# translation

lexentry: tur/-dan__Son_ek__1
sense_num: 01
written_rep: -dan
trans_list: de
sense:
İsmin uzaklaşma hâlidir. Genellikle ismi fiile bağlar. Bu eki alan isim cümlede dolaylı tümleç görevinde bulunur ve vurguyu üzerinde taşır.


lexentry: tur/Adriyatik_Denizi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Adriyatik Denizi
trans_list: mer Adriatique
sense:
(denizler) Akdeniz'in İtalya yarımadası ile Balkan yarımadası arasındaki kolu olup çevresinde Arnavutluk, Hırvatistan, İtalya, Karadağ, Slovenya ve Yunanistan bulunur.


lexentry: tur/Afarca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Afarca
trans_list: afar
sense:
(diller) Cibuti, Etiyopya, Eritre ve Somali'de konuşulan, Afrika-Asya dil ailesi Saho-Afar dilleri grubundan bir dil.


lexentry: tur/Afrikaanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Afrikaanca
trans_list: Afrikaans
sense:
(diller) Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmî dilinden birisi. Güney Afrika'da daha çok Afrikalıların konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinden olan Felemenkçeden türemiş dil


lexentry: tur/Akadca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Akadca
trans_list: akkadien
sense:
(diller) Afrika-Asya dil ailesi Sami dilleri grubundan, Milattan önce Mezopotamya'da konuşulan bir ölü dil


lexentry: tur/Akdeniz__Özel_ad__1
sense_num: 03
written_rep: Akdeniz
trans_list: Mer Méditerranée | Méditerranée | mer Méditerranée
sense:
(denizler) Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz


lexentry: tur/Akılsız_başın_cezasını_ayaklar_çeker__Atasözü__1
sense_num: 01
written_rep: Akılsız başın cezasını ayaklar çeker
trans_list: quand on n’a pas de tête il faut avoir des jambes
sense:
Konumu gereği sorumlu davranması gerekenlerin hata ve yanlışlarının sonuçlarına, ilgili konuda herhangi bir sorumluluğu olmayanların katlanmak zorunda kalmasına;


lexentry: tur/Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Almanca
trans_list: allemand
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Germen dilleri kolundan olup Almanya, Avrupa Birliği, Avusturya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Lihtenştayn'da resmî dil veya dillerden biri olarak kullanılan lisan.


lexentry: tur/Amerikan_Samoası__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Amerikan Samoası
trans_list: Samoa américaines
sense:
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan Amerika Birleşik Devletleri'ne âit bir ada ülkesi.


lexentry: tur/Anadolu_dili__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Anadolu dili
trans_list: langue anatolienne
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesine ait olup eskiden Anadolu'da konuşulagelen soyu tükenmiş bir dil grubundan bir ölü dil.


lexentry: tur/Arapça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arapça
trans_list: arabe
sense:
(diller) Çoğunlukla Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da kullanılan, Hami-Sami dil ailesinin Sami koluna mensup dil


lexentry: tur/Arktik_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arktik Okyanusu
trans_list: Océan Arctique
sense:
(okyanuslar) Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzey bölgesinde Kuzey Kutbu'nu kapsayan, buzlarla kaplı okyanus.


lexentry: tur/Arnavutluk__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Arnavutluk
trans_list: Albanie
sense:
(ülkeler) Balkan Yarımadası'nda komşuları kuzeyde Karadağ, kuzeydoğuda Kosova, doğuda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, güneyde Yunanistan olan bir ülke.


lexentry: tur/Assamca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Assamca
trans_list: assamais
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinin Cermen dilleri koluna bağlıdır ve Dünya'nın yaygın lisanlarından biri


lexentry: tur/Atlas_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Atlas Okyanusu
trans_list: océan Atlantique
sense:
(okyanuslar) Avrupa ve Afrika kıtalarını Amerika kıtasından ayıran, yan denizleri ile birlikte (Akdeniz, Kuzey Denizi ve Baltık Denizi) yeryüzünün beşte bir alanını kaplayan okyanus.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği_Bakanlar_Konseyi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi
trans_list: Conseil de l'Union européenne
sense:
(Avrupa, hukuk) Avrupa Birliği'nin ülkelerinden birer bakanın katılmasıyla toplanan ve dış politika, yasama ve yönetme belirlemekle vazifeli konsey.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Avrupa Birliği
trans_list: Union européenne
sense:
(Avrupa, politika) Avrupa Toplulukları (AAET, AET, AKÇT) aracılığıyla izlenen hedef ve politikalarla Avrupa Birliği Antlaşması'yla getirilen iki yeni eylem alanının (Ortak Dış ve Güvenlik Politikasık, Adalet ve İç İşleri Alanında İş Birliği) kapsadığı hedef ve politikaları bir bütün olarak ifade etmek üzere kullanılan kavram.


lexentry: tur/Avrupa_Konseyi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa Konseyi
trans_list: Conseil de l’Europe
sense:
(Avrupa, hukuk) Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla 1949'da kurulmuş hükûmetlerarası bir kuruluş.


lexentry: tur/Avrupamerkezcilik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupamerkezcilik
trans_list: eurocentrisme | européocentrisme
sense:
(ideoloji, politika) Şuurlu ya da şuursuzca Avrupa ve Batılı meselelerine, kültür ve değerlerine diğer kültürlerden daha çok önem veren anlayış.


lexentry: tur/Avusturya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avusturya
trans_list: Autriche
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'da bağımsızlığını 1955'te ilan etmiş, batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde Almanya ve Çekya ile komşu olan Avrupa Birliği üyesi ülke.


lexentry: tur/Aymaraca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aymaraca
trans_list: aymara
sense:
(diller) Ağırlıklı olarak And Dağları çevresinde yaşayan bir Güney Amerika yerli kavminin konuştukları dil


lexentry: tur/Ağlama_Duvarı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Ağlama Duvarı
trans_list: Mur des Lamentations
sense:
(coğrafya, Filistin, İsrail, Musevilik, tarih) Kudüs'ün Eski Şehri'nde bulunan, kireç taşından yapılmış tarihî duvar.


lexentry: tur/Aşağı_Avusturya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aşağı Avusturya
trans_list: Basse-Autriche
sense:
(Avusturya, eyaletler) Avusturya'nın doğusunda Çekya, Macaristan, Slovakya ile hududu olan yüzölçümü bakımından en büyük eyaleti.


lexentry: tur/Aşkelon__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aşkelon
trans_list: Ascalon
sense:
(coğrafya, İsrail) Doğu Akdeniz'de Tel Aviv'in 50 km güneyiyle Gazze Şeridi'nin 13 km kuzeyinde bulunan tarihî bir şehir.


lexentry: tur/Batı_Ermenicesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Batı Ermenicesi
trans_list: arménien occidental
sense:
(diller) Modern Ermenicenin Türkiye Ermenilerince geliştirilen (bu yüzden 20. yüzyılın ilk yarısında "Türk Ermenicesi", "İstanbul Ermenicesi" veya "Türkiye Ermenicesi" olarak da bilinen) ve Ermenistan dışında Kuzey Amerika, Avrupa ve İran hariç Ortadoğu ülkelerinde konuşulan standart şekli.


