee stukken stof aan elkaar vast te maken


lexentry: nld/rijspoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijspoor
trans_list: rianú
sense:
(verkeer) spoor in weg of grond ontstaan door het rijden met een wagen; spoor in de weg om op te rijden


lexentry: nld/rijstebrij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijstebrij
trans_list: maróg ríse
sense:
(voeding) zoet gerecht van rijst met melk gekookt, voor het eten traditioneel vaak bestrooid met bruine suiker en kaneel


lexentry: nld/rikketik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rikketik
trans_list: croí
sense:
(informeel) het hart, vaak eufemistisch gebruikt om aan te geven dat er sprake is van een hartziekte


lexentry: nld/ringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ringen
trans_list: cró troda
sense:
overgankelijk (dierkunde) dieren, veelal vogels voorzien van een genummerde band om poot of hals ter identificatie en/of onderzoek naar verspreiding en trekgedrag


lexentry: nld/ringslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringslang
trans_list: nathair féir
sense:
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië


lexentry: nld/ringvinger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringvinger
trans_list: mac an daba
sense:
(anatomie) vierde vinger, gelegen tussen de pink en de middelvinger, waaraan normaliter ringen worden gedragen


lexentry: nld/riviergrondel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riviergrondel
trans_list: brannóg
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek


lexentry: nld/robot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: robot
trans_list: róbait
sense:
(techniek) machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)


lexentry: nld/rock-'n-roll__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rock-'n-roll
trans_list: rac-cheol
sense:
(muziek) muziekstijl die in de jaren 1950-60 in de Verenigde Staten opkwam, gekenmerkt door elektrische gitaren, een vaste beat en op jongeren gerichte teksten


lexentry: nld/rode_lynx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode lynx
trans_list: bobchat
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx rufus , een katachtige uit het geslacht der lynxen (Lynx ) die voorkomt in Noord-Amerika


lexentry: nld/rode_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode wijn
trans_list: fíon dearg
sense:
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven


lexentry: nld/rodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rodium
trans_list: róidiam
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/roepie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roepie
trans_list: rúipí
sense:
(financieel) benaming voor verschillende munteenheden in India, Mauritius, Nepal, Pakistan, Seychellen en Sri Lanka


lexentry: nld/roerdomp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roerdomp
trans_list: bonnán
sense:
(roeipotigen) Botaurus stellaris schuchtere vogel uit de reigerfamilie die een dompend geluid voortbrengt


lexentry: nld/roest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roest
trans_list: meirg
sense:
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht


lexentry: nld/roest__noun__1
sense_num: 02
written_rep: roest
trans_list: meirg
sense:
(biologie), (schimmels) m een schimmel behorende tot de Urediniomycetes, een klasse binnen het rijk van de Fungi, behorend tot de stam van Basidiomycota


lexentry: nld/roffelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roffelen
trans_list: druma
sense:
snel, ritmisch ergens op slaan zodat er een tikkend geluid ontstaat; snel op een trommel slaan om muziek te maken


lexentry: nld/rog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rog
trans_list: roc
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii


lexentry: nld/rogge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rogge
trans_list: seagal
sense:
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky 
(wikidata: rogge )


lexentry: nld/rok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rok
trans_list: sciorta
sense:
(kleding) een voornamelijk door vrouwen (in o.a. Schotland ook door mannen) gedragen buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt


lexentry: nld/roken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: roken
trans_list: caith
sense:
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan


lexentry: nld/roltrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roltrap
trans_list: staighre beo
sense:
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden


lexentry: nld/rondgang__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rondgang
trans_list: deil
sense:
het afleggen van bezoeken ter kennismaking of het onderhouden van contacten in een kring van personen, plaatsen, bedrijfsonderdelen enz


lexentry: nld/rondleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rondleider
trans_list: treoraigh
sense:
(beroep) iemand die mensen langs verschillende bezienswaardigheden leidt en over die bezienswaardigheden uitleg geeft


lexentry: nld/roodborstje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodborstje
trans_list: spideog
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula


lexentry: nld/roodvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodvis
trans_list: dearg
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis die leeft in de Atlantische Oceaan, Lutjanus campechanus , een snapper uit de familie Lutjanidae , onderorde van de baarsvissen


lexentry: nld/roofblei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofblei
trans_list: asp
sense:
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius


lexentry: nld/rook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rook
trans_list: deatach | toit
sense:
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt


lexentry: nld/room__noun__1
sense_num: 01
written_rep: room
trans_list: uachtar
sense:
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons


lexentry: nld/rouwbeklag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rouwbeklag
trans_list: bá
sense:
uiting van droevige emoties bij het overlijden van iemand; uiten van medeleven bij het overlijden van iemand


lexentry: nld/rozemarijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rozemarijn
trans_list: marós
sense:
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden


lexentry: nld/rozenkrans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rozenkrans
trans_list: paidrín
sense:
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden


lexentry: nld/rubidium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rubidium
trans_list: rúbaidiam | rubaidiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/rucola__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rucola
trans_list: ruachán
sense:
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) 
(wikidata: rucola )


lexentry: nld/rug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rug
trans_list: droim
sense:
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen


lexentry: nld/ruimer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruimer
trans_list: fáiscire
sense:
stuk gereedschap waarmee men een boorgat iets ruimer kan maken ('op kan ruimen'), ruimijzer of ruimnaald


lexentry: nld/ruisvoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruisvoorn
trans_list: ruán
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis die zich graag tussen het riet ophoudt, Scardinius erythrophthalmus


lexentry: nld/ruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruit
trans_list: gloine fuinneoige
sense:
(techniek), (bouwkunde) lucht- en waterdichte, maar lichtdoorlatende glasplaat als afsluiting van een venster


lexentry: nld/rund__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rund
trans_list: beithígh
sense:
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )


lexentry: nld/rups__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rups
trans_list: bolb
sense:
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is


lexentry: nld/rus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rus
trans_list: feag
sense:
(bloemplanten) een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae ). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen


lexentry: nld/ruthenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruthenium
trans_list: ruitéiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenium
trans_list: rointginiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenoloog
trans_list: radagrafaí
sense:
(medisch) (beroep) (verouderd) arts die gespecialiseerd is in het gebruik van medische beeldvormende technieken (en dus niet alleen maar diagnostiek met röntgenstralen)


lexentry: nld/röntgenstraal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenstraal
trans_list: X-gha
sense:
(natuurkunde) electromagnetische straling waarbij de fotonen een energie hebben van 124eV tot 1240 keV, een frequentie van 3×10^16 Hz tot 3×10^19 Hz en een golflengte van 0.01 tot 10 nanometers


lexentry: nld/sacharine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharine
trans_list: siúicrín
sense:
(voeding) caloriearme kunstmatige zoetstof die geen directe invloed heeft het bloedsuikergehalte 
(wikidata: sacharine )


lexentry: nld/sacharose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharose
trans_list: siúcrós
sense:
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).


lexentry: nld/saffier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saffier
trans_list: saifír
sense:
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)


lexentry: nld/salamander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salamander
trans_list: salamandar
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren


lexentry: nld/salpeterzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salpeterzuur
trans_list: aigéad nítreach
sense:
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan


lexentry: nld/samarium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: samarium
trans_list: samairiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/samenstelling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: samenstelling
trans_list: comhfhocal
sense:
(taalkunde) een woord dat gevormd is door twee of meer onafhankelijke woorden aan elkaar te koppelen


lexentry: nld/saneren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: saneren
trans_list: atheagraigh
sense:
overgankelijk met behulp van ingrijpende maatregelen een einde maken aan een ongezonde financiële toestand


lexentry: nld/sap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sap
trans_list: sú
sense:
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken


lexentry: nld/saprofyt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saprofyt
trans_list: sapraifít
sense:
(plantkunde) plant die van organisch afval leeftDeze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.


lexentry: nld/sardine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sardine
trans_list: sardiña
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee 
(wikidata: sardine )


lexentry: nld/saus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saus
trans_list: anlann
sense:
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak


lexentry: nld/savooiekool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: savooiekool
trans_list: cabáiste saváí
sense:
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter 
(wikidata: savooiekool ) 
(wikidata: savooiekool )


lexentry: nld/scalperen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scalperen
trans_list: craiceann an chinn
sense:
verwijderen van hoofdhuid en daarmee ook van het hoofdhaar, gebruik van Noord-Amerikaanse indianen tegenover vijanden, maar het kan ook door een ongeluk gebeuren


lexentry: nld/scandium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scandium
trans_list: scaindiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/schaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaaf
trans_list: plána
sense:
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.


lexentry: nld/schaamluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaamluis
trans_list: míol ceartáin
sense:
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaar
trans_list: siosúr
sense:
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt


lexentry: nld/schaats__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaats
trans_list: scáta
sense:
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen


lexentry: nld/schaatsenrijder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schaatsenrijder
trans_list: scinnire locháin
sense:
(figuurlijk) (halfvleugeligen) insect uit de familie Gerridae van de insecten en behorend tot de orde halfvleugeligen (Hemiptera) dat zich dank zij de oppervlaktespanning op het wateroppervlak kan voortbewegen


lexentry: nld/schaatsplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaatsplank
trans_list: clár scátála
sense:
trainingsapparaat voor schaatsers bestaande uit een gladde plank waarop men de schaatsbeweging kan maken


lexentry: nld/schaking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaking
trans_list: fuadach
sense:
het zonder toestemming (van de ouders of echtgenoot) wegvoeren van een vrouw, met de bedoeling om met haar te gaan samenwonen of trouwen


lexentry: nld/schalmei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schalmei
trans_list: seám
sense:
(muziekinstrument) een blaasinstrument met een rechte conische boring. De toon wordt gevormd met een los dubbel riet


lexentry: nld/schatten__verb__1
sense_num: 03
written_rep: schatten
trans_list: meas
sense:
(statistiek) : vanuit een beperkte steekproef een getalswaarde bepalen die een parameter van de verdeling ervan zo goed mogelijk benadert


lexentry: nld/schavot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schavot
trans_list: croch
sense:
(juridisch) een stellage [1] voorzien van een galg of een valbijl waar veroordeelden terechtgesteld worden/werden


lexentry: nld/scheepsromp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheepsromp
trans_list: cabhail
sense:
(scheepvaart) het kale casco van een schip zonder tuig, machines, opbouw of inrichting; de buitenste laag van een schip


lexentry: nld/scheermes__noun__1
sense_num: 02
written_rep: scheermes
trans_list: scian mhara
sense:
(tweekleppigen) schelpdieren van het geslacht Ensis waarvan de schelp op een inklapbaar scheermes gelijkt


lexentry: nld/scheerwol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheerwol
trans_list: olann
sense:
wol die van levende schapen geschoren is (dus niet van dode dieren en ook niet van oude wollen weefsels)


lexentry: nld/scheikunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheikunde
trans_list: ceimic
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien


lexentry: nld/schelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schelp
trans_list: sliogán
sense:
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt


lexentry: nld/scheppen__verb__2
sense_num: 01
written_rep: scheppen
trans_list: lán sluaiste
sense:
overgankelijk met lepel of spaan een hoeveelheid materiaal uit iets (bijv. een vat) naar boven halen, of het juist daarin doen


lexentry: nld/scherpstellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scherpstellen
trans_list: fócasaigh
sense:
overgankelijk (optica) (van een optische instrument) zo instellen dat dat een scherp beeld ontstaat.


lexentry: nld/scheurbuik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheurbuik
trans_list: scorbach
sense:
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.


lexentry: nld/schiereiland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schiereiland
trans_list: leithinis
sense:
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland


lexentry: nld/schikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schikking
trans_list: socrú
sense:
(juridisch) (procesrecht) beslechting door partijen van hun rechtsgeschil(len) al dan niet door tussenkomst van een derde partij bijv. een mediator, advocaat of rechter


lexentry: nld/schilderkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schilderkunst
trans_list: péinteáil
sense:
(schilderkunst) een beeldende kunst die zich bezighoudt met het met penseel en verf op een plat vlak aanbrengen van lijnen en kleuren


lexentry: nld/schildklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildklier
trans_list: faireog thíoróideach
sense:
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/schildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildpad
trans_list: turtar | toirtís
sense:
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schip
trans_list: long | árthach
sense:
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren


lexentry: nld/schist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schist
trans_list: xisto
sense:
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is


lexentry: nld/schoener__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoener
trans_list: scúnar
sense:
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten


lexentry: nld/schoft__noun__2
sense_num: 01
written_rep: schoft
trans_list: tabhartha
sense:
(scheldwoord) iemand (doorgaans van het mannelijk geslacht) die zich door zijn gedragingen gehaat maakt


lexentry: nld/schoof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schoof
trans_list: punann
sense:
(wiskunde) een wiskundige structuur die aan de open verzamelingen van een topologische ruimte bepaalde algebraïsche structuren koppelt, bijvoorbeeld abelse groepen, ringen of modulen


lexentry: nld/schoonheidsspecialiste__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoonheidsspecialiste
trans_list: sciamhlann
sense:
(beroep) iemand die voor haar probeert iemand mooier te maken, iemand die schoonheidsbehandelingen geeft


lexentry: nld/schoorvoetend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: schoorvoetend
trans_list: aimhleasc
sense:
met enige aarzeling, tegenzin en angst iets toch doen wat men eigenlijk niet had willen of durven doen


lexentry: nld/schoorwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoorwal
trans_list: bior
sense:
(geologie) een lange, smalle landtong die gevormd wordt door afzetting van zand in een bocht van de zeekust, en die de bocht op deze manier geheel of gedeeltelijk afsluit van de open zee


lexentry: nld/schoot__noun__1
sense_num: 03
written_rep: schoot
trans_list: leathanach
sense:
(scheepvaart) een lijn, aan de benedenhoek (de schoothoek) van een zeil bevestigd om het zeil mee in de wind te richten, een schootlijn


lexentry: nld/schorpioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schorpioen
trans_list: scairp
sense:
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart


lexentry: nld/schors__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schors
trans_list: coirt
sense:
(plantkunde) buitenste laag van stengels, takken en wortels bij houtige vaatplanten, in het bijzonder het dode kurkweefsel (niet te verwarren met de bast, die er levend vlak onder ligt)


lexentry: nld/schort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schort
trans_list: bairbéal
sense:
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken


lexentry: nld/schouder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouder
trans_list: gualainn
sense:
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm


lexentry: nld/schouw__noun__1
sense_num: 06
written_rep: schouw
trans_list: bád calaidh
sense:
(scheepvaart) platte schuit voor het overzetten van personen en goederen, overzetboot, pont, pontveer, veerboot, veerpont


lexentry: nld/schouwburg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schouwburg
trans_list: amharclann
sense:
(bouwkunde), (toneel) een gebouw voor het vertonen en bijwonen van voorstellingen, optredens en performances


lexentry: nld/schouwtoneel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schouwtoneel
trans_list: ardán
sense:
(figuurlijk) iets dat eigenlijk niet meer is dan een toneelstukje maar wat gepresenteerd wordt als iets anders


lexentry: nld/schrijfblok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfblok
trans_list: ríomhaire glúine
sense:
een stapel aan de bovenzijde aan elkaar geniet gelinieerd papier met een hardere kartonnen achterzijde en een dunne kartonnen voorkant


lexentry: nld/schrijfster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrijfster
trans_list: banúdar
sense:
(beroep) een persoon van het vrouwelijk geslacht die op professionele manier boeken of verhalen schrijft


lexentry: nld/schrik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schrik
trans_list: scanradh
sense:
hevige plotselinge angst, bijvoorbeeld als gevolg van een onverwachte verandering of gevaarlijke situatie


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schroef
trans_list: scriú
sense:
(techniek) een klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten


lexentry: nld/schroef__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schroef
trans_list: scriú
sense:
(scheepvaart) (luchtvaart) een werktuig met twee of meer gebogen bladen die door draaiing een schip of vliegtuig voortbewegen


lexentry: nld/schub__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schub
trans_list: lann
sense:
(biologie) een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken


lexentry: nld/schuld__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schuld
trans_list: ciontacht
sense:
(figuurlijk) een verantwoordelijkheid die aan iemand wordt toegeschreven voor een laakbare gebeurtenis of toestand


lexentry: nld/schurkenstaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schurkenstaat
trans_list: stát bradach
sense:
(pejoratief) een staat die zich onfatsoenlijk gedraagt en zich niets aantrekt van internationale verdragen


lexentry: nld/schuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schuur
trans_list: scioból
sense:
(bouwkunde) een bijgebouw bij het huis of de boerderij om veldvruchten, landbouwproducten en -werktuigen in op te slaan


lexentry: nld/screensaver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: screensaver
trans_list: spárálaí scáileáin
sense:
(informatica) (verouderd) een afbeelding die zich over het beeld beweegt als de computer niet gebruikt wordt, maar niet is uitgezet, oorspronkelijk was de taak te voorkomen dat een beeld zich in de fosforlaag van het beeldscherm inbrandde


lexentry: nld/seaborgium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seaborgium
trans_list: seaboirgiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/secessie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: secessie
trans_list: deighilt
sense:
het fenomeen waarbij een groep individuen uit bestaande organisatiestructuren stappen waarin zij leven


lexentry: nld/seinen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: seinen
trans_list: teileagraf
sense:
overgankelijk (techniek), (elektronica) het teken voor teken overbrengen van een bericht, meestal over grote afstand via kabel- of radioverbinding


lexentry: nld/seismologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seismologie
trans_list: seismeolaíocht
sense:
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica


lexentry: nld/seizoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seizoen
trans_list: séasúr
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen


lexentry: nld/selderij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: selderij
trans_list: soilire
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten


lexentry: nld/seleen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: seleen
trans_list: seiléiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal


lexentry: nld/sensitiviteit__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sensitiviteit
trans_list: íogaireacht
sense:
gevoeligheid van een medische test: de kans dat iemand die de ziekte echt heeft 'ontdekt' wordt door de medische test


lexentry: nld/sensor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sensor
trans_list: braiteoir
sense:
(techniek) een onderdeel, een instrument dat wordt toegepast om een informatief signaal af te geven over één of meer technische grootheden (snelheid, temperatuur enz.)


