# translation

lexentry: nld/wichelarij__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wichelarij
trans_list: adivinación
sense:
het verkrijgen van informatie door middel van bovennatuurlijke of niet wetenschappelijk aangetoonde middelen


lexentry: nld/wieg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wieg
trans_list: cuna
sense:
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen


lexentry: nld/wielewaal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wielewaal
trans_list: oropéndola
sense:
(zangvogels) zwart-gele zangvogel, m.n. de Europese Oriolus oriolus van de familie van Wielewalen en vijgvogels (Oriolidae )


lexentry: nld/wierook__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wierook
trans_list: incienso
sense:
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia


lexentry: nld/wig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wig
trans_list: cuña
sense:
(gereedschap) een metalen of houten blok, met twee schuine kanten onder een scherpe hoek, waarmee men iets kan vastklemmen of kan kloven


lexentry: nld/wiggenbeen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wiggenbeen
trans_list: hueso esfenoides
sense:
(anatomie) één van de beenderen van de schedel dat als een wig tussen de schedelbeenderen geplaatst is


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijding
trans_list: consagración
sense:
(religie) gebeurtenis of rituele handeling waardoor personen, plaatsen of zaken aan een godheid of hogere macht worden toegeheiligd


lexentry: nld/wijding__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wijding
trans_list: consagración
sense:
(religie) sacrament waarmee een man gelijkvormig wordt gemaakt aan Jezus en daarom in zijn naam kan handelen


lexentry: nld/wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijn
trans_list: vino
sense:
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.


lexentry: nld/wijnjaar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnjaar
trans_list: cosecha
sense:
het oogstjaar van de druiven die voor de wijn gebruikt werden, het is een belangrijk kenmerk van een wijn


lexentry: nld/wijnkaart__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnkaart
trans_list: carta de vinos
sense:
een lijst waarop men de wijnen die te verkrijgen zijn in een restaurant, wijnhuis, enz... vermeldt in soorten, jaartallen en prijzen


lexentry: nld/wijnstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijnstok
trans_list: vid
sense:
(plantkunde) Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt


lexentry: nld/wijting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijting
trans_list: merlán | plegonero
sense:
(straalvinnigen) bepaald soort straalvinnige vis, Merlangius merlangus , uit de familie van schelvissen (Gadidae ), orde schelvisachtigen (Gadiformes ), die voorkomt in het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee


lexentry: nld/wijwatervat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wijwatervat
trans_list: acetre
sense:
(religie) een meestal aan de muur van een kerk bevestigd vat met water waarmee gelovigen zich besprenkelen


lexentry: nld/wiki__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wiki
trans_list: wiki
sense:
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen


lexentry: nld/wikificeren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: wikificeren
trans_list: wikificar
sense:
overgankelijk (wikitaal) een tekst aanpassen aan het wikisysteem, bijvoorbeeld door het aanbrengen van dubbele rechte haken


lexentry: nld/wild_zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wild zwijn
trans_list: jabalí
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.


lexentry: nld/wilde_rijst__noun__1
sense_num: 03
written_rep: wilde rijst
trans_list: arroz salvaje
sense:
(voeding) gepelde zaden van Zizania palustris , die worden gegeten als rijst 
(wikidata: wilde rijst )


lexentry: nld/wildwestfilm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wildwestfilm
trans_list: western
sense:
film die zich afspeelt in het wilde westen van Amerika gedurende de 19de eeuw en waarin cowboys en indianen de hoofdrol spelen


lexentry: nld/wilg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilg
trans_list: sauce
sense:
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed


lexentry: nld/wilsbeschikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsbeschikking
trans_list: disposición | testamento
sense:
(juridisch) (België) laatste ~: document waarmee de wensen voor de uitvaart vastgelegd kunnen worden.#:▸ U kunt zelf bepalen wat er met uw lichaam gebeurt na uw overlijden. Die keuze kunt u laten vastleggen in de laatste wilsbeschikking, een document dat u kunt opvragen bij de Dienst Burgerzaken in uw gemeente.


lexentry: nld/wilsgebrek__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsgebrek
trans_list: vicio del consentimiento
sense:
(juridisch) door bedrog, dwaling, bedreiging (of geweld) of misbruik van omstandigheden niet echt aanwezig zijn van de bedoeling een rechtshandeling te verrichten


lexentry: nld/wilsverklaring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wilsverklaring
trans_list: declaración de voluntad
sense:
(juridisch) eenzijdige wilsuiting die gericht is of lijkt te zijn gericht op het tot stand brengen van rechtsgevolgen


lexentry: nld/wilsverklaring__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wilsverklaring
trans_list: voluntades anticipadas
sense:
(juridisch) (medisch) document waarin iemand vastlegt wat hij wil wat betreft medische behandelingen in de toekomst als hij daar zelf niet meer hierover kan beslissen


lexentry: nld/windas__noun__1
sense_num: 01
written_rep: windas
trans_list: cabrestante
sense:
(techniek), (scheepvaart) een werktuig met een horizontaal opgestelde spil waaromheen een touw wordt opgewikkeld om lasten te heffen of te verschuiven


lexentry: nld/winde__noun__1
sense_num: 02
written_rep: winde
trans_list: cacho | cachuelo | campanillas | corregüela menor | enredadera | enredadera de campanilla
sense:
(bloemplanten) benaming voor slingerende planten met kegelvormige bloemen uit het geslacht Convolvus


lexentry: nld/windmolen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: windmolen
trans_list: aerogenerador
sense:
(elektrotechniek) windturbine, meestal gebruikt om elektriciteit (groene stroom) op te wekken, soms in grote 'parken'


lexentry: nld/windtunnel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: windtunnel
trans_list: túnel aerodinámico
sense:
een laboratoriumfaciliteit waarmee onderzoek gedaan kan worden naar de aerodynamische eigenschappen van een voorwerp; door lucht onder gecontroleerde omstandigheden langs deze voorwerpen te laten stromen kan men het effect van de lucht op het voorwerp, en omgekeerd van het voorwerp op de luchtstroom, bepalen


lexentry: nld/winkeljuffrouw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkeljuffrouw
trans_list: vendedora | dependienta | soltera
sense:
(beroep) een vrouw die beroepsmatig in een winkel, een supermarkt, een warenhuis of buiten werkt, met name klanten bedient, waren verkoopt of achter de kassa zit


lexentry: nld/winkelkar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winkelkar
trans_list: carretilla
sense:
wagentje gemaakt van ijzerdraad waarin je tijdens het winkelen in een supermarkt de producten kunt leggen