lexentry: tur/Birleşmiş_Milletler_Teşkilatı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşmiş Milletler Teşkilatı
trans_list: Organisation des Nations unies
sense:
(Birleşmiş Milletler) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan uluslararası teşkilat


lexentry: tur/Birleşmiş_Milletler__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşmiş Milletler
trans_list: Nations unies | Organisation des Nations unies
sense:
(Birleşmiş Milletler, milletlerarası, politika) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan milletlerarası örgüt


lexentry: tur/Boğdan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Boğdan
trans_list: Moldavie
sense:
(coğrafya, tarih) Bugünkü Moldova'ya ve Romanya'nın Moldova'ya komşu bâzı bölümlerine Osmanlıların verdiği ad


lexentry: tur/Boşnakça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Boşnakça
trans_list: bosnien | bosniaque
sense:
(diller) çoğunlukla Bosna-Hersek Cumhuriyeti'nde yaşayan Boşnakların kullandığı, Sırp-Hırvatça'nın bir standart çeşiti


lexentry: tur/Budizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Budizm
trans_list: bouddhisme
sense:
(Budizm) M.Ö. 5. yüzyılda kuzeydoğu Hindistan'da Siddartha Gautama tarafından kurulmuş, tanrısı olmayan, karma öğretisine dayalı din ve felsefe


lexentry: tur/Burhancılık__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Burhancılık
trans_list: bourkhanisme
sense:
(din, politika) 1904-1930 arasında Altay bölgesinde ortaya çıkmış olup Rus emperyalizmine karşı devrim özellikleri taşıyan ve Tengriciliğin temelleri üzerine kurulmuş dinî ve millî isyan.


lexentry: tur/Cumhur_İttifakı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Cumhur İttifakı
trans_list: Alliance populaire
sense:
(politika, Türkiye) 20 Şubat 2018 tarihinde AK PARTİ ile MHP arasında kurulan ve daha sonra başka partilerin de katıldığı seçim ittifakı.


lexentry: tur/Doğu_Ermenicesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Doğu Ermenicesi
trans_list: arménien oriental
sense:
(diller) Modern Ermenicenin Kafkaslar, Rusya ve İran Ermenileri tarafından konuşulan, 20. yüzyılın ilk yarısında "Rus Ermenicesi" veya "Rusya Ermenicesi" olarak da bilinen standart şekli.


lexentry: tur/Dünya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Dünya
trans_list: Terre
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Venüs ile Mars arasında yer alan, Güneş'e yakınlık bakımından üçüncü gezegen


lexentry: tur/Dünyalaştırmak__Eylem__1
sense_num: 01
written_rep: Dünyalaştırmak
trans_list: terraformer
sense:
(bilim kurgu, mühendislik, uzay) Bir gezegenin, ay v.s.'nin atmosferini, sıcaklığını, yüzey topografyasını veya ekolojisini Dünya'dakilere benzer yapmak ve böylece insan hayatı için müsait hâle getirmek için kasten değiştirmenin farazî sürecini sürdürmek.


lexentry: tur/Dünyalaştırmamak__Eylem__1
sense_num: 01
written_rep: Dünyalaştırmamak
trans_list: terraformer
sense:
(bilim kurgu, mühendislik, uzay) Bir gezegenin, ay v.s.'nin atmosferini, sıcaklığını, yüzey topografyasını veya ekolojisini Dünya'dakilere benzer yapmak ve böylece insan hayatı için müsait hâle getirmek için kasten değiştirmenin farazî sürecini sürdürmemek.


lexentry: tur/El_Niño__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: El Niño
trans_list: El Niño
sense:
(klimatoloji, meteoroloji) Pasifik Okyanusu sathına Peru ve Ekvador kıyılarında her dört ilâ yedi senede bir istila eden mahallî ve bölgesel iklim değişikliğine sebep olan pozitif anomali.


lexentry: tur/Emek_ve_Özgürlük_İttifakı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Emek ve Özgürlük İttifakı
trans_list: Alliance du travail et de la liberté
sense:
(politika, Türkiye) Bir sonraki genel seçimler için 25 Ağustos 2022 tarihinde kurulmuş bir siyasî ittifak.


lexentry: tur/Eski_Farsça__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Eski Farsça
trans_list: vieux-perse
sense:
Eski Farsça, başlıca M.Ö. 600-300'de olan Ahameniş Dönemi kitabelerinde, kil tabletlerinde ve mühürlerinde bulunmaktadır.


lexentry: tur/Eski_Fransızca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski Fransızca
trans_list: ancien français
sense:
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı dil.


lexentry: tur/Eski_Türkçe__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski Türkçe
trans_list: vieux turc | turc ancien
sense:
(diller) Türk dillerinin birbirlerinden ayrılıp uzaklaşmadan önceki Göktürkler, Karahanlılar ve Uygurlar devrinin (13. yüzyıla kadar devam eden) bir bölümü olmak üzere yaklaşık sekiz asırlık dönemi kapsayan hâline verilen isim


lexentry: tur/Eski_Yüksek_Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski Yüksek Almanca
trans_list: vieux haut-allemand
sense:
(diller) Batı Germen dillerinden olup Almancanın 750'den 1050'ye kadar kullanılmış bilinen en eski biçimi.


lexentry: tur/Eski_İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski İngilizce
trans_list: anglo-saxon
sense:
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı İngilizce.


lexentry: tur/Etrüsk__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Etrüsk
trans_list: Turc
sense:
(milletler) İtalya'nın Arno ile Tiber nehirleri arasında yer alan Etruria bölgesinde yaşamış ve M.Ö. 6. asra kadar varlığını sürdürmüş bir millet.


lexentry: tur/Farsça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Farsça
trans_list: persan
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dil grubuna ait İran dilleri alt grubunda yer alan ve İran'ın resmî dili olan dil.


lexentry: tur/Filistin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Filistin
trans_list: Palestine
sense:
(coğrafya) Orta Doğu'da Doğu Akdeniz'de İsrail topraklarının tamamı ile Gazze Şeridi ve Batı Şeria gibi Filistin Devleti topraklarını içine alan coğrafî bölge.


lexentry: tur/Fransızca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Fransızca
trans_list: français | fraunceiz | langue française
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinden Fransa'da ve Fransız uygarlığını kabul etmiş ülkelerde kullanılan dil


lexentry: tur/Güney_Atlas_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Atlas Okyanusu
trans_list: Atlantique Sud
sense:
(okyanuslar) Atlas Okyanusu'nun, iki ana bölümünden ekvatorun güneyinde kalanı olup doğuda Güney Amerika ve Güney Amerika'nın kuzeydoğu kıyısı ile batıda Avrupa ve Afrika'nın kuzeybatı kıyısı arasında yer alır.


