# translation

lexentry: tur/Afrikaanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Afrikaanca
trans_list: efrîqî
sense:
(diller) Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmî dilinden birisi. Güney Afrika'da daha çok Afrikalıların konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinden olan Felemenkçeden türemiş dil


lexentry: tur/Akdeniz__Özel_ad__1
sense_num: 03
written_rep: Akdeniz
trans_list: Deryaya Navîn
sense:
(denizler) Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz


lexentry: tur/Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Almanca
trans_list: elmanî | Elmanî
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Germen dilleri kolundan olup Almanya, Avrupa Birliği, Avusturya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Lihtenştayn'da resmî dil veya dillerden biri olarak kullanılan lisan.


lexentry: tur/Arapça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arapça
trans_list: erebî
sense:
(diller) Çoğunlukla Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da kullanılan, Hami-Sami dil ailesinin Sami koluna mensup dil


lexentry: tur/Arnavutluk__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Arnavutluk
trans_list: Elbanya
sense:
(ülkeler) Balkan Yarımadası'nda komşuları kuzeyde Karadağ, kuzeydoğuda Kosova, doğuda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, güneyde Yunanistan olan bir ülke.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Avrupa Birliği
trans_list: Yekîtiya Ewropayê | یەکیتیا ئەورۆپایێ
sense:
(Avrupa, politika) Avrupa Toplulukları (AAET, AET, AKÇT) aracılığıyla izlenen hedef ve politikalarla Avrupa Birliği Antlaşması'yla getirilen iki yeni eylem alanının (Ortak Dış ve Güvenlik Politikasık, Adalet ve İç İşleri Alanında İş Birliği) kapsadığı hedef ve politikaları bir bütün olarak ifade etmek üzere kullanılan kavram.


lexentry: tur/Avusturya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avusturya
trans_list: Awistirya | Nemsa | Otrîş
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'da bağımsızlığını 1955'te ilan etmiş, batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde Almanya ve Çekya ile komşu olan Avrupa Birliği üyesi ülke.


lexentry: tur/Berlin_Duvarı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Berlin Duvarı
trans_list: hêta Berlînê
sense:
(Doğu Almanya, tarih) Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya'ya kaçmalarını önlemek için Doğu Alman meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 yılında Berlin'de yapımına başlanan ve yine Doğu Almanya'nın, isteyen vatandaşların Batı'ya gidebileceğini açıklamasının ardından 9 Kasım 1989'da yıkılan duvar.


lexentry: tur/Birleşmiş_Milletler__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşmiş Milletler
trans_list: Neteweyên Yekbûyî
sense:
(Birleşmiş Milletler, milletlerarası, politika) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan milletlerarası örgüt


lexentry: tur/Boğdan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Boğdan
trans_list: Moldova
sense:
(coğrafya, tarih) Bugünkü Moldova'ya ve Romanya'nın Moldova'ya komşu bâzı bölümlerine Osmanlıların verdiği ad


lexentry: tur/Dünya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Dünya
trans_list: Erd | Zemîn
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Venüs ile Mars arasında yer alan, Güneş'e yakınlık bakımından üçüncü olan gezegen.


lexentry: tur/Farsça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Farsça
trans_list: farisî
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dil grubuna ait İran dilleri alt grubunda yer alan ve İran'ın resmî dili olan dil.


lexentry: tur/Fransızca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Fransızca
trans_list: Ferensî | fransî
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinden Fransa'da ve Fransız uygarlığını kabul etmiş ülkelerde kullanılan dil.


lexentry: tur/Güney_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Okyanusu
trans_list: Okyanûsa Başûr
sense:
(okyanuslar) Antarktika kıtasını çevreleyen su kitlesi. Dünyanın dördüncü büyük ve en son tanımlanmış okyanusu


lexentry: tur/Gürcüce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Gürcüce
trans_list: gurcî
sense:
(diller) Gürcü Alfabesi ile yazılan, Kafkas dillerinin Güney Kafkas dilleri ya da Kartveli dilleri grubuna bağlı dil.


lexentry: tur/Hemşince__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hemşince
trans_list: hamşenî | hemşenî
sense:
(diller) Batı Ermeniceden sayılan arkaik bir Ermenice lehçesi olup Doğu Karadeniz'de yaşamakta olan Hemşinlilerce konuşulur.


lexentry: tur/Jüpiter__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Jüpiter
trans_list: Berçîs
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Dünya ile Jüpiter arasında yer alan, Güneş'e olan uzaklığı bakımından 5. gezegen.


lexentry: tur/Karadeniz__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Karadeniz
trans_list: Derya Reş
sense:
(denizler) Güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yer alan; Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi aracılığıyla Atlas Okyanusu'na bağlanan iç deniz


lexentry: tur/Kuzey_Kıbrıs_Türk_Cumhuriyeti__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
trans_list: Komara Tirk a Bakurê Kîprosê
sense:
(ülkeler) Akdeniz'in en büyük üçüncü adası olan ve Anadolu yarımadasının 65 km güneyindeki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan bir ada ülkesi


lexentry: tur/Lekçe__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Lekçe
trans_list: له‌کی
sense:
(diller) 1-2 milyon Lekler tarafından konuşulan bir dil olup Kürtçenin ya da Lurcanın lehçesi olduğu kanaatinde olanlar vardır.


lexentry: tur/Mars__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mars
trans_list: Behram
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Dünya ile Jüpiter arasında yer alan, Güneş'e olan uzaklığı bakımından 4. gezegen.