lexentry: nld/winstaandeel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winstaandeel
trans_list: reparto de utilidades
sense:
(bedrijfskunde), (financieel) het bedrag van de ondernemerswinst dat in een jaar wordt uitgekeerd aan een aandeelhouder


lexentry: nld/winstmarge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winstmarge
trans_list: margen de beneficios
sense:
de verhouding tussen de omzet en de winst, anders gezegd: hoeveel procent van de omzet overblijft als winst voor de onderneming


lexentry: nld/winter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winter
trans_list: invierno
sense:
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september


lexentry: nld/wintereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wintereik
trans_list: roble albar
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus petraea , die inheems is in de Benelux en tot 30 meter hoog kan worden


lexentry: nld/winterpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winterpunt
trans_list: solsticio de invierno
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest zuidelijke positie (de Steenbokskeerkring) bereikt


lexentry: nld/winterslaap__noun__1
sense_num: 01
written_rep: winterslaap
trans_list: hibernación
sense:
(fysiologie) een toestand van hypothermie en inactiviteit bij sommige warmbloedige dieren in de winter


lexentry: nld/wisent__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisent
trans_list: bisonte europeo
sense:
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort


lexentry: nld/wissel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wissel
trans_list: desvío
sense:
(het, de) (spoorwegen) speciale constructie in een spoorweg om een trein, metro of tram naar een ander spoor te leiden


lexentry: nld/wissel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: wissel
trans_list: letra de cambio
sense:
(de) (economie) handelspapier waarin een uitgever (de trekker) aan een derde (de betrokkene) onvoorwaardelijke opdracht geeft een bepaalde geldsom of diens order te betalen aan een bepaalde persoon (de nemer)


lexentry: nld/wisselbloem__noun__1
written_rep: wisselbloem
trans_list:
bandera española | banderita española | cinco negritos | lantana | lantana cuasquito | maestrante del Brasil


lexentry: nld/wisselslag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselslag
trans_list: insiemel
sense:
de zwemslag is een combinatie van de vier bestaande zwemslagen en wordt uitgevoerd in de volgende vaststaande volgorde: vlinder-, rug-, school- en vrije slag over een afstand van 100 (in een 25 meter bad), 200 of 400 meter als individueel nummer of als estafette


lexentry: nld/wisselspanning__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselspanning
trans_list: tensión alterna
sense:
(natuurkunde), (elektrotechniek) een elektrische spanning die afhankelijk van de tijd van richting/polariteit wisselt


lexentry: nld/wisselstroom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wisselstroom
trans_list: corriente alterna
sense:
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert


lexentry: nld/wit__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wit
trans_list: blanco
sense:
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum


lexentry: nld/witbier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witbier
trans_list: cerveza de trigo
sense:
(drinken) bier van hoge gisting dat niet alleen met gerstemout, maar ook met tarwemout en soms ook met haver wordt gebrouwen


lexentry: nld/witheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witheid
trans_list: albor
sense:
de mate waarin iets een witte kleur heeft; de mate waarin een oppervlak wit licht reflecteert of uitstraalt


lexentry: nld/witlof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witlof
trans_list: endivia | escarola
sense:
(groente) loof van met dat doel in het donker geteelde varianten van cichorei, Cichorium intybus var. foliosum 
(wikidata: witlof )#:▸ Maar met groente is het weer opletten: paprika en mais vinden ze lekker, witlof of spruiten niet.


lexentry: nld/witte_haai__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte haai
trans_list: gran tiburón blanco
sense:
(kraakbeenvissen) bepaald soort zeevis, Carcharodon carcharias , de bekendste en de meest gevreesde haai


lexentry: nld/witte_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte rijst
trans_list: arroz blanco
sense:
(voeding) rijst waarvan het kaf (gepeld), en de zemelen en kiem verwijderd zijn (gepolijst), zodat witte zaden overblijven (zaden van Oryza sativa ) 
(wikidata: witte rijst )


lexentry: nld/witte_wijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: witte wijn
trans_list: vino blanco
sense:
(oenologie), (drinken) alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven


lexentry: nld/wittekool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wittekool
trans_list: col repollo
sense:
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is 
(wikidata: wittekool )


lexentry: nld/wodka__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wodka
trans_list: vodka
sense:
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen


lexentry: nld/woelmuis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woelmuis
trans_list: topillo | campañol
sense:
(knaagdieren) klein, gravend, muisachtig knaagdier uit de onderfamilie Arvicolinae , met een dikke kop, stompe snuit, korte staart, poten en oren en een stevig lichaam, en dat van plantewortels leeft, zowel vochtige weiden als droge hooglanden bewoont en veel schade aanricht aan gewassen


lexentry: nld/woelrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woelrat
trans_list: rata de agua | rata topera
sense:
(knaagdieren) Arvicola amphibius , een grote halfaquatische woelmuis die zijn gangen in rivieroevers graaft en een goede zwemmer en duiker is


lexentry: nld/woestijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijn
trans_list: desierto
sense:
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie


lexentry: nld/woestijnrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woestijnrat
trans_list: gerbillo
sense:
(knaagdieren) zoogdier uit de onderfamilie Gerbillinae van de knaagdierenfamilie Muridae , die daarnaast ook onder andere de muizen en ratten van de Oude Wereld (Murinae) omvat. Ze komen over het algemeen voor in dorre steppegebieden en halfwoestijnen. Omdat in deze gebieden weinig dieren kunnen gedijen, hebben ze weinig vijanden. Aan andere vijanden (zoals slangen en roofvogels) die er wel zijn kunnen ze goed ontsnappen omdat deze diertjes goed kunnen springen. Vandaar ook hun (bij)naam: Springmuis


lexentry: nld/wok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wok
trans_list: wok | paila | sartén china
sense:
(huishouden) (kookkunst) ronde pan die wordt gebruikt in de oosterse keuken, vooral om te roerbakken


lexentry: nld/wolf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolf
trans_list: lobo | loba
sense:
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond


lexentry: nld/wolfraam__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wolfraam
trans_list: wolframio | tungsteno
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal


lexentry: nld/wonder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wonder
trans_list: milagro
sense:
een gebeurtenis waaraan een bovennatuurlijke oorsprong toegeschreven wordt en die men niet anderszins logisch kan verklaren


lexentry: nld/wonderboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wonderboom
trans_list: ricino
sense:
(plantkunde) Ricinus communis , een snelgroeiende boom van tropische oorsprong uit de wolfsmelkachtigen


lexentry: nld/woord__noun__2
sense_num: 01
written_rep: woord
trans_list: palabra | vocablo
sense:
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen


