# translation

lexentry: nld/glasslak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glasslak
trans_list: mostrador
sense:
(buikpotigen) Vitrina een dier dat behoort tot een geslacht van slakken met een doorschijnend slakkenhuis


lexentry: nld/glaucoom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glaucoom
trans_list: glaucoma
sense:
(medisch) een aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval en uiteindelijk tot blindheid leidt


lexentry: nld/gletsjer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gletsjer
trans_list: geleira | glaciar
sense:
(glaciologie) een ijsmassa die gevormd wordt op land en dik en groot genoeg is om bergafwaarts te stromen


lexentry: nld/glimworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glimworm
trans_list: vaga-lume
sense:
(kevers) een nachtelijk lichtgevend kevertje uit de familie Lampyridae . Ze staan ook wel bekend onder de namen vuurvliegjes of gloeiwormen. Ze zijn vooral bekend doordat ze licht geven (bioluminescentie). Over de hele wereld komen ca. 2000 soorten voor en er worden regelmatig nieuwe ontdekt. Minder bekend is dat deze insecten in feite kevers zijn en geen wormen of vliegen


lexentry: nld/glucagon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: glucagon
trans_list: glucagon
sense:
een hormoon gemaakt in de alfacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet glycogeen af te breken en de zo vrijgekomen glucose aan het bloed af te geven


lexentry: nld/gnoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gnoe
trans_list: gnu
sense:
(evenhoevigen) Connochaetes individu van een geslacht van evenhoevigen behorende tot de familie der holhoornigen (Bovidae) (die ook de antilopes, geiten, schapen, gemzen en runderen omvat). Het geslacht kent twee soorten, die leven op de grasvlakten van zuidelijk en oostelijk Afrika


lexentry: nld/god__noun__1
sense_num: 01
written_rep: god
trans_list: deus
sense:
(religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid


lexentry: nld/godheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: godheid
trans_list: deus
sense:
(religie) een hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid


lexentry: nld/gokken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: gokken
trans_list: arriscar
sense:
inergatief (Jiddisch-Hebreeuws) iets van waarde, veelal geld, inzetten op de mogelijke uitkomst van iets onzekers


lexentry: nld/golf__noun__2
sense_num: 01
written_rep: golf
trans_list: golfe
sense:
geen meervoud (sport) balspel waarbij een golfbal met een golfclub in een aantal slagen in de hole moet worden geslagen.


lexentry: nld/golfbeweging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golfbeweging
trans_list: acenar
sense:
(natuurkunde) een regelmatige op-en-neer gaande, zich over het oppervlak verspreidende beweging van een vloeistof


lexentry: nld/golfbreker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golfbreker
trans_list: quebra-mar
sense:
(waterbeheer) een langs kust of oever gebouwde constructie om de kracht van golven en stroom te weerstaan of te absorberen om daarmee de wal tegen afkalving te beschermen en/of rustig water als anker/aanlegplaats te verkrijgen


lexentry: nld/golfspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golfspel
trans_list: golfe
sense:
(sport) een balspel waarbij een kleine, harde bal met een golfclub van de tee (afslagplaats) weggeslagen wordt in de richting van een met een vlag gemarkeerd punt (de hole)


lexentry: nld/golgiapparaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: golgiapparaat
trans_list: aparelho de Golgi
sense:
(fysiologie) netwerk van membranen binnen lichaamscellen dat op een andere plaats opgebouwde eiwitten concentreert en aanpast


lexentry: nld/gomma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gomma
trans_list: andirobarana
sense:
(plantkunde) soort boom Guarea gomma uit het geslacht Guarea die voorkomt in hoger gelegen delen van het Amazonegebied in Zuid-Amerika en benut wordt om zijn hout, schaduw en geneeskrachtige werking


lexentry: nld/gordel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gordel
trans_list: cinturão
sense:
(kleding) een band die om het middel gedragen wordt, ter bescherming bij bijv. vechtsport of in de auto


lexentry: nld/gordeldier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gordeldier
trans_list: tatu
sense:
(gordeldierachtigen) benaming voor zoogdieren met pantser van beweegbare schubben uit de familie Dasypodidae


lexentry: nld/gorilla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gorilla
trans_list: gorila
sense:
(primaten) Afrikaanse mensaap uit het geslacht Gorilla , de grootste nog levende primaten verdeeld in twee soorten waarvan de westelijke gorilla de grootste populatie kent


lexentry: nld/goud__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goud
trans_list: ouro | oiro
sense:
(scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal


lexentry: nld/goudblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goudblad
trans_list: folha de ouro
sense:
een heel dun (0,0001 mm) blad goud dat men meestal voor decoratieve doeleinden gebruikt maar soms ook in een gerecht wordt verwerkt


lexentry: nld/goudbrasem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goudbrasem
trans_list: dourada
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sparus aurata , een zeebrasem met goudglans als de zon op het water schijnt, hij bezit ook een typerende zwarte vlek achter de kieuwdeksels


lexentry: nld/goudvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goudvis
trans_list: doirada | peixe dourado
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort kleine goudkleurige of rode vis die uit China afkomstig is en die door veel mensen thuis gehouden wordt Carassius auratus auratus


lexentry: nld/goulash__noun__1
sense_num: 01
written_rep: goulash
trans_list: goulash
sense:
(voeding) een stoofschotel van o.a. rundvlees, paprika en uien, tevens het nationale gerecht van Hongarije


lexentry: nld/graad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graad
trans_list: grau
sense:
(wiskunde) eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden, booggraad


lexentry: nld/graaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graaf
trans_list: conde
sense:
(verouderd) (vroege middeleeuwen) door de vorst aangewezen ambtenaar die het hoogste toezicht op de rechtspraak of een ander belangrijke activiteit uitoefent


lexentry: nld/graal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graal
trans_list: graal
sense:
een verborgen of verloren gegaan heilig voorwerp, volgens sommigen de beker gebruikt bij het laatste avondmaal door Jesus en zijn discipelen


lexentry: nld/grachtengordel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: grachtengordel
trans_list: Esquerda Caviar
sense:
(figuurlijk) (pejoratief) de veronderstelde woonplaats van een welvarende, linksgeoriënteerde Amsterdamse elite, kliek


lexentry: nld/grafiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grafiek
trans_list: gráfico
sense:
afbeelding van een verzameling gegevens in een plaatje dat een indruk geeft van hoeveelheden of verschillen daarin


lexentry: nld/graftombe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graftombe
trans_list: jazigo
sense:
(bouwkunde) het algemeen een bouwwerk, grafheuvel of hunebed met als inhoud het graf van een heerser of ander machtig of rijk iemand dat fungeert als een grafmonument


lexentry: nld/gram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gram
trans_list: grama
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g


lexentry: nld/grammofoonplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grammofoonplaat
trans_list: disco
sense:
schijf van eboniet, kunsthars, pvc e.d., waarin geluidsinformatie in analoge vorm in een groef is opgenomen in de vorm van kleine horizontale en verticale afwijkingen


lexentry: nld/granaat__noun__2
sense_num: 01
written_rep: granaat
trans_list: granada
sense:
o: (mineraal) een groep kubische mineralen behorende tot de nesosilicaten, meest voorkomend in metamorf gesteente en gebruikt als halfedelsteen


lexentry: nld/granaatappelboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: granaatappelboom
trans_list: romeira
sense:
(bloemplanten) Punica granatum , een tot zes meter hoge struik uit de kattenstaartfamilie (Lythraceae) dan wel de familie Punicaceae (orde is in revisie) met lange, doornige takken


lexentry: nld/granaatwerper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: granaatwerper
trans_list: lança-granadas
sense:
(militair) wapen, of deel van een wapen, bestemd voor het lanceren van stuwloze ontploffende projectielen


lexentry: nld/graniet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: graniet
trans_list: granito
sense:
(geologie) hard stollingsgesteente bestaande uit lichtgekleurde, met het blote oog onderscheidbare mineralen


lexentry: nld/grappa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grappa
trans_list: grapa
sense:
(drinken) een Italiaanse alcoholische drank, vervaardigd uit de destillatie van restanten van druiven na de wijnbereiding


lexentry: nld/gras__noun__1
sense_num: 02
written_rep: gras
trans_list: grama
sense:
bepaalde groep van soorten binnen die familie die gebruikt wordt in de tuin, op (sport)velden, in de wei...


lexentry: nld/grauwe_gans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grauwe gans
trans_list: ganso-bravo
sense:
(eendvogels) bepaalde soort grijsbruine vogel met oranje snavel, Anser anser , uit de familie der Anatidae


lexentry: nld/grauwe_kiekendief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grauwe kiekendief
trans_list: tartaranhão-caçador
sense:
(havikachtigen) bepaalde soort roofvogel, Circus pygargus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae


lexentry: nld/gravel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gravel
trans_list: saibro
sense:
(sport) roodkleurig steengruis dat in de 20e eeuw veel werd gebruikt voor de verharding van tennisbanen en atletiekbanen


lexentry: nld/griep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: griep
trans_list: gripe
sense:
(medisch) een virusziekte die jaarlijks vele mensen ziek maakt en die voor ouderen gevaarlijk kan zijn


lexentry: nld/griet__noun__3
sense_num: 01
written_rep: griet
trans_list: gata
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Scophthalmus rhombus uit de familie van tarbotachtigen Scophthalmidae


lexentry: nld/griffioen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: griffioen
trans_list: grifo
sense:
Oudgrieks fabeldier met de kop, voorpoten en vleugels van een adelaar en de romp, achterpoten en staart van een leeuw


lexentry: nld/grijze_walvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grijze walvis
trans_list: baleia-cinzenta
sense:
(walvisachtigen) Eschrichtius robustus een baleinwalvis uit de familie grijze walvissen (Eschrichtiidae), waarvan hij de enige levende soort is. De grijze walvis trekt jaarlijks tussen het voedselgebied en het gebied waar de jongen ter wereld komen. Het is een stevige zwarte walvis, met bolvormig voorhoofd en een heel kleine snuit. Het lichaam is bedekt met kenmerkende grijs-witte patronen, littekens die achterbleven na het afvallen van de vele parasieten waardoor ze worden geplaagd


lexentry: nld/grip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: grip
trans_list: agarra
sense:
(filmkunst) een functie uit de filmwereld waar diverse taken mee zijn gemoeid, zoals opbouw, transport, opbouw camera en het duwen van de dolly


lexentry: nld/groen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: groen
trans_list: verde
sense:
(kleur) kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben, geel met blauw gemengd; secundaire kleur, in het spectrum gelegen tussen geel en cyaan, met een golflengte van ca. 550 nm


lexentry: nld/groene_asperge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: groene asperge
trans_list: espargo verde
sense:
(groente) boven de grond gegroeide jonge scheuten van Asparagus officinalis 
(wikidata: groene asperge )


lexentry: nld/grofvuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grofvuil
trans_list: asneira
sense:
afval dat zo groot van omvang is dat het niet meer in de afval container past vaak gaat het om bijvoorbeeld afgedankte meubels


lexentry: nld/grommer__noun__1
sense_num: 02
written_rep: grommer
trans_list: grumete
sense:
(textielindustrie) een metalen verstevigingsring om gaten waar touw of koord doorheen loopt, tegen slijtage en uitscheuren te beschermen


lexentry: nld/grondel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grondel
trans_list: góbio
sense:
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de familie Gobiidae , bodembewonende, meestal roofzuchtige visjes met een brede, verzonken kop, een felgekleurd lichaam, een tweedelige rugvin en geen zijlijn en de buikvinnen zijn samengevoegd als een schijfvormige zuignap die zich vastklampt aan rotsen en koraalriffen


lexentry: nld/gronden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: gronden
trans_list: sondar
sense:
(scheepvaart), (verouderd) de waterdiepte peilen met een dieplood, en eventueel tevens een monster van de bodem nemen door een vetgemaakte holte in de onderkant van het dieplood


lexentry: nld/grondschaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grondschaaf
trans_list: berimbau
sense:
(gereedschap) een schaaf met een op diepte verstelbare beitel, om een uitgebeitelde bodem glad te schaven


lexentry: nld/grondverf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grondverf
trans_list: espoleta
sense:
(materiaalkunde) verf die als eerste laag op een te schilderen oppervlak wordt aangebracht om de ondergrond te isoleren tegen schadelijke bestanddelen van verf, en om een goed hechtende laag voor de verf te verkrijgen


lexentry: nld/grootheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grootheid
trans_list: grandeza
sense:
(wiskunde) zaak in zoverre die voor vermeerdering en vermindering vatbaar is, iets meetbaars en/of kwantificeerbaars


lexentry: nld/grootzeil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: grootzeil
trans_list: vela grande
sense:
(scheepvaart) in de moderne zeilvaart het zeil bevestigd met het voorlijk aan de achterkant van de (grootste) mast


lexentry: nld/grote_bonte_specht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote bonte specht
trans_list: pica-pau
sense:
(spechtvogels) bepaald soort vrij grote vogel met zwarte rug- en lichtere buikzijde, Dendrocopos major


lexentry: nld/grote_burgemeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote burgemeester
trans_list: gaivota-hiperbórea
sense:
(steltloperachtigen) soort zeevogel van ongeveer 70 centimeter groot, Larus hyperboreus , uit de familie van meeuwen en sternen Laridae


lexentry: nld/grote_hersenen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote hersenen
trans_list: telencéfalo
sense:
(anatomie) grootste deel van de menselijke hersenen, gevormd van de eindhersenen en de tussenhersenen


lexentry: nld/grote_stern__noun__1
sense_num: 01
written_rep: grote stern
trans_list: garajau-comum
sense:
(steltloperachtigen) bepaalde soort zeevogel, te herkennen aan zijn zwarte kuif en snavel met een klein geel puntje, Sterna sandvicensis


lexentry: nld/guacamole__noun__1
sense_num: 01
written_rep: guacamole
trans_list: guacamole
sense:
(voeding) een dipsaus uit Midden-Amerika gemaakt van avocado, limoensap, tomaat, ui (crème fraîche) en specerijen (tabasco). De saus wordt gebruikt als vulling van tortilla's of opgediend bij maïschips


lexentry: nld/guichelheil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: guichelheil
trans_list: morugem
sense:
(bloemplanten) een geslacht Anagallis van planten dat in de 23e druk van de Heukels geplaatst wordt in de sleutelbloemfamilie (Primulaceae ). Merk op dat moderne taxonomen het geslacht vaak plaatsen in de familie Myrsinaceae


lexentry: nld/gulp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gulp
trans_list: braguilha | zíper
sense:
een door een strook stof afgesloten opening aan de voorzijde van een broek van de man, bedoeld om het plassen te vergemakkelijken


lexentry: nld/gunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: gunst
trans_list: favor
sense:
vrijwillig iemand ter wille te zijn door het verlenen van een dienst of goed, zonder dat de ontvanger er recht op heeft of dat de gever er toe verplicht is


lexentry: nld/guppy__noun__1
sense_num: 01
written_rep: guppy
trans_list: barrigudinho
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort levendbarend tandkarpertje en aquariumvisje uit Zuid-Amerika, Poecilia reticulata


lexentry: nld/haagbeuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haagbeuk
trans_list: carpino | carpa
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Carpinus betulus , die veel in heggen voorkomt, inheems is in de Benelux en tot 25 meter hoog kan worden en behoort tot de berkenfamilie, Betulaceae


lexentry: nld/haakje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haakje
trans_list: parêntese
sense:
dim. tant.
 elk van de tekens, rond of met hoeken, om woorden of getallen af te zonderen dus ( ) [ ]


lexentry: nld/haaknaald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haaknaald
trans_list: colchete
sense:
een klein soort breinaald die is voorzien van een haakje waarmee een draad gemakkelijk kan worden opgehaald


lexentry: nld/haan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haan
trans_list: galo
sense:
(dierkunde) mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels; vaak wordt het mannetje van het huishoen (Gallus gallus ) bedoeld


lexentry: nld/haantje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haantje
trans_list: casca
sense:
(voeding), (tweekleppigen) Cerastoderma edule een schelpdier dat wel als voorafje gegeten wordt in mosselrestaurants


lexentry: nld/haardscherm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: haardscherm
trans_list: para-lama
sense:
(huishouden) verticaal rooster om vonken en kooltjes die van een brandend haardvuur kunnen komen tegen te houden


lexentry: nld/haas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haas
trans_list: lebre | lebrão
sense:
(haasachtigen) benaming voor dier uit het geslacht Lepus , met lange achterpoten, een gespleten lip en lange oren


lexentry: nld/hafnium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hafnium
trans_list: háfnio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hf en atoomnummer 72. Het is een staalgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/haleloeja__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haleloeja
trans_list: aleluia
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) oproep in een aantal psalmen om de Heer te prijzen (24×: Ps. 104:35 +; Griekse vorm 4× in NT)


lexentry: nld/halfgeleider__noun__1
sense_num: 02
written_rep: halfgeleider
trans_list: semicondutor
sense:
(elektrotechniek) (elektronica) een elektronisch onderdeel dat is opgebouwd uit halfgeleidende materialen


lexentry: nld/halfwaardetijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halfwaardetijd
trans_list: meia-vida
sense:
(techniek), (natuurkunde) de tijd waarin een exponentieel vervallend proces tot de helft van zijn oorspronkelijke waarde vermindert


lexentry: nld/halleluja__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halleluja
trans_list: aleluia
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) oproep in een aantal psalmen om de Heer te prijzen (24×: Ps. 104:35 +; ook 4× in NT)


lexentry: nld/halsslagader__noun__1
sense_num: 01
written_rep: halsslagader
trans_list: artéria carótida
sense:
(anatomie) de ofwel links ofwel rechts in de hals gelegen slagader, waar zij langs de luchtpijp en de slokdarm van borst tot aan het hoofd loopt


lexentry: nld/ham__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ham
trans_list: presunto | fiambre
sense:
(voeding) vlees van de achterkant van een varken, gebruikt als onderdeel van gerechten of als broodbeleg


lexentry: nld/handboei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handboei
trans_list: algema
sense:
een paar aan elkaar verbonden afsluitbare ringen, meestal van staal of een moeilijk te breken kunststof vervaardigd waarmee iemand de handen gebonden worden


lexentry: nld/handboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handboek
trans_list: manual
sense:
een boek waarin getracht wordt alle informatie die nuttig is voor een bepaalde bezigheid bijeen te brengen, een handleiding in boekvorm


lexentry: nld/handelsfonds__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handelsfonds
trans_list: fundo de comércio
sense:
(handel) een feitelijke algemeenheid van roerende goederen die samengesteld is uit een aantal materiële en immateriële vaste activa en die gebruikt wordt om een handelszaak te drijven


lexentry: nld/handelspapier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handelspapier
trans_list: instrumento negociável
sense:
(financieel) waardepapier dat recht geeft op een bepaalde hoeveelheid goederen en voor verhandeling vatbaar is, zoals ceel, cheque, orderbriefje, wissel(brief) en cognossement.


lexentry: nld/handelsrecht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: handelsrecht
trans_list: direito comercial
sense:
(juridisch) privaatrechtelijk rechtsgebied betreffende de rechtspositie van de diverse soorten handelaren, de wijze van handel drijven en handelsconflicten


lexentry: nld/handelsreizigersprobleem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handelsreizigersprobleem
trans_list: problema do caixeiro viajante
sense:
een bekend informaticavraagstuk: Gegeven n steden samen met de afstand tussen ieder paar van deze steden, vind dan de kortste weg die precies één keer langs iedere stad komt.


lexentry: nld/handenbinder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: handenbinder
trans_list: mancheia
sense:
persoon waar je heel veel aandacht aan moet besteden en waarmee je maar druk bent, vooral gezegd van (lastige) kinderen


lexentry: nld/handleiding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handleiding
trans_list: manual
sense:
hulpmiddel (in de vorm van b.v. een boek of software) dat tot leidraad dient bij de studie van een of ander vak


lexentry: nld/handlood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handlood
trans_list: prumo
sense:
(scheepvaart)(verouderd) staafvormig gewicht aan een touw (de loodlijn) om de waterdiepte te peilen, en tevens kan in de vetgemaakte holle onderkant een monster van de bodem worden genomen


lexentry: nld/handvat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: handvat
trans_list: alça
sense:
deel van een voorwerp dat bedoeld is om het kan verplaatsen, optillen of anderszins hanteren gemakkelijker te maken


lexentry: nld/handvat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: handvat
trans_list: alça
sense:
(figuurlijk) geschikt onderdeel om een geheel te kunnen beheersen of als vertrekpunt voor een actie die op een geheel betrekking heeft


lexentry: nld/hanengevecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hanengevecht
trans_list: rinha
sense:
(spel) (illegaal) door mensen georganiseerd gevecht tussen kamphanen waarbij de toeschouwers kunnen wedden op de uitkomst van het gevecht


lexentry: nld/hangbrug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hangbrug
trans_list: ponte pênsil
sense:
(waterbeheer) brug die is opgebouwd uit twee (soms één) hoge pijlers of pylonen waartussen een dikke kabel gespannen is, aan deze dikke kabel worden enkele dunnere kabels gehangen om de weg te dragen en horizontaal te houden


lexentry: nld/harde_schijf__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: harde schijf
trans_list: disco rígido
sense:
(informatica) Vooralsnog het meest gebruikte externe geheugen in een computer, een elektromechanisch computeronderdeel waarop gegevens bewaard kunnen worden


lexentry: nld/harde_tarwegriesmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: harde tarwegriesmeel
trans_list: sêmola de trigo duro
sense:
(voeding) grof gemalen meel van harde tarwe Triticum durum , gebruikt voor het maken van pasta 
(wikidata: harde tarwegriesmeel )


lexentry: nld/hardhout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hardhout
trans_list: madeira
sense:
hout afkomstig van loofbomen dat meestal (maar niet altijd!) duurzamer en harder is dan hout van naaldbomen


lexentry: nld/haring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haring
trans_list: arenque
sense:
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) bepaald soort zilvergrijze zoutwatervis, geschikt voor consumptie, Clupea harengus


lexentry: nld/hartaanval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartaanval
trans_list: ataque cardíaco
sense:
(medisch) het afsterven van hartspierweefsel door afsluiting van een kransslagader of een tak hiervan


lexentry: nld/hartenboer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartenboer
trans_list: valete de copas
sense:
(kaartspel) kaart met een rode kleur met het teken harten die een waarde heeft groter dan de 10 en kleiner dan de vrouw en samen met de vrouw, heer en aas gerekend wordt tot de 'plaatjes'


lexentry: nld/hartfalen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartfalen
trans_list: insuficiência cardíaca
sense:
(medisch) een aandoening waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen om aan de behoeften van de weefsels te voldoen


lexentry: nld/hartinfarct__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartinfarct
trans_list: ataque cardíaco
sense:
(medisch) verstopping van een kransslagader of een tak hiervan, leidend tot het afsterven van hartspierweefsel


lexentry: nld/hartkamer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartkamer
trans_list: ventrículo
sense:
(anatomie) elk van twee holten van het hart van waaruit het bloed door samentrekking van de hartspier wordt voortgestuwd


lexentry: nld/hartverlamming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hartverlamming
trans_list: parada cardíaca
sense:
(medisch) het plotseling niet meer samentrekken van het hart zodat er een circulatiestilstand ontstaat


lexentry: nld/hashtag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hashtag
trans_list: hashtag
sense:
(informatica), Sjabloon:commmunicatie grafisch symbool # dat men zonder spatie voor een woord plaatst om aan te geven wat het onderwerp van een bericht is (zoals men in verschillende socialemediawebsites zoals Twitter, Instagram, Facebook, Google+ en YouTube gebruikt)


lexentry: nld/hasj__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hasj
trans_list: haxixe
sense:
(maatschappij), softdrug, bereid uit ingedikt sap van gedroogde en fijngestampte vrouwelijke hennepbloemen met een hoog gehalte aan het werkzame bestanddeel THC


lexentry: nld/hassium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hassium
trans_list: hássio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/hauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hauw
trans_list: síliqua
sense:
(plantkunde) een droge doosvrucht, die minstens driemaal zo lang als breed is, zoals bij koolzaad en pinksterbloem


lexentry: nld/havenhoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: havenhoofd
trans_list: espiã
sense:
(bouwkunde), (scheepvaart) een golfbreker waarmee rustig water aan de ingang van een haven wordt verkregen


lexentry: nld/havervezel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: havervezel
trans_list: fibra de aveia
sense:
(voeding) voedingsvezel uit haver die niet door de menselijke ingewanden kan worden afgebroken 
(wikidata: havervezel )


lexentry: nld/haverzemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: haverzemelen
trans_list: salvado de avena
sense:
(voeding) met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen van haverkorrels 
(wikidata: haverzemelen )


lexentry: nld/hazelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hazelaar
trans_list: aveleiro
sense:
(bloemplanten) Corylus avellana een in West-Europa inheemse struik uit de berkenfamilie (Betulaceae ). De vrucht van de hazelaar is de hazelnoot, waarvan de kern eetbaar is


lexentry: nld/healing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: healing
trans_list: cura
sense:
geheel van therapeutische en paranormale handelingen die men onder behandeling van een alternatief therapeut ondergaat of als zelftherapie uitvoert


lexentry: nld/hectoliter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hectoliter
trans_list: hectolitro
sense:
(wiskunde), (eenheid) een inhoudsmaat ter grootte van 100 liter, weergegeven met symbool hl, hL of hℓ


lexentry: nld/hectometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hectometer
trans_list: hectómetro | hectômetro
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 102 meter, 100 meter of 0,1 kilometer, weergegeven met symbool hm


lexentry: nld/hede__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hede
trans_list: estopa
sense:
verwarde, grove bij het hekelen afgescheiden afvaldraden van vlas of hennep, vooral de langere draden


lexentry: nld/hedonisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hedonisme
trans_list: hedonismo
sense:
een filosofische leer die stelt dat (zinnelijk) genot het richtsnoer van het menselijk handelen hoort te zijn en het hoogste goed is


lexentry: nld/heer__noun__1
sense_num: 10
written_rep: heer
trans_list: senhor
sense:
m (kaartspel) een van de vaste kaarten, waarvan de waarde meestal tussen die van vrouw en aas in ligt


lexentry: nld/heerlijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heerlijkheid
trans_list: controle
sense:
(historisch) adellijk grondbezit, als onderdeel van het feodale systeem dat eeuwenlang bestond in veel delen van Europa


lexentry: nld/heerschappij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heerschappij
trans_list: potencia
sense:
(politiek) geheel der dingen waarover iemands macht zich uitstrekt, waarover hij heerst (bewind uitoefent) en het daarbij horende gezag geniet


lexentry: nld/hefboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hefboom
trans_list: alavanca
sense:
(natuurkunde) staaf of boom die op een draaipunt rust en waarvan de lange arm bewogen wordt om een zwaar voorwerp op de korte arm in beweging te zetten


lexentry: nld/hefschroefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hefschroefvliegtuig
trans_list: helicóptero
sense:
(luchtvaart), (zelden) een luchtvaartuig dat door middel van een hefschroef verticaal kan opstijgen en landen


lexentry: nld/heggenmus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heggenmus
trans_list: ferreirinha-comum
sense:
(zangvogels) Prunella modularis ; een zangvogel ter grootte van een huismus met opvallend grijs op de kop


lexentry: nld/heidendom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heidendom
trans_list: paganismo
sense:
(religie) een verzamelnaam voor de polytheïstische religies waarmee het zich verspreidende christendom in aanraking kwam


lexentry: nld/heilbot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heilbot
trans_list: hipoglosso
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote schol, reus onder de platvissen en consumptievis, Hippoglossus hippoglossus


lexentry: nld/heiligverklaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heiligverklaring
trans_list: canonização
sense:
(religie) officiële verklaring van de paus dat iemand als heilige vereerd mag worden door de gehele kerk


lexentry: nld/heks__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heks
trans_list: bruxa
sense:
(persoon), (mythologie), (magie) een over het algemeen vrouwelijk persoon aan wie bovennatuurlijke krachten worden toegeschreven


lexentry: nld/hel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hel
trans_list: inferno
sense:
(religie) (christendom, islam) toestand van straf en afwezigheid van God waar de zielen van verstokt zondige, verdoemde mensen zich na de dood in bevinden


lexentry: nld/hellebaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hellebaard
trans_list: alabarda
sense:
antiek wapen bestaande uit een lange stok met aan het uiteinde een verticale metalen piek en zijdelings een bijl en een steekwapen


lexentry: nld/hemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hemd
trans_list: camisa
sense:
(kleding) kledingstuk voor het bovenlijf, meestal gemaakt van katoen, linnen of viscose en gedragen als boven- of als onderkleding


lexentry: nld/hemel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hemel
trans_list: céu | paraíso
sense:
(religie) de gelukzalige toestand of plaats waar God verblijft of de goden verblijven, waar mensen na de dood heen kunnen gaan


lexentry: nld/hemiool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hemiool
trans_list: hemíola
sense:
(muziek) een ritmische accentverschuiving die bijvoorbeeld een driedelige maat verandert in een tweedelige.


lexentry: nld/hennengat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hennengat
trans_list: cabine de pilotagem
sense:
(scheepvaart) het gat in de achterkant van een schip waar de roerkoning van een doorgestoken roer doorheen steekt, de bovenkant van de hennengatskoker


lexentry: nld/herberg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: herberg
trans_list: albergue
sense:
(horeca), (toerisme) eet- en overnachtingsgelegenheid die kleiner, goedkoper en eenvoudiger is dan een hotel


lexentry: nld/heremietkreeft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heremietkreeft
trans_list: bernardo-eremita
sense:
(kreeftachtigen) een kreeftachtige Eupagurus bernhardus uit de orde van tienpotigen, die in de schelp van een zeeslak woont


lexentry: nld/herenakkoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: herenakkoord
trans_list: acordo de cavalheiros
sense:
(juridisch) niet officieel vastgelegde overeenkomst tussen 'heren' die gebaseerd is op onderling vertrouwen en niet rechtens afdwingbaar is


lexentry: nld/herik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: herik
trans_list: mostarda-dos-campos
sense:
(bloemplanten) Sinapis arvensis een eenjarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae ) met heldergele bloemen, gelobde, eironde bladeren en een stijfbehaarde stengel


lexentry: nld/heroïne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: heroïne
trans_list: heroína
sense:
(medisch) (scheikunde) (farmacologie) een zeer verslavend verdovend middel gewonnen uit gezuiverde morfine


lexentry: nld/hersenspoeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hersenspoeling
trans_list: lavagem cerebral
sense:
(psychologie) (politiek) (religie) indoctrinatietechniek waarbij iemand zodanig aan psychische druk wordt blootgesteld, dat zijn oude gedachte- en ideeënpatronen, inclusief zijn normen-en-waardenstelsel, wordt uitgewist en vervangen door nieuwe


lexentry: nld/hersenvlucht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hersenvlucht
trans_list: fuga de cérebros
sense:
het emigreren van hoogopgeleide mensen zodat in het land van oorsprong een tekort aan hoogopgeleide mensen ontstaat


lexentry: nld/hert__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hert
trans_list: veado | cervo
sense:
(evenhoevigen) benaming voor herkauwende zoogdieren uit de familie Cervidae , waarvan de mannetjes een gewei hebben


lexentry: nld/hertog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hertog
trans_list: duque
sense:
(adel) geschiedkundige term voor een landsheer, oorspronkelijk van een hoger hiërarchisch niveau dan de markies, de heerser in een hertogdom


lexentry: nld/hervorming__noun__1
sense_num: 03
written_rep: hervorming
trans_list: Reforma Protestante
sense:
(religie) (geschiedenis) De beweging tot herstel van de oorspronkelijke zuiverheid in de leer en de gebruiken van de Roomsche Kerk, in het begin van de 16de eeuw door LUTHER begonnen en de oorsprong van het protestantisme. (Vroeger en nog veelal: Reformatie genoemd)


lexentry: nld/het_kan_me_niets_schelen__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: het kan me niets schelen
trans_list: estou-me a cagar | quero lá saber
sense:
ditransitief (spreektaal) ik heb er geen belangstelling voor, het houdt mij niet beziɡ, ik ben er niet van onder de indruk


lexentry: nld/hevel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hevel
trans_list: sifão
sense:
een geheel met vloeistof gevulde pijp of slang waarvan het ene einde lager gehouden wordt dan de andere, waardoor vloeistof van de laatste mond naar de eerste stroomt


lexentry: nld/hevelen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: hevelen
trans_list: sifão
sense:
overgankelijk het overbrengen van een vloeistof vanuit een hoger gelegen vat naar een lager door een geheel gevulde buis of slang (de hevel)


lexentry: nld/high__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: high
trans_list: chapado
sense:
(spreektaal) in een euforische toestand van veranderd bewustzijn verkerend (al dan niet door drugsgebruik)


lexentry: nld/hij__pronompers__1
sense_num: 01
written_rep: hij
trans_list: ele
sense:
mannelijk derde persoon enkelvoud nominatief dat men gebruikt voor verwijzingen naar mannelijke personen of mannelijke zelfstandige naamwoorden


lexentry: nld/hijsen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: hijsen
trans_list: içar
sense:
overgankelijk iets met een touw of kabel in opwaartse richting trekken, al dan niet middels een katrol


lexentry: nld/hik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hik
trans_list: soluço
sense:
(medisch) een periodiek optredende, spontane, onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens inademing, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat een kenmerkend geluid veroorzaakt


lexentry: nld/hink-stap-sprong__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hink-stap-sprong
trans_list: salto triplo
sense:
(sport) een atletiekonderdeel waarbij men na een aanloop afzet met het rechterbeen, neerkomt op de rechtervoet daarna een stap maakt en neerkomt op de linkervoet om daarna een sprong te maken waarbij men op beide benen neerkomt; de afstand van de eerste afzet tot de laatste landing is bepalend voor de uitslag (NB als men afzet met het linkerbeen moet men links en rechts omwisselen in bovengenoemde beschrijving)


lexentry: nld/hinkelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hinkelen
trans_list: amarelinha | macaca
sense:
kinderspel, waarbij men zich volgens bepaalde regels deels op één been springend verplaatst tussen een aantal vakken die op de grond zijn aangegeven


lexentry: nld/hiphop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hiphop
trans_list: hip hop
sense:
(cultuur) subcultuur, oorspronkelijk van Afro-Amerikaanse stedelijke jongeren gebaseerd op rapmuziek, breakdancen en graffiti


lexentry: nld/hispanisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hispanisme
trans_list: hispanismo
sense:
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Spaans of gevormd naar Spaans voorbeeld


lexentry: nld/hitteschild__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hitteschild
trans_list: escudo térmico
sense:
voorziening die een ruimtevaartuig tijdens de afdaling in een atmosfeer beschermt tegen thermische beschadiging


lexentry: nld/hobo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hobo
trans_list: oboé
sense:
(muziekinstrument) een orkestinstrument, behoort tot de houtblazers, het wordt met een dubbelriet aangeblazen


lexentry: nld/hoef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoef
trans_list: casco | pata | pezunho
sense:
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen


lexentry: nld/hoefdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoefdier
trans_list: ungulado
sense:
(dierkunde) benaming voor een groot, viervoetig, meestal plantenetend zoogdier dat (vaak zeer harde) voortdurend doorgroeiende hoeven bezit


lexentry: nld/hoektoren__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoektoren
trans_list: torreta
sense:
een meerhoekige of ronde toren ter verdediging aangebracht op de hoeken van een gebouw bijvoorbeeld bij een burcht, stadsmuur of stadspoort


lexentry: nld/hoepel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: hoepel
trans_list: aro de propulsão
sense:
een ringvormige rand vastgemaakt aan het wiel van een rolstoel waarmee de gebruiker de rolstoel kan voortbewegen


lexentry: nld/hoesten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: hoesten
trans_list: tossir
sense:
inergatief een reflexmatige explosieve uitademing, die ontstaat bij prikkeling van de luchtwegen en deze reinigt van slijm en vreemde voorwerpen


lexentry: nld/hoestsiroop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoestsiroop
trans_list: xarope para tosse
sense:
(medisch) (farmacologie) een zoete, stroperige vloeistof die bij inname de hoestprikkel dempt en meetal donker van kleur is


lexentry: nld/hogeschool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: hogeschool
trans_list: universidade
sense:
(onderwijs) instelling waar universitair onderwijs wordt gegeven in een beperkt aantal studierichtingen


lexentry: nld/holenbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holenbeer
trans_list: urso das cavernas
sense:
(roofdieren) Ursus spelaeus was een grote berensoort die leefde tijdens het Pleistoceen. Hij kwam voor in grote delen van Europa, van het zuiden van Engeland tot in de Kaukasus. De mannelijke exemplaren konden tot 3,5 meter hoog zijn wanneer ze op hun achterpoten stonden en tot rond 600 kilo wegen. Dit is ongeveer drie keer het gewicht van een doorsnee Europese bruine beer en even zwaar als de grootste hedendaagse beren, er waren ook exemplaren van 1000 kilo. De holenbeer en de bruine verschilden niet alleen in grootte, maar weken ook in andere opzichten van elkaar af. Zo werd de holenbeer onder meer gekenmerkt door een minder geprononceerde snuit en een lager voorhoofd. Zijn voorpoten waren langer en sterker dan zijn achterpoten. De holenbeer at hoofdzakelijk plantaardig voedsel


lexentry: nld/holenmens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holenmens
trans_list: troglodita
sense:
(geschiedenis) (persoon) iemand die in een hol woont en gekleed is in beestenvellen, met name de holbewoners uit de ijstijd


lexentry: nld/holisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holisme
trans_list: holismo
sense:
theorie dat er een samenhang bestaat in de werkelijkheid die enkel uit een beschouwing van het geheel blijkt en niet terug te vinden is in de onderdelen


lexentry: nld/holmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holmium
trans_list: hólmio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/holniet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holniet
trans_list: rebite
sense:
(textielindustrie) , (leerbewerking) een tweedelige holle klinknagel die voor materiaal als textiel, karton, leder etc. als verbindingsmiddel wordt toegepast. Holnieten worden ook wel “jongens-en-meisjes” of “mannetjes-en vrouwtjes” genoemd.