lexentry: tur/Mağrip__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mağrip
trans_list: Maxrêb
sense:
(coğrafya, tarih) Kuzey Afrika'da bir bölge. Günümüzde dar anlamıyla Tunus, Cezayir, Fas ve Batı Sahra'yı (geniş anlamıyla, Libya ve Moritanya'yı da) içerir


lexentry: tur/Merkür__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Merkür
trans_list: Tîr
sense:
(mitoloji) Hızla ilgili Romalı tanrı. Bazen haberci olarak kanatlı sandalet giyer, Merkür Yunan tanrısı Hermes'e karşılık gelmektedir.


lexentry: tur/Oksitanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Oksitanca
trans_list: oksîtanî
sense:
(diller) Güney Fransa'daki Oksitanya, İtalya'daki Oksitan Vadisi ve İspanya'daki Aran Vadisi'nde konuşulan Latin dili


lexentry: tur/Osmanlı_Türkçesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Osmanlı Türkçesi
trans_list: زمانی تورکیی عوسمانی
sense:
(dil bilimi) 13. ve 20. yüzyıllar arasında Anadolu dahil Osmanlı Devleti sınırları dahilindeki ülkelerde kullanılmış olan, Arapça ve Farsçanın etkisi altındaki Türk dili


lexentry: tur/Roma_Hukuku__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Roma Hukuku
trans_list: dada Romayê
sense:
(hukuk) Eski Roma'nın hukuk sistemi olup Rönesans’la Batı Hukuku'nun temelini oluşturmaya başlamıştır.


lexentry: tur/Romanya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Romanya
trans_list: Rumunjska
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'nın güneydoğusunda, Balkan Yarımadası'nın kuzeyinde, aşağı Tuna havzasında, Karadeniz kıyısında bir ülke.


lexentry: tur/Rusya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Rusya
trans_list: Rûsya
sense:
(ülkeler) Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, yüzölçümü olarak Dünya'nın en büyük, nüfus olarak sekizinci büyük ülkesi


lexentry: tur/Satürn__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Satürn
trans_list: Keywan
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde halkaları ile bilinen, Güneş'e yakınlık bakımından 6. sıradaki gezegen


lexentry: tur/Slovenya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Slovenya
trans_list: Slovenya
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'nın güneyinde bulunup batısında İtalya, güneybatısında Adriyatik Denizi, güney ve doğusunda Hırvatistan, kuzeydoğusunda Macaristan, kuzeyinde Avusturya bulunan ülke.


lexentry: tur/Somali__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Somali
trans_list: Somalya | Somaliya
sense:
(ülkeler) Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu adı verilen coğrafî bölgede bir ülke. Batısında Cibuti, Etiyopya ve Kenya, doğusunda Hint Okyanusu vardır.


lexentry: tur/Suudi_Arabistan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Suudi Arabistan
trans_list: Erebistana Siûdî
sense:
(ülkeler) Arap Yarımadası'ndaki en büyük ülke olup kuzeybatıda Ürdün, kuzey ve kuzeydoğuda Irak ve Kuveyt, doğuda Basra Körfezi'nde olan Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri, güneydoğuda Umman, güneyde Yemen, batısında da Kızıldeniz ile çevrilidir.


lexentry: tur/Türkiye__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Türkiye
trans_list: Tirkiye
sense:
(ülkeler) Anadolu Yarımadası'nın tamamını ve Trakya'nın küçük bir kısmını kapsayan, başkenti Ankara, en büyük şehri İstanbul, nüfusu itibarıyla 85.279.553 (2023) ve resmî dili de Türkçe olan ülke


lexentry: tur/Umman__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Umman
trans_list: Oman
sense:
(ülkeler) Güneybatı Asya'da, Arap Yarımadası'nın güneydoğu kıyısında ülke. Kuzeybatıda Birleşik Arap Emirlikleri, batıda Suudi Arabistan, güneybatıda Yemen ile sınır komşusudur.


lexentry: tur/Vikisözlük__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikisözlük
trans_list: Wîkîferheng
sense:
(İnternet) İnternet ortamında yayımlanan ve viki anlayışına uygun olarak her kullanıcının ekleme ve değişiklik yapabildiği hür sözlük.


lexentry: tur/Washington__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Washington
trans_list: Washington
sense:
(ABD) Washington, D.C. kavramının kısa şekli (Amerika Birleşik Devletleri'nin federal başkenti ve bölgesi)


lexentry: tur/abesle_iştigal_etmek__Deyim__1
written_rep: abesle iştigal etmek
trans_list:
bi tiştên beredayî re mijûl bûn | karên tewş û beredayî kirin | li ber çem bîr kolan | palê pûş kirin


lexentry: tur/aile__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: aile
trans_list: malbat
sense:
(toplum) evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik


lexentry: tur/akan_yıldız__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: akan yıldız
trans_list: stêrerij
sense:
(astronomi) Güneş Sistemi içinde hareket ederken Dünya atmosferinin üst katmanlarına girip sürtünme sonucu ateş külçesi durumuna dönüşen küçük gök cismi


lexentry: tur/anonim_şirket__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: anonim şirket
trans_list: pardariya gelêrî
sense:
(ekonomi, hukuk) sermayesi belirli ve paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığıyla sorumlu bulunan şirket


lexentry: tur/armut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: armut
trans_list: hirmê | hirmî | karçîn
sense:
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Çiçekleri beyaz, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç ve armut ağacın tatlı ve sulu, yumuşak, ufak çekirdekli meyvesi, amıt


lexentry: tur/asal_sayı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: asal sayı
trans_list: hejmarên hîmî
sense:
(matematik, sayılar teorisi) Kendisinden ve 1'den başka tam böleni olmayan, 1'den büyük sayma sayısı


lexentry: tur/astronomi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: astronomi
trans_list: stêrnasî
sense:
(tabii bilimler) Gök cisimlerinin konumlarını, hareketlerini, birbirine olan uzaklıklarının ölçülmesini, bunların fizik ve kimya bakımından yapılarını inceleyen bilim,


