# translation

lexentry: pol/-acz__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -acz
trans_list: -eur
sense:
w połączeniu z tematem niektórych czasowników tworzy nazwę narzędzia (przez zamianę działacza osobowego na nieżywotnego)


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -eur
sense:
…dodawany do rzeczownika, tworzący inny rzeczownik rodzaju żeńskiego oznaczający pojazd do przewozu materiału wyrażonego przez pierwotny rzeczownik


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -eur
sense:
…dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący nazwą na daną czynność czy ogół danej czynności


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -eur
sense:
…dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący wykonawcą (wykonawczynią) tej czynności (o osobach)


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -eur
sense:
…dodawany do tematu czasownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący narzędziem przeznaczonym do tej czynności (o przedmiotach)


lexentry: pol/-arz__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arz
trans_list: -eur
sense:
dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu


lexentry: pol/-awy__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -awy
trans_list: -euse
sense:
(chemia, chemiczny) (przestarzałe, przestarzały) …tworzący nazwy kationów metali o stopniu utlenienia niższym od kationów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy


lexentry: pol/-awy__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -awy
trans_list: -euse
sense:
(chemia, chemiczny) …tworzący nazwy kwasów o stopniu utlenienia atomu centralnego niższym od kwasów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy


lexentry: pol/-awy__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -awy
trans_list: -âtre
sense:
…modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)


lexentry: pol/-centryzm__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -centryzm
trans_list: -centrisme
sense:
przyrostek tworzący wyrazy wskazujące, że to, co nazywa pierwszy człon złożenia, jest centrum jakiegoś systemu poglądów


lexentry: pol/-drom__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -drom
trans_list: -drome
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drogą, torem, biegiem, wyścigiem


lexentry: pol/-fag__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -fag
trans_list: -phage
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z organizmem odżywiającym się danym pokarmem


lexentry: pol/-fagia__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -fagia
trans_list: -phagie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odżywianiem się, zjadaniem, pochłanianiem, pożeraniem


lexentry: pol/-fobia__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -fobia
trans_list: -phobie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś


lexentry: pol/-gamia__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -gamia
trans_list: -gamie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z małżeństwem lub określonym systemem rozmnażania się


lexentry: pol/-grafia__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -grafia
trans_list: -graphie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją


lexentry: pol/-gram__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -gram
trans_list: -gramme
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją


lexentry: pol/-izm__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -izm
trans_list: -isme
sense:
…tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami


lexentry: pol/-log__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -log
trans_list: -logue
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych tworzący rzeczowniki określające osoby zajmujące się badaniem, nauką


lexentry: pol/-ość__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -ość
trans_list: -ité
sense:
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną


lexentry: pol/-tomia__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -tomia
trans_list: -tomie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cięciem, operacją chirurgiczną


lexentry: pol/A-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: A-dur
trans_list: la majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);


lexentry: pol/Aalst__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aalst
trans_list: Alost
sense:
(geografia, geograficzny) belgijskie miasto w prowincji Flandria Wschodnia, położone nad rzeką Dender


lexentry: pol/Abaza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abaza
trans_list: Abaza
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;


lexentry: pol/Abchazja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abchazja
trans_list: Abkhazie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;


lexentry: pol/Abdera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abdera
trans_list: Abdère
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto, kolonia grecka w południowej Tracji nad Morzem Egejskim, niedaleko ujścia rzeki Nestos


lexentry: pol/Abdera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abdera
trans_list: Abdère
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja;


lexentry: pol/Abruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abruzja
trans_list: Abruzzes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Abwehra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abwehra
trans_list: Abwehr
sense:
(historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/Achalciche__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Achalciche
trans_list: Akhaltsikhé
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;


lexentry: pol/Achtuba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Achtuba
trans_list: Akhtouba
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Adam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adam
trans_list: Adam
sense:
(biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;


lexentry: pol/Adria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adria
trans_list: Adria
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;


lexentry: pol/Adygeja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adygeja
trans_list: Adyguée
sense:
autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop


lexentry: pol/Adżaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adżaria
trans_list: Adjarie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Afganistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Afganistan
trans_list: Afghanistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;


lexentry: pol/Afrodyzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Afrodyzja
trans_list: Aphrodisias
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;


lexentry: pol/Afrolatynos__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Afrolatynos
trans_list: Afro-Latino
sense:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec, którego przodkowie pochodzą z Afryki i Ameryki Łacińskiej;


lexentry: pol/Afrykaner__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Afrykaner
trans_list: Afrikaner
sense:
(etnografia, etnograficzny) biały mieszkaniec Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, potomek holenderskich kolonizatorów;


lexentry: pol/Afrykanerka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Afrykanerka
trans_list: Afrikaans
sense:
(etnografia, etnograficzny) biała mieszkanka Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, potomkini holenderskich kolonizatorów


lexentry: pol/Agan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Agan
trans_list: Agan
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;


lexentry: pol/Ahwaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ahwaz
trans_list: Ahvaz
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;


lexentry: pol/Aj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aj
trans_list: Aï
sense:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne kananejskie miasto-państwo, położone w środkowym Izraelu;


lexentry: pol/Ajschylos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ajschylos
trans_list: Eschyle
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny dramatopisarz grecki;


lexentry: pol/Akadia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akadia
trans_list: Acadie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Aksu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aksu
trans_list: Aksou
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;


lexentry: pol/Akwileja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akwileja
trans_list: Aquilée
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech; w starożytności ważne miasto, później siedziba patriarchy;


lexentry: pol/Akwinata__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akwinata
trans_list: Aquinate
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;


lexentry: pol/Akwizgran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akwizgran
trans_list: Aix-la-Chapelle
sense:
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;


lexentry: pol/Al-Quds__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Al-Quds
trans_list: al Quds
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) transliteracja arabskiej nazwy Jerozolimy


lexentry: pol/Albania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Albania
trans_list: Albanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;


lexentry: pol/Aldebaran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aldebaran
trans_list: Aldébaran
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Alej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alej
trans_list: Aleï
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;


lexentry: pol/Alejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alejsk
trans_list: Aleïsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;


lexentry: pol/Aleppo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aleppo
trans_list: Alep
sense:
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Alessandria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alessandria
trans_list: Alexandrie
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);


lexentry: pol/Aleuta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aleuta
trans_list: Aléoute
sense:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski


lexentry: pol/Aleutka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aleutka
trans_list: Aléoute
sense:
(etnografia, etnograficzny) rdzenna mieszkanka obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski


lexentry: pol/Algieria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Algieria
trans_list: Algérie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;


lexentry: pol/Algierska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna
trans_list: République algérienne démocratique et populaire
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii


lexentry: pol/Alpy_Glarneńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Glarneńskie
trans_list: Alpes glaronaises
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii, w kantonach Glarus, Gryzonia, Sankt Gallen i Uri;


lexentry: pol/Alpy_Górnej_Prowansji__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Górnej Prowansji
trans_list: Alpes-de-Haute-Provence
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Alpy_Lechtalskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Lechtalskie
trans_list: Alpes de Lechtal
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Austrii w krajach związkowych Przedarulania i Tyrol, część Północnych Alp Wapiennych, położone między dolinami górnego Lechu i Innu;


lexentry: pol/Alpy_Liguryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Liguryjskie
trans_list: Alpes ligures
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich, obejmująca odcinek głównego grzbietu wododziałowego Alp, położona na terenie Włoch oraz Francji;


lexentry: pol/Alpy_Pennińskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Pennińskie
trans_list: Alpes pennines | Alpes valaisannes
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Zachodnich leżące na pograniczu Włoch i Szwajcarii;


lexentry: pol/Alpy_Prowansalskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Prowansalskie
trans_list: Alpes de Provence | Alpes et Préalpes de Provence
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich położona w południowej ich części, na terytorium Francji, na północny zachód od wybrzeży Morza Liguryjskiego;


lexentry: pol/Alpy_Retyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Retyckie
trans_list: Alpes rhétiques
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Centralnych, położona na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii ;


lexentry: pol/Alpy_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Zachodnie
trans_list: Alpes occidentales
sense:
(geografia, geograficzny) zachodnia część Alp, położona na terenie Francji, Włoch, Szwajcarii i Monako;


lexentry: pol/Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy
trans_list: Alpes
sense:
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;


lexentry: pol/Alzacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alzacja
trans_list: Alsace
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;


lexentry: pol/Amalfi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amalfi
trans_list: Amalfi
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w Kampanii; ważny średniowieczny ośrodek handlowy;


lexentry: pol/Amalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amalia
trans_list: Amélie
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 284, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1889 r.;


lexentry: pol/Ameryka_Łacińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ameryka Łacińska
trans_list: Amérique latine
sense:
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;


lexentry: pol/Ameryka_Środkowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ameryka Środkowa
trans_list: Amérique centrale
sense:
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;


lexentry: pol/Amiens__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amiens
trans_list: Amiens
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;


lexentry: pol/Amorgos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amorgos
trans_list: Amorgos
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, położona na wschód od Naksos;


lexentry: pol/Amu-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amu-daria
trans_list: Amou-Daria
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;


lexentry: pol/Anabar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anabar
trans_list: Anabar
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów;


lexentry: pol/Ananke__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ananke
trans_list: Ananké
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu, nieuchronności i siły zniewalającej do podporządkowania się wyrokowi przeznaczenia, utożsamiana z rzymską Necessitas;


lexentry: pol/Anapa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anapa
trans_list: Anapa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Anatolia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anatolia
trans_list: Anatolie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Andegawenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andegawenia
trans_list: Anjou
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary;


lexentry: pol/Andiżan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andiżan
trans_list: Andijan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;


lexentry: pol/Andora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andora
trans_list: Andorre
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;


lexentry: pol/Andromacha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andromacha
trans_list: Andromaque
sense:
(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;


lexentry: pol/Andromeda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andromeda
trans_list: Andromède
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;


lexentry: pol/Andruszowo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andruszowo
trans_list: Androussovo
sense:
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, znana z podpisanego w niej w 1667 roku rozejmu;


lexentry: pol/Andruszówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andruszówka
trans_list: Androuchivka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu andruszowskiego;


lexentry: pol/Angara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Angara
trans_list: Angara
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;


lexentry: pol/Angl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Angl
trans_list: Angle
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek plemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię;


lexentry: pol/Anglia_Wschodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anglia Wschodnia
trans_list: Est-Anglie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna we wschodniej Anglii, obejmująca hrabstwa Norfolk i Suffolk;


lexentry: pol/Anglia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anglia
trans_list: Angleterre
sense:
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Angria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Angria
trans_list: Angrie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, środkowa część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Ostfalią a Westfalią;


lexentry: pol/Anguilla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anguilla
trans_list: Anguilla
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;


lexentry: pol/Anhalt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anhalt
trans_list: appui
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej części Niemiec, część dzisiejszego kraju związkowego Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Anioł_Pański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anioł Pański
trans_list: angélus
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa maryjna przypominająca o Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Pannie;


lexentry: pol/Anioł_Stróż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Anioł Stróż
trans_list: ange gardien
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;


lexentry: pol/Aniuj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aniuj
trans_list: Aniouï
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja;


lexentry: pol/Antarktyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antarktyka
trans_list: Région antarctique
sense:
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;


lexentry: pol/Antifa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antifa
trans_list: antifa
sense:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) międzynarodowy, nieformalny antyfaszystowski ruch społeczny luźnych, niepowiązanych grup młodzieżowych, stanowiący siłowe ramię organizacji lewicowych i prospołecznych;


lexentry: pol/Antigua__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antigua
trans_list: Antigua | Antigue
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa położona na Karaibach, w archipelagu Małych Antyli, należąca do Wysp Nawietrznych;


lexentry: pol/Antigua_i_Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antigua i Barbuda
trans_list: Antigua-et-Barbuda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;


lexentry: pol/Antiochia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antiochia
trans_list: Antioche
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Antyle__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antyle
trans_list: Antilles
sense:
(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli;


lexentry: pol/Anżero-Sudżeńsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anżero-Sudżeńsk
trans_list: Anjero-Soudjensk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;


lexentry: pol/Aosta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aosta
trans_list: Aoste
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;


lexentry: pol/Apulia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Apulia
trans_list: Pouilles
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Arabia_Saudyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabia Saudyjska
trans_list: Arabie saoudite | Arabie Saoudite
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;


lexentry: pol/Arabia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabia
trans_list: Arabie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;


lexentry: pol/Arabska_Republika_Egiptu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabska Republika Egiptu
trans_list: République arabe d'Égypte
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu


lexentry: pol/Araks__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Araks
trans_list: Araxe
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;


lexentry: pol/Archipelag_Sundajski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Archipelag Sundajski
trans_list: îles de la Sonde
sense:
(geografia, geograficzny) grupa wysp położona między południowo-wschodnią Azją a Australią, wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;


lexentry: pol/Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ardeny
trans_list: Ardenne
sense:
(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;


lexentry: pol/Arejon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arejon
trans_list: Arion | Areion
sense:
(mitologia grecka) postać mitologiczna, boski koń, syn bogini Demeter ukrywającej się jako klacz, spłodzony przez Posejdona pod postacią ogiera


lexentry: pol/Argentyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Argentyna
trans_list: Argentine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/Argolida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Argolida
trans_list: Argolide
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;


lexentry: pol/Argonny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Argonny
trans_list: Argonne
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo wzgórz w północno-wschodniej Francji, stanowiące wschodnią granicę Basenu Paryskiego;


lexentry: pol/Aria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aria
trans_list: Aryen
sense:
(antropologia, antropologiczny) zwykle w lm: członek starożytnych koczowniczych plemion pasterskich mówiących dialektami indoeuropejskimi, które w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwały Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Iranu i Indii;


lexentry: pol/Arkadia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arkadia
trans_list: Arcadie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim


lexentry: pol/Arktur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arktur
trans_list: Arcture
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Armagedon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Armagedon
trans_list: Armageddon
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;


lexentry: pol/Armia_Czerwona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Armia Czerwona
trans_list: Armée rouge
sense:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;


lexentry: pol/Armoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Armoryka
trans_list: Armorique
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;


lexentry: pol/Artemida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Artemida
trans_list: Artémis
sense:
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;


lexentry: pol/Artezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Artezja
trans_list: Artois
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (rzadki, rzadko używany) Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras;


lexentry: pol/Artiom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Artiom
trans_list: Artiom
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;


lexentry: pol/Aruba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aruba
trans_list: Aruba
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Arumunka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Arumunka
trans_list: Aroumain
sense:
(etnografia, etnograficzny) członkini grupy etnicznej zamieszkującej południowe Bałkany, wyróżniającej się własnym językiem arumuńskim;


lexentry: pol/Arwad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arwad
trans_list: Arouad
sense:
(geografia, geograficzny) syryjskie miasto na wyspie nad Morzem Śródziemnym, w czasach starożytnych jedno z macierzystych osiedli i portów fenickich;


lexentry: pol/Aryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aryjczyk
trans_list: Arien
sense:
(etnografia, etnograficzny) osoba należąca do grupy etnicznej, której członkowie posługują się jednym z języków indoeuropejskich lub której członkowie byli azjatyckimi przodkami dzisiejszych społeczności posługujących się jednym z języków indoeuropejskich


lexentry: pol/Aryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aryjczyk
trans_list: Arien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w hitleryzmie: przedstawiciel najwyższej rasy, bez żydowskich przodków


lexentry: pol/Arzamas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arzamas
trans_list: Arzamas
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;


lexentry: pol/As-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: As-dur
trans_list: la bemol majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z czterema bemolami)


lexentry: pol/Asbiest__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asbiest
trans_list: Asbest
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;


lexentry: pol/Asklepios__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asklepios
trans_list: Asclépios
sense:
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;


lexentry: pol/Astrachań__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Astrachań
trans_list: Astrakhan
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;


lexentry: pol/Asturia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asturia
trans_list: Asturies
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo


lexentry: pol/Asyryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Asyryjczyk
trans_list: Assyrien
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;


lexentry: pol/Aszura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aszura
trans_list: Achoura
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie święto przypadające dziesiątego dnia miesiąca muharram;


lexentry: pol/Atena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atena
trans_list: Athéna | Athéné
sense:
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;


lexentry: pol/Atlanta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atlanta
trans_list: Atlanta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;


lexentry: pol/Atlantyda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atlantyda
trans_list: Atlantide
sense:
(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;


lexentry: pol/Atrek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atrek
trans_list: Atrak
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie;


lexentry: pol/Attyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Attyka
trans_list: Attique
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;


lexentry: pol/Augsburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Augsburg
trans_list: Augsbourg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;


lexentry: pol/Auschwitz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Auschwitz
trans_list: Auschwitz
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia


lexentry: pol/Austin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Austin
trans_list: Austin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;


lexentry: pol/Australia_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Australia Zachodnia
trans_list: Australie-Occidentale
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;


lexentry: pol/Australia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Australia
trans_list: Australie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;


lexentry: pol/Austrazja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Austrazja
trans_list: Austrasie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego królestwa Franków;


lexentry: pol/Austro-Węgry__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Austro-Węgry
trans_list: Autriche-Hongrie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;


lexentry: pol/Awacza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Awacza
trans_list: Avatcha
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na półwyspie Kamczatka, uchodzi deltą do Zatoki Awaczyńskiej;


lexentry: pol/Azerbejdżan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Azerbejdżan
trans_list: Azerbaïdjan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;


lexentry: pol/Azja_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Azja Mniejsza
trans_list: Asie Mineure
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;


lexentry: pol/Azja_Południowo-Wschodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Azja Południowo-Wschodnia
trans_list: Asie du Sud-Est
sense:
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;


lexentry: pol/Ałapajewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ałapajewsk
trans_list: Alapaïevsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;


lexentry: pol/Ałtaj_Kruszcowy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ałtaj Kruszcowy
trans_list: Altaï de minerai
sense:
(geografia, geograficzny) góry w południowo-zachodniej części Ałtaju, na terytorium Kazachstanu i Rosji;


lexentry: pol/Ałtaj_Południowy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ałtaj Południowy
trans_list: Altaï méridional
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w południowym Ałtaju, na ziemiach Kazachstanu, Rosji i Chin;


lexentry: pol/B-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: B-dur
trans_list: si bemol majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)


lexentry: pol/BDSM__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: BDSM
trans_list: BDSM
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) spektrum dobrowolnych relacji i zachowań seksualnych z zakresu dominacji, zadawania bólu, dyscypliny, kar i niewolenia;


lexentry: pol/BIOS__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: BIOS
trans_list: BIOS
sense:
(informatyka, informatyczny) zestaw podstawowych procedur pośredniczących między systemem operacyjnym a sprzętem komputera zapisany w jego pamięci stałej;


lexentry: pol/BRICS__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: BRICS
trans_list: BRICS
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa współpracujących krajów rozwijających się: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;


lexentry: pol/Bab_al-Mandab__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bab al-Mandab
trans_list: Bab-el-Mandeb
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina między Afryką a Półwyspem Arabskim, ważny punkt żeglugowy na trasie Europa – Daleki Wschód;


lexentry: pol/Baba_Jaga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Baba Jaga
trans_list: Baba Yaga
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła


lexentry: pol/Babilon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Babilon
trans_list: Babylone
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;


lexentry: pol/Babilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Babilonia
trans_list: Babylonie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;


lexentry: pol/Badenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Badenia
trans_list: Pays de Bade
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;


lexentry: pol/Bahamy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bahamy
trans_list: Bahamas
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Bahrajn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bahrajn
trans_list: Bahreïn | Bahrayn
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;


lexentry: pol/Baje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baje
trans_list: Baïes
sense:
(geografia, geograficzny) miasto nad Zatoką Neapolitańską w Kampanii, słynne uzdrowisko już w czasach starożytnych;


lexentry: pol/Baktria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baktria
trans_list: Bactriane | Bactrie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;


lexentry: pol/Baliwat_Guernsey__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baliwat Guernsey
trans_list: Bailliage de Guernesey
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) dependencja korony brytyjskiej na Wyspach Normandzkich, obejmująca Guernsey i pobliskie wyspy


lexentry: pol/Balzak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Balzak
trans_list: Balzac
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) spolszczone nazwisko francuskiego powieściopisarza Balzaca;


lexentry: pol/Bangladesz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bangladesz
trans_list: Bangladesh
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baran
trans_list: Bélier
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baran
trans_list: Bélier
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;


lexentry: pol/Baranek_Boży__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baranek Boży
trans_list: Agneau de Dieu
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;


lexentry: pol/Baranówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baranówka
trans_list: Baranivka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;


lexentry: pol/Barbados__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barbados
trans_list: Barbade
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;


lexentry: pol/Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barbuda
trans_list: Barbuda
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda;


lexentry: pol/Barnauł__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barnauł
trans_list: Barnaoul
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;


lexentry: pol/Basen_Akwitański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Basen Akwitański
trans_list: Bassin aquitain | Bassin d'Aquitaine
sense:
(geografia, geograficzny) nizina w południowo-zachodniej Francji, położona na północ od Pirenejów, a na zachód od Masywu Centralnego;


lexentry: pol/Basilicata__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Basilicata
trans_list: Basilicate
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;


lexentry: pol/Bask__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bask
trans_list: Basque
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;


lexentry: pol/Baskijka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Baskijka
trans_list: Basque
sense:
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską


lexentry: pol/Bastia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bastia
trans_list: Bastia
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;


lexentry: pol/Baszan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baszan
trans_list: Bachân
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;


lexentry: pol/Batman__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Batman
trans_list: Batman
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny bohater filmów i komiksów;


lexentry: pol/Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bawaria
trans_list: Bavière
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Bazylea-Miasto__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bazylea-Miasto
trans_list: Bâle-Ville
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton szwajcarski powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;


lexentry: pol/Bazylea-Okręg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bazylea-Okręg
trans_list: Bâle-Campagne
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton szwajcarski, powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;


lexentry: pol/Bałakława__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałakława
trans_list: Balaklava
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;


lexentry: pol/Bałaszow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałaszow
trans_list: Balachov
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;


lexentry: pol/Bałaszycha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałaszycha
trans_list: Balachikha
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Bałt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bałt
trans_list: Balte
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu lub dawnego plemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;


lexentry: pol/Belebej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belebej
trans_list: Belebeï
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji;


lexentry: pol/Belfort__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belfort
trans_list: Belfort
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté;