lexentry: nld/holografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: holografie
trans_list: holografia
sense:
techniek waarmee een afbeelding in een plat vlak diepte of verschillende beelden lijkt weer te geven als je er onder uiteenlopende hoeken naar kijkt


lexentry: nld/homilie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homilie
trans_list: homília
sense:
prediking van een geestelijke in een rooms-katholieke eucharistieviering waarin de priester de Schriftlezingen uitlegt aan de gelovigen


lexentry: nld/hommel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hommel
trans_list: mamangaba | abelhão
sense:
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn


lexentry: nld/homofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homofoon
trans_list: homófono
sense:
(taalkunde) woord dat hetzelfde wordt uitgesproken als een ander woord, maar anders wordt geschreven en een andere betekenis heeft


lexentry: nld/homograaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homograaf
trans_list: homógrafo
sense:
(taalkunde) een begrip dat aangeeft dat twee woorden, hoewel hetzelfde geschreven, verschillend worden uitgesproken


lexentry: nld/homoniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: homoniem
trans_list: homónimo | homônimo
sense:
(taalkunde) een woord dat hetzelfde wordt uitgesproken en/of geschreven als een ander woord – al dan niet van dezelfde woordsoort – maar daarmee in betekenis verschilt


lexentry: nld/hond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hond
trans_list: cão | cachorro | cadela
sense:
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt


lexentry: nld/hondsdraf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hondsdraf
trans_list: erva-de-são-joão
sense:
(plantkunde) bepaald soort kruipende, geurende plant met paarsblauwe bloemen, Glechoma hederacea uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae )


lexentry: nld/hondshaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hondshaai
trans_list: cação
sense:
(kraakbeenvissen) bepaalde kleine soort haai van ongeveer 1 m lengte, Scyliorhinus canicula , een consumptievis


lexentry: nld/honen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: honen
trans_list: afiadeira
sense:
overgankelijk (werktuigbouwkunde) een vorm van slijpen waarmee zeer nauwkeurig een dun laagje van de binnenomtrek van een cilinder wordt weggenomen


lexentry: nld/honing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honing
trans_list: mel
sense:
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd


lexentry: nld/honingdas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honingdas
trans_list: ratel
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mellivora capensis , een marterachtige uit de woestijnen van Afrika en Azië


lexentry: nld/honkbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: honkbal
trans_list: beisebol
sense:
o (sport) balsport waarbij de bal met een knuppel geslagen wordt en de spelers langs een drietal honken trachten rond te lopen tot zij weer de thuisplaat bereiken


lexentry: nld/hoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofd
trans_list: cabeça
sense:
(anatomie) bovenste deel van het lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden


lexentry: nld/hoofddoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofddoek
trans_list: lenço da cabeça
sense:
een vierkante lap stof die vooral door vrouwen driehoekig samengevouwen over het hoofd gedragen wordt


lexentry: nld/hoofdletter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdletter
trans_list: maiúscula
sense:
(typografie) een letter die een groter formaat en meestal ook een andere vorm heeft dan een kleine letter


lexentry: nld/hoofdlettergevoelig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdlettergevoelig
trans_list: sensível a maiúsculas
sense:
(informatica) woorden geschreven met een hoofdletter anders verwerkend dan dezelfde woorden zonder hoofdletter


lexentry: nld/hoofdluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdluis
trans_list: piolho
sense:
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar


lexentry: nld/hoofdredacteur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdredacteur
trans_list: editor
sense:
(beroep), (media) iemand die eindverantwoordelijkheid draagt voor de inhoud van een krant of dergelijke publicatie


lexentry: nld/hoofdstad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstad
trans_list: capital
sense:
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd


lexentry: nld/hoofdstel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoofdstel
trans_list: brida
sense:
(paardrijden) het tuig dat een paard om het hoofd gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken, een paardenhoofdstel


lexentry: nld/hoogleraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoogleraar
trans_list: professor
sense:
(onderwijs), (beroep), (wetenschap) iemand met titel professor die aan een hogeschool of universiteit een leerstoel in een bepaald vak bekleedt en die het onderzoek en onderwijs in dit vak leidt


lexentry: nld/hoogspringen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoogspringen
trans_list: salto em altura
sense:
(sport) atletiekdiscipline waarbij het de bedoeling is over een tussen twee staanders bevestigde lat of touw te springen


lexentry: nld/hoornaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hoornaar
trans_list: marimbondo
sense:
(vliesvleugeligen) Vespa soort grote wesp, lid van een geslacht van eusociale wespachtigen. Sommige soorten kunnen tot 5,5 cm lang worden. De hoornaars vormen samen het geslacht Vespa en onderscheiden zich van de andere wespen door de grootte van hun vertex (het deel van het hoofd achter de ogen)


lexentry: nld/hop__noun__2
sense_num: 01
written_rep: hop
trans_list: lúpulo
sense:
(bloemplanten) (drinken) Humulus lupulus bepaalde plant die onder andere wordt gebruikt bij de bereiding van bier


lexentry: nld/hormoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hormoon
trans_list: hormona | hormônio
sense:
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam


lexentry: nld/horrelvoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: horrelvoet
trans_list: pé torto
sense:
(medisch) (verouderd) aangeboren afwijking aan de pezen en spieren van het onderbeen die resulteert in een afwijkende stand van de voet


lexentry: nld/hors-d'oeuvre__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hors-d'oeuvre
trans_list: aperitivo
sense:
(voeding) een koud voorgerecht dat meestal na de soep wordt geserveerd dat vaak een aardappelsalade als basis heeft


lexentry: nld/hortensia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hortensia
trans_list: hortênsia
sense:
(plantkunde) plant met grote bolvormige bloemen (die eigenlijk een verzameling zijn van veel afzonderlijke bloemen) uit het geslacht Hydrangea


lexentry: nld/hospes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hospes
trans_list: proprietário
sense:
een man die een of meer kamers in zijn eigen woonhuis ter beschikking stelt aan een kostganger of commensaal


lexentry: nld/hostel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hostel
trans_list: abrigo
sense:
(horeca), (toerisme) goedkope en eenvoudige eet- en slaapgelegenheid, vooral gebruikt door reizende jongeren en trekkers


lexentry: nld/hostie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hostie
trans_list: hóstia
sense:
(religie) rond plat offerbrood dat volgens de katholieke leer na de consacratie door de priester veranderd is in het lichaam en bloed van Jezus


lexentry: nld/hosting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hosting
trans_list: alojamento de saite
sense:
(informatica) een dienst die particulieren of bedrijven webruimte aanbiedt, waardoor de website van die persoon of dat bedrijf bereikbaar is voor het publiek


lexentry: nld/hotel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hotel
trans_list: hotel
sense:
(horeca) (toerisme) gebouw waar men tegen betaling kan eten en overnachten, meestal grootschaliger, duurder en luxueuzer dan bijv. een herberg of hostel


lexentry: nld/houderschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houderschap
trans_list: detenção
sense:
(juridisch) het louter, in ofwel eigen ofwel feitelijke macht houden van een goed voor rekening van een ander (de bezitter)


lexentry: nld/hout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hout
trans_list: madeira
sense:
(materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) 
(wikidata: hout )


lexentry: nld/houting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houting
trans_list: ferramenta
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoutwatervis, Coregonus oxyrinchus , die in zoetwater paait, inheems in de Benelux


lexentry: nld/houtje-touwtjejas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houtje-touwtjejas
trans_list: canadiana
sense:
(kleding) soort jas, oorspronkelijk ontworpen voor de Engelse soldaten van WW I, die sluit met langwerpige houten knopen en lussen


lexentry: nld/houwitser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: houwitser
trans_list: morteiro
sense:
(militair) een soort krombaangeschut dat de projectielen in een kromme baan over hindernissen heen kan schieten en vaak een relatief korte loop heeft


lexentry: nld/hugenoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hugenoot
trans_list: huguenote
sense:
(religie) (geschiedenis) calvinist uit het Frankrijk van de 16de en 17de eeuw die na 1685 vogelvrij verklaard werden in Frankrijk


lexentry: nld/huidspecialist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huidspecialist
trans_list: dermatologista
sense:
(beroep), (medisch) specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met ziekten en aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd


lexentry: nld/huig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huig
trans_list: úvula
sense:
(anatomie) een lapje afhangend weefsel aan het uiteinde van het zachte verhemelte, waarmee onder andere het neuskanaal kan worden afgesloten


lexentry: nld/huilbaby__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huilbaby
trans_list: chorão
sense:
(medisch) een niet zieke, zich goed ontwikkelende baby die zoveel huilt dat dat door duur, frequentie en/of intensiteit vragen oproept bij ouders en professionals


lexentry: nld/huilen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: huilen
trans_list: chorar
sense:
inergatief traanvocht uitscheiden als gevolg van een negatieve emotie zoals verdriet of pijn, of soms juist als uiting van vreugde of opluchting


lexentry: nld/huis_van_bewaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huis van bewaring
trans_list: cadeia
sense:
(juridisch) een instelling waar gearresteerden die (nog) niet veroordeeld zijn in voorarrest gehouden worden


lexentry: nld/huisarrest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huisarrest
trans_list: prisão domiciliar
sense:
(juridisch) een strafbepaling waarbij iemand verboden wordt het eigen huis te verlaten of er onbeperkt mensen te ontvangen


lexentry: nld/huisarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huisarts
trans_list: médico de família
sense:
(medisch) (beroep) een arts die de eerste lijn van opvang vormt voor een aantal vaste patiënten in de buurt


lexentry: nld/huishuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huishuur
trans_list: alugar
sense:
de hoeveelheid geld die je moet betalen aan de eigenaar van de woning, om een bepaalde tijd in de woning te mogen wonen


lexentry: nld/huismiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huismiddel
trans_list: mezinha
sense:
iets dat als geneesmiddel gebruikt wordt zonder dat daarvoor wetenschappelijk bewijs is en dat zonder recept gekocht kan worden


lexentry: nld/hulpwerkwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hulpwerkwoord
trans_list: verbo auxiliar
sense:
(taalkunde) een werkwoord dat samen met een ander werkwoord de tijd of de hoedanigheid van het werkwoord vaststelt


lexentry: nld/hulst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hulst
trans_list: azevinho
sense:
(bloemplanten) bepaald soort groenblijvende boom of heester met stekelige leerachtige bladeren en rode bessen, Ilex aquifolium , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden


lexentry: nld/hummus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hummus
trans_list: homus
sense:
(voeding) puree van o.m. gekookte kikkererwten, oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten (Libanon) 
(wikidata: hummus )


lexentry: nld/hunebed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hunebed
trans_list: dólmen | anca | arca
sense:
(archeologie) megalithische grafkamer uit de jonge steentijd die bestaat uit rechtopstaande draagstenen, overdekt door platte dekstenen


lexentry: nld/hut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hut
trans_list: cabana
sense:
(bouwkunde) primitieve behuizing voor mens en huisdier, gemaakt van ter plaatse aanwezig materiaal: hout, plaggen, leem e.d. (een behuizing voor uitsluitend dieren, wordt nooit een 'hut' genoemd)


lexentry: nld/hut__noun__1
sense_num: 04
written_rep: hut
trans_list: camarote
sense:
(scheepvaart) ruimte aan boord van een schip voor werkzaamheden van de bemanning, of als accommodatie voor passagiers


lexentry: nld/huwelijksakte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huwelijksakte
trans_list: certidão de casamento
sense:
(juridisch), (familie), (maatschappij) een akte die door de ambtenaar van de burgerlijke stand is opgemaakt waarin staat dat twee mensen met elkaar getrouwd zijn en dus voldoen aan de wettelijke eisen die daaraan gesteld zijn


lexentry: nld/huwelijkscontract__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huwelijkscontract
trans_list: pacto antenupcial
sense:
(juridisch) (België) overeenkomst tussen echtgenoten waarbij bepaalde vermogensrechtelijke gevolgen van hun huwelijk worden geregeld, bijv. huwelijksvermogensstelsel, een contractuele erfstelling, inbreng van bepaalde goederen, enz.


lexentry: nld/huwelijksvoorwaarde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: huwelijksvoorwaarde
trans_list: pacto antenupcial
sense:
(juridisch) (in het meervoud) overeenkomst tussen echtgenoten waarbij bepaalde vermogensrechtelijke gevolgen van hun huwelijk worden geregeld, bijv. huwelijksvermogensstelsel, een contractuele erfstelling, inbreng van bepaalde goederen, enz.


lexentry: nld/hydrazine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hydrazine
trans_list: hidrazina
sense:
giftige, uiterst brandbare brandstof die men in raketten en vliegtuigen gebruikt; een anorganische verbinding van stikstof en waterstof, met als molecuulformule N2H4


lexentry: nld/hydro-elektriciteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hydro-elektriciteit
trans_list: energia hidroelétrica
sense:
(elektrotechniek) elektrische stroom die is opgewekt door neervallend water als primaire energiebron


lexentry: nld/hymne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hymne
trans_list: hino
sense:
(muziek) een verheven loflied op een bepaald onderwerp (zoals een land, God of een godheid, of een gebeurtenis zoals de Olympische Spelen)


lexentry: nld/hyperoniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hyperoniem
trans_list: hiperônimo
sense:
(taalkunde) een woord dat een verzameling van verwante specifiekere woorden omvat, een overkoepelende term


lexentry: nld/hypnose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypnose
trans_list: hipnose
sense:
een kunstmatig gecreëerde staat van bewustzijn waarin men ontspannen is en geconcentreerd op een bepaald onderwerp


lexentry: nld/hypofyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypofyse
trans_list: hipófise
sense:
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt


lexentry: nld/hyponiem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hyponiem
trans_list: hipónimo
sense:
(taalkunde) een woord dat behoort tot een verzameling van vergelijkbare woorden die met een algemenere term wordt aangeduid


lexentry: nld/hypotheek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hypotheek
trans_list: hipoteca
sense:
(juridisch) zakelijke zekerheid die een onroerend goed zonder buitenbezitstelling bezwaart om een vordering tot terugbetaling van een geldlening bij voorrang boven concurrente schuldeisers te verhalen


lexentry: nld/hüttenkäse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: hüttenkäse
trans_list: cottage
sense:
(voeding) zeer eiwitrijke, op kwark lijkende ongerijpte kaas van niet geperste wrongel, met een frisse smaak 
(wikidata: hüttenkäse )


lexentry: nld/ibuprofen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ibuprofen
trans_list: ibuprofeno
sense:
(medisch), (farmacologie) iso-butyl-propanoic-phenylic acid) is een pijnstillend middel dat behoort tot de groep van niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's)


lexentry: nld/iconostase__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iconostase
trans_list: iconóstase
sense:
(religie) (schilderkunst) een iconenwand die het altaar van het schip scheidt in de Russisch-orthodoxe kerk


lexentry: nld/ideologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ideologie
trans_list: ideologia
sense:
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking


lexentry: nld/idylle__noun__1
sense_num: 01
written_rep: idylle
trans_list: idílio
sense:
(kunst) een genre gedichten, korte verhalen en schilderijen, waarin eenvoudige, onschuldige mensen figureren, die harmonisch leven in een vredige, natuurlijke omgeving


lexentry: nld/iep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iep
trans_list: olmo
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ulmus van loofbomen. De bladeren zijn veernervig en hebben een gezaagde of dubbelgezaagde bladrand. Ze lijken soms op de bladeren van de haagbeuk (Carpinus betulus ). Iepenbladeren hebben echter in tegenstelling tot die van de haagbeuk een ongelijke bladvoet. De bloemen bloeien voordat de bladeren verschijnen. Het bloemdek is klein en groen, en de slippen zijn onderling vergroeid. Daarboven staan de meeldraden met paarse helmhokken, en de stamper. De zaden zijn afgeplat en hebben een brede gevleugelde rand


lexentry: nld/iglo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iglo
trans_list: iglu
sense:
(bouwkunde) een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken


lexentry: nld/ijdel__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ijdel
trans_list: vaidoso
sense:
vol van zelfbewondering, een te hoge dunk hebbend van het eigen voorkomen en/of de eigen bekwaamheden


lexentry: nld/ijken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ijken
trans_list: calibrar
sense:
overgankelijk door meting van bekende standaarden de meting met een instrument op een juiste schaal brengen


lexentry: nld/ijsbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsbeer
trans_list: urso polar | urso-polar
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft


lexentry: nld/ijsbreker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsbreker
trans_list: quebra-gelo
sense:
(scheepvaart) een sterk, krachtig schip dat speciaal gebouwd en uitgerust wordt om zich een weg door het ijs te banen en alzo een vaargeul voor andere schepen te openen


lexentry: nld/ijshockey__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijshockey
trans_list: hóquei no gelo | hóquei sobre o gelo
sense:
(sport) ijssport waarbij twee teams van ieder vijf personen plus goalie met behulp van een stick een schijfje (puck) in het doel van de tegenstander proberen te schieten


lexentry: nld/ijskegel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijskegel
trans_list: sincelo
sense:
kegelvormige hoeveelheid ijs die ontstaat doordat water, meestal van smeltende sneeuw of ijs, dat over een rand druipt geleidelijk weer bevriest


lexentry: nld/ijspriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijspriem
trans_list: picador de gelo
sense:
(huishouden) (gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte stalen pen om van een ijsstaaf kleine brokjes af te hakken


lexentry: nld/ijsthee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsthee
trans_list: chá gelado
sense:
(drinken) een theevariant, het is een gekoelde normaal gezette thee, op smaak gebracht met suiker en vaak citroen


lexentry: nld/ijsvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijsvogel
trans_list: alcíon | guarda-rios
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis , dat vooral van visjes leeft


lexentry: nld/ijverzuchtig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ijverzuchtig
trans_list: ciumento
sense:
een negatief gevoel veroorzaakt doordat iemand iets heeft of kan krijgen wat je ook wilt hebben of reeds hebt


lexentry: nld/ijzer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ijzer
trans_list: ferro
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/immuniseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: immuniseren
trans_list: imunizar
sense:
(medisch) beschermen tegen een infectieziekte door het geven van een ongevaarlijke vorm van een micro-organisme dat wel het immuunsysteem stimuleert maar geen ziekte veroorzaakt


lexentry: nld/immunologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: immunologie
trans_list: imunologia
sense:
(medisch) (fysiologie) de leer van het afweersysteem dat verantwoordelijk is voor: afweer tegen besmettelijke ziekten; allergische reacties; en afstotingsreacties tegen (vreemde) weefsels


lexentry: nld/impedantie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: impedantie
trans_list: impedância
sense:
(elektrotechniek) de frequentieafhankelijke mate waarin een materiaal het passeren van elektrische lading bemoeilijkt (schijnbare weerstand)


lexentry: nld/implosie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: implosie
trans_list: implosão
sense:
(natuurkunde), (techniek) een zeer snel ineenklappen van een holle ruimte door overdruk van buitenaf, doorgaans met een knal, maar in principe zonder vuurverschijnselen.


lexentry: nld/in_het_land_der_blinden_is_eenoog_koning__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: in het land der blinden is eenoog koning
trans_list: em terra de cegos quem tem um olho é rei
sense:
(spreekwoord) in een omgeving waar weinig gepresteerd wordt krijgen bescheiden talenten of prestaties al gauw overdreven waardering


lexentry: nld/inboedel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inboedel
trans_list: mobília
sense:
de gebruiksvoorwerpen die horen tot de inrichting van een huis, zoals het meubilair, klein- en groothuishoudelijke apparatuur en de huishoudwaar (keukengerei en tafelwaar)


lexentry: nld/inboezemen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inboezemen
trans_list: inspirar
sense:
overgankelijkiemand een gevoel geven van (afkeer, ontzag, respect, vertrouwen, vrees, bewondering, angst enz.)


lexentry: nld/inbreng__noun__1
sense_num: 03
written_rep: inbreng
trans_list: colação de bens
sense:
(juridisch) waarde van hetgeen een toekomstige erfgenaam van een erflater als schenking heeft ontvangen en die hij in de nalatenschap moet terugbrengen


lexentry: nld/inchecken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inchecken
trans_list: fazer o check in
sense:
zich aanmelden aan een balie om een instapkaart te krijgen en eventueel bagage af te geven, voor vertrek met een vliegtuig of schip


lexentry: nld/inculturatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inculturatie
trans_list: inculturação
sense:
(religie), (geschiedenis) het proces waarbij elementen uit een bepaalde religie of cultuur geïntegreerd worden in een andere cultuur; meestal gebruikt in rooms-katholieke context


lexentry: nld/indampen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: indampen
trans_list: evaporar
sense:
overgankelijk (kookkunst) (scheikunde) het concentreren van een oplossing door het oplosmiddel te laten verdampen


lexentry: nld/indecent__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: indecent
trans_list: indecente
sense:
niet volgens de regels van fatsoen (meestal gebruikt bij fatsoensregels die met seksualiteit te maken hebben)


lexentry: nld/indiceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: indiceren
trans_list: apontar
sense:
(medisch) aanwijzen van zorg, welke hulpmiddelen iemand krijgt, op welke locatie iemand geholpen wordt


lexentry: nld/indigo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indigo
trans_list: anil | índigo
sense:
o (kleur) een kleur die in het het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 440 tot 420 nanometer


lexentry: nld/indirect_object__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: indirect object
trans_list: objeto indireto
sense:
(grammatica) zinsdeel dat de actie van een overgankelijk werkwoord niet rechtstreeks ondergaat, maar daar als ontvanger of doel bij betrokken is


lexentry: nld/indium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: indium
trans_list: índio
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: inductie
trans_list: indução
sense:
(biologie) opwekking van een ontwikkeling in een organisme of weefsel door beïnvloeding door een ander deel


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 05
written_rep: inductie
trans_list: indução
sense:
(wiskunde) een bewijsvoering door de systematiek van enkele typerende gevallen vast te stellen en te bewijzen dat alle overige gevallen zich overeenkomstig gedragen


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 06
written_rep: inductie
trans_list: indução
sense:
(taalkunde) de klankwijziging van een klinker door de klank van de erop volgende lettergreep. (beïnvloeding)


lexentry: nld/inductie__noun__1
sense_num: 07
written_rep: inductie
trans_list: indução
sense:
(natuurkunde) (elektrotechniek) opwekking van een spanning in een elektrische geleider door een verandering in het omringende magneetveld


lexentry: nld/inessief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inessief
trans_list: caso inessivo
sense:
(grammatica) een naamval die voorkomt in talen als Fins of Lezgi en die uitdrukt wat in het Nederlands gewoonlijk met het voorzetsel binnen of in uitgedrukt wordt: een toestand van rust aan de binnenzijde van iets anders


lexentry: nld/infectie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infectie
trans_list: infecção
sense:
(medisch) een besmetting van lichaamsweefsel met ziekteverwekkers als bacteriën, virussen, schimmels of parasieten en de daaropvolgende ontstekingsreactie


lexentry: nld/infectueus__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: infectueus
trans_list: infeccioso
sense:
ziekteverwekkende organismen bevattend; van een materiaal dat het een ander organisme ziek kan maken


lexentry: nld/infix__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infix
trans_list: infixo
sense:
(taalkunde) een gebonden morfeem dat op gelijksoortige manier als een interfix wordt ingevoegd, maar dat wel extra betekenis draagt (het voornaamste verschil tussen een infix en een interfix is dat een interfix niet binnenin een morfeem maar tussen twee morfemen in wordt geplaatst).


lexentry: nld/influentie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: influentie
trans_list: influenciar
sense:
(natuurkunde) de eigenschap dat een elektrisch geladen lichaam, in de nabijheid van een geïsoleerd opgestelde geleider gebracht, het elektrisch evenwicht daarin verandert


lexentry: nld/informatiesysteem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: informatiesysteem
trans_list: sistema de informação
sense:
(informatica), het geheel van mensen, middelen, procedures en regels dat de informatievoorziening verzorgt


lexentry: nld/infrastructuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: infrastructuur
trans_list: infraestrutura
sense:
het totaal van onroerende voorzieningen zoals (spoor)wegen, vliegvelden, havens, bekabeling, riolering enzovoort


lexentry: nld/ingenieur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ingenieur
trans_list: engenheiro
sense:
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen


lexentry: nld/ingraveren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ingraveren
trans_list: gravar
sense:
met een scherpe naald een tekst of afbeelding in metaal snijden zonder dat men daar een afdruk van wil maken


lexentry: nld/inhakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inhakken
trans_list: cortar
sense:
met een bijl of ander scherp voorwerp in iets (met name hout of steen) of iemand slaan zodat er stukken van losbreken


lexentry: nld/inhoudsopgave__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inhoudsopgave
trans_list: conteúdo
sense:
een al of niet genummerde opsomming van de hoofdstukken en paragrafen in een boek, gerangschikt in de volgorde waarin de onderdelen verschijnen


lexentry: nld/inhuldiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inhuldiging
trans_list: inauguração
sense:
feestelijke gelegenheid waarbij iemand wordt gehuldigd, zoals een koning/vorst door diens onderdanen, bij aanvaarding van diens ambt


lexentry: nld/initiaalwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: initiaalwoord
trans_list: sigla
sense:
(taalkunde) een woord dat is samengesteld uit de beginletters van afzonderlijke woorden en dat wordt uitgesproken als een reeks letternamen (omschrijving volgens de Nederlandse Taalunie). Vergelijk met de omschrijving van het woord letternaam in het Afrikaans


lexentry: nld/initiaalwoord__noun__1
sense_num: 03
written_rep: initiaalwoord
trans_list: sigla
sense:
(taalkunde) een woord dat bestaat uit de initialen van de voornamen en familienaam. Soms worden voor de uitspraak noodzakelijke klinkers tussen gevoegd (Grote Winkler Prins Encyclopedie, 9e druk (1991))


lexentry: nld/initialiseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: initialiseren
trans_list: inicializar
sense:
iets klaarmaken voor een eerste gebruik; met name opslag media klaarmaken voor het opslaan van gegevens


lexentry: nld/injecteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: injecteren
trans_list: injectar
sense:
overgankelijk het inbrengen van een vloeistof in een gesloten vat of lichaam middels een holle naald


lexentry: nld/inkoken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inkoken
trans_list: fazer conserva
sense:
overgankelijk (scheikunde), (kookkunst) door verdamping bij het kookpunt het volume van een vloeistof verkleinen


lexentry: nld/inktsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inktsteen
trans_list: pedra de tinta
sense:
(gereedschap) een enigszins holle, iets ruwe steen om Oost-Indische inkt te maken. Op de steen, waarop een beetje water ligt, wordt een Chinees inktstaafje gewreven


lexentry: nld/inkwartiering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inkwartiering
trans_list: acomodamento
sense:
(militair) het met dwang in woningen van de bevolking huisvesten van militairen en anderen die men tijdelijk moet huisvesten; onderdak bij burgers


lexentry: nld/inlander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inlander
trans_list: indígena
sense:
(persoon) (pejoratief) (verouderd) gekleurd iemand die in het land zelf geboren is, lid van de inheemse bevolking


lexentry: nld/inlegwerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inlegwerk
trans_list: mosaico
sense:
iets dat versierd is door inleggen waarbij verschillende delen als een legpuzzel op elkaar aansluiten


lexentry: nld/inquisitie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inquisitie
trans_list: inquisição
sense:
een rechtbank van de Rooms-Katholieke Kerk, die was belast met de opsporing, het onderzoek en het straffen van 'ketters' (niet-christenen)


lexentry: nld/inramen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inramen
trans_list: armar
sense:
(fotografie) een diafilm in een diaraampje plaatsen zodat ze met een diaprojector vertoond kan worden


lexentry: nld/inrichten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inrichten
trans_list: decorar
sense:
overgankelijk een woning ~: een ruimte geschikt maken voor bewoning met vloerbedekking, behang, huisraad, enzovoort


lexentry: nld/inslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: inslag
trans_list: trama
sense:
de horizontale draden die tijdens het weven tussen de opgespannen draden van de schering ingebracht worden


lexentry: nld/inspireren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inspireren
trans_list: inspirar
sense:
op bepaalde gedachten komen door een externe prikkel; op bepaalde gedachten brengen door een externe prikkel


lexentry: nld/installeren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: installeren
trans_list: instalar
sense:
overgankelijk, (informatica) een computerprogramma op de computer zetten en voor gebruik gereedmaken


lexentry: nld/installeren__verb__1
sense_num: 03
written_rep: installeren
trans_list: instalar
sense:
overgankelijk, (techniek) plaatsen van toestellen, het daarop aansluiten van geleidingen zodat een praktisch bruikbare inrichting wordt verkregen


lexentry: nld/insuline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: insuline
trans_list: insulina
sense:
(biochemie) een hormoon gemaakt in de bètacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet bloedglucose op te nemen en op te slaan in de vorm van glycogeen


lexentry: nld/integreren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: integreren
trans_list: integrar
sense:
overgankelijk (wiskunde) een bewerking op een functie uitvoeren die de limiet van de sommering erover in een nieuwe functie uitdrukt, (de integraal berekenen)


lexentry: nld/interferentie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: interferentie
trans_list: interferência
sense:
(natuurkunde) (optica) (elektrotechniek) de gezamenlijke werking van meerdere golven op dezelfde tijd en plaats


lexentry: nld/internet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: internet
trans_list: Internet
sense:
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)


lexentry: nld/intersectie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: intersectie
trans_list: intersecção
sense:
de verzameling van die elementen van twee verzamelingen die element zijn van beide verzamelingen; iets wat hoort tot twee verzamelingen of aandachtsgebieden


lexentry: nld/intrigeren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: intrigeren
trans_list: intrigar
sense:
inergatief met slinkse streken te werk gaan, een heimelijke invloed aanwenden om zijn doel te bereiken


lexentry: nld/introduceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: introduceren
trans_list: introduzir
sense:
overgankelijk (tijdelijk) een nieuw persoon toegang verschaffen tot een besloten gezelschap of voorziening


lexentry: nld/introductie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: introductie
trans_list: introdução
sense:
de presentatie van iets nieuws (in omloop brengen), of de inleiding van een nieuwkomer (bemiddeling)


lexentry: nld/intron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: intron
trans_list: íntron
sense:
(biologie) stukje DNA dat zich bevindt in een gen maar dat niet wordt gebruikt om het eiwit te coderen


lexentry: nld/investering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: investering
trans_list: investimento
sense:
(economie) een opoffering in tijd, geld of mankracht ten behoeve van een doel dat pas op lange termijn wordt behaald


lexentry: nld/inviteren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: inviteren
trans_list: invitar
sense:
(formeel), overgankelijk een persoon op een doorgaans vriendelijke en vrijblijvende manier vragen om iets te doen


lexentry: nld/inzoomen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: inzoomen
trans_list: dar zoom
sense:
overgankelijk met filmen en fotograferen een beeld dichterbij halen door te werken met een lens die een langere brandpuntsafstand heeft


lexentry: nld/iridium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iridium
trans_list: irídio
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/iris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: iris
trans_list: íris
sense:
(anatomie) een orgaan in het oog van vele organismen, waaronder de mens, dat als een diafragma werkt en de hoeveelheid tot het oog toegelaten licht regelt


lexentry: nld/irradiatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: irradiatie
trans_list: irradiação
sense:
verschijnsel dat helder verlichte of sterk zelflichtende lichamen groter doet schijnen dan ze in werkelijkheid zijn


lexentry: nld/irrigatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: irrigatie
trans_list: irrigação
sense:
(landbouw) het op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien


lexentry: nld/irrigeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: irrigeren
trans_list: irrigar
sense:
overgankelijk, (landbouw) op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien


lexentry: nld/islam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: islam
trans_list: islã
sense:
(religie) monotheïstische godsdienst die na alle profeten uit het jodendom en Christus, Mohammed als laatste profeet ziet


lexentry: nld/isme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: isme
trans_list: ismo
sense:
verzamelnaam voor allerlei religieuze, politieke en culturele stromingen die eindigen op het achtervoegsel -isme


lexentry: nld/isoleerkan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: isoleerkan
trans_list: garrafa térmica
sense:
afsluitbaar vat dat zo is gemaakt dat een verschil in temperatuur tussen de inhoud en de omgeving lang blijft bestaan, meestal uitgevoerd met een handgreep en schenktuit


lexentry: nld/isotherm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: isotherm
trans_list: isoterma
sense:
(thermodynamica) een verzameling punten constante temperatuur gemeten of waar de temperatuur dezelfde waarde heeft


lexentry: nld/jaagpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaagpad
trans_list: caminho de sirga
sense:
een pad langs de kant van een kanaal of vaart waarover eertijds de trekdieren van de trekschuit werden voortgedreven


lexentry: nld/jaarbeurs__noun__1
sense_num: 02
written_rep: jaarbeurs
trans_list: feira de comércio
sense:
een tentoonstelling die één of tweemaal per jaar gehouden wordt waarop men nieuwe producten kan zien en zakenrelaties kan aanknopen en onderhouden


lexentry: nld/jaargetij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaargetij
trans_list: condimentar
sense:
(meteorologie) een jaarlijks terugkerende periode van 3 maanden die vooral op de hogere breedten van de aarde samen gaan met duidelijke verschillende klimatologische periodes


lexentry: nld/jachtluipaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtluipaard
trans_list: chita
sense:
(roofdieren) een zeer snel, betrekkelijk groot Afrikaans katachtig roofdier, Acinonyx jubatus , gekenmerkt door een lange staart, geelachtige huid met donkere vlekken, lange poten met niet-intrekbare klauwen en een kleine kop met een eigenaardige zwarte traanstreep van ooghoek naar mondhoek


lexentry: nld/jachtmes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtmes
trans_list: faca de caça
sense:
groot mes waarmee men dieren kan doden of dat men voor andere doeleinden tijdens de jacht kan gebruiken; het kan ook als wapen gebruikt worden zonder dat er sprake is van een jacht op dieren


lexentry: nld/jachtvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jachtvliegtuig
trans_list: caça
sense:
(militair) een gevechtsvliegtuig dat als doel heeft luchtoverwicht te bereiken in een gewapend conflict.


lexentry: nld/jaguar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaguar
trans_list: jaguar | onça
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera onca , uit de familie van de katachtigen dat voorkomt in Midden-Amerika en een groot deel van Zuid-AmerikaHij lijkt oppervlakkig sterk op de luipaard, maar is zwaarder gebouwd en heeft een forsere rozettentekening.


lexentry: nld/jaguarundi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaguarundi
trans_list: gato-mourisco
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Herpailurus yaguaroundi , uit de geslachtengroep Acinonychini van de katachtigenVerondersteld wordt dat dit roofdier zich uit dezelfde voorouder als de poema heeft ontwikkeld. Het is de enige soort van het geslacht Herpailurus .


lexentry: nld/jaloezie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jaloezie
trans_list: ciúme
sense:
(geen verbuiging) gevoel van leed of spijt over het goede dat een ander te beurt valt en dat men hem niet gunt


lexentry: nld/jambisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: jambisch
trans_list: iâmbico
sense:
(dichtkunst) (letterkunde) met het ritme van een jambe, een versvoet van een onbeklemtoonde lettergreep, gevolgd door een beklemtoonde


lexentry: nld/jamboree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jamboree
trans_list: jamboree
sense:
een grote bijeenkomst van scouts in de leeftijd van 14 tot 17 jaar uit landen verspreid over de gehele wereld die eens per 4 jaar wordt georganiseerd


lexentry: nld/jan-van-gent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jan-van-gent
trans_list: alcatraz
sense:
(gentachtigen) bepaalde zeevogel, Morus bassanus uit de familie Sulidae , in de orde van de Pelikaanachtigen


lexentry: nld/jargon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jargon
trans_list: jargão
sense:
(taalkunde) vaktaal, specifiek taalgebruik binnen een bepaalde groep, vaak moeilijk te volgen voor een buitenstaander


lexentry: nld/jas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jas
trans_list: jaqueta
sense:
(kleding) kledingstuk voor in de buitenlucht, dat over andere kledingstukken heen gedragen wordt en dat zowel de romp als de armen bedekt


lexentry: nld/jas__noun__1
sense_num: 02
written_rep: jas
trans_list: jaqueta
sense:
(kaartspel) de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten


lexentry: nld/jasmijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jasmijn
trans_list: jasmim
sense:
(plantkunde) een stuikgewas uit het geslacht Jasminum, met name Jasminum officinale, behorende tot de olijffamilie (Oleaceae)


lexentry: nld/jegens__prep__1
sense_num: 01
written_rep: jegens
trans_list: a
sense:
ten aanzien van, tegenover, naar ... toe (figuurlijk, niet in de betekenis "door een ruimte"); vooral gebruikt bij personen


lexentry: nld/jodenvervolging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodenvervolging
trans_list: pogrom
sense:
(religie) systematische actie om joden tot bekering te dwingen en hen anders het leven onmogelijk te maken of te doden


lexentry: nld/jodin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodin
trans_list: judia
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) volgens de joodse traditie een vrouw die geboren is uit een joodse moeder; verder een vrouw die is toegetreden tot het jodendom; ook een vrouw die het joodse geloof belijdt# verouderde spelling of vorm van Jodin tot 2006


lexentry: nld/jodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jodium
trans_list: iodo
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 Het is een violet- donkergrijs halogeen


lexentry: nld/jojo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jojo
trans_list: ioiô
sense:
(speelgoed) speelgoed, bestaande uit twee schijfjes die langs een koord, dat ertussen gewonden is, afloopt, en door het impulsmoment zichzelf weer omhoog werkt


lexentry: nld/jongleur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jongleur
trans_list: malabarista
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, acrobaat, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/jongleur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: jongleur
trans_list: malabarista
sense:
(cultuur), (muziek), (verouderd) een langs herbergen, jaarmarkten rondtrekkend artiest, goochelaar, acrobaat, muzikant, zanger van liedjes en komediant


lexentry: nld/jongleur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: jongleur
trans_list: malabarista
sense:
(cultuur) (beroep) de artiest die zo veel mogelijk objecten weet op te gooien en weer weet op te vangen, zonder dat er één op de grond terecht komt (die jongleert)


lexentry: nld/jood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jood
trans_list: judeu
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt


lexentry: nld/joon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: joon
trans_list: sustentar
sense:
(scheepvaart) ton met daaruit oprijzende stok om een vaarweg voor kleine vaartuigen aan te geven, of de plaats van een visnet of vislijn


lexentry: nld/joyriding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: joyriding
trans_list: rolê
sense:
(verkeer) (juridisch) het rijden in andermans motorvoertuig, zonder dat de eigenaar hiervoor toestemming heeft gegeven. In de meeste gevallen heeft de bestuurder geen rijbewijs.


lexentry: nld/judaskus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: judaskus
trans_list: beijo de Judas
sense:
(figuurlijk) vriendelijk gebaar van een iemand die veinst een vriend te zijn, kort voordat zijn ware bedoelingen duidelijk worden


lexentry: nld/judaspenning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: judaspenning
trans_list: honestidade
sense:
(plantkunde) naam voor planten uit het geslacht Lunaria , kruisbloemige planten met platte, zilverwitte peulen


lexentry: nld/juk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: juk
trans_list: jugo
sense:
houten pasvorm die op de schouders gedragen wordt en twee te dragen gewichten (emmers, manden) verbindt


lexentry: nld/junkfood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: junkfood
trans_list: besteira
sense:
(voeding) een verzamelnaam voor voedsel dat snel bereid en geserveerd wordt en relatief goedkoop is, maar helaas wel ongezond is


lexentry: nld/jurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: jurk
trans_list: vestido
sense:
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat van de schouders tot op de benen reikt en die vaak helemaal bedekt


lexentry: nld/kaak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaak
trans_list: mandíbula
sense:
(palindroom) (anatomie) het beendergestel dat de mondholte omsluit en waarin de tanden en kiezen geplaatst zijn


lexentry: nld/kaapstander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaapstander
trans_list: cabrestante
sense:
(techniek), (scheepvaart) een vertikaal opgestelde windas die rondgedraaid wordt door middel van vier of meer handspaken, en waarmee zware lasten kunnen worden geheven of verplaatst


lexentry: nld/kaasdoek__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kaasdoek
trans_list: morim
sense:
(huishouden) is een los geweven doek, gemaakt van katoen of netels, die in de keuken als een vorm van zeef wordt gebruikt


lexentry: nld/kabaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabaal
trans_list: rebuliço
sense:
zeer luide verstoring van rust en ordeSoms wordt vooral gedoeld op geluid met een hoog volume, soms juist om ernstig verstoorde verhoudingen zonder dat het letterlijk om het volume van geluid gaat, maar deze beide aspecten laten zich vaak ook niet onderscheiden.


lexentry: nld/kabeljauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabeljauw
trans_list: bacalhau
sense:
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) middelgrote zoutwatervis en uitstekende consumptievis, Gadus morhua


lexentry: nld/kabeltram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabeltram
trans_list: teleférico
sense:
(verkeer) railvoertuig voor personenvervoer in stedelijk gebied, voortgetrokken door een touw van staal onder het wegdek


lexentry: nld/kabouter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kabouter
trans_list: gnomo | anãozinho
sense:
(folklore) sprookjesfiguur in de vorm van een klein mannetje, traditioneel met een puntmuts dat meestal wat mensenschuw is en zich plagerig of juist vriendelijk gedraagt


lexentry: nld/kachelsmid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kachelsmid
trans_list: estufeiro
sense:
(beroep) een persoon die ovens, haarden en gelijkaardige stookplaatsen alsmede rookkanalen ontwerpt en bouwt maar niet installeert


lexentry: nld/kaddisj__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaddisj
trans_list: kadish
sense:
(religie) een joods gebed waarin Gods naam wordt geheiligd, onder meer uitgesproken bij het begraven en herdenken van overledenen


lexentry: nld/kakkerlak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kakkerlak
trans_list: barata
sense:
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend


lexentry: nld/kalender__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalender
trans_list: calendário
sense:
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz


lexentry: nld/kalium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalium
trans_list: potássio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/kalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kalk
trans_list: cal
sense:
(scheikunde) (bouwkunde) aanduiding voor een aantal alkalische zouten van calcium, zoals calciumoxide (ook wel ongebluste kalk), calciumhydroxide (gebluste kalk) en calciumcarbonaat en calciumwaterstofcarbonaat


lexentry: nld/kameleon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kameleon
trans_list: camaleão
sense:
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen


lexentry: nld/kameleon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kameleon
trans_list: camaleão
sense:
(figuurlijk) persoon die almaar van mening verandert of zich telkens volledig aanpast aan zijn omgeving


lexentry: nld/kamerscherm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kamerscherm
trans_list: biombo
sense:
een meubelstuk bestaand uit meerdere panelen, die verbonden zijn door scharnieren of op andere wijze


lexentry: nld/kamp__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kamp
trans_list: acampamento
sense:
m een persoon of groep die een overeenkomst, gevecht of strijd aangaat met een andere persoon of groep


lexentry: nld/kaneel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaneel
trans_list: canela
sense:
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten


lexentry: nld/kangoeroe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kangoeroe
trans_list: canguru
sense:
(buideldieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Macropus , met korte voorpoten, lange achterpoten, een lange sterke steunstaart die hun jongen in een huidplooi op de buik mee kunnen dragen


lexentry: nld/kannibalisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kannibalisme
trans_list: antropofagia
sense:
(voeding) het eten van het vlees van een soortgenoot m.n. als het gaat over mensen die mensenvlees eten


lexentry: nld/kansel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kansel
trans_list: púlpito
sense:
een kerkelijk, meestal verhoogd, meubelstuk waarvanaf de voorganger in de dienst zijn preek uitspreekt


lexentry: nld/kanunnik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kanunnik
trans_list: cônego
sense:
(religie) een titel die aan bepaalde geestelijken wordt verleend binnen enkele christelijke kerkgemeenschappen.


lexentry: nld/kaperbrief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kaperbrief
trans_list: carta de corso
sense:
(geschiedenis) (scheepvaart) een brief door de overheid of koning geschreven, waarmee een schip dat die brieven aan boord had het recht werd gegeven om schepen van vijandelijke mogendheden aan te vallen en leeg te roven


lexentry: nld/kapitaalmarkt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapitaalmarkt
trans_list: mercado de capitais
sense:
(economie) markt waarop vermogenstitels worden verhandeld met een onbepaalde looptijd, of met looptijden vanaf circa twee jaar


lexentry: nld/kapmeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapmeeuw
trans_list: guincho-comum
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel, Larus ridibundus , een soort meeuw met een gekleurde kop en een lachende roep


lexentry: nld/kappertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kappertje
trans_list: alcaparra
sense:
(voeding) een klein groen bloemknopje van de kappertjesplant, Capparis spinosa , dat meestal op zuur bewaard wordt en dat als kruiderij gebruikt wordt


lexentry: nld/kapsones__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kapsones
trans_list: arrogância
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (kouwe) drukte; in 'kapsones hebben': het hoog in de bol hebben, een overdreven hoge dunk van zichzelf.


lexentry: nld/karaoke__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karaoke
trans_list: caraoque
sense:
vorm van vermaak, waarbij muziek wordt afgespeeld van een lied, en de amateur zanger in een microfoon de tekst (die op een televisiescherm te lezen is) live zingt


lexentry: nld/karbouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karbouw
trans_list: búfalo
sense:
(evenhoevigen) (landbouw) bepaald soort zoogdier, Bubalus arnee bubalis , een tot de runderen behorend trekdier dat veel gebruikt wordt op rijstvelden


lexentry: nld/kardemom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kardemom
trans_list: cardamomo
sense:
(plantkunde) een kruidachtige plant Elettaria cardamomum , groene kardemom, uit de gemberfamilie Sjabloon:species:Zingiberaceae 
(wikidata: kardemom )


lexentry: nld/kardinaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kardinaal
trans_list: cardeal
sense:
(religie) hoge geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, hij mag deelnemen aan de verkiezing van een nieuwe paus


lexentry: nld/kariboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kariboe
trans_list: caribu
sense:
Rangifer tarandus een zoogdier uit de familie der hertachtigen (Cervidae ) dat in het wild voorkomt in de taiga en toendra van Noord-Europa, het noorden van Azië en Noord-Amerika


lexentry: nld/karmijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karmijn
trans_list: carmim
sense:
een rode kleurstof die wordt gewonnen uit een soort schildluis, de Cochenilleluis, Dactylopius coccus Costa


lexentry: nld/karnemelk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karnemelk
trans_list: leitelho
sense:
(drinken) gefermenteerde melk (vroeger: melkproduct dat overblijft na het karnen van de melk) 
(wikidata: karnemelk )


lexentry: nld/karnen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: karnen
trans_list: agitar
sense:
overgankelijk de langdurige mechanisme bewerking van melk die het melkvet tot boter doet samenklonteren


lexentry: nld/karos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karos
trans_list: carruagem
sense:
(verkeer) (verouderd) een gesloten koets waarbij de cabine met riemen flexiebel aan de wielassen is opgehangen


lexentry: nld/karper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karper
trans_list: carpa
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort grote zoetwatervis met een hoge rug, die van oorsprong uit Azië komt, Cyprinus carpio


lexentry: nld/karst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: karst
trans_list: carso
sense:
(geologie) de verzameling verschijnselen die samenhangen met de oplosbaarheid van kalksteen onder invloed van koolzuur in de atmosfeer


lexentry: nld/kas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kas
trans_list: estufa
sense:
(tuinbouw) een doorzichtige en meest glazen constructie die het cultiveren mogelijk maakt van planten die een ander klimaat vergen dan buiten heerst


lexentry: nld/kassa__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kassa
trans_list: caixa registradora
sense:
(techniek), (handel) een machine in een winkel om van een klant ontvangen geld te registreren en te bewaren


lexentry: nld/kassei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kassei
trans_list: paralelepípedo
sense:
straatkei gemaakt van natuursteen met de grootte van het hoofd van een kind en een afgeronde bovenkant


lexentry: nld/kast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kast
trans_list: armário
sense:
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen


lexentry: nld/kasuaris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kasuaris
trans_list: casuar
sense:
(loopvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Casuarius , grote vogels afkomstig uit de tropische regenwouden van Nieuw-Guinea en Australië


lexentry: nld/kat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kat
trans_list: gato
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden


lexentry: nld/katapult__noun__1
sense_num: 02
written_rep: katapult
trans_list: catapulta | fisga | estilingue | baladeira
sense:
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten


lexentry: nld/katheter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katheter
trans_list: cateter
sense:
(medisch) buisje dat tijdelijk in een lichaamsholte wordt aangebracht, bijv. om lichaamsvocht op te vangen of een medicijn toe te dienen


lexentry: nld/katoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katoen
trans_list: algodão
sense:
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit 
(wikidata: katoen )


lexentry: nld/katrol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katrol
trans_list: polia | roldana
sense:
(techniek) een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen


lexentry: nld/katwilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: katwilg
trans_list: vime
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix viminalis , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden, waarvan de tenen worden gebruikt als rijshout


lexentry: nld/kazemat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kazemat
trans_list: casamata
sense:
(militair) een tegen vijandelijk vuur gedekte en van schietgaten voorziene ruimte voor de opstelling van een vuurwapen, aanvankelijk deel uitmakend van een vesting


lexentry: nld/keel-neus-oorarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keel-neus-oorarts
trans_list: otorrinolaringologista
sense:
(beroep) (medisch) dokter die zich gespecialiseerd heeft in ziekten van organen binnen het hoofd die direct contact met de buitenlucht hebben


lexentry: nld/keel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keel
trans_list: goles
sense:
v/m: (anatomie) lichaamsopening beginnend achter in de mondholte waardoor voedsel en drank het lichaam in komt


lexentry: nld/keep__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keep
trans_list: tentilhão-montês
sense:
(zangvogels)	Fringilla montifringilla een trekkende zangvogel uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae ) met een wat nasale raspende lokroep, een witte stuit en een donkergrijze kop, waarvan het mannetje de oranjekleurige schoudervlek en borst heeft, en die broedt in Scandinavië en Noord-Rusland


lexentry: nld/keerzijde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keerzijde
trans_list: coroa
sense:
de achterzijde, de ruwe kant van een blad (papier, perkament, e.d.), dat in een gebonden boek de linkerbladzijde is, verso


lexentry: nld/keg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keg
trans_list: atochar
sense:
(techniek) een blok met één schuine kant, waarmee men iets kan vastklemmen of het wegrollen van bijv. een wiel kan verhinderen. (De doorsnede van een keg is een rechthoekige driehoek, van een wig is dat een gelijkbenige driehoek.