lexentry: tur/Güney_Avrupa__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Avrupa
trans_list: Europe du Sud
sense:
(coğrafya, yerler) Avrupa kıtasının güney kısmı. İspanya, Portekiz, İtalya, Yunanistan ve genel olarak Avrupa kıtasının Akdeniz ülkelerini içine alır


lexentry: tur/Güney_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Okyanusu
trans_list: Océan Austral
sense:
(okyanuslar) Antarktika kıtasını çevreleyen su kitlesi. Dünyanın dördüncü büyük ve en son tanımlanmış okyanusu


lexentry: tur/Hinduizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hinduizm
trans_list: Hindouisme
sense:
(din) Brahmanizm'den daha sonra ortaya çıkan, Hint Altkıtası'nın büyük bir kısmına yayılmış, Veda metinlerine dayanan, reenkarnasyona inanılan, panenteist bir din


lexentry: tur/Hint_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hint Okyanusu
trans_list: Océan Indien
sense:
(okyanuslar) Kuzeyde Asya, batıda Afrika ve Arap Yarımadası, doğuda Malezya Yarımadası, Sunda Adaları ve Okyanusya ile çevrili, Dünya'nın üçüncü büyük okyanusu.


lexentry: tur/Hürriyet_Heykeli__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hürriyet Heykeli
trans_list: statue de la Liberté
sense:
(ABD, hürriyet, sanat) Fransızların Amerikalılara yüzüncü kuruluş yıldönümünde hediye ettikleri sembol heykel.


lexentry: tur/Karadeniz__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Karadeniz
trans_list: mer Noire
sense:
(denizler) Güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yer alan; Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi aracılığıyla Atlas Okyanusu'na bağlanan iç deniz


lexentry: tur/Katoliklik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Katoliklik
trans_list: catholicisme
sense:
(Hristiyanlık) Batı Hristiyan kiliselerince İsa'nın Aziz Petrus'a aktardığı yetkilerin mirasçısı olan papayı dinî başkan olarak tanıyan Hristiyan mezhebi.


lexentry: tur/Kur'ancılık__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kur'ancılık
trans_list: coranisme
sense:
(İslâm) Sadece Kur'an'ı İslâm'ın ana kaynağı olarak kabul edip hadis, icmâ, kıyas gibi diğer İslâmî kaynakları reddeden düşünce sistemi


lexentry: tur/Kuzey_Mariana_Adaları__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kuzey Mariana Adaları
trans_list: Îles Mariannes du Nord
sense:
(coğrafya) Kuzey Pasifik Okyanusu'nda, Amerika Birleşik Devletleri ile siyasî birlik içerisinde olan adalar topluluğu


lexentry: tur/Lidce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Lidce
trans_list: lydien
sense:
(diller) Batı Anadolu'da Lidyalılar tarafından kullanılmış ve M.Ö. 7. asırdan itibaren kayda geçmiş bir Anadolu dili.


lexentry: tur/Luvice__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Luvice
trans_list: louvite
sense:
(diller) Hititler döneminde yaşamış ve yerli halklarından biri olan Luvilere ait Anadolu’nun en eski dillerinden biri.


lexentry: tur/Mari_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mari dili
trans_list: mari
sense:
(diller) Ural Altay Dil Ailesinin Ural Koluna bağlı Fin Ugor dilleri ana grubundandır ve 600.000 kişi tarafından konuşulur


lexentry: tur/Mağrip__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mağrip
trans_list: Maghreb
sense:
(coğrafya, tarih) Kuzey Afrika'da bir bölge. Günümüzde dar anlamıyla Tunus, Cezayir, Fas ve Batı Sahra'yı (geniş anlamıyla, Libya ve Moritanya'yı da) içerir


lexentry: tur/Melhâme-i_Kübrâ__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Melhâme-i Kübrâ
trans_list: Armageddon
sense:
(din, eskatoloji, İslâm) Dinî kaynaklarda Dünya'nın sonu geldiğinde yapılacağı kehanet edilen büyük Kıyâmet muharebesinin ismi.


lexentry: tur/Millet_İttifakı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Millet İttifakı
trans_list: Alliance de la nation
sense:
(politika, Türkiye) 5 Mayıs 2018 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti, Saadet Partisi (SAADET) ve Demokrat Parti (DP) arasında kurulan seçim ittifakı olup daha sonrası Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA) ve Gelecek Partisi ittifaka katılmıştır.


lexentry: tur/Mitraizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mitraizm
trans_list: culte de Mithra
sense:
(din, Mitraizm) Antik Yunan ve Antik Roma dünyasının Eleusis ve İsis sırları olarak bilinen ve diğer gizli kültlerde olduğu gibi sadece bu tarikata kabul edilenlere söylenen sırlar etrafında gelişmiş bir mistik Roma kültü.


lexentry: tur/Nijerya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Nijerya
trans_list: Nigeria | Nigéria
sense:
(ülkeler) Batı Afrika'da, Gine Körfezi kıyısında, Benin ile Kamerun arasında yer alan ülke. Başkenti Abuja, en büyük şehri Lagos'tur


lexentry: tur/Oksitanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Oksitanca
trans_list: occitan | langue d’oc
sense:
(diller) Güney Fransa'daki Oksitanya, İtalya'daki Oksitan Vadisi ve İspanya'daki Aran Vadisi'nde konuşulan Latin dili


lexentry: tur/Orta_Yüksek_Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Orta Yüksek Almanca
trans_list: moyen haut-allemand
sense:
(diller) Batı Cermen dillerinden olup Almancanın 1050'den 1350'ye kadar Yüksek Orta Çağ'da kullanılmış bilinen biçimi.


lexentry: tur/Osmanlı_İmparatorluğu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Osmanlı İmparatorluğu
trans_list: Empire ottoman
sense:
(tarih) XIII. yüzyılda Osman Bey tarafından kurulmuş ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra parçalanmış Türk devleti.


lexentry: tur/Proto_Hint-Avrupa_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Proto Hint-Avrupa dili
trans_list: indo-européen commun
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinin ortak bir atası olduğu ve Hint-Avrupalılarca konuşulduğu düşünülerek yeniden yapılandırılmış bir dil.


lexentry: tur/Rusya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Rusya
trans_list: Russie
sense:
(ülkeler) Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, yüzölçümü olarak Dünya'nın en büyük, nüfus olarak sekizinci büyük ülkesi


lexentry: tur/Satürn__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Satürn
trans_list: Saturne
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde halkaları ile bilinen, Güneş'e yakınlık bakımından 6. sıradaki gezegen


lexentry: tur/Selefîlik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Selefîlik
trans_list: salafisme
sense:
(İslâm) Temelleri İbn-i Teymiye tarafından kurulan ve Hanbelî fıkhına dayanan bir İslâm itikadı mezhebi.


lexentry: tur/Somali__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Somali
trans_list: Somalie
sense:
(ülkeler) Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu adı verilen coğrafî bölgede bir ülke. Batısında Cibuti, Etiyopya ve Kenya, doğusunda Hint Okyanusu vardır.


lexentry: tur/Sümerler__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sümerler
trans_list: Sumérien
sense:
(tarih) Yaklaşık olarak M.Ö. 4.000–2.000 yılları arasında Güney Mezopotamya'da yerleşik hayata geçerek medeniyetin beşiği olarak bilinen coğrafî bölgede yaşamış bir millet.