lexentry: pol/Belgia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Belgia
trans_list: Belgique
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;


lexentry: pol/Belize__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belize
trans_list: Belize
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;


lexentry: pol/Beludżystan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Beludżystan
trans_list: Baloutchistan | Balouchistan
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Azji;


lexentry: pol/Belzebub__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belzebub
trans_list: Belzébuth
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;


lexentry: pol/Beneluks__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Beneluks
trans_list: Benelux
sense:
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;


lexentry: pol/Benewent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Benewent
trans_list: Bénévent
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);


lexentry: pol/Bengal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bengal
trans_list: Bengale
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;


lexentry: pol/Bengalczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bengalczyk
trans_list: bengali
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal


lexentry: pol/Bengalka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bengalka
trans_list: bengalî
sense:
(etnografia, etnograficzny) członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal


lexentry: pol/Beocja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Beocja
trans_list: Béotie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Grecji;


lexentry: pol/Berber__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Berber
trans_list: Berbère
sense:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;


lexentry: pol/Berberia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Berberia
trans_list: Berbérie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską;


lexentry: pol/Berdiańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Berdiańsk
trans_list: Berdiansk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i port nad Morzem Azowskim, położony na Ukrainie w obwodzie zaporoskim;


lexentry: pol/Beresteczko__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Beresteczko
trans_list: Berestetchko
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie horochowskim, nad Styrem;


lexentry: pol/Berlin_Zachodni__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Berlin Zachodni
trans_list: Berlin Ouest
sense:
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;


lexentry: pol/Bermudy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bermudy
trans_list: Bermudes
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);


lexentry: pol/Besarabia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Besarabia
trans_list: Bessarabie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;


lexentry: pol/Betel__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Betel
trans_list: Béthel
sense:
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto wymienione w Biblii, utożsamiane z ruinami w pobliżu miejscowości Bajtin na Zachodnim Brzegu;


lexentry: pol/Betesda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Betesda
trans_list: Bethesda
sense:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;


lexentry: pol/Bełz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bełz
trans_list: Belz
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim, nad Sołokiją i Rzeczycą, do 1951 roku znajdowało się w granicach Polski;


lexentry: pol/Bhutan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bhutan
trans_list: Bhoutan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;


lexentry: pol/Biafra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biafra
trans_list: Biafra
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1967–1970 w Afryce, na wybrzeżu obecnej Nigerii;


lexentry: pol/Białorusin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Białorusin
trans_list: Biélorusse
sense:
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi


lexentry: pol/Biały_Dom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Dom
trans_list: Maison Blanche
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Biały_Drin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Drin
trans_list: Drin blanc
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodnim Kosowie i północnej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Biały_Men__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Men
trans_list: Main blanc
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, w Bawarii, w Górnej Frankonii, północny i prawy dopływ Menu;


lexentry: pol/Biblia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Biblia
trans_list: Bible
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;


lexentry: pol/Biełgorod__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biełgorod
trans_list: Belgorod
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego;


lexentry: pol/Biełogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biełogorsk
trans_list: Belogorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem;


lexentry: pol/Birobidżan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Birobidżan
trans_list: Birobidjan
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;


lexentry: pol/Bitynia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bitynia
trans_list: Bithynie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;


lexentry: pol/Bizancjum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bizancjum
trans_list: Byzance
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bliźnięta
trans_list: Gémeaux
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bliźnięta
trans_list: Gémeaux
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Bochum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bochum
trans_list: Bochum
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;


lexentry: pol/Bogurodzica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bogurodzica
trans_list: Mère de Dieu
sense:
(staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;


lexentry: pol/Boliwariańska_Republika_Wenezueli__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boliwariańska Republika Wenezueli
trans_list: République bolivarienne du Venezuela
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wenezueli


lexentry: pol/Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boliwia
trans_list: Bolivie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;


lexentry: pol/Bollywood__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bollywood
trans_list: Bollywood
sense:
(potocznie, potoczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) indyjski przemysł filmowy;


lexentry: pol/Bordżomi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bordżomi
trans_list: Bordjomi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;


lexentry: pol/Bosfor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bosfor
trans_list: Bosphore
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;


lexentry: pol/Boszniak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Boszniak
trans_list: Bosniaque
sense:
przedstawiciel narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, utożsamiany z wyznaniem muzułmańskim;


lexentry: pol/Botnik_Północny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Botnik Północny
trans_list: baie de Botnie
sense:
(geografia, geograficzny) północny basen Zatoki Botnickiej, oddzielony od Botnika Południowego cieśniną Kvarken Północny;


lexentry: pol/Bośnia_i_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bośnia i Hercegowina
trans_list: Bosnie-Herzégovine | Bosnie et Herzégovine | Bosnie-et-Herzégovine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;


lexentry: pol/Boże_Ciało__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Boże Ciało
trans_list: Fête-Dieu
sense:
(potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;


lexentry: pol/Boże_Narodzenie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boże Narodzenie
trans_list: Noël
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Brabancja_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brabancja Północna
trans_list: Brabant-Septentrional
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;


lexentry: pol/Brabancja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brabancja
trans_list: Brabant
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo;


lexentry: pol/Brahma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brahma
trans_list: Brahmâ
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) w hinduizmie najwyżej wyniesiona pobożna żywa istota, która wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trójcę;


lexentry: pol/Brandenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brandenburg
trans_list: Brandebourg
sense:
(geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;


lexentry: pol/Brandenburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brandenburgia
trans_list: Brandebourg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;


lexentry: pol/Bregencja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bregencja
trans_list: Brégence | Bregenz | Brigance
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;


lexentry: pol/Brenna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Brenna
trans_list: Brandebourg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;


lexentry: pol/Brescia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brescia
trans_list: Brescia
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, drugie pod względem wielkości miasto Lombardii; siedziba władz prowincji Brescia (1.2);


lexentry: pol/Bretania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bretania
trans_list: Bretagne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;


lexentry: pol/Brindisi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brindisi
trans_list: Brindisi
sense:
(geografia, geograficzny) miasto portowe i gmina we Włoszech, w Apulii, położone na Półwyspie Salentyńskim;


lexentry: pol/Bronx__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bronx
trans_list: Bronx
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg (potocznie określany „dzielnicą”) Nowego Jorku w USA, obejmujący północną część aglomeracji;


lexentry: pol/Brugia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brugia
trans_list: Bruges
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;


lexentry: pol/Bryt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bryt
trans_list: celte insulaire
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytania
trans_list: Grande-Bretagne
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytania
trans_list: Grande-Bretagne
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne określenie Wysp Brytyjskich


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytania
trans_list: Grande-Bretagne
sense:
(rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie


lexentry: pol/Brytyjskie_Wyspy_Dziewicze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytyjskie Wyspy Dziewicze
trans_list: îles Vierges britanniques
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;


lexentry: pol/Bryzgowia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bryzgowia
trans_list: Brisgau
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;


lexentry: pol/Buchara__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Buchara
trans_list: Boukhara
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;


lexentry: pol/Buczacz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Buczacz
trans_list: Boutchatch
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;


lexentry: pol/Budda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Budda
trans_list: Bouddha
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) założyciel buddyzmu;


lexentry: pol/Budziak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Budziak
trans_list: Boudjak
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem , Dniestrem i dolnym Dunajem;


lexentry: pol/Bukowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bukowina
trans_list: Bucovine
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię;


lexentry: pol/Bund__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bund
trans_list: Bund
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrótowa nazwa Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego na Litwie, w Polsce i Rosji;


lexentry: pol/Burbonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Burbonia
trans_list: Bourbonnais
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona na terenie obecnych departamentów Aller i Cher;


lexentry: pol/Burgundia-Franche-Comté__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Burgundia-Franche-Comté
trans_list: BFC | Bourgogne-Franche-Comté
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji w środkowo-wschodniej części kraju, graniczący ze Szwajcarią;


lexentry: pol/Burgundia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Burgundia
trans_list: Bourgogne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;


lexentry: pol/Buriacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Buriacja
trans_list: Bouriatie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Burkina_Faso__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Burkina Faso
trans_list: Burkina Faso
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Bułgaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bułgaria
trans_list: Bulgarie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;


lexentry: pol/Byblos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Byblos
trans_list: Byblos | Jbeil
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;


lexentry: pol/Bydgoszcz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bydgoszcz
trans_list: Bydgoszcz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;


lexentry: pol/Byk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Byk
trans_list: Taureau
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja


lexentry: pol/Była_Jugosłowiańska_Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Była Jugosłowiańska Republika Macedonii
trans_list: Ancienne République Yougoslave de Macédoine
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ


lexentry: pol/Bzyp__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bzyp
trans_list: Bzipi
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego;


lexentry: pol/Bóg_Ojciec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bóg Ojciec
trans_list: Dieu le Père
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;


lexentry: pol/Bóg_pomaga_tym,_co_sami_sobie_pomagają__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: Bóg pomaga tym, co sami sobie pomagają
trans_list: aide-toi, et le ciel t'aidera
sense:
jeśli chcesz coś osiągnąć, działaj, a nie bądź bierny; pomóż losowi, a nie tylko czekaj na mannę z nieba


lexentry: pol/C-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: C-dur
trans_list: do majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych)


lexentry: pol/COBOL__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: COBOL
trans_list: COBOL
sense:
(informatyka, informatyczny) język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;


lexentry: pol/Calais__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Calais
trans_list: Calais
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-wschodniej Francji, nad Cieśniną Kaletańską;


lexentry: pol/Cambridge__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cambridge
trans_list: Cambridge
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;


lexentry: pol/Catanzaro__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Catanzaro
trans_list: Catanzaro
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech, stolica regionu Kalabria i prowincji Catanzaro (1.2);


lexentry: pol/Cchinwali__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cchinwali
trans_list: Tskhinvali
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;


lexentry: pol/Cefeusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cefeusz
trans_list: Céphée
sense:
(mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);


lexentry: pol/Celebes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Celebes
trans_list: Célèbes
sense:
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;


lexentry: pol/Celius__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Celius
trans_list: Cælius
sense:
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;


lexentry: pol/Celowiec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Celowiec
trans_list: Klagenfurt
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Klagenfurt, miasto w południowej Austrii;


lexentry: pol/Celt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Celt
trans_list: Celte
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy


lexentry: pol/Celtyjka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Celtyjka
trans_list: Celte
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) przedstawicielka grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z zachodniej i środkowej Europy


lexentry: pol/Ceres__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ceres
trans_list: Cérès
sense:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;


lexentry: pol/Ces-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ces-dur
trans_list: do bemol majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ces (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)


lexentry: pol/Cesarstwo_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cesarstwo Rzymskie
trans_list: Empire romain
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Cezar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Cezar
trans_list: salade César
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu


lexentry: pol/Cezarea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cezarea
trans_list: Césarée
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;


lexentry: pol/ChRL__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: ChRL
trans_list: RPC
sense:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chińska Republika Ludowa


lexentry: pol/Chabarowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chabarowsk
trans_list: Khabarovsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;


lexentry: pol/Chad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chad
trans_list: Tchad
sense:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) stereotypowy przystojny, młody mężczyzna, mający powodzenie, ale niezbyt rozgarnięty intelektualnie, obiekt kpin w memach


lexentry: pol/Chakasja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chakasja
trans_list: Khakassie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Chalcedon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chalcedon
trans_list: Chalcédoine
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambułu;


lexentry: pol/Chaldejczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Chaldejczyk
trans_list: Chaldéen
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego ludu semickiego;


lexentry: pol/Chanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chanka
trans_list: Lac Khanka
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;


lexentry: pol/Chantajka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chantajka
trans_list: Khantaïka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju


lexentry: pol/Chanty-Mansyjsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chanty-Mansyjsk
trans_list: Khanty-Mansiïsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;


lexentry: pol/Chanuka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Chanuka
trans_list: Hanoucca
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;


lexentry: pol/Charybda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Charybda
trans_list: Charybde
sense:
(mitologia grecka) córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;


lexentry: pol/Chatanga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chatanga
trans_list: Khatanga
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja;


lexentry: pol/Chewsuretia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chewsuretia
trans_list: Khevsourétie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Chimera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chimera
trans_list: Chimère
sense:
(mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;


lexentry: pol/Chioggia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chioggia
trans_list: Chioggia
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Wenecja;


lexentry: pol/Chiwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chiwa
trans_list: Khiva
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Chocim__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chocim
trans_list: Khotyn
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;


lexentry: pol/Chodżent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chodżent
trans_list: Khodjent
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;


lexentry: pol/Chorasan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorasan
trans_list: Khorasan | Khorassan
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Chorezm__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorezm
trans_list: Khwarezm
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;


lexentry: pol/Chorog__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorog
trans_list: Khorog
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;


lexentry: pol/Chorwacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Chorwacja
trans_list: Croatie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;


lexentry: pol/Chrystus_zmartwychwstał__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: Chrystus zmartwychwstał
trans_list: Christ est ressuscité
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne pozdrowienie wielkanocne, używane głównie wśród prawosławnych


lexentry: pol/Cieśnina_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Beringa
trans_list: détroit de Béring
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;


lexentry: pol/Cieśnina_Gibraltarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Gibraltarska
trans_list: détroit de Gibraltar
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim, oddzielająca Afrykę od Europy;


lexentry: pol/Cieśnina_Kaletańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Kaletańska
trans_list: pas de Calais
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina stanowiąca najwęższą część kanału La Manche, po obu jej stronach znajdują się miasta Dover i Calais;


lexentry: pol/Cieśnina_Koreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Koreańska
trans_list: détroit de Corée
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Wschodniochińskie i Morze Żółte z Morzem Japońskim;


lexentry: pol/Cieśnina_Piławska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Piławska
trans_list: détroit de Baltiisk
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina między dwiema częściami Mierzei Wiślanej, łącząca Zalew Wiślany z wodami Morza Bałtyckiego;


lexentry: pol/Cis-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Cis-dur
trans_list: do dièse majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z siedmioma krzyżykami)


lexentry: pol/Colargol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Colargol
trans_list: Colargol
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z animowanej bajki;


lexentry: pol/Compiègne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Compiègne
trans_list: Compiègne
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych;


lexentry: pol/Connecticut__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Connecticut
trans_list: Connecticut
sense:
(geografia, geograficzny) stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Cremona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cremona
trans_list: Crémone
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);


lexentry: pol/Cthulhu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cthulhu
trans_list: Cthulhu
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny humanoidalny obcy bóg opisywany jako gigant z głową przypominającą ośmiornicę oraz smoczymi skrzydłami i pazurami, wokół którego rozwinął się szalony kult;


lexentry: pol/Cyklady__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cyklady
trans_list: Cyclades
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;


lexentry: pol/Cylicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cylicja
trans_list: Cilicie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Cypr_Północny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cypr Północny
trans_list: Chypre du Nord
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo leżące w północnej części wyspy Cypr na Morzu Śródziemnym;


lexentry: pol/Cyrena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cyrena
trans_list: Cyrène
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Cyrenajka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cyrenajka
trans_list: Cyrénaïque
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Czad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czad
trans_list: Tchad
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;


lexentry: pol/Czapajewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czapajewsk
trans_list: Tchapaïevsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką dopływem Wołgi;


lexentry: pol/Czara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czara
trans_list: Tchara
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy;


lexentry: pol/Czarna_Afryka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Czarna Afryka
trans_list: Afrique noire
sense:
(geografia, geograficzny) część Afryki na południe od Sahary, zamieszkiwana w większości przez ludność czarnoskórą


lexentry: pol/Czarnobyl__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czarnobyl
trans_list: Tchernobyl
sense:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r.


lexentry: pol/Czarnogóra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Czarnogóra
trans_list: Monténégro
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;


lexentry: pol/Czarny_Keresz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czarny Keresz
trans_list: Criș Noir
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i we wschodnich Węgrzech, wspólnie z Białym Kereszem tworzy Keresz;


lexentry: pol/Czarysz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czarysz
trans_list: Tcharych
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;


lexentry: pol/Czeboksary__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czeboksary
trans_list: Tcheboksary
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;


lexentry: pol/Czech__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Czech
trans_list: Tchèque
sense:
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;


lexentry: pol/Czechosłowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechosłowacja
trans_list: Tchécoslovaquie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechy
trans_list: Bohême
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechy
trans_list: Tchéquie | République tchèque
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;


lexentry: pol/Czelabińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czelabińsk
trans_list: Tcheliabinsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;


lexentry: pol/Czepca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czepca
trans_list: Tcheptsa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki;


lexentry: pol/Czerwony_Krzyż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czerwony Krzyż
trans_list: Croix-Rouge
sense:
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;


lexentry: pol/Czona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czona
trans_list: Tchona
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji; w obwodzie irkuckim i Jakucji; prawy dopływ Wiluja;


lexentry: pol/Czukocki_Okręg_Autonomiczny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czukocki Okręg Autonomiczny
trans_list: Okrug autonome de la Tchoukotka
sense:
(geografia, geograficzny) jeden z czterech okręgów autonomicznych wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, leżący na północnym wschodzie kontynentu azjatyckiego, na półwyspie Czukotka;


lexentry: pol/Czuna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czuna
trans_list: Tchouna
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w obwodzie irkuckim, wraz z Biriusą tworzy Tasiejewę;


lexentry: pol/Czusowaja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czusowaja
trans_list: Tchoussovaïa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


lexentry: pol/Czusowoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czusowoj
trans_list: Tchoussovoï
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową;


lexentry: pol/Czysty_Poniedziałek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Czysty Poniedziałek
trans_list: Lundi pur
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa prawosławnego święta greckiego, pierwszy dzień postu przed Wielkanocą;


lexentry: pol/Czyta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czyta
trans_list: Tchita
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;


lexentry: pol/D-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: D-dur
trans_list: ré majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami)


lexentry: pol/DNA__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: DNA
trans_list: ADN
sense:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;


lexentry: pol/DRK__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: DRK
trans_list: RDC | RD Congo
sense:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Republika Konga;


lexentry: pol/DSE__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: DSE
trans_list: ADG
sense:
= (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Armia Grecji


lexentry: pol/DVD__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: DVD
trans_list: DVD
sense:
= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → (potocznie, potoczny) urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)


lexentry: pol/Dacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dacja
trans_list: Dacie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej;


lexentry: pol/Dafne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dafne
trans_list: Daphné
sense:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;


lexentry: pol/Dak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dak
trans_list: Dace
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu pochodzenia trackiego zajmującego tereny starożytnej Dacji;


lexentry: pol/Daleki_Wschód__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Daleki Wschód
trans_list: Extrême Orient | Extrême-Orient
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;


lexentry: pol/Dalmacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dalmacja
trans_list: Dalmatie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;


lexentry: pol/Dania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dania
trans_list: Danemark
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;


lexentry: pol/Darkiejmy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Darkiejmy
trans_list: Oziorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);


lexentry: pol/Daszoguz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Daszoguz
trans_list: Daşoguz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem;


lexentry: pol/Dauria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dauria
trans_list: Dahurie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna Rosji na wschodniej Syberii, południowa część Zabajkala;


lexentry: pol/Dejma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dejma
trans_list: Deïma
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji (obwód kaliningradzki) uchodząca do Zalewu Kurońskiego, ramię Pregoły;


lexentry: pol/Dekalog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dekalog
trans_list: décalogue
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w judaizmie i chrześcijaństwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju;


lexentry: pol/Dekan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dekan
trans_list: Deccan
sense:
(geografia, geograficzny) rozległy płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego;


lexentry: pol/Delfinat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Delfinat
trans_list: Dauphiné
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Delta_Rodanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Delta Rodanu
trans_list: Bouches-du-Rhône
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Dema__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dema
trans_list: Dioma
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demokratyczna Republika Konga
trans_list: République démocratique du Congo | République Démocratique du Congo
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Wysp_Świętego_Tomasza_i_Książęcej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej
trans_list: République démocratique de Sao Tomé-et-Principe
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce


lexentry: pol/Demokratyczno-Socjalistyczna_Republika_Sri_Lanki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki
trans_list: République démocratique socialiste du Sri Lanka
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sri Lanki jako państwa


lexentry: pol/Des-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Des-dur
trans_list: ré bemol majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku des (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)


lexentry: pol/Dezful__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dezful
trans_list: Dezfoul
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan;


lexentry: pol/Dijon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dijon
trans_list: Dijon
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, którego jest historyczną stolicą;


lexentry: pol/Diogenes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Diogenes
trans_list: Diogène
sense:
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;


lexentry: pol/Dionizos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dionizos
trans_list: Dionysos
sense:
(mitologia grecka) bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;


lexentry: pol/Disneyland__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Disneyland
trans_list: Disneyland
sense:
(turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company;


lexentry: pol/Dniepr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniepr
trans_list: Dniepr | Dniéper
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;


lexentry: pol/Dniepropetrowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniepropetrowsk
trans_list: Dniepropetrovsk
sense:
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim odpowiadający nazwie miasta w latach 1991-2016);


lexentry: pol/Dniestr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniestr
trans_list: Dniestr
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię;


lexentry: pol/Dobrudża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dobrudża
trans_list: Dobrogée | Dobroudja
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna między Morzem Czarnym a dolnym odcinkiem Dunaju;


lexentry: pol/Dodekanez__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dodekanez
trans_list: Dodécanèse
sense:
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;


lexentry: pol/Dolina_Aosty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolina Aosty
trans_list: Vallée d'Aoste
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i autonomiczny region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech;


lexentry: pol/Dolna_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Bawaria
trans_list: Basse-Bavière
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut;


lexentry: pol/Dolna_Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Kartlia
trans_list: Basse Kartlie
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowo-wschodniej Gruzji, ze stolicą w Rustawi;


lexentry: pol/Dolna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Kraina
trans_list: Basse-Carniole
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Dolna_Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Normandia
trans_list: Basse-Normandie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji;


lexentry: pol/Dolna_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Saksonia
trans_list: Basse-Saxe
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;


lexentry: pol/Dolny_Śląsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolny Śląsk
trans_list: Basse-Silésie
sense:
(geografia, geograficzny) część Śląska położona w południowo-zachodniej Polsce oraz w północnej części Czech;


lexentry: pol/Dominika__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dominika
trans_list: Dominique
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;


lexentry: pol/Dominikana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dominikana
trans_list: République dominicaine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Don__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Don
trans_list: Don
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-zachodniej Rosji uchodząca do Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Doniec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Doniec
trans_list: Donets | Severski Donets
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, prawy dopływ Donu;