lexentry: tur/at__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: at
trans_list: hesp | esp
sense:
(atgiller, tek toynaklılar) atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan


lexentry: tur/avukat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: avukat
trans_list: eboqat
sense:
(hukuk, meslekler) hukuk öğrenimi görmüş ve adalet önünde kişilerin haklarını savunmayı meslek edinmiş kimse


lexentry: tur/ağaç__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ağaç
trans_list: dar | دار
sense:
(ağaçlar) boyu en az beş metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal, sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün vererek boylanan, hücrelerinin büyük bölümü odunlaşmak bitki anatomisi laşmış olan, uzun ömürlü bitki


lexentry: tur/bal__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bal
trans_list: hingiv
sense:
(arıcılık, yiyecekler) özellikle bal arılarsının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp, kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde


lexentry: tur/bayrak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bayrak
trans_list: ala
sense:
(sembol adları) milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak, alem


lexentry: tur/bağlanmak__Eylem__1
written_rep: bağlanmak
trans_list:
hatin bestandin | hatin dabestandin | hatin girêdan | hatin hilbestandin | hatin lehiqandin | hatin terxankirin


lexentry: tur/baş_dönmesi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: baş dönmesi
trans_list: dewx | hiş çûn
sense:
gözün kararmasıyla düşecek gibi olma durumu, kişinin uzaydaki konumunu algılayamaması ve dengesini kaybetmesi


lexentry: tur/beyin__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: beyin
trans_list: mejî | demax
sense:
(anatomi) Kafatasının üst bölümünde beyin zarları ile örtülü, iki yarım küre şeklinde sinir kütlesinden oluşan, duyum ve şuur merkezlerinin bulunduğu organ


lexentry: tur/bilim__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bilim
trans_list: zanist
sense:
(bilim) Kâinat'ın veya olayların bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan metotlar ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi


lexentry: tur/birim__Ad__2
sense_num: 04
written_rep: birim
trans_list: yeke | yekjimar
sense:
(fizik) fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslar arası standart büyüklükler


lexentry: tur/bit__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bit
trans_list: spih
sense:
(böcekler, parazitler) (Pediculus) yarım kanatlılar alt takımına giren, insan ve memeli hayvanların vücudunda asalak olarak yaşayan böcek, kehle


lexentry: tur/biyoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: biyoloji
trans_list: biyolojî
sense:
(tabii bilimler) bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı


lexentry: tur/bu__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: bu
trans_list: ئه‌م
sense:
(işaret adılı): en yakında bulunan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz


lexentry: tur/bulut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bulut
trans_list: ewr | mişale
sense:
(meteoroloji) buz kristalleri, su damlacıkları ya da bunların karışımlarından oluşan, toprağa değmeyen, gözle görülür kütle


lexentry: tur/cam__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cam
trans_list: cam
sense:
(bina malzemeleri) soda veya potas katılmış silisli kumun ateşte eritilmesiyle yapılan sert, şeffaf ve kırılgan malzeme


lexentry: tur/canlı_yayın__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: canlı yayın
trans_list: weşana yekser
sense:
(İnternet, radyo, televizyon) etkinlik, gösteri, olay, toplantı v.s.'nin gerçekleştiği anda radyo ve televizyondan aktarılması


lexentry: tur/ceza__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ceza
trans_list: ceza
sense:
(hukuk) suç işleyen bir kişinin mallarına, şerefine, hürriyetine, hayatına karşı kanunların öngördüğü müeyyide


lexentry: tur/cisim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: cisim
trans_list: zevî
sense:
(cebir) Boş olmayan bir küme üzerinde '+' ve '×' ikili işlemleri tanımlanan ve bu kümenen '+' işlemiyle bir değişmeli grup ve bu değişmeli grubunun etkisiz elemanı hariç olan kümeyle '×' işlemi ikinci bir değişmeli grup meydana getirmesi ve '×' işleminin sağdan ve soldan '+' işlemi üzerine dağılma özelliği olmasıyla ortaya çıkan cebirsel yapı.


lexentry: tur/cisim__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: cisim
trans_list: beden
sense:
(fizik) tabiatta element, bileşik veya bunların karışımları hâllde bulunan, kütlesi ve ağırlığı olan, hislerle idrak edilebilen şey


lexentry: tur/cümle__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cümle
trans_list: hevok
sense:
(dil bilimi) hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi


lexentry: tur/dağ__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: dağ
trans_list: çiya | çîya
sense:
(coğrafya, jeomorfoloji, tabii bilimler) yer kabuğunun çıkıntılı, eğimli, yüksek yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümü


lexentry: tur/deniz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: deniz
trans_list: derya
sense:
(okyanus bilimi) bir okyanus ile bağı olan ve büyük bir alanı kaplayan ve genellikle tuzlu olan su kütlesi, , bahir, derya


lexentry: tur/devlet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: devlet
trans_list: dewlet
sense:
(hukuk, politika, toplum) toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasî bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık


lexentry: tur/din__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: din
trans_list: dîn | ol
sense:
(din bilimi) Tanrı'ya, tabiatüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve ibadeti sistemleştiren toplumsal kurum


lexentry: tur/doğan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: doğan
trans_list: baz
sense:
(doğangiller) gündüz yırtıcı kuşları (Falconiformes) takımından Falconidae (doğangiller) familyasından Falco cinsini oluşturan yırtıcı kuş türlerinin ortak adı.