lexentry: nld/keil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keil
trans_list: cunha
sense:
(techniek) stevig voorwerp met een rand waar twee vlakken elkaar onder een scherpe hoek raken; kan worden gebruikt om iets vast te klemmen, het wegrollen van een wiel te verhinderen of materiaal op een breuklijn verder te splijten


lexentry: nld/keizer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keizer
trans_list: imperador
sense:
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk


lexentry: nld/kelkblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kelkblad
trans_list: sépala
sense:
(beschrijvende plantkunde) de (meestal groene) bladeren van de buitenste krans van de bloem die ingeplant staan op de bloembodem


lexentry: nld/kemphaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kemphaan
trans_list: combatente
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort vogel, Calidris pugnax , uit de familie van de snipachtigen Scolopacidae


lexentry: nld/keppel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keppel
trans_list: kipá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (kleding) hoofddeksel in de vorm van een ondiep bolsegment, gedragen door religieuze (Joodse) mannen


lexentry: nld/kerk__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kerk
trans_list: igreja | templo
sense:
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)


lexentry: nld/kerkganger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkganger
trans_list: fiel
sense:
(religie) een gelovige die zich naar de kerk begeeft om de kerkdienst bij te wonen (mannelijke vorm)


lexentry: nld/kerkgangster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkgangster
trans_list: fiel
sense:
(religie) een gelovige vrouw die zich naar de kerk begeeft om de kerkdienst bij te wonen (vrouwelijke vorm)


lexentry: nld/kerkgebouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkgebouw
trans_list: culto
sense:
(religie) een gebouw dat door een kerkelijke organisatie gebruikt wordt voor het houden van religieuze diensten


lexentry: nld/kerkuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerkuil
trans_list: coruja-das-torres
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Tyto alba , met een lichte onderzijde en een opvallende, hartvormige sluier die gewoonlijk in gebouwen broedt


lexentry: nld/kernenergie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernenergie
trans_list: energia nuclear
sense:
(techniek) energie geproduceerd door kernfusie of kernsplijting, waarmee in een kerncentrale elektriciteit wordt opgewekt


lexentry: nld/kernfusie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernfusie
trans_list: fusão nuclear
sense:
(natuurkunde) het proces waarbij twee atoomkernen botsen en één zwaardere kern vormen waarbij energie vrij komt


lexentry: nld/kernsmelting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kernsmelting
trans_list: derretimento nuclear
sense:
(techniek) een rampzalige gebeurtenis waarbij de brandstof van een kernreactor smelt door het wegvallen van de koeling


lexentry: nld/kersenboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kersenboom
trans_list: cerejeira
sense:
(bloemplanten) benaming voor bomen waaraan kleine ronde vruchten groeien, uit het ondergeslacht Prunus subg. Cerasus


lexentry: nld/kerstenen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: kerstenen
trans_list: cristianizar
sense:
overgankelijk (religie) heidense volkeren, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context


lexentry: nld/kerstening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerstening
trans_list: cristianização
sense:
(religie) het proces waarbij heidense volkeren zich, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context


lexentry: nld/kerstkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerstkaart
trans_list: cartão de Natal
sense:
(kerst) (post) een wenskaart die wordt gekenmerkt door een kerstgroet en wensen voor het komende nieuwe jaar


lexentry: nld/kerststal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerststal
trans_list: presépio
sense:
(kerst) een voorstelling van de geboorte van Jezus met figuren van hout of gips, die vooral in katholieke gezinnen rond Kerstmis in huis te vinden is, vaak onder de kerstboom


lexentry: nld/kerstversiering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kerstversiering
trans_list: decoração natalina
sense:
(kerst) aangekochte of zelfgemaakte voorwerpen die gebruikt worden om de tafel, het huis of openbare plekken te versieren ter gelegenheid van Kerstmis


lexentry: nld/kervel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kervel
trans_list: cerefólio | cerefolho
sense:
(kruid) de groene bladeren van Anthriscus cerefolium worden gebruikt als keukenkruid, zowel vers als gedroogd 
(wikidata: kervel )


lexentry: nld/ketamine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ketamine
trans_list: cetamina
sense:
(medisch) verdovingsmiddel voor mensen en dieren, geeft een zogenaamde dissociatieve pijnstilling: de patiënt lijkt wakker, maar reageert niet op pijnprikkels


lexentry: nld/ketelwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ketelwagen
trans_list: vagão-tanque
sense:
(verkeer) een goederenwagon waarop een ketel gemonteerd is, geschikt voor het vervoer van vloeibare producten


lexentry: nld/ketjap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ketjap
trans_list: molho de soja
sense:
een Indonesische sojasaus gemaakt van een mengsel van sojabonenmeel, grof gemalen tarwe, kruiden en zout


lexentry: nld/keukenzout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: keukenzout
trans_list: sal de cozinha
sense:
(voeding) kleurloze of witte kristallijne vaste stof, voornamelijk natriumchloride, die veelvuldig in gemalen of korrelige vorm wordt gebruikt als smaakmaker en conserveringsmiddel


lexentry: nld/keyboard__noun__1
sense_num: 02
written_rep: keyboard
trans_list: teclado
sense:
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden


lexentry: nld/kiel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiel
trans_list: quilha
sense:
m (scheepvaart) verlenging van de onderzijde van een (zeil)schip die dient om het verlijeren tegen te gaan en het schip een grotere stabiliteit te geven


lexentry: nld/kielhoutje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kielhoutje
trans_list: bagos
sense:
dim. tant.
 (muziek) (strijkinstrument) onderdeel aan de bovenkant van de toets, waar de snaren vanaf de toets naar de stemschroeven of stemmechanieken lopen, met als doel het handhaven van de onderlinge afstanden tussen de snaren, en de afstand tussen toets en snaren


lexentry: nld/kiemwit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiemwit
trans_list: endosperma
sense:
(voeding) het weefsel in de zaden van zaadplanten, dat vaak een rol speelt bij de opslag van reservestoffen ten behoeve van de kieming, de groei van het embryo en van de jonge plant


lexentry: nld/kiemwortel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kiemwortel
trans_list: radícula
sense:
(beschrijvende plantkunde) het eerste wortelachtige deel van een zaailing dat bij ontkieming verschijnt


lexentry: nld/kikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kikker
trans_list: rã
sense:
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart


lexentry: nld/kikkerdril__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kikkerdril
trans_list: ovas de rã
sense:
Kikkers zetten de eieren (kikkerdril; ook wel kikkerrit genoemd) af in het water, dit is een verzameling eieren die een gelatineus en glibberig, doorzichtig omhulsel hebben.


lexentry: nld/kikkererwt__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kikkererwt
trans_list: grão-de-bico
sense:
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak 
(wikidata: kikkererwt )


lexentry: nld/kikkervisje__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kikkervisje
trans_list: girino
sense:
(kikkers) Anura larve van de kikker of pad, in het stadium van uit het ei komen tot 6-9 weken; het bestaat uit een ovaalvormig lichaam en een lange staart en heeft alleen inwendige kieuwen


lexentry: nld/kilo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kilo
trans_list: quilo
sense:
(natuurkunde) (eenheid) (afkorting) informele afkorting van "kilogram" de SI-eenheid van massa (symbool: kg)


lexentry: nld/kilo__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kilo
trans_list: quilo
sense:
(economie) (eenheid) (verouderd) informele afkorting van "kilogram" (kilogramkracht) een eenheid voor een gewicht of kracht, (niet volgens het SI-stelsel, maar heel gebruikelijk)


lexentry: nld/kilometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kilometer
trans_list: quilómetro | quilômetro
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 103 meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km


lexentry: nld/kind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kind
trans_list: criança | filho
sense:
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is


lexentry: nld/kinderverlamming__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kinderverlamming
trans_list: poliomielite
sense:
virusinfectie van de grijze stof in het ruggenmerg, waardoor vooral bij kinderen blijvende verlammingsverschijnselen kunnen optreden


lexentry: nld/kinkajoe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kinkajoe
trans_list: jupará
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Potos flavus uit de familie der kleine beren, dat in Latijns-Amerika voorkomt met een lengte kop-romp van 40–57 cm, een staart van 39–57 cm, een schouderhoogte van 17–25 cm en een gewicht van circa 4,5 kg


lexentry: nld/kippengaas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kippengaas
trans_list: alambrado
sense:
(techniek) zeskantsgaas gemaakt van dun verzint ijzerdraad (ongeveer 1 mm dik) met mazen van ongeveer 50 mm o.a. gebruikt voor het maken van een kippenren


lexentry: nld/kippennest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kippennest
trans_list: buraco (na estrada)
sense:
de plaats waar kippen hun eieren leggen; het ondiepe gat in de grond waar kippen hun eieren in leggen


lexentry: nld/kippenvel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kippenvel
trans_list: arrepio
sense:
het verschijnsel waarbij als gevolg van kou, afgrijzen of schrik de huid er uit ziet als die van een geplukte kip


lexentry: nld/kitsch__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kitsch
trans_list: kitsch
sense:
schijnkunst die niet aanslaat met veel versieringen en/of de verkeerde materialen waarvan de meeste mensen denken dat het wansmaak is


lexentry: nld/kiwi__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kiwi
trans_list: quiuí | quivi
sense:
(fruit) harige, bruine vrucht met groen vruchtvlees van het plantengeslacht Actinidia 
(wikidata: kiwi )


lexentry: nld/klad__noun__1
sense_num: 08
written_rep: klad
trans_list: borrar
sense:
(historisch) sterk absorberend papier, gebruikt om bij het schrijven een overmaat van inkt weg te deppen voordat er vlekken ontstaan


lexentry: nld/klade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klade
trans_list: clado
sense:
(biologie) een groep bestaande uit alle soorten die afstammen van een bepaalde gemeenschappelijke evolutionaire voorouder


lexentry: nld/klamp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klamp
trans_list: grampo
sense:
(techniek) een plank of lat die haaks of schuin over andere is aangebracht, als deel van de constructie of als houvast voor hand of voet


lexentry: nld/klamp__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klamp
trans_list: grampo
sense:
(scheepvaart) een klemconstructie, of een (vaak dubbele) haak waaraan een touw (tijdelijk) kan worden belegd/bevestigd


lexentry: nld/klankverandering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klankverandering
trans_list: mudança fonética
sense:
(taalkunde) het verschijnsel dat een klank in een taal in de loop van de tijd vervangen wordt door een andere klank


lexentry: nld/klankverschuiving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klankverschuiving
trans_list: mudança fonética
sense:
(taalkunde) het verschijnsel dat een klank in een taal vervangen wordt door een andere klank (vooral als dit regelmatig en in relatief korte tijd gebeurt)


lexentry: nld/klapstuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klapstuk
trans_list: peito
sense:
(voeding) stuk rundvlees van de borst of klaprib zeer populair ingrediënt in hutspot en hete bliksem


lexentry: nld/klauwplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klauwplaat
trans_list: mandril
sense:
(gereedschap), (metaalbewerking) het onderdeel van een draaibank waarin een werkstuk wordt vastgeklemd


lexentry: nld/klavechord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klavechord
trans_list: clavicórdio
sense:
(muziekinstrument) langwerpig vierkant toetsinstrument dat behoort tot de muzikale familie van de toetsinstrumenten


lexentry: nld/klavecimbel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klavecimbel
trans_list: cravo
sense:
(muziekinstrument) toetsinstrument waarbij de in het verlengde van de toetsen geplaatste snaren worden getokkeld


lexentry: nld/klaverboer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klaverboer
trans_list: valete de paus
sense:
(kaartspel) speelkaart van de soort klaveren die hoger is dan een klavertien en lager dan een klavervrouw en bij klaverjassen een speciale functie heeft


lexentry: nld/kledinghanger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kledinghanger
trans_list: cabide
sense:
(huishouden) raamwerk van hout, metaal of kunststof waarover je jassen, overhemden en soms ook andere bovenkleding kunt draperen en dat met een haak zelf weer aan een stang of haak in een kast, rek of garderobe kan worden vastgemaakt


lexentry: nld/kleefrijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleefrijst
trans_list: arroz glutinoso
sense:
(voeding) rijstsoort die veel zetmeel bevat en daardoor na het koken aan elkaar plakt, zaden van Oryza sativa ) var. glutinosa 
(wikidata: kleefrijst )


lexentry: nld/kleermot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleermot
trans_list: traça-das-roupas
sense:
Tineola bisselliella bruin nachtvlindertje waarvan de rupsen wolgoederen eten en tijdens het eten een web spinnen


lexentry: nld/klei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klei
trans_list: argila
sense:
(geologie) een zeer fijne, klastisch sedimentaire grondsoort, die voor meer dan 25% bestaat uit lutum (gronddeeltjes kleiner dan 2 µm)


lexentry: nld/kleinburgerlijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: kleinburgerlijk
trans_list: pequeno-burguês
sense:
met betrekking tot het gedeelte van de bevolking van een stad die behoort tot de sociale laag tussen de arbeidersklasse en de "grote" burgerij


lexentry: nld/kleinburgerlijk__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: kleinburgerlijk
trans_list: pequeno-burguês
sense:
(figuurlijk) hebbende de opvattingen van het kleinburgerlijke milieu, benepen, bekrompen, geborneerd


lexentry: nld/kleine_burgemeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleine burgemeester
trans_list: gaivota-polar
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort meeuw, Larus glaucoides , die ongeveer 56 centimeter groot kan worden


lexentry: nld/kleine_modderkruiper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleine modderkruiper
trans_list: verdemã
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Cobitis taenia , de kleinste van de drie in de Benelux inheemse modderkruipers


lexentry: nld/kleingeestigheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kleingeestigheid
trans_list: estreiteza
sense:
het alleen maar kunnen denken in heel nauwe en beperkte kaders zonder enig voorstellingsvermogen of fantasie


lexentry: nld/klepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klepel
trans_list: badalo
sense:
peervormige staaf die in een klok bij het luiden tegen de rand slaat en zo de klok geluid doet geven


lexentry: nld/klik__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klik
trans_list: apertar
sense:
(informatica) een keuze gemaakt door ergens op te drukken en die een andere pagina of ander deel van de pagina op het scherm brengt


lexentry: nld/klik__noun__1
sense_num: 03
written_rep: klik
trans_list: apertar
sense:
(taalkunde) een niet-pulmonaire medeklinker gemaakt door een dubbele afsluiting te maken met de tong of de lippen, een onderdruk te maken en de afsluiting los te trekken


lexentry: nld/klikken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: klikken
trans_list: clique
sense:
inergatief (informatica) met een muis of anderszins een keuze kenbaar maken door op een vlak op het scherm te drukken; clicken


lexentry: nld/klimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaat
trans_list: clima
sense:
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet


lexentry: nld/klimaatverandering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimaatverandering
trans_list: alterações climáticas
sense:
(klimatologie), (geschiedenis) de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw


lexentry: nld/klimop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klimop
trans_list: hera | trepadeira
sense:
(plantkunde) Hedera helix , een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt


lexentry: nld/klingelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: klingelen
trans_list: anilha
sense:
een kort, zacht, helder geluid dat ontstaat als metalen of glazen voorwerpen herhaaldelijk tegen elkaar aanstoten, het zijn vooral kleine bellen die klingelen


lexentry: nld/klinker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klinker
trans_list: vogal
sense:
(taalkunde) een klank van de menselijke spraak waarbij geen obstructie in de ademstroom aangebracht wordt


lexentry: nld/klinknagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klinknagel
trans_list: rebite
sense:
(werktuigbouwkunde) een metalen verbinding tussen twee platen bestaande uit twee cilidrische delen die van weerszijden die meestal onder verhitting door vervorming vast bevestigd worden


lexentry: nld/klis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: klis
trans_list: bardana
sense:
(plantkunde) Arctium een geslacht van planten uit de familie Asteraceae met stekelige, droge bloemen


lexentry: nld/klokkenspel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: klokkenspel
trans_list: campainha
sense:
(muziekinstrument) slaginstrument dat wordt gebruikt bij een concert, met metalen staafjes bevestigd op een houten rand


lexentry: nld/kluut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kluut
trans_list: alfaiate
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort watervogel, Recurvirostra avosetta , uit de familie Recurvirostridae


lexentry: nld/knaagdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knaagdier
trans_list: roedor
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Rodentia , vrij kleine zoogdieren met twee paar op beitels lijkende en steeds aangroeiende snijtanden


lexentry: nld/knarsen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: knarsen
trans_list: chiar
sense:
inergatief geluid voortbrengen door twee hard oneffen voorwerpen met kracht over elkaar heen te bewegen


lexentry: nld/kneuzing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kneuzing
trans_list: contusão
sense:
(medisch) een onderhuidse beschadiging van het zachte weefsel, veelal veroorzaakt door een bot voorwerp of een val


lexentry: nld/knikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knikker
trans_list: baleba
sense:
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren


lexentry: nld/knikkernoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knikkernoot
trans_list: ourinzeira
sense:
(plantkunde) Caesalpinia bonduc een geheel met stekels bedekte struik uit de tropen met op knikker gelijkende vruchten in een harde schaal die voor het galacang-spel gebruikt worden


lexentry: nld/knippa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knippa
trans_list: papamundo
sense:
(bloemplanten) Melicoccus bijugatus een fruitboom uit de zeepboomfamilie (Sapindaceae ). De langzaam groeiende boom is tot 25 m hoog en heeft een tot 1,7 m brede stam met een gladde, grijze schors en uitgespreide takken


lexentry: nld/knippen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: knippen
trans_list: cortar
sense:
(informatica) een bewerking waarbij een uitgekozen hoeveelheid informatie van de ene plek verwijderd wordt, meestal om haar op een andere plek te kunnen plakken


lexentry: nld/knipperlicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knipperlicht
trans_list: pisca
sense:
oranje knipperende lamp aan de zijkant van een voertuig, gebruikt om aan te geven dat men het voertuig naar rechts of links wil manouvreren


lexentry: nld/knoest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoest
trans_list: nó
sense:
(bouwkunde) de plaats waar een zijtak aan de boom groeide, het hout is er minder sterk en moeilijker bewerkbaar, het is dan ook een houtgebrek


lexentry: nld/knoflook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoflook
trans_list: alho
sense:
(plantkunde), (kookkunst), (voeding) Allium sativum , een bolgewas dat familie is van ui en bieslook


lexentry: nld/knokkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knokkel
trans_list: junta dos dedos
sense:
(anatomie) het gewricht dat de vingers met de hand verbindt, vooral zichtbaar als men de vingers buigt


lexentry: nld/knoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoop
trans_list: nó | botão
sense:
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel


lexentry: nld/knoopsgat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knoopsgat
trans_list: casa de botão
sense:
(kleding) spleet die in een stuk stof is gemaakt zodat een ander stuk stof daaraan kan worden vastgemaakt met behulp van een op het tweede stuk stof bevestigd schijfje dat net door die spleet past


lexentry: nld/knut__noun__1
sense_num: 01
written_rep: knut
trans_list: maruim | mosquitinho-do-mangue
sense:
(tweevleugeligen) Ceratopogonidae een klein stekend mugje uit de familie Ceratopogonidae van muggen uit de orde tweevleugeligen (Diptera). Ze worden ook knaasjes, knijten (Vlaanderen), knozels (Zuid-Nederland), mietsen (Noord-Nederland), mampieren (Suriname) of meurzen (Nieuwkoop) genoemd, en soms ook zandvliegjes, een benaming die in vaktaal op soorten uit de familie motmuggen of Psychodidae slaat. Wereldwijd komen er 5989 beschreven soorten voor


lexentry: nld/knutselen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: knutselen
trans_list: fazer trabalhos manuais
sense:
inergatief zelf voorwerpen uit liefhebberij vervaardigen met gebruik van gereedschap als hamer, zaag en schaaf


lexentry: nld/koalabeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koalabeer
trans_list: coala
sense:
Phascolarctos cinereus buideldier uit de familie van de koala's die leeft in het oosten van Australië


lexentry: nld/kobalt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kobalt
trans_list: cobalto
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/kodiakbeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kodiakbeer
trans_list: urso Kodiak
sense:
(roofdieren) Ursus arctos middendorffi de grootste ondersoort van de bruine beer, sommige individuen zijn zelfs groter en zwaarder dan de ijsbeer


lexentry: nld/koekenpan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekenpan
trans_list: frigideira
sense:
(kookkunst) Een koekenpan (Nederlands-Nederlands) of kortweg pan (Belgisch-Nederlands) is een platte pan met een lang handvat.


lexentry: nld/koekoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koekoek
trans_list: cuco
sense:
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen


lexentry: nld/koelkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koelkast
trans_list: frigorífico | geladeira
sense:
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven


lexentry: nld/koemboepalm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koemboepalm
trans_list: bacaba
sense:
(bloemplanten) Oenocarpus bacaba een hoge slanke palm met als verspreidingsgebied het tropische noorden van Zuid-Amerika: het noorden van Brazilië, Colombia en het Guyanagebied


lexentry: nld/koepokken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koepokken
trans_list: vacínia
sense:
alleen meervoud (medisch) ziekte bij runderen lijkend op de pokken, veroorzaakt door Variola , gebruikt bij de vaccinatiecampagne tegen de pokken


lexentry: nld/koevoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koevoet
trans_list: pé-de-cabra
sense:
(gereedschap) stevige metalen stang voorzien van een gespleten einde, gebruikt om er zaken mee open te breken


lexentry: nld/koffer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koffer
trans_list: mala
sense:
draagbare bergruimte van stevig materiaal met een handvat, waarin spullen kunnen worden meegenomen tijdens het reizen


lexentry: nld/kofferwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kofferwoord
trans_list: palavra-valise | amálgama
sense:
(taalkunde) een neologisme waarin twee of meer bestaande woorden naar de vorm worden gecombineerd in een betekenis die betekeniselementen van alle originele woorden bevat


lexentry: nld/koffietafel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koffietafel
trans_list: mesa de centro
sense:
(voeding) (drinken) eenvoudige broodmaaltijd, meestal met koffiekoeken en/of eenvoudig belegde sandwiches en koffie en thee als dranken


lexentry: nld/kogellager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kogellager
trans_list: rolamento
sense:
(werktuigbouwkunde) een constructie met vrij draaiende kogels die er voor zorgt dat een draaibeweging met weinig wrijving kan worden uitgevoerd


lexentry: nld/kokmeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokmeeuw
trans_list: guincho-comum
sense:
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel met een gekleurde kop en een lachende roep, Chroicocephalus ridibundus


lexentry: nld/kokosboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokosboom
trans_list: coqueiro
sense:
(plantkunde) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft


lexentry: nld/kokosmelk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokosmelk
trans_list: leite de coco
sense:
(drinken) vocht verkregen door het kiemwit van een kokosnoot met water te vermengen en uit te knijpen


lexentry: nld/kokospalm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kokospalm
trans_list: coqueiro
sense:
(bloemplanten) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd


lexentry: nld/kolencentrale__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kolencentrale
trans_list: central a carvão
sense:
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) thermische centrale die elektrische stroom opwekt door verbranding van steenkool


lexentry: nld/kolibrie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kolibrie
trans_list: beija-flor | colibri
sense:
(gierzwaluwachtigen) een zeer klein vogeltje met een zeer snelle vleugelslag van de familie Trochilidae uit de orde der grootvleugeligen


lexentry: nld/komeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komeet
trans_list: cometa
sense:
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt


lexentry: nld/komijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komijn
trans_list: cominho
sense:
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert 
(wikidata: komijn )


lexentry: nld/komijnzaad__noun__1
sense_num: 02
written_rep: komijnzaad
trans_list: semente de cominhos
sense:
(voeding) (specerij) gedroogde hele zaden van Cuminum cyminum , dat men o.m. aantreft in Leidse kaas


lexentry: nld/komkommer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: komkommer
trans_list: pepino
sense:
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)


lexentry: nld/konijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: konijn
trans_list: coelho
sense:
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden


lexentry: nld/koningswater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koningswater
trans_list: água régia
sense:
de triviale naam voor het 3:1-mengsel van geconcentreerd zoutzuur en geconcentreerd salpeterzuur waarin edele metalen zoals goud en platina oplossen


lexentry: nld/kooktoestel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kooktoestel
trans_list: utensílio de cozinha
sense:
(kookkunst) een toestel waarop een pan geplaatst kan worden om via verwarming van de pan de inhoud op te warmen, te koken of te bakken


lexentry: nld/kool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kool
trans_list: repolho | couve
sense:
(bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen


lexentry: nld/koolhydraat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koolhydraat
trans_list: hidrato de carbono | glícido
sense:
(biochemie) (medisch) (voeding) een bepaald type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen met de brutoformule Cn(H2O)n


lexentry: nld/koolstof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koolstof
trans_list: carbono
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6


lexentry: nld/koolvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koolvis
trans_list: escamudo
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis met donker gekleurde mondholte en rug die voorkomt in het hoge noorden van de Atlantische Oceaan, Pollachius virens uit de familie van kabeljauwen Gadidae in de orde kabeljauwachtigen Gadiformes


lexentry: nld/koopkracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koopkracht
trans_list: poder aquisitivo | poder de compra
sense:
(economie) de hoeveelheid goederen of diensten die gekocht kan worden met een bepaald geldbedrag, bijvoorbeeld het besteedbaar inkomen


lexentry: nld/koord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koord
trans_list: fio
sense:
streng van in elkaar gedraaide vezels, gebruikt als middel om zaken bij elkaar te binden of trekkracht uit te oefenen


lexentry: nld/koorhemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koorhemd
trans_list: sobrepeliz
sense:
(kleding) (religie) een wijd, wit linnen hemd, dat reikt tot aan de knieën en gedragen wordt over de toog door een priester of misdienaar


lexentry: nld/kootje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kootje
trans_list: falange
sense:
(anatomie) benig lid van het geraamte van vingers en tenen voorbij de middenhands- of middenvoetsbeenderen van een gewervelde


lexentry: nld/koper__noun__1
sense_num: 02
written_rep: koper
trans_list: cobre
sense:
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal


lexentry: nld/koperslager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koperslager
trans_list: funileiro
sense:
(beroep) een ambachtsman die platen koper of andere zachte metalen bewerkt. Dit bewerken omvat verschillende bewerkingen, zoals knippen, buigen, solderen en felsen.


lexentry: nld/koppelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppelaar
trans_list: casamenteiro | casamenteira
sense:
(beroep) (familie) iemand die probeert om mensen in contact met elkaar te brengen om een huwelijk te bewerkstelligen


lexentry: nld/koppeling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppeling
trans_list: embraiagem
sense:
(techniek) een constructie die in een motor of voertuig mechanische krachten op een te onderbreken wijze overbrengt


lexentry: nld/koppelteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koppelteken
trans_list: hífen
sense:
(taalkunde) (grammatica) een streepje om twee of meer woorden een eenheid te laten vormen dat in de Nederlandse spelling vooral van belang is in afleidingen, samenkoppelingen, samenstellingen en woordgroepen


lexentry: nld/kopschot__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kopschot
trans_list: antepara
sense:
een afscheiding in de vorm van een schot dat de passagiersruimte van een voertuig van de laadruimte scheidt


lexentry: nld/kopzorg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kopzorg
trans_list: preocupar
sense:
een probleem waar je steeds aan moet blijven denken en waarvan je bang bent dat het niet goed zal aflopen


lexentry: nld/korfbal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: korfbal
trans_list: corfebol
sense:
(sport) sport waarbij teams die uit zowel mannen als vrouwen bestaan scoren wanneer het lukt de bal bij de tegenstanders door een mand (korf) zonder bodem te gooien


lexentry: nld/korianderzaad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: korianderzaad
trans_list: semente de coentro
sense:
(specerij) gedroogde zaden van Coriandrum sativum , veel gebruikt in de oosterse keuken 
(wikidata: korianderzaad )


lexentry: nld/kornet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kornet
trans_list: corneta
sense:
(muziekinstrument) op een bugel gelijkend koperen blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een brassband


lexentry: nld/kornet__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kornet
trans_list: corneta
sense:
(militair) (beroep) (Nederland) rang van vaandrig bij de cavalerie en de artillerie bij de Koninklijke Landmacht


lexentry: nld/korstdeeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: korstdeeg
trans_list: folhado
sense:
deeg dat gebruikt wordt om een stevige korst te maken voor een met zachte of losse vulling op te vullen taart, deeg voor pasteien


lexentry: nld/kost__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kost
trans_list: nutrição
sense:
(voeding) voedsel, als onderdeel van het dagelijks bestaanIn deze betekenis wordt het meervoud niet gebruikt, maar komen de verkleinwoorden wel voor.


lexentry: nld/koster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koster
trans_list: sacristão
sense:
(beroep) kerkelijke bediende, die met de zorg van het kerkgebouw, en het vlot verloop van de kerkdiensten belast is


lexentry: nld/kostgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kostgeld
trans_list: bordo
sense:
een vergoeding die thuiswonende kinderen aan hun ouders betalen. De vergoeding kan worden gebaseerd op de huurprijs/hypotheek, voeding, telefoonkosten en verbruik van gas, water en elektriciteit en andere dagelijkse kosten


lexentry: nld/kostschool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kostschool
trans_list: internato
sense:
(onderwijs) een school waar de leerlingen vijf dagen per week niet alleen les volgen, maar ook kost en inwoning krijgen


lexentry: nld/koudefront__noun__1
sense_num: 01
written_rep: koudefront
trans_list: frente fria
sense:
(meteorologie) plaats waar twee luchtmassa's met verschillende temperaturen elkaar ontmoeten, waarbij de koude lucht onder de warme lucht schuift


lexentry: nld/kous__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kous
trans_list: meia
sense:
(kleding) een aansluitend, meer of minder elastisch kledingstuk dat de voet en (een deel van) het been bedekt


lexentry: nld/kouwelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: kouwelijk
trans_list: friorento
sense:
van een persoon dat hij het sneller dan de meeste andere mensen koud heeft, dat iemand veel gevoeliger is voor kou dan de meeste andere mensen


lexentry: nld/kraagsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraagsteen
trans_list: consola
sense:
(bouwkunde) een, vaak geornamenteerde, uitstekende steen aan een gevel die een dragende functie heeft


lexentry: nld/kraak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraak
trans_list: polvo
sense:
(koppotigen) een zeemonster, waarschijnlijk de inmiddels goed gedocumenteerde reuzenpijlinktvis, dat ondanks herhaalde waarnemingen door zeelui, door wetenschap en gemeenschap als mythisch werd afgedaan


lexentry: nld/kraakbeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraakbeen
trans_list: cartilagem
sense:
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix


lexentry: nld/kraan__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kraan
trans_list: grou
sense:
v/m, (techniek) (van kabels en katrollen voorzien) werktuig om voorwerpen in de hoogte te verplaatsen


lexentry: nld/krabber__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krabber
trans_list: arranhão
sense:
(gereedschap) voorwerp om mee te krabben, onmisbaar voor schilders die oude verflagen willen verwijderen of mensen die jeuk op hun rug hebben.


lexentry: nld/krakeling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: krakeling
trans_list: pretzel
sense:
(vlinders) bepaald soort nachtvlinder, Diloba caeruleocephala uit de familie uilen (Noctuidae). Midden op de voorvleugel heeft de vlinder een tekening in de vorm van een krakeling (koekje), waaraan het dier zijn Nederlandse naam dankt. De voorvleugellengte bedraagt tussen de 15 en 19 millimeter. De soort komt verspreid over Europa voor. Hij overwintert als ei


lexentry: nld/kraker__noun__1
sense_num: 05
written_rep: kraker
trans_list: okupa
sense:
(scheikunde) fabriek of laboratoriumopstelling waarin met scheikundige technieken grotere organische moleculen (polymeren) gesplitst worden in kleinere organische moleculen of omgevormd tot moleculen die betere eigenschappen hebben met betrekking tot hun geschiktheid als brandstof


lexentry: nld/kras__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kras
trans_list: apagar
sense:
langgerekte oppervlaktebeschadiging veroorzaakt door het bewegen van een scherpe punt over een voorwerp


lexentry: nld/kraslot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kraslot
trans_list: raspadinha
sense:
een lot waarbij men direct weet of men wel of niet gewonnen heeft als men een beschermfolie wegkrast


lexentry: nld/krat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krat
trans_list: caixote
sense:
houten of plastic doos met openingen in de zijkanten in een standaardformaat, vaak gebruikt voor opslag en het vervoer van flessen, fruit of andere waren


lexentry: nld/kreeft__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kreeft
trans_list: lagosta
sense:
(kreeftachtigen) benaming voor schaaldieren uit de infraorde Astacidea , geleedpotige waterdieren die overal voorkomen, zowel in zoetwater als zoutwater


lexentry: nld/krekel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krekel
trans_list: grilo | críquete
sense:
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )


lexentry: nld/krent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krent
trans_list: groselheira
sense:
(voeding) een gedroogde, pitloze druif van een druivenras dat zeer kleine vruchten geeft, de Vitis vinifera 'Korinthiaka


lexentry: nld/kreupelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kreupelen
trans_list: estropiar
sense:
overgankelijk kreupel slaan, een persoon of dier dusdanig letsel toebrengen dat het zich voortbewegen blijvend bemoeilijkt of onmogelijk wordt


lexentry: nld/krib__noun__1
sense_num: 03
written_rep: krib
trans_list: espiga
sense:
(waterbeheer) kleine, vaak stenen golfbrekertjes die op regelmatige afstanden langs de oever in het water steken om het afkalven van de oever tegen te gaan en/of om de stroomsnelheid te beïnvloeden


lexentry: nld/kriebelhoest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kriebelhoest
trans_list: tosse irritativa
sense:
droge niet productieve hoest, die ontstaat door een kriebelend gevoel in de bovenste luchtwegen die meer hinderlijk dan gevaarlijk is


lexentry: nld/krijgslist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krijgslist
trans_list: estratagema
sense:
een handeling die erop gericht is om door list en bedrog de vijand te misleiden, zoals het verspreiden van valse geruchten


lexentry: nld/krijgsolifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krijgsolifant
trans_list: elefante de guerra
sense:
(militair) een olifant die vroeger tijdens op het land uitgevochten oorlogen werd ingezet als strijddier


lexentry: nld/krimptang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krimptang
trans_list: alicate crimpador
sense:
(gereedschap) een tang waarmee de hulsjes van kabelschoenen aan elektriciteitssnoeren en kabels worden vastgeknepen


lexentry: nld/kritiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kritiek
trans_list: crítica
sense:
uitingen waarmee bepaald gedrag, een bepaalde zienswijze e.d. van anderen worden veroordeeld of in twijfel getrokken


lexentry: nld/kritiek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kritiek
trans_list: crítica
sense:
(letterkunde) een document dat kunstzinnig commentaar levert op een optreden, tentoonstelling, boek, film of andere kunstuiting


lexentry: nld/kritisch__adjc__1
sense_num: 03
written_rep: kritisch
trans_list: crítico
sense:
(natuurkunde) onder zulke omstandigheden dat er meer neutronen geproduceerd dan geabsorbeerd worden, waardoor een nucleaire kettingreactie op gang kan komen.


lexentry: nld/krokus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krokus
trans_list: croco
sense:
(bloemplanten) een geslacht Crocus uit de lissenfamilie (Iridaceae ), dat 90 soorten omvat. Hiervan is circa een derde deel herfstbloeier


lexentry: nld/kromtrekken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kromtrekken
trans_list: empenar
sense:
ergatief vervorming van hout, planken enz. onder invloed van vochtigheid en/of temperatuursveranderingen


lexentry: nld/kronen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: kronen
trans_list: coroar
sense:
overgankelijk iemand tot koning of koningin maken door hem of haar in een ceremonie een kroon op het hoofd te zetten


lexentry: nld/kroning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kroning
trans_list: coroação
sense:
ceremonie waarbij een kroon op het hoofd van een vorst, meestal een keizer of koning, wordt geplaatst


lexentry: nld/kroonprins__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kroonprins
trans_list: príncipe herdeiro
sense:
(adel) een prins die in een monarchie de eerste is die de rechtmatige vorst opvolgt bij aftreden of overlijden


lexentry: nld/kropsla__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kropsla
trans_list: alface
sense:
(plantkunde) (groente) Lactuca sativa (var. capitata) slaplant waarvan de bladeren een vaste krop vormen


lexentry: nld/kruidnagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruidnagel
trans_list: cravo-da-índia | cravo
sense:
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak 
(wikidata: kruidnagel )


lexentry: nld/kruipbraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruipbraam
trans_list: amora-branca-silvestre
sense:
(bloemplanten) Rubus chamaemorus een soort braam die voorkomt in de gematigde klimaten van het noordelijk halfrond. In Europa is dat vooral in Scandinavië, Groot-Brittannië, de Baltische staten en Rusland. In Noord-Amerika komt de vrucht zowel in Canada als in de Verenigde Staten voor


lexentry: nld/kruisbes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruisbes
trans_list: groselheira
sense:
(fruit) Ribes uva-crispa , een bes die behoort tot het geslacht Ribes, evenals de witte bes, de rode bes en de zwarte bes 
(wikidata: kruisbes )


lexentry: nld/kruishout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruishout
trans_list: graminho
sense:
(gereedschap) een door een blok hout verschuifbare liniaal, die is voorzien van een ijzeren punt, waarmee aftekenlijnen parallel met de zijkant van een werkstuk, kunnen worden gekrast


lexentry: nld/kruising__noun__1
sense_num: 03
written_rep: kruising
trans_list: cruzamento
sense:
een soort bevruchting bij planten en dieren van exemplaren van een soort of ras door exemplaren van een ander ras


lexentry: nld/kruissleutel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruissleutel
trans_list: chave de roda
sense:
(gereedschap) een sleutel met vier vaste doppen, om de moeren van een autowiel aan of los te draaien


lexentry: nld/kruisstaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruisstaal
trans_list: graminho
sense:
(gereedschap) een door een metalen blok verschuifbare liniaal, die is voorzien van een mesje, waarmee aftekenlijnen parallel met de zijkant van een werkstuk, kunnen worden gekrast


lexentry: nld/kruit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kruit
trans_list: pólvora
sense:
een ontplofbaar mengsel in de vorm van een poeder bestaande uit salpeter (kaliumnitraat), zwavel en fijne houtskool.


lexentry: nld/krypton__noun__1
sense_num: 01
written_rep: krypton
trans_list: crípton | criptônio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas


lexentry: nld/kubisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: kubisch
trans_list: cúbico
sense:
(kristallografie) als hoofdassen vier gelijkwaardige drietallige assen bezittend in de richting van de lichaamsdiagonaal van een kubus samen met drie gelijkwaardige assen in de richting van de ribben van de kubus die ten minste twee- en ten hoogste viertallig zijn


lexentry: nld/kubisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kubisme
trans_list: cubismo
sense:
(kunst) 20-eeuwse stroming binnen de beeldende kunst waarin de werkelijkheid op een sterk vereenvoudigde manier wordt weergegeven


lexentry: nld/kunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunst
trans_list: arte
sense:
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen


lexentry: nld/kunstmest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunstmest
trans_list: fertilizante
sense:
(landbouw), (scheikunde) een combinatie van chemische stoffen die aan de aarde wordt toegevoegd ter bemesting daarvan


lexentry: nld/kunstschaatsen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunstschaatsen
trans_list: patinação artística
sense:
(sport) sport waarbij individuelen, paren en groepen schaatsers rotaties, sprongen en andere bewegingen op het ijs maken, die vaak met muziek wordt uitgevoerd


lexentry: nld/kunsttaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kunsttaal
trans_list: língua artificial
sense:
een artificiële of geconstrueerde taal is een taal waarvan de structuur, vocabulair en grammatica speciaal ontworpen is door een individu of een kleine groep, inplaats van op een natuurlijke wijze geëvolueerd in een cultuur


lexentry: nld/kurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kurk
trans_list: rolha
sense:
afdichting voor flessen uit veerkrachtig materiaal dat de flessehals afsluit; oorspronkelijk gemaakt uit de schors van een bepaalde boomsoort (kurkeik, Quercus suber ), vanaf de 20e eeuw ook wel uit kunststof


lexentry: nld/kurk__noun__2
sense_num: 01
written_rep: kurk
trans_list: cortiça
sense:
geen meervoud licht, poreus materiaal, afkomstig uit de boomschors van de kurkeik 
(wikidata: kurk )


lexentry: nld/kurkeik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kurkeik
trans_list: sobreiro | chaparro | sobreira | sobro
sense:
(bloemplanten) Quercus suber een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), die van nature voorkomt in Zuid-Europa en Noord-Afrika en die het hele jaar groen blijft. Deze eik wordt aangeplant als sierboom in parken en tuinen. Verder wordt de boom vooral in Spanje en Portugal gekweekt vanwege de kurk. De hoogte is 20 m


lexentry: nld/kurkuma__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kurkuma
trans_list: curcuma
sense:
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels 
(wikidata: kurkuma )


lexentry: nld/kutwijf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kutwijf
trans_list: cabra
sense:
(vulgair) (scheldwoord) onaangename vrouw #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.