lexentry: nld/septiem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: septiem
trans_list: seachtú
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de zevende toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/septimool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: septimool
trans_list: seachtrín
sense:
(muziek), (verouderd) groep met een ongewoon aantal van zeven muzieknoten of rusten, op een plaats waar het gewone patroon tweedelig is en bijv. 1, 2, 6 of 8 noten zou bevatten.


lexentry: nld/septool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: septool
trans_list: seachtrín
sense:
(muziek) een groepje met een ongewoon aantal van zeven muzieknoten of rusten, op een plaats waar het gewone patroon, tweedelig is en bijv. 1, 2, 6 of 8 noten zou bevatten.


lexentry: nld/sering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sering
trans_list: líológ
sense:
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris


lexentry: nld/serval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: serval
trans_list: seirbheal
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leptailurus serval , een Afrikaanse katachtige vergelijkbaar met de cheeta


lexentry: nld/sesam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sesam
trans_list: seasaman
sense:
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld


lexentry: nld/shiitake__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shiitake
trans_list: síotaicé
sense:
Lentinula edodes is een eetbare paddenstoel, die van nature voorkomt in China en Japan. De paddenstoel wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken


lexentry: nld/shock__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shock
trans_list: suaitheadh
sense:
(medisch) een toestand die ontstaat door acute te geringe bloedtoevoer naar weefsels door ondervulling van het slagaderlijk systeem.Let op, emotionele of psychologische shock heeft niets met het medische begrip shock te maken!!


lexentry: nld/shunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shunt
trans_list: seachród
sense:
(medisch) kunstmatige verbinding tussen twee kanalen of bloedvaten, meestal van een slagader naar een andere ader


lexentry: nld/shuttlebus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: shuttlebus
trans_list: seirbhís tointeála
sense:
een passagiersbus die zonder dienstregeling en zonder tussenstops tussen twee bestemmingen heen en weer blijft rijden


lexentry: nld/sidderaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderaal
trans_list: eascann leictreach
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote, palingachtige vis die zware stroomstoten kan afgeven, Electrophorus electricus


lexentry: nld/sidderrog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sidderrog
trans_list: roc nimhe
sense:
(kraakbeenvissen) naam voor soorten platvis uit de familie Torpedinidae die hun prooi kunnen verdoven met een elektrische stroomstoot


lexentry: nld/sightseeing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sightseeing
trans_list: turasóireacht
sense:
een vluchtige, toeristische bezichtiging, waarbij de aandacht vooral uitgaat naar de bezienswaardigheden


lexentry: nld/signaleren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: signaleren
trans_list: goirín
sense:
het constateren van iets, en er vervolgens op attenderen door het geven van een signaal meestal ter waarschuwing over gevaar, onraad, bijzondere omstandigheden of gebeurtenissen


lexentry: nld/silhouet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silhouet
trans_list: scáthchruth
sense:
afbeelding van een ondoorzichtig object (zoals een persoon, voorwerp, gebouw of vogel) dat sterk contrasteert met de achtergrond en zo een duidelijke vorm heeft, maar verder egaal van kleur is (in het algemeen zwart of grijs), doordat er weinig licht opvalt dat gereflecteerd zou kunnen worden, in verhouding tot de helderheid van het achtergrondlicht


lexentry: nld/silicium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicium
trans_list: sileacón | sileacan
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal


lexentry: nld/silicone__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicone
trans_list: sileacón
sense:
(scheikunde), (materiaalkunde) rubberachtige kunststof bestaand uit een organische siliciumverbinding


lexentry: nld/silicoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: silicoon
trans_list: sileacón
sense:
(scheikunde) een siliciumhoudend polymeer op basis van siloxaanbindingen met algemene formule [-SiRR1-O]n


lexentry: nld/sinaasappelmarmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sinaasappelmarmelade
trans_list: plúch
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van sinaasappel met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/sint-jakobsschelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sint-jakobsschelp
trans_list: muirín
sense:
(tweekleppigen) Pecten jacobaeus een mantelschelp (ook wel kamschelp) die voorkomt in de Middellandse Zee


lexentry: nld/sitar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sitar
trans_list: siotár
sense:
(muziekinstrument) een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een groot aantal snaren (meer dan twintig, een deel ervan ongedempt). De bolle resonantiekast is relatief klein, maar loopt door in de holle hals


lexentry: nld/sivan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sivan
trans_list: Síveán
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) derde maand van het joodse jaar, in mei-juni (Est. 8:9); negende maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/sjabbat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sjabbat
trans_list: Sabóid
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) zevende dag van de week, zaterdag, joodse rustdag (111×: Ex. 16:23 +, Lev. 16:31 +, Num. 15:32 +, Deut. 5:12 +, 2 Kon. 4:23 +, Jes. 1:13 +, Jer. 17:21 +, Ez. 46:1 +, Hos. 2:13, Am. 8:5 +, Ps. 92:1, Klaagl. 2:6, Neh. 9:14 +, 1 Kron. 9:32 +, 2 Kron. 23:4 +; Griekse vorm 55× in NT)


lexentry: nld/sjalot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjalot
trans_list: seallóid
sense:
(voeding) (bloemplanten) Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort


lexentry: nld/sjekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sjekel
trans_list: seiceal
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (eenheid) gewichtsmaat, waarschijnlijk vaak ruim elf gram; een sjekel is een vijftigste mine en twintig gera (88×: Gen. 23:15 +, Ex. 21:32 +, Lev. 5:15 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Joz. 7:21, 1 Sam. 9:8 +, 2 Sam. 14:26 +, 2 Kon. 7:1 +, Jer. 32:9, Ez. 4:10 +, Am. 8:5, Neh. 5:15 +, 1 Kron. 21:25, 2 Kron. 3:9)


lexentry: nld/skiën__verb__1
sense_num: 02
written_rep: skiën
trans_list: sciáil
sense:
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten


lexentry: nld/slaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slaan
trans_list: buail
sense:
overgankelijk een klap uitdelen; met de arm of een vastgehouden voorwerp een snelle, rakende beweging maken


lexentry: nld/slab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slab
trans_list: bibe
sense:
doekje waarop met name een kind kan morsen tijdens het eten of drinken zodat de kleren schoon blijven


lexentry: nld/slachtoffer__noun__1
sense_num: 03
written_rep: slachtoffer
trans_list: taisme
sense:
in het bijzonder iemand die sterft (of gewond raakt) ten gevolge van een gebeurtenis (ramp of gewelddaad)


lexentry: nld/slagveld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slagveld
trans_list: blár catha
sense:
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft


lexentry: nld/slang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slang
trans_list: nathair
sense:
(reptielen), Serpentes een reptiel met een relatief lang lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen


lexentry: nld/slapen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slapen
trans_list: codail
sense:
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt


lexentry: nld/slapie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slapie
trans_list: comrádaí seomra
sense:
(militair), ook buiten de krijgsmacht gangbaar geworden: iemand waarmee men een slaapvertrek deelt en die daarom vaak een goede kameraad is geworden


lexentry: nld/slavernij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slavernij
trans_list: sclábhaíocht
sense:
(maatschappij) een toestand waarin de ene mens eigendom is van de ander, en voor diegene onbetaald werk moet verrichten


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: sleutel
trans_list: eochair
sense:
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.


lexentry: nld/sleutel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: sleutel
trans_list: eochair
sense:
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen


lexentry: nld/sliding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: sliding
trans_list: sleamhnaigh
sense:
(sport) glijdende beweging bij honkbal om het honk te halen voordat de bal gevangen is door de honkman


lexentry: nld/slijmvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slijmvlies
trans_list: scannán ronnach
sense:
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel


lexentry: nld/slijpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: slijpen
trans_list: meil
sense:
overgankelijk door wrijving met een hard fijnverdeeld poeder het oppervlak van een vast voorwerp spiegelglad maken


lexentry: nld/slot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: slot
trans_list: glas
sense:
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten


lexentry: nld/sluipweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluipweg
trans_list: seachbhealach
sense:
(verkeer) een kleine weg die men gebruikt om files te vermijden, maar die daar eigenlijk niet voor bestemd is


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: sluiten
trans_list: dún
sense:
overgankelijk, (techniek) door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken


lexentry: nld/sluiten__verb__1
sense_num: 02
written_rep: sluiten
trans_list: dún
sense:
overgankelijk, (juridisch) een compromis/overeenkomst, [...] ~: tot een gezamenlijke overeenstemming komen en die min of meer officieel maken


lexentry: nld/sluiter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluiter
trans_list: comhla
sense:
een element van een fotocamera dat voorkomt dat er licht op de film (en soms ook bij CCD) valt buiten de belichtingstijd van een foto


lexentry: nld/sluitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sluitkool
trans_list: cabáiste
sense:
(voeding) Brassica koolsoort waarvan de bladen van het bladgewas zich dicht opeen over het groeipunt sluiten en zo de eigenlijke kool vormen


lexentry: nld/smash__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smash
trans_list: gread
sense:
(sport) (volleybal, tennis, badminton e.d.) snelle slag waarmee getracht wordt de bal in de helft van de tegenstanders in te slaan


lexentry: nld/smeden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: smeden
trans_list: ceárta
sense:
overgankelijk, (metallurgie) het bewerken van metalen door deze heet te maken en met een hamer te slaan om het materiaal de gewenste vorm te geven


lexentry: nld/smient__noun__1
sense_num: 01
written_rep: smient
trans_list: rualacha
sense:
(eendvogels) Mareca penelope een middelgrote grondeleend met een korte snavel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas penelope door Carl Linnaeus gepubliceerd. De naam 'penelope' nam hij over van onder meer Conrad Gesner en Ulisse Aldrovandi


lexentry: nld/sneeuwhoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwhoen
trans_list: tarmachan
sense:
(hoendervogels) patrijsachtige vogel uit koude streken, die in de zomer een bruinig en in de winter wit verenkleed heeft, Lagopus mutus


lexentry: nld/sneeuwjacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwjacht
trans_list: síobadh sneachta
sense:
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw


lexentry: nld/sneeuwpanter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sneeuwpanter
trans_list: liopard sneachta
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera uncia , een katachtig zoogdier dat leeft in China, Rusland, Mongolië, Nepal, Bhutan en Afghanistan


lexentry: nld/snelheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snelheid
trans_list: luas
sense:
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp


lexentry: nld/snijijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijijzer
trans_list: dísle
sense:
(metaalbewerking), (gereedschap) gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snijplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snijplaat
trans_list: dísle
sense:
(gereedschap) een gehard stalen blokje met een van schroefdraad voorzien gat, waarmee men uitwendige schroefdraad kan snijden


lexentry: nld/snobisme__noun__1
sense_num: 02
written_rep: snobisme
trans_list: ardnós
sense:
het zich beter voordoen dan men eigenlijk is en vooral het neerkijken op hen waarvan men denkt dat ze minderwaardig zijn


lexentry: nld/snorkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: snorkel
trans_list: tiúba
sense:
een holle gebogen buis van rubber of plastic, met een mondstuk, dat je in staat stelt adem te halen als je aan het wateroppervlak zwemt met je hoofd onder water, onderdeel van een snorkeluitrusting of duikuitrusting


lexentry: nld/snuiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: snuiten
trans_list: do shrón a shéideadh
sense:
overgankelijk door beurtelings de neus samen te knijpen en door de neus te blazen slijm uit de neusholte verwijderen


lexentry: nld/soapopera__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soapopera
trans_list: sobalchlár
sense:
een tv-serie over de belevenissen van verschillende personen in een fictieve wereld, met veel emoties, dramatische situaties en cliffhangers


lexentry: nld/sociale_onthouding__noun__2
sense_num: 01
written_rep: sociale onthouding
trans_list: scaradh sóisialta
sense:
geheel van maatregelen of gedragingen waardoor er minder fysiek contact is tussen mensen, om de verspreiding van een besmettelijke ziekte te stoppen of te vertragen


lexentry: nld/soep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soep
trans_list: anraith
sense:
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken


lexentry: nld/software__noun__1
sense_num: 01
written_rep: software
trans_list: bogearraí
sense:
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer


lexentry: nld/soldeertin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soldeertin
trans_list: sádar
sense:
(metallurgie) legering voornamelijk bestaande uit tin en vroeger ook lood maar tegenwoordig ook verkrijgbaar in een loodvrije variant b.v. met een samenstelling van 96,5% tin, 3% zilver, 0,5% koper


lexentry: nld/solderen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: solderen
trans_list: sádráil
sense:
overgankelijk (metaalbewerking) door verhitting vloeibare tussenstof (het soldeer) aanbrengen tussen losse metaaldelen waardoor deze na afkoeling vast verbonden blijven


lexentry: nld/soort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: soort
trans_list: sórt
sense:
o: een groep voorwerpen of andere entiteiten die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich daarin onderscheidt van overeenkomstige groepen


lexentry: nld/soort__noun__1
sense_num: 02
written_rep: soort
trans_list: aicíd
sense:
v/m: (biologie) een groep levende wezens die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich onderling voort kan planten, onderdeel van een geslacht


lexentry: nld/souper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: souper
trans_list: suipéar
sense:
(voeding) een min of meer feestelijke maaltijd die meestal later op de avond wordt genuttigd, bijv. na afloop van een voorstelling of tijdens een chic feest


lexentry: nld/spalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spalk
trans_list: meathán
sense:
(medisch) middel om een gewricht of bot te ondersteunen en onbeweeglijk te houden zodat het tot rust kan komen en kan genezen


lexentry: nld/span__noun__1
sense_num: 03
written_rep: span
trans_list: beirt
sense:
m /v een oude (niet-metrische) lengtemaat zijnde de afstand tussen de toppen van duim en pink van de uitgestrekte hand (ongeveer 22,86 cm.)


lexentry: nld/spaniël__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spaniël
trans_list: spáinnéar
sense:
kleine hond, behorend tot een ras met lange haren en hangende oren, oorspronkelijk gefokt om te assisteren bij de jacht op gevogelte


lexentry: nld/spanwijdte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spanwijdte
trans_list: réise sciathán
sense:
(dierkunde) (techniek) de afstand tussen twee uiteinden van iets in de breedte richting (met name de afstand tussen de uiteinden van de vleugels)


lexentry: nld/spatbord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatbord
trans_list: cliathán
sense:
een bord dat achter een draaiend wiel bevestigd wordt om van het wiel afgeslingerd en opspattend water en modder op te vangen


lexentry: nld/spatel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatel
trans_list: spadal
sense:
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.


lexentry: nld/spatelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spatelen
trans_list: aoile
sense:
overgankelijk, (kookkunst) het voorzichtig door elkaar scheppen van twee of meer producten met behulp van een spatel


lexentry: nld/spatietoets__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spatietoets
trans_list: spásáil
sense:
de lange toets die in het midden van het standaardtoetsenbord zit een waarmee men een spatie kan typen


lexentry: nld/specerij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specerij
trans_list: spíosra
sense:
(voeding) een gedroogd plantendeel, anders dan een groen blad of stengel, dat als geur-, kleur- of smaakstof aan voedsel wordt toegevoegd


lexentry: nld/specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: specht
trans_list: cnagaire
sense:
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen


lexentry: nld/specificeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: specificeren
trans_list: sonraigh
sense:
(handel), (wetenschap), (techniek) de onderdelen en bijzonderheden van een geheel in duidelijke details beschrijven


lexentry: nld/speeltafel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: speeltafel
trans_list: consól
sense:
(muziekinstrument) het geheel van toetsen, pedalen, en andere bedieningsorganen van een muziekinstrument, vooral van een orgel


lexentry: nld/speenkruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: speenkruid
trans_list: aonscoth
sense:
(kruid) (medisch) bepaald soort plant met niervormige bladeren, botergele bloemen en wortelknolletjes, Ficaria verna , waaraan geneeskracht ten aanzien van aambeien wordt toegeschreven


lexentry: nld/spel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spel
trans_list: cluiche
sense:
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans


lexentry: nld/speler__noun__1
sense_num: 05
written_rep: speler
trans_list: aisteoir
sense:
apparaat dat kan (af)spelen b.v. een mp3-speler, cassettespeler, cd-speler, dvd-speler, filmspeler of platenspeler


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spie
trans_list: ding
sense:
(techniek) een plat of rond, toelopend voorwerp dat wordt gebruikt om iets stevig mee vast te zetten, of bijv. een stuk hout te kloven


lexentry: nld/spie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spie
trans_list: ding
sense:
(techniek) een stukje metaal dat in een groef van een (motor-) as ligt opgesloten, om verdraaiing te verhinderen.