lexentry: tur/duvar__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: duvar
trans_list: dîwar
sense:
(mimarlık) bir yapının yanlarını dışa karşı koruyan, iç bölümlerini birbirinden ayıran, taş, tuğla v.s. gereçlerden yapılan veya örülen dikey düzlem


lexentry: tur/dış__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: dış
trans_list: der | derve
sense:
(spor) bâzı top oyunlarında karşı takım oyuncularının vuruşuyla topun kalenin bulunduğu taraftan dışarı çıkması


lexentry: tur/edat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: edat
trans_list: daçek
sense:
(dil bilimi) tek başına mânâsı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime


lexentry: tur/ek__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: ek
trans_list: qertaf
sense:
(inşaat) kelime türetmek veya kelimenin görevini belirtmek için kullanılan, başa, sona veya kelimenin içine eklenebilen, bağımlı dil bilgisi unsurları


lexentry: tur/ekmek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ekmek
trans_list: nan | نان
sense:
(hamur işleri, yiyecekler) tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, saçda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek


lexentry: tur/elektrik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektrik
trans_list: elektrîk | kareba | berq birûs | cereyan
sense:
(elektrik) Maddenin elektron, pozitron, proton v.s. parçacıklarının hareketleriyle ortaya çıkan enerji türü, bu enerjinin gündelik hayatta kullanılan biçimi, bu enerjiden elde edilen aydınlanma


lexentry: tur/elma__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elma
trans_list: sêv | سێو
sense:
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Gülgillerden olup çiçekleri pembe ya da beyaz bir ağaç veya bu ağacın kabuğu parlak, sert, kırmızı, sarı ve yeşil renkte, tadı ekşi veya tatlı, dokusu gevrek, ufak çekirdekli meyvesi


lexentry: tur/emek__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: emek
trans_list: emek | xebat
sense:
(sosyoloji) insanın bilinçli olarak belli bir amaca ulaşmak için giriştiği hem tabii ve toplumsal çerçevesini hem de kendisini değiştiren çalışma süreci


lexentry: tur/emir__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: emir
trans_list: emir | ferman
sense:
(meyveler) Orta Anadolu'da şarap yapımı için üretilen, orta kalın kabuklu, beyaz renkli, kısa ve karışık budanan bir tür üzüm


lexentry: tur/eski__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: eski
trans_list: kevn
sense:
herhangi bir görevden düştüğü veya durumunu yitirdiği için bir kişinin eski saygınlığının kalmadığı hâllerde kullanılan söz


lexentry: tur/fabrika__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fabrika
trans_list: fabrîqe | karxane | sazgeh
sense:
(işletme, mimarlık) işlenmemiş veya yarı işlenmiş maddelerin araç, makine v.s. ile işlenerek tüketime hazır hâle getirildiği sanayi kuruluşu


lexentry: tur/fare__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: fare
trans_list: mişk
sense:
(kemiriciler) kemiriciler (Rodentia) takımının Myomorpha alt takımından, başta ev faresi (Mus musculus) olmak üzere çok sayıda küçük memelinin ortak adı


lexentry: tur/fotoğraf__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fotoğraf
trans_list: wêne | fotograf
sense:
(fotoğrafçılık, sanat) görüntüyü, ışığa karşı duyarlıklı cam, kâğıt v.s. bir yüzey üzerinde özel makine ile tespit etme usulüyle yapılan resim


lexentry: tur/gelenek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gelenek
trans_list: bastan | gerdîş | kevnetore | kevneşop | nirît
sense:
(sosyoloji) Bir toplumda, bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar.


lexentry: tur/general__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: general
trans_list: amî
sense:
(askeriye) Kara ve hava kuvvetlerinde albaylıktan sonra gelen ve mareşalliğe kadar olan yüksek rütbeli subaylara verilen genel ad


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: grup
trans_list: grûb
sense:
(askeriye) çeşitli sınıf veya birliklere bağlı elemanların, belirli bir taktik görevi gerçekleştirmek üzere, tek komutanın emri altında birleştirilmesinden oluşan kıta topluluğu


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: grup
trans_list: grûb
sense:
(cebir) birleşme, birim eleman ve her elemanı için her iki yönde bir ters elemanı olup üzerinde bir ikili işlem tanımlı küme


lexentry: tur/göl__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: göl
trans_list: deryaçe | gol
sense:
(coğrafya, jeoloji) oluşması genellikle tektonik, volkanik v.s. olaylara bağlı olan, toprakla çevrili, derin ve geniş, tuzlu veya tuzsuz durgun su örtüsü


lexentry: tur/görev__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: görev
trans_list: berpirsiyarî | berpirsî | erk | mesûliyet | peywir | vatinî
sense:
(dil bilimi) bir cümlede bir dil biriminin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla yerine getirdiği iş


lexentry: tur/hasta__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: hasta
trans_list: bîmar
sense:
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken


lexentry: tur/haşhaş__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: haşhaş
trans_list: xaşxaşik
sense:
(çiçekler, gelincikgiller, toksikoloji) Gelincikgillerden, kapsüllerinden afyon, tohumlarından yağ çıkarılan bir yıllık ve otsu bir kültür bitkisi


lexentry: tur/hoş_geldiniz__Ünlem__1
sense_num: 01
written_rep: hoş geldiniz
trans_list: hûn bi xêr hatin
sense:
Gelen kişilerin gelmesinden hoşluk duyulduğunu, yani o kişilerin istendiğini anlatır kişileri karşılamak için kullanılan selamlama ünlemi.