lexentry: tur/Süryani__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Süryani
trans_list: Assyrienne
sense:
(diller) Sâmîlerin Aramî kolunun doğu bölümünde olan bir Hristiyan topluluğu ve bu topluluktan olan kimse


lexentry: tur/Sırp-Hırvatça__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sırp-Hırvatça
trans_list: serbo-croate
sense:
(diller) Boşnakların Bosna-Hersek'de, Hırvatların Bosna-Hersek ve Hırvatistan'da, Sırpların da Bosna-Hersek ve Sırbistan'da konuştuğu dille yazılmış olan


lexentry: tur/Sırp-Hırvatça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sırp-Hırvatça
trans_list: serbo-croate
sense:
(diller) Boşnakların Bosna-Hersek'de, Hırvatların Bosna-Hersek ve Hırvatistan'da, Sırpların da Bosna-Hersek ve Sırbistan'da konuştuğu dil


lexentry: tur/Taoizm__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Taoizm
trans_list: taoïsme
sense:
(din, felsefe) Antik Çin'de ortaya çıkmış ve temeli Laozi'nın yazılı eseri Tao Te Ching'e dayanan felsefe.


lexentry: tur/Tâbut-u_Sekîne__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Tâbut-u Sekîne
trans_list: Arche d'alliance
sense:
(İbrahimî dinler) Tevrat'tın Çıkış Kitabı'nda ve Kur'an'da sözü geçen On Emir'in yazılı olduğu sandık


lexentry: tur/Türkiye__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Türkiye
trans_list: Turquie
sense:
(ülkeler) Anadolu Yarımadası'nın tamamını ve Trakya'nın küçük bir kısmını kapsayan, başkenti Ankara, en büyük şehri İstanbul, nüfusu itibarıyla 85.279.553 (2023) ve resmî dili de Türkçe olan ülke


lexentry: tur/Umman__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Umman
trans_list: Oman
sense:
(ülkeler) Güneybatı Asya'da, Arap Yarımadası'nın güneydoğu kıyısında ülke. Kuzeybatıda Birleşik Arap Emirlikleri, batıda Suudi Arabistan, güneybatıda Yemen ile sınır komşusudur.


lexentry: tur/Uygur__Özel_ad__1
sense_num: 05
written_rep: Uygur
trans_list: ouïghour
sense:
(milletler, Orta Asya, tarih) VII. yüzyılda Orta Asya'da büyük bir devlet ve medeniyet kuran Türk milleti ve bu milletten olan kimse


lexentry: tur/Vatikan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vatikan
trans_list: Vatican
sense:
(din, ülke) İtalya'nın Roma şehrinde, Hıristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan mikrodevlet


lexentry: tur/Vikimedya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikimedya
trans_list: Wikipédia
sense:
(İnternet, Vikimedya) Vikisözlük, Vikipedi gibi muhtelif hür içerikli projeleri bünyesinde barındıran bir organizasyon.


lexentry: tur/Vikipedi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikipedi
trans_list: Wikipédia
sense:
(İnternet, Vikimedya) hür, milletlerarası, birçok dilde ve İnternet üzerinde viki teknolojisi ile ortaklaşa üretilen ücretsiz ansiklopedi


lexentry: tur/Vikisözlük__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikisözlük
trans_list: Wiktionnaire
sense:
(İnternet) İnternet ortamında yayımlanan ve viki anlayışına uygun olarak her kullanıcının ekleme ve değişiklik yapabildiği hür sözlük.


lexentry: tur/Washington__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Washington
trans_list: Washington
sense:
(ABD) Washington, D.C. kavramının kısa şekli (Amerika Birleşik Devletleri'nin federal başkenti ve bölgesi)


lexentry: tur/Wu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Wu
trans_list: wu
sense:
(diller) Çin'de bilhassa Jiangsu Eyaleti'nin güneyi, Şanghay Şehri ve Zhejiang Eyaleti yakınlarında konuşulan bir grup Çin dili.


lexentry: tur/Yahudi_İspanyolcası__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Yahudi İspanyolcası
trans_list: judéo-espagnol
sense:
(diller) Sefarad Yahudilerinin kullandığı, 15. yy İspanyolcasını temel alan ancak içinde İbranice, Türkçe, Fransızca, Yunanca, Arapça ve Portekizce kelimeler de barındıran Latin kökenli Hint Avrupa dil


lexentry: tur/York__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: York
trans_list: York
sense:
(BK) İngiltere'nin Kuzey Yorkshire'de Foss ve Ouse nehirlerinin birleştiği noktada yer alan, Roma kökenli bir katedral şehri olup Yorkshire ilçesi kasabasıdır.


lexentry: tur/Zerdüştçülük__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Zerdüştçülük
trans_list: zoroastrisme
sense:
(din, Zerdüştçülük) M.Ö. VII. yüzyılda Zerdüşt tarafından düzenlendiği ileri sürülen, temel ilkeleri, iyilik (aydınlık) ve kötülük (karanlık) olan din


lexentry: tur/adab-ı_muaşeret__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: adab-ı muaşeret
trans_list: décorum
sense:
(ahlâk, sosyoloji) bir toplumda veya toplulukta davranışları kontrol etmeye yönelik olan kuralların tamamı.


lexentry: tur/aerosol__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: aerosol
trans_list: aérosol
sense:
(kimya) gaz içerisinde dağılmış ve gazla sarılmış 10 mikrometreden daha küçük çaplı sıvı veya katı parçacıklarından oluşan çok fazlı sistem


lexentry: tur/aile__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: aile
trans_list: famille
sense:
(toplum) evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik


lexentry: tur/akan_yıldız__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: akan yıldız
trans_list: météore | étoile filante
sense:
(astronomi) Güneş Sistemi içinde hareket ederken Dünya atmosferinin üst katmanlarına girip sürtünme sonucu ateş külçesi durumuna dönüşen küçük gök cismi


lexentry: tur/aktör__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: aktör
trans_list: acteur
sense:
(meslekler, sanat) rejisör tarafından kendisine verilen rôlü sahnede oynayan, oyunlardaki kahramanları sahnede canlandıran erkek oyuncu


lexentry: tur/akuzatif__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: akuzatif
trans_list: accusatif | accusative
sense:
(dil bilimi) cümlede geçişli fiil tarafından etkilenen ve -i/-ı, -u/-ü eklerinden birisini almış isim


lexentry: tur/alem__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: alem
trans_list: drapeau
sense:
kubbe, minare, sancak direği v.s. yüksek şeylerin tepesinde bulunan, madenden yapılmış ay yıldız veya lâle şeklinde süs


lexentry: tur/algoritma__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: algoritma
trans_list: algorithme
sense:
(bilgisayar bilimi, mantık) Orta Çağ'da ondalık sayı sistemine göre, son zamanlarda ise iyi tanımlanmış kuralların ve işlemlerin adım adım uygulanmasıyla bir sorunun giderilmesi veya bir sonuca en en hızlı bir şekilde ulaşılması işlemi


lexentry: tur/anonim_şirket__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: anonim şirket
trans_list: société anonyme
sense:
(ekonomi, hukuk) sermayesi belirli ve paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığıyla sorumlu bulunan şirket


lexentry: tur/anı__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: anı
trans_list: mémoire
sense:
(edebiyat) bir kişinin kendi yaşadığı veya şahit olduğu olayları, bunlar hakkındaki duygu ve düşüncelerini yazdığı edebî eser


lexentry: tur/apron__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: apron
trans_list: piste
sense:
(havacılık) Hava meydanlarında uçakların park pozisyonlarını aldıkları, yakıt aldıkları ve uçaklara yüklemenin yapıldığı alanlar.