lexentry: nld/woordenboek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordenboek
trans_list: diccionario | vocabulario | léxico
sense:
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen


lexentry: nld/woordsoort__noun__1
sense_num: 01
written_rep: woordsoort
trans_list: clase de palabra
sense:
(taalkunde) categorie waarin bepaalde woorden naar gelang het grammaticale gebruik in onderverdeeld worden


lexentry: nld/worcestersaus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: worcestersaus
trans_list: salsa Worcestershire
sense:
(voeding) pikante saus gemaakt van azijn, suikerstroop, suiker, uitjes, ansjovis, tamarinde, knoflook, zout en kruiden


lexentry: nld/workstation__noun__1
sense_num: 01
written_rep: workstation
trans_list: estación de trabajo
sense:
een krachtige computer voor professioneel gebruik, die over gespecialiseerde hardware of software beschikt


lexentry: nld/worm__noun__1
sense_num: 02
written_rep: worm
trans_list: gusano | lombriz | entozoario | tornillo sin fin
sense:
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet


lexentry: nld/worm__noun__1
sense_num: 03
written_rep: worm
trans_list: tornillo sin fin
sense:
(informatica) informatiedrager waarop slechts eenmaal geschreven kan worden, maar die onbeperkt geraadpleegd kan worden (WORM = Write Only, Read Many times)


lexentry: nld/worm__noun__1
sense_num: 04
written_rep: worm
trans_list: tornillo sin fin
sense:
(techniek) schroef zonder eind die grijpt in een tandwiel (wormwiel genoemd) en die dit bij ronddraaiing in beweging brengt of (minder vaak voorkomend) door dit wormwiel wordt aangedreven.


lexentry: nld/wormgat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wormgat
trans_list: agujero de gusano
sense:
(natuurkunde) is een hypothetische mogelijkheid binnen de ruimte-tijd. In de normale ruimte kan men tussen twee punten niet sneller reizen dan het licht, maar volgens de theorie van een wormgat bestaat er een "korte weg" in het universum.Science-fictionlezers blijven hopen op hun bestaan...


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 03
written_rep: wortel
trans_list: raíz
sense:
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz


lexentry: nld/wortel__noun__1
sense_num: 04
written_rep: wortel
trans_list: raíz
sense:
(taalkunde) radix, de kleinste betekenisvolle eenheid in een taal, ontdaan van alle afhankelijke, betekenisdragende elementen, zoals klinkerwisseling, voor- en achtervoegsels, invoegsels en uitgangen.


lexentry: nld/wortelstok__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wortelstok
trans_list: rizoma
sense:
(beschrijvende plantkunde) een ondergrondse, meestal horizontaal lopende, al of niet opgezwollen stengel, het is dus geen wortel


lexentry: nld/wouw__noun__2
sense_num: 01
written_rep: wouw
trans_list: gualda
sense:
(plantkunde) bepaalde plant, Reseda luteola , afkomstig uit het Middellandse Zeegebied, die al sinds de prehistorie in Europa gekweekt wordt als verfplant voor zijn gele kleurstof


lexentry: nld/wraken__verb__1
sense_num: 02
written_rep: wraken
trans_list: recusar
sense:
overgankelijk (juridisch) op bepaalde, bij wet omschreven gronden niet toelaten of onbevoegd verklaren


lexentry: nld/wraking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wraking
trans_list: desaprobación
sense:
(juridisch) een procedure bij de rechtbank, die bedoeld is om de objectiviteit van een rechter te beoordelen


lexentry: nld/wrat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrat
trans_list: verruga
sense:
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten


lexentry: nld/wringer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wringer
trans_list: calandria
sense:
apparaat om het water uit het wasgoed te persen en bestaat uit twee dicht bij elkaar staande, rubberen rollen


lexentry: nld/wrong__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wrong
trans_list: burelete
sense:
(heraldiek) oorspronkelijk een rol van twee ineengedraaide repen stof, gevuld met haar of wol, aangebracht boven op de helm om vijandelijke slagen te breken


lexentry: nld/wuhanvirus__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wuhanvirus
trans_list: coronavirus
sense:
(medisch) (virussen) een besmettelijk type coronavirus dat een ontsteking van de luchtwegen kan veroorzaken, in december 2019 voor het eerst opgedoken in China


lexentry: nld/wulk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: wulk
trans_list: buccino
sense:
(buikpotigen) Buccinum undatum (of enige verwante soorten), een vrij grote zeeslak uit de Noordzee die eetbaar is en tot de Buccinidae behoort


lexentry: nld/xenon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xenon
trans_list: xenón
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54


lexentry: nld/xerografie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xerografie
trans_list: xerografía
sense:
een droge, niet-chemische en fotografische methode die gebaseerd is op elektrostatische aantrekkingsverschijnselen


lexentry: nld/xylofoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: xylofoon
trans_list: xilofón | xilófono
sense:
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt


lexentry: nld/yagi-antenne__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yagi-antenne
trans_list: antena yagi
sense:
(natuurkunde), (elektronica) een antenne die, naast de actieve dipool, om een richtwerking te verkrijgen nog is voorzien van twee soorten passieve stralende elementen: de reflector en de director waarvan er meestal meerdere in cascade staan.


lexentry: nld/yang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yang
trans_list: yang
sense:
actieve, mannelijke beginsel in de kosmos (volgens de Chinese filosofie), één van beide principes die samen de tao vormen


lexentry: nld/yawl__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yawl
trans_list: yola
sense:
(scheepvaart) een zeiljacht met twee langsgetuigde masten, de achterste (bezaan)mast is klein en ver naar achteren geplaatst, achter de positie van het roer.


lexentry: nld/yen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yen
trans_list: yen
sense:
(valutanaam) munteenheid officieel bekend als Japanse yen en die alleen daarom uniek naar Japan verwijst omdat de naam 'yen' bij geen enkele andere valuta in de wereld gebruikt wordt


lexentry: nld/yeti__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yeti
trans_list: yeti
sense:
een legendarisch monster met de bijnaam 'de verschrikkelijke sneeuwman' die voor zou komen in de Himalaya


lexentry: nld/yin__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yin
trans_list: yin
sense:
het passieve vrouwelijke beginsel in de kosmos volgens de Chinese filosofie, één van beide principes die samen de tao vormen


lexentry: nld/yoga__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoga
trans_list: yoga
sense:
het streven om door lichamelijke en geestelijke methoden van concentratie tot hogere bewustzijnstoestanden te geraken


lexentry: nld/yoghurt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yoghurt
trans_list: yogur
sense:
(voeding) lichtzuur en enigszins lobbig zuivelproduct, gemaakt door het toevoegen van melkzuurbacteriën aan gewone melk