lexentry: tur/ideoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ideoloji
trans_list: îdeolojî
sense:
(felsefe, politika) Felsefî, sosyolojik ya da idarî bir doktrin oluşturan, ideal olarak da kabul edilebilen, kişi ve kurumların davranışlarına yön veren düşünceler bütünü


lexentry: tur/ilkbahar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ilkbahar
trans_list: behar | بهار | bihar
sense:
(meteoroloji, mevsimler) kuzey yarım kürede 21 mart - 22 haziran, arası zaman aralığı, bahar, erken bahar, evvel bahar, ilkyaz


lexentry: tur/insan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: insan
trans_list: mirov
sense:
(primatlar) Bulunduğu coğrafyaya göre toplum hâlinde yaşama ihtiyacıyla oluşturduğu kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve beraberinde gelişen konuşma kabiliyeti olan, Kâinat'ı bütün olarak kavrayabilme sonucunda iradesi doğrultusunda değiştirebilme gereğini duyabilen, değiştirebilen ve şekillendirebilen kendini tanımlayabilen, eylemleri kabaca coğrafya, maruz ya da hakim kaldığı çevre, temelde bulunan kalıtımsal özelliklerlerce çeşitlenen canlı


lexentry: tur/işletim_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: işletim sistemi
trans_list: pergala xebitandinê
sense:
(bilişim) Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.


lexentry: tur/kalp__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kalp
trans_list: dil | qelb
sense:
(anatomi) akciğerlerin arasında, göğüs boşluğunda bulunan kanı akciğerlere oradan gelen temiz kanı da vücuda pompalayan organ, yürek


lexentry: tur/kan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kan
trans_list: xwîn | xûn
sense:
(anatomi) atardamar ve toplardamarların içinde dolaşarak hücrelerde anabolizma, katabolizma vazifelerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş kırmızı renkli sıvı


lexentry: tur/kanun__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: kanun
trans_list: qanûn
sense:
(tabii bilimler) Bilimde çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum


lexentry: tur/kapı__Ad__1
sense_num: 07
written_rep: kapı
trans_list: derî | ده رگا
sense:
(mimarlık) bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı ve bu açıklıktaki açılıp kapanan kanat


lexentry: tur/kar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kar
trans_list: berf
sense:
(meteoroloji) buz kristallerinden oluşan, parlak, beyaz, katı ve çok kere altıgen şekle sahip donarak yağan su buharı


lexentry: tur/kartal__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kartal
trans_list: êlo
sense:
(atmacagiller) Atmacagiller (Accipitridae) ailesinden, yuvasını yüksek kayalıklar üzerinde kuran, etçil, güçlü, keskin görüşe sahip, iri bir yırtıcı kuş


lexentry: tur/kavak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kavak
trans_list: hewr | spîndar
sense:
(söğütgiller) söğütgillerden, sulak bölgelerde yetişen, boyu bazı türlerinde 30-40 m'ye değin çıkan, kerestesinden yararlanılan uzun boylu bir ağaç


lexentry: tur/kaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaz
trans_list: qaz
sense:
(ördekgiller, perde ayaklılar) Perde ayaklılardan, uzun, beyaz veya gri boyunlu, karada ve suda yaşayan, uçan, yabanî veya evcil kuş


lexentry: tur/kemik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kemik
trans_list: hestî
sense:
(anatomi) insanın ve omurgalı hayvanların çatısını oluşturan türlü şekildeki sert organların genel adı


lexentry: tur/keçi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: keçi
trans_list: bizin
sense:
(boynuzlugiller, evcil hayvanlar) boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasından Capra cinsini oluşturan memelilere verilen ad.


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kilise
trans_list: dêr
sense:
(Hristiyanlık, mimarlık) Hristiyanlarca ibadethane olarak kullanılan ve bâzı dinî törenlerin gerçekleştirildiği bina


lexentry: tur/kim__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: kim
trans_list: kî
sense:
(belgisiz adıl): "Hangi kişi?" mânâsında cümlede, özne, tümleç, nesne, yüklem görevinde kullanılan bir kelime


lexentry: tur/kitap__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kitap
trans_list: kitêb | pirtûk | کتێب
sense:
(edebiyat) ciltli ve ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü


lexentry: tur/kova__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kova
trans_list: setil
sense:
(kaplar) genellikle su veya sulu şeyler taşımaya, denizden veya kuyudan su çekmeye yarayan üstünden kulplu kap


lexentry: tur/kral__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kral
trans_list: qral
sense:
(monarşi) Avrupa monarşilerinde erkek hükümdara verilen unvandır, en yüksek devlet otoritesini, bütün devlet başkanlığı yetkilerini kalıtım veya soylularca seçilme yoluyla elinde bulunduran kişi


lexentry: tur/kum__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kum
trans_list: qûm
sense:
(jeoloji, madencilik) silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından oluşan, deniz kıyısı, dere yatağı v.s. yerlerde çok bulunan, ufak, sert tanecikler


lexentry: tur/kuyruklu_yıldız__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kuyruklu yıldız
trans_list: dûvstêrk
sense:
(astronomi) Bir yıldız çevresinde büyük bir elips veya bir parabol yörüngede dolaşan, hatta bazen yıldızlararası boşlukta eliptik yörünge üzerinde hareket edebilen, o yıldıza yaklaştığında yüzeyinde ortaya çıkan gazların ve tozların oluşturduğu kuyruk denilen ışıklı bir uzantısı olan gök cismi.