lexentry: tur/araba_vapuru__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: araba vapuru
trans_list: ferry | bac
sense:
(denizcilik, taşıtlar) arabalı vapur, yolcularla birlikte yolcuların araçlarının da taşındığı deniz taşıtı, arabalı, feribot


lexentry: tur/armut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: armut
trans_list: poire | poirier
sense:
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Çiçekleri beyaz, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç ve armut ağacın tatlı ve sulu, yumuşak, ufak çekirdekli meyvesi, amıt


lexentry: tur/arı__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: arı
trans_list: abeille | mouche à miel | abeille domestique
sense:
(arıcılık, zar kanatlılar) zar kanatlılardan olup tüylü, bal ve bal mumu yapan, iğnesiyle sokan, iki kanatlı uçan böcek


lexentry: tur/asal_sayı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: asal sayı
trans_list: nombre premier
sense:
(matematik, sayılar teorisi) Kendisinden ve 1'den başka tam böleni olmayan, 1'den büyük sayma sayısı


lexentry: tur/assembly_dili__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: assembly dili
trans_list: langage d'assemblage
sense:
(bilişim) işlemcinin anladığı makine diline tercüme eden ve insanların daha kolay anlayabileceği basit bir programlama dili.


lexentry: tur/at__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: at
trans_list: cheval | cavalier
sense:
(atgiller, tek toynaklılar) atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan


lexentry: tur/at__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: at
trans_list: cavalier
sense:
(satranç) Satrançta her yöne siyahtan beyaza ve beyazdan siyaha bir hane atlayarak L biçiminde hareket eden taş


lexentry: tur/atasözü__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: atasözü
trans_list: proverbe
sense:
Her atasözü yerleşmiş bir itiyadın, bir âdetin, bir huyun söz biçimine girmesi, böylelikle perçinleşmesi demektir. — N. Hikmet


lexentry: tur/avukat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: avukat
trans_list: avocat | avocate
sense:
(hukuk, meslekler) hukuk öğrenimi görmüş ve adalet önünde kişilerin haklarını savunmayı meslek edinmiş kimse


lexentry: tur/ayakkabı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ayakkabı
trans_list: chaussure | soulier
sense:
(ayak giyimi) genellikle sokakta giyilen ve altı kösele, lastik v.s. dayanıklı maddelerden yapılan giyecek


lexentry: tur/ayet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ayet
trans_list: vers
sense:
(İslâm) Kur'an surelerini oluşturan, en kısası iki harf, en uzunu bir sahife olup bir kerede nâzil olan birim.


lexentry: tur/açık_alan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: açık alan
trans_list: place | aire ouverte
sense:
(coğrafya) şehrin gürültüsünden uzak, insanların dinlenebilecekleri çeşitli bitkilerle kaplı ve geniş, kapalı olmayan yer


lexentry: tur/ağaç__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ağaç
trans_list: arbre
sense:
(ağaçlar) boyu en az beş metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal, sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün vererek boylanan, hücrelerinin büyük bölümü odunlaşmak bitki anatomisi laşmış olan, uzun ömürlü bitki


lexentry: tur/bal__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bal
trans_list: miel
sense:
(arıcılık, yiyecekler) özellikle bal arılarsının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp, kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde


lexentry: tur/bayrak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bayrak
trans_list: drapeau | pavillon
sense:
(sembol adları) milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak, alem


lexentry: tur/bazuka__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bazuka
trans_list: bazooka
sense:
(askeriye, silahlar) Öz itmeli mermi atan, genellikle zırhlı araçlara karşı yakın savaş sırasında kullanılan hafif silah


lexentry: tur/beyin__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: beyin
trans_list: cerveau | cervelle | encéphale
sense:
(anatomi) Kafatasının üst bölümünde beyin zarları ile örtülü, iki yarım küre şeklinde sinir kütlesinden oluşan, duyum ve şuur merkezlerinin bulunduğu organ


lexentry: tur/bilim__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bilim
trans_list: science
sense:
(bilim) Kâinat'ın veya olayların bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan metotlar ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi


lexentry: tur/birim__Ad__2
sense_num: 04
written_rep: birim
trans_list: unité
sense:
(fizik) fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslar arası standart büyüklükler


lexentry: tur/biyoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: biyoloji
trans_list: biologie
sense:
(tabii bilimler) bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı


lexentry: tur/blog__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: blog
trans_list: blog
sense:
(bilişim, İnternet) Teknik bilgi gerektirmeden istedikleri şeyleri istedikleri şekilde yazan insanların oluşturabildikleri, günlüğe benzeyen Web siteleri


lexentry: tur/bu__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: bu
trans_list: ce | cette | cet
sense:
(işaret adılı): en yakında bulunan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz


lexentry: tur/bulut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bulut
trans_list: nuage
sense:
(meteoroloji) buz kristalleri, su damlacıkları ya da bunların karışımlarından oluşan, toprağa değmeyen, gözle görülür kütle


lexentry: tur/cadı_avı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cadı avı
trans_list: chasse aux sorcières
sense:
(tarih) cadı olduğuna inanılan kimselerin yakalanması, yargılanarak veya yargılanmadan cezalandırılması olayı.


lexentry: tur/cam__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cam
trans_list: verre
sense:
(bina malzemeleri) soda veya potas katılmış silisli kumun ateşte eritilmesiyle yapılan sert, şeffaf ve kırılgan malzeme


lexentry: tur/cisim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: cisim
trans_list: champ
sense:
(cebir) Boş olmayan bir küme üzerinde '+' ve '×' ikili işlemleri tanımlanan ve bu kümenen '+' işlemiyle bir değişmeli grup ve bu değişmeli grubunun etkisiz elemanı hariç olan kümeyle '×' işlemi ikinci bir değişmeli grup meydana getirmesi ve '×' işleminin sağdan ve soldan '+' işlemi üzerine dağılma özelliği olmasıyla ortaya çıkan cebirsel yapı.


lexentry: tur/cisim__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: cisim
trans_list: corps
sense:
(fizik) tabiatta element, bileşik veya bunların karışımları hâllde bulunan, kütlesi ve ağırlığı olan, hislerle idrak edilebilen şey


lexentry: tur/cüce_gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cüce gezegen
trans_list: planète naine
sense:
(astronomi, planetoloji) Kendi çekim kuvvetinin etkisiyle şekli yuvarlak ve kütlesi büyük olup bir yıldız sisteminin merkezî yıldızının etrafında dönen, uydu olmayan, fakat yörüngesinde başka gök cisimleri bulunan bir planemo.