lexentry: nld/ytterbium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ytterbium
trans_list: iterbio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide


lexentry: nld/yttrium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yttrium
trans_list: itrio
sense:
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39


lexentry: nld/yucca__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yucca
trans_list: yuca
sense:
(bloemplanten) geslacht Yucca van succulente, meerjarige planten, die van nature voorkomen in Amerika. Daarnaast wordt het woord "yucca" ook gebruikt om een plant uit dit geslacht aan te duiden. Het geslacht bestaat uit een veertigtal soorten: het formaat wisselt van kleine struiken tot bomen. De soorten komen allen van nature voor in warme en droge gebieden in Noord-Amerika, Zuid-Amerika en het Caribisch gebied


lexentry: nld/yup__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yup
trans_list: yuppie
sense:
een jong, kindloos persoon die snel carrière gemaakt heeft en een exclusieve, trendgevoelige levensstijl heeft


lexentry: nld/yuppie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: yuppie
trans_list: yuppie
sense:
(persoon) jong, kindloos persoon die snel carrière gemaakt heeft en een exclusieve, trendgevoelige levensstijl heeft


lexentry: nld/zaadbakje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaadbakje
trans_list: comedero
sense:
klein bakje dat gevuld met zaad of ander vogelvoer in een vogelkooi gezet wordt, ook wel gebruikt voor vergelijkbare bakjes voor knaagdieren of voor het bijvoeren van wilde vogels


lexentry: nld/zaag__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaag
trans_list: sierra
sense:
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen


lexentry: nld/zaagblad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaagblad
trans_list: hoja de sierra
sense:
(gereedschap) plat stuk metaal met een lange kartelrand om hard materiaal door te snijden, het onderdeel van een zaag waarop de tanden zijn aangebracht


lexentry: nld/zaagvis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaagvis
trans_list: pez sierra | priste
sense:
(kraakbeenvissen) benaming voor haaiachtige vissen met aan de kop een zaagvormig uitsteeksel uit de familie Pristidae


lexentry: nld/zaailing__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaailing
trans_list: arbolito nacido de semilla
sense:
(plantkunde) uit zaad opgekweekte plant, het stadium volgend op de kiemplant, waarin de eerste blaadjes verschijnen


lexentry: nld/zaaksgevolg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zaaksgevolg
trans_list: derecho de persecución | reipersecutoriedad
sense:
(juridisch) recht waarover de titularis van een zakelijk recht beschikt, om het daaraan onderworpen goed te volgen ongeacht in wiens handen het goed overgaat


lexentry: nld/zadelpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zadelpunt
trans_list: punto de silla
sense:
(wiskunde) een punt op een gekromd vlak dat in de ene richting een maximum en in de andere een minimum is


lexentry: nld/zak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zak
trans_list: bolsa | saco | bolso
sense:
slap omhulsel dat aan een kant een (soms afsluitbare) opening heeft om er iets in te stoppen of uit te halen


lexentry: nld/zakenrecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zakenrecht
trans_list: derecho de bienes
sense:
(juridisch) civielrechtelijk rechtsgebied met betrekking tot de rechtsverhouding van personen tot een bepaalde goed


lexentry: nld/zakkenroller__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zakkenroller
trans_list: ratero
sense:
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon


lexentry: nld/zalf__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalf
trans_list: ungüento | pomada
sense:
(farmacologie) smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek


lexentry: nld/zalmfilet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalmfilet
trans_list: filete de salmón
sense:
(kookkunst) een stuk zalm dat door zorgvuldig snijden ontdaan is van alle minderwaardige bestanddelen


lexentry: nld/zalmforel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zalmforel
trans_list: trucha asalmonada
sense:
(voeding) (visserij) consumptievis, meestal regenboogforel (Oncorhynchus mykiss ), met zalmkleurig vlees


lexentry: nld/zalven__verb__1
sense_num: 02
written_rep: zalven
trans_list: ungir
sense:
overgankelijk het aanbrengen van een welriekende olie, meestal als inhuldiging in een politieke of religieuze hoedanigheid


lexentry: nld/zander__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zander
trans_list: lucioperca
sense:
(straalvinnigen) (verouderd) benaming voor de zoetwatervis Sander lucioperca , een roofvis die ook in de Benelux voorkomt


lexentry: nld/zandloper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandloper
trans_list: reloj de arena
sense:
toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen


lexentry: nld/zandstorm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandstorm
trans_list: tormenta de arena
sense:
(meteorologie), (geologie) een harde, droge wind die boven een woestijngebied een grote hoeveelheid zand en stof doet opwaaien


lexentry: nld/zandstrooier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zandstrooier
trans_list: arenero
sense:
(verouderd) een vaatje gevuld met zand dat gebruikt werd om overtollige inkt op een beschreven blad op te deppen


lexentry: nld/zangbalk__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zangbalk
trans_list: barra armónica
sense:
(muziek) een balk in de lengterichting bevestigd onder het bovenblad van de klankkast van een snaarinstrument


lexentry: nld/zavelboom__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zavelboom
trans_list: enebro corveño
sense:
(plantkunde) Juniperus sabina, een verwant van de jeneverbes die in Europa op wat grotere hoogte voorkomt


lexentry: nld/zeboe__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeboe
trans_list: cebú
sense:
(evenhoevigen) Bos primigenius indicus een zoogdier uit de familie van de holhoornigen (Bovidae) dat voornamelijk in gebieden met een tropisch en subtropisch klimaat in Zuid-Azië en Afrika wordt gehouden. Het dier wordt gekarakteriseerd door de grote bult achter de nek


lexentry: nld/zebra__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebra
trans_list: cebra
sense:
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart


lexentry: nld/zebrapad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zebrapad
trans_list: paso de cebra | paso de peatones
sense:
(verkeer) een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats


lexentry: nld/zee-eend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-eend
trans_list: negreta
sense:
(eendvogels) grote zwarte zwemvogel, onderfamilie van de eend, gans, zwaan, die leeft aan de kusten en op zee


lexentry: nld/zee-egel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zee-egel
trans_list: erizo de mar
sense:
(stekelhuidigen) op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)


lexentry: nld/zeearend__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeearend
trans_list: águila marina | pigargo europeo
sense:
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend


lexentry: nld/zeeaster__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeaster
trans_list: estrella de arroyos | tripolio | áster | áster marítimo
sense:
(groente) Limonium vulgare syn. Aster tripolium , plant die op de kwelders voorkomt en waarvan de bladeren als groente gegeten worden