lexentry: tur/kâğıt__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kâğıt
trans_list: kaxez | perr | کاغه ز
sense:
(kâğıt endüstrisi, matbaacılık) genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamuru hâline getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak


lexentry: tur/kömür__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kömür
trans_list: komir
sense:
(organik kimya, petroloji) karbonlu maddelerin kapalı ve havasız yerlerde için için yanmasından veya çok uzun süre derin toprak katmanları altında kalıp birtakım kimyasal değişmelere uğramasından oluşan, bitkisel kaynaklı, içinde yüksek oranda karbon bulunan, siyah renkli katı bir fosil yakıt


lexentry: tur/köpek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: köpek
trans_list: kûçik | se
sense:
(köpekgiller, evcil hayvanlar) köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, yüzden fazla evcil ırkı olan etçil hayvan, it, gölbez


lexentry: tur/köprü__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: köprü
trans_list: pir | pird
sense:
(mimarlık) nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki yakasını bağlayan yapı; herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan ahşap, kâgir, beton veya demir yapı


lexentry: tur/kültür__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: kültür
trans_list: cotkarî | kultûr
sense:
(toplum) tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde meydana gelen bütün maddî ve manevî değerlerle bunları meydana getirmede, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine hakimiyetin ölçüsünü gösteren araçların bütünü


lexentry: tur/lehçe__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: lehçe
trans_list: lehce
sense:
(dil bilimi) bir dilin bölgesel, siyasî ya da tarihî sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu


lexentry: tur/limon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: limon
trans_list: lîmon
sense:
(sedef otugiller, meyveler) Turunçgillerden, 3–5 m yükseklikte, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç ve bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi


lexentry: tur/mahkeme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mahkeme
trans_list: dadgeh
sense:
(hukuk) bir hâkimden veya bazen savcı ve hâkimlerden oluşan bir kurulun yargı görevini yerine getirdikleri yer


lexentry: tur/makas__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: makas
trans_list: meqes | cawbir
sense:
(aletler) bir eksen çevresinde dönebilecek şekilde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan alet


lexentry: tur/mektup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mektup
trans_list: kaxez | نامه‌
sense:
(bilgi bilimi, posta, yazı) bir şey haber vermek, sormak, istemek veya hisleri bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen zarfa konulmuş yazılı kâğıdı


lexentry: tur/mercek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercek
trans_list: hawêne
sense:
(optik) içinden geçen paralel ışınları düzenli bir şekilde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış şeffaf cisim


lexentry: tur/mercimek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercimek
trans_list: nîsk
sense:
(baklagiller) baklagillerden, beyaz çiçekli bir tarım bitkisi ve mercimek bitkisinin, besin değeri yüksek, ufak, yeşil veya kahverenkli, yuvarlak ve yassıca tohumu


lexentry: tur/meslek__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: meslek
trans_list: meslek | pîşe | mihne
sense:
(meslekler) belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş


lexentry: tur/meteor__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meteor
trans_list: rayeka navdêrî
sense:
(astronomi) Bir asteroit, kuyruklu yıldız, meteoroit veya mikrometeoroitin üst atmosferdeki hava molekülleri ile çarpışarak akkor hâline gelene kadar ısındıktan sonra bir çizgi meydana getirerek Dünya atmosferinden bazen arkasından ışıyan malzeme bırakarak gözle görülür geçişi.


lexentry: tur/meyve__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meyve
trans_list: fêkî | mêwe
sense:
(bitki anatomisi, yiyecekler) çiçeğin dişi organının döllenme sonucunda farklılaşıp yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir


lexentry: tur/mezar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mezar
trans_list: gor
sense:
(ölüm) ölünün gömülü olduğu yer, çukur, kara toprak, kara yer, gömüt, kabir, sin, ebedî istirahatgâh, makber, metfen


lexentry: tur/mikroskop__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mikroskop
trans_list: hûrbîn | hûrdebîn | mikroskop
sense:
(optik, ölçü aletleri) mercek düzeneği yardımıyla küçük cisimleri büyütüp daha belirgin hâle getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet


lexentry: tur/muhtemel__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: muhtemel
trans_list: muhtemel
sense:
gerçekleşmesi de gerçekleşmemesi de ihtimal dâhilinde olan, beklenen, beklenir, umulur, olası, olasılı, mümkün


lexentry: tur/mutluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mutluluk
trans_list: saadet
sense:
(felsefe, ruh bilimi) bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, mut, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık


lexentry: tur/mühendis__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mühendis
trans_list: mihendis
sense:
(meslekler, mühendislik) insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kişi


lexentry: tur/mısır__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mısır
trans_list: garis
sense:
(tahıllar) buğdaygillerden gövdesi boğumlu ve kalın, yaprakları şerit biçiminde, boyu yaklaşık 2 m olabilen, erkek çiçekleri tepede salkım olarak, dişi çiçekleri yaprakla gövde arasında koçan şeklinde olan kültür bitkisi ve mısır bitkisinin koçan üzerindeki taneli ürünü


lexentry: tur/oda__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: oda
trans_list: valageh
sense:
(mimarlık) evin veya herhangi bir yapının oturma, çalışma, yatma gibi işlere yarayan, banyo, salon, giriş v.s. dışında kalan, bir veya birden fazla çıkışı olan bölmesi, göz


lexentry: tur/okumak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: okumak
trans_list: xwendin
sense:
bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek


lexentry: tur/ondalık_sistem__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ondalık sistem
trans_list: sîstema dehaniyê
sense:
(matematik) temel birimlerin katları ve askatları, bu birimlerin ondalık kuvvetleri olan uzunluk ve ağırlık ölçümlerinde kullanılan sistem


lexentry: tur/orospu_çocuğu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: orospu çocuğu
trans_list: dêqehp | dêqehpik | pîç
sense:
(argo, kaba konuşma) birilerine hakaret etmek amacıyla kullanılan, annesinin hayat kadını olduğunu îmâ eden söz


lexentry: tur/orta__Ad__1
sense_num: 09
written_rep: orta
trans_list: nav
sense:
(spor) futbolda oyunculardan birinin, topu, kale ağzında duran arkadaşlarına havadan yollamak için yaptığı vuruş