lexentry: pol/Douglas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Douglas
trans_list: Douglas
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, na wschodnim wybrzeżu wyspy Man, stolica Wyspy Man rozumianej jako angielskie terytorium zależne;


lexentry: pol/Drawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Drawa
trans_list: Drave
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ;


lexentry: pol/Duch_Święty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Duch Święty
trans_list: Saint-Esprit | Esprit-Saint
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;


lexentry: pol/Dudinka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dudinka
trans_list: Doudinka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudinką (1.2) i Jenisejem;


lexentry: pol/Duisburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Duisburg
trans_list: Duisbourg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Niemiec, w Zagłębiu Ruhry;


lexentry: pol/Dzieciątko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzieciątko
trans_list: enfant Jésus
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Chrystus jako dziecko


lexentry: pol/Dzierżyńsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dzierżyńsk
trans_list: Dzerjinsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką;


lexentry: pol/Dzień_Babci__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzień Babci
trans_list: fête des grands-mères
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w styczniu jako wyraz szacunku dla wszystkich babć;


lexentry: pol/Dzień_Matki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzień Matki
trans_list: fête des Mères
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;


lexentry: pol/Dzień_Zakochanych__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzień Zakochanych
trans_list: Saint-Valentin
sense:
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej


lexentry: pol/Dzień_Świstaka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dzień Świstaka
trans_list: jour de la marmotte
sense:
(folklor) święto obchodzone 2. lutego w USA i Kanadzie, w którym przepowiada się pogodę z udziałem świstaka amerykańskiego;


lexentry: pol/Dziki_Zachód__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dziki Zachód
trans_list: Far West
sense:
(historia, historyczny, historycznie) zachodnia część Stanów Zjednoczonych w okresie wzmożonego osadnictwa w XIX w.;


lexentry: pol/Dzukia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dzukia
trans_list: Dzūkija
sense:
(geografia, geograficzny) jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju, a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno;


lexentry: pol/Düsseldorf__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Düsseldorf
trans_list: Düsseldorf
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia;


lexentry: pol/Dżanin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dżanin
trans_list: Jénine
sense:
(geografia, geograficzny) miasto położone na północy Zachodniego Brzegu na terenie Autonomii Palestyńskiej;


lexentry: pol/Dżudda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dżudda
trans_list: Djeddah
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;


lexentry: pol/Dżyzak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dżyzak
trans_list: Djizak
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, stolica wilajetu dżyzackiego;


lexentry: pol/E-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: E-dur
trans_list: mi majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z czterema krzyżykami)


lexentry: pol/EAN__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: EAN
trans_list: EAN
sense:
(handel, handlowy) rodzaj kodu towarowego; standard oznaczania towarów numeracją oraz odpowiadającym mu kodem kreskowym;


lexentry: pol/EFTA__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: EFTA
trans_list: AELE
sense:
(skrót, skrótowiec, skrótowo) (ekonomia, ekonomiczny) = European Free Trade Association → Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu


lexentry: pol/EPDM__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: EPDM
trans_list: EPDM
sense:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) tworzywo sztuczne, rodzaj elastomeru, terpolimer otrzymywany z monomerów etylenowo-propylenowo-dienowych;


lexentry: pol/EUG__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: EUG
trans_list: UEEA
sense:
= (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Euroazjatycka Unia Gospodarcza;


lexentry: pol/Ebisu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ebisu
trans_list: Ebisu
sense:
(mitologia japońska) jeden z siedmiorga bogów szczęścia z mitologii japońskiej, patron handlu i innych interesów, gejszy, rybaków oraz rolników;


lexentry: pol/Edom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Edom
trans_list: Idumée
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnym Lewancie na południe od Morza Martwego;


lexentry: pol/Efraim__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Efraim
trans_list: Éphraïm
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) nazwa jednego z dawnych plemion Izraela


lexentry: pol/Efraim__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Efraim
trans_list: Éphraïm
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jeden z regionów Izraela w środkowej części tego kraju


lexentry: pol/Egina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Egina
trans_list: Égine
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) gmina (dimos) w Grecji obejmująca wyspy Eginę (1.1) i Moni


lexentry: pol/Egipt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Egipt
trans_list: Égypte | Egypte
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;


lexentry: pol/Eklezjastes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eklezjastes
trans_list: Ecclésiaste
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;


lexentry: pol/Ekwador__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ekwador
trans_list: Équateur | Equateur
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;


lexentry: pol/Elam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elam
trans_list: Élam
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo i kraina położone na terenach obecnego południowo-zachodniego Iranu


lexentry: pol/Elba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elba
trans_list: Elbe
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Tyrreńskim, położona między Półwyspem Apenińskim a Korsyką;


lexentry: pol/Elista__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elista
trans_list: Elista
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone na południu jej europejskiej części, stolica Republiki Kałmucji;


lexentry: pol/Elohim__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elohim
trans_list: Elohim
sense:
(biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, starotestamentalne imię Boga;


lexentry: pol/Eneasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eneasz
trans_list: Énée
sense:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;


lexentry: pol/Eos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eos
trans_list: Éos
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;


lexentry: pol/Epir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Epir
trans_list: Épire
sense:
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;


lexentry: pol/Erato__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Erato
trans_list: Érato
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 62, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1860 r.;


lexentry: pol/Eris__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eris
trans_list: Éris
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;


lexentry: pol/Eros__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eros
trans_list: Éros
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);


lexentry: pol/Erydan__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Erydan
trans_list: Éridan
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Erytrea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Erytrea
trans_list: Érythrée
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;


lexentry: pol/Es-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Es-dur
trans_list: mi bemol majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z trzema bemolami)


lexentry: pol/Eskimos__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Eskimos
trans_list: Eskimo
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel rdzennych ludów żyjących na rubieżach półkuli północnej Ziemi (Grenlandia, Ameryka Północna oraz skrawek wschodniej Syberii)


lexentry: pol/Estremadura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Estremadura
trans_list: Estrémadure
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;


lexentry: pol/Estuary_English__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Estuary English
trans_list: Anglais de l'estuaire
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana wymowy języka angielskiego używana współcześnie głównie w południow-o-wschodniej Anglii;


lexentry: pol/Eswatini__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eswatini
trans_list: Eswatini
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mbabane


lexentry: pol/Etiopia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Etiopia
trans_list: Éthiopie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Etruria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Etruria
trans_list: Étrurie
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;


lexentry: pol/Etrusk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Etrusk
trans_list: Étrusque
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.


lexentry: pol/Etruska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Etruska
trans_list: Étrusque
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.


lexentry: pol/Europa_Wschodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Europa Wschodnia
trans_list: Europe orientale
sense:
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;


lexentry: pol/Europa_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa Zachodnia
trans_list: Europe de l'Ouest
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Europe
sense:
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Europe
sense:
(mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;


lexentry: pol/Europa_Środkowo-Wschodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa Środkowo-Wschodnia
trans_list: Europe médiane
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Europy, obejmujący kraje dawnego bloku socjalistycznego;


lexentry: pol/Euros__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Euros
trans_list: Euros
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru południowo-wschodniego, utożsamiany z rzymskim Wulturnusem;


lexentry: pol/Euterpe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Euterpe
trans_list: Euterpe
sense:
(mitologia grecka) muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Ezop__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ezop
trans_list: Ésope
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;


lexentry: pol/F-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: F-dur
trans_list: fa majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z jednym bemolem)


lexentry: pol/FIFA__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: FIFA
trans_list: FIFA
sense:
= (francuski) Fédération Internationale de Football Association → (sport, sportowy) Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej;


lexentry: pol/Falklandy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Falklandy
trans_list: îles Falkland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag Falklandów (1.1);


lexentry: pol/Fanar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fanar
trans_list: Phanar
sense:
(geografia, geograficzny) historyczna dzielnica Stambułu zamieszkana tradycyjnie przez grecką diasporę;


lexentry: pol/Faun__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Faun
trans_list: Faunus
sense:
(mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg płodności o pół koziej posturze, bóstwo lasów górskich, opiekun pasterzy, który darzy płodnością ich stada i uczy uprawy roli;


lexentry: pol/Federacja_Bośni_i_Hercegowiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federacja Bośni i Hercegowiny
trans_list: Fédération de Bosnie-et-Herzégovine
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dwóch części składowych tworzących Bośnię i Hercegowinę, zamieszkana w większości przez Boszniaków i Chorwatów;


lexentry: pol/Federacja_Rosyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federacja Rosyjska
trans_list: Fédération de Russie
sense:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji


lexentry: pol/Federalna_Demokratyczna_Republika_Etiopii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federalna Demokratyczna Republika Etiopii
trans_list: République fédérale démocratique d’Éthiopie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii


lexentry: pol/Federalna_Demokratyczna_Republika_Nepalu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federalna Demokratyczna Republika Nepalu
trans_list: République démocratique fédérale du Népal
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nepalu jako państwa


lexentry: pol/Federalna_Republika_Nigerii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federalna Republika Nigerii
trans_list: République fédérale du Nigeria
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nigerii


lexentry: pol/Federalna_Republika_Somalii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federalna Republika Somalii
trans_list: République fédérale de Somalie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Somalii jako państwa


lexentry: pol/Fenicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fenicja
trans_list: Phénicie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;


lexentry: pol/Fennoskandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fennoskandia
trans_list: Fennoscandie
sense:
(geografia, geograficzny) rozległy półwysep w Europie Północnej składający się z trzech części: Międzymorza Fińsko-Karelskiego oraz z odgałęziających się od niej dwóch półwyspów: Skandynawskiego i Kolskiego;


lexentry: pol/Fergana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fergana
trans_list: Ferghana
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego;


lexentry: pol/Fidżi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fidżi
trans_list: Fidji
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Filistea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Filistea
trans_list: Philistie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze Palestyny, zamieszkana przez Filistynów


lexentry: pol/Filoktet__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Filoktet
trans_list: Philoctète
sense:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, król Tesalii, łucznik, spadkobierca łuku Heraklesa i zabójca Parysa;


lexentry: pol/Finlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Finlandia
trans_list: Finlande
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;


lexentry: pol/Fis-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Fis-dur
trans_list: fa dièse majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z sześcioma krzyżykami)


lexentry: pol/Flandria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Flandria
trans_list: Flandre | Flandres
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii


lexentry: pol/Foggia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Foggia
trans_list: Foggia
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w południowych Włoszech, w Apulii; stolica prowincji Foggia (1.2);


lexentry: pol/Fort-de-France__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fort-de-France
trans_list: Fort-de-France
sense:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Martyniki, francuskiego departamentu zamorskiego położonego na Karaibach;


lexentry: pol/Franche-Comté__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Franche-Comté
trans_list: Franche-Comté
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Francja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Francja
trans_list: France
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;


lexentry: pol/Frankfurt_nad_Odrą__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frankfurt nad Odrą
trans_list: Francfort-sur-l'Oder
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia;


lexentry: pol/Frankijka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Frankijka
trans_list: Franque
sense:
(historia, historyczny, historycznie) przedstawicielka zachodniogermańskiego plemienia powstałego w III wieku;


lexentry: pol/Frankonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frankonia
trans_list: Francie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowych Niemczech, obecnie w większości w północnej Bawarii;


lexentry: pol/Frygia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frygia
trans_list: Phrygie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;


lexentry: pol/Fryz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Fryz
trans_list: Frison
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu germańskiego ((historia, historyczny, historycznie) plemienia) zamieszkującego Fryzję, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Fryzja_Wschodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fryzja Wschodnia
trans_list: Frise orientale
sense:
(geografia, geograficzny) nadmorski region w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, stanowi środkowy odcinek Fryzji;


lexentry: pol/Fryzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fryzja
trans_list: Frise
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;


lexentry: pol/Fudżajra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fudżajra
trans_list: Fujaïrah
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra;


lexentry: pol/Fulda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fulda
trans_list: Fulda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2);


lexentry: pol/Furlanka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Furlanka
trans_list: Frioulienne
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka romańskiej grupy etnicznej zamieszkującej północno-wschodnie Włochy (w szczególności Friuli)


lexentry: pol/G-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: G-dur
trans_list: sol majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)


lexentry: pol/G8__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: G8
trans_list: G8
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forum polityczno-gospodarcze zrzeszające osiem najbardziej wpływowych państw świata, tj. Wielką Brytanię, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Rosję;


lexentry: pol/Gabon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gabon
trans_list: Estuaire de Gabon
sense:
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) Estuaire de Gabon, wspólne estuarium rzek Komo i Ebe w Gabonie (1.1)


lexentry: pol/Gaeta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gaeta
trans_list: Gaète
sense:
(geografia, geograficzny) miasto portowe we Włoszech, na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego, w regionie Lacjum, prowincji Latina;


lexentry: pol/Gagauzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gagauzja
trans_list: Gagaouzie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;


lexentry: pol/Gagra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gagra
trans_list: Gagra
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;


lexentry: pol/Galacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galacja
trans_list: Galatie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Galia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galia
trans_list: Gaule
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie


lexentry: pol/Galicia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galicia
trans_list: Galice
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii


lexentry: pol/Galicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galicja
trans_list: Galicie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;


lexentry: pol/Galilea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galilea
trans_list: Galilée
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;


lexentry: pol/Gandhi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gandhi
trans_list: Gandhi
sense:
jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej;


lexentry: pol/Ganimedes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ganimedes
trans_list: Ganymède
sense:
(mitologia grecka) piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;


lexentry: pol/Ganimedes__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Ganimedes
trans_list: Ganymède
sense:
(astronomia, astronomiczny) największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych;


lexentry: pol/Gargantua__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gargantua
trans_list: Gargantua
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;


lexentry: pol/Garo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Garo
trans_list: Garo
sense:
(etnografia, etnograficzny) lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu;


lexentry: pol/Garuda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Garuda
trans_list: Garuda
sense:
(mitologia, mitologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduistyczne i buddyjskie bóstwo przedstawiane w postaci orła, zwykle o ludzkim ciele w złotych lub czerwonych barwach;


lexentry: pol/Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gdańsk
trans_list: Dantzig | Gdańsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego;


lexentry: pol/Georgetown__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Georgetown
trans_list: Georgetown
sense:
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesięciu miast, dzielnic miast i gmin w krajach anglojęzycznych;


lexentry: pol/Georgia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Georgia Południowa
trans_list: Géorgie du Sud
sense:
(geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy;


lexentry: pol/Georgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Georgia
trans_list: Géorgie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;


lexentry: pol/Germania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Germania
trans_list: Germanie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;


lexentry: pol/Germanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Germanin
trans_list: Allemand
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;


lexentry: pol/Ges-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ges-dur
trans_list: sol bemol majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ges (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)


lexentry: pol/Geszur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Geszur
trans_list: Gueshour
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej części Golanu, na wschód od Jeziora Galilejskiego;


lexentry: pol/Ghana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ghana
trans_list: Ghana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Akrze;


lexentry: pol/Gilead__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gilead
trans_list: Galaad
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w starożytnej Palestynie, pomiędzy rzekami Arnon i Jarmuk;


lexentry: pol/Goa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Goa
trans_list: Goa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;


lexentry: pol/Godzilla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Godzilla
trans_list: Godzilla
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;


lexentry: pol/Golgota__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Golgota
trans_list: Golgotha
sense:
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;


lexentry: pol/Gomora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gomora
trans_list: Gomorrhe
sense:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;


lexentry: pol/Gordion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gordion
trans_list: Gordion
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Azji Mniejszej, stolica Frygii;


lexentry: pol/Gori__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gori
trans_list: Gori
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia;


lexentry: pol/Granatka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Granatka
trans_list: Grenadière
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nazwa posiadłości z powieści Balzaka pod tym samym tytułem;


lexentry: pol/Grand_Est__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grand Est
trans_list: Grand Est
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) położony na wschodzie Francji region administracyjny obejmujący Szampanię, Lotaryngię i Alzację;


lexentry: pol/Graz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Graz
trans_list: Graz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich;


lexentry: pol/Grecja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grecja
trans_list: Grèce
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;


lexentry: pol/Greenwich__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Greenwich
trans_list: Greenwich
sense:
dzielnica Londynu z obserwatorium astronomicznym, którego położenie wyznacza przebieg południka zerowego;


lexentry: pol/Grenoble__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grenoble
trans_list: Grenoble
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Gruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gruzja
trans_list: Géorgie
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;


lexentry: pol/Gujana_Brytyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gujana Brytyjska
trans_list: Guyane britannique
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna posiadłość brytyjska w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/Gujana_Francuska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gujana Francuska
trans_list: Guyane | Guyane française
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;


lexentry: pol/Gujana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gujana
trans_list: Guyana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;


lexentry: pol/Guria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Guria
trans_list: Gourie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji


lexentry: pol/Gwadelupa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwadelupa
trans_list: Guadeloupe
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;


lexentry: pol/Gwardiejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwardiejsk
trans_list: Gvardeïsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, położone na prawym brzegu Pregoły;


lexentry: pol/Gwatemala__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwatemala
trans_list: Guatemala
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Gwiazda_Betlejemska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwiazda Betlejemska
trans_list: étoile de Bethléem
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, który według Biblii doprowadził Trzech Króli do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;


lexentry: pol/Gwinea_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwinea Bissau
trans_list: Guinée-Bissau | Guinée-Bissao
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;


lexentry: pol/Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwinea
trans_list: Guinée
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;


lexentry: pol/Gymnopedia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gymnopedia
trans_list: Gymnopédies
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto w starożytnej Sparcie poświęcone Apollinowi, Artemidzie i Dionizosowi, podczas którego odbywały się zawody lekkoatletyczne;


lexentry: pol/Górna_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Bawaria
trans_list: Haute-Bavière
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Górna_Korsyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Korsyka
trans_list: Haute-Corse
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) departament francuski leżący w północnej części wyspy Korsyki;


lexentry: pol/Górna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Kraina
trans_list: Haute-Carniole
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Górna_Loara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Loara
trans_list: Haute-Loire
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Górna_Marna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Marna
trans_list: Haute-Marne
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Grand Est w dolinie rzeki Marny;


lexentry: pol/Górna_Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Normandia
trans_list: Haute-Normandie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny położony na północy Francji;


lexentry: pol/Górna_Saona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Saona
trans_list: Haute-Saône
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Burgundia-Franche-Comté;


lexentry: pol/Górna_Wolta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Wolta
trans_list: Haute-Volta
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.


lexentry: pol/Górny_Palatynat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górny Palatynat
trans_list: Haut-Palatinat
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowych Niemczech, na wschodzie obecnego kraju związkowego Bawaria


lexentry: pol/Górska_Szoria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górska Szoria
trans_list: Chorie | Chorie montagneuse
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w azjatyckiej części Rosji, w południowej części obwodu kemerowskiego;


lexentry: pol/Górski_Karabach__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górski Karabach
trans_list: Artsakh
sense:
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;


lexentry: pol/Góry_Baskijskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Baskijskie
trans_list: montagnes basques
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Hiszpanii, pomiędzy Górami Kantabryjskimi na zachodzie i Pirenejami na wschodzie;


lexentry: pol/Góry_Betyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Betyckie
trans_list: cordillères Bétiques
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego, w Hiszpanii;


lexentry: pol/Góry_Gagryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Gagryjskie
trans_list: monts de Gagra
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie leżące na południu pasma głównego Wielkiego Kaukazu, na północnym wschodzie terytorium Gruzji, przy granicy z Rosją;


lexentry: pol/Góry_Kantabryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Kantabryjskie
trans_list: cordillère Cantabrique | monts Cantabriques
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej części Hiszpanii na Półwyspie Iberyjskim, położone na północnym skraju Mesety Iberyjskiej, usytuowane równolegle do wybrzeża Zatoki Biskajskiej;


lexentry: pol/Góry_Katalońskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Katalońskie
trans_list: Système méditerranéen catalan
sense:
(geografia, geograficzny) góry w północno-wschodniej Hiszpanii rozciągające się wzdłuż brzegu Morza Śródziemnego, od Pirenejów do doliny rzeki Ebro;


lexentry: pol/Góry_Połabskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Połabskie
trans_list: montagnes gréseuses de l'Elbe
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski rozciągający się w północno-zachodnich Czechach, w kraju usteckim i południowo-wschodnich Niemczech (Saksonia);


lexentry: pol/Góry_Skandynawskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Skandynawskie
trans_list: Alpes scandinaves | Scandes
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii;


lexentry: pol/Góry_Sybińskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Sybińskie
trans_list: monts Cindrel
sense:
(geografia, geograficzny) góry w środkowej Rumunii na zachód od rzeki Aluty, część Karpat Południowych;


lexentry: pol/Góry_Toledańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Toledańskie
trans_list: monts de Tolède
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na Półwyspie Iberyjskim oddzielający doliny Tagu i Gwadiany;


lexentry: pol/Göteborg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Göteborg
trans_list: Göteborg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;


lexentry: pol/H-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: H-dur
trans_list: si majeur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku h (w zapisie nutowym z pięcioma krzyżykami)


lexentry: pol/H__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: H
trans_list: si
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) siódmy od C dźwięk w szeregu diatonicznym każdej oktawy;


lexentry: pol/Habakuk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Habakuk
trans_list: Habacuc
sense:
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;


lexentry: pol/Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Haiti
trans_list: Haïti
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;


lexentry: pol/Hajfong__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hajfong
trans_list: Hải Phòng
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Wietnamu, w delcie Rzeki Czerwonej, nad Zatoką Tonkińską;


lexentry: pol/Hajmos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hajmos
trans_list: Hémos
sense:
(geografia, geograficzny) (mitologia grecka) łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną


lexentry: pol/Halikarnas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Halikarnas
trans_list: Halicarnasse
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Karii nad Morzem Egejskim;


lexentry: pol/Halle__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Halle
trans_list: atelier
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Niemiec, w Saksonii-Anhalcie, położone nad Soławą;


lexentry: pol/Hamlet__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Hamlet
trans_list: Hamlet
sense:
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota Północna


lexentry: pol/Hamza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hamza
trans_list: Hamza
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) podziemny ciek wodny w Brazylii odwadniający Basen Amazonki;


lexentry: pol/Han__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Han
trans_list: Dynastie Han
sense:
(historia, historyczny, historycznie) druga dynastia cesarska Chin, po dynastii Qin i przed Epoką Trzech Królestw


lexentry: pol/Hannonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hannonia
trans_list: Hainaut
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i średniowieczne hrabstwo, położone w południowych Niderlandach, jej stołecznym miastem jest Mons;


lexentry: pol/Hasmoneusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hasmoneusz
trans_list: Hasmonéen
sense:
(historia, historyczny, historycznie) tylko w lm Hasmoneusze → dynastia panująca w Judei 147–37 p.n.e., żydowski ród kapłański;


lexentry: pol/Hazar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hazar
trans_list: Hazara
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek ludu częściowo pochodzenia mongolskiego zamieszkującego Hazaradżat w środkowym Afganistanie;


lexentry: pol/Hazaradżat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hazaradżat
trans_list: Hazaradjat
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczny region w środkowym Afganistanie;


lexentry: pol/Hazarka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hazarka
trans_list: Hazara
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka ludu zamieszkującego Hazaradżat w środkowym Afganistanie;


lexentry: pol/Hebe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hebe
trans_list: Hébé
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie młodości oraz szafarka ambrozji i nektaru na Olimpie, utożsamiana z rzymską Juwentas;


lexentry: pol/Hebrajczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hebrajczyk
trans_list: Hébreu
sense:
(biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim


lexentry: pol/Hebrydy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hebrydy
trans_list: Hébrides
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim ciągnący się wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Hefajstos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hefajstos
trans_list: Héphaïstos
sense:
(mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;


lexentry: pol/Hekate__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hekate
trans_list: Hécate
sense:
(mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);


lexentry: pol/Helena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Helena
trans_list: Hélène
sense:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;


lexentry: pol/Helweta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Helweta
trans_list: Helvète
sense:
(starożytność) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego ludu celtyckiego, którego ziemie podbite zostały przez Rzymian w I w. p.n.e.;


lexentry: pol/Helwetka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Helwetka
trans_list: Helvète
sense:
(starożytność) (etnografia, etnograficzny) członkini starożytnego ludu celtyckiego, którego ziemie podbite zostały przez Rzymian w I w. p.n.e.