lexentry: nld/spiegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiegel
trans_list: scáthán
sense:
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"


lexentry: nld/spiering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spiering
trans_list: cualarach
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort klein zilverwit visje, Osmerus eperlanus , dat voorkomt in zowel zoet- als zoutwater


lexentry: nld/spil__noun__1
sense_num: 05
written_rep: spil
trans_list: crann
sense:
(plantkunde) hoofdas van een deel van een plant waaromheen weer meer gelijkvormige onderdelen zitten


lexentry: nld/spin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spin
trans_list: damhán alla | fíodóir
sense:
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spinnen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: spinnen
trans_list: sníomh
sense:
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten


lexentry: nld/spinnenkobbe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spinnenkobbe
trans_list: Damhán alla
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen


lexentry: nld/spit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spit
trans_list: bior
sense:
draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert


lexentry: nld/spits__noun__1
sense_num: 05
written_rep: spits
trans_list: spitse
sense:
type hond met een spitse snuit, opstaande, vrij kleine oren, een dichte, afstaande vacht, een tamelijk steile achterhand en een krullende staart


lexentry: nld/spitsmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsmuis
trans_list: dallóg fhraoigh
sense:
(insecteneters) klein muisachtig diertje met spitse snuit en korte poten, behorend tot de familie Soricidae


lexentry: nld/spitsvondigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spitsvondigheid
trans_list: abúlacht
sense:
goed doordacht, met name als het gaat om het vinden van (te) vergezochte argumenten in een discussie


lexentry: nld/splinter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: splinter
trans_list: scealp
sense:
een kleine, langwerpige scherf met een scherpe punt dat van een voorwerp van hard materiaal is, of kan worden afgeslagen


lexentry: nld/spoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spoel
trans_list: eiteán
sense:
(techniek) een cilindrische vorm (klos) waaromheen een vezel of draad gewonden kan worden (bij het spinnen, weven of machinaal naaien)


lexentry: nld/spoel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spoel
trans_list: ionduchtóir
sense:
(elektrotechniek) met geleidingsdraad omwonden klos of cilinder, (solenoïde) die de eigenschap van zelfinductie heeft


lexentry: nld/spook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spook
trans_list: taibhse
sense:
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt


lexentry: nld/spoor__noun__1
sense_num: 08
written_rep: spoor
trans_list: brod
sense:
v m (beschrijvende plantkunde) hol uitsteeksel aan de voet van een kelkblad, kroonblad of vergroeide kroon


lexentry: nld/sporkehout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sporkehout
trans_list: draighean fearna
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Frangula alnus , die inheems is in de Benelux, tot 7 meter hoog kan worden en behoort tot de wegedoornfamilie (Rhamnaceae )


lexentry: nld/sport__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sport
trans_list: spórt
sense:
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn


lexentry: nld/spotnaam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spotnaam
trans_list: forainm
sense:
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak met een negatieve klank


lexentry: nld/spreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spreeuw
trans_list: druid
sense:
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)


lexentry: nld/spreidstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: spreidstand
trans_list: srathair
sense:
(figuurlijk) moeilijke positie in een discussie waarbij je twee tegenovergestelde standpunten wilt verdedigen


lexentry: nld/springen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: springen
trans_list: léim
sense:
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting


lexentry: nld/sprinkhaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprinkhaan
trans_list: dreoilín teaspaigh
sense:
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven


lexentry: nld/sprookje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprookje
trans_list: finscéal | síscéal
sense:
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen


lexentry: nld/sprot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sprot
trans_list: bioránach
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sprattus sprattus , de kleinste uit de haringfamilie 
(wikidata: sprot )


lexentry: nld/spruitkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruitkool
trans_list: bachlóg
sense:
(voeding) (groente) (bloemplanten) een variëteit Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera van een koolsoort waarvan de gekookte okselknoppen als "spruitjes" gegeten worden.


lexentry: nld/spruw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: spruw
trans_list: salachar béil
sense:
(medisch) een door een infectie met de gist Candida albicans veroorzaakte hardnekkige witte uitslag op de lippen, de tong en het mondslijmvlies


lexentry: nld/staander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staander
trans_list: branra
sense:
(bouwkunde) iets wat een voorwerp stevigheid geeft in de verticale of lengte richting en dan met name drukkrachten kan opvangen


lexentry: nld/staat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staat
trans_list: stát | tír
sense:
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking


lexentry: nld/staatkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: staatkunde
trans_list: eolaíocht pholaitiúil
sense:
(wetenschap) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek en hoe een staat hoort te worden bestuurd


lexentry: nld/stafrijm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stafrijm
trans_list: uaim
sense:
gelijkheid van de beginmedeklinkers van twee of meer beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers


lexentry: nld/stag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stag
trans_list: fan
sense:
(scheepvaart) een touw of staalkabel die aan de voor- en/of achterzijde van een mast is gespannen, om hem in de juiste stand te houden


lexentry: nld/staken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: staken
trans_list: treo
sense:
inergatief een werkonderbreking of (ludieke) actie houden voor betere arbeidsvoorwaarden of meer loon


lexentry: nld/stakingspost__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stakingspost
trans_list: staic
sense:
plaatsen waar stakers verzameld zijn, waar ze luid en duidelijk aangeven wat hun eisen zijn en proberen het werken (door werkwilligen) te verhinderen


lexentry: nld/stallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stallen
trans_list: diongbháilte
sense:
overgankelijk een rijdier of voertuig na gebruik onderbrengen in een beschutte ruimte (stal, garage, remise)


lexentry: nld/stam__noun__1
sense_num: 04
written_rep: stam
trans_list: treibh
sense:
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamboom
trans_list: craobh ghinealaigh
sense:
boom van een geslacht, d.i. het geslacht vergeleken bij een boom, waarvan de stam zich telkens meer vertakt


lexentry: nld/stamboom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stamboom
trans_list: craobh ghinealaigh
sense:
tekening die een boom voorstelt, en waarin de leden van een geslacht in hun verschillende graden van verwantschap worden vermeld


lexentry: nld/stamkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamkaart
trans_list: meil
sense:
kaart met persoonsgegevens in een documentatiesysteem, met name in de Tweede Wereldoorlog voor het distributiesysteem


lexentry: nld/stamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stamwoord
trans_list: coisc
sense:
een woordvorm die de basis is voor alle door middel van flexie, samenstelling en afleiding daaruit gevormde woorden


lexentry: nld/standbeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: standbeeld
trans_list: dealbh | íomhá
sense:
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal


lexentry: nld/stapel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: stapel
trans_list: anam
sense:
(muziek) een houten stokje ingeklemd tussen het boven- en onderblad van de klankkast van een snaarinstrument


lexentry: nld/statief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: statief
trans_list: branra
sense:
(fotografie), (optica) een stabiel onderstel voor een camera, kijker of een ander (optisch) instrument, veelal in draagbare uitvoering met één of drie inklapbare of inschuifbare poten


lexentry: nld/station__noun__1
sense_num: 01
written_rep: station
trans_list: stáisiún traenach
sense:
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen


lexentry: nld/stationeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: stationeren
trans_list: plás
sense:
een bepaalde plaats geven om daar (een langere tijd) te blijven, iets of iemand een vaste standplaats geven


lexentry: nld/stationwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stationwagen
trans_list: bris
sense:
personenauto met een doorlopend dak en een verticale achterzijde met grote deur, zodat er extra laadruimte aanwezig is


lexentry: nld/steekhoudend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: steekhoudend
trans_list: ciallmhar
sense:
(van een argument of mening) goed onderbouwd, voor waar aan te nemen en ter zake, van goede kwaliteit


lexentry: nld/steekmug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steekmug
trans_list: muiscít
sense:
(tweevleugeligen) Culicidae mug uit een familie van langpotige insecten die leven van het bloed van dieren en die op die manier ziekten kunnen verspreiden


lexentry: nld/steeneik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steeneik
trans_list: dair thoilm
sense:
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig


lexentry: nld/steenkool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenkool
trans_list: gual
sense:
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron


lexentry: nld/steenslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenslag
trans_list: gairbhéal
sense:
(geologie) stukjes gebroken steen, van zowel natuursteen als puin gebruikt in o.a. asfalt en als ballast bij spoorwegen


lexentry: nld/steenuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steenuil
trans_list: ulchabhán beag
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen


lexentry: nld/steiger__noun__1
sense_num: 02
written_rep: steiger
trans_list: scafalra
sense:
(bouwkunde) een tijdelijke constructie van palen en werkplateaus die bouwvakkers een werkvloer verschaffen bij bouw- en onderhoudswerk


lexentry: nld/stekelbaars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stekelbaars
trans_list: biorach lodáin
sense:
(straalvinnigen) benaming voor kleine vissen met puntige doorns op de rug en de buik uit de familie Gasterosteidae


lexentry: nld/stekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stekker
trans_list: plocóid
sense:
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken


lexentry: nld/stellende_trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stellende trap
trans_list: bunchéim
sense:
(taalkunde) de vorm die een bijvoeglijk naamwoord heeft als het niet in de vergelijkende of overtreffende trap gebruikt wordt


lexentry: nld/stem__noun__1
sense_num: 05
written_rep: stem
trans_list: sainréim teanga
sense:
(muziek) elk van de reeksen orgelpijpen met een eigen klankkleur, die de organist desgewenst kan laten meeklinken


lexentry: nld/stem__noun__1
sense_num: 06
written_rep: stem
trans_list: vóta
sense:
(sociologie) mondeling of schriftelijk kenbaar gemaakte wilsuiting die bij het nemen van een beslissing of een verkiezing, medebepalend is


lexentry: nld/ster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ster
trans_list: réalta
sense:
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie


lexentry: nld/sterftecijfer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sterftecijfer
trans_list: mortlaíocht
sense:
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel sterfgevallen er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/steriliseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: steriliseren
trans_list: aimridigh
sense:
overgankelijk, (medisch) gericht doden van micro-organismen op een oppervlak totdat de kans dat dergelijke organismen nog levend op het oppervlak aangetroffen worden, kleiner is dan 1 op een miljoen


lexentry: nld/stethoscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stethoscoop
trans_list: steiteascóp
sense:
(medisch) een medisch instrument waarmee men geluiden in het lichaam zoals hartslag en ademhaling kan beluisteren (ausculteren)


lexentry: nld/steur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: steur
trans_list: bradán fearna
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken


lexentry: nld/stichting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stichting
trans_list: bunsraith
sense:
(meervoud stichtingen): (juridisch) rechtspersoon zonder leden, vennoten of winstoogmerk die ontstaat door de inbreng van een vermogen en beoogt een in de statuten vermeld sociaal, ideëel of maatschappelijk doel te verwezenlijken


lexentry: nld/stijgbeugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijgbeugel
trans_list: stíoróip
sense:
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen


lexentry: nld/stijlregister__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stijlregister
trans_list: sainréim teanga
sense:
(taalkunde) taalvariëteit die betrekking heeft op de gevoelswaarde en de gebruikssfeer van een woord


lexentry: nld/stikstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stikstof
trans_list: nítrigin
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7


lexentry: nld/stinkdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stinkdier
trans_list: scúnc
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit


lexentry: nld/stipendium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stipendium
trans_list: scoláireacht
sense:
(financieel) een bepaalde hoeveelheid geld die wordt uitgekeerd aan bijv. een student, kunstenaar, wetenschapper of sporter, zodat deze zich verder kan ontwikkelen


lexentry: nld/stoomboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stoomboot
trans_list: stíméar
sense:
(scheepvaart) een schip dat met behulp van een stoommachine wordt voortbewogen en heden ten dage alleen nog wordt gebruikt om Sinterklaas uit Spanje te transporteren


lexentry: nld/stopnaald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stopnaald
trans_list: snáthaid chléithe
sense:
(huishouden) (gereedschap) naald met een niet al te scherpe punt en een groot oog, waarmee je kunt stoppen (repareren van breiwerk of weefsels)


lexentry: nld/stormlantaarn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stormlantaarn
trans_list: laindéar doininne
sense:
een lamp gestookt op olie, petroleum of lampolie die geschikt is om in moeilijke buitenomstandigheden licht te blijven geven


lexentry: nld/stormram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stormram
trans_list: reithe cogaidh
sense:
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken


lexentry: nld/stout__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: stout
trans_list: anmhailíseach
sense:
in overtreding van een gestelde regel, met onvoldoende respect (vooral gezegd over jongere kinderen, schertsend ook over volwassen personen)


lexentry: nld/straal__noun__1
sense_num: 02
written_rep: straal
trans_list: ga
sense:
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)


lexentry: nld/straal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: straal
trans_list: scaird
sense:
(natuurkunde) een smalle bundel van een gas of vloeistof die door overdruk uit een vat of slang spuit


lexentry: nld/straatlantaarn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: straatlantaarn
trans_list: lampa sráide
sense:
lichtmast en een armatuur met een lichtbron die dient om de openbare ruimte 's-avonds en 's-nachts te verlichten


lexentry: nld/straattaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: straattaal
trans_list: droch-chaint
sense:
(taalkunde) informele, soms ruwe taal met veel invloed uit talen van immigranten, gesproken in groepen mensen die elkaar vaak op straat treffen, zoals jongeren, zwervers en boeven


lexentry: nld/strafschop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strafschop
trans_list: pionós
sense:
(voetbal) directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/strijkstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strijkstok
trans_list: bogha
sense:
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden


lexentry: nld/strippen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: strippen
trans_list: feann
sense:
inergatief het zich ontdoen van alle of een groot deel van de kleding die het lichaam bedekt, vaak met een erotische bijbedoeling


lexentry: nld/strontium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontium
trans_list: strointiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/strontje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontje
trans_list: sleamhnán
sense:
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper


lexentry: nld/strontvlieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: strontvlieg
trans_list: bréagchuil
sense:
(tweevleugeligen) Scathophaga stercoraria soort vlieg uit de familie drekvliegen (Scathophagidae) die bij viezigheid en van uitwerpselen leeft


lexentry: nld/stroom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: stroom
trans_list: sruth
sense:
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil


lexentry: nld/stroop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stroop
trans_list: síoróip
sense:
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost


lexentry: nld/struik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struik
trans_list: tor
sense:
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden


lexentry: nld/struikhei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: struikhei
trans_list: bod mór
sense:
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )


lexentry: nld/studeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: studeren
trans_list: déan staidéar
sense:
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid


lexentry: nld/stuifmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuifmeel
trans_list: pailin
sense:
(plantkunde) poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat


lexentry: nld/stuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: stuw
trans_list: cora
sense:
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water, van een deel van een rivier of een stuwmeer, pas bij het bereiken van een bepaalde waterhoogte laat wegstromen doordat de dam overstroomt of door het openen van schuiven of deuren


lexentry: nld/submenu__noun__1
sense_num: 01
written_rep: submenu
trans_list: fo-roghchlár
sense:
bij een computerprogramma: een keuzelijst die men te zien krijgt nadat men een keuze heeft gemaakt in het hoofdmenu


lexentry: nld/subwoofer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: subwoofer
trans_list: fo-dhordaire
sense:
een luidspreker die speciaal is ontworpen voor het weergeven van lage tot zeer lage tonen, die vaak ook gevoeld kunnen worden en onder (sub) het bereik liggen van een normale woofer


lexentry: nld/sulfiet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sulfiet
trans_list: suilfít
sense:
zouten die het sulfiet-ion SO32- bevatten, ze worden gebruikt als kleurstof en concerveringsmiddel in voedsel


lexentry: nld/systeem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: systeem
trans_list: córas
sense:
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft


lexentry: nld/taal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taal
trans_list: teanga
sense:
(taalkunde) een systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan


lexentry: nld/taalbarrière__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalbarrière
trans_list: bacainn teanga
sense:
(communicatie) (taalkunde) een belemmering in de communicatie, veroorzaakt door het verschil in taal


lexentry: nld/taalschat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taalschat
trans_list: cor cainte
sense:
de hoeveelheid en kwaliteit van de taal die men tot zijn beschikking heeft om zich te uiten of die men kan begrijpen


lexentry: nld/taart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taart
trans_list: císte
sense:
(kookkunst) meestal cirkelvormig zoet gebak, vooral voor feestelijke gelegenheden, gemaakt van deeg en afgewerkt met bijvoorbeeld slagroom, vruchten of marsepein


lexentry: nld/tabak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tabak
trans_list: tobac
sense:
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven


lexentry: nld/tafel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tafel
trans_list: tábla | bord
sense:
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen


lexentry: nld/taifoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taifoen
trans_list: tíofún
sense:
(meteorologie) een hevige wervelstorm in de Chinese Zee en de Stille Oceaan die ontstaat uit een tropische depressie


lexentry: nld/talreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: talreep
trans_list: láinnéar
sense:
(scheepvaart) een touw dat bij wijze van want- of stagspanner, enkele malen door de ogen van een stag en putting is gehaald en vastgezet


lexentry: nld/tamboerijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tamboerijn
trans_list: tambóirín
sense:
(muziekinstrument) eenvoudig slaginstrument bestaande uit een hoepel die met een vel bespannen is en waaraan enkele belletjes bevestigd zijn