lexentry: nld/kwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwal
trans_list: medusa | água-viva
sense:
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/kwantum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantum
trans_list: quantum
sense:
(natuurkunde) de kleinste karakteristieke eenheid van een natuurkundige grootheid zoals energie, massa, werking enz


lexentry: nld/kwantumcryptografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumcryptografie
trans_list: criptografia quântica
sense:
(natuurkunde) (informatica) vorm van onkraakbare beveiliging voor elektronische communicatie of dataverkeer


lexentry: nld/kwantumelektrodynamica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumelektrodynamica
trans_list: eletrodinâmica quântica
sense:
(natuurkunde) een theorie die een integratie is van de relativistische versie van de Wetten van Maxwell met de theorie van de kwantummechanica


lexentry: nld/kwantumgetal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumgetal
trans_list: número quântico
sense:
(natuurkunde) getal dat in de kwantummechanica wordt gebruikt voor het beschrijven van de eigenschappen van bepaalde deeltjes


lexentry: nld/kwantumveldentheorie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwantumveldentheorie
trans_list: teoria quântica de campo
sense:
(natuurkunde) een theoretisch kader voor de constructie van kwantummechanische modellen van veld-achtige systemen of, equivalent, veeldeeltjessystemen


lexentry: nld/kwart__noun__1
sense_num: 04
written_rep: kwart
trans_list: quarto
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vierde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/kwartelkoning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwartelkoning
trans_list: codornizão
sense:
(kraanvogelachtigen) bepaald soort vogel, Crex crex , in Nederland zeldzame ral die leeft in de graslanden met gelig kleed en kenmerkende roep


lexentry: nld/kwarts__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwarts
trans_list: quartzo
sense:
(kristallografie) (mineraal) een vorm van siliciumdioxide, SiO2 in kristalvorm met grote kristallen of als microscopisch kleine aggregaten


lexentry: nld/kweekreactor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kweekreactor
trans_list: reator regenerador
sense:
kernreactor die in een kerncentrale gebruikt kan worden om uit kernbrandstof kernenergie te produceren, en via een speciaal reactorproces behalve warmte ook nieuw splijtmateriaal maakt


lexentry: nld/kwelwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwelwater
trans_list: infiltração
sense:
(waterbeheer) water dat aan de landzijde onder de dijk of andere waterkerende constructtie door stroomt


lexentry: nld/kwiekwie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwiekwie
trans_list: caborja | tamoatá
sense:
(straalvinnigen) (voeding) benaming voor bepaalde soorten pantsermeervallen (familie Callichthyidae ) die in Suriname als consumptievis zeer gewild zijn


lexentry: nld/kwik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwik
trans_list: mercúrio
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80 dat o.a. wordt toegepast in thermometers en gasontladingslampen


lexentry: nld/kwikstaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwikstaart
trans_list: alvéola
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Motacilla en Dendronanthus , bonte vogels met lange beweeglijke staart uit de familie Motacillidae


lexentry: nld/kwint__noun__1
sense_num: 02
written_rep: kwint
trans_list: quinta
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vijfde toon van een diatonische toonladder


lexentry: nld/kwintool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: kwintool
trans_list: quíntupla
sense:
(muziek) een groepje met een ongewoon aantal van vijf muzieknoten of rusten, dat volgens het gewone patroon bijv. vier of zes noten zou bevatten


lexentry: nld/laadboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laadboom
trans_list: grou
sense:
een draaibare hijs- en takelinstallatie op een boot, bestaande uit een lange paal met touwen en katrollen, waarmee de lading in en uit het ruim gehesen kan worden


lexentry: nld/laatste_kwartier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laatste kwartier
trans_list: quarto minguante
sense:
(astronomie) de fase of schijngestalte van de afnemende maan (of een planeet) waarbij het verlichte en het donkere gedeelte even groot zijn, dus: bij "halve maan"


lexentry: nld/lab__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lab
trans_list: laboratório
sense:
(scheikunde), (natuurkunde), (biologie) een ruimte ingericht voor het doen van natuurwetenschappelijk onderzoek


lexentry: nld/lach__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lach
trans_list: risada
sense:
een vrolijkheidsuiting door middel van het optrekken van de mondhoeken en vaak het voortbrengen van een geluid


lexentry: nld/lachebek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lachebek
trans_list: humorista
sense:
iemand (vooral over meisjes) die makkelijk en vaak lacht of giebelt en daarom wat dom wordt gevonden


lexentry: nld/lachgas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lachgas
trans_list: gás do riso
sense:
vluchtige verbinding, N2O, die mensen in een euforische roes brengt, ook medisch gebruikt voor verdovingen


lexentry: nld/lactose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lactose
trans_list: lactose
sense:
(voeding) (scheikunde) C12H22O11 is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose


lexentry: nld/ladderen__noun__1
written_rep: ladderen
trans_list: atravessar
sense:
1. beschadigd raken waardoor een of meer draadjes in een fijn weefsel losraken en een langgerekt patroon van mazen ontstaat


lexentry: nld/laesie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laesie
trans_list: lesão
sense:
(medisch) beschadiging van het weefsel in een organisme, die doorgaans het gevolg is van ziekte of lichamelijke verwonding


lexentry: nld/lagune__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lagune
trans_list: laguna | albufeira
sense:
een ondiep meer aan de kust, dat afgesneden is van de zee door een zandbank, een smalle landtong of iets dergelijks


lexentry: nld/laisser_faire__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laisser faire
trans_list: laissez-faire
sense:
(economie) een economisch systeem waarin transacties tussen private partijen vrij zijn van overheidsbemoeienis


lexentry: nld/lak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lak
trans_list: laca
sense:
stof die een dunne beschermlaag vormt nadat ze opgelost in een vluchtig oplosmiddel op oppervlakken als hout, metaal en verf is aangebracht


lexentry: nld/lamp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lamp
trans_list: lâmpada
sense:
(techniek) een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]


lexentry: nld/lampetkan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lampetkan
trans_list: jarra
sense:
een kan met waswater, vaak samen met een ondiepe teil, de waskom (lampetkom), bedoeld om zich in de morgen mee te kunnen wassen


lexentry: nld/land__noun__1
sense_num: 02
written_rep: land
trans_list: terra
sense:
(landbouw) dat deel van de aardbodem dat geschikt is voor of gebruikt wordt voor bebouwing of landbouw en veeteelt


lexentry: nld/land__noun__1
sense_num: 03
written_rep: land
trans_list: país
sense:
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat


lexentry: nld/landing__noun__1
sense_num: 02
written_rep: landing
trans_list: aterragem
sense:
is het deel van de vlucht van vliegtuigen, vogels of ruimtevaartuigen waarbij deze de grond of het water bereiken


lexentry: nld/landklimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landklimaat
trans_list: clima continental
sense:
(meteorologie) klimaat dat niet wordt beïnvloed door een zee of oceaan, onder meer gekenmerkt door grote temperatuurverschillen tussen zomer en winter


lexentry: nld/landmeetkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landmeetkunde
trans_list: agrimensura
sense:
(meetkunde) de techniek van het opmeten en vastleggen van de geografische posities van punten op het aardoppervlak


lexentry: nld/landverraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landverraad
trans_list: alta traição
sense:
verzamelnaam van misdrijven waarbij de externe veiligheid van het eigen land in gevaar wordt gebracht


lexentry: nld/landvoogd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: landvoogd
trans_list: governador
sense:
(politiek) is in het algemeen de functiebenaming voor een persoon die een land bestuurt als vertegenwoordig(st)er van de vorst of landsheer


lexentry: nld/langslaper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: langslaper
trans_list: dorminhoca
sense:
(persoon) iemand die pas laat op de dag wakker wordt, iemand die langer slaapt dan nodig en nuttig is


lexentry: nld/lantaarn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lantaarn
trans_list: lanterna
sense:
een constructie van glas en metaal of hout, zodat wind en regen geen vat op een brandende lichtbron hebben


lexentry: nld/lanthaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lanthaan
trans_list: lantánio
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en een zilverwit lanthanide met het symbool La en het atoomnummer 57


lexentry: nld/lanthanium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lanthanium
trans_list: lantánio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool La en atoomnummer 57. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/lariks__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lariks
trans_list: alerce
sense:
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Larix , die in de winter hun naalden laten vallen


lexentry: nld/laserprinter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laserprinter
trans_list: impressora a laser
sense:
(informatica) een afdrukker die gebruik maakt van laserlicht om een tussen afbeelding te maken voordat de toner op het papier gebrand wordt, tegenwoordig gebruikt men led-licht


lexentry: nld/lassen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: lassen
trans_list: soldar
sense:
overgankelijk (techniek) door plaatselijke sterke verhitting van de voeg twee metalen voorwerpen met elkaar verbinden


lexentry: nld/lastgeving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lastgeving
trans_list: mandato
sense:
(juridisch) contractuele vertegenwoordiging waarbij de lasthebber zich verplicht om voor rekening van de lastgever een of meer rechtshandelingen (de lasten) te verrichten zonder aan hem ondergeschikt te zijn


lexentry: nld/lastigvallen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: lastigvallen
trans_list: perturbar
sense:
overgankelijk op hinderlijke wijze iemands aandacht opeisen, hinderen, irriteren in iemands concentratie of bezigheden


lexentry: nld/lastigvallen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: lastigvallen
trans_list: acossar
sense:
overgankelijk op vervelende wijze iemands aandacht trekken door na te roepen, obscene of dreigende gebaren te maken (e.d.)


lexentry: nld/lathyrus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lathyrus
trans_list: chícharo
sense:
(bloemplanten) een geslacht Lathyrus uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae oftewel Fabaceae). Het geslacht komt van nature voor in Europa, Azië en Noord-Amerika en Zuid-Amerika in gematigde streken en telt 120 tot 200 soorten


lexentry: nld/latinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: latinisme
trans_list: latinismo
sense:
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Latijn of gevormd naar Latijns voorbeeld


lexentry: nld/laurier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: laurier
trans_list: louro
sense:
(plantkunde) groenblijvende boom of struik Laurus nobilis van de familie Lauraceae 
(wikidata: laurier )


lexentry: nld/laurier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: laurier
trans_list: louro
sense:
(kruid) de (gedroogde) bladeren laurierblad van Laurus nobilis gebruikt in de keuken 
(wikidata: laurier )


lexentry: nld/lavakoepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavakoepel
trans_list: vulcão
sense:
(geologie) koepelvormige structuur die onstaat als lava die rijk is aan silica naar buiten treedt uit de barsten en spleten van een groeiende kussenachtige structuur


lexentry: nld/lavas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavas
trans_list: levístico
sense:
(plantkunde) bepaald kruid, Levisticum officinale , dat zowel in de keuken als in de geneeskunde gebruikt wordt


lexentry: nld/lavendel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lavendel
trans_list: alfazema | lavanda
sense:
(bloemplanten) (kruid) een geslacht Lavandula van dwergstruiken (chamefyten) uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Lavendelsoorten worden aangeplant in tuinen omwille van de paarse kleur en de geur van de bloemen


lexentry: nld/lawrencium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lawrencium
trans_list: lawrêncio | laurêncio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lr en atoomnummer 103. Het is een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide


lexentry: nld/led__noun__1
sense_num: 01
written_rep: led
trans_list: LED
sense:
(elektrotechniek) (letterwoord) een lichtuitzendende (lichtemitterende) diode en een elektronische lichtbron


lexentry: nld/ledemaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ledemaat
trans_list: membro
sense:
(anatomie) een aan de romp aanhangend onderdeel van het lichaam dat door spieren bewogen kan worden en dat uit verscheidene geledingen bestaat


lexentry: nld/leeftijdsklasse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeftijdsklasse
trans_list: faixa etária
sense:
categorie mensen of dieren die gekenmerkt wordt door het hebben van een leeftijd boven een ondergrens en/of onder een bovengrens


lexentry: nld/leen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leen
trans_list: feudo
sense:
(leenstelsel) onroerend goed (bijv. land, ambt of geldelijke inkomsten) dat door de leenheer voor genot en gebruik werd uitgeleend aan de vazal, in ruil voor een verplichting van persoonlijke trouw, militaire bijstand en belastinginkomsten


lexentry: nld/leengoed__noun__1
sense_num: 02
written_rep: leengoed
trans_list: feudo
sense:
(geschiedenis) in een feodaal stelsel een gebied dat door een heerser te leen wordt gegeven aan een vazal


lexentry: nld/leenheer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenheer
trans_list: senhor feudal
sense:
(geschiedenis) (leenstelsel) iemand die een gebied in leen geeft aan een leenman waarvoor hij persoonlijke trouw en militaire bijstand als tegenprestatie verlangt


lexentry: nld/leenman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenman
trans_list: servo
sense:
(leenstelsel) (geschiedenis) iemand die een gebied van een hogere edele (de leenheer) in leen heeft gekregen in ruil voor militaire bijstand en persoonlijke trouw


lexentry: nld/leenstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenstelsel
trans_list: feudalismo
sense:
(geschiedenis) (politiek) staatsvorm gebaseerd op een hiërarchie waarvan de leden elkaar eden van trouw zweren


lexentry: nld/leenvertaling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leenvertaling
trans_list: calco
sense:
(taalkunde) woord of vaste verbinding, gevormd door de onderdelen van een woord of vaste verbinding in andere taal stuk voor stuk letterlijk te vertalen


lexentry: nld/leerplan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leerplan
trans_list: currículo
sense:
(onderwijs) een schema in de tijd van leeractiviteiten om vastgestelde leerdoelen te bereiken en de leerstof, leermiddelen, begeleiding en andere hulpbronnen die daartoe worden ingezet.


lexentry: nld/leertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leertje
trans_list: interditar
sense:
(loodgieterij) rubberring, opzetring, rubberen opzetstuk tussen twee metalen pijpstukken ter voorkoming van lekkage,


lexentry: nld/leesblindheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leesblindheid
trans_list: alexia
sense:
(medisch) een aandoening waarbij patiënten problemen hebben met het herkennen van het woordbeeld of met het uitspreken van woorden


lexentry: nld/leeslint__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeslint
trans_list: marcador de página
sense:
een lint dat aan de kop van van een boekblok bevestigd is en waarmee je kunt aangeven waar je weer wil beginnen met lezen


lexentry: nld/leesteken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leesteken
trans_list: sinal de pontuação
sense:
(typografie) een onuitgesproken teken dat aan schrijftaal wordt toegevoegd om de zinsstructuur te verhelderen


lexentry: nld/leeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeuw
trans_list: leão
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft


lexentry: nld/leeuwenbek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leeuwenbek
trans_list: antirrino
sense:
(bloemplanten) een plantengeslacht Antirrhinum uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae ) waarvan de bloemen lijken op de muil van een leeuw


lexentry: nld/legering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: legering
trans_list: liga
sense:
(metallurgie) materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn


lexentry: nld/legpuzzel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: legpuzzel
trans_list: puzzle
sense:
(speelgoed) een in stukken gesneden of gezaagde afbeelding op papier of hout, die weer tot één geheel moet worden gemaakt


lexentry: nld/leidsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leidsel
trans_list: rédea
sense:
(paardrijden) lange leren riem (soms ook gemaakt van touw of stevig lint) die dient als hulpmiddel voor de menner van een paard voor een wagen of kar waarmee hij de aanspanning bestuurt en het tempo onder controle houdt


lexentry: nld/leisteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leisteen
trans_list: ardósia
sense:
(geologie) een blauwgrijze gesteente ontstaan door de metamorfose van klei of schalie, dat veel als dakbedekking wordt gebruikt


lexentry: nld/lelietje-van-dalen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lelietje-van-dalen
trans_list: lírio-do-vale
sense:
(bloemplanten) bepaald soort kleine tot 30 centimeter hoge vaste plant, Convallaria majalis , die in het wild voorkomt in bosrijke streken, maar ook als tuinplant wordt gehouden


lexentry: nld/lenen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: lenen
trans_list: pedir emprestado
sense:
overgankelijk iets wat eigendom is van een ander tijdelijk gebruiken, al dan niet in ruil voor een kleine vergoeding


lexentry: nld/lens__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lens
trans_list: lente
sense:
(fotografie) een stelsel van lenzen(1) of lensdelen dat op een camera zit zodat er een scherp beeld op de film of CCD wordt geprojecteerd


lexentry: nld/lens__noun__1
sense_num: 03
written_rep: lens
trans_list: lente
sense:
(optica) een zeer kleine glazen of kunststof lens(1) die men direct op de oogbol plaatst ter vervanging van een bril.


lexentry: nld/lepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lepel
trans_list: colher
sense:
(huishouden) (eetgerei) een voorwerp bestaande uit een greep en een kom(metje), waarmee vloeibaar voedsel wordt gegeten


lexentry: nld/lepelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lepelaar
trans_list: colhereiro
sense:
(roeipotigen) Platalea leucorodia , een steltloper ter grootte van een ooievaar met een lepelvormige snavel


lexentry: nld/leprozerie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leprozerie
trans_list: leprosário
sense:
(medisch) inrichting voor mensen die aan lepra lijden, geïsoleerd van de rest van de bevolking, zodat anderen niet besmet raken


lexentry: nld/lessenaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lessenaar
trans_list: atril
sense:
meubel met een hellend bovenblad als overzichtelijke plaats voor een te lezen of te schrijven tekstVaak is er onder het bovenblad een bergplaats. De omvang kan sterk uiteenlopen: een open kastje dat op een tafel wordt gezet, een hoog meubel dat zelf op de grond staat en in kerken en scholen kan het ook om een constructie met een zitplaats gaan.


lexentry: nld/lesstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lesstof
trans_list: currículo
sense:
(onderwijs) in het onderwijs een afgebakende hoeveelheid kennis die men moet opdoen, oftewel datgene dat binnen onderwijs geleerd wordt of dient te worden


lexentry: nld/lettertype__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lettertype
trans_list: família tipográfica
sense:
(typografie) een stylistisch samenhangende set tekens die meestal letters, cijfers en leestekens uitbeelden


lexentry: nld/letterzetter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: letterzetter
trans_list: compositor
sense:
(beroep) iemand die met de hand of een toestel letters zet in voorbereiding van het drukken van een bladzijde


lexentry: nld/leunen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: leunen
trans_list: reclinar-se
sense:
inergatief steunen, het evenwicht bewaren door het eigen gewicht deels door iets anders te laten steunen


lexentry: nld/leuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: leuren
trans_list: mascatear
sense:
huis aan huis of aan voorbijgangers spullen te koop aanbieden, in het bijzonder als die spullen niet erg gewild zijn


lexentry: nld/levenslot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: levenslot
trans_list: bando
sense:
zaken die de loop van je leven in een belangrijke maten bepalen of bepaald hebben, maar waarop je geen invloed hebt; alles wat je overkomt en waarvan sommigen denken dat het van hogerhand vooraf en met een bedoeling bepaald is


lexentry: nld/leviathan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: leviathan
trans_list: leviatã
sense:
(mythologie) reusachtige waterslang, zoals Leviathan beschreven in de Bijbel (Jes. 27:1, Ps. 74:14, 104:26, Job 3:8, 41:1-34), wordt wel vertaald als krokodil


lexentry: nld/lhbt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lhbt
trans_list: LGBT
sense:
(seksualiteit) verzamelbegrip voor mensen met een seksuele voorkeur die minder vaak voorkomt dan heteroseksualiteit


lexentry: nld/licht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: licht
trans_list: luz
sense:
(natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen(met een golflengte van 420-780nm)


lexentry: nld/lichtbreking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtbreking
trans_list: refração
sense:
(natuurkunde), (optica) het verschijnsel dat een bundel licht die onder een bepaalde hoek een medium met een andere brekingsindex betreedt daarin onder een andere hoek zich voortplant


lexentry: nld/lichtbundel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtbundel
trans_list: raio de luz
sense:
de verzameling van lichtstralen die allen afkomstig zijn van één bron en min of meer hetzelfde doel hebben


lexentry: nld/lichtjaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtjaar
trans_list: ano-luz
sense:
(astronomie), (eenheid) de afstand die het licht in één jaar aflegt in een vacuüm, ongeveer 9460 miljard kilometer


lexentry: nld/lichtmatroos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtmatroos
trans_list: marinheiro
sense:
(beroep) jongste, minst ervaren matroos op een schip die een opleiding tot matroos volgt, alleen de deksman heeft een nog lagere rang


lexentry: nld/lichtsnelheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lichtsnelheid
trans_list: velocidade da luz
sense:
(natuurkunde) de snelheid waarmee het licht zich voortplant in het luchtledige (ongeveer 299792 km/s)


lexentry: nld/lied__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lied
trans_list: canção
sense:
(muziek) muzikale vorm waarin tekst op muziek wordt verklankt, vaak vormgegeven in couplet en refrein


lexentry: nld/liefdewerk__noun__1
sense_num: 02
written_rep: liefdewerk
trans_list: caridade
sense:
een term die in de 19e en 20e eeuw vooral in katholieke kringen in Nederland werd gebezigd om een 'daad van naastenliefde' of een 'vorm van liefdadigheid' aan te duiden


lexentry: nld/lier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lier
trans_list: molinete
sense:
(techniek) een werktuig met kabel en wielen/trommels, dat gebruikt wordt om te hijsen, slepen of trekken


lexentry: nld/lies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lies
trans_list: virilha
sense:
(anatomie) gedeelte van de buikstreek die met de liesplooi de grens vormt tussen onderlichaam en dij


lexentry: nld/liesbreuk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liesbreuk
trans_list: hérnia inguinal
sense:
(medisch) een uitstulping van het buikvlies in de liesstreek door een zwakke plek of opening in de buikwand


lexentry: nld/liftkracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liftkracht
trans_list: sustentação
sense:
(natuurkunde) opwaartse kracht die een vleugel met gebogen bovenvlak en vlakke bodem ondervindt wanneer zij horizontaal door een gas of vloeistof beweegt


lexentry: nld/lightrail__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lightrail
trans_list: trem ligeiro
sense:
(verkeer) een verzamelnaam van spoorvervoersystemen die zich ergens tussen trein, metro en tram in bevinden: sneller dan een tram, lichter en goedkoper dan een trein


lexentry: nld/liguster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liguster
trans_list: alfeneiro
sense:
(bloemplanten) een geslacht Ligustrum van planten uit de olijffamilie (Oleaceae ) waartoe onder ander de wilde liguster en de haagliguster behoren. Ze komt van nature voor op alle continenten behalve Amerika. Na invoer gedraagt liguster zich daar als invasieve exoot en wordt bestreden


lexentry: nld/lijdend_voorwerp__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: lijdend voorwerp
trans_list: complemento direto | objeto direto
sense:
(grammatica) zinsdeel waarop de actie van een overgankelijk werkwoord rechtstreeks van toepassing is


lexentry: nld/lijdende_vorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijdende vorm
trans_list: voz passiva
sense:
(grammatica) het stelsel vormen van een werkwoord dat aangeeft dat het onderwerp de handeling ondergaat


lexentry: nld/lijfrente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijfrente
trans_list: renda vitalícia
sense:
(financieel) een bedrag dat periodiek aan een bepaalde begunstigde wordt uitbetaald, bij voorbeeld vanuit een lijfrenteverzekering waarvoor men eerst vele jaren premie heeft betaald


lexentry: nld/lijger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijger
trans_list: ligre
sense:
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjesleeuw en een vrouwtjestijger (Panthera leo x tigris)


lexentry: nld/lijkschouwer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijkschouwer
trans_list: legista
sense:
(medisch) forensisch arts die het lichaam van een overledene onderzoekt om de doodsoorzaak vast te stellen


lexentry: nld/lijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lijn
trans_list: linhagem
sense:
(wiskunde) Een denkbeeldige verbinding (zonder dikte) tussen twee punten in een 2 of 3 dimensionale ruimte


lexentry: nld/lijnvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lijnvliegtuig
trans_list: avião de passageiros
sense:
(luchtvaart) (passagiers)vliegtuig waarmee men regelmatig volgens een dienstregeling vluchten uitvoert


lexentry: nld/limerick__noun__1
sense_num: 01
written_rep: limerick
trans_list: limerique
sense:
(dichterlijk) een dichtvorm van 5 regels met een vrij strak metrum, bestaande uit twee drievoetige amfibrachen (∪—∪ ∪—∪ ∪—∪), twee regels amfibrachen en jambe (∪—∪ ∪—) en afgesloten door weer een drievoetige amfibrachys


lexentry: nld/lipide__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lipide
trans_list: lípido
sense:
(biologie), (scheikunde) vetten en vetachtige stoffen die in de biochemie een belangrijke rol spelen


lexentry: nld/lippenstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lippenstift
trans_list: batom
sense:
(cosmetica) stift met zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen


lexentry: nld/lippenstift__noun__1
sense_num: 02
written_rep: lippenstift
trans_list: batom
sense:
(cosmetica) zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen


lexentry: nld/list__noun__1
sense_num: 01
written_rep: list
trans_list: astúcia
sense:
een oplossing voor een probleem waardoor tegenstrevers worden verrast, in ongunstige zin: slim bedrog


lexentry: nld/litanie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: litanie
trans_list: ladainha
sense:
(religie) een gebed in een christelijke eredienst om God (of Maria, of een of meer heiligen) aan te roepen en te smeken om genade, een geschenk of een genezing


lexentry: nld/liter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liter
trans_list: litro
sense:
(wiskunde) (eenheid) een inhoudsmaat voor voornamelijk vloeistoffen en gassen, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan 0,001 kubieke meter, gelijk aan één kubieke decimeter, weergegeven met symbool l, L of ℓ


lexentry: nld/literatuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: literatuur
trans_list: literatura
sense:
(wetenschap) de verzameling geschreven en na controle door vakgenoten gepubliceerde mededelingen van een vakgebied


lexentry: nld/lithium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lithium
trans_list: lítio
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met symbool Li en atoomnummer 3.


lexentry: nld/liturgie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: liturgie
trans_list: liturgia
sense:
(religie) eertijds een dienst ten bate aan de gemeenschap waartoe de rijken verplicht waren, later de diensten en rituelen van de religieuze bijeenkomsten van christenen


lexentry: nld/livermorium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: livermorium
trans_list: livermório
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lv en atoomnummer 116. Het is een hoofdmetaal


lexentry: nld/livjatan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: livjatan
trans_list: leviatã
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) reusachtig slangachtig waterdier uit de oertijd; in vertalingen vaak: krokodil (Jes. 27:1, Ps. 74:14, 104:26, Job 3:8, 40:25)


lexentry: nld/lockdown__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lockdown
trans_list: confinamento
sense:
(regering) officiële instructie waardoor mensen of informatie een plaats of gebied niet mogen verlaten of binnenkomenEen voorbeeld is het voorschrift dat mensen thuis moeten blijven om snelle verspreiding van een besmettelijke ziekte te voorkomen of een streng verbod om papieren of andere informatiedragers mee te nemen als je kennis wil nemen van informatie die zeer vertrouwelijk moet blijven.


lexentry: nld/loden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loden
trans_list: plúmbeo
sense:
(scheepvaart) (verouderd) de waterdiepte peilen met een dieplood, en eventueel tevens een monster van de bodem nemen door een vetgemaakte holte in de onderkant van het dieplood


lexentry: nld/loempia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loempia
trans_list: rolinho primavera
sense:
(voeding) met vlees en groente gevulde en gefrituurde lap deeg, een Chinees-Indische snack of voorgerecht


lexentry: nld/log__noun__1
sense_num: 01
written_rep: log
trans_list: barquilha
sense:
(scheepvaart) (verouderd) snelheidsmeter voor zeegaande schepen geijkt in knopen (zeemijlen per uur)


lexentry: nld/logaritme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logaritme
trans_list: logaritmo
sense:
(wiskunde) de exponent van de macht waartoe een gegeven getal verheven moet worden om een ander getal te krijgen


lexentry: nld/logboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logboek
trans_list: diário de bordo
sense:
(scheepvaart) een boek waarin tijdens de reis per schip alle gegevens over de navigatie worden genoteerd


lexentry: nld/logboek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: logboek
trans_list: diário
sense:
een dagboek waarin chronologisch wordt vermeld welke feiten, waarnemingen en gebeurtenissen hebben plaatsgevonden


lexentry: nld/loggen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loggen
trans_list: barquilha
sense:
(scheepvaart), (verouderd) de vaart/snelheid van een schip met een log bepalen en noteren in het logboek


lexentry: nld/loggen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: loggen
trans_list: barquilha
sense:
het stelselmatig registreren van gegevens betreffende meetresultaten, waarnemingen, onderzoek, reis- en vluchtgegevens enz


lexentry: nld/logger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logger
trans_list: lugre
sense:
(scheepvaart) een vissersschip, tegenwoordig met een motor aangedreven, dat vroeger een loggergetuigd zeilschip was


lexentry: nld/logo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: logo
trans_list: logo
sense:
(verkorting) verkorting van "logogram", een abstract symbool van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. of een herkenningsteken waarin een naam of afkorting op kunstzinnige wijze is verbeeld


lexentry: nld/loket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loket
trans_list: bilheteira
sense:
(bouwkunde) een met glaswerk ed. beveiligd doorgeefluik in een scheidingswand of als deel van een balie, voor veilig afhandelen geldtransacties, kaartverkoop etc


lexentry: nld/lokusboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lokusboom
trans_list: jatobá
sense:
(plantkunde) Hymenaea courbaril een boom die voorkomt in Suriname en omstreken en die hardhout levert en een soort barnsteen


lexentry: nld/long__noun__1
sense_num: 01
written_rep: long
trans_list: pulmão
sense:
(anatomie) orgaan waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van het metabolisme


lexentry: nld/longdrink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: longdrink
trans_list: coquetel
sense:
(drinken) een mixdrank die typisch een groter volume bevat (16 tot 40 cl) en meestal bestaat uit twee dranken: een alcoholische en een niet-alcoholische en wordt geserveerd in een hoog glas


lexentry: nld/lood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lood
trans_list: chumbo
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82, het is een donkergrijs hoofdgroepmetaal met een hoog soortelijke gewicht


lexentry: nld/loodgieter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loodgieter
trans_list: picheleiro | encanador
sense:
(beroep) vakman die zich bezighoudt met de aanleg en het onderhoud van sanitair, verwarmingsinstallaties, waterleidingen en/of riolering


lexentry: nld/loodrecht__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: loodrecht
trans_list: a prumo
sense:
verticaal, in één lijn met het middelpunt van de aarde, in de richting van een schietlood, haaks op de horizon


lexentry: nld/loopbaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loopbaan
trans_list: pedreira
sense:
is de reeks van maatschappelijke posities die iemand achtereenvolgens inneemt (en ontwikkeling daarbinnen). Een loopbaan begint met het betreden van de arbeidsmarkt


lexentry: nld/loopgraaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loopgraaf
trans_list: trincheira
sense:
(militair) een uitgegraven geul, diep en breed genoeg dat men er in kan lopen zonder bloot te staan aan vijandelijk vuur


lexentry: nld/loquat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: loquat
trans_list: nespereira
sense:
(bloemplanten) Eriobotrya japonica een fruitboom uit de rozenfamilie. De plant staat in het Spaans bekend als nísperero del Japón en de vrucht als níspero japonés. In Turkije worden ze Yeni Dünya, wat “Nieuwe Wereld” betekent, of Maltese pruimen genoemd. In Turkije worden deze vruchten als vers fruit gegeten, maar ook in een klein aantal kebabgerechten verwerkt. In Nederland zijn ze vaak alleen in Turkse of Marokkaanse groentewinkels verkrijgbaar


lexentry: nld/lork__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lork
trans_list: alerce
sense:
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Larix die in de winter hun naalden laten vallen


lexentry: nld/loswerken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: loswerken
trans_list: liberar
sense:
van iets dat het los komt te zitten en dus niet meer ergens aan vast zit of ergens contact mee maakt


lexentry: nld/louteren__verb__1
sense_num: 03
written_rep: louteren
trans_list: purificar
sense:
overgankelijk (metallurgie), (scheikunde) zuiveren van een stof, met name door blootstelling aan hoge temperaturen


lexentry: nld/luchtgitaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luchtgitaar
trans_list: air guitar
sense:
een denkbeeldige gitaar waarop de "muzikant" speelt, of liever de bewegingen maakt alsof hij een gitaar bespeelt


lexentry: nld/luchthaven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luchthaven
trans_list: aeroporto
sense:
(luchtvaart) een vliegveld voor verkeersvliegtuigen met accommodatie voor ontvangst en vertrek van passagiers


lexentry: nld/luchtverfrisser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luchtverfrisser
trans_list: ambientador
sense:
(huishouden) een middel om geur binnenshuis te maskeren door deze door een sterkere geur te laten overheersen


lexentry: nld/luchtverkeersleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luchtverkeersleider
trans_list: controlador de tráfego aéreo
sense:
(beroep) (persoon) iemand die zorgt voor een ordelijk verloop van het luchtverkeer met name in de buurt van vliegvelden


lexentry: nld/luis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luis
trans_list: piolho
sense:
(dierkunde) benaming voor verschillende meestal vleugelloze insecten die parasiteren op dieren en planten


lexentry: nld/luit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luit
trans_list: alaúde
sense:
(muziekinstrument) een snaarinstrument met een peervormige resonantiekast en een vlak bovenblad, de hals en kop staan meestal haaks op elkaar


lexentry: nld/luminescentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: luminescentie
trans_list: luminescência
sense:
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het uitzenden van licht door voorwerpen, zonder dat de temperatuur zo hoog gestegen is dat hierdoor de uitstraling zou kunnen worden veroorzaakt


lexentry: nld/lunchpakket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lunchpakket
trans_list: farnel
sense:
(voeding) een van tevoren bereide en verpakte koude maaltijd, die meegenomen kan worden naar school, of naar de werkplek


lexentry: nld/lupine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lupine
trans_list: tremoço | tremoçeiro
sense:
(plantkunde) geslacht 'Lupinus uit de vlinderbloemenfamilie Fabaceae met telt zo'n 200 soorten en vele hybriden en cultivars 
(wikidata: lupine )


lexentry: nld/lurken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: lurken
trans_list: latente
sense:
(informatica) passief deelnemen aan een interactief bedoelde toepassing van internet, dus zonder te reageren of bij te dragen


lexentry: nld/lusitanisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lusitanisme
trans_list: lusitanisme | lusitanismo
sense:
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Portugees of gevormd naar Portugees voorbeeld


lexentry: nld/lutetium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: lutetium
trans_list: lutécio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lu en atoomnummer 71. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/mRNA__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mRNA
trans_list: ARNm
sense:
(biologie) RNA dat wordt gemaakt als kopie van DNA en dat als blauwdruk fungeert bij de aanmaak van eiwitten


lexentry: nld/maalsteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maalsteen
trans_list: mó
sense:
(molenaarsambacht) een ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen


lexentry: nld/maaltijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maaltijd
trans_list: refeição
sense:
(voeding) een hoeveelheid toebereid voedsel die voldoende is geruime tijd de lichamelijke behoefte te bevredigen


lexentry: nld/maand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maand
trans_list: mês
sense:
(tijdrekening), (eenheid) elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt


lexentry: nld/maaneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maaneclips
trans_list: eclipse lunar
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan in de schaduw van de aarde komt te staan, waardoor deze verduisterd raakt


lexentry: nld/maansverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maansverduistering
trans_list: eclipse lunar
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan verduisterd raakt doordat ze in de schaduw van de aarde komt te staan


lexentry: nld/maar__conj__1
sense_num: 01
written_rep: maar
trans_list: mas | embora
sense:
nevenschikkend voegwoord dat een tegenwerping inleidt, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) tegenspreekt of daarmee inhoudelijk contrasteert


lexentry: nld/maatkolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maatkolf
trans_list: balão volumétrico
sense:
(scheikunde) een glazen kolf met een geijkte maatstreep voor het nauwkeurig bepalen van een volume vloeistof


lexentry: nld/machinegeweer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: machinegeweer
trans_list: metralhadora
sense:
(militair) (werktuigbouwkunde) geweer waarmee kort na elkaar meerdere schoten kunnen worden afgevuurd, zonder dat men tussendoor de trekker moet loslaten


lexentry: nld/maculadegeneratie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maculadegeneratie
trans_list: degeneração macular
sense:
oogaandoening waarbij gezichtsscherpte afneemt ten gevolge van het afsterven van kegeltjes in de gele vlek (macula lutea) in het centrale gedeelte van het netvlies


lexentry: nld/madeliefje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: madeliefje
trans_list: margarida
sense:
(plantkunde) Bellis perennis een kleine, overblijvende plant uit de composietenfamilie met een klein wit bloempje met een geel hart


lexentry: nld/mafisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: mafisch
trans_list: máfico
sense:
(geologie) relatief arm aan silica of silicahoudende mineralen. Kan zowel van gesteenten, mineralen als lava of magma gezegd worden


lexentry: nld/magie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magie
trans_list: magia
sense:
toverkunst; kracht waar een tovenaar over beschikt door met rituelen, symbolen en bezweringen de hulp van bovennatuurlijke machten in te roepen.


lexentry: nld/magnesium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magnesium
trans_list: magnésio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mg en atoomnummer 12. Het is een zilverwit aardalkalimetaal


lexentry: nld/magnetisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: magnetisch
trans_list: magnético
sense:
(natuurkunde) verschijnselen vertonend die toegeschreven kunnen worden aan een kringstroom of roterende lading


lexentry: nld/magnetron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: magnetron
trans_list: forno microondas
sense:
(huishouden) m toestel waarin met zeer korte en gerichte elektromagnetische golven voedsel in zeer korte tijd warm kan worden gemaakt


lexentry: nld/maiszetmeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maiszetmeel
trans_list: amido de milho
sense:
(scheikunde) (plantkunde) verbinding van glucose en koolhydraten die als voedingsstof voor de maiskiem in maiskorrels zit


lexentry: nld/majeur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: majeur
trans_list: tom maior
sense:
(muziek) “grote afstand” in de benaming van bepaalde intervallen, akkoorden en toonladders, vaak als eerste deel van een samenstelling met het terts-interval of als tweede deel van een samenstelling met een toonsoort


lexentry: nld/makaak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makaak
trans_list: macaco
sense:
(primaten) een aap behorende tot een geslacht (Macaca) van apen van de Oude Wereld die leven in Azië van India en Tibet oostwaarts tot Japan, Java, de Filipijnen en Celebes en één soort in Noordwest-Afrika (de berberaap, Macaca sylvanus)


lexentry: nld/makaron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makaron
trans_list: macaron
sense:
(voeding) klein rond luchtig gevuld koekje gemaakt van amandelspijs en eiwit, met naar plaats en tijd verschillende bereidingswijzen, vanaf de twintigste eeuw ook twee zulke koekjes op elkaar met een zachte vulling ertussen, vaak met opvallende kleuren


lexentry: nld/makreel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makreel
trans_list: cavala
sense:
(straalvinnigen) bepaalde soort zeevis, Scomber scombrus , familie van de makreelachtigen zoals tonijn en boniet


lexentry: nld/makron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makron
trans_list: macaron
sense:
(voeding) amandelkoekje, bitterkoekje, suikerbroodje; koekje bereid uit amandelspijs en eiwit, met naar plaats en tijd verschillende bereidingswijzen, rond 1900 in België en Zuid-Nederland vooral een heel klein meelkoekje op papier vastgebakken, vanaf de twintigste eeuw ook twee zulke koekjes op elkaar met een zachte vulling ertussen, vaak met opvallende kleuren.


lexentry: nld/makroon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: makroon
trans_list: macaron
sense:
(voeding) amandelkoekje, bitterkoekje, koekje bereid uit amandelspijs en eiwit, met naar plaats en tijd verschillende bereidingswijzen: rond 1900 in België en Zuid-Nederland vooral een heel klein meelkoekje op papier vastgebakken, vanaf de twintigste eeuw ook twee koekjes op elkaar met een zachte vulling ertussen, vaak met opvallende kleuren.


lexentry: nld/malaria__noun__1
sense_num: 01
written_rep: malaria
trans_list: malária | paludismo
sense:
(medisch) infectieziekte die veroorzaakt wordt door eencellige parasieten van het geslacht Plasmodium , op mensen overgebracht door malariamuggen


lexentry: nld/malie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: malie
trans_list: agulheta
sense:
(kleding) een metalen of kunststoffen ringetje of buisje aan het eind van een veter dat rafelen tegengaat


lexentry: nld/malie__noun__1
sense_num: 04
written_rep: malie
trans_list: ilhó
sense:
(kleding) eveneens de benaming voor elk van de ringetjes in schoeisel, waar de veter doorheen geregen wordt


lexentry: nld/malt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: malt
trans_list: malte
sense:
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers


lexentry: nld/malware__noun__1
sense_num: 01
written_rep: malware
trans_list: programa malicioso
sense:
(informatica) elke soort schadelijke software die het door de gebruiker gewenste gebruik van een computer verstoort of daar illegale functies uitvoert


lexentry: nld/mammoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mammoet
trans_list: mamute
sense:
(slurfdieren) benaming zoogdieren uit het geslacht Mammuthus , sinds de laatste ijstijd uitgestorven


lexentry: nld/mammoetboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mammoetboom
trans_list: sequoia
sense:
Sequoiadendron giganteum soort Amerikaanse naaldbomen uit de familie van de cipressen die zeer groot kunnen worden


lexentry: nld/manager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manager
trans_list: chefe
sense:
(bedrijfskunde) (beroep) persoon die de leiding heeft over een afdeling binnen een grotere organisatie


lexentry: nld/mandag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mandag
trans_list: dia por homem
sense:
(bedrijfskunde) hoeveelheid werk die één persoon op één werkdag kan verzetten, eenheid om de omvang van werkzaamheden in uit te drukken


lexentry: nld/mandoline__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mandoline
trans_list: bandolim
sense:
(muziekinstrument) een klein, luitvormig tokkelinstrument met vier paar snaren waarop met een plectrum getokkeld wordt


lexentry: nld/manenrob__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manenrob
trans_list: leão-marinho-da-patagônia
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Otaria flavescens , dat leeft aan de kusten van het zuidelijk deel van Zuid-Amerika; de bul heeft een met manen bezette nek


lexentry: nld/manenwolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manenwolf
trans_list: lobo-guará
sense:
(roofdieren) Chrysocyon brachyurus , Zuid-Amerikaanse wilde hondachtige, meer verwant met de vos dan met de wolf


lexentry: nld/mangaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangaan
trans_list: manganês
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/mangat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangat
trans_list: bueiro
sense:
een opening in een stoomketel of riool waardoor een man naar binnen kan. Een in het Nederlands veel gebruikelijkere term voor een mangat in een riool is 'put'.