lexentry: pol/Hera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hera
trans_list: Héra
sense:
(mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;


lexentry: pol/Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hercegowina
trans_list: Herzégovine
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; część składowa państwa Bośnia i Hercegowina;


lexentry: pol/Herkulanum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Herkulanum
trans_list: Herculanum
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w pobliżu obecnego Herkulanum (1.1), zniszczone podczas wybuchu Wezuwiusza w 79 roku n.e.;


lexentry: pol/Hermes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hermes
trans_list: Hermès
sense:
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym;


lexentry: pol/Hesja_Nadreńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hesja Nadreńska
trans_list: Hesse rhénane
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w Niemczech, na zachodnim brzegu Renu, przed 1945 rokiem stanowiła część Hesji, obecnie w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Hesja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hesja
trans_list: Hesse
sense:
(geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;


lexentry: pol/Hestia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hestia
trans_list: Hestia
sense:
(mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;


lexentry: pol/Hetyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hetyta
trans_list: hittite
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;


lexentry: pol/Hezbollah__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hezbollah
trans_list: Hezbollah
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;


lexentry: pol/Hiacynt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hiacynt
trans_list: Hyacinthe
sense:
(mitologia grecka) piękny młodzieniec, królewicz spartański, ukochany Apollina i Zefira, syn Amyklasa (lub Ojbalosa) i Diomede;


lexentry: pol/Hidżaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hidżaz
trans_list: Hedjaz
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej części Półwyspu Arabskiego, nad Morzem Czerwonym, z głównymi ośrodkami w Mekce, Medynie i Dżuddzie;


lexentry: pol/Hindukusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hindukusz
trans_list: Hindou Kouch | Hindu Kush
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;


lexentry: pol/Hispanoameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hispanoameryka
trans_list: Amérique hispanique
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) hiszpańskojęzyczne kraje Ameryki;


lexentry: pol/Hiszpania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hiszpania
trans_list: Espagne
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;


lexentry: pol/Holandia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holandia Południowa
trans_list: Hollande-Méridionale | Hollande-du-Sud
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;


lexentry: pol/Holandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holandia Północna
trans_list: Hollande-Septentrionale
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;


lexentry: pol/Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holsztyn
trans_list: Holstein
sense:
(geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech;


lexentry: pol/Homer__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Homer
trans_list: Homère
sense:
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;


lexentry: pol/Hongkong__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hongkong
trans_list: Hong Kong | Hongkong
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;


lexentry: pol/Hopi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hopi
trans_list: Hopis
sense:
(etnografia, etnograficzny) plemię Indian północnoamerykańskich zamieszkujących współcześnie północno-wschodnią część stanu Arizona;


lexentry: pol/Horeb__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Horeb
trans_list: Horeb
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna góra, na której Jahwe powołał Mojżesza i objawił się Eliaszowi, utożsamiana niekiedy z górą Synaj;


lexentry: pol/Hoszcza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hoszcza
trans_list: Hochtcha
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;


lexentry: pol/Hucuł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hucuł
trans_list: Houtsoule
sense:
(etnografia, etnograficzny) góral zamieszkujący Karpaty Wschodnie (tereny południowo-zachodniej Ukrainy);


lexentry: pol/Hun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hun
trans_list: Hun
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;


lexentry: pol/Hypatia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hypatia
trans_list: Hypatie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) aleksandryjska filozofka neoplatońska i matematyczka działająca w IV w.;


lexentry: pol/III_Rzesza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: III Rzesza
trans_list: Troisième Reich
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;


lexentry: pol/IPP__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: IPP
trans_list: IPP
sense:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) inhibitor pompy protonowej


lexentry: pol/Ilek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ilek
trans_list: Ilek
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Uralu;


lexentry: pol/Illinois__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Illinois
trans_list: Illinois
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA położony na środkowym zachodzie kraju, ze stolicą w Springfield;


lexentry: pol/Imeretia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imeretia
trans_list: Iméréthie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Gruzji


lexentry: pol/Imperium_Osmańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imperium Osmańskie
trans_list: Empire ottoman
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące od końca XIII wieku do 1922 roku na terenie północno-wschodniej Europy, Afryki Północnej i Azji Zachodniej;


lexentry: pol/Imperium_Rosyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imperium Rosyjskie
trans_list: Empire de Russie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie państwa rosyjskiego w latach 1721–1917;


lexentry: pol/Imperium_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imperium Rzymskie
trans_list: Empire romain
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego


lexentry: pol/Indie_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Indie Zachodnie
trans_list: Caraïbes
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) zbiorcza nazwa wysp leżących między Morzem Karaibskim a Oceanem Atlantyckim;


lexentry: pol/Indochiny_Francuskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Indochiny Francuskie
trans_list: Indochine française
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna kolonia francuska w południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/Indonezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Indonezja
trans_list: Indonésie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;


lexentry: pol/Indus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Indus
trans_list: Indus
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji przepływająca przez Chiny, Indie i Pakistan;


lexentry: pol/Inflanty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Inflanty
trans_list: Livonie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna nad Dźwiną i Zatoką Ryską;


lexentry: pol/Ingria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ingria
trans_list: Ingrie
sense:
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji


lexentry: pol/Inguri__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Inguri
trans_list: Ingouri
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji, płynąca przez Swanetię i Nizinę Kolchidzką, uchodzi do Morza Czarnego;


lexentry: pol/Innsbruck__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Innsbruck
trans_list: Innsbruck
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol, położone w dolinie rzeki Inn;


lexentry: pol/Instagram__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Instagram
trans_list: Instagram
sense:
(informatyka, informatyczny) (społeczny) internetowy, fotograficzny serwis społecznościowy z elementami bloga;


lexentry: pol/Instrucz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Instrucz
trans_list: Instroutch
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim, łącząc się z Węgorapą tworzy Pregołę;


lexentry: pol/Ipuć__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ipuć
trans_list: Ipout
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi oraz smoleńskim i briańskim Rosji, dopływ Soży;


lexentry: pol/Irak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irak
trans_list: Irak | Iraq
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;


lexentry: pol/Irlandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irlandia Północna
trans_list: Irlande du Nord
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;


lexentry: pol/Irpień__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irpień
trans_list: Irpin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ;


lexentry: pol/Irtysz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irtysz
trans_list: Irtych
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;


lexentry: pol/Isa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Isa
trans_list: Isa | Issa
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) imię Jezusa Chrystusa w islamie


lexentry: pol/Iset__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iset
trans_list: Isset
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji. lewy dopływ Tobołu; przepływa przez terytorium obwodu swierdłowskiego, kurgańskiego i tiumeńskiego;


lexentry: pol/Isfahan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Isfahan
trans_list: Ispahan | Isfahan
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Afganistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Afganistanu
trans_list: République islamique d’Afghanistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Iranu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Iranu
trans_list: République islamique d'Iran
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa


lexentry: pol/Islamska_Republika_Mauretańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Mauretańska
trans_list: République islamique de Mauritanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii


lexentry: pol/Islamska_Republika_Pakistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Pakistanu
trans_list: République islamique du Pakistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa


lexentry: pol/Islamski_Emirat_Afganistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamski Emirat Afganistanu
trans_list: Émirat islamique d'Afghanistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawane na arenie międzynarodowej państwo utworzone przez talibów w 1996 roku;


lexentry: pol/Islandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islandia
trans_list: Islande
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;


lexentry: pol/Istria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Istria
trans_list: Istrie
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w północnej części Morza Adriatyckiego, podzielony między Chorwację, Słowenię i Włochy;


lexentry: pol/Iszym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iszym
trans_list: Ichim
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Itaka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Itaka
trans_list: Ithaque
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;


lexentry: pol/Iwanowo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iwanowo
trans_list: Ivanovo
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Izrael
trans_list: Israël
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;


lexentry: pol/Iż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iż
trans_list: Ij
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przepływająca przez Udmurcję i Tatarstan, prawy dopływ Kamy;


lexentry: pol/Iżewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iżewsk
trans_list: Ijevsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;


lexentry: pol/Iżma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iżma
trans_list: Ijma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca w Rosji przez terytorium Republiki Komi, lewy dopływ Peczory;


lexentry: pol/Jack_Russell_terrier__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jack Russell terrier
trans_list: Jack Russell terrier
sense:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do grypy terierów pochodząca z Wielkiej Brytanii i ukształtowana w Australii;


lexentry: pol/Jahwe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jahwe
trans_list: Yahweh
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;


lexentry: pol/Jakucja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jakucja
trans_list: Yakoutie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie;


lexentry: pol/Jamajka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jamajka
trans_list: Jamaïque
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1)


lexentry: pol/Janikulum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Janikulum
trans_list: Janicule
sense:
(geografia, geograficzny) wzgórze w obrębie Rzymu, na prawym brzegu Tybru, jako znajdujące się poza starożytnymi murami nie jest zaliczane do historycznych siedmiu wzgórz;


lexentry: pol/Jarkend-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jarkend-daria
trans_list: Yarkand
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym;


lexentry: pol/Jarmuk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jarmuk
trans_list: Yarmouk
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią;


lexentry: pol/Jałta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jałta
trans_list: Yalta | Ialta
sense:
(geografia, geograficzny) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;


lexentry: pol/Jegorjewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jegorjewsk
trans_list: Iegorievsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Jejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jejsk
trans_list: Ieïsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim;


lexentry: pol/Jekaterynburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jekaterynburg
trans_list: Ekaterinbourg | Iekaterinbourg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;


lexentry: pol/Jekaterynodar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jekaterynodar
trans_list: Ekaterinodar
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Krasnodar, oficjalna nazwa przed 1920 rokiem


lexentry: pol/Jemen__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jemen
trans_list: Yémen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;


lexentry: pol/Jena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jena
trans_list: Iéna
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;


lexentry: pol/Jerozolima__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerozolima
trans_list: Jérusalem
sense:
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;


lexentry: pol/Jerusłan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerusłan
trans_list: Ierouslan
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody saratowski i wołgogradzki), lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Jeruzalem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jeruzalem
trans_list: Jérusalem
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;


lexentry: pol/Jerycho__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerycho
trans_list: Jéricho
sense:
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;


lexentry: pol/Jessentuki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jessentuki
trans_list: Iessentouki
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;


lexentry: pol/Jezioro_Bodeńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Bodeńskie
trans_list: lac de Constance
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;


lexentry: pol/Jezioro_Czterech_Kantonów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Czterech Kantonów
trans_list: lac des Quatre Cantons
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w środkowej części Szwajcarii, nad jego brzegami wznosi się miasto Lucerna;


lexentry: pol/Jezioro_Genewskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Genewskie
trans_list: lac Léman | lac de Genève | Léman
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;


lexentry: pol/Jezioro_Kubieńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Kubieńskie
trans_list: lac Koubenskoïe
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w europejskiej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim, na północ od Wołogdy;


lexentry: pol/Jezioro_Tyberiadzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Tyberiadzkie
trans_list: lac de Tibériade
sense:
(geografia, geograficzny) największe jezioro słodkowodne Izraela, położone na północy kraju w Galilei;


lexentry: pol/Jezioro_Zuryskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Zuryskie
trans_list: lac de Zurich
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro polodowcowe w Szwajcarii, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Jonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jonia
trans_list: Ionie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;


lexentry: pol/Jordan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jordan
trans_list: Jourdain
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;


lexentry: pol/Jordańskie_Królestwo_Haszymidzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jordańskie Królestwo Haszymidzkie
trans_list: Royaume hachémite de Jordanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jordanii jako państwa


lexentry: pol/Joruba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Joruba
trans_list: yorouba
sense:
(etnografia, etnograficzny) jeden z ludów zamieszkujących zachodnią Afrykę, głównie Nigerię, Togo i Benin;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jowisz
trans_list: Jupiter
sense:
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Jowisz
trans_list: Jupiter
sense:
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Judea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Judea
trans_list: Judée
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;


lexentry: pol/Jug__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jug
trans_list: Ioug
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę;


lexentry: pol/Jugosławia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jugosławia
trans_list: Yougoslavie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;


lexentry: pol/Jupik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Jupik
trans_list: yupik de l'Alaska central
sense:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru zachodniej i południowej Alaski oraz Półwyspu Czukockiego


lexentry: pol/Jura__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Jura
trans_list: Jura
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuskojęzyczny kanton, w północno-zachodniej części Szwajcarii;


lexentry: pol/Jura__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Jura
trans_list: Jura
sense:
(geografia, geograficzny) góry na granicy Francji i Szwajcarii, stanowiące północne odgałęzienie Alp;


lexentry: pol/Jut__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Jut
trans_list: dunette
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek dawnego północnogermańskiego plemienia zamieszkującego Jutlandię;


lexentry: pol/Jutlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jutlandia
trans_list: Jutland
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;


lexentry: pol/K-pop__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: K-pop
trans_list: K-pop
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) południowokoreańska odmiana muzyki popularnej inspirowanej stylem zachodnim;


lexentry: pol/Kaaba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaaba
trans_list: Ka'ba
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia w Mekce, najważniejsze miejsce kultu w islamie;


lexentry: pol/Kabyl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kabyl
trans_list: Kabyle
sense:
(antropologia, antropologiczny) mężczyzna wywodzący się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; mężczyzna pochodzący z Kabylii, mający kabylskie pochodzenie


lexentry: pol/Kachetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kachetia
trans_list: Kakhétie
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;


lexentry: pol/Kaczinka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kaczinka
trans_list: Kachin
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej stan Kaczin w północnej Mjanmie;


lexentry: pol/Kafarnaum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kafarnaum
trans_list: Capharnaüm
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;


lexentry: pol/Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaledonia
trans_list: Calédonie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;


lexentry: pol/Kaliningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaliningrad
trans_list: Kaliningrad
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;


lexentry: pol/Kalkuta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kalkuta
trans_list: Calcutta
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;


lexentry: pol/Kalmar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kalmar
trans_list: Kalmar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;


lexentry: pol/Kambodża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kambodża
trans_list: Cambodge
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;


lexentry: pol/Kampucza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kampucza
trans_list: Kampuchéa
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) nazwa Kambodży w latach 1976–1989;


lexentry: pol/Kanaan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kanaan
trans_list: Canaan
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu;


lexentry: pol/Kanaan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kanaan
trans_list: Canaan
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Kanada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kanada
trans_list: Canada
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Kanał_Sueski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kanał Sueski
trans_list: canal de Suez
sense:
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;


lexentry: pol/Kandałaksza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kandałaksza
trans_list: Kandalakcha
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);


lexentry: pol/Kantabria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kantabria
trans_list: Cantabrie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Hiszpanii, nad brzegiem Zatoki Biskajskiej


lexentry: pol/Kapadocja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kapadocja
trans_list: Cappadoce
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;


lexentry: pol/Kapitol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kapitol
trans_list: Capitole
sense:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych;


lexentry: pol/Kapua__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kapua
trans_list: Capoue
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;


lexentry: pol/Kara-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kara-daria
trans_list: Kara-Daria
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię;


lexentry: pol/Karadż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karadż
trans_list: Karaj
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs;


lexentry: pol/Karakałpacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karakałpacja
trans_list: Karakalpakistan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukusie;


lexentry: pol/Karakałpak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Karakałpak
trans_list: karakalpak
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;


lexentry: pol/Karantania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karantania
trans_list: Carantanie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii;


lexentry: pol/Karel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Karel
trans_list: Carélien
sense:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;


lexentry: pol/Karelia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karelia
trans_list: Carélie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;


lexentry: pol/Kargopol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kargopol
trans_list: Kargopol
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi;


lexentry: pol/Karia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Karia
trans_list: Carie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Karies__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karies
trans_list: Karyès
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w północno-wschodniej Grecji, stolica Autonomicznej Republiki Athos;


lexentry: pol/Karolina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karolina
trans_list: Caroline
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kolonia brytyjska w Ameryce Północnej, dziś dwa stany: Karolina Północna i Południowa


lexentry: pol/Karpaty_Południowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karpaty Południowe
trans_list: Carpates méridionales
sense:
(geografia, geograficzny) część Karpat położona na terenie Rumunii, rozciągająca się od przełęczy Predeal na wschodzie, po przełom Żelaznej Bramy na zachodzie;


lexentry: pol/Karszy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karszy
trans_list: Karchi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego;


lexentry: pol/Kartagena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kartagena
trans_list: Carthagène
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej Hiszpanii, położone nad Morzem Śródziemnym, w regionie Murcja;


lexentry: pol/Kartagina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kartagina
trans_list: Carthage
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) współczesne miasto w Tunezji położone na północny wschód od Tunisu


lexentry: pol/Kartagina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kartagina
trans_list: Carthage
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu


lexentry: pol/Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kartlia
trans_list: Karthli
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina we wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Karyntia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karyntia
trans_list: Carinthie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii


lexentry: pol/Kas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kas
trans_list: Kas
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;


lexentry: pol/Kasandra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kasandra
trans_list: Cassandre
sense:
(mitologia grecka) wieszczka (m.in. przepowiedziała upadek Troi) i królewna trojańska, córka Priama i Hekuby;


lexentry: pol/Kasjopea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kasjopea
trans_list: Cassiopée
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W;


lexentry: pol/Kasjopea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kasjopea
trans_list: Cassiopée
sense:
(mitologia grecka) królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);


lexentry: pol/Kastor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kastor
trans_list: Castor
sense:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) ubóstwiony heros, patron żeglarzy i żołnierzy, syn Tyndareosa (lub Zeusa) i Ledy, przeniesiony (wraz z bratem Polideukesem) na firmament jako gwiazdozbiór Bliźniąt; ,


lexentry: pol/Kaszgar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaszgar
trans_list: Kachgar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, na zachodnim skraju Kotliny Kaszgarskiej, nad rzeką Kaszgar (1.2);


lexentry: pol/Kaszuby__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaszuby
trans_list: Cachoubie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Polsce;


lexentry: pol/Katania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katania
trans_list: Catane
sense:
(geografia, geograficzny) miasto portowe we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii nad Zatoką Katańską, znajduje się u podnóża Etny;


lexentry: pol/Katar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katar
trans_list: Qatar
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;


lexentry: pol/Katuń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katuń
trans_list: Katoun
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, łącząc się z Biją tworzy Ob;


lexentry: pol/Kaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaukaz
trans_list: Caucase
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Kazachstan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kazachstan
trans_list: Kazakhstan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;


lexentry: pol/Kazwin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kazwin
trans_list: Qazvin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Kaługa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaługa
trans_list: Kalouga
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego;


lexentry: pol/Kem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kem
trans_list: Kem
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Republice Karelii, uchodzi do Morza Białego;


lexentry: pol/Kercz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kercz
trans_list: Kertch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;


lexentry: pol/Khmerka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Khmerka
trans_list: khmer
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej głównie Kambodżę, Tajlandię i Wietnam, posługującej się językiem khmerskim;


lexentry: pol/Kilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kilonia
trans_list: tuyau
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/King_Kong__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: King Kong
trans_list: King Kong
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;


lexentry: pol/Kirenga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kirenga
trans_list: Kirenga
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;


lexentry: pol/Kirgistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kirgistan
trans_list: Kirghizistan | Kirghizstan | Kirghizie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Kiusiu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kiusiu
trans_list: Kyūshū
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, trzecia pod względem wielkości wyspa Japonii;


lexentry: pol/Klakier__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klakier
trans_list: Azraël
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kocur komiksowego i filmowego Gargamela;


lexentry: pol/Klaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klaźma
trans_list: Kliazma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi;


lexentry: pol/Kleopatra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kleopatra
trans_list: Cléopâtre
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 216, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1880 r.;


lexentry: pol/Klio__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klio
trans_list: Clio
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.;


lexentry: pol/Klińce__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klińce
trans_list: Klintsy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie briańskim, położone nad Turosną;


lexentry: pol/Kocyt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kocyt
trans_list: Cocyte
sense:
(mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu; rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;


lexentry: pol/Kokand__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kokand
trans_list: Kokand
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej;


lexentry: pol/Kokytos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kokytos
trans_list: Cocyte
sense:
(mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu, rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;


lexentry: pol/Kolchida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kolchida
trans_list: Colchide
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji;


lexentry: pol/Kolumb__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kolumb
trans_list: Colomb
sense:
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba


lexentry: pol/Kompleta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kompleta
trans_list: complies
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;


lexentry: pol/Komsomoł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Komsomoł
trans_list: Komsomol
sense:
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991;


lexentry: pol/Konda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Konda
trans_list: Konda
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Konfederacja_Szwajcarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Konfederacja Szwajcarska
trans_list: Confédération suisse
sense:
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;


lexentry: pol/Kooperacyjna_Republika_Gujany__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kooperacyjna Republika Gujany
trans_list: République coopérative du Guyana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany


lexentry: pol/Korbea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Korbea
trans_list: Corbie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Corbie, miasto w Pikardii zbudowane wokół ważnego we wczesnym średniowieczu opactwa;


lexentry: pol/Korea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Korea
trans_list: Corée
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;


lexentry: pol/Kornwalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kornwalia
trans_list: Cornouailles
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;


lexentry: pol/Korsyka_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Korsyka Południowa
trans_list: Corse-du-Sud
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) departament francuski leżący w południowej części wyspy Korsyki;


lexentry: pol/Kosowe_Pole__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kosowe Pole
trans_list: Kosovo Polje
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Kosowie, położone na południowy zachód od Prisztiny, w kotlinie Kosowe Pole (1.2);


lexentry: pol/Kosowo_i_Metohija__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kosowo i Metohija
trans_list: Kosovo et Métochie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa dawnej serbskiej prowincji (obecnie niezależne państwo Kosowo, nieuznawane przez Serbię);


lexentry: pol/Kotorosl__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kotorosl
trans_list: Kotorosl
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Kotuj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kotuj
trans_list: Kotouï
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę;


lexentry: pol/Kowno__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kowno
trans_list: Kaunas
sense:
(geografia, geograficzny) drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;


lexentry: pol/Kowrow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kowrow
trans_list: Kovrov
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą;


lexentry: pol/Kozak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kozak
trans_list: Cosaque
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;


lexentry: pol/Koziorożec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koziorożec
trans_list: Capricorne
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;


lexentry: pol/Koziorożec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koziorożec
trans_list: Capricorne
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Koła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koła
trans_list: Kola
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej Morza Barentsa w odległości;


lexentry: pol/Kołomna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kołomna
trans_list: Kolomna
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy;