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tand
trans_list: fiacail | déad
sense:
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel


lexentry: nld/tand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tand
trans_list: fiacail
sense:
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen


lexentry: nld/tandarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandarts
trans_list: fiaclóir
sense:
(beroep) (medisch) een medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde


lexentry: nld/tandvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tandvlees
trans_list: drandal
sense:
(tandheelkunde) stevig, met slijmvlies bedekt bindweefsel dat de tandkassen in het kaakbeen omhult en de tandhalzen omgeeft


lexentry: nld/tang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tang
trans_list: tlú
sense:
(gereedschap) een uit twee delen opgebouwd gereedschap waarvan de beide delen op een punt aan elkaar vastzitten en die gedraaid kunnen worden om dingen vast te houden of te knippen


lexentry: nld/tang__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tang
trans_list: dallóg fhraoigh
sense:
(scheldwoord) v kwaadaardige, veelal wat oudere vrouw; ook wel gebruikt voor een oude vrouw in het algemeen


lexentry: nld/tantaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tantaal
trans_list: tantalam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal


lexentry: nld/tarwe__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tarwe
trans_list: cruithneacht
sense:
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta 
(wikidata: tarwe )


lexentry: nld/taster__noun__1
sense_num: 02
written_rep: taster
trans_list: adharc
sense:
(biologie) een zintuiglijk orgaan van insecten, waarmee informatieve signalen uit de omgeving kunnen worden waargenomen


lexentry: nld/taster__noun__1
sense_num: 03
written_rep: taster
trans_list: adharcán
sense:
(techniek) een instrument dat geschikt is om een signaal op te wekken met informatie over een spoor, lijn of oppervlak waarover het wordt bewogen, of over de omgeving waarin het zich bevindt


lexentry: nld/taxi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: taxi
trans_list: tacsaí
sense:
(verkeer) een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen


lexentry: nld/teak__noun__1
sense_num: 02
written_rep: teak
trans_list: téac
sense:
een soort duur, tropische hardhout gemaakt van deze boom dat ook zonder onderhoud goed bestand is tegen weer en wind


lexentry: nld/technetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: technetium
trans_list: teicnéitiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/technicus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: technicus
trans_list: teicneoir
sense:
(beroep) iemand die zich door middel van studie of ervaring techniek eigen heeft gemaakt en die techniek kan toepassen


lexentry: nld/tegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tegel
trans_list: tíl
sense:
(bouwkunde) een rechthoekig stenen voorwerp dat meestal wordt gebruikt voor het bedekken van oppervlakten


lexentry: nld/telefoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoon
trans_list: teileafón | guthán
sense:
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel


lexentry: nld/telefoonnummer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telefoonnummer
trans_list: uimhir fóin
sense:
(telecommunicatie) een uniek nummer toegewezen aan een telefoonaansluiting, waarmee naar deze aansluiting gebeld kan worden


lexentry: nld/telescoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telescoop
trans_list: cianradharcán
sense:
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden


lexentry: nld/televisieomroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: televisieomroep
trans_list: teilifís
sense:
(telecommunicatie) het vanuit een centraal punt (studio) via de ether of kabel openbaar verspreiden van berichten in beeld en geluid, volgens een bekendgemaakt programma of formule


lexentry: nld/tellurium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tellurium
trans_list: teallúiriam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde


lexentry: nld/telmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: telmachine
trans_list: áireamhán
sense:
een machine waarmee men een speciaal soort voorwerp kan tellen, machine die kan optellen en aftrekken


lexentry: nld/tenlastelegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tenlastelegging
trans_list: costas
sense:
(juridisch) in het strafrecht het onderdeel van de dagvaarding waarin de openbaar aanklager een exacte, juridische beschrijving van een bepaalde gedraging van de verdachte geeft


lexentry: nld/tent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tent
trans_list: puball
sense:
(kamperen) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient


lexentry: nld/tepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tepel
trans_list: dide
sense:
(anatomie) een gepigmenteerd knopvormig uitsteeksel op de borst van de mens. Bij de vrouwen komt tijdens het zogen uit de tepels de melk voor de baby. Bij de man is de tepel een rudimentair lichaamsdeel


lexentry: nld/terbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terbium
trans_list: teirbiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide


lexentry: nld/tering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tering
trans_list: créachta
sense:
(geschiedenis), (medisch) verzamelnaam voor ziektes waarbij de patiënt wegkwijnt, zoals tuberculose en kanker die vaak een dodelijke afloop hadden, later vooral nog gebruikt als onderdeel van een verwensing


lexentry: nld/terrorisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorisme
trans_list: sceimhlitheoireacht
sense:
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk


lexentry: nld/terrorist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: terrorist
trans_list: sceimhlitheoir
sense:
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel


lexentry: nld/terts__noun__1
sense_num: 02
written_rep: terts
trans_list: tréach
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de derde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/testament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: testament
trans_list: tiomna
sense:
(juridisch) notariële of onderhandse akte met persoonlijke, eenzijdig herroepbare verklaring(en), de uiterste wilsbeschikkingen, waarin een erflater bij leven bepaalt wat er na overlijden met zijn nalatenschap gebeurt, het wettelijke begrip is uiterste wil


lexentry: nld/thallium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thallium
trans_list: tailliam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/theepot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theepot
trans_list: taephota
sense:
(huishouden) kan met deksel en schenktuit waarin een warme drank wordt bereid door bladeren, vaak in gedroogde en gemalen vorm, in heet water te laten trekken


lexentry: nld/theorbe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: theorbe
trans_list: siotaróiné
sense:
(muziekinstrument) een luit met een tweede set snaren, die op een extra lange, tweede hals zijn afgespannen


lexentry: nld/theoretisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: theoretisch
trans_list: teoiriciúil
sense:
wat niet perse in de werkelijkheid voorkomt, m.b.t. feiten en wetten berustende wetenschappelijke kennis die niet proefondervindelijk aan de praktijk is getoetst


lexentry: nld/thorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thorium
trans_list: tóiriam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/thuisfront__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thuisfront
trans_list: fronta baile
sense:
geheel van organisaties en activiteiten waarmee de burgerbevolking een bijdrage aan de oorlog levert


lexentry: nld/thulium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thulium
trans_list: túiliam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/thyroïde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: thyroïde
trans_list: faireog thíoróideach
sense:
een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/tijdspad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijdspad
trans_list: conair
sense:
planning waarbij men aangeeft wanneer men van plan is wat te doen en wanneer welke resultaten behaalt dienen te worden


lexentry: nld/tijger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijger
trans_list: tíogar
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen


lexentry: nld/tijgerkat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tijgerkat
trans_list: cat beag ballach
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus tigrinus , een klein katachtig zoogdier dat samen met de ocelot, de margay, de Geoffroy-kat en de nachtkat tot de groep van de pardelkatten behoort en leeft in Latijns-Amerika.De lengte van kop en romp is 45 - 69 cm, de staart is 25-33 cm lang en het gewicht is 1,5 - 3 kg.


lexentry: nld/tijm__noun__1
sense_num: 03
written_rep: tijm
trans_list: tím
sense:
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden 
(wikidata: tijm )


lexentry: nld/timmeraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: timmeraar
trans_list: cearpantóir
sense:
(beroep), (neologisme) iemand die zich beroepsmatig vooral met houtbewerking bezighoudt; timmerman of timmervrouw


lexentry: nld/tin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tin
trans_list: piútar | stán
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/tinne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tinne
trans_list: meiril
sense:
(verouderd) elk van de stukjes onderbroken muur bovenaan een getande wand van een gebouw of vestingwerk, historisch bedoeld als beschutting voor verdedigers die de onderbrekingen konden gebruiken om de aanvallers te beschieten


lexentry: nld/tirannie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tirannie
trans_list: aintiarnas
sense:
(politiek) onrechtmatige heerschappij, gekenmerkt door willekeur en geweld; de verbasterde vorm van een monarchie


lexentry: nld/tiranniseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tiranniseren
trans_list: ansmachtaigh
sense:
op een vervelende manier de baas spelen of overheersen zoals gebruikelijk is bij een tiran of despoot


lexentry: nld/tisjri__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tisjri
trans_list: Tisrí
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) zevende maand van het joodse jaar, in september-oktober, eerste maand bij telling vanaf Rosj Hasjana


lexentry: nld/titanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titanium
trans_list: tíotáiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/titelbewijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: titelbewijs
trans_list: gníomhas teidil
sense:
(juridisch) officieel document dat duidelijk aangeeft en vastlegt wie eigenaar van een goed isDit betreft vaak onroerend goed, maar het kan ook gaan om zaken als een motorvoertuig of vaartuig.


lexentry: nld/toegerust__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: toegerust
trans_list: réidh
sense:
voorzien van voldoende hulpmiddelen en vaardigheden om een bepaalde taak naar behoren te kunnen vervullen


lexentry: nld/toerusting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toerusting
trans_list: acmhainn
sense:
(militair), (scheepvaart) de beschikbaar gestelde voer-, vlieg- of vaartuigen, bewapening, gereedschappen en hulpmiddelen, om een taak uit te voeren


lexentry: nld/toets__noun__1
sense_num: 03
written_rep: toets
trans_list: cnaipe
sense:
een knop op het bedieningspaneel van een schrijfmachine of computer die het mogelijk maakt een symbool in te typen


lexentry: nld/toetsaanslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toetsaanslag
trans_list: bain do
sense:
het indrukken van een toets van een toetsenbord op een muziekinstrument, tekstverwerker-, rekenmachine-, computertoetsenbord etc.


lexentry: nld/toilet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toilet
trans_list: leithreas
sense:
(sanitair) een plaats waar men kan urineren en zich kan ontlasten, meestal een kleine gesloten ruimte met een toiletpot


lexentry: nld/toilet__noun__1
sense_num: 03
written_rep: toilet
trans_list: ionlann
sense:
(huishouden) persoonlijke verzorging zoals het zich netjes kleden en opmaken, m.n. van vrouwen gezegd


lexentry: nld/tomaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tomaat
trans_list: tráta
sense:
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd


lexentry: nld/tonijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tonijn
trans_list: tuinnín
sense:
(straalvinnigen) benaming voor snelle oceaanvissen uit het geslacht Thunnus , gewild als consumptievis


lexentry: nld/tonnage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tonnage
trans_list: tonnáiste
sense:
het laadvermogen van een schip als inhoudsmaat, een maat die onrechtstreeks verbonden is met de kubieke meter (inhoudsmaat van ongeveer 100 kubieke voet / 2,8 m3)


lexentry: nld/toon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toon
trans_list: cuma
sense:
(muziek), (natuurkunde) een geluid met een bepaalde herkenbare hoogte, een trilling met een frequentie


lexentry: nld/toonkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toonkunst
trans_list: ceol
sense:
(muziek) in algemene zin muziek, een vorm van kunst waarin gevoelens bij de luisteraar worden aangesproken door middel van een betekenisvolle opeenvolging van geluiden


lexentry: nld/topkam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: topkam
trans_list: cnó
sense:
(muziek) (gitaar) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/topzadel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: topzadel
trans_list: cnó
sense:
(muziek) (strijkinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/torenvalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torenvalk
trans_list: pocaire gaoithe
sense:
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus


lexentry: nld/torpedojager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: torpedojager
trans_list: argthóir
sense:
(militair) snel en wendbaar oorlogsschip, dat bedoeld is voor het escorteren van grotere schepen in een vloot of gevechtseenheid en daarbij weerstand moet leveren tegen kleinere, maar krachtige aanvallers met korte-afstandsgeschut (oorspronkelijk torpedoboten, maar later ook onderzeeboten en vliegtuigen)


lexentry: nld/toverformule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: toverformule
trans_list: rith tinnis
sense:
een zin (spreuk) waarmee, als deze wordt uitgesproken, men op bovennatuurlijke wijze iets kan bewerkstelligen


lexentry: nld/traagheid__noun__1
sense_num: 02
written_rep: traagheid
trans_list: spadántacht
sense:
(natuurkunde) ook inertie genoemd, de naam voor het verschijnsel dat er een kracht nodig is om een voorwerp een andere snelheid of richting te geven


lexentry: nld/tractor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tractor
trans_list: tarracóir
sense:
(techniek), (verkeer) motorvoertuig dat dient tot het voorttrekken van landbouwwerktuigen, machines enz


lexentry: nld/trainster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trainster
trans_list: traenálaí
sense:
(beroep) (sport) een vrouw die sporters adviseert en begeleidt tijdens het oefenen en de wedstrijden


lexentry: nld/trait-d'union__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trait-d'union
trans_list: fleiscín
sense:
(leesteken) het teken, een liggend streepje, dat wordt geplaatst tussen delen van een samengesteld woord, om aan te geven dat die delen een geheel vormen


lexentry: nld/transplanteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: transplanteren
trans_list: athphlandáil
sense:
overgankelijk, (medisch) de overzetting van biologisch materiaal naar een andere plaats in het lichaam, of naar een ander lichaam


lexentry: nld/trap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trap
trans_list: staighre
sense:
(bouwkunde) verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen, bestaande uit een reeks treden die zich (schuin) boven elkaar bevinden


lexentry: nld/trein__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trein
trans_list: traein
sense:
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt


lexentry: nld/trekken__verb__1
sense_num: 05
written_rep: trekken
trans_list: beangán
sense:
overgankelijk bestanddelen uit plantaardig of dierlijk weefsel door onderdompeling in heet water daarin overbrengen


lexentry: nld/trekker__noun__1
sense_num: 05
written_rep: trekker
trans_list: tarracóir
sense:
(persoon) iemand die een trektocht maakt, vaak voor een wat langere periode (met bijv. het doel zich uiteindelijk op een verafgelegen plek te vestigen)


lexentry: nld/trekzak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trekzak
trans_list: cnaipe
sense:
(muziekinstrument) een instrument met een blaasbalg die een wisseltonig stelsel doorslaande tongen bedient in diatonische stemming


lexentry: nld/trema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trema
trans_list: déiréis
sense:
(taalkunde) diakritisch teken in de vorm van twee puntjes dat geplaatst wordt op een klinker om aan te geven dat met deze letter een nieuwe lettergreep begint


lexentry: nld/treurwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: treurwilg
trans_list: saileach shilte
sense:
(bloemplanten) Salix babylonica een boom met dunne neerhangende takken uit de wilgenfamilie (Salicaceae )


lexentry: nld/trial__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trial
trans_list: tástáil
sense:
(sport) behendigheidswedstrijd waarin de deelnemers met hun voertuig een parkoers met allerlei hindernissen moeten afleggen


lexentry: nld/trialoog__noun__1
sense_num: 02
written_rep: trialoog
trans_list: cruinniú tríthaobhach
sense:
(regering) (Europese Unie) overlegprocedure, in het wetgevend proces, tussen Parlement, Commissie en Raad


lexentry: nld/triangulatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: triangulatie
trans_list: triantánacht
sense:
meetmethode die gebruikmaakt van het feit dat een driehoek volledig bepaald is als één zijde (de basis) en de aanliggende hoeken bekend zijn


lexentry: nld/trog__noun__1
sense_num: 02
written_rep: trog
trans_list: díog
sense:
(geologie) een langgerekte, nauwe en diepe kloof in de zeebodem veroorzaakt door subductie van een tektonische plaat


lexentry: nld/trombone__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trombone
trans_list: trombón
sense:
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument waarbij de toonhoogte door middel van spanning van de lippen en een schuif wordt geregeld


lexentry: nld/trotskisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trotskisme
trans_list: Trotscaíochas
sense:
(politiek) stroming binnen het leninisme, die Stalins politiek te weinig marxistisch vindt en een minder autoritaire en meer internationalistische benadering voorstaat


lexentry: nld/trouwbreuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trouwbreuk
trans_list: adhaltranas
sense:
de belofte van huwelijkstrouw niet nakomen door een seksuele relatie aan te knopen met iemand anders


lexentry: nld/trui__noun__1
sense_num: 01
written_rep: trui
trans_list: geansaí
sense:
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met mouwen, gemaakt van rekbaar weefsel zodat het over het hoofd kan worden aangetrokken


lexentry: nld/tuberculose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tuberculose
trans_list: créachta
sense:
(medisch) een ziekte veroorzaakt door de tuberkelbacterie (Mycobacterium tuberculosis) waarbij tuberkels worden gevormd


lexentry: nld/tuchtigen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: tuchtigen
trans_list: ceartaigh
sense:
straffen van een persoon die zich niet aan de geldende regels heeft gehouden met als uitdrukkelijk doel deze persoon op te voeden


lexentry: nld/tuig__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuig
trans_list: acmhainn
sense:
(techniek) machine of gebruiksklare constructie, die is ingericht om een activiteit of bezigheid te verrichten of eenvoudiger te maken: rijden, spelen, varen enz.


lexentry: nld/tuig__noun__1
sense_num: 05
written_rep: tuig
trans_list: bruscar
sense:
(scheepvaart) de verzamelnaam voor alle zeilen, staand (vast) en lopend (beweegbaar) want, het touwwerk en de rondhouten die nodig zijn om een schip voort te bewegen en om een schip te laten ankeren


lexentry: nld/tuinkers__noun__1
sense_num: 02
written_rep: tuinkers
trans_list: biolar gairdín
sense:
(voeding) eetbaar kruid Lepidum sativum Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.


lexentry: nld/tweede_naamval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: tweede naamval
trans_list: ginideach
sense:
(taalkunde), (grammatica) buigingsvorm van een naamwoord als dat in een zin een bezitter, oorsprong of hoeveelheid aangeeft


lexentry: nld/typografie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: typografie
trans_list: clóghrafaíocht
sense:
(typografie) de esthetisch-technische vormgeving van een boek of ander drukwerk, waaronder o.a. de keuze van lettertypen, regelafstand en witruimte


lexentry: nld/u__noun__1
sense_num: 01
written_rep: u
trans_list: u
sense:
(taalkunde) de eenentwintigste letter van het alfabetZie ook het artikel over de letter u op Wikipedia .


lexentry: nld/uil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uil
trans_list: ulchabhán
sense:
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae


lexentry: nld/uitdrukking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: uitdrukking
trans_list: dreach
sense:
het geheel van menselijke expressie van de innerlijke beleving (o.a. gelaatsuitdrukking, intonatie van het stemgeluid e.d.)


lexentry: nld/uitlokking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitlokking
trans_list: gríosú
sense:
een poging om iemand iets te laten zeggen of doen dat eigenlijk verboden is of iemand eigenlijk niet zou willen zeggen of doen


lexentry: nld/uitloven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitloven
trans_list: armacach
sense:
in het openbaar beloven iemand een beloning te geven die iets doet of wint / een prijs ter beschikking stellen


lexentry: nld/uitroepteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitroepteken
trans_list: comhartha uaillbhreasa
sense:
(taalkunde) !, een leesteken dat uitdrukt dat de zin een uitroep, bevel of uitdrukking van verbazing is.