lexentry: tur/cümle__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cümle
trans_list: proposition
sense:
(dil bilimi) hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi


lexentry: tur/daha__Belirteç__1
sense_num: 02
written_rep: daha
trans_list: encore | plus
sense:
kendisinden sonra üçüncü kişi iyelik eki alan bir sıfatla birlikte sözü edilen konuda en önemli durumu belirtmek için kullanılan bir söz


lexentry: tur/dağ__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: dağ
trans_list: montagne | mont
sense:
(coğrafya, jeomorfoloji, tabii bilimler) yer kabuğunun çıkıntılı, eğimli, yüksek yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümü


lexentry: tur/demans__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: demans
trans_list: démence
sense:
(hastalık, nöroloji) düşünme, hafıza, mantık yürütme, yer ve zaman tayini, okuduğunu anlama, konuşma, günlük basit işleri yapma gibi işlevlerde bozukluk


lexentry: tur/demir_yolu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: demir yolu
trans_list: chemin de fer
sense:
(demir yolu ulaşımı) lokomotif, vagon v.s. demir tekerlekli vasıtaların üzerinde hareket ettiği paralel iki çelik ray döşenerek yapılan bir tür yol


lexentry: tur/devalüe__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: devalüe
trans_list: dévalué
sense:
(finans) “Değerini düşürmek” anlamındaki devalüe etmek, “değeri düşürülmek” anlamındaki devalüe olmak birleşik fiillerinde geçen bir kelime.


lexentry: tur/devlet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: devlet
trans_list: état | État
sense:
(hukuk, politika, toplum) toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasî bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık


lexentry: tur/değişmeli_grup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: değişmeli grup
trans_list: groupe abélien
sense:
(cebir) Grup işleminin iki grup ögesine uygulanmasının sonucunun yazıldıkları sıraya bağlı olmadığı bir grup.


lexentry: tur/din__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: din
trans_list: religion
sense:
(din bilimi) Tanrı'ya, tabiatüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve ibadeti sistemleştiren toplumsal kurum


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: dizin
trans_list: index
sense:
(kitap) bir kitabın veya derginin kişi, konu, yer adı vb. bakımından içindekileri yer numarasıyla belirten ve eserin arkasında yer alan belli bir sıralaması olan liste, endeks, indeks, fihrist


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: dizin
trans_list: index
sense:
belli bir konuda çıkan kitap ve dergideki yazılarla ilişkiyi sağlayan ve ayrı bir kitap veya süreli yayın biçiminde çıkan eser


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: dizin
trans_list: index
sense:
kitaplık, belge vb. için düzenlenen belli bir bilginin veya belgenin bulunduğu yeri gösteren düzenli liste


lexentry: tur/doğan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: doğan
trans_list: falconidés
sense:
(doğangiller) gündüz yırtıcı kuşları (Falconiformes) takımından Falconidae (doğangiller) familyasından Falco cinsini oluşturan yırtıcı kuş türlerinin ortak adı.


lexentry: tur/duvar__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: duvar
trans_list: mur
sense:
(mimarlık) bir yapının yanlarını dışa karşı koruyan, iç bölümlerini birbirinden ayıran, taş, tuğla v.s. gereçlerden yapılan veya örülen dikey düzlem


lexentry: tur/duvarcı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: duvarcı
trans_list: maçon | briqueteur
sense:
(meslekler) briket, tuğla gibi malzemeleri kullanarak binaların içi ve dış cephe duvarlarının örülmesine, onarılmasına ve sökülmesine ilişkin işlemleri yapma bilgi ve becerisine sahip vasıflı kişi


lexentry: tur/düzenli_ifade__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: düzenli ifade
trans_list: expression rationnelle
sense:
(bilişim) Bir yazıdaki belli karakterleri, kelimeleri ya da karakter kalıpları gibi sistemleri bulmaya yarayan esnek ve kısa ifade.


lexentry: tur/edat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: edat
trans_list: particule
sense:
(dil bilimi) tek başına mânâsı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime


lexentry: tur/ek__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: ek
trans_list: affixe
sense:
(dil bilimi) kelime türetmek veya kelimenin görevini belirtmek için kullanılan, başa, sona veya kelime içine eklenebilen, bağımlı dil bilgisi ögeleri


lexentry: tur/eklemeli_dil__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: eklemeli dil
trans_list: langue agglutinante
sense:
(diller) Kelime köklerinin değişmeyip sonlarına veya başlarına ekler konarak farklı kelimelerin türetebildiği dil.


lexentry: tur/ekmek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ekmek
trans_list: pain
sense:
(hamur işleri, yiyecekler) tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, saçda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek


lexentry: tur/el_arabası__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: el arabası
trans_list: brouette
sense:
(taşıtlar) elle sürülen, taş, toprak v.s. nakletmeye yarayan, tek dinginli ve iki kollu, küçük araba


lexentry: tur/elektrik_devresi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektrik devresi
trans_list: circuit électrique
sense:
(elektrik) direnç, kondansatör, iletim hatları, güç kaynağı ve anahtarlar gibi çeşitli devre elemanlarının bir araya gelerek oluşturduğu devre.


lexentry: tur/elektron_mikroskobu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektron mikroskobu
trans_list: microscope électronique
sense:
(ölçü aletleri) normal ışık yerine bir elektron demeti ile çalışan ve bir milyon kere net büyütebilen özel mikroskop


lexentry: tur/elektronik_devre__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektronik devre
trans_list: circuit électronique
sense:
(elektronik) direnç, diyot, indüktör, kondansatör gibi devre elemanları yanında transistör gibi en az bir elektronik devre elemanı bulunan devre.


lexentry: tur/emir__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: emir
trans_list: ordre
sense:
(meyveler) Orta Anadolu'da şarap yapımı için üretilen, orta kalın kabuklu, beyaz renkli, kısa ve karışık budanan bir tür üzüm


lexentry: tur/eyalet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: eyalet
trans_list: état
sense:
(coğrafya, politika) Federâl devletlerde eyalet başkanı, üniter devletlerde valilerce yönetilen ve yönetim bakımından bir tür bağımsızlığı olan büyük il.


lexentry: tur/eş__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: eş
trans_list: concubine
sense:
(oyunlar) ikişer kişilik topluluklarla oynanan oyunda ortak oynayan iki kişiden her birinin öbürüne göre hâli


lexentry: tur/fabrika__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fabrika
trans_list: usine | fabrique | manufacture
sense:
(işletme, mimarlık) işlenmemiş veya yarı işlenmiş maddelerin araç, makine v.s. ile işlenerek tüketime hazır hâle getirildiği sanayi kuruluşu


lexentry: tur/far__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: far
trans_list: phare
sense:
(optik, otomotiv) taşıtların ön bölümünde bulunan, kısa ve uzun mesafeyi aydınlatmaya yarayan ışık düzeneği


lexentry: tur/fare__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: fare
trans_list: souris
sense:
(kemiriciler) kemiriciler (Rodentia) takımının Myomorpha alt takımından, başta ev faresi (Mus musculus) olmak üzere çok sayıda küçük memelinin ortak adı


lexentry: tur/fay__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fay
trans_list: faille
sense:
(jeoloji) Yer kabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması ve oluşan iki parçanın birbirine göre nispî olarak yer değiştirmesi


lexentry: tur/federal_bölge__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: federal bölge
trans_list: district fédéral
sense:
(coğrafya, politika) Federal bir devletlerde federâl başkentin dahil olup hiçbir eyalete âit olmayan bölge.