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół
trans_list: Église
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół
trans_list: Église
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;


lexentry: pol/Kościół_katolicki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół katolicki
trans_list: Église catholique
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;


lexentry: pol/Kraj_Ałtajski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Ałtajski
trans_list: kraï de l’Altaï
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, położona w południowej części Syberii;


lexentry: pol/Kraj_Basków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Basków
trans_list: Pays basque
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;


lexentry: pol/Kraj_Basków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Basków
trans_list: Pays basque
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);


lexentry: pol/Kraj_Krasnojarski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Krasnojarski
trans_list: kraï de Krasnoïarsk
sense:
(geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnojarsku;


lexentry: pol/Kraj_Sudetów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Sudetów
trans_list: Région des Sudètes
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;


lexentry: pol/Krasnodar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krasnodar
trans_list: Krasnodar
sense:
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;


lexentry: pol/Krym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krym
trans_list: Crimée
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;


lexentry: pol/Krzyżak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krzyżak
trans_list: teutonique
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego)


lexentry: pol/Królestwo_Arabii_Saudyjskiej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Arabii Saudyjskiej
trans_list: Royaume d'Arabie Saoudite
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Arabii Saudyjskiej jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Bahrajnu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Bahrajnu
trans_list: Royaume de Bahreïn
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Danii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Danii
trans_list: Royaume du Danemark
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;


lexentry: pol/Królestwo_Kambodży__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Kambodży
trans_list: Royaume du Cambodge
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kambodży jako państwa


lexentry: pol/Królestwo_Marokańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Marokańskie
trans_list: Royaume du Maroc
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Maroka jako państwa


lexentry: pol/Królestwo_Niderlandów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Niderlandów
trans_list: Royaume des Pays-Bas
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Holandii jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Norwegii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Norwegii
trans_list: Royaume de Norvège
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Norwegii jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Polskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Polskie
trans_list: Royaume de Pologne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczne państwo w Europie;


lexentry: pol/Królestwo_Tajlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Tajlandii
trans_list: Royaume de Thaïlande
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajlandii jako państwa


lexentry: pol/Królewiec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królewiec
trans_list: Kaliningrad
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;


lexentry: pol/Kserkses__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kserkses
trans_list: Xerxès
sense:
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców


lexentry: pol/Księstwo_Andory__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Księstwo Andory
trans_list: Principauté d’Andorre
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa


lexentry: pol/Księstwo_Liechtensteinu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Księstwo Liechtensteinu
trans_list: Principauté de Liechtenstein
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Liechtensteinu jako państwa;


lexentry: pol/Księżyc__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Księżyc
trans_list: Lune | lune
sense:
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Ktezyfon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ktezyfon
trans_list: Ctésiphon
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu, u ujścia rzeki Dijala, dawna zimowa stolica państw Partów i Seleucydów;


lexentry: pol/Ku_Klux_Klan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ku Klux Klan
trans_list: Ku Klux Klan
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (społeczny) działające w różnych latach amerykańskie rasistowskie organizacje terrorystyczne;


lexentry: pol/Kuba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kuba
trans_list: Cuba
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;


lexentry: pol/Kubań__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kubań
trans_list: Kouban
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;


lexentry: pol/Kubuś_Puchatek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kubuś Puchatek
trans_list: Winnie l'ourson
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;


lexentry: pol/Kudymkar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kudymkar
trans_list: Koudymkar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim;


lexentry: pol/Kungur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kungur
trans_list: Koungour
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego;


lexentry: pol/Kura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kura
trans_list: Koura
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Kursk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kursk
trans_list: Koursk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;


lexentry: pol/Kurytyba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kurytyba
trans_list: Curitiba
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;


lexentry: pol/Kusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kusz
trans_list: Koush
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;


lexentry: pol/Kusz__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Kusz
trans_list: royaume de Koush
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;


lexentry: pol/Kwedlinburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kwedlinburg
trans_list: Quedlinburg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Kyrie_eleison__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: Kyrie eleison
trans_list: kyrie | kyrie eleison
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) „Panie, zmiłuj się (nad nami)”, chrześcijańska formuła liturgiczna;


lexentry: pol/Kłajpeda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kłajpeda
trans_list: Klaipėda
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w zachodniej części Litwy, u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego;


lexentry: pol/Lacjum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lacjum
trans_list: Latium
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;


lexentry: pol/Lajstrygon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lajstrygon
trans_list: Lestrygon
sense:
(mitologia grecka) członek plemienia ludożerczych olbrzymich ludzi zamieszkujących mityczną Telepylę;


lexentry: pol/Lakonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lakonia
trans_list: Laconie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią;


lexentry: pol/Langwedocja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Langwedocja
trans_list: Languedoc
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej Francji;


lexentry: pol/Laotańska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna
trans_list: République populaire démocratique lao
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa


lexentry: pol/Laponia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Laponia
trans_list: Laponie
sense:
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;


lexentry: pol/Laramidia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Laramidia
trans_list: Laramidia
sense:
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) kontynent istniejący w późnej kredzie, 98-65 mln lat temu, który obejmował tereny stanowiące współcześnie zachód Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Las_Bregencki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Las Bregencki
trans_list: massif du Bregenzerwald
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych, od zachodu graniczy z Renem, od wschodu z Alpami Algawskimi;


lexentry: pol/Las_Wiedeński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Las Wiedeński
trans_list: Wienerwald
sense:
(geografia, geograficzny) najbardziej wysunięte na północny wschód pasmo górskie Alp Wschodnich, znajdujące się w pobliżu Wiednia w Austrii;


lexentry: pol/Lazurowe_Wybrzeże__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lazurowe Wybrzeże
trans_list: Côte d'Azur
sense:
(geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;


lexentry: pol/Lecce__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lecce
trans_list: Lecce
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, stolica prowincji Lecce (1.2);


lexentry: pol/Leda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Leda
trans_list: Léda
sense:
(mitologia grecka) królewna etolska i królowa spartańska, żona Tyndareosa i kochanka Zeusa oraz matka Kastora, Polideukesa, Heleny i Klitajmestry;


lexentry: pol/Lejda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lejda
trans_list: Leyde
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;


lexentry: pol/Leningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Leningrad
trans_list: Léningrad
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991


lexentry: pol/Lew__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lew
trans_list: Lion
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;


lexentry: pol/Lewant__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lewant
trans_list: Levant
sense:
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);


lexentry: pol/Liban__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Liban
trans_list: Liban
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;


lexentry: pol/Licja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Licja
trans_list: Lycie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;


lexentry: pol/Liechtenstein__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Liechtenstein
trans_list: Liechtenstein
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;


lexentry: pol/Likaonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Likaonia
trans_list: Lycaonie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Limassol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Limassol
trans_list: Limassol
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Limburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Limburgia
trans_list: Limbourg
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodnich Niderlandach, obecnie podzielona między Belgię i Holandię;


lexentry: pol/Limousin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Limousin
trans_list: Limousin
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny we Francji, zniesiony w 2015 roku


lexentry: pol/Limousin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Limousin
trans_list: Limousin
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, przedrewolucyjna prowincja francuska położona w środkowej części kraju, w północno-wschodniej części Masywu Centralnego z historyczną stolicą w Limoges;


lexentry: pol/Linux__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Linux
trans_list: Linux
sense:
(informatyka, informatyczny) każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze;


lexentry: pol/Linz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Linz
trans_list: Linz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria;


lexentry: pol/Litwa_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Litwa Mniejsza
trans_list: Lituanie Mineure | Petite Lituanie
sense:
(geografia, geograficzny) litewski region etnograficzny, znajdujący się w większości na terenie Rosji a częściowo także i w obecnej Litwie i Polsce;


lexentry: pol/Litwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Litwa
trans_list: Lituanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;


lexentry: pol/Livorno__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Livorno
trans_list: Livourne
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, położone na wybrzeżu Morza Liguryjskiego, stolica prowincji Livorno (1.2);


lexentry: pol/Lizbona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lizbona
trans_list: Lisbonne
sense:
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Lokryda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lokryda
trans_list: Locride
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji, zamieszkana przez Lokrów, rozdzielona przez Dorydę i Fokidę na trzy odrębne części;


lexentry: pol/Lotaryngia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lotaryngia
trans_list: Lorraine
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Lubeka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lubeka
trans_list: Lübeck
sense:
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Lublin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lublin
trans_list: Lublin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Lubelszczyzny i województwa lubelskiego;


lexentry: pol/Ludowa_Republika_Bangladeszu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ludowa Republika Bangladeszu
trans_list: République populaire du Bangladesh
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;


lexentry: pol/Lukania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lukania
trans_list: Lucanie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na południu antycznej Italii, między Zatoką Tarencką a Morzem Tyrreńskim;


lexentry: pol/Lutnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lutnia
trans_list: Lyre
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Luzytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Luzytania
trans_list: Lusitanie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;


lexentry: pol/L’Aquila__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: L’Aquila
trans_list: L’Aquila
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;


lexentry: pol/MChAT__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: MChAT
trans_list: MKhAT
sense:
= (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (historia, historyczny, historycznie) Moskiewski Akademicki Teatr Artystyczny;


lexentry: pol/MFW__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: MFW
trans_list: FMI
sense:
= (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Międzynarodowy Fundusz Walutowy;


lexentry: pol/Macedonia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Macedonia Północna
trans_list: Macédoine du Nord
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;


lexentry: pol/Macedończyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Macedończyk
trans_list: Macédonien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;


lexentry: pol/Madagaskar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Madagaskar
trans_list: Madagascar
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Magdala__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Magdala
trans_list: Magdala
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad Jeziorem Galilejskim w Palestynie;


lexentry: pol/Magdeburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Magdeburg
trans_list: Magdebourg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Mahomet__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mahomet
trans_list: Mahomet
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;


lexentry: pol/Makarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Makarska
trans_list: Makarska
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Makau__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Makau
trans_list: Macao
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;


lexentry: pol/Malawi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Malawi
trans_list: Malawi
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;


lexentry: pol/Mali__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mali
trans_list: Mali
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;


lexentry: pol/Malmö__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Malmö
trans_list: Malmö
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;


lexentry: pol/Malwiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Malwiny
trans_list: îles Malouines
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;


lexentry: pol/Mamaja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mamaja
trans_list: Mamaïa
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, administracyjnie stanowiąca część Konstancy;


lexentry: pol/Mamoudzou__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mamoudzou
trans_list: Mamoudzou
sense:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego;


lexentry: pol/Manaslu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Manaslu
trans_list: Manaslu
sense:
(geografia, geograficzny) góra w Nepalu, ośmiotysięcznik w paśmie Himajajów, ósmy pod względem wysokości szczyt Ziemi;


lexentry: pol/Manhattan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Manhattan
trans_list: Manhattan
sense:
(geografia, geograficzny) najmniejszy, a zarazem najgęściej zaludniony okręg Nowego Jorku, położony na wyspie o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Mani__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Mani
trans_list: Magne
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) środkowy półwysep Peloponezu, oparty o góry Tajget, sięgający najbardziej wysuniętego na południe greckiego przylądka Matapan;


lexentry: pol/Mannheim__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mannheim
trans_list: Mannheim
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Marche__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marche
trans_list: Marches | Marche d'Ancône
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;


lexentry: pol/Marchia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marchia
trans_list: Marches
sense:
(rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;


lexentry: pol/Mardocheusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mardocheusz
trans_list: Mardochée
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać z Księgi Estery, opiekun Estery;


lexentry: pol/Marengo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marengo
trans_list: Marengo
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) włoska wieś położona w gminie Alessandria, w Piemoncie; miejsce sławnej Napoleońskiej bitwy;


lexentry: pol/Mariany_Północne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mariany Północne
trans_list: îles Mariannes du Nord | Mariannes du Nord
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;


lexentry: pol/Maribor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maribor
trans_list: Maribor
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą;


lexentry: pol/Marica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marica
trans_list: Maritsa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego;


lexentry: pol/Marigot__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marigot
trans_list: Marigot
sense:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto francuskiego terytorium zależnego Saint-Martin;


lexentry: pol/Marmarosz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marmarosz
trans_list: Marmatie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej części Rumunii oraz w południowej Ukrainie, położona wzdłuż rzeki Cisy;


lexentry: pol/Maroko__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maroko
trans_list: Maroc
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;


lexentry: pol/Maryland__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maryland
trans_list: Maryland
sense:
(geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Annapolis i największym miastem Baltimore;


lexentry: pol/Massachusetts__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Massachusetts
trans_list: Massachusetts
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;


lexentry: pol/Masyw_Armorykański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Masyw Armorykański
trans_list: Massif armoricain
sense:
(geografia, geograficzny) masyw górski pochodzenia hercyńskiego, położony w północno-zachodniej Francji, na terenie Bretanii i Normandii;


lexentry: pol/Masyw_Mont_Blanc__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Masyw Mont Blanc
trans_list: massif du Mont-Blanc
sense:
(geografia, geograficzny) masyw górski w paśmie Alp Graickich, na pograniczu Szwajcarii, Francji i Włoch;


lexentry: pol/Matuzal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Matuzal
trans_list: Mathusalem
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie;


lexentry: pol/Maur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Maur
trans_list: Maure
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;


lexentry: pol/Mauretania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mauretania
trans_list: Mauritanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;


lexentry: pol/Mazury__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mazury
trans_list: Mazurie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;


lexentry: pol/Mała_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mała Niedźwiedzica
trans_list: Petite Ourse
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;


lexentry: pol/Mały_Zab__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mały Zab
trans_list: Petit Zab
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Iranu i Iraku, lewy dopływ Tygrysu;


lexentry: pol/Mccheta-Mtianetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mccheta-Mtianetia
trans_list: Mtskheta-Mtianeti
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie;


lexentry: pol/Mccheta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mccheta
trans_list: Mtskheta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia;


lexentry: pol/Medea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Medea
trans_list: Médée
sense:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;


lexentry: pol/Media__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Media
trans_list: Médie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na terenie dzisiejszego Iranu oraz dawne państwo na jej terenie;


lexentry: pol/Meduza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meduza
trans_list: Méduse
sense:
(mitologia grecka) jedna z gorgon z mitologii grecka, potwór o kobiecej postaci i wężowych włosach, którego spojrzenie miało zabijać;


lexentry: pol/Medziugorie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Medziugorie
trans_list: Međugorje
sense:
(geografia, geograficzny) wieś i ośrodek kultu religijnego w Bośni i Hercegowinie, w południowej części Hercegowiny;


lexentry: pol/Mefisto__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mefisto
trans_list: Méphisto
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) upadły anioł


lexentry: pol/Mefistofeles__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mefistofeles
trans_list: Méphistophélès
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) upadły anioł;


lexentry: pol/Megara__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Megara
trans_list: Mégare
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w północnej części Przesmyku Korynckiego, w czasach klasycznych niezależna polis;


lexentry: pol/Megrelia-Górna_Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Megrelia-Górna Swanetia
trans_list: Mingrélie-et-Haute-Svanétie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Megrelia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Megrelia
trans_list: Mingrélie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji, nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Meklemburgia-Pomorze_Przednie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meklemburgia-Pomorze Przednie
trans_list: Mecklembourg-Poméranie-Occidentale
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, położony w ich północno-wschodniej części, obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Meklemburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meklemburgia
trans_list: Mecklembourg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz;


lexentry: pol/Meluzyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meluzyna
trans_list: Mélusine
sense:
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) postać z literatury średniowiecznej i mitów, pół-kobieta, pół-ryba;


lexentry: pol/Memfis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Memfis
trans_list: Memphis
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu;


lexentry: pol/Mentona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mentona
trans_list: Menton
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina w południowej Francji, w departamencie Alpy Nadmorskie;


lexentry: pol/Mercja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mercja
trans_list: Mercie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo anglosaskie istniejące w środkowej Anglii w latach 527–918;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Merkury
trans_list: Mercure
sense:
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Merkury
trans_list: Mercure
sense:
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;


lexentry: pol/Meschetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meschetia
trans_list: Meskhétie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Gruzji;


lexentry: pol/Mesenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mesenia
trans_list: Messénie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina na południowo-wschodnim Peloponezie, z historycznym ośrodkiem w Mesini


lexentry: pol/Mesjasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mesjasz
trans_list: Messie
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Mesyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mesyna
trans_list: Messine
sense:
(geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;


lexentry: pol/Meszhed__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meszhed
trans_list: Mashhad | Mechhed
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnim Iranie, drugie co do wielkości miasto tego kraju;


lexentry: pol/Meteory__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meteory
trans_list: Météores
sense:
(geografia, geograficzny) niewielki, odosobniony masyw górski w Grecji, na północno-zachodnim krańcu Tesalii, w okolicy miasta Kalambaka, zbudowany ze urwistych skał;


lexentry: pol/Metis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Metis
trans_list: Métis
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie roztropności (w pozytywnym znaczeniu) i przewrotności (w negatywnym znaczeniu);


lexentry: pol/Metys__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Metys
trans_list: métis
sense:
(antropologia, antropologiczny) mieszaniec żółtej rasy człowieka z rasą białą, zwłaszcza potomek Indianki i białego mężczyzny albo białej kobiety i Indianina;


lexentry: pol/Mezeń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mezeń
trans_list: Mezen
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;


lexentry: pol/Mezoameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mezoameryka
trans_list: Mésoamérique
sense:
(geografia, geograficzny) region zamieszkany przez członków wielkich środkowoamerykańskich kultur prekolumbijskich rozciągający się od środkowego Meksyku po Przesmyk Panamski;


lexentry: pol/Mezopotamia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mezopotamia
trans_list: Mésopotamie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;


lexentry: pol/Miass__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Miass
trans_list: Miass
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji prawy dopływ Isetu, przepływa przez Baszkirię oraz obwody czelabiński i kurgański;


lexentry: pol/Michigan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Michigan
trans_list: Michigan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący na Środkowym Zachodzie, w regionie Wielkich Jezior;


lexentry: pol/Miedwiedica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Miedwiedica
trans_list: Medveditsa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) lewy dopływ Donu mający swe źródła w obwodzie saratowskim;


lexentry: pol/Mikronezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mikronezja
trans_list: Micronésie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);


lexentry: pol/Milet__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Milet
trans_list: Milet
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne jońskie miasto i polis na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej, współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Mineralne_Wody__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mineralne Wody
trans_list: Mineralnye Vody
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;


lexentry: pol/Minerwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minerwa
trans_list: Minerve
sense:
(mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;


lexentry: pol/Minnesota__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minnesota
trans_list: Minnesota
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w stanie Minnesota (1.1), prawy dopływ Missisipi;


lexentry: pol/Minorka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minorka
trans_list: Minorque
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;


lexentry: pol/Minos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minos
trans_list: Dédale
sense:
(mitologia grecka) król i prawodawca Krety; sędzia zmarłych w Hadesie; syn Zeusa i Europy oraz brat Radamantysa i Sarpedona; mąż Pazyfae oraz ojciec Ariadny i Fedry;


lexentry: pol/Mirny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mirny
trans_list: Mirny
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zamknięte w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;


lexentry: pol/Międzynarodowa_Agencja_Energii_Atomowej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
trans_list: Agence internationale de l'énergie atomique
sense:
organizacja międzynarodowa pracująca na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej;


lexentry: pol/Mjanma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mjanma
trans_list: Birmanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Południowej Azji, Birma;


lexentry: pol/Modlitwa_Pańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Modlitwa Pańska
trans_list: Notre Père
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów;


lexentry: pol/Mojżesz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mojżesz
trans_list: Moïse
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;


lexentry: pol/Moloch__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moloch
trans_list: Moloch
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chtoniczne bóstwo semickie, któremu składano ofiary z ludzi, czczone głównie przez Kananejczyków i Fenicjan;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moluki
trans_list: Moluques
sense:
(geografia, geograficzny) grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moluki
trans_list: Moluques
sense:
(geografia, geograficzny) prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);


lexentry: pol/Monako__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Monako
trans_list: Monaco
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Morawa_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morawa Południowa
trans_list: Morava méridionale
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, łącząc się z Morawą Zachodnią w środkowej Serbii, tworzy Morawę;


lexentry: pol/Morawy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morawy
trans_list: Moravie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;


lexentry: pol/Moria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moria
trans_list: Moriah
sense:
(biblijny) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie, występującego w Starym Testamencie jako miejsce ofiary Abrahama