lexentry: nld/uitruil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitruil
trans_list: malairt
sense:
het ruilen van iets wat men eigenlijk niet wenst kwijt te raken voor iets dat men nog liever wil hebben


lexentry: nld/uitruil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitruil
trans_list: malairt
sense:
bij verzekeringen dat men kan kiezen voor een eerder ingaand pensioen met een lagere uitkering of een later ingaand pensioen met een hogere uitkering of een deel kan omzetten in een partner pensioen


lexentry: nld/uitrusting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitrusting
trans_list: acmhainn
sense:
een gespecialiseerde sport- of werkkledingset met beschermstukken voor lichaamsdelen, zoals een helm, masker, vest of scheenbeschermer. Gebruikt bij sporten door bijvoorbeeld een keeper (bij voetbal zijn er keepershandschoenen), iedere ijshockeyspeler (zie ijshockeyuitrusting), of bij ordehandhaving zoals de oproerpolitie (die bijvoorbeeld een wapenstok of oproerschild gebruikt)


lexentry: nld/uitschuiven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: uitschuiven
trans_list: fadaigh
sense:
overgankelijk (een onaangename taak of een probleem) uitstellen, zodat je je daar niet onmiddelijk over moet buigen (+ voor zich)


lexentry: nld/uitslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitslag
trans_list: iarmhairt
sense:
(sport) (spel) afloop (van een wedstrijd), resultaat (van een onderzoek, een examen of een raadpleging)


lexentry: nld/uitstallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitstallen
trans_list: clár
sense:
iets duidelijk zichtbaar tentoonstellen voor anderen, vaak met als doel het tentoongestelde te verkopen


lexentry: nld/uitsterven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uitsterven
trans_list: éirigh
sense:
ergatief het proces waarbij alle individuen van een soort de dood vinden en er een eind komt aan het bestaan van de soort


lexentry: nld/uitstrijkje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uitstrijkje
trans_list: ceirt
sense:
dim. tant.
 (medisch) biologisch materiaal van de baarmoedermond dat op een objectglaasje wordt uitgesmeerd voor microscopisch onderzoek


lexentry: nld/uitvoering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: uitvoering
trans_list: láithreoireacht
sense:
(toneel), (muziek) het voor een publiek ten uitvoer brengen van een bepaald toneel- of muziekstuk; optreden, opvoering, presentatie, voorstelling


lexentry: nld/uitzenden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: uitzenden
trans_list: craol
sense:
overgankelijk informatie, bijvoorbeeld in de vorm van een televisieprogramma op afstand toegankelijk maken


lexentry: nld/ultraviolet__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ultraviolet
trans_list: ultraivialait
sense:
(natuurkunde) van elektromagnetische straling, net buiten het gebied van het spectrum dat met het menselijk oog zichtbaar is


lexentry: nld/umlaut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: umlaut
trans_list: umlabht
sense:
(taalkunde) een trema dat in onder andere het Duits gebruikt wordt om aan te geven dat een klinker om grammaticale redenen een andere klank gekregen heeft


lexentry: nld/umlaut__noun__1
sense_num: 02
written_rep: umlaut
trans_list: umlabht
sense:
(taalkunde) een vorm van klinkerharmonie waarbij een klinker in de ene lettergreep veranderd wordt door een klinker in de volgende


lexentry: nld/uploaden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: uploaden
trans_list: lódáil suas
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een lokale computer of server naar een computer of server op afstand overbrengen


lexentry: nld/uraan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uraan
trans_list: úráiniam
sense:
(scheikunde) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/uranium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uranium
trans_list: úráiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide


lexentry: nld/urineblaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: urineblaas
trans_list: fual-lamhnán
sense:
(anatomie) bij zoogdieren een orgaan dat de urine uit de nieren verzamelt en deze opslaat tot het moment van urineren


lexentry: nld/uur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: uur
trans_list: uair
sense:
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h


lexentry: nld/vaandel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaandel
trans_list: bratach
sense:
(militair) een onderscheidende vlag bedoeld om de nationaliteit van een schip aan te duiden of een militaire eenheid te herkennen


lexentry: nld/vaccinatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaccinatie
trans_list: vacsaíniú
sense:
(medisch) inenting met onschadelijke gemaakte ziekteverwekkers, zodat de natuurlijke afweer van het lichaam hierna beter in staat is deze ziekteverwekkers te bestrijden


lexentry: nld/vadem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vadem
trans_list: feá
sense:
een lengtemaat van 6 voet; ongeveer de afstand tussen de toppen van de middelvingers als men de armen gespreid houdt; later bepaald op 1,8288 meter


lexentry: nld/vaderlandsliefde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vaderlandsliefde
trans_list: tírghrá
sense:
een gevoel van trots voor (bepaalde aspecten van) het land van herkomst of (mocht er emigratie plaatsvinden) land waarin een persoon woonachtig is


lexentry: nld/vagina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vagina
trans_list: faighin
sense:
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt


lexentry: nld/vakantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vakantie
trans_list: laethanta saoire
sense:
jaarlijks terugkerende periode waarin leerlingen en personen in verschillende beroepen vrijaf hebben


lexentry: nld/vakbekwaam__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vakbekwaam
trans_list: feidhmiúil
sense:
in staat zijn een beroep op een goede manier uit te voeren omdat men voldoende scholing en ervaring heeft opgedaan


lexentry: nld/vakbond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vakbond
trans_list: ceardchumann
sense:
vakvereniging van werknemers, meestal uit dezelfde vaksector, die de belangen van het vak en haar leden wil behartigen


lexentry: nld/valeriaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valeriaan
trans_list: caorthann corraigh
sense:
(plantkunde) bloeiende plant Valeriana officinalis , die voorkomt in delen van Eurazië met een gematigd klimaat


lexentry: nld/valk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: valk
trans_list: fabhcún
sense:
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel


lexentry: nld/vampier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vampier
trans_list: deamhan fola
sense:
(mythologie) uit schijnbare dood herrijzend wezen dat zijn slachtoffers in de nek bijt met zijn kenmerkende hoektanden en zich dan voedt met het mensenbloed en alleen gestopt kan worden met knoflook, wijwater of een houten pen in het hart


lexentry: nld/vanadium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vanadium
trans_list: vanaidiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/varkensgras__noun__1
sense_num: 01
written_rep: varkensgras
trans_list: glúineach bheag
sense:
(plantkunde) geslacht van kruidachtige planten, Polygonum , een uit de duizendknoopfamilie Polygonaceae , dat wereldwijd zeer algemeen voorkomt, met name in de gematigde streken,


lexentry: nld/veelvraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veelvraat
trans_list: glutan
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae


lexentry: nld/veen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veen
trans_list: eanach
sense:
terreintype, waarvan het karakter wordt bepaald door ophoping van plantenresten onder natte omstandigheden; venen kunnen zowel door grondwater (matige zuurgraad, laagveen) als regenwater (hoge zuurgraad, hoogveen) gevoed worden


lexentry: nld/veenmos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veenmos
trans_list: sfagnam
sense:
(mossen) benaming voor planten uit het geslacht Sphagnum , met meer dan honderd verschillende soorten mossen


lexentry: nld/veer__noun__2
sense_num: 01
written_rep: veer
trans_list: bád calaidh
sense:
(scheepvaart) boot of schip toegewijd aan het onderhouden van een regelmatige verbinding over een rivier of een ander water


lexentry: nld/vehikel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vehikel
trans_list: carr
sense:
(scheikunde) een middel (meestal een vloeistof) waarin een stof kan worden opgelost en zo kan worden toegediend


lexentry: nld/veiligheidsgordel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veiligheidsgordel
trans_list: crios sábhála
sense:
(verkeer) een stevige band die iemand in een voer- of vliegtuig vasthoudt in zijn zetel ter bescherming tegen onverhoedse bewegingen


lexentry: nld/veiligheidstroepen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veiligheidstroepen
trans_list: fórsaí slándála
sense:
(militaire) organisatie die ingezet kan worden om met inzet van geweld de openbare orde te handhaven


lexentry: nld/veld__noun__1
sense_num: 04
written_rep: veld
trans_list: páirc
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken


lexentry: nld/veldfles__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldfles
trans_list: bialann
sense:
een afsluitbare en draagbare fles, meestal uit metaal of plastic vervaardigd, die gebruikt wordt om de drager buitenshuis van vocht te voorzien


lexentry: nld/veldzuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veldzuring
trans_list: samhadh
sense:
(plantkunde) Rumex acetosa , een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden 
(wikidata: veldzuring )


lexentry: nld/venijnboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venijnboom
trans_list: iúr
sense:
(coniferen) soort naaldboom Taxus baccata die van nature voorkomt in in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië


lexentry: nld/venster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: venster
trans_list: fuinneog
sense:
(techniek), (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas


lexentry: nld/verademing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verademing
trans_list: fuascailt
sense:
het blij zijn omdat iets vervelends (waarvan je bang was dat het zou kunnen gebeuren) eindigt; het opgelucht adem kunnen halen


lexentry: nld/verbinding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verbinding
trans_list: bábhún
sense:
(scheikunde) een chemische stof die bestaat uit twee of meer scheikundig elementen, het gaat hierbij om een stof met andere eigenschappen dan de elementen waar het uit is samengesteld


lexentry: nld/verbindingsstreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbindingsstreep
trans_list: fleiscín
sense:
(leesteken) het teken, een liggend streepje, dat wordt geplaatst tussen delen van een woord of zin, om aan te geven dat die delen een geheel vormen


lexentry: nld/verbindingsteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verbindingsteken
trans_list: dais
sense:
(typografie) een leesteken dat onderdelen van samenstellingen of samenkoppelingen met elkaar verbindt


lexentry: nld/verbintenis__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verbintenis
trans_list: dualgas
sense:
(juridisch) vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee personen, krachtens welke de presteerder (schuldenaar) een bepaalde prestatie (doen of nalaten) verschuldigd is aan de andere partij (schuldeiser)


lexentry: nld/verblindend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: verblindend
trans_list: dallraitheach
sense:
van licht dat het zo fel is en zo recht in de ogen schijnt dat men tijdelijk niet meer goed kan zien


lexentry: nld/vereniging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vereniging
trans_list: compántas
sense:
(juridisch) vrijwillige groepering van personen (leden), met of zonder rechtspersoonlijkheid, die gericht is op een bepaald doel en met een bestuur aan het hoofd


lexentry: nld/verf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verf
trans_list: péinteáil
sense:
(schilderkunst) de algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien


lexentry: nld/vergallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vergallen
trans_list: aicseam
sense:
overgankelijk, (verouderd) bij het schoonmaken van vis de galblaas beschadigen waardoor de vrijgekomen gal de vis oneetbaar maakt


lexentry: nld/vergift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergift
trans_list: nimh
sense:
een stof die in kleine hoeveelheden toegediend een zeer schadelijke of zelfs dodelijke werking heeft


lexentry: nld/vergiftiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vergiftiging
trans_list: nimhiú
sense:
(medisch) de toestand die ontstaat na het in- of opnemen van een voldoende hoeveelheid van een vergif om symptomen te veroorzaken


lexentry: nld/verhemelte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verhemelte
trans_list: carball
sense:
(anatomie) bovenste begrenzing van de mondholte, aan de voorkant bestaande uit een hard en benig, aan de achterkant uit een vlezig en beweeglijk gedeelte


lexentry: nld/verhoren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verhoren
trans_list: ceistigh
sense:
overgankelijk iemand onderwerpen aan indringende vragen, met name over diens rol in strafbare handelingen


lexentry: nld/verhoudingsgewijs__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: verhoudingsgewijs
trans_list: cionmhar
sense:
in verhouding tot iets anders, naar verhouding, een vergelijking waarbij het gaat om het quotiënt van twee getallen


lexentry: nld/verkeersteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkeersteken
trans_list: comhartha tráchta
sense:
aanwijzingen aan verkeersdeelnemers over hoe zich te gedragen op de (vaar)weg die zijn opgenomen in het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV)


lexentry: nld/verkennen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verkennen
trans_list: taiscéalaíocht
sense:
(militair) een onbekend of vijandelijk gebied observeren om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.


lexentry: nld/verkenning__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verkenning
trans_list: aitheantas
sense:
(militair) observatie van een gebied om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.


lexentry: nld/verkiezing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkiezing
trans_list: toghchán
sense:
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.


lexentry: nld/verkleinwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verkleinwoord
trans_list: díspeagadh
sense:
(grammatica) een woord met een verkleiningsuitgang waardoor iemand of iets als klein of weinig wordt voorgesteld


lexentry: nld/verkrachting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verkrachting
trans_list: éigniú
sense:
(Nederlands Wetboek van Strafrecht, § 242) door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand [dwingen] tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam


lexentry: nld/verleden_deelwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verleden deelwoord
trans_list: rangabháil chaite
sense:
(grammatica) vorm van het werkwoord die gebruikt wordt om de voltooide tijden te vormen en als bijvoeglijk naamwoord op aan te geven dat de actie van het werkwoord vooitooid is


lexentry: nld/verlichting__noun__1
sense_num: 05
written_rep: verlichting
trans_list: fuascailt
sense:
(politiek) (filosofie) periode van het rationalisme in de 18e eeuw (binnen de westerse wereld) die het denken grondig wijzigde


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: caillte
sense:
(schertsend) in het ~ schaap: een verdwenen zaak of persoon, die na een lange zoektocht, weer tevoorschijn komt, in verwijzing naar de Gelijkenis van het Verloren Schaap, Gelijkenis van de Goede Herder in (o.m.) Lucas 15:3–7.


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: caillte
sense:
in de ~ zoon: iemand die na een langdurige afwezigheid (noodgedwongen) weer naar het ouderlijk huis, de vroegere werkplek, e.d. terugkeert, in verwijzing naar de Gelijkenis van de Verloren Zoon in Lucas 15:11–32.


lexentry: nld/verloren__adjc__1
sense_num: 05
written_rep: verloren
trans_list: caillte
sense:
▸ Waar Klaassen afgelopen zomer als een verloren zoon in de armen werd gesloten, werd Boilesen van de ene op de andere dag geen blik waardig meer gegund in Amsterdam.


lexentry: nld/vermoeden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vermoeden
trans_list: bí san amhras
sense:
overgankelijk een gedachte koesteren waarvan men niet zeker is maar die een zekere waarschijnlijkheid inhoudt


lexentry: nld/vermogen__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vermogen
trans_list: gabháltas
sense:
(natuurkunde) de hoeveelheid verrichte arbeid per tijdseenheid, vaak uitgedrukt in de SI-eenheid watt


lexentry: nld/vernis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vernis
trans_list: vearnais
sense:
een oplossing van filmvormende stoffen in vluchtige oplosmiddelen die gebruikt wordt voor de bescherming van o.a. hout, metaal en verf


lexentry: nld/verpachten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verpachten
trans_list: léasaigh
sense:
huur ontvangen voor het vergeven van het recht om een stuk land te gebruiken dat aan jouzelf toebehoort


lexentry: nld/verrekijker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verrekijker
trans_list: déshúiligh
sense:
(optica) een optisch instrument om voorwerpen op grote afstand te kunnen waarnemen door het vergrotend effect van het instrument


lexentry: nld/verschraling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: verschraling
trans_list: riteacht
sense:
maatregelen die men neemt om kunstmatig verrijkte bodems weer terug te brengen tot een meer natuurlijke toestand


lexentry: nld/versjacheren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: versjacheren
trans_list: liúr
sense:
op een oneerlijke manier iets verhandelen, verkopen of verruilen voor iets anders, vaak gaat het om onbetaalbare, onvervangbare (immateriële) zaken die verruilt voor geld (het slijk der aarde) of aanzien


lexentry: nld/verslagenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verslagenheid
trans_list: anbhá
sense:
het heftige, verdrietige, verwarde gevoel dat men heeft als men iets heel belangrijks verloren heeft


lexentry: nld/verslaving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verslaving
trans_list: andúil
sense:
(figuurlijk) een toestand waarin een persoon fysiek en/of mentaal van een gewoonte of stof afhankelijk is


lexentry: nld/verstandskies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstandskies
trans_list: fiacail forais
sense:
(anatomie) elk der vier achterste kiezen van boven- en onderkaak die pas later opkomen (als mensen tot de jaren des verstands zijn gekomen)


lexentry: nld/versterker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: versterker
trans_list: aimplitheoir
sense:
(elektronica) een schakeling van elektronische componenten die een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen


lexentry: nld/versterking__noun__1
sense_num: 05
written_rep: versterking
trans_list: aimpliú
sense:
(natuurkunde), (elektronica) de mate waarin een schakeling van elektronische componenten, een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen


lexentry: nld/verstrakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verstrakken
trans_list: dlúthaigh
sense:
het aanspannen van de (gelaats)spieren als teken van emotionele spanning, angst, boosheid en dergelijke


lexentry: nld/verstuiking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verstuiking
trans_list: leon
sense:
(medisch) een beschadiging van een (enkel)gewricht zonder dat er een botbreuk is en het gewricht ook niet uit de kop is geraakt


lexentry: nld/versvoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: versvoet
trans_list: troigh
sense:
(dichtkunst) in de poëzie gebruikte term voor een combinatie van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen


lexentry: nld/vertekenen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vertekenen
trans_list: athchum
sense:
op een manier tekenen waarbij maat en vorm niet overeenkomen met de werkelijkheid, verkeerd weergeven