lexentry: nld/zeebenen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeebenen
trans_list: no marearse
sense:
het vermogen om ondanks het rollen en het stampen van een schip op zee vast te staan en zeker te bewegen


lexentry: nld/zeedistel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeedistel
trans_list: cardo de mar | cardo marino
sense:
(plantkunde) blauwe ~ Eryngium maritimum een vaste plant uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae of Apiaceae)


lexentry: nld/zeeduivel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeduivel
trans_list: rape
sense:
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort grote zeevis, Lophius piscatorius uit de familie der Lophiidae , die er door een grote kop met priemvormige aanhangsels griezelig uitziet


lexentry: nld/zeef__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeef
trans_list: cedazo | colador
sense:
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen


lexentry: nld/zeeklimaat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeklimaat
trans_list: clima marítimo | clima oceánico
sense:
(meteorologie) klimaat dat veel invloed van een meestal nabijgelegen zee of oceaan ondergaat, onder meer gekenmerkt door koele zomers en zachte winters


lexentry: nld/zeekool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeekool
trans_list: berza marina | col marina
sense:
(bloemplanten) (landbouw) bepaald soort op de kusten van centraal Europa voorkomende plant, Crambe maritima , verwant aan de koolfamilie, gekweekt als groente


lexentry: nld/zeekwal__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeekwal
trans_list: medusa | aguamala
sense:
(dierkunde) neteldier in de vorm waarin het vrij in het water zwemt, met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu


lexentry: nld/zeelelie__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeelelie
trans_list: crinoideo
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor de sessiele zeedieren uit de klasse Crinoidea die op aanzienlijke diepte in de oceaan leven


lexentry: nld/zeeluipaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeluipaard
trans_list: foca leopardo
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Hydrurga leptonyx , gezien als het meest roofachtige dier in Antarctica; behoort tot de familie zeehonden (Phocidae )


lexentry: nld/zeemeeuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeemeeuw
trans_list: gaviota
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae , die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn


lexentry: nld/zeeolifant__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeolifant
trans_list: elefante marino
sense:
(roofdieren) rob uit het geslacht Mirounga , robben waarvan de mannetjes een neus hebben die op een slurf lijkt


lexentry: nld/zeeotter__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeotter
trans_list: nutria marina
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Enhydra lutris een marterachtig zeezoogdier dat voorkomt aan de Amerikaanse Westkust en rond de noor­de­lij­ke kus­ten van Azië; hoewel ze zich over land kunnen verplaatsen, leven zeeotters uitsluitend in zeeVolwassen zeeotters wegen tussen de 14 en 45 kg en behoren daarmee tot de zwaarste marterachtigen. In tegenstelling tot andere zeezoogdieren hebben zeeotters een uitzonderlijk dikke vacht waarmee ze zich warm houden.


lexentry: nld/zeep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeep
trans_list: jabón
sense:
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne


lexentry: nld/zeepaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepaard
trans_list: morsa
sense:
(roofdieren) (verouderd) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden


lexentry: nld/zeepaardje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepaardje
trans_list: caballito de mar | caballito marino | hipocampo
sense:
dim. tant.
 (straalvinnigen) benaming voor zeevisjes waarvan de kop op een paardenkop lijkt en die rechtopstaand zwemmen, uit het geslacht Hippocampus


lexentry: nld/zeepolder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeepolder
trans_list: pólder
sense:
polder die ontstaat langs de kust, door bedijking van kwelders, als deze hoog genoeg zijn aangeslibd


lexentry: nld/zeeprik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeprik
trans_list: lamprea marina
sense:
(kaaklozen) bepaald soort langerekte parasitaire vis, Petromyzon marinus , die voorkomt in de Atlantische Oceaan


lexentry: nld/zeerecht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeerecht
trans_list: derecho marítimo
sense:
(scheepvaart) wettelijke bepaling met betrekking tot de zeevaart, zeerecht omvat een groot aantal verdragen die in de afgelopen eeuwen tot stand zijn gekomen


lexentry: nld/zeeroof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeroof
trans_list: piratería
sense:
geweldpleging gevolgd door roof tegen een schip op volle zee, dit zonder machtiging van een oorlogvoerende natie


lexentry: nld/zeeroute__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeroute
trans_list: via marítima
sense:
te volgen weg over zee onder de meest gunstige omstandigheden, rekening houdend met gegevens als stromingen, weersomstandigheden, vaargeulen en klippen


lexentry: nld/zeeschildpad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeschildpad
trans_list: tortuga marina | galápago
sense:
(reptielen) benaming voor zeedieren uit de familie Cheloniidae , waarvan het grootste gedeelte van het lichaam bedekt een met een lederachtig schild


lexentry: nld/zeeslang__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeeslang
trans_list: serpiente marina | serpiente de mar
sense:
(reptielen) lid van het geslacht Hydrophiinae; giftig reptiel dat leeft in ondiepe zeegebieden en riviermondingen


lexentry: nld/zeesleper__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeesleper
trans_list: remolcador de altura
sense:
relatief kleine, maar zeer zeewaardige sterke boot die gebouwd is om schepen in nood te helpen, te bergen, drijvende vrachten over zee te slepen en olieplatforms te bevoorraden


lexentry: nld/zeester__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeester
trans_list: estrella de mar | estrellamar
sense:
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten


lexentry: nld/zeevaartschool__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeevaartschool
trans_list: academia naval | escuala de náutica | escuala naval | escuela de marina
sense:
(scheepvaart) (onderwijs) school waar de leerlingen een opleiding krijgen voor een beroep op een zeeschip


lexentry: nld/zeezwaluw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeezwaluw
trans_list: golondrina de mar
sense:
(steltloperachtigen) benaming voor slanke meeuwachtige zeevogels met gevorkte staart uit de familie Sternidae


lexentry: nld/zegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegel
trans_list: sello
sense:
een stukje papier meestal voorzien van een plaklaag dat dient om aan te geven dat betaling heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zegen__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zegen
trans_list: bendición
sense:
afroeping van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand over iemand, met name door een lid van de geestelijkheid


lexentry: nld/zegen__noun__2
sense_num: 01
written_rep: zegen
trans_list: traína
sense:
(visserij) breed en naar verhouding niet erg hoog sleepnetVistuig bestaande uit een van drijvers voorziene bovenpees en een verzwaarde onderpees met daartussen het netwerk met een, al dan niet van een inkeling voorziene uitstulping of zak en waarvan de aan de boven- en onderpees bevestigde lijnen een lengte van ten hoogste 100 m hebben of, in geval de bovenpees langer is, niet langer dan de lengte van de bovenpees.