lexentry: nld/mangoest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mangoest
trans_list: mangusto
sense:
(roofdieren) onderfamilie van de civetkatten, zeer snelle en behendige roofdiertjes die zelfs een gevecht met een gifslang niet schuwen


lexentry: nld/manicheïsme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manicheïsme
trans_list: maniqueísmo
sense:
(religie), (filosofie) openbaringsreligie uit de late oudheid en vroege middeleeuwen, sterk beïnvloed door het gnosticisme en met een grote tegenstelling tussen goed en kwaad


lexentry: nld/manifest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manifest
trans_list: manifesto
sense:
(politiek), (letterkunde) openlijke bekendmaking (over het algemeen in documentvorm) van een staatshoofd, regering, leider of politieke partij waarin bepaalde handelingen worden verklaard en/of verdedigd


lexentry: nld/manna__noun__1
sense_num: 01
written_rep: manna
trans_list: maná
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) (voeding) (religie) voedsel dat uit de hemel komt voor de Israëlieten tijdens hun tocht uit Egypte naar Kanaän; het Hebreeuwse woord is 'man'; dat kan in Ex. 16:15 ook worden begrepen als 'wat?' (14×: Ex. 16:15, 16:31 +, Num. 11:6 +, Deut. 8:3 +, Joz. 5:12 +, Ps. 78:24, Neh. 9:20; ook 3× in NT)


lexentry: nld/mantra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mantra
trans_list: mantra
sense:
(religie) een gedicht, woord, uitspraak of een lettergreep die het midden houdt tussen een spreuk met magisch effect en een gebed


lexentry: nld/maoïsme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maoïsme
trans_list: maoísmo
sense:
(politiek) variant van het communisme zoals uitgedragen en toegepast in China gedurende het derde kwart van de 20e eeuw


lexentry: nld/map__noun__1
sense_num: 03
written_rep: map
trans_list: diretoria
sense:
(informatica) deel van het bestandssysteem, waarin een aantal bestanden op gestructureerde wijze bewaard kunnen worden


lexentry: nld/maretak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: maretak
trans_list: visco
sense:
(plantkunde) Viscum album een halfparasitische plant die op bomen vooral vanaf Zuid-Limburg in zuidelijke richting voorkomt


lexentry: nld/margay__noun__1
sense_num: 01
written_rep: margay
trans_list: gato-maracajá
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus wiedii , een kleine katachtige die tot de groep van de pardelkatten behoort.


lexentry: nld/marimba__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marimba
trans_list: marimba
sense:
(muziekinstrument) een zeer grote houten xylofoon uit Guatemala met onder elke toets een resonator van houtsnijwerk


lexentry: nld/marinier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marinier
trans_list: fuzileiro naval
sense:
(beroep) (militair) lid van een militaire eenheid, vaak onderdeel van de marine, bestaande uit goed getrainde, gespecialiseerde infanteristen


lexentry: nld/marjolein__noun__1
sense_num: 02
written_rep: marjolein
trans_list: manjerona
sense:
(kruid) de blaadjes van echte marjolein (Origanum majorana ), vers en gedroogd, worden gebruikt als kruid (
(wikidata: marjolein ))


lexentry: nld/markeerstift__noun__1
sense_num: 01
written_rep: markeerstift
trans_list: caneta marca-texto
sense:
(Noord-Nederland), (teken- en schrijfmateriaal) een viltstift waarmee men stukken tekst aan de hand van kleuren doet opvallen


lexentry: nld/markt__noun__1
sense_num: 02
written_rep: markt
trans_list: mercado
sense:
(economie), (handel) het geheel van omstandigheden waaronder gevraagde en aangeboden hoeveelheden van een bepaald product of een bepaalde dienst verhandeld worden tegen een bepaalde prijs


lexentry: nld/marmelade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmelade
trans_list: aperto
sense:
(voeding) jam waarin de schillen van citrusvruchten en andere vruchten met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


lexentry: nld/marmer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmer
trans_list: mármore
sense:
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst


lexentry: nld/marmot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marmot
trans_list: marmota
sense:
(knaagdieren) Marmota knaagdier dat vooral in het hooggebergte leeft maar ook veel als huisdier wordt gehouden


lexentry: nld/mars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mars
trans_list: marcha
sense:
(militair) regelmatige manier van lopen met afgemeten passen, vooral gebruikt door soldaten en bij plechtigheden.


lexentry: nld/mars__noun__1
sense_num: 04
written_rep: mars
trans_list: alta
sense:
(scheepvaart) het halfronde platform aan de top van het onderste deel van de mast van een zeilschip.


lexentry: nld/marsala__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marsala
trans_list: Vinho Marsala
sense:
(drinken) een Italiaanse versterkte wijn die gemaakt wordt in de omgeving van Marsala op het westelijk deel van Sicilië 
(wikidata: marsala )


lexentry: nld/marskramer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marskramer
trans_list: fornecedor
sense:
(beroep) (handel) (verouderd) een verkoper van kleine artikelen, die hij in een rugkorf of mars vervoert en waarmee hij platteland en steden afreist om zijn waar op markten en kermissen en van huis tot huis te verkopen


lexentry: nld/martelaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: martelaar
trans_list: mártir
sense:
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is


lexentry: nld/marter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: marter
trans_list: marta
sense:
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Martes , met een lange staart en een meestal bruine pels


lexentry: nld/martial_art__noun__1
sense_num: 01
written_rep: martial art
trans_list: arte marcial
sense:
(sport) traditioneel en stelselmatig beoefende stijl van vechten, als vermaak beoefend in wedstrijdenDe term wordt vooral gebruikt voor Oosterse vechtsporten.


lexentry: nld/masjiach__noun__1
sense_num: 01
written_rep: masjiach
trans_list: messias
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) aanduiding van een priester of koning, die tot zijn functie gezalfd wordt; het woord wordt daarbij vaak gevolgd door 'van de Heer'; in vertalingen gewoonlijk: gezalfde (39×: Lev. 4:3 +, 1 Sam. 2:10 +, 2 Sam. 1:14 +, Jes. 45:1, Hab. 3:13, Ps. 2:2 +, Klaagl. 4:20, Dan. 9:25 +, 1 Kron. 16:22, 2 Kron. 6:42); later aanduiding van een heilbrenger of de verwachte Heilbrenger; 'messias' of 'Messias' is de Griekse versie van het Hebreeuwse woord (2× in NT), 'Christos' is de Griekse vertaling daarvan (529× in NT), 'Christus' in het Latijn


lexentry: nld/massa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: massa
trans_list: massa
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) de totale hoeveelheid materie in een object (gewicht is massa bepaald aan de hand van de graviteit of door de inertie van dat object)


lexentry: nld/massatoerisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: massatoerisme
trans_list: turismo de massa
sense:
(toerisme) toerisme in populaire vakantiegebieden waarbij men bij voorkeur ook nog eens allemaal in dezelfde periode komt opdraven


lexentry: nld/mast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mast
trans_list: mastro
sense:
(scheepvaart) lange, rechtop staande paal midden op het schip waaraan vlaggen, zeilen en/of ra's bevestigd kunnen worden


lexentry: nld/matje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: matje
trans_list: mullet
sense:
dim. tant.
 kapsel waarbij de de zijkanten van het haar meestal opgeschoren of kort zijn, maar de achterkant lang


lexentry: nld/matriarchaal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: matriarchaal
trans_list: matriarcal
sense:
betrekking hebbend op een samenlevingsvorm waarbij vrouwen aan de macht zijn en overerving via de vrouwelijke lijn gaat


lexentry: nld/mauritiuspalm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mauritiuspalm
trans_list: buriti
sense:
(bloemplanten) Mauritia flexuosa een tot 35 m hoge, tweehuizige palm met een kroon van uitgespreide, donkergroene, waaiervormig ingesneden, in omtrek afgeronde bladeren met een diameter van 4 m. De stam is tot 60 cm dik en ringvormig gesegmenteerd door de knopen van afgevallen bladeren. De palm komt oorspronkelijk uit het Amazonebekken en het noorden van Zuid-Amerika (Suriname) waar hij groeit in natte gebieden


lexentry: nld/mazelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mazelen
trans_list: sarampo
sense:
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid


lexentry: nld/medaille__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medaille
trans_list: medalha
sense:
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen


lexentry: nld/medicijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: medicijn
trans_list: remédio | medicamento
sense:
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent


lexentry: nld/meerkat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerkat
trans_list: cercopiteco
sense:
(primaten) Cercopithecini één van een aantal Afrikaanse apensoorten uit de Cercopithecini-geslachtsgroep


lexentry: nld/meerkoet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerkoet
trans_list: galeirão
sense:
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Fulica atra een vogel uit de familie van de rallen, koeten en waterhoentjes (Rallidae) en het geslacht koeten (Fulica) geheel zwart met witte snavel en voorhoofdschild


lexentry: nld/meerprijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meerprijs
trans_list: sobrecarregar
sense:
een hoeveelheid geld die men extra moet betalen bovenop de standaard prijs, als men extra eisen stelt aan het gekochte


lexentry: nld/meeteenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meeteenheid
trans_list: unidade de escala
sense:
(scheikunde) (natuurkunde) (elektrotechniek) eenheid die gebruikt wordt om meetresultaten in uit te drukken


lexentry: nld/meetklok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meetklok
trans_list: comparador
sense:
(metaalbewerking) een meetinstrument voor nauwkeurige meting of vergelijking van lengten en afstanden van een werkstuk. De positie van een meetstift is op een ronde schaal afleesbaar


lexentry: nld/meewind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meewind
trans_list: barlavento
sense:
beweging van lucht die in dezelfde richting gaat als de richting waarin iets of iemand zich voortbeweegt


lexentry: nld/megahertz__noun__1
sense_num: 01
written_rep: megahertz
trans_list: megahertz
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een eenheid voor frequentie, gelijk aan 106 hertz of 1.000 kilohertz, weergegeven met symbool MHz


lexentry: nld/megameter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: megameter
trans_list: megâmetro
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 106 meter of 1.000 kilometer, weergegeven met symbool Mm


lexentry: nld/meidoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meidoorn
trans_list: pilriteiro
sense:
(plantkunde) (medisch) Crataegus plantengeslacht of zijn bloesems, ook haagdoorn of steendoorn genoemd


lexentry: nld/meistreel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meistreel
trans_list: trovador
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een langs kastelen en vorstenhoven in het Zuid-Frankrijk van weleer rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/meistreel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: meistreel
trans_list: trovador
sense:
(cultuur), (muziek), (verouderd) een langs herbergen, jaarmarkten rondtrekkend artiest, muzikant, zanger van liedjes en komediant


lexentry: nld/meitnerium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meitnerium
trans_list: meitnério
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/melanisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melanisme
trans_list: melanismo
sense:
(biologie) een abnormaal zwarte huid en haar of veren door een aangeboren overmaat aan het organisch pigment “melanine”


lexentry: nld/melde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melde
trans_list: armola
sense:
(bloemplanten) een geslacht Atriplex van kruidachtige en struikvormige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae ). Het geslacht kent honderd tot tweehonderd soorten


lexentry: nld/melisse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melisse
trans_list: cidreira
sense:
(bloemplanten) een geslacht Melissa uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Het geslacht omvat vijf soorten vaste, kruidachtige (geneeskrachtige) planten die van nature voorkomen in Europa en Azië. De botanische naam Melissa is afgeleid van het Oudgriekse woord voor bij (μέλισσα) vanwege de overdaad aan nectar die aanwezig is in de bloemen waardoor bijen worden aangetrokken. De stengels zijn rechthoekig, zoals ook het geval is bij alle andere planten uit de lipbloemenfamilie. De bladeren staan in paren tegenover elkaar en zijn over het algemeen in de vorm van een hart of ovaalvormig. Als ze gekneusd worden, geven ze een citroengeur af


lexentry: nld/melkgebit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkgebit
trans_list: dentes do leite
sense:
(anatomie) alle tijdelijke tanden en kiezen van een dier of mens, die na verloop van tijd worden vervangen door permanente tanden


lexentry: nld/melktand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melktand
trans_list: dente de leite
sense:
(anatomie) een tand uit de eerste set tijdelijke tanden van de mens en sommige andere dieren (zoals de hond of de koe), die na verloop van tijd worden vervangen door de permanente tanden


lexentry: nld/melkwegstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkwegstelsel
trans_list: galáxia
sense:
(astronomie) een bijzonder grote groep sterren die samen met andere materie om een gezamenlijk middelpunt -waarschijnlijk een zwart gat- wentelen


lexentry: nld/melkwei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: melkwei
trans_list: soro
sense:
de vloeistof die bij de kaasbereiding ontstaat door het stremmen van de melk na toevoeging van stremsel


lexentry: nld/membranofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: membranofoon
trans_list: membranofone
sense:
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die toon/geluid voortbrengen door het trillen van een gespannen vel


lexentry: nld/memorandum__noun__1
sense_num: 02
written_rep: memorandum
trans_list: lembrete
sense:
een diplomatiek stuk met een afspraak tussen staten, bijvoorbeeld een memorandum van overeenstemming, doorgaans eenvoudiger van opzet dan een verdrag


lexentry: nld/mengvoer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mengvoer
trans_list: amassar
sense:
de verzamelnaam voor droge diervoeders die uit diverse ingrediënten zijn samengesteld en daarmee bepaalde eigenschappen hebben


lexentry: nld/menora__noun__1
sense_num: 02
written_rep: menora
trans_list: menorá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) kandelaar voor de viering van Chanoeka, met acht armen plus een extra arm, sjamasj, voor het licht waarmee de andere worden aangestoken


lexentry: nld/menore__noun__1
sense_num: 02
written_rep: menore
trans_list: menorá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) chanoekakandelaar (zie: Chanoeka) met acht armen plus een extra arm voor het licht waarmee de andere worden aangestoken (sjamasj)


lexentry: nld/mens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mens
trans_list: humano | homem
sense:
de (primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt


lexentry: nld/mensenrechten__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mensenrechten
trans_list: direitos humanos
sense:
alleen meervoud (juridisch), (politiek) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen


lexentry: nld/menstruatiecyclus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: menstruatiecyclus
trans_list: ciclo menstrual
sense:
(biologie) reeks natuurlijke periodieke veranderingen in de hormoonproductie en de structuren van de baarmoeder en eierstokken van het vrouwelijke voortplantingssysteem


lexentry: nld/menthol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: menthol
trans_list: mentol
sense:
(scheikunde) vluchtige olie die een belangrijk bestanddeel is van pepermuntolie, een organische verbinding met een sterke muntgeur


lexentry: nld/menubalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: menubalk
trans_list: barra de menu
sense:
(informatica) plaats op het computerscherm waar de gebruiker kan kiezen tussen de verschillende functies van een computerprogramma


lexentry: nld/merchandising__noun__1
sense_num: 01
written_rep: merchandising
trans_list: merchandising
sense:
het commercieel exploiteren van de populariteit van een merk of van bekende personen, zoals filmsterren, entertainers en sporthelden, evenals van figuren uit films, stripverhalen, games en televisieprogramma's


lexentry: nld/merel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: merel
trans_list: melro
sense:
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters


lexentry: nld/mes__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mes
trans_list: faca
sense:
(gereedschap) (huishouden) een dun lang werktuig met een scherp geslepen kant waarmee gesneden kan worden


lexentry: nld/mestkever__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mestkever
trans_list: escaravelho
sense:
(kevers) een donkergekleurde kever uit een informele groep van kevers die mest eten als larve of imago, er zijn zo'n 5000 soorten. De in Nederland en België bekendere soorten komen uit de familie Geotrupidae . Er zijn ook enkele onderfamilies (Scarabaeinae en Aphodiinae) uit de familie bladsprietkevers (Scarabaeidae) die als mestkever of pillendraaier worden aangeduid


lexentry: nld/metaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metaal
trans_list: metal
sense:
ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden


lexentry: nld/metafoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metafoor
trans_list: metáfora
sense:
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis


lexentry: nld/metafysica__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metafysica
trans_list: metafísica
sense:
de wijsgerige leer die niet de werkelijkheid onderzoekt zoals ze ons gegeven wordt uit zintuiglijke ervaring, maar op zoek gaat naar het wezen van die werkelijkheid en wat haar constitueert


lexentry: nld/meten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: meten
trans_list: medir
sense:
overgankelijk de waarde van een bepaalde grootheid bepalen door deze te vergelijken met een ijkwaarde


lexentry: nld/meteoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meteoor
trans_list: meteoro
sense:
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet


lexentry: nld/metformine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: metformine
trans_list: metformina
sense:
(farmacologie) een medicament uit de groep biguaniden dat vooral gebruikt wordt bij de behandeling van diabetes mellitus type 2 (suikerziekte)


lexentry: nld/methodisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: methodisme
trans_list: metodismo
sense:
(religie) Een stroming in het Angelsaksische protestantisme verwant aan het remonstrantisme van Arminius


lexentry: nld/methyleenblauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: methyleenblauw
trans_list: azul de metileno
sense:
(scheikunde) kleurstof die als indicator van de zuurgraad gebruikt wordt omdat zij bij toevoeging van zuur een gele kleur krijgt


lexentry: nld/meubel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: meubel
trans_list: mobília | móvel
sense:
een gebruiksvoorwerp dat behoort tot de inrichting van een kamer, zoals een bank, stoel, tafel, kast, bed e.d.


lexentry: nld/mezoeza__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mezoeza
trans_list: mezuzá
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) kokertje aan deurpost met teksten uit het Bijbelboek Deuteronomium, om te herinneren aan de geboden


lexentry: nld/microbiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microbiologie
trans_list: microbiologia
sense:
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen


lexentry: nld/microgram__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microgram
trans_list: micrograma
sense:
(natuurkunde), (eenheid) een massa (gewicht) met een waarde van één miljoenste gram of 0,001 milligram, weergegeven met symbool μg


lexentry: nld/micrometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: micrometer
trans_list: micrómetro
sense:
(techniek) een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten


lexentry: nld/micrometer__noun__1
sense_num: 02
written_rep: micrometer
trans_list: micrómetro
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm


lexentry: nld/micronatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: micronatie
trans_list: micronação
sense:
een entiteit die een natie of staat lijkt, maar die voor het grootste deel alleen op papier, op het internet of in het hoofd van de schepper bestaat


lexentry: nld/microscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: microscoop
trans_list: microscópio
sense:
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden


lexentry: nld/middel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: middel
trans_list: meio
sense:
(medisch) iets dat wordt aangewend om ziekte, ongesteldheid te bestrijden, (verkort voor geneesmiddel)


lexentry: nld/middelpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: middelpunt
trans_list: centro
sense:
(wiskunde) van een cirkel of bol is het punt dat tot alle punten op de omtrek dezelfde afstand heeft


lexentry: nld/middenstander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: middenstander
trans_list: varejista
sense:
(beroep) (bedrijfskunde) zelfstandig ondernemer met weinig of geen personeel m.n. een winkelier die aan consumenten verkoop


lexentry: nld/middenweg__noun__1
sense_num: 02
written_rep: middenweg
trans_list: meio-termo | meiotermo
sense:
(figuurlijk) (filosofie) vooral in gulden ~: een manier van doen en denken die twee of meer uitersten weet te vermijden; de derde weg


lexentry: nld/miereneter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: miereneter
trans_list: tamanduá
sense:
(dierkunde) benaming voor tandloze zoogdieren uit de onderorde Vermilingua , formicivoor die mieren vangt met lange kleverige tong


lexentry: nld/mierikswortel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: mierikswortel
trans_list: raiz-forte
sense:
(voeding)(kruid) de wortel van Armoracia rusticana wordt als pikant kruid gebruikt 
(wikidata: mierikswortel )


lexentry: nld/mijngas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijngas
trans_list: grisu
sense:
brandbaar, giftig, reukloos gas dat in steenkoolmijnen voor kan komen, vooral bestaande uit methaan (CH4)


lexentry: nld/mijt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijt
trans_list: ácaro
sense:
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de superorde Acariformes kleine geleedpotige, overwegend parasitisch levende diertjes


lexentry: nld/mijter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mijter
trans_list: mitra
sense:
(religie) (hoofddeksel) een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden


lexentry: nld/milieuvervuiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: milieuvervuiling
trans_list: polução
sense:
(milieukunde) het aanbrengen van schade aan de natuurlijke omgeving door het inbrengen van daaraan vreemde stoffen


lexentry: nld/miljonair__noun__1
sense_num: 01
written_rep: miljonair
trans_list: milionário
sense:
iemand die een vermogen heeft van meer dan een miljoen eenheden van een bepaalde valuta (bijvoorbeeld euro, dollar)


lexentry: nld/millimeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: millimeter
trans_list: milímetro
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat ter grootte van een duizendste meter, 0,1 centimeter, weergegeven met symbool mm


lexentry: nld/mineraalwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mineraalwater
trans_list: água mineral
sense:
(drinken) water dat mineralen bevat die de smaak veranderen of het water een (vermeende) therapeutische waarde geven


lexentry: nld/mineur__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: mineur
trans_list: menor
sense:
(muziek) “klein” in de benaming van bepaalde intervallen, akkoorden en toonladders; vaak genoemd in combinatie met het terts-interval


lexentry: nld/mink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mink
trans_list: visone
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Neovison vison , meer verwant aan de zeemink dan aan de Europese nerts, is de voornaamste leverancier van nertsbont


lexentry: nld/minstreel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: minstreel
trans_list: jogral
sense:
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.


lexentry: nld/mis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mis
trans_list: missa
sense:
(religie) een eucharistieviering, de katholieke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd


lexentry: nld/misbruiken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: misbruiken
trans_list: abusar
sense:
overgankelijk op een slechte wijze, d.w.z. overdadig gebruik maken van iets (drank, drugs, toegewezen privileges, e.d.)


lexentry: nld/misbruiken__verb__1
sense_num: 03
written_rep: misbruiken
trans_list: abusar
sense:
overgankelijk op laakbare wijze van iets (macht, naamgeving, positie, e.d.) gebruik maken voor een doel waarvoor het niet bedoeld is


lexentry: nld/mistella__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mistella
trans_list: mistela
sense:
(drinken) mengsel van niet of maar gedeeltelijk gegist druivensap, alcohol en soms ook suikerDit wordt vaak gebruikt als toevoeging om wijnen te versterken; het moet een volle, maar zoetere smaak bij een hoger alcoholpercentage opleveren dan bij gewone gisting mogelijk is.


lexentry: nld/modelvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: modelvliegtuig
trans_list: modelo de avião
sense:
(luchtvaart) een op schaal nagebouwd vliegtuig dat vaak op afstand bestuurd kan worden en kan vliegen


lexentry: nld/moeder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: moeder
trans_list: mãe
sense:
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf


lexentry: nld/moederkoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moederkoek
trans_list: placenta
sense:
(anatomie) orgaan bestaande uit baarmoederslijmvlies en embryoblaasje dat zorgt voor de uitwisseling van voedingsstoffen, zuurstof en afvalstoffen tussen moeder en ongeboren kind


lexentry: nld/moederskind__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moederskind
trans_list: filhinho da mamãe
sense:
(familie) onzelfstandig, afhankelijk kind dat (te) erg op de moeder is gericht (gezegd van jongens en jongemannen)


lexentry: nld/moeflon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moeflon
trans_list: muflăo | muflão
sense:
(evenhoevigen) Ovis orientalis het kleinste wilde schaap. De naam moeflon wordt soms ook per abuis gebruikt voor de argali (Ovis ammon), een verwante soort. Argali's zijn echter groter dan moeflons


lexentry: nld/moer__noun__2
sense_num: 01
written_rep: moer
trans_list: porca
sense:
(biologie) vrouwelijk wezen, zoals de moederstam van een gist of plant of een vrouwelijk konijn, haas of fret


lexentry: nld/moeraal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moeraal
trans_list: moreia
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Muraena helena uit het geslacht Muraena uit de familie van de murenen (Muraenidae ), orde palingachtigen (Anguilliformes )


lexentry: nld/mok__noun__1
sense_num: 02
written_rep: mok
trans_list: caneca
sense:
(diergeneeskunde) een verzamelnaam voor verschillende vormen van huidirritaties en -ontstekingen aan de onderbenen van een paard, voornamelijk in de kootholte


lexentry: nld/moker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: moker
trans_list: maço
sense:
(gereedschap) een zeer zware hamer met korte steel, die gewoonlijk voor smeed-, hak- en breekwerk gebruikt wordt


lexentry: nld/mol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mol
trans_list: toupeira
sense:
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond


lexentry: nld/mol__noun__3
sense_num: 01
written_rep: mol
trans_list: mol
sense:
(scheikunde), (eenheid) mol, hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12


lexentry: nld/molecule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecule
trans_list: molécula
sense:
(natuurkunde), (scheikunde) het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit


lexentry: nld/molecuul__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molecuul
trans_list: molécula
sense:
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen


lexentry: nld/molen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molen
trans_list: moinho | moenda
sense:
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines


lexentry: nld/molensteen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molensteen
trans_list: mó
sense:
een ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen van granen en andere producten, zoals boekweit, erwten en bonen, lijnkoeken en eikenschors


lexentry: nld/molybdeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: molybdeen
trans_list: molibdénio | molibdênio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/mond-en-klauwzeer__abbr__1
written_rep: mond-en-klauwzeer
trans_list: febre aftosa
sense:
1. een zeer besmettelijke virusziekte (Aphtae epizooticae) die evenhoevige dieren, vooral runderen treft


lexentry: nld/mond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mond
trans_list: boca
sense:
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt


lexentry: nld/mondharp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondharp
trans_list: harpa de boca
sense:
(muziek) een klein tokkelinstrument en lamellofoon waarbij de klank gevormd wordt door een dunne lamel aan te tokkelen waarbij het frame tussen de tanden of tegen de lippen wordt gehouden


lexentry: nld/mondkap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondkap
trans_list: máscara
sense:
(medisch) kapje dat voor de mond wordt geplaatst teneinde inademing van stof of ziekteverwekkers te voorkomen


lexentry: nld/mondwater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mondwater
trans_list: enxaguante bucal
sense:
reinigende vloeistof waarmee de mondholte kan worden gespoeld, vaak gebruikt om onprettig ruikende adem tegen te gaan


lexentry: nld/monnikskap__noun__1
sense_num: 03
written_rep: monnikskap
trans_list: acônito
sense:
(plantkunde) (medisch) Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen


lexentry: nld/monografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: monografie
trans_list: monografia
sense:
een wetenschappelijk boek of verhandeling over één onderwerp of een beperkte groep van samenhangende onderwerpen, in het algemeen geschreven door één auteur


lexentry: nld/monolithisch__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: monolithisch
trans_list: monolítico
sense:
(figuurlijk) van iets dat het kolossaal groot is en uit één massief brok bestaat, één geheel vormend, geïntegreerd, homogeen


lexentry: nld/mooiprater__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mooiprater
trans_list: lambe-botas
sense:
iemand die uit eigenbelang, met vriendelijke praatjes, zaken mooier en beter voorstelt dan ze in werkelijkheid zijn


lexentry: nld/mop__noun__1
sense_num: 04
written_rep: mop
trans_list: esfregão
sense:
(huishouden), (scheepvaart) een (dek)zwabber of huishoudelijk hulpstuk om vloeren (afhankelijk van de soort mop droog of juist nat) te reinigen


lexentry: nld/morgenster__noun__1
sense_num: 02
written_rep: morgenster
trans_list: barba de bode
sense:
(plantkunde) (voeding) (medisch) benaming voor planten uit het geslacht Tragopogon , deel van de composietenfamilie (Compositae oftewel Asteraceae )


lexentry: nld/morse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: morse
trans_list: Morse | alfabeto Morse | código Morse
sense:
(communicatie) communicatiesysteem waarbij berichten via korte en lange signalen (punten en strepen) overgebracht worden


lexentry: nld/morsecode__noun__1
sense_num: 01
written_rep: morsecode
trans_list: código morse
sense:
(telecommunicatie) weergave van letters, leestekens en cijfers door afgesproken patronen van korte en lange signalen met tussenpozen (combinaties van punten en strepen)


lexentry: nld/mosterd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mosterd
trans_list: mostarda
sense:
(plantkunde) een of meer kruisbloemige planten met gele bloemen van het geslacht Sinapis (gele mosterd) of Brassica nigra (zwarte mosterd) of Brassica juncea (Sareptamosterd) of Brassica carinata (Ethiopische mosterd)


lexentry: nld/motor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: motor
trans_list: motor
sense:
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft


lexentry: nld/motorrem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: motorrem
trans_list: freio motor
sense:
(werktuigbouwkunde) een speciaal soort rem die bij zware voertuigen de slijtage aan de andere remmen vermindert


lexentry: nld/motorrijtuig__noun__1
sense_num: 02
written_rep: motorrijtuig
trans_list: automotora
sense:
(spoorwegen) spoorvoertuig voor het vervoer van reizigers of post dat zichzelf, zonder aan andere voertuigen vastgekoppeld te zijn, kan voortbewogen


lexentry: nld/mout__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mout
trans_list: malte
sense:
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers.


lexentry: nld/mouterij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mouterij
trans_list: maltaria
sense:
fabriek waar van granen mout wordt gemaakt, door het in water te weken waardoor het onkiemt, en het daarna te drogen


lexentry: nld/mozzarella__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mozzarella
trans_list: mozarela
sense:
zachte, witte, Italiaanse kaas oorspronkelijk gemaakt van melk van een waterbuffel later ook uit melk van een koe


lexentry: nld/mug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mug
trans_list: mosquito
sense:
(tweevleugeligen) klein, vliegend tweevleugelig insect van de onderorde Nematocera dat in grote paringszwermen erg lastig is met een dun en fragiel lichaam, dunne pootjes, gesegmenteerde antennes waarmee goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met zuigsnuit


lexentry: nld/muil__noun__1
sense_num: 03
written_rep: muil
trans_list: babucha
sense:
v/m (schoeisel) bepaald soort schoeisel dat eenvoudig is aan te doen, met onbedekte hiel en zonder hak, veelal deftig en vooral bedoeld om binnenshuis te dragen


lexentry: nld/muilkorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muilkorf
trans_list: focinheira
sense:
een leren of metalen korf die voor de bek van een dier gespannen wordt om bijten onmogelijk te maken


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muis
trans_list: rato | ratinho | camundongo
sense:
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart


lexentry: nld/muis__noun__1
sense_num: 03
written_rep: muis
trans_list: rato | camundongo
sense:
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen


lexentry: nld/muiten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: muiten
trans_list: amotinar
sense:
inergatief het in opstand komen tegen wettige autoriteit (specifiek voor militairen of bemanningen van schepen)


lexentry: nld/muiter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muiter
trans_list: amotinado
sense:
(scheepvaart) (militair) (persoon) opstandeling die het bevoegd gezag omverwerpt en zelf de leiding neemt met name in de scheepvaart en in het leger


lexentry: nld/multiplier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: multiplier
trans_list: multiplicador
sense:
(economie) de factor waarmee een endogene variabele verandert, in reactie op een verandering in enige exogene variabele


lexentry: nld/mungboon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mungboon
trans_list: feijão mungu | feijão-mungo
sense:
(plantkunde) kruidachtige, eenjarige plant Vigna radiata uit de Leguminosae familie 
(wikidata: mungboon )


lexentry: nld/munt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: munt
trans_list: mentha | hortelã
sense:
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht 
(wikidata: munt )


lexentry: nld/muntgeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muntgeld
trans_list: cunhar
sense:
een stuk materie, veelal metaal, dat als geld gebruikt wordt, gewoonlijk in de vorm van een rond, plat schijfje


lexentry: nld/mus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mus
trans_list: pardal | pássaro
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen


lexentry: nld/musiceren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: musiceren
trans_list: desempenhar um papel
sense:
(muziek), inergatief het ten gehore brengen van muziek door middel van een muziekinstrument of de stem


lexentry: nld/muskusos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muskusos
trans_list: boi-almiscarado
sense:
(evenhoevigen) Ovibos moschatus , onderfamilie bokken) is een plomp hoefdier met grote kop en brede snuit


lexentry: nld/muur__noun__3
sense_num: 01
written_rep: muur
trans_list: morugem
sense:
(bloemplanten) een geslacht Stellaria van kruidachtige planten uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae ). De typesoort is Stellaria graminea . Het geslacht komt wereldwijd voor met zo'n 175 soorten. De meeste soorten hebben vijftallige, witte kroonbladen


lexentry: nld/muurbloem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: muurbloem
trans_list: goiveira
sense:
(bloemplanten) Erysimum cheiri een welriekende vaste plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae ) met oorspronkelijk goudgele bloemen die tegen een muur aangroeit. Het is een soort die in het wild zeldzaam geworden is, maar waarvan cultivars in tuinen veel worden gebruikt als sierplant. De halfstruik is afkomstig uit het oostelijke deel van het Middellandse Zeegebied. Romeinen introduceerden de plant vermoedelijk zo'n 2000 jaar geleden als sierplant en geneeskruid in de Lage Landen


lexentry: nld/muziekgroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: muziekgroep
trans_list: banda
sense:
een groep personen die zich gezamenlijk oefent in het spelen of zingen van muziek, meestal met het doel ermee op te treden


lexentry: nld/myopie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: myopie
trans_list: miopia
sense:
(medisch) afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt


lexentry: nld/mysticisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: mysticisme
trans_list: misticismo
sense:
(religie) leer over kennis en persoonlijke ervaringen van toestanden van bewustzijn voorbij de normale menselijke perceptie


lexentry: nld/myxomatose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: myxomatose
trans_list: mixomatose
sense:
(diergeneeskunde) ernstige konijnenziekte die verspreid wordt door vectoren (dragers) zoals muggen, konijnenvlooien en onderlinge besmetting via bijvoorbeeld contact, urine of andere virus-houdende lichaamsvloeistoffen


lexentry: nld/naald__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naald
trans_list: agulha
sense:
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer


lexentry: nld/naambeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naambeeld
trans_list: logo
sense:
een herkenningsteken waarin een naam of afkorting van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. op kunstzinnige wijze is verbeeld


lexentry: nld/naamval__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naamval
trans_list: caso
sense:
(taalkunde), (grammatica) een buigingsvorm van een naamwoord, lidwoord of telwoord die de functie van dat woord in de zin aangeeft


lexentry: nld/nachtegaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtegaal
trans_list: rouxinol
sense:
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos


lexentry: nld/nachtevening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nachtevening
trans_list: equinócio
sense:
(astronomie) het van gelijke duur zijn van dag en nacht, wat het geval is, wanneer de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert


lexentry: nld/nageboorte__noun__1
sense_num: 03
written_rep: nageboorte
trans_list: secundinas
sense:
(anatomie) de moederkoek, navelstreng en vliezen die het lichaam van de moeder verlaten nadat de baby is geboren


lexentry: nld/nagel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nagel
trans_list: unha
sense:
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten


lexentry: nld/nalatenschap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nalatenschap
trans_list: herança
sense:
(juridisch) het geheel aan bezittingen en schulden dat door de erflater bij zijn overlijden wordt overgedragen aan de erfgenamen


lexentry: nld/namaker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: namaker
trans_list: copião
sense:
iemand die producten van een ander (bedrijf) kopieert zonder dat daar toestemming voor gegeven is; schender van het copyright


lexentry: nld/nameting__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nameting
trans_list: pós-teste
sense:
meting nadat een interventie heeft plaatsgevonden om de werking van de interventie te kunnen beoordelen


lexentry: nld/namiddag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: namiddag
trans_list: tarde
sense:
(tijdrekening) (in Nederland) tijd aan het einde van de middag of in het tweede deel van de middag, ongeveer van 16.00 tot 18.00 uur


lexentry: nld/nanometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nanometer
trans_list: nanômetro
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljardste meter of 0,000.001 millimeter, weergegeven met symbool nm


lexentry: nld/narwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: narwal
trans_list: narval
sense:
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Monodon monoceros walvis uit de poolstreken, die 4 tot 5 meter lang wordt waar bij een mannetjes nog een lange slagtand bij komtDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De bijnaam van de narwal is "eenhoorn van de zee".


lexentry: nld/nasporen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: nasporen
trans_list: caminho
sense:
ergatief (verouderd) achter mens, dier of voertuig aangaan door het volgen van dezelfde, bekende route


lexentry: nld/nasporen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: nasporen
trans_list: caminho
sense:
overgankelijk het trachten te achterhalen welke weg een mens, dier of voertuig is gegaan, het natrekken van het verloop van gebeurtenissen of het vaststellen van feiten


lexentry: nld/nasporing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nasporing
trans_list: investigação
sense:
onderzoek om de ware aard van iets te ontdekken; onderzoek naar wat anderen mogelijk verborgen willen houden


lexentry: nld/natie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natie
trans_list: nação
sense:
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen


lexentry: nld/naturalisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: naturalisme
trans_list: naturalismo
sense:
(kunst) stroming in de literatuur aan het eind van de 19e eeuw, die de mens beschouwt als bepaald door milieu en erfelijkheid


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuur
trans_list: natureza
sense:
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis", als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 02
written_rep: natuur
trans_list: natureza
sense:
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd


lexentry: nld/natuur__noun__1
sense_num: 03
written_rep: natuur
trans_list: natureza
sense:
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde


lexentry: nld/natuurhoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuurhoorn
trans_list: trompa de caça
sense:
(muziekinstrument) een koperen blaasinstrument bestaande uit een lange, rondgebogen buis zonder ventielen, maar met verwisselbare tussenstukken


lexentry: nld/natuurlijk_persoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: natuurlijk persoon
trans_list: pessoa física | pessoa natural
sense:
(juridisch) menselijk wezen van vlees en bloed dat als rechtssubject rechten en plichten kan hebben en rechtshandelingen kan verrichten


lexentry: nld/natuurrecht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: natuurrecht
trans_list: direito natural
sense:
recht aan de natuur en niet aan de maatschappij ontleend, in de natuurlijke orde van de dingen gefundeerd


lexentry: nld/nautiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nautiek
trans_list: navegação
sense:
de wetenschap die zich bezighoudt met de praktische en theoretische stuurmanskunst om op een veilige wijze een schip zo snel en economisch mogelijk van de ene plaats naar de andere te brengen


lexentry: nld/nazi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nazi
trans_list: nacional-socialista
sense:
(politiek) oorspronkelijk: aanhanger, lid van de Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP) een politieke partij in het Duitsland van de jaren 1920 tot 1945


lexentry: nld/nebula__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nebula
trans_list: nebulosa
sense:
(astronomie) interstellaire gas- en stofwolken die worden beschouwd als de geboorteplaats van de sterren


lexentry: nld/nectarine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nectarine
trans_list: nectarina
sense:
(plantkunde) boom Prunus persica var. nucipersica een mutant van de perzik (Prunus persica ) 
(wikidata: nectarine )


lexentry: nld/neerbuigendheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neerbuigendheid
trans_list: condescendência
sense:
het iemand schijnbaar beleefd behandelen maar waarbij men toch ook duidelijk laat merken dat men die persoon minderwaardig vindt


lexentry: nld/nefroloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nefroloog
trans_list: nefrologista
sense:
(beroep), (medisch) een specialist die de nefrologie beoefent, een arts die zich bezighoud met nieraandoeningen


lexentry: nld/negatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: negatief
trans_list: negativo
sense:
(fotografie) een in het kader van een fotografisch procédé ontwikkelde plaat of film met een lichtgevoelige laag, waarop de lichtwaarden omgekeerd zijn t.o.v. de werkelijkheid


lexentry: nld/neger__noun__1
sense_num: 02
written_rep: neger
trans_list: negro
sense:
(extensie) persoon wiens voorouders (gedeeltelijk of volledig) uit Afrika bezuiden de Sahara afkomstig zijn, hebbende een donkere huidskleur en eventueel, zwart kroeshaar


lexentry: nld/negerin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: negerin
trans_list: negra
sense:
vrouw met een donkere huidskleur en vaak zwart kroeshaar wier voorouders afkomstig zijn uit Afrika bezuiden de Sahara


lexentry: nld/neoclassicisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neoclassicisme
trans_list: neoclassicismo
sense:
(kunst) kunststroming die opkwam aan het eind van de 18e eeuw, waarin opnieuw de vermeende puurheid van de "klassieke" kunst en cultuur van het oude Griekenland en het oude Rome.werd nagestreefd


lexentry: nld/neofascist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neofascist
trans_list: neofascista
sense:
iemand die tegenwoordig nog steeds een aanhanger is van het nationalistische en racistische gedachtegoed van Hitler en Mussolini


lexentry: nld/neon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neon
trans_list: néon | neônio
sense:
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas


lexentry: nld/neptunium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neptunium
trans_list: neptúnio | neptúno
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide


lexentry: nld/nerd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nerd
trans_list: CDF
sense:
(persoon) iemand die een grote voorliefde voor intellectuele zaken aan de dag legt, maar sociaal en seksueel niet aantrekkelijk wordt gevonden


lexentry: nld/nestblijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nestblijver
trans_list: ave nidícola
sense:
Bij nestblijvers zijn de jongen bij de geboorte nog niet ver genoeg ontwikkeld en moeten langere tijd in hetzelfde nest of hol doorbrengen, waar ze door hun ouders worden verzorgd.