lexentry: pol/Morze_Adriatyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Adriatyckie
trans_list: mer Adriatique
sense:
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Morze_Alandzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Alandzkie
trans_list: mer d'Åland
sense:
(geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;


lexentry: pol/Morze_Alborańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Alborańskie
trans_list: mer d'Alboran
sense:
(geografia, geograficzny) akwen w zachodniej części Morza Śródziemnego, oddzielający północne wybrzeże Afryki od południowego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Morze_Andamańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Andamańskie
trans_list: mer d'Andaman
sense:
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone w części północno-wschodniej Oceanu Indyjskiego na południowy wschód od Zatoki Bengalskiej, pomiędzy Półwyspem Indochińskim a wyspami: Nikobarami, Andamanami i Sumatrą;


lexentry: pol/Morze_Baffina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Baffina
trans_list: baie de Baffin
sense:
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce leżące pomiędzy Grenlandią na wschodzie, Ziemią Baffina na zachodzie, Wyspą Ellesmere’a na północy;


lexentry: pol/Morze_Balearskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Balearskie
trans_list: mer Ibérique | mer des Baléares
sense:
(geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami;


lexentry: pol/Morze_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Beringa
trans_list: mer de Béring | mer de Behring
sense:
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;


lexentry: pol/Morze_Celtyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Celtyckie
trans_list: mer Celtique
sense:
(geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;


lexentry: pol/Morze_Czukockie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Czukockie
trans_list: mer des Tchouktches
sense:
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego leżąca za północnym kołem podbiegunowym, pomiędzy wybrzeżem Alaski a Syberią;


lexentry: pol/Morze_Grenlandzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Grenlandzkie
trans_list: mer du Groenland
sense:
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce pomiędzy Grenlandią na zachodzie, Islandią na południu, a Spitsbergenem i Wyspą Niedźwiedzią na wschodzie;


lexentry: pol/Morze_Jońskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Jońskie
trans_list: mer Ionienne
sense:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;


lexentry: pol/Morze_Karaibskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Karaibskie
trans_list: mer des Caraïbes | mer des Antilles
sense:
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Karskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Karskie
trans_list: mer de Kara
sense:
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej;


lexentry: pol/Morze_Martwe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Martwe
trans_list: mer Morte
sense:
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;


lexentry: pol/Morze_Mirtejskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Mirtejskie
trans_list: mer Myrtoenne | mer de Myrto
sense:
(geografia, geograficzny) morze w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, między archipelagiem Cyklad a półwyspem Peloponez;


lexentry: pol/Morze_Norweskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Norweskie
trans_list: mer de Norvège
sense:
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Trackie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Trackie
trans_list: mer de Thrace
sense:
(geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji;


lexentry: pol/Morze_Tyrreńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Tyrreńskie
trans_list: mer Tyrrhénienne
sense:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;


lexentry: pol/Morze_Wattowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wattowe
trans_list: mer des Wadden
sense:
(geografia, geograficzny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;


lexentry: pol/Morze_Wschodniochińskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wschodniochińskie
trans_list: mer de Chine orientale
sense:
(geografia, geograficzny) morze położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południe od Morza Żółtego, między wybrzeżem chińskim a wyspami Riukiu; z Morzem Południowochińskim łączy je Cieśnina Tajwańska;


lexentry: pol/Morze_Wschodniosyberyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wschodniosyberyjskie
trans_list: mer de Sibérie orientale
sense:
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;


lexentry: pol/Morze_Łaptiewów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Łaptiewów
trans_list: mer de Laptev
sense:
(geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;


lexentry: pol/Morze_Śródziemne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Śródziemne
trans_list: mer Méditerranée | Méditerranée
sense:
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Mowgli__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mowgli
trans_list: Mowgli
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie, bohater serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;


lexentry: pol/Mołdawia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mołdawia
trans_list: Moldavie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;


lexentry: pol/Mołoga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mołoga
trans_list: Mologa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim;


lexentry: pol/Msta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Msta
trans_list: Msta
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie obwodów nowogrodzkiego i twerskiego, uchodzi do jeziora Ilmen;


lexentry: pol/Mt__skrót__1
sense_num: 02
written_rep: Mt
trans_list: Mathieu
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz


lexentry: pol/Murcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Murcja
trans_list: Murcie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii


lexentry: pol/Murcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Murcja
trans_list: Murcie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Hiszpanii, od średniowiecza do XIX wieku, królestwo podporządkowane Kastylii


lexentry: pol/Murmańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Murmańsk
trans_list: Mourmansk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;


lexentry: pol/Murom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Murom
trans_list: Mourom
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką;


lexentry: pol/Myszka_Miki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Myszka Miki
trans_list: Mickey Mouse
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya;


lexentry: pol/Myzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Myzja
trans_list: Mysie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią;


lexentry: pol/Młoda_Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Młoda Polska
trans_list: Jeune Pologne
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) polska odmiana modernizmu w literaturze, muzyce i sztuce na przełomie XIX i XX wieku;


lexentry: pol/NASA__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: NASA
trans_list: NASA
sense:
(administracja) (astronautyka, astronautyczny) amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, zajmująca się planowaniem, koordynacją i realizacją badań nad kosmosem;


lexentry: pol/NLPZ__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: NLPZ
trans_list: AINS
sense:
= (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;


lexentry: pol/NRD__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: NRD
trans_list: RDA
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna


lexentry: pol/Nabierieżnyje_Czełny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nabierieżnyje Czełny
trans_list: Naberejnye Tchelny
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone nad Kamą;


lexentry: pol/Nachodka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nachodka
trans_list: Nakhodka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;


lexentry: pol/Naddniestrze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Naddniestrze
trans_list: Transnistrie | Transdniestrie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;


lexentry: pol/Nadrenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nadrenia
trans_list: Rhénanie
sense:
(geografia, geograficzny) luźno zdefiniowana kraina obejmująca ziemie wokół północnego i środkowego odcinka niemieckiego Renu;


lexentry: pol/Nadym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nadym
trans_list: Nadym
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej Syberii, wpada do Zatoki Obskiej;


lexentry: pol/Nagroda_Nobla__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Nagroda Nobla
trans_list: prix Nobel
sense:
wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla;


lexentry: pol/Nalczyk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nalczyk
trans_list: Naltchik
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;


lexentry: pol/Namangan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Namangan
trans_list: Namangan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego;


lexentry: pol/Namib__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Namib
trans_list: désert du Namib
sense:
(geografia, geograficzny) przybrzeżna pustynia położona na południu Afryki, głównie na terenie Namibii, a także w Angoli i Południowej Afryce;


lexentry: pol/Namur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Namur
trans_list: Namur
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);


lexentry: pol/Nanga_Parbat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nanga Parbat
trans_list: Nanga Parbat
sense:
(geografia, geograficzny) ośmiotysięcznik na zachodnim skraju Himalajów, na obszarze Kaszmiru w północno-wschodnim Pakistanie, dziewiąty co do wysokości szczyt świata;


lexentry: pol/Nantes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nantes
trans_list: Nantes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;


lexentry: pol/Narjan-Mar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Narjan-Mar
trans_list: Narian-Mar
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;


lexentry: pol/Narwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Narwa
trans_list: Narva
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);


lexentry: pol/Naryn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Naryn
trans_list: Naryn
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Kara-darią tworzy Syr-darię;


lexentry: pol/Natangia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Natangia
trans_list: Natangie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obejmująca w ziemie między Łyną a Pregołą, zamieszkana przez plemię Natangów;


lexentry: pol/Nauru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nauru
trans_list: Nauru
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);


lexentry: pol/Nawarra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nawarra
trans_list: Navarre
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;


lexentry: pol/Nazjanz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nazjanz
trans_list: Nazianze
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Kapadocji w Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Neapol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Neapol
trans_list: Naples
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;


lexentry: pol/Nearktyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nearktyka
trans_list: néarctique
sense:
(geografia, geograficzny) (zoologia, zoologiczny) obszar zoogeograficzny obejmujący część Meksyku, Amerykę Północną i Grenlandię;


lexentry: pol/Nebraska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nebraska
trans_list: Nebraska
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha;


lexentry: pol/Nemezys__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nemezys
trans_list: Némésis
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie sprawiedliwej odpłaty (zemsty), gniewu i kary bogów za bluźnierstwo i pychę ludzi przekraczających wyznaczone im granice; strażniczka równowagi świata;


lexentry: pol/Neustria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Neustria
trans_list: Neustrie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, północno-zachodnia część państwa Franków, położona na północ od doliny Loary;


lexentry: pol/Nevada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nevada
trans_list: Nevada
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City;


lexentry: pol/Newel__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Newel
trans_list: Nevel
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel;


lexentry: pol/Niasa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niasa
trans_list: Malawi
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro należące do grupy Wielkich Jezior Afrykańskich, położone w południowo-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Nica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nica
trans_list: Nitsa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Tury;


lexentry: pol/Nicea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nicea
trans_list: Nicée
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawne miasto w średniowiecznej Bitynii, współcześnie İznik w Turcji;


lexentry: pol/Niderlandy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niderlandy
trans_list: Pays-Bas
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna składająca się z ziem nad Morzem Północnym, nad rzekami: Renem, Mozą, Skaldą i Emsem, obecnie podzielona między Holandię, Belgię, Luksemburg oraz w niewielkiej części Francję i Niemcy;


lexentry: pol/Niebieska_Jerozolima__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niebieska Jerozolima
trans_list: Jérusalem céleste
sense:
(peryfrastyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nowotestamentowy Kościół Chrystusa


lexentry: pol/Niebieska_Jerozolima__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niebieska Jerozolima
trans_list: Jérusalem céleste
sense:
(peryfrastyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starotestamentowe niebo, zwłaszcza w odniesieniu do czasów ostatecznych


lexentry: pol/Niedziela_Palmowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Niedziela Palmowa
trans_list: dimanche des Rameaux
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;


lexentry: pol/Nieftiejugansk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nieftiejugansk
trans_list: Nefteïougansk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;


lexentry: pol/Niemcy_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemcy Wschodnie
trans_list: Allemagne de l'Est
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna, państwo istniejące w latach 1949-1990


lexentry: pol/Niemcy_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemcy Zachodnie
trans_list: Allemagne de l'Ouest
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec w latach 1949-1990;


lexentry: pol/Niemiecka_Republika_Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemiecka Republika Demokratyczna
trans_list: République Démocratique Allemande | République démocratique allemande
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;


lexentry: pol/Nieniecki_Okręg_Autonomiczny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nieniecki Okręg Autonomiczny
trans_list: district autonome de Nénétsie
sense:
(geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią obwodu archangielskiego;


lexentry: pol/Niger__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niger
trans_list: Niger
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzecia pod względem długości i powierzchni dorzecza rzeka Afryki (po Nilu i Kongu);


lexentry: pol/Niger__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niger
trans_list: Niger
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;


lexentry: pol/Nigeria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nigeria
trans_list: Nigeria | Nigéria
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;


lexentry: pol/Nikołajewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nikołajewsk
trans_list: Nikolaïevsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Rosji w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;


lexentry: pol/Nil__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nil
trans_list: Nil
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;


lexentry: pol/Niniwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niniwa
trans_list: Ninive
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Niue__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niue
trans_list: Nioué
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;


lexentry: pol/Niukża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niukża
trans_list: Nioukja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim i amurskim; prawy dopływ Olokmy;


lexentry: pol/Niwernia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niwernia
trans_list: Nivernais
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) lub (rzadki, rzadko używany) kraina historyczna w środkowej Francji, ze stolicą w Nevers


lexentry: pol/Nizina_Alzacka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nizina Alzacka
trans_list: plaine d'Alsace
sense:
(geografia, geograficzny) nizina we Francji, położona między Wogezami a Renem, część Niziny Górnoreńskiej


lexentry: pol/Nizina_Flandryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nizina Flandryjska
trans_list: plaine de Flandre | plaine flamande
sense:
(geografia, geograficzny) nizina nad Morzem Północnym, położona w Belgii, Holandii i północnej Francji, część Niziny Środkowoeuropejskiej


lexentry: pol/Nizina_Górnoreńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nizina Górnoreńska
trans_list: fossé rhénan
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna rzeki Ren pomiędzy jej górnym a środkowym biegiem, od zachodu ograniczona Wogezami, od wschodu Schwarzwaldem;


lexentry: pol/Niżniewartowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżniewartowsk
trans_list: Nijnevartovsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone i port nad Obem położone w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim;


lexentry: pol/Niżny_Nowogród__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżny Nowogród
trans_list: Nijni Novgorod
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;


lexentry: pol/Niżny_Tagił__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżny Tagił
trans_list: Nijni Taguil
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, nad Tagiłem;


lexentry: pol/Nord-Pas-de-Calais__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nord-Pas-de-Calais
trans_list: Nord-Pas-de-Calais
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny francuski region administracyjny, zniesiony w 2015 roku


lexentry: pol/Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Normandia
trans_list: Normandie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;


lexentry: pol/Norwegia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Norwegia
trans_list: Norvège
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;


lexentry: pol/Norylsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Norylsk
trans_list: Norilsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Kraju Krasnojarskim Federacji Rosyjskiej, leżące poza kołem podbiegunowym;


lexentry: pol/Nowa_Akwitania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Akwitania
trans_list: Nouvelle-Aquitaine
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowo-zachodniej Francji, nad Zatoką Biskajską;


lexentry: pol/Nowa_Fundlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Fundlandia
trans_list: Terre-Neuve
sense:
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;


lexentry: pol/Nowa_Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Kaledonia
trans_list: Nouvelle-Calédonie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;


lexentry: pol/Nowa_Marchia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Marchia
trans_list: Nouvelle Marche
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna, wyodrębniona w wyniku zdobycia przez Marchię Brandenburską części ziemi lubuskiej oraz pogranicza Pomorza i Wielkopolski;


lexentry: pol/Nowokuźnieck__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowokuźnieck
trans_list: Novokouznetsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;


lexentry: pol/Noworosja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Noworosja
trans_list: Nouvelle Russie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;


lexentry: pol/Nowy_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowy Testament
trans_list: Nouveau Testament | Nouvelle Alliance
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;


lexentry: pol/Nubia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nubia
trans_list: Nubie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;


lexentry: pol/Nukus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nukus
trans_list: Noukous
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum;


lexentry: pol/Numidia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Numidia
trans_list: Numidie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;


lexentry: pol/OBWE__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: OBWE
trans_list: CSCE | OSCE
sense:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;


lexentry: pol/Obłok_Oorta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Obłok Oorta
trans_list: nuage d'Oort
sense:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczny obłok pyłu i małych ciał niebieskich obiegający Słońce w odległości większej niż 30 j.a.;


lexentry: pol/Oczamczyra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oczamczyra
trans_list: Otchamtchiré
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Czarnym, położone na wybrzeżu Abchazji;


lexentry: pol/Ohio__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ohio
trans_list: Ohio
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;


lexentry: pol/Ojcze_nasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ojcze nasz
trans_list: Notre Père
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;


lexentry: pol/Ojmiakon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ojmiakon
trans_list: Oïmiakon
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką;


lexentry: pol/Oka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oka
trans_list: Oka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Okeanos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Okeanos
trans_list: Océan
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wielkiej rzeki (wielkiego morza, oceanu) otaczającej świat, najstarszy z tytanów;


lexentry: pol/Oklahoma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oklahoma
trans_list: Oklahoma
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;


lexentry: pol/Oksytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oksytania
trans_list: Occitanie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;


lexentry: pol/Oktiabrskij__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oktiabrskij
trans_list: Oktiabrski
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich;


lexentry: pol/Oldenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oldenburg
trans_list: Oldenbourg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Oldenburgu (1.2);


lexentry: pol/Oldenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oldenburg
trans_list: Oldenbourg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;


lexentry: pol/Olimpia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Olimpia
trans_list: Olympie | Olympe
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;


lexentry: pol/Olokma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Olokma
trans_list: Olekma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim, amurskim i Jakucji; prawy dopływ Leny;


lexentry: pol/Oman__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oman
trans_list: Oman
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;


lexentry: pol/Omołon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Omołon
trans_list: Omolon
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy;


lexentry: pol/Omsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Omsk
trans_list: Omsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;


lexentry: pol/Onega__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Onega
trans_list: Onega
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;


lexentry: pol/Onon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Onon
trans_list: Onon
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Mongolii i Rosji, po połączeniu z Ingodą tworzy Szyłkę;


lexentry: pol/Or__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Or
trans_list: Or
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i wschodniej Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Uralu w zlewisku Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Orenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orenburg
trans_list: Orenbourg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;


lexentry: pol/Organizacja_Narodów_Zjednoczonych__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Organizacja Narodów Zjednoczonych
trans_list: Nations unies | Organisation des Nations unies
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;


lexentry: pol/Organizacja_Traktatu_Północnoatlantyckiego__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego
trans_list: Organisation du traité de l'Atlantique Nord
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Orient__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Orient
trans_list: Orient
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) kraje wschodnie, w odniesieniu do Azji i północno-wschodniej Afryki


lexentry: pol/Orinoko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Orinoko
trans_list: Orénoque
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;


lexentry: pol/Orion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orion
trans_list: Orion
sense:
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);


lexentry: pol/Orionidy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orionidy
trans_list: Orionides
sense:
(astronomia, astronomiczny) rój meteorów związany z kometą Halleya, którego radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt, obserwowany rokrocznie około 21 października;


lexentry: pol/Orkady__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orkady
trans_list: Orcades
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Orleania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orleania
trans_list: Orléanais
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Regionie Centralnym we Francji, położona w dolinie Loary, jej głównym ośrodkiem jest Orlean;


lexentry: pol/Ormuz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ormuz
trans_list: détroit d'Ormuz
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina Oceanu Indyjskiego pomiędzy Zatoką Perską od zachodu a Zatoką Omańską od wschodu, której północne wybrzeże należy do Iranu, a południowe do Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Omanu


lexentry: pol/Orzeł__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orzeł
trans_list: Aigle
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Osaka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osaka
trans_list: Osaka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;


lexentry: pol/Osetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osetia
trans_list: Ossétie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;


lexentry: pol/Osijek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osijek
trans_list: Osijek
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;


lexentry: pol/Osinniki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osinniki
trans_list: Ossinniki
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;


lexentry: pol/Osroene__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osroene
trans_list: Osroène
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne królestwo ze stolicą w Edessie, założone przez nabatejskie lub arabskie plemiona w północnej Syrii, istniejące między II w. p.n.e. a III w. n.e.;


lexentry: pol/Ostatnia_Wieczerza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostatnia Wieczerza
trans_list: Cène
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;


lexentry: pol/Ostenda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostenda
trans_list: Ostende
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, na wybrzeżu Morza Północnego, w prowincji Flandria Zachodnia;


lexentry: pol/Ostfalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostfalia
trans_list: Ostphalie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, wschodnia część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Leine a Soławą i Łabą


lexentry: pol/Ostia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostia
trans_list: Ostia
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;


lexentry: pol/Otranto__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Otranto
trans_list: Otrante
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w południowo-wschodnich Włoszech, położone na Półwyspie Salentyńskim nad cieśniną Otranto (1.2);


lexentry: pol/Owernia-Rodan-Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Owernia-Rodan-Alpy
trans_list: Auvergne-Rhône-Alpes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji w jej południowo-wschodniej części, przy granicy z Szwajcarią i Włochami;


lexentry: pol/Ołoniec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ołoniec
trans_list: Olonets
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii;


lexentry: pol/Pachamama__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pachamama
trans_list: Pachamama
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) andyjska i inkaska bogini utożsamiana z ziemią i przyrodą;


lexentry: pol/Paflagonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Paflagonia
trans_list: Paphlagonie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w północnej części Azji Mniejszej nad południowym brzegiem Morza Czarnego między Bitynią na zachodzie a Pontem na wschodzie;


lexentry: pol/Palatynat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palatynat
trans_list: Palatinat
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodnich Niemczech, położona na zachód od Renu;


lexentry: pol/Palau__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palau
trans_list: Palaos
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;


lexentry: pol/Palearktyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Palearktyka
trans_list: Paléarctique
sense:
(geografia, geograficzny) (zoologia, zoologiczny) najrozleglejszy lądowy rejon zoogeograficzny, leżący w obrębie Holarktyki, a obejmujący całą Europę, północną i środkową Azję oraz północną Afrykę


lexentry: pol/Palestyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palestyna
trans_list: Palestine
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Pamir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pamir
trans_list: Pamir
sense:
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;


lexentry: pol/Pan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pan
trans_list: Seigneur
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie


lexentry: pol/Pandora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pandora
trans_list: Pandore
sense:
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;


lexentry: pol/Pani__zaimekosobowy__1
sense_num: 02
written_rep: Pani
trans_list: on
sense:
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty


lexentry: pol/Panna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Panna
trans_list: Vierge
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;


lexentry: pol/Papeete__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Papeete
trans_list: Papeete
sense:
(geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;


lexentry: pol/Papua-Nowa_Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Papua-Nowa Gwinea
trans_list: Papouasie-Nouvelle-Guinée
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;


lexentry: pol/Parlament_Europejski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Parlament Europejski
trans_list: Parlement européen | Chambre européenne
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;


lexentry: pol/Parma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Parma
trans_list: Parme
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);


lexentry: pol/Partia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Partia
trans_list: Parthie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Parys__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Parys
trans_list: Paris
sense:
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;


lexentry: pol/Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Paryż
trans_list: Paris
sense:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;


lexentry: pol/Pas_Kuipera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pas Kuipera
trans_list: ceinture de Kuiper
sense:
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;


lexentry: pol/Pasawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pasawa
trans_list: Passau
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pascha
trans_list: Pâques
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Wielkanoc we wschodnich Kościołach chrześcijańskich;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pascha
trans_list: Pâque
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;


lexentry: pol/Pasztun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pasztun
trans_list: Pachtoun
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek głównej grupy etnicznej Afganistanu i Pakistanu, mówiący językiem paszto


lexentry: pol/Patna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Patna
trans_list: Patna
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach, położone na Nizinie Hindustańskiej, nad Gangesem; stolica stanu Bihar


lexentry: pol/Pawia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pawia
trans_list: Pavie
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii, położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino;


lexentry: pol/Pałana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pałana
trans_list: Palana
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2);


lexentry: pol/Pański__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: Pański
trans_list: dominical
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do Boga, związany z Bogiem, w szczególności Chrystusem