lexentry: tur/otel__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: otel
trans_list: mêvanxane | otêl | ميوانخانه
sense:
(mimarlık, oteller) yolcu ve turistlere geceleme imkânı sağlamak, bunun yanında yemek, eğlence v.s. hizmetleri sunmak amacıyla kurulmuş işletme


lexentry: tur/parmak__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: parmak
trans_list: til | pêçî | په‌نجه
sense:
(anatomi) insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri


lexentry: tur/periyodik_sistem__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: periyodik sistem
trans_list: sîstema vedorî ya elementan
sense:
(kimya) Elementlerin atom numaralarındaki artışa göre sıralandıkları, özelliklerindeki benzerliklerin sistemi


lexentry: tur/pi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: pi
trans_list: پای | 𝜋
sense:
(geometri, matematik) dairenin çevresi ile çapı arasındaki oranı gösteren irrasyonel sabit (π ≈ 3,141592653589793...)


lexentry: tur/psikoloji__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: psikoloji
trans_list: rayeka navdêrî
sense:
(edebiyat) herhangi bir edebiyat ürününde, kişilerin kişiliklerini belirleyen duyuş, düşünüş, davranış biçimi


lexentry: tur/savcı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: savcı
trans_list: dozgêrr
sense:
(hukuk, meslekler) Devlet adına ve yararına davalar açan, kamu haklarını ve hukuku yerine getirmek üzere yargıç katında sanıkları kovuşturan görevli hukukçu.


lexentry: tur/sayı__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: sayı
trans_list: hejmar
sense:
(aritmetik, matematik) sayma, ölçme, tartma v.s. işlerin sonunda bulunan birimlerin kaç olduğunu bildiren söz


lexentry: tur/sağlamak__Eylem__1
written_rep: sağlamak
trans_list:
bi dest xistin | bîter kirin | dabîn kirin | derbasî aliyê rastê yê rê bûn | lê bûn xwedî | mîzan kirin


lexentry: tur/sepet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: sepet
trans_list: zembîl | selik
sense:
(kaplar) kamış, saz ince dal veya tellerden hasır şeklinde örülerek yapılan, genellikle sapı olan, eşya ve yiyecek taşımak için kullanılan kap


lexentry: tur/sinir__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: sinir
trans_list: demar
sense:
Şablon:dil=tr duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet


lexentry: tur/soğan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: soğan
trans_list: pîvaz | pîzav
sense:
(sebzeler, soğangiller) yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki, soğan bitkinin çiğ ve pişirilerek yenilen ürünü


lexentry: tur/sufi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sufi
trans_list: sofî
sense:
(mistisizm) Kadîm ezoterik bir kökene sahip olmakla birlikte mistik bir inanç olarak günümüzde daha çok İslâm çevresinde gelişen tasavvuf öğretisine bağlı kişiler için daha çok Batı'da kullanılan kelime.


lexentry: tur/sözlük__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sözlük
trans_list: ferheng | bêjename | peyvname | qamûs | فه‌رهه‌نگ
sense:
(kitap) bir dilin bütün veya belli bir çağda kullanılmış kelime ve deyimlerini alfabe sırasına göre alarak tanımlarını yapan, açıklayan, başka dillerdeki karşılıklarını veren eser


lexentry: tur/sütyen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sütyen
trans_list: bersing
sense:
(iç giyim) Kadınların göğüslerini dik tutup dolgun göstermek için kullandıkları, saten, dantel v.s. kumaşlardan yapılan iç çamaşırı


lexentry: tur/sırt__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: sırt
trans_list: pişt
sense:
(anatomi, zooloji) omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm


lexentry: tur/sığınak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: sığınak
trans_list: penageh | sitargeh
sense:
(askeriye, mimarlık) özellikle düşman atışlarından, hava bombardımanlarından korunmak için yapılmış yer


lexentry: tur/takvim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: takvim
trans_list: salname
sense:
(yazı) bir yılın günerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik şekillerde yapılmış çizelge veya defter.


lexentry: tur/tanımlık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tanımlık
trans_list: artîkel | veqetandek | zêder
sense:
(dil bilimi) Almanca, Arapça, Fransızca, Yunanca gibi bâzı dillerde kelimelerin başına ya da sonuna eklenerek eklendiği kelimeyi belirli yapan ek ya da kelime


lexentry: tur/teori__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: teori
trans_list: teorî
sense:
(bilim) İradeli bir şekilde tertiplenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kanunların ve kuralların tamamı


lexentry: tur/toprak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: toprak
trans_list: erd
sense:
(jeoloji) Yer kabuğunun toz hâline gelmiş türlü kütle kırıntılarıyla çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü


lexentry: tur/uygulama__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: uygulama
trans_list: sepan
sense:
(bilim, sanat) bir bilim ve sanat dalının ilkelerini düşünce alanından uygulama alanına geçirip gerçekleştirme işi


lexentry: tur/ve__Bağlaç__1
sense_num: 01
written_rep: ve
trans_list: û
sense:
İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz


lexentry: tur/viki__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: viki
trans_list: wîkî
sense:
Kullanıcıların üzerinde değişiklik yapma yetkisine sahip olduğu açık ağ sayfalarıdır. Geliştirilen özel bir yazılım sayesinde (MediaWiki) her kullanıcı istediği sayfada değişiklik yapabilir ve değiştirilen sayfa anında bütün kullanıcılar tarafından görülür.