lexentry: nld/vertolker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vertolker
trans_list: teangaire
sense:
kunstenaar die een door een ander gecomponeerd kunstwerk (toneel, muziek) ten uitvoer brengt; een uitvoerend artiest


lexentry: nld/verval__noun__1
sense_num: 03
written_rep: verval
trans_list: tit
sense:
(waterbeheer) verticale verloop van een watergang tussen twee plaatsen of bij eb en vloed op eenzelfde plaats


lexentry: nld/verwardheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verwardheid
trans_list: ainriail
sense:
(medisch) het niet meer helder kunnen denken;een psychische gesteldheid waarbij iemand zich niet meer kan oriënteren


lexentry: nld/verweerschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verweerschrift
trans_list: apalacht
sense:
(juridisch) een officiële stuk waarin men zich verdedigt tegen een eis van de tegenpartij in het burgerlijk recht


lexentry: nld/verwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verwekker
trans_list: gineadoir
sense:
iemand die de biologische vader van iemand is; in juridische zin is een zaaddonor echter géén verwekker


lexentry: nld/verwennen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: verwennen
trans_list: loit
sense:
overgankelijk iemand een te goede behandeling geven, waardoor deze niet goed tegen de harde werkelijkheid bestand is


lexentry: nld/verzameling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzameling
trans_list: aicme
sense:
meerdere voorwerpen, die soms door één persoon bij elkaar gebracht en onderhouden worden, en waarvan de objecten vaak tot één groep (thema) horen b.v. een grammofoonplatenverzameling, in meest algemene zin is een verzameling het geheel van bijeengezamelde zaken


lexentry: nld/verzekeren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: verzekeren
trans_list: cuir árachas ar
sense:
overgankelijk, (juridisch), (financieel) tegen betaling van een (meestal vaste) premie een contract afsluiten bij een verzekeringsmaatschappij, waarbij bepaald wordt dat bij eventuele schade gedekt zal worden


lexentry: nld/verzekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzekering
trans_list: árachas
sense:
(juridisch), (financieel) overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert


lexentry: nld/verzet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: verzet
trans_list: friotóir
sense:
handelingen gericht tegen de heersende macht of de aanvallende vijand alsmede de personen die die handelingen uitvoeren (de verzetsbeweging)


lexentry: nld/vestiaire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vestiaire
trans_list: feisteas
sense:
een plaats in een theater of andere openbare gelegenheid waar men zijn jas kan laten ophangen en een tas kan laten bewaren


lexentry: nld/vetergat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vetergat
trans_list: súilín
sense:
(textielindustrie), (leerbewerking) een van de gaten in kledingstukken, schoeisel, zeildoek etc. bestemd om een veter door te rijgen


lexentry: nld/vetmesten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: vetmesten
trans_list: beathaigh
sense:
overgankelijk een dier/persoon overvloedig en calorierijk voedsel aanbieden zodat deze in gewicht aankomt


lexentry: nld/veto__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veto
trans_list: cros
sense:
(politiek) het recht, dat aan één of meer partijen van een besluitvormende raad kan zijn verleend, om het in stemming brengen van voorstellen te verbieden of aangenomen besluiten ongeldig te verklaren


lexentry: nld/veulen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: veulen
trans_list: searrach
sense:
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra


lexentry: nld/vibrafoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vibrafoon
trans_list: creathafón
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument met gestemde metalen stroken (toetsen) die zoals bij pianoklavier zijn gerangschikt, en die met mallets worden aangeslagen. Ronddraaiende klepjes in de resonantiebuizen onder de toetsen geven het instrument de typische vibratotoon


lexentry: nld/vieren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: vieren
trans_list: scaoil
sense:
overgankelijk de lengte van een touw of kabel waaraan iets vastzit langer maken (bijv. in de scheepvaart)


lexentry: nld/vierkant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vierkant
trans_list: cearnóg
sense:
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte


lexentry: nld/vijfhoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijfhoek
trans_list: peinteagán
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden


lexentry: nld/vijg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijg
trans_list: fige
sense:
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom 
(wikidata: vijg )


lexentry: nld/vijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vijl
trans_list: comhad
sense:
(gereedschap) een werktuig met een ruw, gegroefd of gekerfd oppervlak dat het mogelijk maakt dunne lagen van een voorwerp te verwijderen


lexentry: nld/vijzel__noun__2
sense_num: 01
written_rep: vijzel
trans_list: cat
sense:
(bouwkunde) (techniek) dommekracht of krik waarmee door middel van een schroef- of hydraulisch systeem, grote kracht kan worden uitgeoefend.


lexentry: nld/vin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vin
trans_list: eite
sense:
(zoötomie) uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren die zij gebruiken voor de voortbeweging


lexentry: nld/vingerafdruk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vingerafdruk
trans_list: méarlorg
sense:
een afdruk op een oppervlak van een vinger met meestal de unieke, persoonsgebonden figuur die de lijnen op de vinger vormen


lexentry: nld/violoncello__noun__1
sense_num: 01
written_rep: violoncello
trans_list: dordveidhil
sense:
(muziekinstrument) een viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de violoncellist of cellist tussen de knieën wordt gehouden


lexentry: nld/virginaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: virginaal
trans_list: maighdeanúil
sense:
(muziekinstrument) een toetsinstrument waarbij de haaks op het toetsenbord geplaatste snaren, worden getokkeld.


lexentry: nld/virtueel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: virtueel
trans_list: fíorúil
sense:
als simulatie of in gedachten aanwezig, schijnbaar bestaand (d.w.z. de waarneming is correct en voor iedereen hetzelfde maar wat men ziet 'is er niet' of 'is anders')


lexentry: nld/virus__noun__1
sense_num: 02
written_rep: virus
trans_list: víreas
sense:
(informatica) klein en gevaarlijk softwareprogramma dat zichzelf gemakkelijk van de ene naar de andere computer verspreidt en de besturing daarvan gedeeltelijk of geheel overneemt


lexentry: nld/visarend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visarend
trans_list: coirneach
sense:
(havikachtigen) Pandion haliaetus , een vooral visetende roofvogel die de enige soort uit de familie Pandionidae is


lexentry: nld/viscose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: viscose
trans_list: vioscós
sense:
(scheikunde) een stroperige organische vloeistof die wordt gebruikt bij de productie van rayongarens en cellofaan, natriumzout van cellulosexanthaat


lexentry: nld/visserij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: visserij
trans_list: iascaireacht
sense:
het vangen van vis of andere organismen (weekdieren, schaaldieren, schelpdieren, zoogdieren, algen, zeewier) uit het water, al of niet als broodwinning


lexentry: nld/vitamine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vitamine
trans_list: vitimín
sense:
(medisch) (voeding) een stof die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, maar niet of bijna niet door het lichaam zelf aangemaakt kan worden en derhalve in voldoende mate via voedsel of supplement ingenomen moet worden


lexentry: nld/vizier__noun__2
sense_num: 01
written_rep: vizier
trans_list: visír
sense:
(historisch) een minister, een hoog staatsdienaar, de rechterhand onder een Oosters heerser zoals een sultan (meestal voorafgegaan door primo, groot, eerst)


lexentry: nld/vla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vla
trans_list: custard
sense:
(voeding) (Nederlands-Nederlands) een zoet dikvloeibaar nagerecht op basis van zuivel, eieren, zetmeel (maïzena) en vanille


lexentry: nld/vlaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlaai
trans_list: císte
sense:
m (voeding) plat cirkelvormig gebak met opstaande rand, dat normaliter opgevuld wordt met vruchten en vooral bekend is als lokale lekkernij in Belgisch en Nederlands Limburg


lexentry: nld/vlag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlag
trans_list: bratach
sense:
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie


lexentry: nld/vlaggenschip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlaggenschip
trans_list: bratlong
sense:
(militair) schip waarop zich de bevelvoerder over een vloot of eskader bevindt (die bevoegd is een commandovlag te voeren)


lexentry: nld/vleugel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vleugel
trans_list: sciathán
sense:
(zoötomie) lichaamsdeel van diersoorten als vogels, vleermuizen en sommige insecten dat vliegen mogelijk maakt, in de vorm van een beweegbaar vlak dat paarsgewijs aan beide kanten van het lichaam zit


lexentry: nld/vleugel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: vleugel
trans_list: sciathán
sense:
(muziekinstrument) muziekinstrument met horizontaal gespannen snaren, dat met een klavier (toetsenbord) bespeeld wordt


lexentry: nld/vliegdekschip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegdekschip
trans_list: iompróir aerárthaí
sense:
(militair) (scheepvaart) groot vaartuig dat is ingericht voor het opstijgen, landen, vervoer en onderhoud van meerdere vliegtuigen


lexentry: nld/vlieger__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vlieger
trans_list: eitleog
sense:
(wiskunde) een vierhoek waarvan twee paar aanliggende zijden en één paar overstaande driehoeken aan elkaar gelijk zijn


lexentry: nld/vliegmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vliegmachine
trans_list: aerárthach
sense:
een luchtvaartuig dat een hogere dichtheid heeft dan lucht en in staat is een gecontroleerde vlucht te maken


lexentry: nld/vlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlinder
trans_list: féileacán
sense:
(dierkunde) benaming voor nectar etende insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt, zuigende monddelen met een oprolbare tong en een rupsachtige larve die zich destructief voedt met planten


lexentry: nld/vlo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlo
trans_list: dreancaid
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten


lexentry: nld/vloeibaar__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: vloeibaar
trans_list: leachtach
sense:
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn


lexentry: nld/vluchthuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vluchthuis
trans_list: tearmann
sense:
een Belgisch opvangcentrum voor vrouwen die mishandeld of bedreigd worden door het geweld van hun partner


lexentry: nld/vlugschrift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vlugschrift
trans_list: eitleoir
sense:
een gelegenheidsgeschrift, doorgaans in gedrukte vorm, met een actuele inhoud of strekking, waarmee men de publieke opinie probeert te beïnvloeden


lexentry: nld/vocatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vocatief
trans_list: gairmeach
sense:
(grammatica) de vijfde naamval waarin een naamwoord staat dat aanduidt tot wie het woord wordt gericht


lexentry: nld/voedsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voedsel
trans_list: bia
sense:
(voeding) alles wat een levend wezen tot zich neemt om aan bouwstof en energie te komen.Dit kan zowel een vaste of vloeibare substantie zijn.


lexentry: nld/voelhoren__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voelhoren
trans_list: adharcán
sense:
(zoötomie) een langgerekt, gewoonlijk geleed, uitwendig orgaan op de kop van een insect dat zintuigen voor de tastzin of soms ook voor gehoor of smaak bevat


lexentry: nld/voelspriet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voelspriet
trans_list: adharcán
sense:
(zoötomie) langgerekt, gewoonlijk geleed, uitwendig orgaan op de kop van een insect dat zintuigen voor de tastzin of soms ook voor gehoor of smaak bevat


lexentry: nld/voertuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voertuig
trans_list: feithicil
sense:
(verkeer) door de mens gemaakt vervoermiddel, gewoonlijk op wielen of glijvlakken, voor het verplaatsen over land van personen en goederen


lexentry: nld/voetbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voetbal
trans_list: peil | sacar
sense:
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen


lexentry: nld/vogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vogel
trans_list: éan
sense:
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren


lexentry: nld/volatiliteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volatiliteit
trans_list: luaineacht
sense:
(financieel) mate van beweeglijkheid van de koers van een aandeel of een ander financieel product zoals een aandelenindex of valuta


lexentry: nld/volk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volk
trans_list: lucht
sense:
een groep mensen die een aantal dingen gemeenschappelijk hebben, zoals afstamming, taal, gewoontes of overlevering


lexentry: nld/volkenmoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkenmoord
trans_list: cinedhíothú
sense:
De definitie uit Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide (VN 1948):een van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige groep, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen: 'het doden van leden van de groep; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep; het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging; het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen en het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep.


lexentry: nld/volkenmoord__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volkenmoord
trans_list: cinedhíothú
sense:
het welbewust op grote schaal mensen doden louter en alleen omdat ze behoren tot een bepaalde bevolkingsgroep met als doel die bevolkingsgroep te vernietigen


lexentry: nld/volkseigen__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: volkseigen
trans_list: coiteann
sense:
van iets dat het heel kenmerkend is voor een bepaalde bevolkingsgroep en wat ook onlosmakelijk verbonden is met die bevolkingsgroep


lexentry: nld/volksraadpleging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksraadpleging
trans_list: reifreann
sense:
voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied, waarbij de overheid niet verplicht is de uitslag te respecteren


lexentry: nld/volksstam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volksstam
trans_list: caise
sense:
(antropologie) een gemeenschap van mensen die groot genoeg is om uit verschillende onderdelen te bestaan, maar waarin de economische situatie nog niet toelaat dat er een elite kan ontstaan


lexentry: nld/volksstemming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volksstemming
trans_list: pobalbhreith
sense:
het voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied


lexentry: nld/volkstaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkstaal
trans_list: dúchasach
sense:
(taalkunde) de taal van het gewone volk, vaak informeel van aard en soms als minder beschaafd gezien, in tegenstelling tot de standaardtaal


lexentry: nld/volkstelling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volkstelling
trans_list: daonáireamh
sense:
(statistiek) een vaststelling, door of namens de overheid, van de bevolkingsgrootte van een bepaald gebied, meestal een land, waarbij tevens een aantal andere, structurele kenmerken onderzocht worden, zoals leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, godsdienst, gezinsverband en beroepswerkzaamheid


lexentry: nld/volkstuin__noun__1
sense_num: 02
written_rep: volkstuin
trans_list: garraí scóir
sense:
een grondstuk dat het lokale stadsbestuur (of een charitatieve instelling) aan particuliere burgers verhuurt om groente en fruit te kweken


lexentry: nld/volle_maan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volle maan
trans_list: gealach lán
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is


lexentry: nld/volleerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: volleerd
trans_list: foirfe
sense:
alles geleerd hebben wat er maar te leren valt op een bepaald gebied of nodig is voor een bepaalde taak


lexentry: nld/vollemaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vollemaan
trans_list: gealach lán
sense:
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is


lexentry: nld/volmacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volmacht
trans_list: cumhacht aturnae
sense:
(juridisch) wilsverklaring waarbij iemand de bevoegdheid aan een ander verleent om in zijn naam bepaalde rechtshandelingen te verrichten


lexentry: nld/voltmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voltmeter
trans_list: voltmhéadar
sense:
(natuurkunde) (techniek)(elektronica) een instrument om de elektrische spanning, uitgedrukt in volt, te bepalen


lexentry: nld/voltooid_deelwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voltooid deelwoord
trans_list: rangabháil chaite
sense:
(grammatica) vorm van het werkwoord die gebruikt wordt om de voltooide tijden te vormen en als bijvoeglijk naamwoord om aan te geven dat de actie van het werkwoord voltooid is


lexentry: nld/volwassene__noun__1
sense_num: 01
written_rep: volwassene
trans_list: aosach
sense:
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving


lexentry: nld/voogd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voogd
trans_list: teagasc
sense:
(juridisch) een door de ouder of de rechter benoemde persoon die zorgt voor de belangen van een minderjarige of een verlengd minderjarige, zijn vermogen beheert en hem vertegenwoordigt in rechtszaken.


lexentry: nld/voogdij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voogdij
trans_list: bardacht
sense:
(juridisch) familierechtelijke situatie waarbij door wet, rechter of bij testament de zorg voor de belangen van een minderjarige of verlengd minderjarige, het beheer van zijn vermogen en de vertegenwoordiging in rechtszaken wordt toevertrouwd aan een ander dan zijn ouder.


lexentry: nld/voorbode__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorbode
trans_list: réamhtheachtaire
sense:
(beroep) (letterlijk) bode die vooruitgestuurd is om de komst van iets of iemand aan te kondigen, voorloper ,aankondiger


lexentry: nld/voordeel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: voordeel
trans_list: buntáiste
sense:
(tennis) term die aangeeft dat een speler bij een 40-40-stand een punt heeft gescoord en dus maar één punt verwijderd is van de winst van een game


lexentry: nld/voorzetsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voorzetsel
trans_list: réamhfhocal
sense:
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft


lexentry: nld/vork__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vork
trans_list: gabhlóg
sense:
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/vormsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vormsel
trans_list: cóineartú
sense:
(religie) (christendom) sacrament waardoor een gedoopte de kracht van de Heilige Geest ontvangt om zijn geloof standvastig te kunnen belijden


lexentry: nld/vossenbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vossenbes
trans_list: bódhearg
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Vaccinium vitis-idaea uit de heifamilie (Ericaceae ), waaraan rode besjes groeien


lexentry: nld/voucher__noun__1
sense_num: 01
written_rep: voucher
trans_list: admháil
sense:
een tegoedbon waarmee men iets kan verkrijgen, soms in plaats van het geld dat men voor een dienst had betaald


lexentry: nld/vouwblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vouwblad
trans_list: eitleoir
sense:
een gekleurd vierkant papiertje waarmee men kan knutselen door het te vouwen, te knippen en te plakken


lexentry: nld/vouwwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vouwwagen
trans_list: fillteán
sense:
een caravan die men in opgevouwen staat trekt achter de auto, een mengvorm tussen de caravan en de tent


lexentry: nld/vreemdelingenhaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vreemdelingenhaat
trans_list: seineafóibe
sense:
een irrationele en/of obsessieve angst voor vreemden, buitenlanders of buitenlandse voorwerpen/zaken


lexentry: nld/vriend__noun__1
sense_num: 02
written_rep: vriend
trans_list: cara
sense:
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt


lexentry: nld/vriendschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vriendschap
trans_list: cumann | cairdeas
sense:
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben


lexentry: nld/vrouwelijke_handwerken__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: vrouwelijke handwerken
trans_list: fuáil
sense:
(textielindustrie), (verouderd) de gewoonlijk door vrouwen verrichte "nuttige handwerken" en de "fraaie handwerken"


lexentry: nld/vulkaankrater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulkaankrater
trans_list: cráitéar
sense:
(geologie) een krater in een planeetoppervlak waardoor, bij een vulkanische uitbarsting, lava aan het oppervlak komt


lexentry: nld/vulkanisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vulkanisme
trans_list: bolcánachas
sense:
(geologie) verzamelnaam voor natuurlijke processen aan en boven het oppervlak die veroorzaakt worden door het omhoog bewegen van heet materiaal uit het binnenste van een planeet.