lexentry: pol/Państwo_Islamskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Państwo Islamskie
trans_list: État islamique
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;


lexentry: pol/Państwo_Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Państwo Izrael
trans_list: État d'Israël
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa


lexentry: pol/Pelops__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pelops
trans_list: Pélops
sense:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, syn Tantala złożony przez niego w ofierze bogom;


lexentry: pol/Pentateuch__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pentateuch
trans_list: Pentateuque
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę


lexentry: pol/Pergamon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pergamon
trans_list: Pergame
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Myzji, w Azji Mniejszej, stolica państwa pergamońskiego;


lexentry: pol/Perm__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perm
trans_list: Perm
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;


lexentry: pol/Perpignan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perpignan
trans_list: Perpignan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie;


lexentry: pol/Persefona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Persefona
trans_list: Perséphone
sense:
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;


lexentry: pol/Perseidy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perseidy
trans_list: perséides
sense:
(astronomia, astronomiczny) rój meteorów obserwowany rokrocznie 10 sierpnia w gwiazdozbiorze Perseusza;


lexentry: pol/Persepolis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Persepolis
trans_list: Persépolis
sense:
(geografia, geograficzny) (starożytność) miasto w starożytnej Persji, założone przez Dariusza I w 518 p.n.e.;


lexentry: pol/Perseusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perseusz
trans_list: Persée
sense:
(mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);


lexentry: pol/Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peru
trans_list: Pérou
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;


lexentry: pol/Peterhof__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peterhof
trans_list: Peterhof
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;


lexentry: pol/Pewek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pewek
trans_list: Pevek
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym;


lexentry: pol/Piasina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piasina
trans_list: Piassina
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego;


lexentry: pol/Piatigorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piatigorsk
trans_list: Piatigorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;


lexentry: pol/Picunda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Picunda
trans_list: Pitsounda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;


lexentry: pol/Piemont__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piemont
trans_list: Piémont
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;


lexentry: pol/Pietropawłowsk_Kamczacki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pietropawłowsk Kamczacki
trans_list: Petropavlovsk-Kamtchatski
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego;


lexentry: pol/Pikardia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pikardia
trans_list: Picardie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;


lexentry: pol/Piombino__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piombino
trans_list: Piombino
sense:
(geografia, geograficzny) nadmorska miejscowość i gmina we Włoszech; położona w Toskanii, naprzeciw wyspy Elby;


lexentry: pol/Pireneje_Atlantyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pireneje Atlantyckie
trans_list: Pyrénées-Atlantiques
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Nowa Akwitania;


lexentry: pol/Pireneje_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pireneje Wschodnie
trans_list: Pyrénées-Orientales
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w Pirenejach, w regionie Oksytania;


lexentry: pol/Pireneje_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pireneje Wschodnie
trans_list: Pyrénées orientales
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie na granicy między Francją a Hiszpanią, rozciągające się od Col de Puymorens do wybrzeży Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Pireneje_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pireneje Zachodnie
trans_list: Pyrénées atlantiques | Pyrénées occidentales
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie na granicy między Hiszpanią a Francją, rozciągające się między wybrzeżem Zatoki Biskajskiej a Pic d'Anie ;


lexentry: pol/Pireneje_Środkowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pireneje Środkowe
trans_list: Pyrénées centrales
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie na granicy między Francją a Hiszpanią, najwyższa część Pirenejów;


lexentry: pol/Pittsburgh__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pittsburgh
trans_list: Pittsburgh
sense:
(geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;


lexentry: pol/Pizydia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pizydia
trans_list: Pisidie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji


lexentry: pol/Pięćdziesiątnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pięćdziesiątnica
trans_list: Pentecôte
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów


lexentry: pol/Pięćdziesiątnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pięćdziesiątnica
trans_list: Pentecôte
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory


lexentry: pol/Pińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pińsk
trans_list: Pinsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci


lexentry: pol/Pluton__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Pluton
trans_list: Pluton
sense:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Podhale__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Podhale
trans_list: Podhale
sense:
(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) region etnograficzny na południu Polski u północnego podnóża Tatr;


lexentry: pol/Podole__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Podole
trans_list: Podolie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze dzisiejszej zachodniej Ukrainy oraz w Republice Mołdawii na lewym brzegu Dniestru;


lexentry: pol/Poitou-Charentes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Poitou-Charentes
trans_list: Poitou-Charentes
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) dawny francuski region administracyjny położony w zachodniej części kraju, zniesiony w 2015 r.


lexentry: pol/Pokojowa_Nagroda_Nobla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pokojowa Nagroda Nobla
trans_list: prix Nobel de la paix
sense:
Nagroda Nobla przyznawana przez Norweski Komitet Noblowski za działalność na rzecz światowego pokoju;


lexentry: pol/Pola_Elizejskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pola Elizejskie
trans_list: Champs | Champs-Élysées
sense:
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) jedna z głównych alei reprezentacyjnych w centrum Paryża (Aleja Pól Elizejskich);


lexentry: pol/Pole_Marsowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pole Marsowe
trans_list: Champ-de-Mars
sense:
(geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;


lexentry: pol/Polessk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polessk
trans_list: Polessk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji w obwodzie kaliningradzkim nad Zalewem Kurońskim;


lexentry: pol/Polihymnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polihymnia
trans_list: Polhymnie
sense:
(mitologia grecka) muza poezji sakralnej i hymnicznej oraz pantomimy, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Polska_Rzeczpospolita_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polska Rzeczpospolita Ludowa
trans_list: République Populaire de Pologne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989;


lexentry: pol/Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polska
trans_list: Pologne
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;


lexentry: pol/Pomezania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pomezania
trans_list: Pomésanie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na prawym brzegu Wisły i Nogatu, zamieszkana przez Pomezanów;


lexentry: pol/Pomorzanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pomorzanin
trans_list: Poméranien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;


lexentry: pol/Pomorze_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pomorze Zachodnie
trans_list: Poméranie occidentale
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w Polsce nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą;


lexentry: pol/Pompeje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pompeje
trans_list: Pompéi
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;


lexentry: pol/Ponoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ponoj
trans_list: Ponoï
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Morza Białego, położona w całości w Rosji;


lexentry: pol/Pont__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pont
trans_list: Pont
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;


lexentry: pol/Popigaj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Popigaj
trans_list: Popigaï
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, uchodzi do estuarium Chatangi;


lexentry: pol/Portoryko__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Portoryko
trans_list: Porto Rico
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;


lexentry: pol/Portugalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Portugalia
trans_list: Portugal
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Posejdon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Posejdon
trans_list: Poséidon
sense:
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;


lexentry: pol/Potenza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Potenza
trans_list: Potenza
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Apeninie Lukańskim, stolica regionu Basilicata i prowincji Potenza (1.2);


lexentry: pol/Poti__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Poti
trans_list: Poti
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Połtawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Połtawa
trans_list: Poltava
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Worsklą, stolica obwodu i rejonu połtawskiego;


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Południe
trans_list: Midi
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki, państwo istniejące w latach 1860-1865


lexentry: pol/Prawo_i_Sprawiedliwość__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prawo i Sprawiedliwość
trans_list: Droit et justice
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych;


lexentry: pol/Prawo_i_Sprawiedliwość__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prawo i Sprawiedliwość
trans_list: Droit et justice
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich konserwatywno-chadeckich partii politycznych;


lexentry: pol/Pregoła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pregoła
trans_list: Pregolia
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie królewieckim, przepływająca przez Królewiec i uchodząca do Zalewu Wiślanego;


lexentry: pol/Prekmurje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prekmurje
trans_list: Prekmurje
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii;


lexentry: pol/Pribałtika__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pribałtika
trans_list: pays balte
sense:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) określenie krajów nadbałtyckich wywodzące się z języka rosyjskiego


lexentry: pol/Pride__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pride
trans_list: Marche des fiertés
sense:
(społeczny) dzień dumy i widzialności osób LGBT+, święto godności, afirmacji samoakceptacji, dzień publicznego promowania równości społecznej ludzi nieheteronormatywnych, kultury różnorodności i kultury queer


lexentry: pol/Primorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Primorsk
trans_list: Primorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;


lexentry: pol/Prisztina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prisztina
trans_list: Pristina
sense:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Prokopjewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prokopjewsk
trans_list: Prokopievsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;


lexentry: pol/Prokrust__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prokrust
trans_list: Procruste
sense:
(mitologia grecka) postać z mitologii greckiej, syn Posejdona, rozbójnik czyhający na ofiary przy drodze z Megary do Aten, osławiony używaniem Prokrustowego łoża;


lexentry: pol/Prokrustowe_łoże__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Prokrustowe łoże
trans_list: lit de Procruste | lit de Procuste
sense:
(mitologia grecka) narzędzie tortur mitycznego attyckiego rozbójnika w formie łoża, na którym dopasowywał ofiarę rozciągając jej ciało lub skracając członki


lexentry: pol/Prokrustowe_łoże__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Prokrustowe łoże
trans_list: lit de Procruste | lit de Procuste
sense:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której coś jest gwałtem dostosowywane do jakiegoś sztywnego schematu; arbitralny standard, z którym zgodność jest egzekwowana


lexentry: pol/Pronia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pronia
trans_list: Pronia
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży;


lexentry: pol/Prowansja-Alpy-Lazurowe_Wybrzeże__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
trans_list: Provence-Alpes-Côte d'Azur | PACA
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny, położony w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, przy granicy z Włochami;


lexentry: pol/Prowansja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prowansja
trans_list: Provence
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Prowincja_Autonomiczna_Wojwodiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prowincja Autonomiczna Wojwodiny
trans_list: province autonome de Voïvodine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wojwodiny, autonomicznego okręgu w północnej Serbii;


lexentry: pol/Prypeć__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prypeć
trans_list: Pripiat
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Przylądek_Świętego_Mateusza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Przylądek Świętego Mateusza
trans_list: pointe Saint-Mathieu
sense:
(geografia, geograficzny) przylądek w Bretanii, najdalej wysunięty na zachód punkt kontynentalnej Francji


lexentry: pol/Pula__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pula
trans_list: Pula
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Pur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pur
trans_list: Pour
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Purim__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Purim
trans_list: Pourim
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) radosne święto żydowskie upamiętniające ocalenie Żydów perskich, przypominające karnawał i wiążące się z obdarowywaniem się prezentami, zabawami, piciem alkoholu itp.;


lexentry: pol/Pyszma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pyszma
trans_list: Pychma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Federacji Rosyjskiej na Syberii, prawy dopływ Tury;


lexentry: pol/Périgord__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Périgord
trans_list: Périgord
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;


lexentry: pol/Północ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Północ
trans_list: Nord
sense:
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie


lexentry: pol/Półwysep_Antarktyczny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Antarktyczny
trans_list: Péninsule Antarctique
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Półwysep_Arabski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Arabski
trans_list: péninsule Arabique | Arabie | péninsule arabique
sense:
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;


lexentry: pol/Półwysep_Bretoński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Bretoński
trans_list: Bretagne
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej części Francji, od północy oblany wodami kanału La Manche, zaś od południa wodami Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Półwysep_Iberyjski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Iberyjski
trans_list: péninsule ibérique
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Europie, między Oceanem Atlantyckim a Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Półwysep_Oneski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Oneski
trans_list: péninsule d'Onega
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-zachodniej Rosji, rozdzielający zatoki Oneską i Dwińską;


lexentry: pol/Półwysep_Salentyński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Salentyński
trans_list: Salente
sense:
(geografia, geograficzny) południowo-wschodnie odgałęzienie Półwyspu Apenińskiego leżące między Morzem Adriatyckim a Jońskim;


lexentry: pol/Półwysep_Tamański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Tamański
trans_list: péninsule de Taman
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep na południu europejskiej części Federacji Rosyjskiej, położony na wschód od Krymu, od którego jest oddzielony Cieśniną Kerczeńską;


lexentry: pol/Quasimodo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Quasimodo
trans_list: Quasimodo
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać literacka, bohater powieści Victora Hugo „Katedra Marii Panny w Paryżu”;


lexentry: pol/RAM__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: RAM
trans_list: RAM
sense:
(elektronika, elektroniczny) pamięć o dostępie swobodnym, pamięć, do której urządzenie może zapisywać dane i je odczytywać;


lexentry: pol/RWPG__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: RWPG
trans_list: CAEM
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej;


lexentry: pol/Rak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rak
trans_list: Cancer
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;


lexentry: pol/Rapallo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rapallo
trans_list: Rapallo
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w Ligurii; ośrodek turystyczno-wypoczynkowy położony na Riwierze Włoskiej;


lexentry: pol/Raszka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Raszka
trans_list: Rascie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Serbii, Kosowie i Czarnogórze


lexentry: pol/Raszt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Raszt
trans_list: Rasht
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Rawenna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rawenna
trans_list: Ravenne
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);


lexentry: pol/Realpolitik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Realpolitik
trans_list: realpolitik
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;


lexentry: pol/Region_Autonomiczny_Sinciang-Ujgur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur
trans_list: Région autonome ouïghoure du Xinjiang
sense:
(oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;


lexentry: pol/Region_Centralny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Region Centralny
trans_list: Centre
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) Region Centralny-Dolina Loary (przed zmianą nazwy w 2015 roku) ;


lexentry: pol/Reichstag__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reichstag
trans_list: diète d’empire
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) sejm rzeski, sejm rzeszowy, parlament, zgromadzenie przedstawicielskie w kolejnych formach państwowości Niemiec od XV w. do 1945 r.;


lexentry: pol/Reims__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reims
trans_list: Reims
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;


lexentry: pol/Ren__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ren
trans_list: Rhin
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;


lexentry: pol/Republika_Albanii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Albanii
trans_list: République d’Albanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Angoli__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Angoli
trans_list: République d’Angola
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli


lexentry: pol/Republika_Argentyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Argentyńska
trans_list: République argentine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny


lexentry: pol/Republika_Armenii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Armenii
trans_list: République d’Arménie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Azerbejdżanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Azerbejdżanu
trans_list: République d’Azerbaïdjan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Beninu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Beninu
trans_list: République du Bénin
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu


lexentry: pol/Republika_Chińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Chińska
trans_list: République de Chine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Cypryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Cypryjska
trans_list: République de Chypre
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Czeska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Czeska
trans_list: République tchèque
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)


lexentry: pol/Republika_Dominikańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Dominikańska
trans_list: République dominicaine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Ekwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Ekwadoru
trans_list: République d’Équateur
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ekwadoru


lexentry: pol/Republika_Federalna_Niemiec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Federalna Niemiec
trans_list: République fédérale d’Allemagne | République fédérale d'Allemagne
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;


lexentry: pol/Republika_Finlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Finlandii
trans_list: République de Finlande
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii;


lexentry: pol/Republika_Gabońska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Gabońska
trans_list: République Gabonaise
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gabonu


lexentry: pol/Republika_Grecka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Grecka
trans_list: République hellénique
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Równikowej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Gwinei Równikowej
trans_list: République de Guinée équatoriale
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej


lexentry: pol/Republika_Gwinei__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Gwinei
trans_list: République de Guinée
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei jako państwa


lexentry: pol/Republika_Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Haiti
trans_list: République d’Haïti
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Haiti, państwa na Karaibach


lexentry: pol/Republika_Indii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Indii
trans_list: République d'Inde
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Indii jako państwa


lexentry: pol/Republika_Iraku__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Iraku
trans_list: République d'Irak
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa


lexentry: pol/Republika_Irlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Irlandii
trans_list: République d’Irlande | République d'Irlande
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii


lexentry: pol/Republika_Jemeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Jemeńska
trans_list: République du Yémen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jemenu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kamerunu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kamerunu
trans_list: République du Cameroun
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kamerunu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kazachstanu
trans_list: République du Kazakhstan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kałmucji__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kałmucji
trans_list: Kalmoukie
sense:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Kałmucji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej


lexentry: pol/Republika_Kirgiska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kirgiska
trans_list: République kirghize
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kolumbii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kolumbii
trans_list: République de Colombie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kolumbii


lexentry: pol/Republika_Komi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Komi
trans_list: République des Komis | République komie
sense:
(geografia, geograficzny) republika w północno-zachodniej części Federacjii Rosyjskiej, około jednej czwartej populacji Republiki stanowi rdzenny naród Komi;


lexentry: pol/Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Konga
trans_list: République du Congo
sense:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;


lexentry: pol/Republika_Kostaryki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kostaryki
trans_list: République du Costa Rica
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_Kuby__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kuby
trans_list: République de Cuba
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kuby jako państwa


lexentry: pol/Republika_Libańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Libańska
trans_list: République libanaise
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Libanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Litewska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Litewska
trans_list: Lituanie
sense:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Madagaskaru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Madagaskaru
trans_list: République de Madagascar
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Madagaskaru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Malty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Malty
trans_list: République de Malte
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Mauritiusu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Mauritiusu
trans_list: République de Maurice
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauritiusu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Mołdawii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Mołdawii
trans_list: République de Moldavie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mołdawii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Nikaragui__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Nikaragui
trans_list: République du Nicaragua
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nikaragui jako państwa


lexentry: pol/Republika_Paragwaju__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Paragwaju
trans_list: République du Paraguay
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Paragwaju


lexentry: pol/Republika_Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Peru
trans_list: République du Pérou
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Peru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Portugalska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Portugalska
trans_list: République portugaise
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Rwandy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Rwandy
trans_list: République du Rwanda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rwandy


lexentry: pol/Republika_Salwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Salwadoru
trans_list: République du Salvador
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Salwadoru, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_San_Marino__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika San Marino
trans_list: République Sérénissime de Saint-Marin
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa San Marino jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Senegalu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Senegalu
trans_list: République du Sénégal
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Senegalu, państwa w Afryce


lexentry: pol/Republika_Serbii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Serbii
trans_list: République de Serbie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Serbska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Serbska
trans_list: République serbe de Bosnie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dwóch jednostek składowych Bośni i Hercegowiny, zamieszkana w większości przez Serbów;


lexentry: pol/Republika_Seszeli__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Seszeli
trans_list: République des Seychelles
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Seszeli jako państwa


lexentry: pol/Republika_Singapuru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Singapuru
trans_list: République de Singapour
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Sudanu_Południowego__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Sudanu Południowego
trans_list: République du Soudan du Sud
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu Południowego jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Sudanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Sudanu
trans_list: République du Soudan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu, państwa w Afryce


lexentry: pol/Republika_Surinamu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Surinamu
trans_list: République de Surinam
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Surinamu


lexentry: pol/Republika_Słowacka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Słowacka
trans_list: République Slovaque | République slovaque
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;


lexentry: pol/Republika_Togijska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Togijska
trans_list: République togolaise
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Togo jako państwa


lexentry: pol/Republika_Trynidadu_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Trynidadu i Tobago
trans_list: République de Trinité-et-Tobago
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Trynidadu i Tobago


lexentry: pol/Republika_Tunezyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Tunezyjska
trans_list: République tunisienne
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tunezji


lexentry: pol/Republika_Turcji__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Turcji
trans_list: République de Turquie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa


lexentry: pol/Republika_Wybrzeża_Kości_Słoniowej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Wybrzeża Kości Słoniowej
trans_list: République de Côte d’Ivoire
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wybrzeża Kości Słoniowej


lexentry: pol/Republika_Węgierska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Węgierska
trans_list: République de Hongrie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Węgier w latach 1989 – 2012


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
trans_list: République centrafricaine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Rewda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rewda
trans_list: Revda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;


lexentry: pol/Reńskie_Góry_Łupkowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reńskie Góry Łupkowe
trans_list: Massif schisteux rhénan
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo niewysokich gór w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji;


lexentry: pol/Riazań__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Riazań
trans_list: Riazan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;


lexentry: pol/Rieti__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rieti
trans_list: Rieti
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Rieti (1.2);


lexentry: pol/Rież__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rież
trans_list: Rej
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, wraz z Nejwą tworzy Nicę;


lexentry: pol/Rijeka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rijeka
trans_list: Rijeka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Rodan-Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rodan-Alpy
trans_list: Rhône-Alpes
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) były region administracyjny w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Rodopy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rodopy
trans_list: Rhodopes
sense:
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;


lexentry: pol/Romania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Romania
trans_list: Romagne
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rosja
trans_list: Russie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rostock__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rostock
trans_list: Rostock
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;


lexentry: pol/Rostów_nad_Donem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rostów nad Donem
trans_list: Rostov-sur-le-Don
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Rosz_ha-Szana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rosz ha-Szana
trans_list: Roch Hachana
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto nowego roku obchodzone we wrześniu, pierwszego i drugiego dnia miesiąca tiszri;


lexentry: pol/Rożawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rożawa
trans_list: Rojava
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;


lexentry: pol/Rubcowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rubcowsk
trans_list: Roubtsovsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;


lexentry: pol/Rublowka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rublowka
trans_list: Roublevka
sense:
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) zachodnie przedmieście Moskwy zamieszkałe przez bogatych Rosjan i rosyjską elitę polityczną;


lexentry: pol/Rumunia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rumunia
trans_list: Roumanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;


lexentry: pol/Rustawi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rustawi
trans_list: Roustavi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;


lexentry: pol/Ruś__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ruś
trans_list: Ruthénie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczna nazwa ziem położonych na obszarze dzisiejszej Ukrainy i Białorusi, a także w zachodniej części Rosji europejskiej oraz wschodniej części Polski