lexentry: nld/nesteloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nesteloog
trans_list: grumete
sense:
(textielindustrie), (leerbewerking) een vetergat, vaak voorzien van een ringetje tegen het uitscheuren


lexentry: nld/nestelring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nestelring
trans_list: grumete
sense:
(textielindustrie), (leerbewerking) een ringetje dat in een vetergat is aangebracht om het tegen uitscheuren te beschermen


lexentry: nld/neurochirurg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurochirurg
trans_list: neurocirurgião
sense:
(beroep) chirurg die gespecialiseerd is in de chirurgische behandeling van aandoeningen aan de hersenen, hersenstam, ruggemerg, en perifere zenuwen


lexentry: nld/neurogenese__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurogenese
trans_list: neurogénese
sense:
(biologie), (neurologie) het ontstaan van nieuwe zenuwcellen in levende organismen, dat zowel voor als na de geboorte plaatsvindt


lexentry: nld/neurohypofyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurohypofyse
trans_list: neuro-hipófise
sense:
het neurale deel van de hypofyse, vanwaar bepaalde hormonen geproduceerd in de hypothalamus afgegeven worden


lexentry: nld/neurologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neurologie
trans_list: neurologia
sense:
(wetenschap) een discipline binnen de biologie en geneeskunde die zich bezighoudt met alles wat aandoeningen van het centrale zenuwstelsel betreft


lexentry: nld/neuron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neuron
trans_list: neurónio
sense:
(biologie) zenuwcel met haar neuriet en dendrieten, behorend tot de belangrijkste elementen van het zenuwstelsel


lexentry: nld/neushoorn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neushoorn
trans_list: rinoceronte
sense:
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop


lexentry: nld/neusklank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neusklank
trans_list: nasal
sense:
(taalkunde) een klank geproduceerd met een verlaagde velum in de mond, waardoor lucht tijdens het vormen van de klank ongestoord door de neus kan ontsnappen


lexentry: nld/neutraliteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neutraliteit
trans_list: neutralidade
sense:
het neutraal zijn bijv. een onpartijdige houding aanhouden ten opzichte van twee partijen met een geschil


lexentry: nld/neutronenbom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: neutronenbom
trans_list: bomba de neutrões
sense:
een waterstofbom die zo is geconstrueerd dat een groot deel van de energie van de explosie vrijkomt in de vorm van neutronenstraling, terwijl de hoeveelheid radioactiviteit die vrijkomt klein blijft


lexentry: nld/nevel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nevel
trans_list: nebulosa
sense:
(meteorologie) wolken in de nabijheid van de grond, ontstaan door plaatselijke oorzaken zoals door afkoeling of door menging van koude met warme vochtige lucht


lexentry: nld/nevelpanter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nevelpanter
trans_list: leopardo-nebuloso
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Neofelis nebulosa , een katachtige die zich schuil houdt in de bossen van Zuidoost-Azië


lexentry: nld/niacine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niacine
trans_list: niacina
sense:
(biochemie) één van de voor de mens noodzakelijke vitaminen, een wateroplosbaar microvoedingsmiddel dat van belang is voor de menselijke gezondheid


lexentry: nld/nier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nier
trans_list: rim
sense:
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine


lexentry: nld/niervet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niervet
trans_list: sebo
sense:
(kookkunst) glibberige stof, gewonnen uit het weefsel rond de beide organen die bij zoogdieren het bloed zuiveren


lexentry: nld/nieskruid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieskruid
trans_list: heléboro
sense:
(bloemplanten) een geslacht Helleborus dat volgens verschillende auteurs 15 tot 22 soorten omvat. Tot het geslacht behoren onder meer de kerstroos (Helleborus niger ), het stinkend nieskruid (Helleborus foetidus ), de lenteroos (Helleborus orientalis ) en de wrangwortel (Helleborus viridis )


lexentry: nld/nietje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nietje
trans_list: agrafar
sense:
verkleinwoord van niet (en meest voorkomende vorm): klein, vaak beugelvormig, metalen voorwerp dat uit een apparaat (nietmachine) komt met het doel verschillende materialen aan elkaar te bevestigen (vast te nieten)


lexentry: nld/nietmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nietmachine
trans_list: agrafador
sense:
apparaat dat nietjes in een stapeltje papieren kan slaan om deze bij elkaar te houdenNietmachines worden gebruikt in kantoren en scholen en zijn meestal gemaakt van metaal met een gedeeltelijke omhulling van kunststof die vaak in verschillende kleuren verkrijgbaar is.


lexentry: nld/nieuwe_maan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieuwe maan
trans_list: lua nova
sense:
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij we naar de schaduwzijde van de maan kijken, de zon verlicht in die situatie de van de aarde af gerichte zijde


lexentry: nld/nieuwlichterij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieuwlichterij
trans_list: modernismo
sense:
(pejoratief) iets nieuws dat anders is dan het oude en vertrouwde, zonder dat het voor iedereen duidelijk is dat het nieuwe beter is dan het oude


lexentry: nld/nieuws__noun__1
sense_num: 02
written_rep: nieuws
trans_list: notícias
sense:
(media) een uitzending in de media waarin berichten over [1] worden verspreid onder het grote publiek


lexentry: nld/nieuwsbrief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nieuwsbrief
trans_list: boletim
sense:
een regelmatige publicatie, over het algemeen rond een hoofdthema, waar al dan niet gratis op geabonneerd kan worden


lexentry: nld/nihilisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nihilisme
trans_list: niilismo
sense:
(filosofie) binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden


lexentry: nld/nihilist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nihilist
trans_list: niilista
sense:
(filosofie) zelfstandig denker die vindt dat voor werkelijke verbetering dingen die nu waardevol worden gevonden eerst tot niets moet worden teruggebracht en daarom niet buigt voor autoriteit of principe, ook niet als deze autoriteit of dit principe algemeen aanvaard is


lexentry: nld/nijlpaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijlpaard
trans_list: hipopótamo
sense:
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft


lexentry: nld/nijptang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nijptang
trans_list: patolas
sense:
(gereedschap) een tang met een in de lengterichting afgeplatte bek bedoeld om er ingeslagen spijkers mee uit te trekken


lexentry: nld/nikkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nikkel
trans_list: níquel
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal


lexentry: nld/nikker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nikker
trans_list: macaco
sense:
(pejoratief) laatdunkende term voor "neger", een oorspronkelijke, donkerhuidige bewoner van Afrika ten zuiden van de Sahara #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.


lexentry: nld/nimf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nimf
trans_list: ninfa
sense:
(mythologie) een Griekse halfgodin en daimon die in de natuur leeft, en vaak gebonden is aan een bepaalde plek of plantensoort, meestal voorgesteld in de gedaante van een aantrekkelijk meisje


lexentry: nld/niobium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: niobium
trans_list: nióbio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal


lexentry: nld/nirwana__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nirwana
trans_list: nirvana
sense:
de hoogste staat die door de mens bereikt kan worden, en waardoor heiligheid behaald wordt; toestand van volkomen rust


lexentry: nld/nitroglycerine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nitroglycerine
trans_list: nitroglicerina
sense:
(scheikunde) vloeibare springstof, bereid uit glycerol, zwavel- en salpeterzuur die bij kleine trillingen kan ontploffen


lexentry: nld/nobelium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nobelium
trans_list: nobélio
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


lexentry: nld/nok__noun__1
sense_num: 03
written_rep: nok
trans_list: came
sense:
(motortechniek) een uitstulping op een as waarmee het openen en sluiten van de kleppen wordt gestuurd


lexentry: nld/nokkenas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nokkenas
trans_list: eixo de comando | árvore de cames
sense:
(motortechniek) as voorzien van excentrieken die bij een verbrandingsmotor het openen en sluiten van de kleppen regelt


lexentry: nld/nominatief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nominatief
trans_list: caso nominativo
sense:
(grammatica) eerste van de 8 naamvallen van de Indo-Europese talenDeze vorm wordt meestal gebruikt voor onderwerp em naamwoordelijk deel van het gezegde


lexentry: nld/none__noun__1
sense_num: 02
written_rep: none
trans_list: nona
sense:
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de negende toon van een diatonische toonladder (een octaaf plus een seconde)


lexentry: nld/nonius__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nonius
trans_list: nônio
sense:
(techniek) langs een vaste maatlat verschuifbare hulpmaatlatDe combinatie maakt een nauwkeurige instelling van een bedieningsknop, of de aflezing van een meetinstrument etc. mogelijk. De schaalverdeling van de hulpmaatlat is bijzonder, bijv.: negen delen op de vaste schaal zijn op de hulpschaal verdeeld in tien delen. Elk streepje op de hulpschaal is dan een tiende.


lexentry: nld/nonvlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nonvlinder
trans_list: freira
sense:
(vlinders) Lymantria (Lymantria) monacha nachtvlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae), onderfamilie donsvlinders (Lymantriinae)


lexentry: nld/nood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nood
trans_list: necessidade
sense:
levensbedreigende situatie waaruit men zichzelf niet meer kan redden en onmiddellijke hulp vereist is


lexentry: nld/noodtrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noodtrap
trans_list: saída de incêndio
sense:
trap die je kunt gebruiken bij brand of in een andere noodsituatie die het gebruik van de lift of normale trappen belemmert; deel van een vluchtroute


lexentry: nld/noodweer__noun__2
sense_num: 01
written_rep: noodweer
trans_list: legítima defesa
sense:
(juridisch) noodzakelijke verdediging van zichzelf of iemand anders, diens eerbaarheid of bezittingen


lexentry: nld/noorderlicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noorderlicht
trans_list: aurora boreal
sense:
(astronomie) een lichtverschijnsel in de atmosfeer in het noordpoolgebied veroorzaakt door het binnendringen van kosmische straling


lexentry: nld/noordpool__noun__1
sense_num: 03
written_rep: noordpool
trans_list: polo norte
sense:
(natuurkunde), (techniek) het uiteinde van de as van een omwentelingslichaam, of van een elektrische geleider, dat door het hulpmiddel van de zg. “rechterhandregel” als noordpool wordt aangewezen


lexentry: nld/noot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: noot
trans_list: noz
sense:
(kookkunst) (voeding) iedere grote, oliehoudende vrucht (of het zaad ervan) met een pit in een al dan niet harde schaal en die in voedsel wordt gebruikt


lexentry: nld/notabele__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notabele
trans_list: dignatário
sense:
iemand die door bijvoorbeeld beroep, ambt, kennis, macht of afkomst invloedrijk is in een bepaalde plaats


lexentry: nld/notaris__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notaris
trans_list: notário
sense:
(beroep) (juridisch) jurist die bevoegd is om authentieke akten op te maken, te bewaren en uit te geven


lexentry: nld/notenbalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: notenbalk
trans_list: ninhada
sense:
(muziek) een set van vijf lijnen om in de klassieke muzieknotatie de toonhoogten van de ingetekende noten te markeren


lexentry: nld/nougat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nougat
trans_list: nogado
sense:
(voeding) harde, taaie, zoetigheid gemaakt van hazelnoot en suiker, zoals oorspronkelijk gemaakt in Italië


lexentry: nld/novatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: novatie
trans_list: novação
sense:
(juridisch) overeenkomst waarbij een rechtsverhouding of verbintenis in een nieuwe wordt omgezet (vernieuwd) en waardoor de oude tenietgaat


lexentry: nld/nulmeridiaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nulmeridiaan
trans_list: meridiano primário
sense:
de meridiaan die gebruikt wordt in de landmeetkunde als referentie voor het bepalen van de lengte van een punt op de aarde of een ander hemellichaam


lexentry: nld/numeriek__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: numeriek
trans_list: numérico
sense:
(wiskunde) methode om vraagstukken op te lossen door gebruik te maken van algoritmes in plaats van formules


lexentry: nld/nutsbedrijf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: nutsbedrijf
trans_list: serviço público
sense:
een bedrijf dat, vaak vanuit een monopoliepositie, opereert in een sector die van openbaar nut is omdat het belangrijke producten of diensten levert die in het algemeen belang zijn (met name gas, water, elektriciteit en openbaar vervoer)


lexentry: nld/o.t.t.__noun__1
sense_num: 01
written_rep: o.t.t.
trans_list: presente
sense:
(grammatica) vorm van de tegenwoordige tijd, vooral gebruikt voor een handeling of toestand die gaande is


lexentry: nld/obductie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: obductie
trans_list: obducção
sense:
(geologie) mechanisme waardoor een stuk gesubduceerde aardkorst langs een subductiezone omhoog beweegt en over de subducerende tektonische plaat schuift


lexentry: nld/objectief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: objectief
trans_list: objetiva | objetivo
sense:
(optica) de lens (of het lenzenstelsel) van een optisch instrument (bijvoorbeeld een microscoop of verrekijker) die zich het dichtst bij het te bekijken voorwerp ('object') bevindt


lexentry: nld/obstinaat__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: obstinaat
trans_list: obstinado
sense:
van een persoon dat deze stug aan zijn eigen ideeën blijft vasthouden zonder zich aan anderen aan te passen


lexentry: nld/occlusief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: occlusief
trans_list: oclusiva
sense:
(taalkunde) een medeklinker die geproduceerd wordt met een volledige obstructie ergens in het spraakkanaal


lexentry: nld/occultisme__noun__1
sense_num: 02
written_rep: occultisme
trans_list: ocultismo
sense:
(wetenschap), (religie) de studie van alternatieve of gemarginaliseerde religieuze bewegingen of filosofieën waarvan de aanhangers in het algemeen hun eigen overtuigingen, praktijken en ervaringen onderscheiden van de publieke, geïnstitutionaliseerde religieuze tradities


lexentry: nld/ocelot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ocelot
trans_list: jaguatirica | ocelote
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten


lexentry: nld/ochtendmens__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ochtendmens
trans_list: madrugador
sense:
een persoon die meestal vroeg opstaat en zich 's morgens het meest fit voelt en reeds vroeg actief is


lexentry: nld/octaaf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: octaaf
trans_list: oitava
sense:
(muziek) het interval tussen twee tonen, waarvoor geldt dat de frequentie van de tweede toon precies het dubbele, of de helft, is van die van de eerste


lexentry: nld/octant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: octant
trans_list: oitante
sense:
(scheepvaart), (verouderd) een hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten


lexentry: nld/octaëder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: octaëder
trans_list: octaedro
sense:
(wiskunde) een regelmatig achtvlak, een ruimtelijke figuur begrensd door acht gelijkzijdige driehoeken


lexentry: nld/octrooi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: octrooi
trans_list: patente
sense:
machtiging om een bepaalde tijd als enige, met uitsluiting van anderen, van een uitvinding te kunnen profiteren


lexentry: nld/oefenmeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oefenmeester
trans_list: treinador
sense:
iemand die zich op professionele basis bezighoudt met de prestaties van een persoon (een trainee) of dier


lexentry: nld/oeros__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oeros
trans_list: auroque | uroque
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Bos primigenius , de uitgestorven, ruige, langhoornige, wilde voorouder van het tamme huisrund die in de ijstijd in Europa, Noord-Afrika en West-Azië leefde


lexentry: nld/oester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oester
trans_list: ostra
sense:
(tweekleppigen) een weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp


lexentry: nld/of__conj__1
sense_num: 01
written_rep: of
trans_list: ou
sense:
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd


lexentry: nld/officier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: officier
trans_list: agente
sense:
(militair) (beroep) iemand die een rang (in het leger) bekleedt die hem of haar het bevel over een zeker aantal ondergeschikten geeft


lexentry: nld/offset__noun__1
sense_num: 01
written_rep: offset
trans_list: offset
sense:
(techniek) een druktechniek waarbij het beeld via een intermediair wordt overgebracht naar het papier


lexentry: nld/okapi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: okapi
trans_list: ocapi
sense:
(evenhoevigen) Okapia johnstoni , groot zoogdier dat nauw verwant is aan de giraffe en in de tropische regenwouden van centraal Afrika leeft


lexentry: nld/olie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olie
trans_list: óleo
sense:
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen


lexentry: nld/olieramp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olieramp
trans_list: maré negra
sense:
een gebeurtenis waarbij grote hoeveelheden olie in het milieu terecht komen en daar schade aanrichten


lexentry: nld/olieschalie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olieschalie
trans_list: xisto betuminoso
sense:
(geologie) een sedimentair fijnkorrelig gesteente dat organische en chemische stoffen bevat en waar synthetisch olie en gas uit gewonnen kan worden


lexentry: nld/oliespuit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oliespuit
trans_list: almotolia
sense:
een kan met een pijpje aan de tuit waarmee men olie kan aanbrengen op de te smeren onderdelen van een apparaat


lexentry: nld/olifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: olifant
trans_list: elefante | elefanta
sense:
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae


lexentry: nld/olijf__noun__1
sense_num: 02
written_rep: olijf
trans_list: azeitona | oliva
sense:
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen


lexentry: nld/ombudsman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ombudsman
trans_list: ombudsman
sense:
(beroep) een ambtenaar die de taak heeft om als onpartijdige instantie klachten van individuele burgers tegen de overheid, instellingen en bedrijven te onderzoeken


lexentry: nld/omgekeerde_osmose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: omgekeerde osmose
trans_list: osmose inversa
sense:
(scheikunde) een techniek, waarin de richting van de natuurlijke osmose omgekeerd wordt om uit zout water zoet te produceren


lexentry: nld/omhoogsteken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omhoogsteken
trans_list: afixar
sense:
overgankelijk iets boven de gewone positie brengen, meestal met de bedoeling om het voor iedereen goed zichtbaar te maken


lexentry: nld/omkopen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: omkopen
trans_list: subornar
sense:
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken


lexentry: nld/omruiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: omruiling
trans_list: alterar
sense:
het iets wat je gekocht hebt maar niet kunt gebruiken, omwisselen voor een product was je wel kunt gebruiken


lexentry: nld/onbedorvenheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onbedorvenheid
trans_list: inocência
sense:
de mate waarin iets nog in de oorspronkelijke, onschuldige staat is; de mate waarin iets niet bedorven is


lexentry: nld/onbepaalde_wijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onbepaalde wijs
trans_list: infinitivo
sense:
(grammatica) de onverbogen werkwoordsvorm die naar persoon en getal onvervoegd is, (vooral in Nederland) ook het hele werkwoord genoemd: in woordenboeken is de betekenis van een werkwoord meestal terug te vinden bij zijn onbepaalde wijs


lexentry: nld/onbeschut__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbeschut
trans_list: alburnete
sense:
zonder bescherming tegen een aanval, het normale maar harde leven of tegen de invloeden van het weer


lexentry: nld/onbevredigend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onbevredigend
trans_list: inadequado
sense:
niet voldoende aan de eisen die men ergens aan stelt waardoor men verdrietig, boos en teleurgesteld kan zijn


lexentry: nld/oncoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oncoloog
trans_list: oncologista
sense:
(beroep) (medisch) een medisch specialist die zich bezighoudt met de gezwelgroei, in het bijzonder met kanker


lexentry: nld/onderaannemer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderaannemer
trans_list: subempreiteiro
sense:
de natuurlijke of rechtspersoon, wie werk doet voor de hoofdaannemer tegen een vooraf vastgestelde prijs


lexentry: nld/onderbewustzijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderbewustzijn
trans_list: subconsciência
sense:
(psychologie) het geheel van processen dat zich in iemands geest afspeelt en waar deze zich niet van bewust is


lexentry: nld/onderjurk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderjurk
trans_list: anágua
sense:
jurk, meestal gemaakt van een dungeweven stof als katoen, polyester, zijde of satijn, wordt gedragen onder de reguliere jurk


lexentry: nld/onderschatten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: onderschatten
trans_list: subestimar
sense:
overgankelijk de fout maken iets kleiner, dommer, zwakker of van kleiner belang in te schatten dan het in werkelijkheid blijkt


lexentry: nld/onderscheppingsvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderscheppingsvliegtuig
trans_list: interceptador
sense:
(militair) een jachtvliegtuig ontworpen voor de onderschepping en vernietiging van vijandelijke vliegtuigen.


lexentry: nld/onderwerp__noun__1
sense_num: 02
written_rep: onderwerp
trans_list: sujeito
sense:
(grammatica) zinsdeel waarnaar de persoonsvorm zich richt en dat bijv. de handelende persoon of zaak beschrijft


lexentry: nld/onderwijzeres__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onderwijzeres
trans_list: professora
sense:
(beroep), (onderwijs) een oude benaming voor een vrouwelijke leraar op een lagere school of basisschool


lexentry: nld/ondood__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ondood
trans_list: espectro
sense:
(mythologie) een fictieve toestand waarin een mens of ander wezen terechtkomt als hij/het is gestorven, maar teruggehaald is uit de dood


lexentry: nld/onenightstand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onenightstand
trans_list: apresentação única
sense:
(seksualiteit) kortstondig, eenmalig seksueel contact tussen individuen, waarbij minstens één van de betrokkenen geen directe plannen heeft voor het vestigen van een seksuele verhouding op langere termijn


lexentry: nld/ongebalanceerd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ongebalanceerd
trans_list: desequilibrado
sense:
(audio(visuele)-term) om aan te geven dat de minpool van het signaal gebruikt wordt als mantel van de kabel


lexentry: nld/ongereptheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ongereptheid
trans_list: virgindade
sense:
de mate waarin iets of iemand niet beschadigd of aangetast is; de mate waarin iets nog in de oorspronkelijke toestand verkeert


lexentry: nld/ongesteldheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ongesteldheid
trans_list: menstruação
sense:
dat gedeelte van de menstruatiecyclus waarin de verdikte wand van de baarmoeder, het endometrium, dat klaargemaakt was om een embryo op te vangen, wordt opgeruimd om voor de volgende ovulatie opnieuw te kunnen worden opgebouwd


lexentry: nld/ongezeglijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ongezeglijk
trans_list: desobediente
sense:
van een persoon (meestal een kind) dat je hem niets kunt zeggen omdat hij toch niet luistert en geboden niet wil opvolgen


lexentry: nld/onkruidverdelgingsmiddel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onkruidverdelgingsmiddel
trans_list: herbicida
sense:
(landbouw) (scheikunde) gif of andere methode om planten die op de verkeerde plaats staan uit te roeien


lexentry: nld/onmenselijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onmenselijkheid
trans_list: desumanidade
sense:
extreme wreedheid tegen andere mensen of het in positie brengen van mensen zodat ze in een onmenselijke positie geraken


lexentry: nld/onovergankelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: onovergankelijk
trans_list: intransitivo
sense:
(grammatica) (van een werkwoord) zonder lijdend voorwerp waarop de werking van het werkwoord overgedragen wordt


lexentry: nld/onovergankelijk_werkwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onovergankelijk werkwoord
trans_list: verbo intransitivo
sense:
(grammatica) een werkwoord dat niet vergezeld kan worden door een lijdend voorwerp of een meewerkend voorwerp in een zin


lexentry: nld/onrechtmatige_daad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrechtmatige daad
trans_list: ato ilícito
sense:
(juridisch) toerekenbare gedraging (handelen of nalaten) die een civielrechtelijke zorgvuldigheids- of rechtsnorm schendt en waardoor aan een ander schade wordt toegebracht


lexentry: nld/onroerend_goed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onroerend goed
trans_list: bem imóvel
sense:
(juridisch) goed dat niet eenvoudig verplaatst kan worden, zoals de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde beplantingen, als mede de opstallen die duurzaam met de grond zijn verenigd


lexentry: nld/onrust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrust
trans_list: inquietação
sense:
het verstoord zijn van de maatschappelijke of sociale orde, verstoord zijn van de rust in een bepaalde groep mensen


lexentry: nld/onrustzaaier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onrustzaaier
trans_list: reclamão
sense:
iemand die opschudding teweegbrengt met schrikbarende verhalen die vaak overdreven of gewoonweg onwaar zijn


lexentry: nld/ontdekkingsreiziger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontdekkingsreiziger
trans_list: explorador
sense:
(beroep) een leider of verantwoordelijke van een groep mensen die vaak in opdracht op zoek ging naar gebieden of plaatsen die voor de cultuur waar hij toe behoorde onbekend waren


lexentry: nld/ontering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontering
trans_list: declínio
sense:
het op een onbeschofte, brutale, beledigende manier met iets of iemand omgaan die in hoog aanzien staan


lexentry: nld/ontgroening__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontgroening
trans_list: trote estudantil
sense:
rituele toelating tot een studentencorps of vergelijkbare groep, waarbij nieuwe leden een soort beproeving moeten ondergaan


lexentry: nld/onthaasten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: onthaasten
trans_list: abrandar
sense:
bewust kiezen voor ontspanning, vrije tijd, als reactie op drukte, stress, werkdruk, het snel nuttigen van maaltijden, enz.


lexentry: nld/ontkalken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontkalken
trans_list: descalcificar
sense:
overgankelijk kalk van een metalen oppervlak, met name van de binnenkant van waterkokers e.d., verwijderen


lexentry: nld/ontleden__verb__1
sense_num: 02
written_rep: ontleden
trans_list: dissecar
sense:
ergatief (scheikunde) een reactie ondergaan waarbij complexe moleculen of verbindingen in eenvoudigere eenheden uiteenvallen


lexentry: nld/ontlokken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontlokken
trans_list: irritar
sense:
overgankelijk teweegbrengen (typisch van iets dat inherent aanwezig is, maar dat men niet zomaar wil prijsgeven):


lexentry: nld/ontslaan__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontslaan
trans_list: despedir
sense:
overgankelijk (m.b.t. een werknemer) de arbeidsovereenkomst beëindigen van, meestal wegens onbekwaamheid of wangedrag van de werknemer


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontsteking
trans_list: inflamação
sense:
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling


lexentry: nld/ontsteking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ontsteking
trans_list: inflamação
sense:
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding


lexentry: nld/ontstentenis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ontstentenis
trans_list: ausência
sense:
(formeel) het niet voorhanden zijn, ontbreken, niet aanwezig zijn, verhinderd zijn (meestal door factoren buiten de macht van de betrokkene bijvoorbeeld ziekte, familieomstandigheden)


lexentry: nld/ontvankelijk__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: ontvankelijk
trans_list: admissível
sense:
(juridisch) (van een eiser, eis, klacht) 'aan de voorwaarden voldoend' die een rechtsprocedure of uitspraak door de rechter mogelijk maken


lexentry: nld/ontwikkelen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: ontwikkelen
trans_list: revelar
sense:
(fotografie) overgankelijk een film ~: het latente beeld van een belicht fotografisch materiaal chemisch zichtbaar maken


lexentry: nld/ontzien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ontzien
trans_list: economizar
sense:
overgankelijk het iemand gemakkelijker maken dan die persoon het anders zou hebben gehad door die persoon minder te belasten


lexentry: nld/onverbiddelijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: onverbiddelijkheid
trans_list: gravidade
sense:
de mate waarin iemand niet geneigd is om zich door smeekbeden tot andere handelwijze te laten bewegen


lexentry: nld/ooievaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ooievaar
trans_list: cegonha
sense:
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia


lexentry: nld/oorkonde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorkonde
trans_list: carta
sense:
(oorkondeleer, diplomatiek) bezegelde en in tegenwoordigheid van meerdere getuigen ondertekende schriftelijke akte die bekendheid gaf van een rechtsfeit of -handeling


lexentry: nld/oorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorlog
trans_list: guerra
sense:
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)


lexentry: nld/oorlogsmisdadiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorlogsmisdadiger
trans_list: criminoso de guerra
sense:
(juridisch) iemand die een oorlogsmisdaad pleegt of heeft gepleegd en daarvoor individueel aansprakelijk gesteld kan worden onder het internationaal recht


lexentry: nld/oorsuizen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oorsuizen
trans_list: acufeno
sense:
(medisch) waarnemen van een voortdurend hinderlijk geluid, zonder dat er in de omgeving een geluidsbron aan te wijzen is


lexentry: nld/op_het_matje_roepen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: op het matje roepen
trans_list: convocar
sense:
(diplomatie) (van een ambassadeur) laten komen om een kritiek op beleid van zijn regering over te brengen


lexentry: nld/opaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opaal
trans_list: opala
sense:
(mineraal) een halfedelsteen en een amorfe variëteit van kwarts, SiO2·nH2O, gehydrateerd siliciumdioxide met een waterpercentage van soms wel 20%


lexentry: nld/opdracht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opdracht
trans_list: ordem
sense:
een (door een hogere autoriteit in de organisatie) opgelegde verplichting tot het verrichten van werk


lexentry: nld/opera__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opera
trans_list: ópera
sense:
(muziek), (toneel) een in hoofdzaak gezongen en orkestraal begeleid muziekdrama, gewoonlijk van ernstige aard


lexentry: nld/operette__noun__1
sense_num: 01
written_rep: operette
trans_list: opereta
sense:
(muziek), (toneel) een vrolijk muzikaal toneelstuk waarin zang en gesproken woord elkaar afwisselen met als basis lichte klassieke muziek, minder serieus dan een opera


lexentry: nld/opgroeien__verb__1
sense_num: 01
written_rep: opgroeien
trans_list: crescer
sense:
ergatief de tijd tot de volwassenheid doorbrengen; de tijd dat iemand zich ontwikkelt tot een volwassene


lexentry: nld/ophalen__verb__1
sense_num: 05
written_rep: ophalen
trans_list: descarregar
sense:
overgankelijk, (informatica) een bestand van een computer of server naar een andere computer of server overbrengen


lexentry: nld/ophokplicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ophokplicht
trans_list: compromisso
sense:
(landbouw) wettelijke verplichting om pluimvee in het hok te houden om verspreiding van een besmettelijke ziekte tegen te gaan


lexentry: nld/opinieonderzoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opinieonderzoek
trans_list: sondagem de opinião
sense:
een procedure waarmee een organisatie de mening (opinie) van belanghebbenden in kaart probeert te brengen


lexentry: nld/opium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opium
trans_list: ópio
sense:
(scheikunde) het ingedroogde melksap van de opiumpapaver of slaapbol (Papaver somniferum), een pijnstillend, verdovend en verslavend middel


lexentry: nld/opkoper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opkoper
trans_list: comprador
sense:
(beroep) inkoper die minder courante producten inkoopt waarvan de verkopende partij vaak niet weet wat ermee te doen. De opkoper kent de kanalen om de goederen weer snel door te verkopen.


lexentry: nld/oplage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oplage
trans_list: tiragem
sense:
(drukkunst) het aantal exemplaren van een drukwerk (bijv. boek, tijdschrift of krant e.d.) dat bij dezelfde publicatiegelegenheid gedrukt wordt


lexentry: nld/oplossen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: oplossen
trans_list: dissolver
sense:
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen


lexentry: nld/opmaat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: opmaat
trans_list: anacruse
sense:
(muziek) eerste maat van een muziekstuk of partij, als in die maat de eerste toon niet meteen op de eerste tel inzet


lexentry: nld/oppepper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oppepper
trans_list: sustentação
sense:
iets waardoor je zowel lichamelijk als psychisch meer energie en kracht krijgt; een steuntje in de rug


lexentry: nld/opperwezen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opperwezen
trans_list: Criador
sense:
een hypothetisch bovennatuurlijke entiteit die door gelovigen als machtig, bovenmenselijk wezen wordt aanbeden en verantwoordelijk wordt geacht voor bepaalde aspecten van de werkelijkheid, dan wel voor de werkelijkheid als geheel


lexentry: nld/opscheppen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: opscheppen
trans_list: gabar-se
sense:
inergatief aangedikte beweringen doen, iets veel groter/indrukwekkender voorstellen dan het eigenlijk is (met als doel de eigen roem te vergroten)


lexentry: nld/opstropen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: opstropen
trans_list: aparecer
sense:
de onderste rand van een mouw of broekspijp naar boven schuiven zodat de handen of de voeten onbedekt blijven


lexentry: nld/optellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: optellen
trans_list: adicionar | somar
sense:
overgankelijk (wiskunde) bij elkaar tellen; het samenvoegen van twee of meer termen tot een totaal, de som genoemd


lexentry: nld/optie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: optie
trans_list: opção
sense:
(effectenhandel) een contract dat de houder het recht geeft een bepaald goed te kopen of te verkopen tegen een vooraf bepaalde prijs


lexentry: nld/optreden__verb__1
sense_num: 01
written_rep: optreden
trans_list: desempenhar um papel
sense:
ergatief, inergatief voor een publiek bepaalde handelingen verrichten, bijvoorbeeld in kunstzinnige zin


lexentry: nld/optuigen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: optuigen
trans_list: aparelhagem
sense:
(scheepvaart) het op een (zeil-)schip aanbrengen van tuig en uitrusting: masten, laadbomen, staand en lopend want, verlichting enz.


lexentry: nld/opvoeding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opvoeding
trans_list: educação
sense:
(sociologie) het proces waarin iemand wordt gevormd naar de normen van diens opvoeders, en daarmee meestal de samenleving waarin hij leeft


lexentry: nld/opvoedingsgesticht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opvoedingsgesticht
trans_list: reformatório
sense:
(onderwijs) een instelling voor de opvang en begeleiding van arme, verwaarloosde of ouderloze kinderen


lexentry: nld/opvulsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: opvulsel
trans_list: chumbo
sense:
materiaal waarmee je iets vol kan maken zonder dat dit materiaal erg waardevol of belangrijk is vaak in figuurlijke zin gebruikt


lexentry: nld/orgaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgaan
trans_list: órgão
sense:
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt


lexentry: nld/organisatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: organisatie
trans_list: organização
sense:
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)


lexentry: nld/organisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: organisme
trans_list: organismo
sense:
een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen


lexentry: nld/orgel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orgel
trans_list: órgão
sense:
(muziekinstrument) een muziekinstrument dat bestaat uit meerdere losse pijpen waardoor lucht stroomt op een labium en dat ingedeeld wordt bij de aerofonen


lexentry: nld/orka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orka
trans_list: orca
sense:
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin


lexentry: nld/orthodontist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: orthodontist
trans_list: ortodontista
sense:
(beroep) (medisch) een tandarts-specialist die de vorm, groei en ontwikkeling van het gebit en de kaken bestudeert


lexentry: nld/oscillator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oscillator
trans_list: oscilador
sense:
(natuurkunde) een electronisch apparaat of schakeling voor het opwekken van een wisselspanning van een bepaalde frequentie


lexentry: nld/osmium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: osmium
trans_list: ósmio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal


lexentry: nld/otter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: otter
trans_list: lontra
sense:
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht


lexentry: nld/oven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: oven
trans_list: forno
sense:
(huishouden) (kookkunst) een besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz


lexentry: nld/ovenpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ovenpaal
trans_list: pá
sense:
platte houten schop met lange steel waarmee brood in een bakkersoven wordt geschoven en eruit wordt gehaald


lexentry: nld/ovenplaatser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ovenplaatser
trans_list: estufeiro
sense:
(beroep) een persoon die ovens, haarden en gelijkaardige stookplaatsen alsmede rookkanalen plaatst en installeert


lexentry: nld/overbelasting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overbelasting
trans_list: sobrecarregar
sense:
een zo grote belasting van een persoon, mechanische structuur of elektrisch netwerk dat schade aan de persoon, de structuur of het netwerk kan ontstaan


lexentry: nld/overbrengen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overbrengen
trans_list: comunicar
sense:
overgankelijk van de ene locatie naar de andere brengen, transporteren, vervoeren, verleggen, verplaatsen


lexentry: nld/overbrengen__verb__1
sense_num: 03
written_rep: overbrengen
trans_list: transferência
sense:
overgankelijk van de ene persoon of zaak op de andere doen overgaan, omzetten, overdragen, overplaatsen


lexentry: nld/overeenkomst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overeenkomst
trans_list: contrato
sense:
(juridisch) bindende afspraak waarbij partijen jegens elkaar of de ene jegens de andere de wil geuit hebben om verbintenissen (iets doen of nalaten) aan te gaan


lexentry: nld/overgankelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: overgankelijk
trans_list: transitivo
sense:
(grammatica) van een werkwoord een lijdend voorwerp bezittend waarop de werking van het werkwoord overgedragen wordt


lexentry: nld/overgankelijk_werkwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overgankelijk werkwoord
trans_list: verbo transitivo
sense:
(grammatica) een werkwoord dat vergezeld wordt door een lijdend voorwerp in een zin, dat gewoonlijk in de lijdende vorm het onderwerp kan worden


lexentry: nld/overheerser__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overheerser
trans_list: opressor
sense:
iemand die op basis van militaire kracht de baas is over een land of bevolking, met name als het gaat over een ander land of ander volk dan waar de overheerser vandaan komt


lexentry: nld/overhoophalen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: overhoophalen
trans_list: misturar
sense:
overgankelijk de rust verstoren door het opnieuw in de herinnering brengen van een liever vergeten geschiedenis


lexentry: nld/overhoren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overhoren
trans_list: comprovar
sense:
overgankelijk nagaan of iemand bepaalde kennis in voldoende mate tot zich genomen heeft door het stellen van vragen over deze kennis


lexentry: nld/overhoring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overhoring
trans_list: prova oral
sense:
het nagaan of iemand bepaalde kennis in voldoende mate tot zich genomen heeft door het stellen van vragen over deze kennis


lexentry: nld/overlaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlaat
trans_list: comporta
sense:
(waterbeheer) een stuw, of het laagste gedeelte van een waterkering, waar het water bij een bepaalde waterhoogte overheen kan stromen


lexentry: nld/overlevering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlevering
trans_list: sabedoria
sense:
een mondeling of schriftelijk vertelde doorgave van geschiedkundige, maatschappelijke of religieuze verhalen over gebeurtenissen, situaties of personen, waarvan men veelal niet kan nagaan of het historisch gezien klopt


lexentry: nld/overlijdensverklaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: overlijdensverklaring
trans_list: atestado de óbito
sense:
een verklaring die wordt afgegeven door een arts, en waarmee deze verklaart dat een bepaalde persoon is overleden


lexentry: nld/overrompelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overrompelen
trans_list: surpreender
sense:
plotseling en onverwachts iemand ergens mee verrassen (kan zijn met iets vervelends maar ook met iets fijns)


lexentry: nld/overschatten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: overschatten
trans_list: sobre-estimar
sense:
overgankelijk wederkerend iets groter of van groter belang inschatten dan het in werkelijkheid blijkt


lexentry: nld/overstort__noun__1
sense_num: 02
written_rep: overstort
trans_list: ladrão
sense:
een kunstwerk met als doel het afvoeren van (pieken in) overtollig rioolwater vanuit de gemengde riolering naar het oppervlaktewater


lexentry: nld/overwegend__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: overwegend
trans_list: normalmente
sense:
van iets dat het de doorslag geeft bij het maken van een beslissing; van iets dat het het zwaarst weegt bij het maken van een beslissing


lexentry: nld/ozon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ozon
trans_list: ozônio
sense:
(scheikunde) een vorm van zuurstof met drie zuurstofatomen in plaats van twee dat wordt gebruikt om te oxideren en te desinfecteren


lexentry: nld/paalworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paalworm
trans_list: cupim-do-mar
sense:
(tweekleppigen) Teredo navalis uit de familie Teredinidae , een in zee levend weekdier dat zich in hout boort


lexentry: nld/paard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paard
trans_list: cavalo | égua
sense:
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt


lexentry: nld/paard__noun__1
sense_num: 02
written_rep: paard
trans_list: cavalo com alças | cavalo com arções
sense:
(sport) turntoestel op vier poten en met twee handvatten om op te voltigeren of zonder handvatten om overheen te springen


lexentry: nld/paardenbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paardenbloem
trans_list: dente-de-leão
sense:
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes 
(wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn


lexentry: nld/paaszondag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paaszondag
trans_list: Domingo de Páscoa
sense:
(religie) de dag waarop christenen vieren dat Jezus opgestaan is uit de dood, op de derde dag na zijn kruisiging.


lexentry: nld/pachtovereenkomst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pachtovereenkomst
trans_list: arrendamento
sense:
(economie) (juridisch) officieel document waarin de voorwaarden voor de huur van een stuk land worden beschreven


lexentry: nld/pad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pad
trans_list: sapo
sense:
(kikkers) Bufonidae kikker met een gedrongen lichaamsbouw en ruwe huid die een orgaan van Bidder bezit


lexentry: nld/padvinderij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: padvinderij
trans_list: escotismo
sense:
(verouderd) scouting, een internationale jeugdorganisatie die gericht is op het het bevorderen van zelfredzaamheid door middel van samenspelen in de natuur


lexentry: nld/paella__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paella
trans_list: paeja
sense:
(voeding) oorspronkelijk Valenciaans en tegenwoordig typisch Spaans gerecht en bevat, afhankelijk van de regio, als hoofdingrediënten: rijst, zeevruchten als vis en schaaldieren, stukjes kip, konijn, tomatenbasis (tomate frito), garrofónes (speciaal soort witte bonen uit Valencia), snijbonen en saffraan


lexentry: nld/pager__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pager
trans_list: pager
sense:
(communicatie) een apparaat dat kan worden gebruikt om iemand een signaal of een tekstbericht te sturen via een telefoonverbinding


lexentry: nld/paginering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paginering
trans_list: paginação
sense:
de nummering van de pagina's van een boek of een ander schrijven dat bestaat uit meerdere bladzijdes


lexentry: nld/paksoi__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paksoi
trans_list: bok-choi | pak-choi | tsoi sum
sense:
(bloemplanten) (groente) Brassica rapa var. chinensis een langbladige open Chinese kool met groene bladeren en spierwitte bladstelen van Aziatische origine. De groente is het gehele jaar verkrijgbaar en vaak afkomstig van Nederlandse glasteelt, maar ze komt ook uit Aziatische landen, Israël en Zuid-Europa. Paksoi behoort tot de kruisbloemenfamilie en is daarmee dus een koolsoort


lexentry: nld/paleis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleis
trans_list: palácio
sense:
(adel) een aanzienlijk gebouw dat een openbare functie heeft of een (woon)huis voor een staatshoofd is


lexentry: nld/paleogeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleogeen
trans_list: Paleogeno
sense:
(geologie) geologisch tijdperk volgend op het uitsterven van de dinosauriërs, eerste periode van het era kaenozoïcum, van 66 tot 23 miljoen jaar geleden


lexentry: nld/paleolithicum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paleolithicum
trans_list: Paleolítico
sense:
(archeologie) eerste periode van de steentijd, waarin mensen alleen door voedsel verzamelen en jacht in hun bestaan voorzien en eenvoudige werktuigen maakten door schilfers van stenen af te slaan, waar vanaf 3,3 miljoen jaar geleden aanwijzingen voor zijn, tot de tijd dat men ook planten ging zaaien, dieren ging houden en samengestelde stenen werktuigen maakte, waarvan na 20.000 voor Chr. de eerste voorbeelden worden gevonden


lexentry: nld/palindroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palindroom
trans_list: palíndromo
sense:
een symmetrisch woord dat van links naar rechts gelezen hetzelfde is als van rechts naar links gelezen


lexentry: nld/palladium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palladium
trans_list: paládio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/palmtop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: palmtop
trans_list: PDA
sense:
is een klein draagbaar toestel dat computer-, telefonie-, fax- en netwerkfuncties combineert; de voorganger van de smartphone


lexentry: nld/pandabeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandabeer
trans_list: panda
sense:
(roofdieren) Ailuropoda melanoleuca Chinese beer met een witte en zwarte huid die vooral van bamboe leeft


lexentry: nld/pandeïsme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandeïsme
trans_list: pandeísmo
sense:
de theologische positie dat de god het heelal is geworden, dat nu alles is in diepste wezen goddelijk is; het goddelijke is immanent en alomvattend; universum, natuur en god zijn hierin hetzelfde, maar deze bovennatuurlijke actors daarna geen invloed meer uitoefenden op deze schepping


lexentry: nld/pandhuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandhuis
trans_list: penhorista
sense:
instelling waar men geld kan lenen als men waardevolle spullen als pand afgeeft, deze panden kan men weer terugkrijgen als men het geld terugbetaald verhoogd met rente


lexentry: nld/pandjeshuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pandjeshuis
trans_list: casa de penhores
sense:
bank van lening waar men geld kan krijgen als men een pand in bewaring geeft, dit pand kan men terug kopen voor dezelfde prijs verhoogd met rente


lexentry: nld/panentheïsme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: panentheïsme
trans_list: panenteísmo
sense:
de theologische positie dat God immanent is in de gehele schepping en dat het universum een deel is van God en dat God de drijvende kracht vormt achter het universum


lexentry: nld/pannenkoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pannenkoek
trans_list: panqueca
sense:
(voeding) plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken


lexentry: nld/pantoffeldiertje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pantoffeldiertje
trans_list: paramécio
sense:
(protisten) pantoffelvormig eencellig trilhaardiertje (Paramecium aurelia) waarvan de cellen enigszins lijken op kleine pantoffeltjes qua vorm met een groef die als celmond fungeert.