lexentry: nld/zegge__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zegge
trans_list: carrizo | jisca
sense:
(bloemplanten) een geslacht Carex van zowel bladverliezende als groenblijvende overblijvende kruiden met een grasachtige groeivorm, behorend tot de cypergrassenfamilie (Cyperaceae ). Het geslacht Carex is met ruim 2000 soorten een van de grootste geslachten van de bedektzadigen


lexentry: nld/zeilmakerspriem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeilmakerspriem
trans_list: lezna
sense:
(gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte staaf om kleine gaten in zeil te steken als het naaiwerk met naalden te stroef gaat


lexentry: nld/zeis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeis
trans_list: guadaña
sense:
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien


lexentry: nld/zekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zekering
trans_list: fusible
sense:
(elektronica), (elektrotechniek) een element van een stroomkring dat doorbrandt of op andere wijze een te grote stroombelasting verhindert


lexentry: nld/zelfbeschadiging__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfbeschadiging
trans_list: autoagresión
sense:
(medisch) medische term voor het zichzelf verwonden of het zichzelf pijnigen zonder daarbij zichzelf te willen doden


lexentry: nld/zelfbeschikking__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zelfbeschikking
trans_list: autodeterminación | autonomía | libre elección
sense:
(juridisch) basisbeginsel uit de mensenrechten-catalogus dat eenieder het recht heeft op het maken van eigen keuzen en op zelfstandigheid en als enige mag beschikken over het eigen lichaam


lexentry: nld/zelfbeschikking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: zelfbeschikking
trans_list: autodeterminación
sense:
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)


lexentry: nld/zelfbeschikkingsrecht__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zelfbeschikkingsrecht
trans_list: derecho de autodeterminación | derecho de libre determinación de los pueblos
sense:
(juridisch), nationaal zelfbeschikkingsrecht of zelfbeschikkingsrecht van naties, is een internationaal gebruikt beginsel dat volkeren van de hele wereld toelaat te bepalen onder welke soevereiniteit ze willen vallen. Historisch bekend uit het Marxistisch Programma (1903) en van de Amerikaanse president Woodrow Wilson (1916).


lexentry: nld/zelfhelp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfhelp
trans_list: autoayuda
sense:
(psychologie) het oplossen of verzachten van problemen zonder tussenkomst van professionele hulpverleners


lexentry: nld/zelfrijdend__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zelfrijdend
trans_list: autopropulsado
sense:
(verkeer) (van een voertuig) met de eigenschap zelfstandig te kunnen rijden (dus zonder andere krachtbron) waarmee overigens vaak tegenwoordig wordt bedoeld dat er automatische besturing optreedt


lexentry: nld/zelfstandig_naamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfstandig naamwoord
trans_list: sustantivo | substantivo | nombre
sense:
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.


lexentry: nld/zelfverbranding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfverbranding
trans_list: autoinmolación
sense:
verbranding ofwel het in de brand steken van zichzelf, als zelfmoordpoging of als maatschappelijk of politiek protest


lexentry: nld/zelfzorg__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfzorg
trans_list: autocuidado
sense:
alle zorg die een persoon besteedt aan het opheffen van eigen noden en het voldoen aan eigen behoeften


lexentry: nld/zemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zemelen
trans_list: acemite | salvado
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van graankorrels


lexentry: nld/zenuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuw
trans_list: nervio
sense:
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen


lexentry: nld/zenuwcel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwcel
trans_list: neurona | célula nerviosa
sense:
(biologie) een zeer belangrijke cel in het zenuwstelsel die prikkels en impulsen opvangt, geleidt en doorgeeft


lexentry: nld/zenuwenoorlog__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwenoorlog
trans_list: guerra psicológica
sense:
(militair) strijd die — zonder fysiek geweld — gevoerd wordt met als doel om de moraal van de vijand aan te tasten


lexentry: nld/zenuwinstorting__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwinstorting
trans_list: ataque de nervios
sense:
(medisch) een informele benaming voor een aantal acute psychische symptomen die optreden bij mensen die eerder geen klachten hadden


lexentry: nld/zenuwstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwstelsel
trans_list: sistema nervioso
sense:
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen


lexentry: nld/zenuwtrekking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwtrekking
trans_list: acial
sense:
onwillekeurige spiertrekking die men maakt bij psychische spanning, uit gewoonte of door een neurologische aandoening


lexentry: nld/zeoliet__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeoliet
trans_list: zeolita | ceolita
sense:
(mineraal) klasse silicaat-mineralen met een kristalstructuur die kanalen en holtes bevat in de grootteorde van nanometers


lexentry: nld/zeshoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeshoek
trans_list: hexagone | hexágono
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden


lexentry: nld/zestien__num__1
sense_num: 01
written_rep: zestien
trans_list: dieciséis
sense:
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"


lexentry: nld/zetting__noun__1
sense_num: 04
written_rep: zetting
trans_list: consolidación | rebaja
sense:
(bouwkunde) (geologie) (waterbeheer) het inklinken van een ondergrond (vastzetten) gepaard gaande met inkrimping


lexentry: nld/zeuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zeuren
trans_list: gimotear
sense:
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken


lexentry: nld/ziek__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ziek
trans_list: enfermo | morboso
sense:
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren


lexentry: nld/ziekenwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenwagen
trans_list: ambulancia
sense:
(verkeer), (medisch) een voertuig ingericht voor het vervoer van patiënten, gewoonlijk naar een ziekenhuis toe


lexentry: nld/ziekenzalving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenzalving
trans_list: unción de los enfermos
sense:
(religie) sacrament dat door een priester wordt toegediend aan zieken die in doodsgevaar verkeren, om ze op te dragen aan Jezus zodat hij ze redt


lexentry: nld/ziekte_van_Creutzfeldt-Jakob__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekte van Creutzfeldt-Jakob
trans_list: enfermedad de Creutzfeldt-Jakob
sense:
(medisch) dodelijke prionziekte waarbij de hersenen worden aangetast en de patiënt toenemend last krijgt van geheugenverlies, onwillekeurige bewegingen en spierkrampen


lexentry: nld/ziekteverwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverwekker
trans_list: patógeno
sense:
(medisch) (biologie) organisme dat een ziekte veroorzaakt, meestal maar niet altijd gaat het om micro-organismen zoals bacteriën, virussen en eencellige organismen


lexentry: nld/ziekteverzekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverzekering
trans_list: seguro de salud
sense:
verzekering die de meeste kosten van medisch advies, behandelingen, medicijnen, het gebruik van hulpmiddelen of andere voorzieningen op grond van een medische noodzaak vergoedt


lexentry: nld/zijdestreep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdestreep
trans_list: línea lateral
sense:
(zoötomie) een orgaan op de zijde van een groot aantal vissen dat verandering in waterdruk waarneemt


lexentry: nld/zijdevlinder__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdevlinder
trans_list: mariposa del gusano de seda
sense:
(vlinders) Bombyx mori een vlinder uit de familie van de echte spinners (Bombycidae). Het is een van de meest gekweekte insecten ter wereld. Dit gebeurt vanwege de larve die een cocon spint van een enkele draad waaruit zijde wordt gemaakt


lexentry: nld/zijdeworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdeworm
trans_list: gusano de seda
sense:
(dierkunde), (kleding) rups van de zijdevlinder, Bombyx mori De dunne, sterke draad die deze rups produceert om zijn cocon te maken, is de grondstof voor een glanzend weefsel voor luxe kleding.