lexentry: nld/vuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuur
trans_list: tine
sense:
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat


lexentry: nld/vuursteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuursteen
trans_list: cloch thine
sense:
o: (mineraal) een harde steensoort uit silica opgebouwd die in de prehistorie verwerkt werd tot werktuigen


lexentry: nld/vuurwerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: vuurwerk
trans_list: tine ealaíne
sense:
één of meerdere voorwerpen die gevuld zijn met ontploffende, brandbare en lichtgevende stofmengsels.


lexentry: nld/waaien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: waaien
trans_list: séid
sense:
onpersoonlijk (meteorologie) het plaatsvinden van een sterke luchtstroming ten gevolge van drukverschillen in de atmosfeer


lexentry: nld/waarborg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waarborg
trans_list: bannaí
sense:
een geldbedrag of iets anders dat tijdelijk gegeven wordt als onderpand voor het geval men een verplichting niet na kan komen


lexentry: nld/wachtmeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wachtmeester
trans_list: maorsháirsint
sense:
(beroep) (militair) rang die gelijkwaardig is aan die van sergeant m.n. gebruikelijk bij de marechaussee


lexentry: nld/wagonette__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wagonette
trans_list: vaigínéad
sense:
(verkeer) open rijtuig met vier geveerde wielen, waarin de passagiers achter koetsier op twee banken met de rug naar de zijkant zitten


lexentry: nld/walrus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walrus
trans_list: rosualt
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden


lexentry: nld/walvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: walvis
trans_list: míol mór
sense:
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren


lexentry: nld/wandluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wandluis
trans_list: míol leapa
sense:
Cimex lectularius is een parasitair bloedzuigend insect dat behoort tot de onderorde wantsen Heteroptera


lexentry: nld/wanen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wanen
trans_list: creid
sense:
wederkerend zich ~ (+ bijvoeglijke bepaling): zich iets inbeelden wat niet waar is; een onterechte veronderstelling t.a.v. zichzelf doen


lexentry: nld/wankelmotor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wankelmotor
trans_list: inneall Wankel
sense:
(motortechniek) een verbrandingsmotor die niet met cilindervormige, heen en weer gaande zuigers werkt, maar met een driehoekige, roterende zuiger die in een trommel zit


lexentry: nld/want__noun__1
sense_num: 02
written_rep: want
trans_list: scriúta
sense:
o: (scheepvaart) de lijnen of staalkabels aan stuur- en bakboord, die een mast overeind houden (staand want), en het touwwerk om de zeilen te zetten (lopend want)


lexentry: nld/warmoes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmoes
trans_list: biatas bán
sense:
(groente), (plantkunde) bladgewas waarvan de bladeren of de bladstelen als groente worden gegeten, Beta vulgaris var. cicla


lexentry: nld/warmtefront__noun__1
sense_num: 01
written_rep: warmtefront
trans_list: fronta te
sense:
(meteorologie) een front waar een luchtmassa met relatief warme lucht over een gebied schuift waar koude lucht ligt


lexentry: nld/wasbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wasbeer
trans_list: racún
sense:
(roofdieren) klein Noord-Amerikaans zoogdier, Procyon lotor , uit de familie van de kleine beren, met zwart-wit gezichtsmasker en goed ontwikkelde staart


lexentry: nld/wasmachine__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wasmachine
trans_list: meaisín níocháin
sense:
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze goederen in het algemeen reinigt


lexentry: nld/waterbuffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterbuffel
trans_list: buabhall uisce
sense:
(evenhoevigen) Bubalus arnee bubalis , een tot de runderen behorend trekdier dat veel gebruikt wordt op rijstvelden


lexentry: nld/waterlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterlek
trans_list: cuas
sense:
de plaats waar water lekt uit een leiding of ergens anders uit dat eigenlijk waterdicht had moeten zijn


lexentry: nld/watermeloen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watermeloen
trans_list: mealbhacán uisce
sense:
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)


lexentry: nld/waterpas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterpas
trans_list: leibhéal
sense:
(gereedschap) een werktuig dat gebruikt wordt om zeker te stellen dat iets loodrecht op de richting van de zwaartekracht komt te staan


lexentry: nld/waterslang__noun__1
sense_num: 02
written_rep: waterslang
trans_list: píobán
sense:
(reptielen) slangen uit het Aziatische geslacht Acrochordidae die vooral in zoet en brak water leven


lexentry: nld/waterspreeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterspreeuw
trans_list: gabha dubh
sense:
(zangvogels) bepaald soort bruine, bolle vogel met witte borst, Cinclus cinclus uit de familie van waterspreeuwen Cinclidae , die voorkomen bij stromend water


lexentry: nld/waterstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterstof
trans_list: hidrigin
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1


lexentry: nld/waterzwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: waterzwijn
trans_list: capabára
sense:
(knaagdieren), de capibara of waterzwijn Hydrochoerus hydrochaeris is een knaagdier dat voorkomt in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentinië in Zuid-Amerika.


lexentry: nld/watten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: watten
trans_list: flocas cadáis
sense:
(medisch) ongesponnen katoen of een synthetische vervanging daarvan bedoeld voor het aanbrengen op wonden


lexentry: nld/wattenstaafje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wattenstaafje
trans_list: baitín cadáis
sense:
plukje watten bevestigd op een houten of plastic stokje, gebruikt voor bepaalde medische doeleinden, zoals het inwendig reinigen van de oren


lexentry: nld/waxen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: waxen
trans_list: céir
sense:
onharen met behulp van gesmolten was die na afkoelen vast is geworden; de haren worden met wortel en al verwijderd


lexentry: nld/wederverkoper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wederverkoper
trans_list: ceannaí
sense:
(beroep) verkoper van elders ingekochte diensten en producten, bijvoorbeeld op het vlak van software of webhosting


lexentry: nld/wedloop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wedloop
trans_list: rás
sense:
(sport) wedstrijd waarbij het erom gaat een bepaald traject of parcours zo snel mogelijk af te leggen


lexentry: nld/weefgetouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weefgetouw
trans_list: seol
sense:
een machinaal of met de hand of voet aangedreven apparaat waarin garen tot weefsel wordt geweven door vervlechting van verticale tussen horizontale draden, die schering respectievelijk inslag heten


lexentry: nld/weefsel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weefsel
trans_list: fíochán
sense:
(biologie) een groep van gelijkaardige lichaamscellen die dezelfde functie in een levend organisme vervullen


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 02
written_rep: weerstand
trans_list: friotóir
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand


lexentry: nld/weerstand__noun__1
sense_num: 03
written_rep: weerstand
trans_list: friotóir
sense:
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen


lexentry: nld/wegligging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegligging
trans_list: greamú
sense:
de mate waarin een voertuig contact heeft en houdt met de weg met name bij remmen, optrekken en het maken van bochten en dan in het bijzonder als de wegkwaliteit minder goed is en bij hoge snelheden


lexentry: nld/wegomlegging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wegomlegging
trans_list: athbhealach
sense:
tijdelijke verplaatsing van een weg of route in verband met werkzaamheden, evenementen of andere redenen


lexentry: nld/welgevallen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welgevallen
trans_list: pléisiúr
sense:
naar iemands welgevallen: zoals iemand het verkiest, zoals iemand het wil, zoals iemand het goedvindt


lexentry: nld/weligheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: weligheid
trans_list: flúirse
sense:
de mate dat iets in grote hoeveelheden voorkomt; de mate waarin iets in grote hoeveelheden groeit en bloeit


lexentry: nld/welsprekend__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: welsprekend
trans_list: dea-bhriathrach
sense:
(figuurlijk) het fraai, overtuigend en meeslepend kunnen brengen van een boodschap ongeacht de manier waarop


lexentry: nld/welzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: welzijn
trans_list: folláine
sense:
(economie) wanneer een individu of maatschappij zich in een goede toestand bevindt op het gebied van gezondheid, geluk en/of voorspoed


lexentry: nld/wenden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wenden
trans_list: deil
sense:
ergatief (scheepvaart) van koers veranderen, bij zeilen vooral ook "door de wind gaan": "overstag gaan" of "gijpen"


lexentry: nld/wensdroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wensdroom
trans_list: brionglóid
sense:
een droom waarvan je hoopt dat ze ooit werkelijkheid wordt, maar waarvan je weet dat het waarschijnlijk nooit zal gebeuren


lexentry: nld/werelddeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werelddeel
trans_list: ilchríoch
sense:
een zeer groot boven de zee uitstekend stuk droog land en de omringende eilanden die op hetzelfde continentale plat liggen


lexentry: nld/werkcollege__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werkcollege
trans_list: rang teagaisc
sense:
een lesvorm op de hogeschool en de universiteit, waarbij de student onder begeleiding aan opdrachten werkt, meestal in groepsverband


lexentry: nld/werken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werken
trans_list: oibrigh
sense:
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen


lexentry: nld/werklozensteun__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werklozensteun
trans_list: sochar dífhostaíochta
sense:
gelden bestemt voor mensen die geen betaald werk kunnen krijgen, maar wel beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt


lexentry: nld/werktuigkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: werktuigkunde
trans_list: meicnic
sense:
(wetenschap), (techniek), leer van het ontwerpen, vervaardigen en in bedrijf houden van machines (machinebouw, scheepsbouw, energie- en aandrijftechniek) en staal- en constructiebouw (b.v. offshore, olie- en gaswinning).


lexentry: nld/werktuiglijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: werktuiglijk
trans_list: inneallach
sense:
als een werktuig, dus automatisch, zonder nadenken, als een reflex, als vanzelf maar daardoor wel voorspelbaar en betrouwbaar


lexentry: nld/werkwoordelijk__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: werkwoordelijk
trans_list: briathartha
sense:
werkwoordelijk gezegde: een gezegde dat alleen maar bestaat uit werkwoorden en geen informatie geeft over het onderwerp


lexentry: nld/werpen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: werpen
trans_list: caith
sense:
overgankelijk met een krachtige zwaai van de arm iets uit de hand naar iets of iemand heen laten gaan


lexentry: nld/wetsontwerp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wetsontwerp
trans_list: bille
sense:
(juridisch) (politiek) een tekstvoorstel voor een nieuwe wet vervaardigd en ingediend door de regering


lexentry: nld/wetstaal__noun__2
sense_num: 01
written_rep: wetstaal
trans_list: cruach
sense:
(gereedschap) een ronde staaf fijn geribbeld staal met een handvat, waaraan een mes of schaar kan worden geslepen


lexentry: nld/weven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: weven
trans_list: figh
sense:
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten


lexentry: nld/wezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wezel
trans_list: bláthnaid ghallda | easóg
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae


lexentry: nld/whirlpool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: whirlpool
trans_list: tobán cuilithe
sense:
een rond bad waarin men kan zitten, met water van rond de 37 oC waardoorheen luchtbellen worden geperst


lexentry: nld/whiteboard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: whiteboard
trans_list: clár bán
sense:
een glad, wit gekleurd metalen bord waarop men met behulp van een viltstift met uitwisbare inkt kan schrijven of tekenen en waarop men met een magneet voorwerpen kan klemmen


lexentry: nld/wichelarij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wichelarij
trans_list: fáistine
sense:
het verkrijgen van informatie door middel van bovennatuurlijke of niet wetenschappelijk aangetoonde middelen


lexentry: nld/wieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wieg
trans_list: cliabháin
sense:
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen


lexentry: nld/wierook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wierook
trans_list: túis
sense:
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia


lexentry: nld/wig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wig
trans_list: ding
sense:
(gereedschap) een metalen of houten blok, met twee schuine kanten onder een scherpe hoek, waarmee men iets kan vastklemmen of kan kloven


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijding
trans_list: beannacht
sense:
(religie) gebeurtenis of rituele handeling waardoor personen, plaatsen of zaken aan een godheid of hogere macht worden toegeheiligd


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wijding
trans_list: beannacht
sense:
(religie) sacrament waarmee een man gelijkvormig wordt gemaakt aan Jezus en daarom in zijn naam kan handelen


lexentry: nld/wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijn
trans_list: fíon
sense:
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.


lexentry: nld/wijnpers__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnpers
trans_list: cantaoir fíona
sense:
apparaat waarmee sap uit druiven geperst kan worden, als een van de eerste stappen in de wijnproductie


lexentry: nld/wijnstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnstok
trans_list: fíniúin
sense:
(plantkunde) Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt


lexentry: nld/wijting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijting
trans_list: faoitín
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort straalvinnige vis, Merlangius merlangus , uit de familie van schelvissen (Gadidae ), orde schelvisachtigen (Gadiformes ), die voorkomt in het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee


lexentry: nld/wiki__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wiki
trans_list: vicí
sense:
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen


lexentry: nld/wild_zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wild zwijn
trans_list: torc | torc allta
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.


lexentry: nld/wildwestfilm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wildwestfilm
trans_list: iartharán
sense:
film die zich afspeelt in het wilde westen van Amerika gedurende de 19de eeuw en waarin cowboys en indianen de hoofdrol spelen


lexentry: nld/wilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilg
trans_list: sail
sense:
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed


lexentry: nld/wilsbeschikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsbeschikking
trans_list: deoin
sense:
(juridisch) (België) laatste ~: document waarmee de wensen voor de uitvaart vastgelegd kunnen worden.#:▸ U kunt zelf bepalen wat er met uw lichaam gebeurt na uw overlijden. Die keuze kunt u laten vastleggen in de laatste wilsbeschikking, een document dat u kunt opvragen bij de Dienst Burgerzaken in uw gemeente.


lexentry: nld/winkeljuffrouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkeljuffrouw
trans_list: bean díolacháin
sense:
(beroep) een vrouw die beroepsmatig in een winkel, een supermarkt, een warenhuis of buiten werkt, met name klanten bedient, waren verkoopt of achter de kassa zit


lexentry: nld/winkelkar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkelkar
trans_list: tralaí siopadóireachta
sense:
wagentje gemaakt van ijzerdraad waarin je tijdens het winkelen in een supermarkt de producten kunt leggen


lexentry: nld/winter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winter
trans_list: geimhreadh
sense:
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september


lexentry: nld/wintereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wintereik
trans_list: dair neamhghasánach
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus petraea , die inheems is in de Benelux en tot 30 meter hoog kan worden


lexentry: nld/winterpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winterpunt
trans_list: grianstad an gheimhridh
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest zuidelijke positie (de Steenbokskeerkring) bereikt


lexentry: nld/wisent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisent
trans_list: bíosún
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort


lexentry: nld/wissel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wissel
trans_list: ladhróg
sense:
(het, de) (spoorwegen) speciale constructie in een spoorweg om een trein, metro of tram naar een ander spoor te leiden


lexentry: nld/wissel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wissel
trans_list: bille malairte
sense:
(de) (economie) handelspapier waarin een uitgever (de trekker) aan een derde (de betrokkene) onvoorwaardelijke opdracht geeft een bepaalde geldsom of diens order te betalen aan een bepaalde persoon (de nemer)


lexentry: nld/wisselstroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselstroom
trans_list: sruth ailtéarnach
sense:
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert


lexentry: nld/wit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wit
trans_list: bán | geal
sense:
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum


lexentry: nld/witboek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: witboek
trans_list: Páipéar Bán
sense:
een document dat beschrijft hoe overheidsbeleid, een technologie, en/of product een specifiek probleem oplost


lexentry: nld/witheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witheid
trans_list: báine
sense:
de mate waarin iets een witte kleur heeft; de mate waarin een oppervlak wit licht reflecteert of uitstraalt


lexentry: nld/witlof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witlof
trans_list: siocaire
sense:
(groente) loof van met dat doel in het donker geteelde varianten van cichorei, Cichorium intybus var. foliosum 
(wikidata: witlof )#:▸ Maar met groente is het weer opletten: paprika en mais vinden ze lekker, witlof of spruiten niet.


lexentry: nld/witte_haai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte haai
trans_list: siorc bán mór
sense:
(kraakbeenvissen) bepaald soort zeevis, Carcharodon carcharias , de bekendste en de meest gevreesde haai


lexentry: nld/witte_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte wijn
trans_list: fíon geal | fíon bán
sense:
(oenologie), (drinken) alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven


lexentry: nld/wittekool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wittekool
trans_list: cabáiste
sense:
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is 
(wikidata: wittekool )


lexentry: nld/wodka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wodka
trans_list: vodca
sense:
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen


lexentry: nld/woelmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woelmuis
trans_list: vól
sense:
(knaagdieren) klein, gravend, muisachtig knaagdier uit de onderfamilie Arvicolinae , met een dikke kop, stompe snuit, korte staart, poten en oren en een stevig lichaam, en dat van plantewortels leeft, zowel vochtige weiden als droge hooglanden bewoont en veel schade aanricht aan gewassen


lexentry: nld/woestijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijn
trans_list: fásach | gaineamhlach
sense:
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie


lexentry: nld/wok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wok
trans_list: wok
sense:
(huishouden) (kookkunst) ronde pan die wordt gebruikt in de oosterse keuken, vooral om te roerbakken


lexentry: nld/wolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolf
trans_list: faolchú | mac tíre
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond


lexentry: nld/wolfraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolfraam
trans_list: tungstan
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/wonder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wonder
trans_list: ionadh
sense:
een gebeurtenis waaraan een bovennatuurlijke oorsprong toegeschreven wordt en die men niet anderszins logisch kan verklaren


lexentry: nld/woord__noun__2
sense_num: 01
written_rep: woord
trans_list: focal
sense:
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen


lexentry: nld/woordenboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordenboek
trans_list: foclóir
sense:
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen


lexentry: nld/woordsoort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordsoort
trans_list: roinn chainte
sense:
(taalkunde) categorie waarin bepaalde woorden naar gelang het grammaticale gebruik in onderverdeeld worden


lexentry: nld/workstation__noun__1
sense_num: 01
written_rep: workstation
trans_list: stáisiún oibre
sense:
een krachtige computer voor professioneel gebruik, die over gespecialiseerde hardware of software beschikt


lexentry: nld/worm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: worm
trans_list: péist
sense:
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet


lexentry: nld/wormgat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wormgat
trans_list: poll péiste
sense:
(natuurkunde) is een hypothetische mogelijkheid binnen de ruimte-tijd. In de normale ruimte kan men tussen twee punten niet sneller reizen dan het licht, maar volgens de theorie van een wormgat bestaat er een "korte weg" in het universum.Science-fictionlezers blijven hopen op hun bestaan...