lexentry: nld/pantserwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pantserwagen
trans_list: carro/veículo/automóvel blindado
sense:
een voertuig op wielen dat uitgerust is met een verstevigde buitenzijde om gewelddadige aanvallen te kunnen weerstaan


lexentry: nld/pap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pap
trans_list: mingau
sense:
(voeding) gerecht dat meestal bestaat uit melk die is gebonden met een zetmeelproduct zoals meelPap (voedsel)


lexentry: nld/papaja__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papaja
trans_list: mamão | papaia | ababaia
sense:
(bloemplanten) Carica papaya een plant uit de familie Caricaceae . De plant is verwant aan de bergpapaja (Vasconcellea cundinamarcensis, synoniem: Carica pubescens) 
(wikidata: papaja )


lexentry: nld/papegaai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papegaai
trans_list: papagaio | louro
sense:
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen


lexentry: nld/papegaaiduiker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papegaaiduiker
trans_list: papagaio-do-mar
sense:
bepaald soort opvallende zeevogel die zelfs onder water kan vliegen, Fratercula arctica De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Alca arctica gepubliceerd door Carl Linnaeus, gebaseerd op beschrijvingen en afbeeldingen door diverse auteurs die de soort 'Anas arctica' noemden.


lexentry: nld/papierklem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papierklem
trans_list: prendedor de papel
sense:
een kleine metalen klem die bedoeld is om verschillende vellen papier (tijdelijk en zonder beschadigen van het papier) bij elkaar te houden


lexentry: nld/papierversnipperaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: papierversnipperaar
trans_list: fragmentadora
sense:
toestel waarmee men documenten in kleine strookjes kan verknippen zodat men de inhoud daarna niet meer kan achterhalen


lexentry: nld/parabool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parabool
trans_list: parábola
sense:
(wiskunde) kegelsnede waarbij het snijvlak parallel loopt met een lijn die aan de kegel raakt en tevens het toppunt snijdt


lexentry: nld/paraboolantenne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paraboolantenne
trans_list: antena parabólica
sense:
(elektronica), (techniek) een antenne met een parabolische reflector, die praktische toepassing vindt bij hogere frequenties (UHF en hoger)


lexentry: nld/paradijsvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paradijsvogel
trans_list: ave-do-paraíso
sense:
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Paradisaeidae die voorkomt in Nieuw-Guinea en op nabijgelegen eilanden


lexentry: nld/parallel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: parallel
trans_list: paralelo
sense:
een traject dat vanuit een gegeven startpunt uitkomt op hetzelfde eindpunt b.v parallelschakeling, parallelweg


lexentry: nld/parallelcirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parallelcirkel
trans_list: paralelo
sense:
(astronomie)(aardrijkskunde) een cirkel op het aardoppervlak, waarop alle punten met gelijke geografische breedte (noord of zuid) liggen


lexentry: nld/parasiet__noun__1
sense_num: 03
written_rep: parasiet
trans_list: parasita
sense:
(geschiedenis) (religie) persoon met een geestelijke functie die de priesters ondersteunden in de tempel, met name in Athene en het omliggende gebied Attika


lexentry: nld/parboiled_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parboiled rijst
trans_list: arroz estufado | arroz parboilizado
sense:
(voeding) in het kaf voorgekookte (voorgestoomde) rijst (zaden van Oryza sativa ) 
(wikidata: parboiled rijst )


lexentry: nld/pardellynx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pardellynx
trans_list: lince-ibérico
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx pardinus , een van de zeldzaamste katachtigen die enkel voorkomt op het Iberisch Schiereiland.


lexentry: nld/parel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parel
trans_list: pérola
sense:
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen


lexentry: nld/parenteraal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: parenteraal
trans_list: parenteral
sense:
(medisch) niet via het maag-darmkanaal het lichaam binnenkomend, bijvoorbeeld door inspuiting direct in de bloedvaten


lexentry: nld/parkeermeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parkeermeter
trans_list: parquímetro | parcómetro
sense:
een automaat die naast een parkeerplaats staat om bij te houden hoelang de eigenaar van de daar geparkeerde auto zijn wagen nog mag laten staan, betalen kan soms met munten, soms met een bankpas of anderszins


lexentry: nld/parlementariër__noun__1
sense_num: 01
written_rep: parlementariër
trans_list: deputado
sense:
(politiek) iemand die door middel van verkiezingen is verkozen om de bevolking van een land te vertegenwoordigen in het parlement


lexentry: nld/paro__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paro
trans_list: faraó
sense:
(Jiddisch-Hebreeuws) titel van de koning van Egypte, ook gebruikt als eigennaam; de enige farao's die in het OT bij hun eigen naam worden genoemd, zijn Chofra, Necho, Sisak en Tirhaka (274×: Gen. 12:15 +, Ex. 1:11 +, Deut. 6:21 +, 1 Sam. 2:27 +, 1 Kon. 3:1 +, 2 Kon. 17:7 +, Jes. 19:11 +, Jer. 25:19 +, Ez. 17:17 +, Ps. 135:9 +, Hoogl. 1:9, Neh. 9:10, 1 Kron. 4:18, 2 Kron. 8:11; Griekse vorm 5× in NT)


lexentry: nld/paroniem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paroniem
trans_list: parónimo
sense:
(taalkunde) woord dat een of meerdere morfemen met een ander woord deelt en daardoor soms met dat andere woord verward kan worden


lexentry: nld/paronychia__noun__1
sense_num: 01
written_rep: paronychia
trans_list: paroníquia
sense:
(medisch) een etterende ontsteking in een vinger of teen, die meestal door de bacterie Staphylococcus aureus wordt veroorzaakt


lexentry: nld/partij__noun__1
sense_num: 02
written_rep: partij
trans_list: partido
sense:
(politiek) vereniging van gelijkgezinden die binnen een bepaald gebied hun politieke doelstellingen proberen te verwezenlijken


lexentry: nld/pasmunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pasmunt
trans_list: alterar
sense:
muntstuk met een kleine waarde die het mogelijk maakt om een financiële transactie precies kloppend te maken (om gepast te kunnen betalen of om als wisselgeld terug te kunnen geven)


lexentry: nld/passie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: passie
trans_list: paixão
sense:
een zaak, onderwerp, activiteit of hobby waar iemand veel interesse in heeft en veel tijd en inspanningen aan wil besteden


lexentry: nld/pastiche__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pastiche
trans_list: pastiche
sense:
(kunst) een document of ander kunstwerk zoals een toneel- of muziekstuk dat is gemaakt via nabootsing en/of het combineren van bepaalde kenmerken van een of meerdere originelen


lexentry: nld/pastoraal__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: pastoraal
trans_list: clerical
sense:
(religie) betrekking hebbend op iemand (vaak de pastoor of kapelaan) die als een goede herder voor het zielenheil van de aan zijn zorgen toevertrouwde gelovigen zorgt


lexentry: nld/pasvorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pasvorm
trans_list: adaptar
sense:
(kleding) de vorm of het model van een kledingstuk of schoen dat goed past bij het lichaam of de voet past


lexentry: nld/pat__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: afogamento
sense:
(schaak) alleen predicatief in een toestand waarin een speler geen enkele zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan


lexentry: nld/pat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: afogamento
sense:
(schaak) stand op het bord waarbij sprake is van remise doordat een speler geen zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: aba
sense:
(kleding) reep stof met een knoopsgat aan het uiteinde en met het andere uiteinde bevestigd aan het kledingstuk


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 03
written_rep: pat
trans_list: correção
sense:
(kleding) (militair) gekleurd strookje stof op een uniform als achtergrond van een onderscheidingsteken, in het bijzonder een bies op de kraag


lexentry: nld/pat__noun__2
sense_num: 04
written_rep: pat
trans_list: pata
sense:
(fietsen) een van beide houders die het wiel in de vork houden, deel van het frame of zelfstandig te bevestigen onderdeel


lexentry: nld/patat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patat
trans_list: batatas fritas
sense:
(voeding) Noord-Nederlandse benaming voor een gerecht of snack van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')


lexentry: nld/patchoeli__noun__1
sense_num: 02
written_rep: patchoeli
trans_list: patchuli
sense:
etherische olie uit de bladeren van deze plant die men gebruikt in parfums en zepen, de geur is een populaire wierookgeur en wordt ook gebruikt om de geur van cannabis te verdoezelen


lexentry: nld/pateen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pateen
trans_list: patena
sense:
(religie) (katholiek) (anglicaans) schotel voor de hostie, waarop deze tijdens de Heilige Mis wordt neergelegd en waarboven deze later wordt gebroken


lexentry: nld/patenteren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: patenteren
trans_list: patentear
sense:
aanvragen en toegekend krijgen van een patent zodat men als uitvinder van iets het alleenrecht heeft op het exploiteren van een uitvinding


lexentry: nld/paternaal__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: paternaal
trans_list: paterno
sense:
(genetica) vaderlijke bloedlijn of oorsprong, van de vader overgeërfd, van vaderskant, via de vader (verkregen)


lexentry: nld/patholoog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patholoog
trans_list: patologista
sense:
(beroep), (medisch) een medisch specialist die de oorzaken, de aard en de veranderingen van het lichaam bestudeert en aan de hand van die gegevens de ziekte achterhaalt. Deze zetelt ook in een rechtbank, voert onderzoek in het mortuarium, waar hij de lijken opensnijdt en ontleedt.


lexentry: nld/patriciër__noun__1
sense_num: 01
written_rep: patriciër
trans_list: nobre
sense:
aanzienlijk persoon, burger, rijke koopman, regent, hoewel het niet om een adellijk persoon gaat is de persoon wel meestal afkomstig uit bepaalde families


lexentry: nld/pauw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pauw
trans_list: pavão real | pavão
sense:
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten


lexentry: nld/pedaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pedaal
trans_list: pedal
sense:
(techniek) met de voet te bedienen hefboom voor de bediening van apparaten, machines en (muziek-)instrumenten, het aandrijven of besturing van vaar-, voer- of vliegtuigen


lexentry: nld/peetmoeder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peetmoeder
trans_list: madrinha
sense:
vrouw die bij de doop wordt aangewezen als tweede moeder, om op het kind te letten in de opvoeding en pleegmoeder te worden mocht dat nodig zijn


lexentry: nld/peiling__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peiling
trans_list: rumo
sense:
(scheepvaart), (landmeetkunde), een voor bepaalde grootheden gebruikelijke naam voor de meting van hoogten (hemellichamen, bergen, wolken), diepten (zeewateren) , hoeken en richtingen in het horizontale vlak (koersen, kompasrichtingen) en statistische gegevens (opinies)


lexentry: nld/pelgrimage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelgrimage
trans_list: peregrinar
sense:
(religie) een (pelgrims)reis naar een bedevaartsoord die een bijzondere betekenis heeft binnen een religie (ook in overdrachtelijke zin)


lexentry: nld/pelikaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelikaan
trans_list: pelicano
sense:
(roeipotigen) benaming voor vogels uit de familie Pelecanidae , grote watervogels met opvallende ondersnavel die op een schepnet lijkt


lexentry: nld/pelsrob__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pelsrob
trans_list: otária
sense:
(roofdieren) zoogdier uit de onderfamilie Arctocephalinae van oorrobben die voornamelijk op het zuidelijk halfrond leven


lexentry: nld/penalty__noun__1
sense_num: 01
written_rep: penalty
trans_list: pênalti
sense:
(sport) een directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied


lexentry: nld/pendule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pendule
trans_list: corda
sense:
klein slingeruurwerk dat binnenshuis gebruikt wordt en meestal op een kast of dressoir staat, vaak als siervoorwerp


lexentry: nld/pensionering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pensionering
trans_list: aposentadoria
sense:
ontslag op grond van het bereiken van een bepaalde leeftijd en daarna een uitkering krijgen zonder te hoeven werken


lexentry: nld/perestrojka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: perestrojka
trans_list: perestroika
sense:
(politiek) hervormingen zoals deze door Gorbatsjov werden voorgesteld in de Sovjet-Unie van de jaren 80 van de twintigste eeuw


lexentry: nld/pergola__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pergola
trans_list: pergolado
sense:
(bouwkunde) een constructie van horizontale latten op hoge palen, waarlangs allerlei planten kunnen groeien


lexentry: nld/perinataal__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: perinataal
trans_list: perinatal
sense:
(medisch) rond de geboorte; betrekking hebbend op de perinatale periode, de periode van de 22ste zwangerschapsweek tot de 7de dag na de geboorte


lexentry: nld/periodiek_systeem_der_elementen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: periodiek systeem der elementen
trans_list: tabela periódica dos elementos químicos
sense:
(scheikunde) een tabel met daarin alle scheikundige elementen gerangschikt naar aantal elektronenschillen (horizontaal) en gelijk aantal elektronen in de buitenste elektronenschil (vertikaal)


lexentry: nld/perron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: perron
trans_list: plataforma
sense:
(spoorwegen) een hoge, lange zijstoep of verhoogde vrije stoep aan een station om in en uit te stappen


lexentry: nld/persoon__noun__1
sense_num: 02
written_rep: persoon
trans_list: pessoa
sense:
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen


lexentry: nld/persoonsvorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: persoonsvorm
trans_list: verbo finito
sense:
(grammatica) vervoegde werkwoordsvorm die in persoon en getal (enkelvoud vs. meervoud) met het onderwerp overeenstemt en in een andere tijd kan worden overgebracht.


lexentry: nld/pest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pest
trans_list: peste
sense:
(medisch) Dodelijke en besmettelijke ziekten veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis , die verspreid wordt door vlooien die met name op de zwarte rat parasiteren. Altijd gebruikt met lidwoord: 'de pest' of 'de Pest'.


lexentry: nld/petroglief__noun__1
sense_num: 01
written_rep: petroglief
trans_list: petróglifo
sense:
(archeologie) een symbool, figuur of andere afbeelding die in de rotsen is gekrast, gekerfd of gehakt


lexentry: nld/peyote__noun__1
sense_num: 01
written_rep: peyote
trans_list: mescal
sense:
(plantkunde) Lophophora williamsii kleine doornloze bolvormige cactus die in de zuidelijke Verenigde Staten en Mexico groeit


lexentry: nld/pi__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pi
trans_list: pi
sense:
(wiskunde) de wiskundige constante aangeduid met de Griekse letter π, die het irrationele getal dat de verhouding tussen de halve omtrek van een cirkel tot zijn straal weergeeft


lexentry: nld/piano__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piano
trans_list: piano
sense:
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen


lexentry: nld/piccolo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: piccolo
trans_list: flautim
sense:
(muziekinstrument) een blaasinstrument, sopranino-dwarsfluit, wordt zoals de dwarsfluit bespeeld door dwars over het mondstuk te blazen


lexentry: nld/pick-uptruck__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pick-uptruck
trans_list: picape
sense:
een carrosserie-uitvoering van een bestelwagen, waarbij de wagen bestaat uit een passagiers- en bestuurdersgedeelte, met daarachter een open laadbak


lexentry: nld/picometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: picometer
trans_list: picometro
sense:
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 10−12 meter of 0,000.000.001 millimeter, weergegeven met symbool pm


lexentry: nld/pidgin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pidgin
trans_list: pidgin
sense:
(taalkunde) een taal die ontstaat wanneer twee bevolkingsgroepen die verschillende talen spreken met elkaar in contact komen, maar die niemands moedertaal is


lexentry: nld/pijl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijl
trans_list: flecha | seta
sense:
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden


lexentry: nld/pijlkoker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pijlkoker
trans_list: aljava
sense:
een draagbare houder om pijlen in te bewaren. Het gaat om een meestal buisvormige houder waarin pijlen voor een boog bewaard kunnen worden.


lexentry: nld/pikhouweel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pikhouweel
trans_list: picareta
sense:
hakwerktuig met steel, voorzien van een punt aan de ene zijde en een beitelachtige voorziening aan de andere zijde


lexentry: nld/pil__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pil
trans_list: pílula
sense:
(farmacologie) (bij uitbreiding:) elke vorm van medicament die in vaste vorm oraal wordt ingenomen zij het tablet, dragee, capsule of iets anders


lexentry: nld/pil__noun__1
sense_num: 03
written_rep: pil
trans_list: pílula
sense:
(farmacologie) (seksualiteit) regelmatig ingenomen tablet die zwangerschap verhindert, bepaald oraal voorbehoedmiddel


lexentry: nld/pilaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pilaar
trans_list: pilar
sense:
(bouwkunde) een langgerekt verticaal bouwelement, gewoonlijk uit één stuk en met een willekeurig gevormde doorsnede


lexentry: nld/pinapalm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pinapalm
trans_list: açaizeiro
sense:
(bloemplanten) (fruit) Euterpe oleacea een palm uit de palmenfamilie met eetbare vruchten die o.a. in Suriname voorkomt


lexentry: nld/pincet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pincet
trans_list: pinça
sense:
(gereedschap) een gevorkt werktuig bestaande uit twee armen waarvan de punt bijeengeknepen kan worden


lexentry: nld/pinguïn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pinguïn
trans_list: pinguim | pingüim
sense:
(dierkunde) benaming voor niet-vliegende zeevogels uit de orde Sphenisciformes die alleen voorkomt op het zuidelijk halfrond


lexentry: nld/pinksterbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pinksterbloem
trans_list: agrião-dos-prados
sense:
(bloemplanten) Cardamine pratensis een kruisbloemachtige die eind april het hoogtepunt heeft van haar bloei


lexentry: nld/pinpas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pinpas
trans_list: cartão bancário
sense:
(financieel), (economie) betaalkaart in Nederland waarmee bedragen rechtstreeks worden afgeschreven van de bankrekening van de betaler


lexentry: nld/pipet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pipet
trans_list: pipeta
sense:
(scheikunde) een instrument waarmee heel precieze hoeveelheden vloeistof kunnen worden afgemeten door de vloeistof erin op te zuigen, meestal een in het midden verwijde en spits uitlopende glazen buis


lexentry: nld/piramide__noun__1
sense_num: 03
written_rep: piramide
trans_list: pirâmide | pirámide
sense:
(figuurlijk) iets wat zo in elkaar zit dat een brede basis geleidelijk versmalt tot een kleine top aantallenpiramide, bevolkingspiramide, gezagspiramide, voedselpiramide etc.


lexentry: nld/piraterij__noun__1
sense_num: 02
written_rep: piraterij
trans_list: pirataria
sense:
opzettelijke schending van het auteursrecht door het ongeoorloofd namaken van goederen of kopiëren van gegevens


lexentry: nld/pistachenoot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pistachenoot
trans_list: pistache
sense:
groene noot van de Pistacia vera , die o.a. als smaakstof voor roomijs wordt gebruikt, ze wordt ook wel de groene amandel genoemd


lexentry: nld/pitsstop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pitsstop
trans_list: parada nos boxes
sense:
(sport) het stoppen van een racewagen in de pits tijdens een race voor het wisselen van banden, tanken van brandstof en ander onderhoud


lexentry: nld/plaag__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plaag
trans_list: praga
sense:
(figuurlijk) een wijdverspreid ongemak of fysieke bedreiging veroorzaakt door een buitensporig optreden van organismen als insecten, bacteriën, knaagdieren enz


lexentry: nld/plaatskaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plaatskaart
trans_list: autuação
sense:
bewijs dat met recht heeft om ergens te zijn en er gebruik van te maken m.n. voor openbaar vervoer en theaters, bioscopen en dergelijke


lexentry: nld/placenta__noun__1
sense_num: 01
written_rep: placenta
trans_list: placenta
sense:
(anatomie) moederkoek, orgaan dat verbinding vormt tussen moeder en de zich ontwikkelende vrucht in de buik van de moeder


lexentry: nld/plakband__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plakband
trans_list: fita adhesiva
sense:
een lintvormige drager die aan één of beide zijden bedekt is met kleefstoffen, bedoeld om voorwerpen tijdelijk of blijvend vast te maken


lexentry: nld/plamuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: plamuren
trans_list: besuntar
sense:
overgankelijk (bouwkunde) steenachtige, houten of andere ondergronden met plamuur egaliseren of repareren


lexentry: nld/planeet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planeet
trans_list: planeta
sense:
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait


lexentry: nld/planetoïde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: planetoïde
trans_list: asteróide
sense:
(astronomie) een brok vaste materie die net als een planeet in een baan rond de zon draait, maar kleiner is dan een planeet


lexentry: nld/plantage__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantage
trans_list: fazenda
sense:
(landbouw) een uitgestrekt stuk grond waarop op grote schaal, gewoonlijk tropische, gewassen in monocultuur verbouwd worden


lexentry: nld/plantenkas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantenkas
trans_list: estufa
sense:
een structuur van meestal glas en metaal die gebruikt wordt voor het kweken van planten in een beschermde omgeving


lexentry: nld/plantgoed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantgoed
trans_list: transplantar
sense:
kleine gekweekte planten die men later op de definitieve, gewenste plaats in de grond kan stoppen om verder te laten groeien


lexentry: nld/plantkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plantkunde
trans_list: botânica
sense:
(wetenschap), (biologie) het onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van de planten


lexentry: nld/plastic__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plastic
trans_list: plástico
sense:
oorspronkelijk: plastisch vervormbare polymere kunststof, in uitgebreidere zin op alle polymeren toegepast


lexentry: nld/plasticeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: plasticeren
trans_list: plastificar
sense:
overgankelijk (materiaalkunde) een kunststof verweken en kneedbaar maken door verlaging van het glaspunt door verwarming onder toevoeging van een plasticeringsagens


lexentry: nld/plastische_chirurgie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plastische chirurgie
trans_list: cirurgia plástica
sense:
een chirurgisch specialisme waarin men zich richt op het uit esthetisch en/of functioneel oogpunt aanpassen van het uiterlijk


lexentry: nld/platina__noun__1
sense_num: 01
written_rep: platina
trans_list: platina
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/platvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: platvis
trans_list: barbudo
sense:
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de orde Pleuronectiformes , die op hun zijde op de bodem leven en geheel plat zijn


lexentry: nld/pleister__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pleister
trans_list: esparadrapo | adesivo
sense:
(medisch) v/m dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plevier
trans_list: borrelho
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor alle vogels uit de geslacht Charadrius , vrij gedrongen steltlopers met een korte nek en lange, meestal puntige vleugels


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plevier
trans_list: borrelho
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers uit de familie Charadriidae buiten het geslacht Charadrius die daar wel op lijkenIn onderscheid met de kieviten die ook tot dit geslacht behoren, maar meestal afgeronde vleugels hebben.


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 03
written_rep: plevier
trans_list: borrelho
sense:
(steltloperachtigen) algemene benaming voor vogels uit de familie Charadriidae die 67 soorten middelgrote tot kleine steltlopers omvat


lexentry: nld/plevier__noun__1
sense_num: 04
written_rep: plevier
trans_list: borrelho
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers Charadriiformes buiten de familie Charadriidae die op vogels uit het geslacht Charadrius lijken


lexentry: nld/ploeg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploeg
trans_list: arado
sense:
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen


lexentry: nld/ploegschaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ploegschaar
trans_list: relha
sense:
(landbouw) (gereedschap) het afneembare en slijpbare onderdeel van een ploeg, betsaande uit een metalen blad met een naar voren gerichte punt, dat de grond van onder open snijdt


lexentry: nld/plonzen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: plonzen
trans_list: espalhar
sense:
ergatief een geluid voortbrengen zoals dat van iets dat luidruchtig in een vloeistof ondergedompeld wordt


lexentry: nld/plundering__noun__1
sense_num: 02
written_rep: plundering
trans_list: espoliação
sense:
(figuurlijk) een handeling die zeer veel lijkt op bovengenoemde maar dan zonder oorlog en zonder natuurramp


lexentry: nld/plutonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: plutonium
trans_list: plutónio | plutônio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide


lexentry: nld/podcast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: podcast
trans_list: podcast
sense:
digitale radio-uitzending waarbij een audiobestand op internet wordt gezet zodat het kan worden gedownload en beluisterd


lexentry: nld/podoloog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: podoloog
trans_list: podóloga
sense:
een expert op het gebied van voetklachten maar zonder een door het minister van onderwijs erkende opleiding; het is in Nederland geen wettelijk beschermde titel


lexentry: nld/poederdoos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poederdoos
trans_list: acordo
sense:
(cosmetica) platte doos waarin poeder zit dat het gelaat minder glimmend maakt en soms ook een lichte kleur geeft


lexentry: nld/poelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poelie
trans_list: polia
sense:
(werktuigbouwkunde) schijf met een V-vormige insnijding in de zijkant, waarin een V-snaar valt die wordt gebruikt voor de aandrijving van machines en onderdelen van voertuigen


lexentry: nld/poema__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poema
trans_list: puma | suçuarana | onça parda
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Puma concolor , groot katachtig roofdier, dat in geheel Midden– en Zuid Amerika leeft


lexentry: nld/poepen__verb__1
sense_num: 04
written_rep: poepen
trans_list: beijar
sense:
overgankelijk (seksualiteit) (Belgisch-Nederlands) geslachtsgemeenschap hebben (met de vrouw als lijdend voorwerp)


lexentry: nld/poetinisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poetinisme
trans_list: putinismo
sense:
(politiek) sociaal-economische en politieke praktijk in Rusland in het begin van de 21 eeuw, gekenmerkt door autoritaire en nationalistische opvattingen


lexentry: nld/pogen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: pogen
trans_list: intentar
sense:
inergatief (formeel) iets met succes trachten te volbrengen, waarvan men niet weet of het gaat lukken


lexentry: nld/pogrom__noun__1
sense_num: 02
written_rep: pogrom
trans_list: pogrom
sense:
gewelddadige aanvallen op bepaalde groepen: etnisch, religieus etc., vooral gekarakteriseerd door de vernietiging van hun omgeving (huizen, bedrijven, religieuze centra)


lexentry: nld/poker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poker
trans_list: pôquer
sense:
(kaartspel) een spel waarbij op bepaalde combinaties van kaarten een, gewoonlijk geldelijke, inzet gedaan wordt


lexentry: nld/pokken__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pokken
trans_list: variola | varíola
sense:
alleen meervoud (medisch) (geschiedenis) uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die huid en slijmvliezen aantastte waartegen een Engelse arts Edward Jenner omstreeks 1796, een vaccin op basis van koepokken ontwikkelde


lexentry: nld/polijsten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: polijsten
trans_list: polir
sense:
overgankelijk een stenen of glazen oppervlak bijzonder glad slijpen met steeds fijnere slijpmiddelen


lexentry: nld/poliklinisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: poliklinisch
trans_list: paciente ambulatorial
sense:
(medisch) met betrekking tot een polikliniek (van een behandeling in een ziekenhuis dat opname niet nodig is)


lexentry: nld/politicologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politicologie
trans_list: ciência política
sense:
(wetenschap) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek


lexentry: nld/politieagent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politieagent
trans_list: agente
sense:
(ordehandhaving) (beroep) een persoon die belast is met hulpverlening en met de handhaving van de openbare orde en veiligheid


lexentry: nld/politieman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politieman
trans_list: agente
sense:
(ordehandhaving) (beroep) iemand wiens taak het is de wet te handhaven en overtreders in de kraag te grijpen


lexentry: nld/politieroman__noun__1
sense_num: 01
written_rep: politieroman
trans_list: romance policial
sense:
een spannend verhaal met een beschrijving van het werk van de politie (in een detectiveroman hoeft de detective geen politieagent te zijn)


lexentry: nld/pollepel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pollepel
trans_list: colher de pau | colher de madeira
sense:
(huishouden) (Nederland) een vrij vlakke, houten of kunststoffen lepel gebruikt voor het roeren van voedsel dat toebereid wordt


lexentry: nld/polohemd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polohemd
trans_list: polo
sense:
(kleding) sporthemd met korte mouwen en gemaakt van tricot, oorspronkelijk gedragen door polospelers tegenwoordig ook door het algemene publiek


lexentry: nld/polonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polonium
trans_list: polónio | polônio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal


lexentry: nld/polycarbonaat__noun__1
sense_num: 02
written_rep: polycarbonaat
trans_list: policarbonato
sense:
(scheikunde) thermoplastisch polymeer waarbij de monomeren verbonden zijn door een carbonaatbinding 
(wikidata: polycarbonaat )


lexentry: nld/polymeer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polymeer
trans_list: polímero
sense:
(scheikunde) een reuzenmolecuul dat bestaat uit een sequentie van één of meerdere identieke of soortgelijke onderdelen die aan elkaar zijn gekoppeld


lexentry: nld/polypropeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: polypropeen
trans_list: polipropileno
sense:
(scheikunde) thermoplastische kunststof, bereid door polymerisatie van propeen 
(wikidata: polypropeen )


lexentry: nld/pomelo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pomelo
trans_list: pomelo
sense:
(plantkunde) (Nederland) benaming een boom Citrus maxima × Citrus ×paradisi soort, die is ontstaan uit een kruising van pompelmoes (Citrus maxima ) en grapefruit (Citrus ×paradisi )


lexentry: nld/pompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pompoen
trans_list: abóbora | aboboreira
sense:
(groente) een zeer oud (9000 v.Chr.) cultuurgewas uit Midden- en Zuid-Amerika, bestaande uit de grote vlezige vruchten van de planten van het geslacht Cucurbita


lexentry: nld/pond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pond
trans_list: libra
sense:
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt


lexentry: nld/ponskaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ponskaart
trans_list: cartão perfurado
sense:
(informatica) kaart die tot de jaren 80 werd gebruikt voor het vastleggen van gegevens d.m.v. erin geponste gaatjes


lexentry: nld/poolcirkel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poolcirkel
trans_list: círculo polar
sense:
(aardrijkskunde) de begrenzing van het gebied waar 's zomer de middernachtszon gezien kan worden en 's winters de nacht een heel etmaal kan duren


lexentry: nld/poollicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poollicht
trans_list: aurora
sense:
(meteorologie) (optica) lichtverschijnsel aan de hemel in polaire streken als gevolg van de botsing van elektrisch geladen deeltjes van de zon met de bovenste aardatmosfeer


lexentry: nld/poolvos__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poolvos
trans_list: raposa árctica
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Vulpes lagopus , leeft op de arctische toendra en in het gebergte van Scandinavië, in de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit


lexentry: nld/poon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poon
trans_list: cabra
sense:
(straalvinnigen) benaming voor zeevissen uit familie Triglidae in de onderorde schorpioenvisachtigen


lexentry: nld/pootgoed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pootgoed
trans_list: muda
sense:
kleine pootaardappelen die men in de grond stopt om uit te laten groeien tot aardappelplanten met veel consumptieaardappelen


lexentry: nld/populatie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: populatie
trans_list: população
sense:
(statistiek) een groep personen of zaken die voor statistische doeleinden geselecteerd of bij elkaar gebracht zijn


lexentry: nld/populatie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: populatie
trans_list: população
sense:
(biologie) een groep organismen van dezelfde soort die niet in tijd of plaats van elkaar gescheiden zijn en dus (theoretisch) met elkaar kunnen voortplanten


lexentry: nld/populisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: populisme
trans_list: populismo
sense:
(politiek) politieke stroming die vindt dat een maatschappelijke elite het belang van het volk verwaarloost en een krachtige leider de eensgezindheid moet herstellen


lexentry: nld/portaal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: portaal
trans_list: portal
sense:
(techniek) de overspanning dwars over een (spoor-)weg waaraan verkeerborden, camera's e.d. en bovenleidingen, worden bevestigd.


lexentry: nld/portaal__noun__1
sense_num: 04
written_rep: portaal
trans_list: portal
sense:
(informatica) op internet een website of pagina die een overzicht tracht te scheppen over een bepaald onderwerp door middel van links


lexentry: nld/portemonnee__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portemonnee
trans_list: carteira
sense:
meestal van leder vervaardigde kleine buidel [1] waarin men munten, papiergeld en andere kleine dingen bewaart


lexentry: nld/portiek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: portiek
trans_list: alpendre
sense:
(bouwkunde) (gemeenschappelijke) woningingang bestaande uit een open portaal binnen de voorgevellijn, dat via een trap, of rechtstreeks, toegang geeft tot een of meerdere huisdeuren


lexentry: nld/postkantoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: postkantoor
trans_list: estação de correios
sense:
kantoor dat zich bezighoudt met de bezorging van post en vaak ook andere diensten levert zoals bankzaken, kaartverkoop, etc


lexentry: nld/postmerk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: postmerk
trans_list: carimbo
sense:
merkteken (meestal een stempel) dat het postbedrijf aanbrengt op een postzegel om aan te geven waar en op welke datum het poststuk is ontvangen en om de postzegel onbruikbaar te maken voor hergebruik


lexentry: nld/poten__verb__1
sense_num: 01
written_rep: poten
trans_list: plantar
sense:
overgankelijk ondiep in de aarde stoppen, met name van bollen, wortels, zaden e.d. om deze te laten groeien


lexentry: nld/potentiometer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potentiometer
trans_list: potenciômetro
sense:
(elektronica) een regelbare weerstand, doorgaans geconstrueerd met een kool- of draadweerstand waarlangs een loper kan worden verplaatst


lexentry: nld/potlood__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potlood
trans_list: lápis
sense:
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls


lexentry: nld/potloodventer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potloodventer
trans_list: corta-papéis
sense:
(persoon) (seksualiteit) (schertsend) man die ongevraagd zijn ontblote penis aan voorbijgangers laat zien


lexentry: nld/potmeter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potmeter
trans_list: caçapa
sense:
(elektronica) een regelbare weerstand, doorgaans geconstrueerd met een kool- of draadweerstand waarlangs een lopen kan worden verplaatst


lexentry: nld/potvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: potvis
trans_list: cachalote
sense:
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Physeter macrocephalus uit de familie der potvissen (Physeteridae ), de grootste soort tandwalvisDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.


lexentry: nld/poule__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poule
trans_list: bilhar
sense:
(sport) groep van sporters of teams die het tegen elkaar opnemen in de voorronden van een competitie of toernooi


lexentry: nld/poëzie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: poëzie
trans_list: poesia
sense:
(cultuur), (letterkunde), (dichtkunst) het in een min of meer strakke structuur van ritme, maat en klank verwoorden van een gedachte of een verhaal


lexentry: nld/praam__noun__1
sense_num: 02
written_rep: praam
trans_list: aziar
sense:
(paardrijden) een hulpmiddel in de vorm van een stuk hout en een lus die om de bovenlip aangebracht wordt om een paard rustig te houden


lexentry: nld/pragmatisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pragmatisme
trans_list: pragmatismo
sense:
(filosofie) filosofie die alle kennis beoordeeld aan de hand van de bruikbaarheid in het dagelijkse leven; zakelijke manier van denken


lexentry: nld/prairiehond__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prairiehond
trans_list: cão-da-pradaria
sense:
(knaagdieren) Cynomys , een eekhoornachtig zoogdier uit Noord-Amerika dat een scherp blaffend geluid maakt


lexentry: nld/prakkiseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: prakkiseren
trans_list: chocar
sense:
langdurig nadenken over iets, op een zorgelijke manier, zonder dat er tot een oplossing gekomen wordt


lexentry: nld/praktijk__noun__1
sense_num: 02
written_rep: praktijk
trans_list: prática
sense:
hoe dingen werkelijk gaan, soms in tegenstelling tot hoe zaken in theorie zouden moeten functioneren


lexentry: nld/praline__noun__1
sense_num: 02
written_rep: praline
trans_list: bombom
sense:
bonbon die bestaat uit een chocolade omhulsel, amandelcrème en suikerbrij, soms met een likeurtje erin


lexentry: nld/praseodymium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: praseodymium
trans_list: praseodímio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/precedent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: precedent
trans_list: precedente
sense:
een gebeurtenis of voorbeeld van vroeger waarop men zich kan beroepen als een nieuw dergelijk geval zich voordoet om er hetzelfde gevolg aan te geven


lexentry: nld/precedent__noun__1
sense_num: 02
written_rep: precedent
trans_list: precedente
sense:
(juridisch) (procesrecht) bestaande rechterlijke uitspraak die als uitgangspunt dient voor een te nemen rechterlijke beslissing van een vergelijkbaar geschil


lexentry: nld/precursor__noun__1
sense_num: 02
written_rep: precursor
trans_list: precursor
sense:
(scheikunde) een scheikundige stof die bij een chemische reactie wordt omgevormd tot een andere scheikundige stof


lexentry: nld/prefix__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prefix
trans_list: prefixo
sense:
(taalkunde) een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen


lexentry: nld/premie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: premie
trans_list: prêmio
sense:
de betaling aan een verzekeringsmaatschappij als tegenprestatie voor het aanhouden van een verzekering


lexentry: nld/prentbriefkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prentbriefkaart
trans_list: cartão postal
sense:
briefkaart waarbij aan één kant een foto of tekening staat en aan de andere zijde tekst en adres geschreven kan worden


lexentry: nld/presse-papier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: presse-papier
trans_list: peso de papel
sense:
vaak fraai gevormd, zwaar voorwerp dat men boven op een stapel losse papieren kan leggen zodat de papieren niet kunnen wegwaaien


lexentry: nld/priem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: priem
trans_list: furador
sense:
(gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte staaf om kleine gaten of putjes in materiaal (leer) te steken


lexentry: nld/priemgetal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: priemgetal
trans_list: número primo
sense:
(wiskunde) een natuurlijk getal dat groter is dan 1 en alleen kan worden gedeeld door 1 of door het getal zelf


lexentry: nld/prikbord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prikbord
trans_list: quadro de avisos
sense:
een bord (vaak van vilt) waar met behulp van punaises foto's en andere papierwerken op kunnen worden opgespeld


lexentry: nld/prikkeldraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prikkeldraad
trans_list: arame farpado
sense:
o materiaal bestaande uit een dubbele, in elkaar gedraaide metalen draad, op regelmatige afstand voorzien van twee korte in elkaar gedraaide spiralen met elk twee scherpe punten


lexentry: nld/prime__noun__1
sense_num: 02
written_rep: prime
trans_list: auge
sense:
(muziek) een bijzonder interval waarbij er geen afstand naar een andere toon is, de prime is een opeenvolging of samenklank van twee dezelfde tonen)


lexentry: nld/primitief__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: primitief
trans_list: primitiva
sense:
(kristallografie) alle kortste translatievectors in de richting van de hoofdassen van de rotatiesymmetrie hebbend


lexentry: nld/primitief__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: primitief
trans_list: primitiva
sense:
(kristallografie) de drie kortste niet in hetzelfde vlak liggende translatievectors als ribben van de eenheidscel hebbend


lexentry: nld/printplaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: printplaat
trans_list: PCI
sense:
(elektrotechniek) plaat waarop elektronische bedrading aanwezig is, aangebracht met frees- of etstechnieken


lexentry: nld/privaatrecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: privaatrecht
trans_list: direito privado
sense:
(juridisch) recht dat de verhoudingen tussen particuliere personen beschrijft en de procedures die beschrijven hoe dit recht kan worden toegepast


lexentry: nld/procedure__noun__1
sense_num: 04
written_rep: procedure
trans_list: procedimento
sense:
(informatica) onafhankelijk opererend programmablok met een eigen naam en code binnen een groter computerprogramma


lexentry: nld/proces-verbaal__abbr__1
written_rep: proces-verbaal
trans_list: protocolo
sense:
1. de akte waarmee een overheidsambtenaar verslag uitbrengt over wat hij in de uitoefening van zijn functies heeft verricht


lexentry: nld/proces__noun__1
sense_num: 01
written_rep: proces
trans_list: processo
sense:
(juridisch) een geschil dat twee of meer partijen hebben over hun rechten en dat zij aan de uitspraak van een rechter onderwerpen


lexentry: nld/proces__noun__1
sense_num: 02
written_rep: proces
trans_list: processo
sense:
de stroom van gelijksoortige gebeurtenissen of handelingen die van de ene toestand naar de andere leidt


lexentry: nld/procureur-generaal__noun__1
sense_num: 03
written_rep: procureur-generaal
trans_list: procurador-geral
sense:
(juridisch) (beroep) een lid van het bestuurscollege van het Nederlandse Openbaar Ministerie, het College van procureurs-generaal, dat samen met de staf aldaar het Parket-generaal vormt


lexentry: nld/product__noun__1
sense_num: 02
written_rep: product
trans_list: produto
sense:
(economie), (kunst), voortbrengsel van de natuur, van arbeid of nijverheid, van kunst, van een chemisch proces


lexentry: nld/proef__noun__1
sense_num: 02
written_rep: proef
trans_list: experimento
sense:
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het verrichten van een handeling om een verschijnsel te achterhalen of zichtbaar te maken, proefneming, experiment


lexentry: nld/proefdruk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: proefdruk
trans_list: provado
sense:
de eerste afdruk van een drukwerk dat nog gecontroleerd kan worden voordat het definitieve drukproces begint


lexentry: nld/professional__noun__1
sense_num: 01
written_rep: professional
trans_list: profissional
sense:
een persoon, die beroepsmatig werkzaam is en daarvoor een inkomen ontvangt en een opleiding heeft genoten


lexentry: nld/progesteron__noun__1
sense_num: 01
written_rep: progesteron
trans_list: progesterona
sense:
geslachtshormoon dat door het corpus luteum (gele lichaam in de eierstok) in de tweede fase (luteale fase) van de menstruatiecyclus en in grotere hoeveelheden tijdens de zwangerschap door de placenta wordt geproduceerd


lexentry: nld/programmagids__noun__1
sense_num: 01
written_rep: programmagids
trans_list: guia de programação
sense:
tijdschrift waarin staat geschreven op welke tijd en op welke zenders televisie- en radioprogramma's bekeken kunnen worden


lexentry: nld/promesse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: promesse
trans_list: livrança | nota promissória
sense:
(financieel) handelspapier waarop staat dat de ondertekenaar een bepaald bedrag zal betalen aan een bepaald genoemd persoon of aan de toonder van het papier


lexentry: nld/promethium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: promethium
trans_list: promécio
sense:
(element), (element) een scheikundig element en zilverwit à grijs lanthanide met het symbool Pm en het atoomnummer 61


lexentry: nld/promotie__noun__1
sense_num: 02
written_rep: promotie
trans_list: promoção | acesso
sense:
(sport) de bevordering naar een hogere spel- of toernooicompetitie vanwege uitstekende sportieve prestaties


lexentry: nld/propaganda__noun__1
sense_num: 01
written_rep: propaganda
trans_list: propaganda
sense:
(politiek) activiteiten of materiaal gericht op het beïnvloeden van de mening of het gedrag van grote groepen mensen waarin niet zelden gelogen wordt


lexentry: nld/prostitutie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: prostitutie
trans_list: prostituição
sense:
(seksualiteit) het tegen betaling ter beschikking stellen van het lichaam voor het seksuele genot van een ander


lexentry: nld/protactinium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: protactinium
trans_list: protactíno | protactínio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide


lexentry: nld/protozo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: protozo
trans_list: protozoário
sense:
(biologie) een informele naam voor een groep eencellige, vaak beweeglijke eukaryoten, die zelfstandig leven of op andere levensvormen parasiteren