lexentry: tur/film__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: film
trans_list: film
sense:
(fotoğrafçılık, radyografi, sinemacılık) resim çekmek için kullanılan, selülozdan, saydam, bükülebilir şerit


lexentry: tur/fotoğraf__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fotoğraf
trans_list: photographie | photo
sense:
(fotoğrafçılık, sanat) görüntüyü, ışığa karşı duyarlıklı cam, kâğıt v.s. bir yüzey üzerinde özel makine ile tespit etme usulüyle yapılan resim


lexentry: tur/galaksi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: galaksi
trans_list: galaxie
sense:
(astronomi) milyonlarca yıldızdan, yıldız kümelerinden bulutsu ve gaz bulutlarından oluşmuş, Samanyolu gibi bağımsız gök cismi


lexentry: tur/general__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: general
trans_list: général
sense:
(askeriye) Kara ve hava kuvvetlerinde albaylıktan sonra gelen ve mareşalliğe kadar olan yüksek rütbeli subaylara verilen genel ad


lexentry: tur/gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gezegen
trans_list: planète
sense:
(planetoloji) bir yıldız çevresinde dolanan, ondan aldıkları ışığı yansıtan, kütle çekimiyle yuvarlaklaşmış ve yörüngesini çekimiyle temizlemiş olan gök cismi


lexentry: tur/gezegenimsi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gezegenimsi
trans_list: planétésimal
sense:
(astronomi, planetoloji) ön gezegen diski ve enkaz diski içinde var olduğu düşünülen katı gök cisimleri


lexentry: tur/gnostisizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gnostisizm
trans_list: gnosticisme
sense:
(din, felsefe) İbrânî an'anelerini, Zerdüştlüğü, bâzı Doğu an'anelerini ve dinlerini, Hristiyanlığı eklektik bir tutumla sentezleyen, birçok tarikatın benimsediği mistik felsefeye verilen genel ad


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: grup
trans_list: groupe
sense:
(askeriye) çeşitli sınıf veya birliklere bağlı elemanların, belirli bir taktik görevi gerçekleştirmek üzere, tek komutanın emri altında birleştirilmesinden oluşan kıta topluluğu


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: grup
trans_list: groupe
sense:
(cebir) birleşme, birim eleman ve her elemanı için her iki yönde bir ters elemanı olup üzerinde bir ikili işlem tanımlı küme


lexentry: tur/göl__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: göl
trans_list: lac
sense:
(coğrafya, jeoloji) oluşması genellikle tektonik, volkanik v.s. olaylara bağlı olan, toprakla çevrili, derin ve geniş, tuzlu veya tuzsuz durgun su örtüsü


lexentry: tur/görev__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: görev
trans_list: tâche | fonction
sense:
(dil bilimi) bir cümlede bir dil biriminin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla yerine getirdiği iş


lexentry: tur/gözlük__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: gözlük
trans_list: lunettes
sense:
(optik) görme bozukluğu olan gözlerin daha iyi görmesine veya gözleri korumaya yarayan, bir çerçeveye yerleştirilmiş çift camdan oluşan araç.


lexentry: tur/göç__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: göç
trans_list: migration
sense:
(sosyoloji) ekonomik, toplumsal, siyasi sebeplerle bireylerin veya toplulukların bir ülkeden başka bir ülkeye, bir yerleşim yerinden başka bir yerleşimyerine gitme işi


lexentry: tur/göç__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: göç
trans_list: migration
sense:
(zooloji) kuşların, geyiklerin, yarasaların, bazı balık ve böceklerin mevsim, iklim, besin miktarı vb.ne göre çevre değiştirmeleri


lexentry: tur/güç__Ad__1
sense_num: 10
written_rep: güç
trans_list: force | énergie
sense:
(politika) askerî, ekonomik, siyâsî v.s. bakımdan etki ve önemi büyük olan devlet ya da devletler topluluğu


lexentry: tur/hac__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hac
trans_list: pèlerinage
sense:
(din) Genellikle tek tanrılı dinlerde kutsal olarak tanınan yerlerin o dinden olanlarca yılın belli aylarında ziyaret edilmesi


lexentry: tur/hac__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: hac
trans_list: pèlerinage
sense:
(İslâm) İslâm'ın beş şartından biri olan ve Müslümanlarca zilhicce ayında Mekke'de yapılan Kâbe'yi ziyaret ve tavaf ibadeti.


lexentry: tur/halka__Ad__2
sense_num: 09
written_rep: halka
trans_list: anneau
sense:
(spor) yerden yüksekliği ayarlanabilen aralıklara asılı iki halatın uçlarına takılan 18 santimetre çapında, 28 milimetre kalınlığında tahta veya deri kaplı iki demir halkadan oluşan asılma araçlarından her biri


lexentry: tur/hasta__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: hasta
trans_list: malade | malsain
sense:
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken


lexentry: tur/haşhaş__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: haşhaş
trans_list: pavot somnifère
sense:
(çiçekler, gelincikgiller, toksikoloji) Gelincikgillerden, kapsüllerinden afyon, tohumlarından yağ çıkarılan bir yıllık ve otsu bir kültür bitkisi


lexentry: tur/hesap__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: hesap
trans_list: compte
sense:
(bankacılık, ekonomi) bankadaki işlemlerin yapılabilmesi için kişi, kurum ve kuruluşlar adına düzenlenen çizelge


lexentry: tur/heykel__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: heykel
trans_list: statue
sense:
(sanat) taş, tunç, bakır, kil, alçı gibi maddelerden yontularak, kalıba dökülerek veya yoğrulup pişirilerek şekillendirilen eser


lexentry: tur/hisar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hisar
trans_list: château
sense:
Bir şehrin veya önemli bir yerin korunması için taştan yapılmış, yüksek duvarlı ve kuleli, çevresinde hendekler bulunan küçük kale.


lexentry: tur/hoş_geldiniz__Ünlem__1
sense_num: 01
written_rep: hoş geldiniz
trans_list: bienvenue
sense:
Gelen kişilerin gelmesinden hoşluk duyulduğunu, yani o kişilerin istendiğini anlatır kişileri karşılamak için kullanılan selamlama ünlemi.