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rwanda
trans_list: Rwanda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/Ryby__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ryby
trans_list: Poissons
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;


lexentry: pol/Rymnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rymnik
trans_list: Rimnik
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, u podnóża Karpat Wschodnich, nad rzeką Rymnik;


lexentry: pol/Rzeczpospolita_Obojga_Narodów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rzeczpospolita Obojga Narodów
trans_list: Commonwealth polonais-lituanien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej;


lexentry: pol/Rzesza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Rzesza
trans_list: règne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;


lexentry: pol/SLAPP__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: SLAPP
trans_list: procédure-bâillon
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (społeczny) pozew sądowy mający na celu zastraszenie i uciszenie krytyków przez zaangażowanie ich w obronę prawną, której kosztów mogą nie udźwignąć


lexentry: pol/SMS__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: SMS
trans_list: texto
sense:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


lexentry: pol/SURP__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: SURP
trans_list: broyeur
sense:
= sanitarne urządzenie rozdrabniająco-przetłaczające – służy do wymuszonego (maceracja, przetłaczanie) odprowadzania ścieków bytowych z urządzeń sanitarnych oddalonych lub poniżej kanalizacji grawitacyjnej


lexentry: pol/Saara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saara
trans_list: Sarre
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we Francji i Niemczech, prawy dopływ Mozeli, jej źródło znajduje się w Alzacji;


lexentry: pol/Sahara_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sahara Zachodnia
trans_list: Sahara occidental
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;


lexentry: pol/Saint_Kitts_i_Nevis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saint Kitts i Nevis
trans_list: Saint Kitts et Nevis
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saint Lucia
trans_list: Sainte-Lucie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saipan
trans_list: Saipan
sense:
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saipan
trans_list: Saipan
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/Sakmara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sakmara
trans_list: Sakmara
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie Baszkortostanu i obwodu orenburskiego, prawostronny dopływ Uralu;


lexentry: pol/Salamanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Salamanka
trans_list: Salamanque
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, stolica prowincji Salamanka (1.2);


lexentry: pol/Salzburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Salzburg
trans_list: Salzbourg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);


lexentry: pol/Samara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samara
trans_list: Samara
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniepru; źródła rzeki znajdują się na zachodnim skłonie Wyżyny Donieckiej;


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samaria
trans_list: Samarie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samaria
trans_list: Samarie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;


lexentry: pol/Samarytanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Samarytanin
trans_list: Samaritain
sense:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek małej semickiej grupy etniczno-religijnej żyjącej w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej i wyznającej samarytanizm, potomek mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii;


lexentry: pol/Samcche-Dżawachetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samcche-Dżawachetia
trans_list: Samtskhé-Djavakhétie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowej Gruzji;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samoa
trans_list: Samoa
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/Sandżak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sandżak
trans_list: sandjak
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Saona_i_Loara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saona i Loara
trans_list: Saône-et-Loire
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Burgundia-Franche-Comté;


lexentry: pol/Saratów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saratów
trans_list: Saratov
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwód saratowskiego;


lexentry: pol/Sas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sas
trans_list: Saxon
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek ludu pochodzenia germańskiego, osiadłego w średniowieczu w Westfalii i Dolnej Saksonii;


lexentry: pol/Sas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sas
trans_list: Saxon
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek rodu szlacheckiego, dynastii związanej z Saksonią; również przydomek polskiego króla Augusta III


lexentry: pol/Saska_Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saska Szwajcaria
trans_list: Suisse saxonne
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w niemieckiej części Gór Połabskich znajdujących się po obu brzegach Łaby, na południowy wschód od Drezna;


lexentry: pol/Satledź__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Satledź
trans_list: Sutlej
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Saturn
trans_list: Saturne
sense:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Scylla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Scylla
trans_list: Scylla
sense:
(mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;


lexentry: pol/Scyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Scyta
trans_list: Scythe
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;


lexentry: pol/Sedan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sedan
trans_list: Sedan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;


lexentry: pol/Segowia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Segowia
trans_list: Ségovie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w hiszpanii, w regionie Kastylia i León ze stolicą w Segowii (1.1);


lexentry: pol/Selenga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Selenga
trans_list: Selenga
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Mongolii i Rosji uchodząca deltą do jeziora Bajkał;


lexentry: pol/Seleucja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Seleucja
trans_list: Séleucie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) toponim, nazwa szeregu starożytnych miast na świecie;


lexentry: pol/Selinunt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Selinunt
trans_list: Sélinonte | Sélinous
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto założone w południowo-zachodniej części Sycylii, zniszczone w 408 r. p.n.e. przez Kartagińczyków;


lexentry: pol/Semita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Semita
trans_list: Sémite
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan;


lexentry: pol/Semitka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Semitka
trans_list: Sémite
sense:
(etnografia, etnograficzny) członkini jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Senegal
trans_list: Sénégal
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;


lexentry: pol/Septuaginta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Septuaginta
trans_list: Septante
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;


lexentry: pol/Septymania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Septymania
trans_list: Septimanie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej Francji między Garonną a Rodanem i między Sewennami a Pirenejami;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Serbia
trans_list: Serbie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Serbia_i_Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Serbia i Czarnogóra
trans_list: Serbie-et-Monténégro
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Seszele
trans_list: Seychelles
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Siaś__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Siaś
trans_list: Sias
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim i obwodzie leningradzkim, uchodzi do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Siedmiorzecze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Siedmiorzecze
trans_list: Jetyssou
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sierra Leone
trans_list: Sierra Leone
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Sindbad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sindbad
trans_list: Sinbad
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać literacka i filmowa;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Singapur
trans_list: Singapour
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skalda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skalda
trans_list: Escaut
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;


lexentry: pol/Skania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skania
trans_list: Scanie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skorpion
trans_list: Scorpion
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skorpion
trans_list: Scorpion
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Slawonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Slawonia
trans_list: Slavonie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;


lexentry: pol/Socjalistyczna_Republika_Wietnamu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Socjalistyczna Republika Wietnamu
trans_list: République socialiste du Viet Nam
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wietnamu


lexentry: pol/Sogdiana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sogdiana
trans_list: Sogdiane
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;


lexentry: pol/Solon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Solon
trans_list: Solon
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Solura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Solura
trans_list: Soleure
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii;


lexentry: pol/Solura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Solura
trans_list: Soleure
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Somalia
trans_list: Somalie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Somaliland__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Somaliland
trans_list: Somaliland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Sorbona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sorbona
trans_list: Sorbonne
sense:
(geografia, geograficzny) zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;


lexentry: pol/Soż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Soż
trans_list: Soj
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi i w Rosji, lewy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Sparta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sparta
trans_list: Sparte
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;


lexentry: pol/Spira__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Spira
trans_list: Spire
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Srem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Srem
trans_list: Syrmie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sri Lanka
trans_list: Sri Lanka
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stalin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stalin
trans_list: Staline
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;


lexentry: pol/Stany_Zjednoczone_Ameryki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stany Zjednoczone Ameryki
trans_list: États-Unis d'Amérique
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Stara_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stara Saksonia
trans_list: Saxe primitive
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, pokrywająca się w dużej mierze z obecną Dolną Saksonią, gdzie mieściły się we wczesnym średniowieczu siedziby plemienia Sasów a później księstwo Saksonii;


lexentry: pol/Stary_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stary Testament
trans_list: Ancien Testament
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;


lexentry: pol/Stolica_Apostolska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stolica Apostolska
trans_list: Saint-Siège
sense:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan


lexentry: pol/Stolica_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stolica Święta
trans_list: Saint-Siège
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim


lexentry: pol/Stralsund__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stralsund
trans_list: Stralsund
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Strzelec
trans_list: Sagittaire
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Strzelec
trans_list: Sagittaire
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Stuttgart__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stuttgart
trans_list: Stuttgart
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Styria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Styria
trans_list: Styrie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;


lexentry: pol/Suazi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suazi
trans_list: Swaziland
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;


lexentry: pol/Suchona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suchona
trans_list: Soukhona
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem;


lexentry: pol/Sudety__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sudety
trans_list: Sudètes
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;


lexentry: pol/Sugoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sugoj
trans_list: Sougoï
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy;


lexentry: pol/Sumer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sumer
trans_list: Sumer
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;


lexentry: pol/Suna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suna
trans_list: Souna
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii;


lexentry: pol/Sungari__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sungari
trans_list: Songhua
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Mandżurii w Chinach, prawobrzeżny i zarazem największy dopływ Amuru;


lexentry: pol/Sunża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sunża
trans_list: Sounja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka zachodniej Rosji, na terenie Osetii Północnej, Inguszetii i Czeczenii, prawy dopływ rzeki Terek;


lexentry: pol/Surami__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Surami
trans_list: Surami
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w środkowej Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia;


lexentry: pol/Surchan-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Surchan-daria
trans_list: Sourkhan Daria
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Surinam
trans_list: Surinam | Suriname
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;


lexentry: pol/Sułtanat_Omanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sułtanat Omanu
trans_list: Sultanat d’Oman
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Omanu jako państwa


lexentry: pol/Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Swanetia
trans_list: Svanétie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Sychem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sychem
trans_list: Sichem
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) starożytne miasto w środkowej Palestynie, przejściowo stolica Samarii;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sycylia
trans_list: Sicile
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Sydon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sydon
trans_list: Sidon
sense:
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Syngalezka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Syngalezka
trans_list: Ceylanais
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;


lexentry: pol/Syr-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syr-daria
trans_list: Syr-Daria
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;


lexentry: pol/Syrdaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syrdaria
trans_list: Sirdaryo
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim;


lexentry: pol/Syriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syriusz
trans_list: Sirius
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;


lexentry: pol/Syłwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syłwa
trans_list: Sylva
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


lexentry: pol/Szafuza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szafuza
trans_list: Schaffhouse
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);


lexentry: pol/Szampania-Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szampania-Ardeny
trans_list: Champagne-Ardenne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) były francuski region administracyjny w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Szatan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szatan
trans_list: Satan
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;


lexentry: pol/Szczecin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szczecin
trans_list: Szczecin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;


lexentry: pol/Szechina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szechina
trans_list: Shekhina
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;


lexentry: pol/Szeherezada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szeherezada
trans_list: Shéhérazade
sense:
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;


lexentry: pol/Szeksna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szeksna
trans_list: Cheksna
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej Rosji, lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Szeol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szeol
trans_list: Sheol
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Starym Testamencie: miejsce pobytu zmarłych, w którym istnieją pod postacią cieni;


lexentry: pol/Szetlandy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szetlandy
trans_list: Shetland
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Sziraz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sziraz
trans_list: Chiraz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;


lexentry: pol/Szlezwik-Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szlezwik-Holsztyn
trans_list: Schleswig-Holstein
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;


lexentry: pol/Szuja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szuja
trans_list: Chouïa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;


lexentry: pol/Szwabia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwabia
trans_list: Souabe
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;


lexentry: pol/Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwajcaria
trans_list: Suisse
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;


lexentry: pol/Szwecja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwecja
trans_list: Suède
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;


lexentry: pol/Sąd_Ostateczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sąd Ostateczny
trans_list: jugement dernier | jugement final | jugement universel
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;


lexentry: pol/Słowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Słowacja
trans_list: Slovaquie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Słowenia
trans_list: Slovénie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Słowianin
trans_list: Slave
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słowianka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Słowianka
trans_list: Slave
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Słońce
trans_list: Soleil
sense:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/TAWS__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: TAWS
trans_list: TAWS
sense:
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) = (angielski) Terrain Awareness and Warning System → system ostrzegania przed zbyt niskim lotem


lexentry: pol/TSUE__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: TSUE
trans_list: CJUE
sense:
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej


lexentry: pol/Tadź_Mahal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tadź Mahal
trans_list: Taj Mahal
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;


lexentry: pol/Taganrog__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Taganrog
trans_list: Taganrog
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;


lexentry: pol/Tajmyra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tajmyra
trans_list: Taïmyr
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;


lexentry: pol/Tajwan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tajwan
trans_list: Taïwan | Taiwan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;


lexentry: pol/Tales__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tales
trans_list: Thalès
sense:
(historia, historyczny, historycznie) filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Tambow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tambow
trans_list: Tambov
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;


lexentry: pol/Tamil__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tamil
trans_list: Tamoul
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki


lexentry: pol/Tamilka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tamilka
trans_list: Tamoule
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;


lexentry: pol/Tanganika__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tanganika
trans_list: Lac Tanganyika
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;


lexentry: pol/Tangier__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tangier
trans_list: Tanger
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tanzania
trans_list: Tanzanie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Tara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tara
trans_list: Tara
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Tarent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tarent
trans_list: Tarente
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Tarragona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tarragona
trans_list: Tarragone
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii;


lexentry: pol/Tars__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tars
trans_list: Tarse
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;


lexentry: pol/Tarym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tarym
trans_list: Tarim
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;


lexentry: pol/Tasiejewa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tasiejewa
trans_list: Tasseïeva
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;


lexentry: pol/Tawda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tawda
trans_list: Tavda
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;


lexentry: pol/Taz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Taz
trans_list: Taz
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Tedżen__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tedżen
trans_list: Tejen
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim;


lexentry: pol/Tennessee__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Tennessee
trans_list: Tennessee
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;


lexentry: pol/Terek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Terek
trans_list: Terek
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Termez__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Termez
trans_list: Termez
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;


lexentry: pol/Termopile__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Termopile
trans_list: Thermopyles
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;


lexentry: pol/Terni__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Terni
trans_list: Terni
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Umbria;


lexentry: pol/Terpsychora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Terpsychora
trans_list: Terpsichore
sense:
(mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Teuton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Teuton
trans_list: Teuton
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego


lexentry: pol/Tierieszka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tierieszka
trans_list: Terechka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Timpton__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Timpton
trans_list: Timpton
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;


lexentry: pol/Tipasa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tipasa
trans_list: Tipaza
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Algierii nad Morzem Śródziemnym, stolica prowincji Tipasa (1.2);


lexentry: pol/Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tobago
trans_list: Tobago
sense:
(geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Togo
trans_list: Togo
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tonga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tonga
trans_list: Tonga
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;


lexentry: pol/Tora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tora
trans_list: Thora
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;


lexentry: pol/Toskania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Toskania
trans_list: Toscane
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;


lexentry: pol/Tracja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tracja
trans_list: Thrace
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;


lexentry: pol/Trewir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trewir
trans_list: Trèves
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;


lexentry: pol/Triduum_Paschalne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Triduum Paschalne
trans_list: Triduum pascal
sense:
(kościelny) w liturgii chrześcijańskiej dni od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Wielkanocnej włącznie;


lexentry: pol/Triest__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Triest
trans_list: Trieste
sense:
(geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Tristan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tristan
trans_list: Tristan
sense:
(mitologia celtycka) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię bohatera tragicznej, niespełnionej miłości;


lexentry: pol/Troada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Troada
trans_list: Troade
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;


lexentry: pol/Troick__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Troick
trans_list: Troïtsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Troja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Troja
trans_list: Troie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Troyes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Troyes
trans_list: Troyes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;


lexentry: pol/Trybunał_Konstytucyjny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trybunał Konstytucyjny
trans_list: Tribunal constitutionnel | cour constitutionnelle
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;


lexentry: pol/Trydent-Górna_Adyga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trydent-Górna Adyga
trans_list: Trentin-Tyrol du sud
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech ze stolicą w Trydencie;


lexentry: pol/Trynidad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trynidad
trans_list: Trinité | Trinidad
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trynidad i Tobago
trans_list: Trinité-et-Tobago | Trinidad-et-Tobago
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trzeci Świat
trans_list: tiers-monde
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) XX wiek grupa państw nienależąca ani do bloku kapitalistycznego (pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych), ani do komunistycznego (ZSRR)


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trzeci Świat
trans_list: tiers-monde
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;


lexentry: pol/Trzej_Królowie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trzej Królowie
trans_list: rois mages
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;


lexentry: pol/Trzy_Biskupstwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trzy Biskupstwa
trans_list: Trois-Évêchés
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w większości na terenie obecnego regionu Grand Est, wyodrębniona w 1552 roku wraz z przejęciem przez króla francuskiego biskupstw Metzu, Toulu i Verdun wraz z miastami cesarskimi i fragmentem księstwa Luksemburga;


lexentry: pol/Trójca_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trójca Święta
trans_list: Trinité
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;


lexentry: pol/Trójmiasto__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trójmiasto
trans_list: Tricité | Triville
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;


lexentry: pol/Tuareg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tuareg
trans_list: Targui
sense:
(etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso


lexentry: pol/Tulon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tulon
trans_list: Toulon | Toulon-sur-mer
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turcja
trans_list: Turquie
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turenia
trans_list: Touraine
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji z głównym ośrodkiem w Tours;


lexentry: pol/Turgowia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turgowia
trans_list: Thurgovie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-wschodniej Szwajcarii;


lexentry: pol/Turkmenbaszy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turkmenbaszy
trans_list: Türkmenbaşy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turkmenistan
trans_list: Turkménistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Turks_i_Caicos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turks i Caicos
trans_list: îles Turks-et-Caïcos
sense:
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;


lexentry: pol/Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turyngia
trans_list: Thuringe
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;


lexentry: pol/Tuszetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tuszetia
trans_list: Touchétie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Tuvalu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tuvalu
trans_list: Tuvalu
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;


lexentry: pol/Twer__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Twer
trans_list: Tver
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;


lexentry: pol/Twerca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Twerca
trans_list: Tvertsa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer;


lexentry: pol/Tyche__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyche
trans_list: Tyché
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie przypadku, ślepego losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia oraz opiekunka miast, utożsamiana z rzymską Fortuną;


lexentry: pol/Tylża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tylża
trans_list: Tilsit
sense:
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);


lexentry: pol/Tym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tym
trans_list: Tym
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;


lexentry: pol/Tyr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyr
trans_list: Tyr
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;


lexentry: pol/Tyraspol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyraspol
trans_list: Tiraspol
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;


lexentry: pol/Tyrol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrol
trans_list: Tyrol
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;


lexentry: pol/Tyrteusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrteusz
trans_list: Tyrtée
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;


lexentry: pol/UE__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: UE
trans_list: UE
sense:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska


lexentry: pol/UPS__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: UPS
trans_list: ASI
sense:
(informatyka, informatyczny) zasilacz mogący utrzymywać prawidłowe parametry pracy urządzenia elektronicznego, np. komputera po zaniku lub gwałtownym skoku napięcia w sieci zasilającej


lexentry: pol/Ubangi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ubangi
trans_list: Oubangui
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Kongu, Republice Środkowoafrykańskiej i Demokratycznej Republice Konga;


lexentry: pol/Udine__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Udine
trans_list: Udine
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Udmurcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Udmurcja
trans_list: Oudmourtie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uganda
trans_list: Ouganda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Ugarit__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ugarit
trans_list: Ougarit
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;


lexentry: pol/Uglicz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uglicz
trans_list: Ouglitch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;


lexentry: pol/Uj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uj
trans_list: Ouï
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Ukraina_Słobodzka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ukraina Słobodzka
trans_list: Ukraine Sloboda
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ukraina
trans_list: Ukraine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Ukrainka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ukrainka
trans_list: Ukrainienne
sense:
(etnografia, etnograficzny) kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy


lexentry: pol/Układ_Słoneczny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Układ Słoneczny
trans_list: système solaire
sense:
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;


lexentry: pol/Ulm__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ulm
trans_list: Ulm
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Ulster__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ulster
trans_list: Ulster
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;


lexentry: pol/Unix__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Unix
trans_list: Unix
sense:
(informatyka, informatyczny) jeden z systemów operacyjnych zapoczątkowany pod koniec lat 60. XX w. przez Bell Labs;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urania
trans_list: Urania | Uranie
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urania
trans_list: Urania | Uranie
sense:
(mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Urbino__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urbino
trans_list: Urbino
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche, położona u podnóża Apeninu Umbryjsko-Marchijskiego;


lexentry: pol/Urgencz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urgencz
trans_list: Ourguentch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;


lexentry: pol/Usa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Usa
trans_list: Oussa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji, w Republice Komi, prawy dopływ Peczory;


lexentry: pol/Ust-Ilimsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ust-Ilimsk
trans_list: Oust-Ilimsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;


lexentry: pol/Ust-Ługa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ust-Ługa
trans_list: Oust-Louga
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Uznam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uznam
trans_list: Usedom
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vanuatu
trans_list: Vanuatu
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Vicenza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vicenza
trans_list: Vicence
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Vichy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vichy
trans_list: Vichy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Vienne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vienne
trans_list: Vienne
sense:
(geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère;


lexentry: pol/Viterbo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Viterbo
trans_list: Viterbe
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Viterbo (1.2);


lexentry: pol/Vorarlberg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vorarlberg
trans_list: Vorarlberg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;


lexentry: pol/WWW__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: WWW
trans_list: WWW
sense:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waga
trans_list: Balance
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waga
trans_list: Balance
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;


lexentry: pol/Wandal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wandal
trans_list: Vandale
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;


lexentry: pol/Wardar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wardar
trans_list: Vardar
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Macedonii i regionie Macedonia północnej Grecji;


lexentry: pol/Waszka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waszka
trans_list: Vachka
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;


lexentry: pol/Wega__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wega
trans_list: Véga
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Wehrmacht__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wehrmacht
trans_list: Wehrmacht
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;


lexentry: pol/Weimar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Weimar
trans_list: Weimar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;


lexentry: pol/Weje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Weje
trans_list: Véies
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;


lexentry: pol/Wenezuela__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wenezuela
trans_list: Venezuela | Vénézuéla
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wenus
trans_list: Vénus
sense:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Wergiliusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wergiliusz
trans_list: Virgile
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny, rzymski poeta;


lexentry: pol/Werona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Werona
trans_list: Vérone
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Wersal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wersal
trans_list: Versailles
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;


lexentry: pol/Wessex__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wessex
trans_list: Wessex
sense:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 519–927;


lexentry: pol/Westa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Westa
trans_list: Vesta
sense:
(mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wewnętrzna Kartlia
trans_list: Kartlie intérieure
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wewnętrzna Kraina
trans_list: Carniole-Intérieure
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Wezera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wezera
trans_list: Weser
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;


lexentry: pol/Wiaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiaźma
trans_list: Viazma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Wiczuga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiczuga
trans_list: Vitchouga
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;


lexentry: pol/Wielikaja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielikaja
trans_list: Velikaïa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus;


lexentry: pol/Wielka_Koalicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Koalicja
trans_list: grande coalition
sense:
(historia, historyczny, historycznie) popularna nazwa sojuszu państw antyhitlerowskich podczas II wojny światowej


lexentry: pol/Wielka_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Niedźwiedzica
trans_list: Grande Ourse
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Wielka_Sobota__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Sobota
trans_list: Samedi Saint
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;


lexentry: pol/Wielkanoc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielkanoc
trans_list: Pâques | Pâque
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Czwartek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Czwartek
trans_list: jeudi saint
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;


lexentry: pol/Wielki_Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Paryż
trans_list: Grand Paris
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski tworzony przez miasto Paryż i otaczające go gminy


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Piątek
trans_list: Vendredi saint | vendredi saint
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Post__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Post
trans_list: carême
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;


lexentry: pol/Wielki_Tydzień__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Tydzień
trans_list: semaine sainte
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Wóz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Wóz
trans_list: Grand Chariot
sense:
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;