lexentry: nld/zijn__verb__1
sense_num: 10
written_rep: zijn
trans_list: ser | estar
sense:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord


lexentry: nld/zilverschoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zilverschoon
trans_list: anserina
sense:
(plantkunde) Potentilla anserina een plant uit de rozenfamilie (Rosaceae), de naam van deze plant komt door het zilverig uiterlijk dat ontstaat door zijdeachtige haartjes waarmee de plant is bedekt


lexentry: nld/zilvervisje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zilvervisje
trans_list: pececillo de plata | lepisma de la harina | lepisma del azúcar
sense:
(zilvervisjes) zilvergrijs twee centimeter lang insect, Lepisma saccharina , dat als ongedierte in huis kan voorkomen


lexentry: nld/zindelijk__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zindelijk
trans_list: limpio | aseado | entrenado
sense:
van huisdieren: alleen buitenshuis of binnenshuis op een daarvoor bestemde plaats (als een kattenbak) poepend en plassend


lexentry: nld/zindelijkheidstraining__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zindelijkheidstraining
trans_list: entrenamiento para ir al baño
sense:
een jong kind leren om de natuurlijke behoeften te beheersen en ze alleen op een aangewezen plek (zoals de toiletpot) uit te oefenen


lexentry: nld/zink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zink
trans_list: zinc | cinc
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


lexentry: nld/zinnebeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeld
trans_list: emblema
sense:
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een natie, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld


lexentry: nld/zinnebeeldig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeldig
trans_list: figurado
sense:
met name van een betekenis van taalgebruik: dat er een beeld wordt gebruikt dat verhelderend kan zijn maar niet letterlijk genomen moet worden


lexentry: nld/zirkonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zirkonium
trans_list: circonio | zirconio
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/zitvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zitvlees
trans_list: solitario
sense:
(figuurlijk) een lichamelijke en geestelijke gesteldheid die het mogelijk maakt dat je kan blijven stilzitten


lexentry: nld/zodiak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zodiak
trans_list: zodíaco
sense:
het vlak waarin de aarde om de zon draait of -van de aarde gezien- het vlak waarin de zon aan de hemel schijnt voort te bewegen


lexentry: nld/zoeker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zoeker
trans_list: alza | buscador
sense:
(fotografie) een instrumentje op of aan een camera dat het richten ervan vergemakkelijkt, een richtmiddel


lexentry: nld/zoekmachine__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoekmachine
trans_list: motor de búsqueda
sense:
(informatica) een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie; dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn


lexentry: nld/zoete_aardappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoete aardappel
trans_list: batata | camote
sense:
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave


lexentry: nld/zoetzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoetzuur
trans_list: agridulce
sense:
(voeding) een gerecht waaraan zowel een zuur zoals azijn als een zoetstof zoals suiker is toegevoegd


lexentry: nld/zogenaamd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zogenaamd
trans_list: llamado
sense:
(pejoratief) door anderen zo genoemd (waarmee de gebruiker afstand nemend van de naam of het begrip zelf), niet echt


lexentry: nld/zombiecomputer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zombiecomputer
trans_list: zombi
sense:
(informatica) computer met internetverbinding die is besmet doordat de besturing van buitenaf - bijv. door een virus - is overgenomen


lexentry: nld/zomereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomereik
trans_list: roble común | carballo | roble
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden


lexentry: nld/zomerpunt__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomerpunt
trans_list: solsticio de verano
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke positie (de Kreeftskeerkring) bereikt


lexentry: nld/zon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zon
trans_list: sol
sense:
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt


lexentry: nld/zondvloed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zondvloed
trans_list: diluvio
sense:
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God


lexentry: nld/zoneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoneclips
trans_list: eclipse solar | eclipse de Sol
sense:
het verschijnsel dat de maan of een ander hemellichaam voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zonnebaan__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnebaan
trans_list: eclíptica
sense:
(astronomie) de cirkel aan de hemel die de zon in één jaar schijnt te doorlopen, in werkelijkheid dus de aardbaan


lexentry: nld/zonnebrand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnebrand
trans_list: quemadura de sol | quemadura solar
sense:
(medisch) de vaak pijnlijke gevolgen van een blootstelling van de huid aan een te grote dosis ultraviolet licht


lexentry: nld/zonnehoed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnehoed
trans_list: equinácea
sense:
(plantkunde) (medisch) Echinacea purpurea Rudbeckia purpurea is een vaste plant afkomstig uit Noord-Amerika en behoort tot de familie Asteraceae


lexentry: nld/zonnesteek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnesteek
trans_list: insolación | golpe de calor | golpe de sol | hipertermia
sense:
(medisch) plotselinge aandoening van de hersenen ten gevolge van te felle zonneschijn of te grote hitte


lexentry: nld/zonnestelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnestelsel
trans_list: sistema solar
sense:
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren


lexentry: nld/zonnestilstand__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnestilstand
trans_list: solsticio
sense:
(astronomie)de gebeurtenis waarbij het dagelijks toenemen van de zonshoogte bij het bereiken van een keerkring stopt, en overgaat in een dagelijkse afname de zonshoogte


lexentry: nld/zonnevlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnevlek
trans_list: mancha solar
sense:
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek


lexentry: nld/zonnewende__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewende
trans_list: solsticio
sense:
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt


lexentry: nld/zonnewering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewering
trans_list: ciega
sense:
is iets dat tegen de zonnestraling beschermt en is de verzamelnaam voor allerlei constructies die de overlast van zonlicht en warmte ten gevolge van zonlicht moeten tegengaan.