lexentry: nld/pruilerig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: pruilerig
trans_list: emburrado
sense:
op een manier die (meestal met mond of lippen) uiting geeft aan boosheid, ontevredenheid en verdriet


lexentry: nld/pseudocode__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pseudocode
trans_list: pseudocódigo
sense:
(informatica) een onechte programmeertaal gebruikt om de logica achter een algoritme op te schrijven


lexentry: nld/psychedelisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: psychedelisch
trans_list: psicodélico
sense:
zorgend voor een veranderd bewustzijn waardoor je de werkelijkheid anders waarneemt dan dat je normaal doet


lexentry: nld/psychoanalyse__noun__1
sense_num: 01
written_rep: psychoanalyse
trans_list: psicanálise
sense:
(psychologie) stroming in de psychologie, die psychische symptomen wil verklaren vanuit verschijnselen in het bewuste en onbewuste


lexentry: nld/psychologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: psychologie
trans_list: psicologia
sense:
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste


lexentry: nld/publiek_domein__noun__1
sense_num: 01
written_rep: publiek domein
trans_list: domínio público
sense:
gangbare benaming voor de status van werken, zoals programmatuur, teksten, beelden en geluidsopnamen, die geheel vrij zijn van auteursrechten en naburige rechten


lexentry: nld/pudding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pudding
trans_list: pudim
sense:
(voeding) zoet nagerecht uit melk en smaakgevende bestanddelen die gemengd met meel of iets vergelijkbaars om het te binden wordt gekookt en daarna in een vorm stolt, meestal koud geserveerd


lexentry: nld/puntenslijper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: puntenslijper
trans_list: apontador de lápis
sense:
taps toelopende houder met een mesje dat bedoeld is voor het aanslijpen van een verse punt aan een potlood


lexentry: nld/puree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: puree
trans_list: amassar
sense:
(voeding) warm gerecht van fijngestampte of gezeefde aardappelen, tomaten of andere groenten, vruchten enz., waar meestal nog een zuivelproduct zoals melk aan is toegevoegd


lexentry: nld/pureren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: pureren
trans_list: amassar
sense:
(kookkunst) voedsel fijnmaken tot een egale halfvloeibare massa met behulp van een mixer, foodprocessor, blender, stamper of zeef


lexentry: nld/putter__noun__1
sense_num: 02
written_rep: putter
trans_list: pintasilgo
sense:
(zangvogels) Carduelis carduelis kleine bontgekleurde vink die vroeger veel om zijn zang in kooitjes werd gehouden, distelvink


lexentry: nld/pyridine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: pyridine
trans_list: piridina
sense:
(scheikunde) heterocyclische, aromatische verbinding met als brutoformule C5H5N met een penetrante vislucht


lexentry: nld/python__noun__1
sense_num: 01
written_rep: python
trans_list: pitão
sense:
(reptielen) een geslacht Python van wurgslangen uit de familie pythons (Pythonidae ) waarvan de soorten niet giftig zijn en die soms erg lang kunnen worden


lexentry: nld/qat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: qat
trans_list: khat
sense:
het blad van een bedektzadige plant Catha edulis uit Kenia en Somalië dat gekauwd wordt vanwege zijn mild opwekkende eigenschappen


lexentry: nld/queteletindex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: queteletindex
trans_list: índice de massa corporal
sense:
(medisch) lichaamsgewicht in kilogrammen gedeeld door het kwadraat van de lichaamslengte in meters, als maat voor eventueel overgewicht


lexentry: nld/quinoa__noun__1
sense_num: 01
written_rep: quinoa
trans_list: quinoa
sense:
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht ganzenvoet 
(wikidata: quinoa )


lexentry: nld/raadsheer__noun__1
sense_num: 03
written_rep: raadsheer
trans_list: insano
sense:
(juridisch) in Nederland: een rechter van het gerechtshof of de Hoge Raad; in België een rechter van het Hof van beroep of het Hof van Verbreking (cassatie)


lexentry: nld/raam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raam
trans_list: janela
sense:
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas


lexentry: nld/raamantenne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raamantenne
trans_list: antena loop
sense:
(natuurkunde), (elektronica) een richtinggevoelige antenne die wordt gevormd door één of enkele spoelwindingen op een raamwerk met een tamelijk grote diameter


lexentry: nld/racistisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: racistisch
trans_list: racista
sense:
(sociologie) voortkomend uit de opvatting dat mensen door afstamming kunnen worden ingedeeld in grote groepen met verschillende uiterlijke kenmerken ("ras") en dat zo'n indeling belangrijk is voor het inrichten van de samenleving


lexentry: nld/radar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radar
trans_list: radar
sense:
(letterwoord), (afkorting) de afkorting voor Radio Detection And Ranging, een techniek waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp kan worden bepaald


lexentry: nld/radar__noun__1
sense_num: 02
written_rep: radar
trans_list: radar
sense:
(techniek) de installatie waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp met behulp van radiogolven kan worden bepaald


lexentry: nld/radiaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiaal
trans_list: radiano
sense:
(wiskunde), (eenheid) de SI-eenheid voor een hoek per definitie gelijk aan de grootte van een middelpuntshoek van een cirkel waarvan de lengte van de boog gelijk is aan de lengte van de straal (radius)


lexentry: nld/radiator__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiator
trans_list: radiador
sense:
(techniek) een toestel dat door straling warmte afgeeft, ofwel ter verwarming van een ruimte, ofwel ter koeling van bijvoorbeeld een motor


lexentry: nld/radio-omroep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radio-omroep
trans_list: radiodifusão
sense:
(telecommunicatie) het vanuit een centraal punt (studio) via de ether of kabel openbaar verspreiden van berichten en muziek, volgens een bekendgemaakt programma of formule


lexentry: nld/radioactiviteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radioactiviteit
trans_list: radioatividade
sense:
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt


lexentry: nld/radiofrequentie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiofrequentie
trans_list: radiofrequência
sense:
(elektronica) frequentie van radiogolven in het bereik van enkele honderden Hz tot enkele honderden GHz


lexentry: nld/radiologie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiologie
trans_list: radiologia
sense:
(medisch) het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven


lexentry: nld/radiologisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: radiologisch
trans_list: radiológico
sense:
(medisch) met betrekking tot het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven


lexentry: nld/radiotherapie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radiotherapie
trans_list: radioterapia
sense:
(natuurkunde) (medisch) therapie door bestraling met lichtstralen, röntgenstralen en radioactieve stralen


lexentry: nld/radium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: radium
trans_list: rádio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal


lexentry: nld/raket__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raket
trans_list: raquete | míssil
sense:
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen


lexentry: nld/ramboetan__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ramboetan
trans_list: rambutã
sense:
(fruit) een vrucht van deze boom die ook wel de "harige lychee" wordt genoemd. De Nederlandse naam komt van het Indonesische rambutan. Rambut betekent "haar"; met het achtervoegsel '-an' krijgt het de betekenis "harig"


lexentry: nld/randweg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: randweg
trans_list: anel rodoviário
sense:
een weg die aan de buitenkant van een gebied loopt om dit gebied te vrijwaren van overmatig veel verkeer en ook om het verkeer ongehinderd het gebied te laten passeren


lexentry: nld/ransuil__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ransuil
trans_list: bufo-pequeno
sense:
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan


lexentry: nld/rapsodie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rapsodie
trans_list: rapsódia
sense:
(muziek) (dichtkunst) een muziek of dichtwerk dat contrasterende delen bevat en toch een eenheid vormt


lexentry: nld/rariteit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rariteit
trans_list: curiosidade
sense:
van een voorwerp dat het bijzonder en zeldzaam is, maar geen kunstzinnige of wetenschappelijke waarde heeft


lexentry: nld/raspaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: raspaard
trans_list: puro sangue
sense:
(paardrijden) paard dat in sterke mate een bepaalde gewenste combinatie van erfelijke eigenschappen vertoond


lexentry: nld/rasterelektronenmicroscoop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rasterelektronenmicroscoop
trans_list: microscópio eletrônico de varredura
sense:
(natuurkunde) (elektronica) een type elektronenmicroscoop waarmee men direct oppervlaktestructuren goed kan afbeelden


lexentry: nld/ratel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratel
trans_list: rela
sense:
(muziekinstrument) een eenvoudige muziek- en signaalinstrument dat geluid geeft doordat bij het rondslingeren een tandrad een latje repeterend weggedrukt en laat terugvallen


lexentry: nld/ratelpopulier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelpopulier
trans_list: choupo-tremedor
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Populus tremula , die inheems is in de Benelux, tot 35 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie, Salicaceae


lexentry: nld/ratelslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ratelslang
trans_list: cascavel
sense:
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt


lexentry: nld/razen__verb__1
sense_num: 02
written_rep: razen
trans_list: enfurecer-se
sense:
voortbewegen of overtrekken van een natuurverschijnsel dat gepaard gaat met veel geweld en schade veroorzaakt


lexentry: nld/reality-tv__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reality-tv
trans_list: televisão de realidade
sense:
een televisieserie met echte mensen en echt drama, soms worden waargebeurde zaken nagespeeld, minder zakelijke weergave dan bij een documentaire


lexentry: nld/reanimeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reanimeren
trans_list: reanimar
sense:
overgankelijk, (medisch) het kunstmatig overnemen van de ademhaling en de bloedsomloop, indien er sprake is van een circulatiestilstand


lexentry: nld/rechtsfeit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtsfeit
trans_list: fato jurídico
sense:
(juridisch) gebeurtenis, omstandigheid of handeling waaraan het objectieve recht rechtsgevolgen verbindt al dan niet als gevolg van menselijk handelen


lexentry: nld/rechtspersoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtspersoon
trans_list: pessoa moral | pessoa jurídica
sense:
(juridisch) een zelfstandig vermogen of een collectief met eigen autonomie dat als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer behept met rechten en plichten, maar zelfstandige rechtshandelingen niet kan verrichten


lexentry: nld/rechtspersoonlijkheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rechtspersoonlijkheid
trans_list: personalidade jurídica
sense:
(juridisch) een juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie op kan treden als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon in het rechtsverkeer behept met rechten en plichten zoals een natuurlijk persoon


lexentry: nld/recipiëren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recipiëren
trans_list: divertir
sense:
voorbereid gelijktijdig ontvangen van een groot aantal gasten bij een gedenkwaardig moment als een huwelijk, jubileum, pensionering of de jaarwisseling


lexentry: nld/reclame__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reclame
trans_list: publicidade
sense:
(economie) het verstrekking van informatie over diensten en producten, en vooral ook de aanprijzing ervan, met het doel er meer van te leveren


lexentry: nld/reclasseren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reclasseren
trans_list: reabilitar
sense:
een persoon die in de gevangenis heeft gezeten weer geschiktmaken om te functioneren in de samenleving


lexentry: nld/record__noun__1
sense_num: 03
written_rep: record
trans_list: recorde
sense:
(informatica) hoeveelheid bij elkaar behorende gegevens, beschouwd als een logische eenheid (entiteit)


lexentry: nld/recurrent__adjc__1
sense_num: 02
written_rep: recurrent
trans_list: recorrente
sense:
(boekhouding) inkomsten voor aftrek van rente en belastingen (Recurring Earnings Before Interests and Taxes)


lexentry: nld/recyclen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: recyclen
trans_list: reciclar
sense:
overgankelijk verzamelen van opgebruikte producten en verwerken tot grondstoffen voor nieuwe producten


lexentry: nld/reddingsboot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reddingsboot
trans_list: barco salva-vidas
sense:
(scheepvaart) een speciaal gebouwde en uitgeruste boot om het schip in geval van nood veilig te kunnen verlaten


lexentry: nld/redenering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: redenering
trans_list: razoamento
sense:
het proces waarmee men (in de logica) van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: reduceren
trans_list: reduzir
sense:
overgankelijk (scheikunde) het verlagen van het oxidatiegetal door het toevoegen van elektronen aan een molecuul of ion


lexentry: nld/reduceren__verb__1
sense_num: 04
written_rep: reduceren
trans_list: diminuir
sense:
overgankelijk (kookkunst) het verkleinen van de hoeveelheid vloeistof door het laten verdampen van vocht onder zachte verwarming


lexentry: nld/reduplicatie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reduplicatie
trans_list: reduplicação
sense:
(taalkunde) vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan


lexentry: nld/ree__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ree
trans_list: corço
sense:
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)


lexentry: nld/reef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reef
trans_list: filão
sense:
o (techniek), (scheepvaart) bij windmolens en zeilschepen: strook van het zeiloppervlak dat tijdelijk kan worden opgevouwen of opgerold


lexentry: nld/reekshoofd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reekshoofd
trans_list: embrião
sense:
(sport) als kansrijkste geplaatste speler of ploeg uit een groep deelnemers aan de voorrondes van een toernooi


lexentry: nld/referendum__noun__1
sense_num: 01
written_rep: referendum
trans_list: referendo
sense:
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk


lexentry: nld/referent__noun__1
sense_num: 03
written_rep: referent
trans_list: arbitrar
sense:
iemand waarnaar je kunt verwijzen voor meer informatie (met name als het gaat om informatie over jezelf)


lexentry: nld/reformisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reformisme
trans_list: reformista
sense:
het streven om een systeem, wetenschap of samenleving door systematische ingrepen te wijzigen en te hervormen


lexentry: nld/regelbaar__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: regelbaar
trans_list: ajustável
sense:
iets wat hoger of lager kan worden ingesteld al nagelang wat nodig is, van iets dat je het kunt regelen


lexentry: nld/regelsysteem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regelsysteem
trans_list: sistema de controle
sense:
(techniek) een apparaat of een verzameling apparatuur om het gedrag van een of ander systeem of proces te regelen


lexentry: nld/regentijd__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regentijd
trans_list: estação chuvosa
sense:
tijd van het jaar dat het veel regent in de tropen (april tot september in het noorden, van oktober tot maart in het zuiden)


lexentry: nld/regeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: regeren
trans_list: governar
sense:
overgankelijk (regering) (politiek) het uitoefenen van de politieke macht door het uitvaardigen van wetten en instellen van organisaties met een bepaalde opdracht


lexentry: nld/regering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regering
trans_list: governo
sense:
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers


lexentry: nld/regio__noun__1
sense_num: 01
written_rep: regio
trans_list: região
sense:
een geografisch, taalkundig, cultureel, demografisch en/of institutioneel gebied met een bepaald karakter, al dan niet erkend door de officiële instanties


lexentry: nld/rei__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rei
trans_list: regras
sense:
(dans), (muziek), (verouderd) een koor van zangers en dansers, dat vroeger met zang en dans een acte of bedrijf van een toneelstuk, afsloot


lexentry: nld/reidans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reidans
trans_list: circunferência
sense:
(dans), (verouderd) de dans die in toneelstukken aan het einde van een acte of bedrijf werd gedanst, en waarbij vaak ook werd gezongen


lexentry: nld/reiger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reiger
trans_list: garça | airão
sense:
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel


lexentry: nld/reiziger__noun__1
sense_num: 03
written_rep: reiziger
trans_list: viajante
sense:
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.


lexentry: nld/rekening__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rekening
trans_list: conta
sense:
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen


lexentry: nld/rekenkunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenkunde
trans_list: aritmética
sense:
(wiskunde) de leer van de operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


lexentry: nld/rekenraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekenraam
trans_list: ábaco
sense:
mechanisch hulpmiddel bij het rekenen en vooral het rekenonderwijs bestaande uit horizontale staven met daarop gekleurde kralen die men kan verschuiven


lexentry: nld/rekest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rekest
trans_list: abaixo-assinado
sense:
een verzoekschrift waarmee men zich tot de rechter of een bestuursorgaan kan wenden om een bepaalde voorziening te krijgen


lexentry: nld/rel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rel
trans_list: tumulto
sense:
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden


lexentry: nld/relatiegeschenk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: relatiegeschenk
trans_list: brinde promocional
sense:
(bedrijf) vaak kleine geschenken die bedrijven geven aan hun afnemers om prettige verhoudingen te creëren en te onderhouden


lexentry: nld/relikwie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: relikwie
trans_list: relíquia
sense:
een overblijfsel van het lichaam van een heilige of een voorwerp dat in aanraking met een heilige geweest is.


lexentry: nld/remspoor__noun__1
sense_num: 01
written_rep: remspoor
trans_list: freada
sense:
spoor dat door een rubberband op de weg achtergelaten wordt als er met geblokkeerde remmen geremd wordt


lexentry: nld/renaissance__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renaissance
trans_list: renascimento
sense:
(geschiedenis) in Europa de overgang tussen middeleeuwen en nieuwe tijd die gekenmerkt wordt door een op de klassieke oudheid geïnspireerde bloei van kunsten en letteren


lexentry: nld/renium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: renium
trans_list: rênio | rénio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/rente__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rente
trans_list: juro
sense:
(financieel) op geregelde tijden te betalen geldbedrag voor het vruchtgebruik van een geleende som geld


lexentry: nld/rentestand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rentestand
trans_list: taxa de juros
sense:
de hoogte van vergoeding die men krijgt op spaargeld of die men moet betalen voor een lening uitgedrukt in procenten van het bedrag


lexentry: nld/repliceren__verb__1
sense_num: 02
written_rep: repliceren
trans_list: replicar
sense:
reageren of antwoorden op wat eerder gezegd of geschreven is, meestal om je te verdedigen of het gemelde tegen te spreken


lexentry: nld/reservist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reservist
trans_list: reservista
sense:
iemand die oproepbaar is voor militaire dienst in tijden van oorlog, oorlogsdreiging of andere situaties waarin inzet van het leger nodig is


lexentry: nld/resolutie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: resolutie
trans_list: deslocamento
sense:
(politiek) door een overheid of ander bestuurlijk orgaan genomen besluit, dat meestal de vorm heeft van een officiële verklaring


lexentry: nld/retort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retort
trans_list: balão
sense:
(scheikunde) een verouderd toestel voor het destilleren bestaande uit een vat met een neergebogen tuit


lexentry: nld/retributie__noun__1
sense_num: 03
written_rep: retributie
trans_list: solarium
sense:
(juridisch, Nederland) vergoeding die de opstaller aan de grondeigenaar op al dan niet regelmatig terugkerende tijdstippen moet betalen


lexentry: nld/retroflex__noun__1
sense_num: 01
written_rep: retroflex
trans_list: retroflexa
sense:
(taalkunde) een medeklinkerklank die gevormd wordt door de tong om te buigen zodat het met de onderkant naar het verhemelte staat


lexentry: nld/reuzenotter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenotter
trans_list: lontra gigante
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Pteronura brasiliensis , die voorkomt in het Amazonische regenwoud, de grootste ottersoort


lexentry: nld/reuzenpompoen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenpompoen
trans_list: abóbora-gigante
sense:
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae 
(wikidata: reuzenpompoen )


lexentry: nld/reuzenrad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: reuzenrad
trans_list: roda-gigante
sense:
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as


lexentry: nld/reven__verb__1
sense_num: 01
written_rep: reven
trans_list: filão
sense:
overgankelijk, (scheepvaart) (m.b.t. een zeil) het effectieve oppervlak verkleinen door samenvouwing of oprolling


lexentry: nld/revisionisme__noun__1
sense_num: 03
written_rep: revisionisme
trans_list: revisionismo
sense:
(politiek) (geschiedenis) de opportunistische herziening of herschrijving van de geschiedenis op grond van latere, nationalistisch, religieus of ideologisch gedreven opvattingen


lexentry: nld/revisionisme__noun__1
sense_num: 04
written_rep: revisionisme
trans_list: revanchismo
sense:
(politiek) politieke stroming in een land die een eerder gesloten verdrag dat tot het afstaan van territoria of gebieden heeft geleid, wil laten herzien of opzeggen


lexentry: nld/revue__noun__1
sense_num: 01
written_rep: revue
trans_list: revista
sense:
theatershow bestaande uit een aaneenschakeling van zang, dans en toneel in de vorm van komische of satirische sketches


lexentry: nld/riaskust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riaskust
trans_list: ria
sense:
(aardrijkskunde) kust vorm die ontstaan is uit een uitgesleten rivierdal dat later door een (relatieve) zeespiegelstijging is overstroomd


lexentry: nld/ricinus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ricinus
trans_list: mamona
sense:
(plantkunde) Ricinus communis een snelgroeiende tropische boom uit de wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae)


lexentry: nld/ridder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ridder
trans_list: cavaleiro
sense:
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had


lexentry: nld/ridderorde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ridderorde
trans_list: ordem
sense:
onderscheiding die door de koning wordt gegeven aan mensen die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd


lexentry: nld/riek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riek
trans_list: forcado
sense:
(gereedschap) een handwerktuig voor het verplaatsen van bladeren, gras of gewied materiaal in de vorm van een grote vork met smalle tanden


lexentry: nld/riem__noun__1
sense_num: 02
written_rep: riem
trans_list: resma
sense:
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen


lexentry: nld/riet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riet
trans_list: cana
sense:
(plantkunde) Phragmites australis , een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt


lexentry: nld/rijbaan__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rijbaan
trans_list: pista de descolagem
sense:
(luchtvaart) verharde strook van een vliegveld waarover een vliegtuig zich naar de startbaan begeeft


lexentry: nld/rijkswacht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijkswacht
trans_list: gendarmaria
sense:
(België) (ordehandhaving) voormalige, landelijke, op militaire leest gestoelde, politiedienst van het Koninkrijk België, ontbonden op 1 april 2001


lexentry: nld/rijm__noun__2
sense_num: 01
written_rep: rijm
trans_list: rima
sense:
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel


lexentry: nld/rijstebrij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijstebrij
trans_list: arroz-de-leite
sense:
(voeding) zoet gerecht van rijst met melk gekookt, voor het eten traditioneel vaak bestrooid met bruine suiker en kaneel


lexentry: nld/rijstzemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rijstzemelen
trans_list: farelo de arroz
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van rijst Oryza 
(wikidata: rijstzemelen )


lexentry: nld/rikketik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rikketik
trans_list: amabilidade
sense:
(informeel) het hart, vaak eufemistisch gebruikt om aan te geven dat er sprake is van een hartziekte


lexentry: nld/ringen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: ringen
trans_list: anilha
sense:
overgankelijk (dierkunde) dieren, veelal vogels voorzien van een genummerde band om poot of hals ter identificatie en/of onderzoek naar verspreiding en trekgedrag


lexentry: nld/ringslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringslang
trans_list: cobra-de-água-de-colar
sense:
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië


lexentry: nld/ringvinger__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ringvinger
trans_list: anular | dedo anular
sense:
(anatomie) vierde vinger, gelegen tussen de pink en de middelvinger, waaraan normaliter ringen worden gedragen


lexentry: nld/ringworm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: ringworm
trans_list: tinha
sense:
(medisch) huidziekte door een schimmel veroorzaakt. Bij mensen wordt ringworm veroorzaakt door dermatofyten, meestal de soorten Trichophyton rubrum , Trichophyton mentagrophytes , Trichophyton tonsurans en Trichophyton shoenleinii


lexentry: nld/riviergrondel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: riviergrondel
trans_list: góbio
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek


lexentry: nld/robot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: robot
trans_list: robot | robô
sense:
(techniek) een machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)


lexentry: nld/rock-'n-roll__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rock-'n-roll
trans_list: rock
sense:
(muziek) muziekstijl die in de jaren 1950-60 in de Verenigde Staten opkwam, gekenmerkt door elektrische gitaren, een vaste beat en op jongeren gerichte teksten


lexentry: nld/rode_ibis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode ibis
trans_list: guará
sense:
(roeipotigen) Eudocimus ruber een vogel van de familie van Ibissen en lepelaars (Threskiornithidae ) met een geheel rood verenkleed. Sommige auteurs delen de Lepelaars ("Plataleidae") in bij een aparte groep


lexentry: nld/rode_lynx__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode lynx
trans_list: lince-vermelho
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx rufus , een katachtige uit het geslacht der lynxen (Lynx ) die voorkomt in Noord-Amerika


lexentry: nld/rode_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode rijst
trans_list: arroz vermelho
sense:
(voeding) rossig gekleurde zaden (zemel en kern) van aan gewone rijst Oryza sativa verwante planten, zoals Oryza longistaminata , Oryza punctata en Oryza rufipogon 
(wikidata: rode rijst )


lexentry: nld/rode_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rode wijn
trans_list: vinho tinto
sense:
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven


lexentry: nld/rodium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rodium
trans_list: ródio
sense:
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/roepie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roepie
trans_list: rupia
sense:
(financieel) benaming voor verschillende munteenheden in India, Mauritius, Nepal, Pakistan, Seychellen en Sri Lanka


lexentry: nld/roerbakken__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roerbakken
trans_list: refogar
sense:
overgankelijk, (kookkunst) een kooktechniek voor het bereiden van voedsel in een wok, in sterk verhitte olie en op een hoog vuur onder veelvuldig roeren


lexentry: nld/roersteven__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roersteven
trans_list: cadaste
sense:
(scheepvaart) achtersteven, achterkant van de boot achter de schroeven, waaraan het roer opgehangen is


lexentry: nld/roest__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roest
trans_list: ferrugem
sense:
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht


lexentry: nld/roetmop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roetmop
trans_list: macaco
sense:
(scheldwoord) iemand met een donker gekleurde huid #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.


lexentry: nld/roffelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: roffelen
trans_list: barril
sense:
snel, ritmisch ergens op slaan zodat er een tikkend geluid ontstaat; snel op een trommel slaan om muziek te maken


lexentry: nld/rog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rog
trans_list: arraia | raia
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii


lexentry: nld/rogge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rogge
trans_list: centeio
sense:
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky 
(wikidata: rogge )


lexentry: nld/rok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rok
trans_list: saia
sense:
(kleding) een voornamelijk vrouwelijk (in Schotland ook voor mannen) buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt


lexentry: nld/rokade__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rokade
trans_list: roque
sense:
(schaak) zet in een schaakspel waarbij de koning en een toren van plaats ten opzichte van elkaar veranderen


lexentry: nld/roken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: roken
trans_list: fumar | defumar
sense:
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan


lexentry: nld/roltrap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roltrap
trans_list: escada rolante
sense:
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden


lexentry: nld/romanesco__noun__1
sense_num: 01
written_rep: romanesco
trans_list: romanesco
sense:
(bloemplanten) (groente) een variëteit Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis die veel lijkt op bloemkool maar met een geelgroene kleur. Romanesco dankt zijn naam aan de eerste beschrijving in het Italië van de zestiende eeuw als broccolo romanesco oftewel broccoli van Rome. Door de groeivorm is het een decoratieve groente


lexentry: nld/rondgang__noun__1
sense_num: 03
written_rep: rondgang
trans_list: excursão
sense:
het afleggen van bezoeken ter kennismaking of het onderhouden van contacten in een kring van personen, plaatsen, bedrijfsonderdelen enz


lexentry: nld/rondleider__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rondleider
trans_list: guiar
sense:
(beroep) iemand die mensen langs verschillende bezienswaardigheden leidt en over die bezienswaardigheden uitleg geeft


lexentry: nld/roodbaars__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodbaars
trans_list: cantarilho
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Sebastes marinus , komt voor in de noordelijke Atlantische oceaan en in de noordelijke Noordzee


lexentry: nld/roodborstje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodborstje
trans_list: pintarroxo | pisco de peito ruivo
sense:
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula


lexentry: nld/roodlof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodlof
trans_list: radicchio
sense:
(plantkunde) variëteit Cichorium intybus var. foliosum van wilde chichorei Cichorium intybus 
(wikidata: roodlof )


lexentry: nld/roodvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roodvis
trans_list: luciano-do-golfo | vermelho
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis die leeft in de Atlantische Oceaan, Lutjanus campechanus , een snapper uit de familie Lutjanidae , onderorde van de baarsvissen


lexentry: nld/roofblei__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofblei
trans_list: áspide
sense:
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius


lexentry: nld/roofvogel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roofvogel
trans_list: ave de rapina
sense:
(dierkunde) eierleggend dier met veren, twee vleugels, twee klauwen en een snavel dat zijn prooi bejaagt en doodt


lexentry: nld/rook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rook
trans_list: fumaça | fumo
sense:
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt


lexentry: nld/room__noun__1
sense_num: 01
written_rep: room
trans_list: nata
sense:
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons


lexentry: nld/roosvenster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: roosvenster
trans_list: rosácea
sense:
een cirkelvormig venster van gebrandschilderd glas dat bij laat-romaanse en gotische kerken en kathedralen boven de ingangen wordt geplaatst


lexentry: nld/rotje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rotje
trans_list: bombinha
sense:
dim. tant.
 bepaald soort vuurwerk dat na het aansteken van de lont wordt weggegooid en dan een harde knal geeft


lexentry: nld/rouwbeklag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rouwbeklag
trans_list: afinidade
sense:
uiting van droevige emoties bij het overlijden van iemand; uiten van medeleven bij het overlijden van iemand


lexentry: nld/rozemarijn__noun__1
sense_num: 02
written_rep: rozemarijn
trans_list: alecrim
sense:
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden


lexentry: nld/rozenkrans__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rozenkrans
trans_list: rosário
sense:
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden


lexentry: nld/rubidium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rubidium
trans_list: rubídio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal


lexentry: nld/rucola__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rucola
trans_list: rúcula
sense:
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) 
(wikidata: rucola )


lexentry: nld/rug__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rug
trans_list: costas | lombo
sense:
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen


lexentry: nld/rund__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rund
trans_list: bovino
sense:
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )


lexentry: nld/rups__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rups
trans_list: lagarta
sense:
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is


lexentry: nld/rus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rus
trans_list: junco
sense:
(bloemplanten) een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae ). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen


lexentry: nld/ruscisme__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruscisme
trans_list: russismo
sense:
(politiek) (pejoratief) autoritaire nationalistische ideologie in Rusland, waarin Russen een heilige missie wordt toegedacht die het onderdrukken van andere volkeren rechtvaardigt


lexentry: nld/rust__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rust
trans_list: tranquilidade
sense:
een tijdloze toestand van kalmte en beheersing die niet wordt verstoord door onverwachte bewegingen of geluiden, en die geen bedreigingen kent


lexentry: nld/ruthenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ruthenium
trans_list: rutênio | ruténio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/rutherfordium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: rutherfordium
trans_list: rutherfórdio | ruterfórdio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenium
trans_list: röntgênio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal


lexentry: nld/röntgenstraal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: röntgenstraal
trans_list: raios X
sense:
(natuurkunde) electromagnetische straling waarbij de fotonen een energie hebben van 124eV tot 1240 keV, een frequentie van 3×10^16 Hz tot 3×10^19 Hz en een golflengte van 0.01 tot 10 nanometers


lexentry: nld/sabelmarter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sabelmarter
trans_list: zibelina
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes zibellina , marterachtige die voorkomt in de taigazone van Eurazië


lexentry: nld/sacharine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharine
trans_list: sacarina
sense:
(voeding) caloriearme kunstmatige zoetstof die geen directe invloed heeft het bloedsuikergehalte 
(wikidata: sacharine )


lexentry: nld/sacharose__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacharose
trans_list: sacarose
sense:
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).


lexentry: nld/sacrament__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacrament
trans_list: sacramento
sense:
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven


lexentry: nld/sacristie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sacristie
trans_list: sacristia
sense:
een ruimte in een rooms-katholieke kerk, waarin men alles bewaart dat nodig kan zijn om een kerkdienst te houden


lexentry: nld/saffier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saffier
trans_list: safira
sense:
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)


lexentry: nld/saisine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saisine
trans_list: saisine
sense:
(juridisch) (erfrecht) onmiddellijke overgang van een onverdeelde nalatenschap onder algemene titel na overlijden van de erflater aan de erfgenamen, waarna zij de erflater opvolgen in zijn vererfbare rechten en verplichtingen en in zijn bezit en houderschap


lexentry: nld/salamander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salamander
trans_list: salamandra
sense:
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren


lexentry: nld/salpeterzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: salpeterzuur
trans_list: ácido nítrico
sense:
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan


lexentry: nld/samarium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: samarium
trans_list: samário
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/samenstelling__noun__1
sense_num: 02
written_rep: samenstelling
trans_list: compor
sense:
(taalkunde) een woord dat gevormd is door twee of meer onafhankelijke woorden aan elkaar te koppelen


lexentry: nld/saneerder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: saneerder
trans_list: coletor de lixo
sense:
iemand die door overbodige onderdelen af te stoten of te sluiten een bedrijf of organisatie beter laat functioneren


lexentry: nld/saneren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: saneren
trans_list: reorganizar
sense:
overgankelijk met behulp van ingrijpende maatregelen een einde maken aan een ongezonde financiële toestand


lexentry: nld/sangria__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sangria
trans_list: sangria
sense:
(drinken) een Spaanse licht-alcoholische drank, bestaande uit rode wijn op smaak gebracht met vruchtjes


lexentry: nld/sap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sap
trans_list: suco | sumo
sense:
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken


lexentry: nld/saprofyt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saprofyt
trans_list: saprófita
sense:
(plantkunde) plant die van organisch afval leeftDeze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.


lexentry: nld/sardine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: sardine
trans_list: sardinha
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee 
(wikidata: sardine )


lexentry: nld/saus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: saus
trans_list: molho
sense:
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak


lexentry: nld/savooiekool__noun__1
sense_num: 02
written_rep: savooiekool
trans_list: couve lombarda
sense:
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter 
(wikidata: savooiekool ) 
(wikidata: savooiekool )


lexentry: nld/scalperen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scalperen
trans_list: escalpar
sense:
verwijderen van hoofdhuid en daarmee ook van het hoofdhaar, gebruik van Noord-Amerikaanse indianen tegenover vijanden, maar het kan ook door een ongeluk gebeuren


lexentry: nld/scandium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scandium
trans_list: escândio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal


lexentry: nld/scenario__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scenario
trans_list: argumento
sense:
een kort uitgewerkt schema voor de handeling van een dramatisch werk, zoals een toneelstuk, opera of film


lexentry: nld/scenarioschrijver__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scenarioschrijver
trans_list: roteirista
sense:
(filmkunst) (beroep) iemand die de tekst schrijft waarop een film, televisieserie of stipverhaal is gebaseerd


lexentry: nld/schaaf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaaf
trans_list: plaina
sense:
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.


lexentry: nld/schaafijs__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaafijs
trans_list: granizado
sense:
ijs geschraapt van een ijsblok en daarna gemengd met een siroop die een smaakje eraan geeft; lekkernij uit Suriname


lexentry: nld/schaamluis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaamluis
trans_list: carango | chato
sense:
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis


lexentry: nld/schaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaar
trans_list: tesouras | tesoura
sense:
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt


lexentry: nld/schaats__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaats
trans_list: patim de gelo
sense:
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen


lexentry: nld/schaatsenrijder__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schaatsenrijder
trans_list: alfaiate
sense:
(figuurlijk) (halfvleugeligen) insect uit de familie Gerridae van de insecten en behorend tot de orde halfvleugeligen (Hemiptera) dat zich dank zij de oppervlaktespanning op het wateroppervlak kan voortbewegen


lexentry: nld/schaatsplank__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaatsplank
trans_list: andar de skate
sense:
trainingsapparaat voor schaatsers bestaande uit een gladde plank waarop men de schaatsbeweging kan maken


lexentry: nld/schaking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schaking
trans_list: abdução
sense:
het zonder toestemming (van de ouders of echtgenoot) wegvoeren van een vrouw, met de bedoeling om met haar te gaan samenwonen of trouwen


lexentry: nld/schalie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schalie
trans_list: xisto
sense:
(geologie) een sedimentair gesteente dat zich gemakkelijk in lagen laat splijten en voornamelijk bestaat uit kleimineralen. Uit schalie kan olie en gas worden gewonnen.


lexentry: nld/schamen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: schamen
trans_list: envergonhar-se
sense:
wederkerendschaamte voelen, iets van jezelf niet goed vinden zodat je het niet aan anderen wilt tonen


lexentry: nld/schandpaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schandpaal
trans_list: pelourinho
sense:
(geschiedenis) een paal op een plein, waaraan mensen bij wijze van straf werden vastgemaakt om vernederd te worden door de omstanders


lexentry: nld/schanskorf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schanskorf
trans_list: gabião
sense:
(bouwkunde), (militair), (waterbeheer) korf die gebruikt wordt om met aarde of steen gevuld een verschansing te helpen vormen, of toegepast als bouwelement bij waterkeringen en bescherming tegen vallend gesteente vanaf berghellingen.


lexentry: nld/schansspringen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schansspringen
trans_list: salto de esqui
sense:
(wintersport) een wintersport waarbij op ski's van een helling (de 'schans') gesprongen wordt. Het doel daarbij is om zowel zo ver als zo mooi mogelijk te springen


lexentry: nld/scharen__verb__1
sense_num: 05
written_rep: scharen
trans_list: tribadismo
sense:
wederkerig tribadisme, een seksuele handeling waarbij twee vrouwen hun vulva tegen elkaar aanwrijven en zo elkaars clitoris stimuleren


lexentry: nld/scharrelaar__noun__1
sense_num: 03
written_rep: scharrelaar
trans_list: rolieiro-europeu
sense:
(scharrelaarvogels) bepaald soort vogel, Coracias garrulus uit de familie van de scharrelaars Coraciidae


lexentry: nld/schatten__verb__1
sense_num: 03
written_rep: schatten
trans_list: estimar
sense:
(statistiek) : vanuit een beperkte steekproef een getalswaarde bepalen die een parameter van de verdeling ervan zo goed mogelijk benadert


lexentry: nld/schavot__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schavot
trans_list: cadafalso
sense:
(juridisch) een stellage [1] voorzien van een galg of een valbijl waar veroordeelden terechtgesteld worden/werden


lexentry: nld/scheenbeschermer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheenbeschermer
trans_list: caneleira
sense:
(sport) (kleding) kledingstuk dat onder de kousen voor het kwetsbare scheenbeen gedragen wordt bij sporten als voetbal, hockey en softbal


lexentry: nld/scheepsromp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheepsromp
trans_list: casco
sense:
(scheepvaart) het kale casco van een schip zonder tuig, machines, opbouw of inrichting; de buitenste laag van een schip


lexentry: nld/scheerwol__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheerwol
trans_list: lã
sense:
wol die van levende schapen geschoren is (dus niet van dode dieren en ook niet van oude wollen weefsels)


lexentry: nld/scheikunde__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheikunde
trans_list: química
sense:
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien


lexentry: nld/schelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schelp
trans_list: concha
sense:
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt


lexentry: nld/schep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schep
trans_list: pá
sense:
m, v: (gereedschap) lepelvormig werktuig waarmee een hoeveelheid vast materiaal verplaatst kan worden


lexentry: nld/scheppen__verb__2
sense_num: 01
written_rep: scheppen
trans_list: conchada
sense:
overgankelijk met bijv. een lepel of spaan een hoeveelheid van een bep. materiaal uit iets (bijv. een vat) naar boven halen, of het juist daarin doen


lexentry: nld/scherpstellen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: scherpstellen
trans_list: focalizar
sense:
overgankelijk (optica) (van een optische instrument) zo instellen dat dat een scherp beeld ontstaat.


lexentry: nld/scheurbuik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: scheurbuik
trans_list: escorbuto
sense:
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.


lexentry: nld/schiereiland__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schiereiland
trans_list: península
sense:
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland


lexentry: nld/schietspoel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schietspoel
trans_list: lançadeira
sense:
(industrie) een draaibare klos in een schuitje [2] die bij het weven door het vak van de ketting geworpen wordt om het inslaggaren aan te brengen


lexentry: nld/schijfrem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijfrem
trans_list: freio a disco
sense:
(techniek) een rem, waarbij op de as van het af te remmen toestel een schijf meedraait, die door middel van remblokken afgeremd kan worden


lexentry: nld/schijngestalte__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schijngestalte
trans_list: fase
sense:
(astronomie) de periodiek wisselende aanblik van de maan (en de planeet Venus) ten gevolge van de veranderende belichting door de zon


lexentry: nld/schikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schikking
trans_list: compromisso | meio-termo
sense:
(juridisch) (procesrecht) beslechting door partijen van hun rechtsgeschil(len) al dan niet door tussenkomst van een derde partij bijv. een mediator, advocaat of rechter


lexentry: nld/schilderkunst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schilderkunst
trans_list: pintura
sense:
(schilderkunst) een beeldende kunst die zich bezighoudt met het met penseel en verf op een plat vlak aanbrengen van lijnen en kleuren


lexentry: nld/schildklier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildklier
trans_list: tiróide | tiroide
sense:
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan


lexentry: nld/schildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schildpad
trans_list: tartaruga
sense:
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild


lexentry: nld/schimmenspel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schimmenspel
trans_list: teatro de sombras
sense:
een 'poppenspel' waarbij schaduwen op een doek worden geprojecteerd maar de poppen zelf onzichtbaar blijven


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schip
trans_list: navio | embarcação
sense:
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren


lexentry: nld/schip__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schip
trans_list: nave
sense:
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken


lexentry: nld/schisma__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schisma
trans_list: cisão
sense:
(religie) uit elkaar vallen van een kerkgenootschap in twee delen door sterk verschillende opvattingen


lexentry: nld/schist__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schist
trans_list: xisto
sense:
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is


lexentry: nld/schnitzel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schnitzel
trans_list: schnitzel
sense:
(voeding) dun gesneden stuk gebraden kalfsvlees, kippenvlees, varkensvlees of tofoe, dun stukje gepaneerd vlees


lexentry: nld/schoelje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoelje
trans_list: merda
sense:
(scheldwoord) een laaghartig, verdorven persoon; vaak ook gebruikt om een hele groep mee aan te duiden


lexentry: nld/schoener__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoener
trans_list: escuna | goleta
sense:
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten


lexentry: nld/schoffel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoffel
trans_list: enxada
sense:
(gereedschap) een horizontaal liggend scherp geslepen mes van staal dat bevestigd is aan een houten steel


lexentry: nld/schoft__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schoft
trans_list: canalha
sense:
(scheldwoord) iemand (doorgaans van het mannelijk geslacht) die zich door zijn gedragingen gehaat maakt


lexentry: nld/scholastisch__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: scholastisch
trans_list: escolástico
sense:
betrekking hebbend op de scholastiek (een middeleeuwse filosofie die trachtte op wetenschappelijke wijze god te vinden)


lexentry: nld/schoof__noun__1
sense_num: 02
written_rep: schoof
trans_list: feixe
sense:
(wiskunde) een wiskundige structuur die aan de open verzamelingen van een topologische ruimte bepaalde algebraïsche structuren koppelt, bijvoorbeeld abelse groepen, ringen of modulen


lexentry: nld/schoonheidsspecialiste__noun__1
sense_num: 01
written_rep: schoonheidsspecialiste
trans_list: cosmetologista
sense:
(beroep) iemand die voor haar probeert iemand mooier te maken, iemand die schoonheidsbehandelingen geeft