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: wortel
trans_list: fréamh
sense:
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: wortel
trans_list: fréamh
sense:
(taalkunde) radix, de kleinste betekenisvolle eenheid in een taal, ontdaan van alle afhankelijke, betekenisdragende elementen, zoals klinkerwisseling, voor- en achtervoegsels, invoegsels en uitgangen.


lexentry: nld/wraken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wraken
trans_list: dúshlán
sense:
overgankelijk (juridisch) op bepaalde, bij wet omschreven gronden niet toelaten of onbevoegd verklaren


lexentry: nld/wraking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wraking
trans_list: agó
sense:
(juridisch) een procedure bij de rechtbank, die bedoeld is om de objectiviteit van een rechter te beoordelen


lexentry: nld/wrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrat
trans_list: faithne
sense:
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten


lexentry: nld/wrong__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrong
trans_list: fleasc
sense:
(heraldiek) oorspronkelijk een rol van twee ineengedraaide repen stof, gevuld met haar of wol, aangebracht boven op de helm om vijandelijke slagen te breken


lexentry: nld/wulk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wulk
trans_list: cuachma
sense:
(buikpotigen) Buccinum undatum (of enige verwante soorten), een vrij grote zeeslak uit de Noordzee die eetbaar is en tot de Buccinidae behoort


lexentry: nld/xenon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xenon
trans_list: xeanón
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54


lexentry: nld/xerografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xerografie
trans_list: xéireagrafaíocht
sense:
een droge, niet-chemische en fotografische methode die gebaseerd is op elektrostatische aantrekkingsverschijnselen


lexentry: nld/xylofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xylofoon
trans_list: xileafón
sense:
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt


lexentry: nld/yawl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yawl
trans_list: geolta
sense:
(scheepvaart) een zeiljacht met twee langsgetuigde masten, de achterste (bezaan)mast is klein en ver naar achteren geplaatst, achter de positie van het roer.


lexentry: nld/yen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yen
trans_list: yen
sense:
(valutanaam) munteenheid officieel bekend als Japanse yen en die alleen daarom uniek naar Japan verwijst omdat de naam 'yen' bij geen enkele andere valuta in de wereld gebruikt wordt


lexentry: nld/yoga__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoga
trans_list: ióga
sense:
het streven om door lichamelijke en geestelijke methoden van concentratie tot hogere bewustzijnstoestanden te geraken


lexentry: nld/yoghurt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoghurt
trans_list: iógart
sense:
(voeding) lichtzuur en enigszins lobbig zuivelproduct, gemaakt door het toevoegen van melkzuurbacteriën aan gewone melk


lexentry: nld/ytterbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ytterbium
trans_list: itéirbiam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/yttrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yttrium
trans_list: itriam
sense:
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39


lexentry: nld/zaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaag
trans_list: toireasc | sábh
sense:
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen


lexentry: nld/zakkenroller__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zakkenroller
trans_list: peasghadaí
sense:
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon


lexentry: nld/zalf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalf
trans_list: ungadh
sense:
(farmacologie) smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek


lexentry: nld/zalven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: zalven
trans_list: ung
sense:
overgankelijk het aanbrengen van een welriekende olie, meestal als inhuldiging in een politieke of religieuze hoedanigheid


lexentry: nld/zander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zander
trans_list: liúsphéirse
sense:
(straalvinnigen) (verouderd) benaming voor de zoetwatervis Sander lucioperca , een roofvis die ook in de Benelux voorkomt


lexentry: nld/zandstrooier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandstrooier
trans_list: bosca gainimh
sense:
(verouderd) een vaatje gevuld met zand dat gebruikt werd om overtollige inkt op een beschreven blad op te deppen


lexentry: nld/zebra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebra
trans_list: séabra
sense:
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart


lexentry: nld/zebrapad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebrapad
trans_list: trasrian coisithe
sense:
(verkeer) een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats


lexentry: nld/zee-egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-egel
trans_list: cuán mara
sense:
(stekelhuidigen) op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)


lexentry: nld/zeearend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeearend
trans_list: iolar mara
sense:
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend


lexentry: nld/zeeaster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeaster
trans_list: crosóg
sense:
(groente) Limonium vulgare syn. Aster tripolium , plant die op de kwelders voorkomt en waarvan de bladeren als groente gegeten worden


lexentry: nld/zeedistel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeedistel
trans_list: cuileann duimhche
sense:
(plantkunde) blauwe ~ Eryngium maritimum een vaste plant uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae of Apiaceae)


lexentry: nld/zeeduivel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeduivel
trans_list: láimhíneach
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort grote zeevis, Lophius piscatorius uit de familie der Lophiidae , die er door een grote kop met priemvormige aanhangsels griezelig uitziet


lexentry: nld/zeef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeef
trans_list: criathar
sense:
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen


lexentry: nld/zeekwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeekwal
trans_list: smugairle róin
sense:
(dierkunde) neteldier in de vorm waarin het vrij in het water zwemt, met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/zeeluipaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeluipaard
trans_list: rón liopaird
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Hydrurga leptonyx , gezien als het meest roofachtige dier in Antarctica; behoort tot de familie zeehonden (Phocidae )


lexentry: nld/zeemeermin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeermin
trans_list: maighdean mhara
sense:
(mythologie) wezen uit de zee, met het bovenlichaam van een meisje of jonge vrouw en het onderlichaam van een vis


lexentry: nld/zeemeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeeuw
trans_list: faoileog
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae , die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn


lexentry: nld/zeeolifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeolifant
trans_list: rón eilifintiúil
sense:
(roofdieren) rob uit het geslacht Mirounga , robben waarvan de mannetjes een neus hebben die op een slurf lijkt


lexentry: nld/zeep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeep
trans_list: gallúnach | sópa
sense:
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne


lexentry: nld/zeepaardje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepaardje
trans_list: capall mara
sense:
dim. tant.
 (straalvinnigen) benaming voor zeevisjes waarvan de kop op een paardenkop lijkt en die rechtopstaand zwemmen, uit het geslacht Hippocampus


lexentry: nld/zeeschildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeschildpad
trans_list: turtar mara
sense:
(reptielen) benaming voor zeedieren uit de familie Cheloniidae , waarvan het grootste gedeelte van het lichaam bedekt een met een lederachtig schild


lexentry: nld/zeeslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeslang
trans_list: nathair mhara
sense:
(reptielen) lid van het geslacht Hydrophiinae; giftig reptiel dat leeft in ondiepe zeegebieden en riviermondingen


lexentry: nld/zeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeester
trans_list: crosóg
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten


lexentry: nld/zeezwaluw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeezwaluw
trans_list: geabhróg
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor slanke meeuwachtige zeevogels met gevorkte staart uit de familie Sternidae


lexentry: nld/zegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegel
trans_list: gread
sense:
een stukje papier meestal voorzien van een plaklaag dat dient om aan te geven dat betaling heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zegen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegen
trans_list: beannacht
sense:
afroeping van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand over iemand, met name door een lid van de geestelijkheid


lexentry: nld/zegge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zegge
trans_list: seisg
sense:
(bloemplanten) een geslacht Carex van zowel bladverliezende als groenblijvende overblijvende kruiden met een grasachtige groeivorm, behorend tot de cypergrassenfamilie (Cyperaceae ). Het geslacht Carex is met ruim 2000 soorten een van de grootste geslachten van de bedektzadigen


lexentry: nld/zeis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeis
trans_list: speal
sense:
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien


lexentry: nld/zekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zekering
trans_list: fiús
sense:
(elektronica), (elektrotechniek) een element van een stroomkring dat doorbrandt of op andere wijze een te grote stroombelasting verhindert


lexentry: nld/zelfbeschikking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: zelfbeschikking
trans_list: féinchinneadh
sense:
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)


lexentry: nld/zelfhelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfhelp
trans_list: féinchabhair
sense:
(psychologie) het oplossen of verzachten van problemen zonder tussenkomst van professionele hulpverleners


lexentry: nld/zelfrijdend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zelfrijdend
trans_list: féinghluaiste
sense:
(verkeer) (van een voertuig) met de eigenschap zelfstandig te kunnen rijden (dus zonder andere krachtbron) waarmee overigens vaak tegenwoordig wordt bedoeld dat er automatische besturing optreedt


lexentry: nld/zelfstandig_naamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfstandig naamwoord
trans_list: ainmfhocal
sense:
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.


lexentry: nld/zelfzorg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfzorg
trans_list: féinchúram
sense:
alle zorg die een persoon besteedt aan het opheffen van eigen noden en het voldoen aan eigen behoeften


lexentry: nld/zemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zemelen
trans_list: bran
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van graankorrels


lexentry: nld/zenuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuw
trans_list: néaróg
sense:
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen


lexentry: nld/zenuwcel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwcel
trans_list: néarchill
sense:
(biologie) een zeer belangrijke cel in het zenuwstelsel die prikkels en impulsen opvangt, geleidt en doorgeeft


lexentry: nld/zenuwstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwstelsel
trans_list: néarchóras
sense:
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen


lexentry: nld/zeshoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeshoek
trans_list: heicseagán
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden


lexentry: nld/zestien__num__1
sense_num: 01
written_rep: zestien
trans_list: sé déag
sense:
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"


lexentry: nld/zetting__noun__1
sense_num: 04
written_rep: zetting
trans_list: ceartú
sense:
(bouwkunde) (geologie) (waterbeheer) het inklinken van een ondergrond (vastzetten) gepaard gaande met inkrimping


lexentry: nld/zeuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zeuren
trans_list: cuach
sense:
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken


lexentry: nld/ziek__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ziek
trans_list: tinn
sense:
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren


lexentry: nld/ziekenwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenwagen
trans_list: otharcharr
sense:
(verkeer), (medisch) een voertuig ingericht voor het vervoer van patiënten, gewoonlijk naar een ziekenhuis toe


lexentry: nld/ziekteverwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverwekker
trans_list: pataigin
sense:
(medisch) (biologie) organisme dat een ziekte veroorzaakt, meestal maar niet altijd gaat het om micro-organismen zoals bacteriën, virussen en eencellige organismen


lexentry: nld/ziekteverzekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverzekering
trans_list: árachas sláinte
sense:
verzekering die de meeste kosten van medisch advies, behandelingen, medicijnen, het gebruik van hulpmiddelen of andere voorzieningen op grond van een medische noodzaak vergoedt


lexentry: nld/zijdeworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdeworm
trans_list: seiriceán
sense:
(dierkunde), (kleding) rups van de zijdevlinder, Bombyx mori De dunne, sterke draad die deze rups produceert om zijn cocon te maken, is de grondstof voor een glanzend weefsel voor luxe kleding.


lexentry: nld/zink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zink
trans_list: sinc
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


lexentry: nld/zirkonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zirkonium
trans_list: siorcóiniam
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/zitvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zitvlees
trans_list: foighne
sense:
(figuurlijk) een lichamelijke en geestelijke gesteldheid die het mogelijk maakt dat je kan blijven stilzitten


lexentry: nld/zodiak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zodiak
trans_list: comhartha an Stoidiaca
sense:
het vlak waarin de aarde om de zon draait of -van de aarde gezien- het vlak waarin de zon aan de hemel schijnt voort te bewegen


lexentry: nld/zoeker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zoeker
trans_list: inneall cuardaigh
sense:
(fotografie) een instrumentje op of aan een camera dat het richten ervan vergemakkelijkt, een richtmiddel


lexentry: nld/zoekmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoekmachine
trans_list: inneall cuardaigh
sense:
(informatica) een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie; dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn


lexentry: nld/zoete_aardappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoete aardappel
trans_list: práta Spáinneach
sense:
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave


lexentry: nld/zombiecomputer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zombiecomputer
trans_list: zombaí
sense:
(informatica) computer met internetverbinding die is besmet doordat de besturing van buitenaf - bijv. door een virus - is overgenomen


lexentry: nld/zomerpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomerpunt
trans_list: grianstad an tsamhraidh
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke positie (de Kreeftskeerkring) bereikt


lexentry: nld/zon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zon
trans_list: grian
sense:
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt


lexentry: nld/zonnebrand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnebrand
trans_list: dó gréine
sense:
(medisch) de vaak pijnlijke gevolgen van een blootstelling van de huid aan een te grote dosis ultraviolet licht


lexentry: nld/zonnestelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnestelsel
trans_list: grianchóras
sense:
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren


lexentry: nld/zonnewende__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewende
trans_list: grianstad
sense:
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt


lexentry: nld/zonnewering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewering
trans_list: caoch
sense:
is iets dat tegen de zonnestraling beschermt en is de verzamelnaam voor allerlei constructies die de overlast van zonlicht en warmte ten gevolge van zonlicht moeten tegengaan.


lexentry: nld/zoogdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoogdier
trans_list: mamach
sense:
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia


lexentry: nld/zotheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zotheid
trans_list: amadántacht
sense:
iets wat voortkomt uit een gekke manier van denken, soms vooral als een slechte domheid, soms als iets wat ook wel grappig is


lexentry: nld/zuidpoollicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuidpoollicht
trans_list: Gealáin Theas
sense:
(astronomie) lichtverschijnsel in de atmosfeer in het zuidpoolgebied veroorzaakt door het binnendringen van kosmische straling


lexentry: nld/zuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuring
trans_list: bileog shráide
sense:
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden


lexentry: nld/zuurgraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurgraad
trans_list: aigéadacht
sense:
(scheikunde) de mate waarin iets zuur is, gewoonlijk gemeten als de negatieve logaritme (-log) van de concentratie waterstofionen


lexentry: nld/zuurstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurstof
trans_list: ocsaigin
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof


lexentry: nld/zwaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwaard
trans_list: claíomh
sense:
een lang, scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat werd gebruikt als wapen; tegenwoordig heeft het eerder een symbolische waarde


lexentry: nld/zwart_gat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwart gat
trans_list: dúpholl
sense:
(natuurkunde), (astronomie) gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is


lexentry: nld/zwarte_doos__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwarte doos
trans_list: bosca dubh
sense:
crashbestendig apparaat met vluchtgegevens in een vliegtuig dat gebruikt kan worden om vliegtuigongelukken te analyseren


lexentry: nld/zwavel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavel
trans_list: sulfar
sense:
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal


lexentry: nld/zwavelzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavelzuur
trans_list: aigéad sulfarach | ola vitriail
sense:
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking


lexentry: nld/zweefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweefvliegtuig
trans_list: faoileoir
sense:
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen


lexentry: nld/zweep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweep
trans_list: fuip
sense:
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen


lexentry: nld/zwegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwegel
trans_list: cuisle
sense:
(muziekinstrument), (verouderd) een eenhandsfluit met drie vingergaten; meestal speelt de muzikant daarop tegelijk met nog een ander instrument, meestal een kleine trom


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwemvlies
trans_list: fíochán
sense:
(zoötomie), (zwemmen) huidplooi tussen vingers of tenen die het vergemakkelijkt zich bij het zwemmen tegen het water af te zetten


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwemvlies
trans_list: fíochán
sense:
(schoeisel), (zwemmen) kunststofimitatie van [1] die de mens als verlengstuk van zijn voet kan aandoen


lexentry: nld/zwerm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwerm
trans_list: saithe
sense:
een grote groep gezamenlijk op- en rondtrekkende personen, dieren of zaken, gewoonlijk vogels of insecten


lexentry: nld/zweving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweving
trans_list: béim
sense:
(muziek) (natuurkunde) een geluidsverschijnsel dat veroorzaakt wordt door de interferentie van twee tonen met een gering verschil in toonhoogte


lexentry: nld/zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwijn
trans_list: muc
sense:
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben


lexentry: nld/Ålandseilanden__name__1
sense_num: 01
written_rep: Ålandseilanden
trans_list: Oileáin Åland
sense:
(toponiem: land) een groep van honderden eilanden in de Oostzee die tot Finland behoren, maar geheel Zweedstalig zijn en dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 248, de drieletterige landcode: ALA en de tweeletterige landcode: AX


lexentry: nld/één__num__1
sense_num: 01
written_rep: één
trans_list: aon
sense:
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I