lexentry: nld/zonsverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonsverduistering
trans_list: eclipse solar
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zoo__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoo
trans_list: zoológico | zoo | jardín zoo
sense:
verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken


lexentry: nld/zoogdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoogdier
trans_list: mamífero
sense:
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia


lexentry: nld/zorgverzekeraar__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zorgverzekeraar
trans_list: seguro médico
sense:
(economie) (medisch) een bedrijf dat tegen betaling van een premie een bepaald risico in ziektezaken voor een klant dekt


lexentry: nld/zotheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zotheid
trans_list: estupidez
sense:
iets wat voortkomt uit een gekke manier van denken, soms vooral als een slechte domheid, soms als iets wat ook wel grappig is


lexentry: nld/zoutvat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoutvat
trans_list: salero
sense:
(huishouden) een sierlijke of ouderwetse dekselloze pot waarin keukenzout bewaard wordt zodat het gemakkelijk toegankelijk is om het zout uit te knijpen of uit te lepelen.


lexentry: nld/zuidpoollicht__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuidpoollicht
trans_list: aurora austral
sense:
(astronomie) lichtverschijnsel in de atmosfeer in het zuidpoolgebied veroorzaakt door het binnendringen van kosmische straling


lexentry: nld/zuigerpomp__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuigerpomp
trans_list: bomba de pistón | bomba de émbolo
sense:
(werktuigbouwkunde) Een zuigerpomp is een pomp waarbij de te transporteren vloeistof of het te transporteren gas door middel van een zuiger wordt verplaatst


lexentry: nld/zuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuring
trans_list: acedera
sense:
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden


lexentry: nld/zuurgraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurgraad
trans_list: acidez | grado de acidez
sense:
(scheikunde) de mate waarin iets zuur is, gewoonlijk gemeten als de negatieve logaritme (-log) van de concentratie waterstofionen


lexentry: nld/zuurkast__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurkast
trans_list: campana
sense:
(scheikunde) een betegelde of anderszins zuurvast gemaakte werkruimte ingericht voor het werken met chemische stoffen, voorzien met een schuifraam en een afzuiginstallatie


lexentry: nld/zuurstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurstof
trans_list: oxígeno
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof


lexentry: nld/zuurzak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurzak
trans_list: guanábano | yaca
sense:
(bloemplanten) Annona muricata een plant uit de familie Annonaceae die sappige vruchten voortbrengt die tot 6 kg zwaar kunnen worden


lexentry: nld/zwaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwaard
trans_list: espada
sense:
een lang, scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat werd gebruikt als wapen; tegenwoordig heeft het eerder een symbolische waarde


lexentry: nld/zwanenbloem__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwanenbloem
trans_list: junco florido
sense:
(bloemplanten) bepaald soort moerasplant met roze bloemen, Butomus umbellatus uit de zwanenbloemfamilie (Butomaceae ); dit is de enige soort in deze familie


lexentry: nld/zwart_gat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwart gat
trans_list: agujero negro | hoyo negro
sense:
(natuurkunde), (astronomie) gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is


lexentry: nld/zwarte_doos__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwarte doos
trans_list: caja negra
sense:
crashbestendig apparaat met vluchtgegevens in een vliegtuig dat gebruikt kan worden om vliegtuigongelukken te analyseren


lexentry: nld/zwarte_ibis__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte ibis
trans_list: morito común
sense:
(roeipotigen) Plegadis falcinellus een ibis met een donker verenkleed dat veelkleurige weerschijn vertoont


lexentry: nld/zwarte_rijst__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwarte rijst
trans_list: arroz negro
sense:
(voeding) gepelde, ongepolijste zaden van specifieke rijstsoorten Oryza sativa , met een heel donkere kleur 
(wikidata: zwarte rijst )


lexentry: nld/zwartkop__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartkop
trans_list: curruca capirotada
sense:
(zangvogels) bepaald soort vogel, Sylvia atricapilla , uit de familie van zangers Sylviidae , van deze grasmus heeft het mannetje een zwarte kop en het vrouwtje een bruine.


lexentry: nld/zwartvoetkat__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartvoetkat
trans_list: gato patinegro
sense:
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis nigripes , een katachtige uit de drogere streken van zuidelijk AfrikaDe zwartvoetkat is de op één na kleinste kattensoort en is waarschijnlijk nauw verwant aan de woestijnkat.


lexentry: nld/zwartwerker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwartwerker
trans_list: pluriempleada
sense:
(economie) iemand die betaald werk verricht doch bewust nalaat dit bij zijn of haar belastingaangifte te vermelden


lexentry: nld/zwavel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavel
trans_list: azufre
sense:
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal


lexentry: nld/zwavelzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavelzuur
trans_list: ácido sulfúrico
sense:
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking


lexentry: nld/zweefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweefvliegtuig
trans_list: planeador
sense:
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen


lexentry: nld/zweep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweep
trans_list: látigo
sense:
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen


lexentry: nld/zwegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwegel
trans_list: flauta de tres agujeros | txistu
sense:
(muziekinstrument), (verouderd) een eenhandsfluit met drie vingergaten; meestal speelt de muzikant daarop tegelijk met nog een ander instrument, meestal een kleine trom


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwemvlies
trans_list: membrana interdigital
sense:
(zoötomie), (zwemmen) huidplooi tussen vingers of tenen die het vergemakkelijkt zich bij het zwemmen tegen het water af te zetten


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwemvlies
trans_list: aleta | membrana interdigital
sense:
(schoeisel), (zwemmen) kunststofimitatie van [1] die de mens als verlengstuk van zijn voet kan aandoen


lexentry: nld/zwerm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwerm
trans_list: enjambre
sense:
een grote groep gezamenlijk op- en rondtrekkende personen, dieren of zaken, gewoonlijk vogels of insecten


lexentry: nld/zweving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweving
trans_list: batimiento
sense:
(muziek) (natuurkunde) een geluidsverschijnsel dat veroorzaakt wordt door de interferentie van twee tonen met een gering verschil in toonhoogte


lexentry: nld/zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwijn
trans_list: cerdo | puerco
sense:
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben


lexentry: nld/zwingel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwingel
trans_list: espadilla
sense:
(vlasbewerking) breede, houten spaan met aangescherpten snijkant en een handvat, bestemd om de vlas- en hennepvezels te verwijderen van de scheven uit de gedroogde houtpijp


lexentry: nld/zwingelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zwingelen
trans_list: tascar
sense:
overgankelijk een bewerking van vlas en hennep waarbij, nadat het harde omhulsel (houtpijp) van de stengel gebroken is, dit verwijderd wordt door de vezels tussen twee tegen elkaar indraaiende molens door te voeren


lexentry: nld/één__num__1
sense_num: 01
written_rep: één
trans_list: uno | un | una
sense:
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I