lexentry: tur/yanardağ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yanardağ
trans_list: volkan
sense:
(coğrafya, volkanoloji) Magmanın yer içinden lav olarak yüzeye çıktığı veya geçmişte çıkmış olduğu, genellikle koni şeklinde, tepesinde bir püskürme ağzı bulunan dağ


lexentry: tur/yapay_zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yapay zekâ
trans_list: jirıya destkar
sense:
(bilişim) Bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti


lexentry: tur/yaprak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: yaprak
trans_list: pel
sense:
(bitki anatomisi) bitkilerde solunum, karbon özümlenmesi, terleme v.s. olayların oluştuğu, çoğu klorofilli, yeşil ve türlü şekildeki bölümler


lexentry: tur/yapı__Ad__1
sense_num: 08
written_rep: yapı
trans_list: pêkhate
sense:
(sosyoloji) parçaları ve unsurları arasında kanuna uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan sistem veya bütün


lexentry: tur/yazılım__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yazılım
trans_list: nermalav
sense:
(bilişim, programlama) değişik ve muhtelif görevler yapma için tasarlanmış elektronik cihazların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarının bütünü.


lexentry: tur/yüz__Ad__1
sense_num: 09
written_rep: yüz
trans_list: rû | devrî
sense:
(anatomi) başın ön tarafındaki deri kaplı bölge, ağız, alın, burun, çene, göz, yanağı ve bulunduğu ön bölüm


lexentry: tur/yıldız__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: yıldız
trans_list: stêr | stêrk
sense:
(astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri


lexentry: tur/zamir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zamir
trans_list: cînav | pronav | zemîr
sense:
(dil bilimi) belirsizlik, dönüşlülük, işaret, sual ve şahıs kavramları vererek varlıkların yerini tutan kelime


lexentry: tur/zehir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: zehir
trans_list: jehr | zehir
sense:
(zehirler) organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde


lexentry: tur/zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zekâ
trans_list: nûçe
sense:
(psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı


lexentry: tur/zekât__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zekât
trans_list: zekat | zikat
sense:
(İslâm) Dînen zengin sayılan erginlik çağına gelmiş akıl sahibi Müslümanların mallarının belli bir miktarını – ki genellikle %2½'unu ya da kırkta birini - seneden seneye fakir Müslümanlara vermesi.


lexentry: tur/Çin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Çin
trans_list: Çîn
sense:
(ülkeler) Asya'da komünistlikle idare edilen ve nüfus sayımlarına göre Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkesi.


lexentry: tur/âdemelması__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: âdemelması
trans_list: sêva Adem
sense:
(anatomi) gırtlak çıkıntısı, kalkan kıkırdağı üzerinde ve boynun ön tarafında bulunan çıkıntıya verilen ad


lexentry: tur/çene__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: çene
trans_list: çeng
sense:
(anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad


lexentry: tur/çiçek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: çiçek
trans_list: çiçek | gul
sense:
(bitki anatomisi) bitkilerin, üreme organlarını ve çoğunlukla bunları çevreleyen taç yapraklarını barındıran, güzel renkli ve güzel kokulu kısımları


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: örnek
trans_list: nimûne
sense:
bir düşünceyi, kuralı, gözlemi veya savı desteklemek ve açıklamak amacıyla ileri sürülen söz, yapılan davranış, misal


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: örnek
trans_list: nimûne
sense:
(anatomi, biyoloji, botanik, üretim) incelemek veya denemek üzere insan ve hayvan vücudunun, bitkinin veya nesnenin herhangi bir yerinden alınan doku parçası


lexentry: tur/üniversite__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: üniversite
trans_list: zanîngeh | zanko
sense:
(mimarlık, öğretim) bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumu


lexentry: tur/İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İngilizce
trans_list: inglîzî | ئینگلیزی
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinden İngiltere'de ve biraz farklı şekliyle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Kanada ve İngiliz uygarlığını benimsemiş olan ülkelerde kullanılan, İngilizlerin konuştuğu dil


lexentry: tur/İran__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İran
trans_list: Îran | Ecem
sense:
(ülkeler) Güneybatı Asya'da güneyinde Fars ve Umman Körfezi, kuzeyinde Hazar Denizi ile çevrili bir ülke.


lexentry: tur/İskoç_İngilizcesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İskoç İngilizcesi
trans_list: du
sense:
(diller) Eski İngilizce'nin kuzey lehçelerinden türemiş, bir zamanlar İskoçya'nın bâzı yörelerinde, şimdi ise özellikle orta ve kuzeydoğu ve güney bölgelerinde konuşulan, İngilizceye yakın bir Cermen dili


lexentry: tur/İstanbul__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: İstanbul
trans_list: Stembol
sense:
(şehirler) Marmara Bölgesi'nde yer alan, (2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin en büyük şehri ve en büyük ili


lexentry: tur/ışık__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ışık
trans_list: ronahî | ruhnahî
sense:
(optik) sıcak bir kaynaktan çıkan, dalga boyu 400-750 nm olup gözle görülebilen elektromanyetik dalga


lexentry: tur/şahin__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şahin
trans_list: şahîn
sense:
(atmacagiller) Atmacagillerden (Accipitridae) 50-55 cm uzunluğunda, Avrupa ve Asya'nın çalılık, dağ ve ormanlarında yaşayan yırtıcı kuş.


lexentry: tur/şarap__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şarap
trans_list: mey | xemr | şarab
sense:
(alkollü içecekler) üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki


lexentry: tur/şehir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şehir
trans_list: bajar
sense:
(yerleşim birimleri) Nüfusunun çoğu ticaret, sanayi, hizmet veya yönetimle ilgili işlerle uğraşan, genellikle tarımsal etkinliklerin olmadığı yerleşim alanı


lexentry: tur/şiir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şiir
trans_list: helbest | helbestvanî | menzûme | nezm | şiîr
sense:
(şiir sanatı) zengin sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan, hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir bütün olan edebî ifade şekli