lexentry: tur/hukuk__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: hukuk
trans_list: droit
sense:
(bilim) toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen kanunların bütünü ve bu yasaları konu alan bilim


lexentry: tur/hâkim__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hâkim
trans_list: juge
sense:
(hukuk) millet adına yargı yetkisini kullanarak kanuna muhalif davranışlarda veya uyuşulmayan işlerde kanunnu yerine getirmekle, adalati gerçekleştirmekle görevli kimse


lexentry: tur/hürriyet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hürriyet
trans_list: émancipation
sense:
her türlü dış tesirlerden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi fikirlerine dayanarak karar vermesi hâli


lexentry: tur/hürriyet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: hürriyet
trans_list: émancipation
sense:
herhangi bir tahdîde, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama hâli


lexentry: tur/icmâ__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: icmâ
trans_list: consensus
sense:
(Ehl-i Sünnet) Herhangi bir çağ veya dönemde yaşamış İslâm âlimi ve müctehidlerin Kur'an, sünnet ve bâzı mezheplere göre kıyâsın delillerine dayanarak şeri'atın konuları hakkında hüküm vermeleri veya benzer diğer hükümler arasında birleşmeleri.


lexentry: tur/ideoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ideoloji
trans_list: idéologie
sense:
(felsefe, politika) Felsefî, sosyolojik ya da idarî bir doktrin oluşturan, ideal olarak da kabul edilebilen, kişi ve kurumların davranışlarına yön veren düşünceler bütünü


lexentry: tur/ifade__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ifade
trans_list: expression
sense:
(matematik) herhangi bir değere eşitlenmemiş ya da bir değerle sınırlandırılmamış matematiksel cümle


lexentry: tur/ikon__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: ikon
trans_list: icône
sense:
(Ortodoksluk) Ortodokslarda İsa, Meryem veya ermişlerin tahta üzerine mumlu ve yumurtalı boyalarla yapılmış dinî içerikli resimleri


lexentry: tur/ilkbahar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ilkbahar
trans_list: printemps
sense:
(meteoroloji, mevsimler) kuzey yarım kürede 21 mart - 22 haziran, arası zaman aralığı, bahar, erken bahar, evvel bahar, ilkyaz


lexentry: tur/ilke__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ilke
trans_list: principe
sense:
(metafizik) bilimsel metotta nesnel gerçeğin belirgin özelliklerinin ve kanunların genelleştirilmesi ile elde edilen ve insana hem teorik çalışmalarında, hem de uygulama faaliyetlerinde yol gösteren genel dayanak noktası


lexentry: tur/insan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: insan
trans_list: homme | humain
sense:
(primatlar) Bulunduğu coğrafyaya göre toplum hâlinde yaşama ihtiyacıyla oluşturduğu kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve beraberinde gelişen konuşma kabiliyeti olan, Kâinat'ı bütün olarak kavrayabilme sonucunda iradesi doğrultusunda değiştirebilme gereğini duyabilen, değiştirebilen ve şekillendirebilen kendini tanımlayabilen, eylemleri kabaca coğrafya, maruz ya da hakim kaldığı çevre, temelde bulunan kalıtımsal özelliklerlerce çeşitlenen canlı


lexentry: tur/ip__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ip
trans_list: corde
sense:
(dokuma) ipek, keten, naylon, pamuk, yün v.s. dokuma maddelerinin uzun, ince liflerinden her biri veya bu liflerin birlikte bükülmüş ve çekilmiş hâli, iplik, urgan


lexentry: tur/istatistik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: istatistik
trans_list: statistique
sense:
(bilim, istatistik) Düsturlarını ihtimaliyet teorilerinden alarak eldeki verileri grafik ve sayı şeklinde değerlendirmeye dayandıran matematiğin uygulamalı dalı.


lexentry: tur/istatistik__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: istatistik
trans_list: statistique
sense:
(istatistik) Bir sonuç çıkarmak için verileri yöntemli bir şekilde toplayıp sayı olarak belirtme işi.


lexentry: tur/ittifak__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ittifak
trans_list: alliance
sense:
belirli bir amaca ve hedefe ulaşmak için çıkarların uyuşması sonucunda belirli kesimler arasında oluşturulan birlik, beraberlik grubu


lexentry: tur/işlem__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: işlem
trans_list: procédure
sense:
(bilişim) bilgisayar bilimlerinde işlem (process) terimi, belleğe yüklenmiş ve işlemcide (CPU) yürütülmekte olan bir program olarak tanımlanmaktadır


lexentry: tur/işletim_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: işletim sistemi
trans_list: système d’exploitation | système opérationnel
sense:
(bilişim) Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.


lexentry: tur/jul__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: jul
trans_list: joule
sense:
(ölçü birimleri) bir cisim üzerine uygulanan bir nevtonluk kuvvetin uygulama noktasını, kendi doğrultusunda bir metre değiştiren iş birimi


lexentry: tur/kadı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kadı
trans_list: cadi
sense:
(hukuk, tarih) Tanzimat'a kadar her türlü davaya, Tanzimat ile Medenî Kanun arasındaki dönemde ise yalnız evlenme, boşanma, nafaka, miras davalarına bakan mahkemenin başkanı


lexentry: tur/kalp__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kalp
trans_list: cœur | maladie de cœur
sense:
(anatomi) akciğerlerin arasında, göğüs boşluğunda bulunan kanı akciğerlere oradan gelen temiz kanı da vücuda pompalayan organ, yürek


lexentry: tur/kan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kan
trans_list: sang
sense:
(anatomi) atardamar ve toplardamarların içinde dolaşarak hücrelerde anabolizma, katabolizma vazifelerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş kırmızı renkli sıvı


lexentry: tur/kanun__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: kanun
trans_list: loi
sense:
(tabii bilimler) Bilimde çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum


lexentry: tur/kapı__Ad__1
sense_num: 07
written_rep: kapı
trans_list: porte | huis
sense:
(mimarlık) bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı ve bu açıklıktaki açılıp kapanan kanat


lexentry: tur/kar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kar
trans_list: neige
sense:
(meteoroloji) buz kristallerinden oluşan, parlak, beyaz, katı ve çok kere altıgen şekle sahip donarak yağan su buharı


lexentry: tur/karbon_tetraklorür__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: karbon tetraklorür
trans_list: tétrachlorure de carbone
sense:
geçmişte kuru temizleme ve yangın söndürme cihazlarında kullanılan, karaciğer için aşırı zehirli olan ve ozon tabakasını delen sıvı


lexentry: tur/kartal__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kartal
trans_list: aigle
sense:
(atmacagiller) Atmacagiller (Accipitridae) ailesinden, yuvasını yüksek kayalıklar üzerinde kuran, etçil, güçlü, keskin görüşe sahip, iri bir yırtıcı kuş


lexentry: tur/kasaba__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: kasaba
trans_list: localité
sense:
(yerleşim birimleri) şehirden küçük, köyden büyük, henüz kırsal özelliklerini yitirmemiş olan yerleşim merkezi


lexentry: tur/kavak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kavak
trans_list: peuplier
sense:
(söğütgiller) söğütgillerden, sulak bölgelerde yetişen, boyu bazı türlerinde 30-40 m'ye değin çıkan, kerestesinden yararlanılan uzun boylu bir ağaç


lexentry: tur/kaynak_kodu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaynak kodu
trans_list: code source
sense:
(bilişim) Herhangi bir yazılımın işlenip makine diline çevrilmeden önce insanların okuyup üzerinde çalışabildiği programlama diliyle yazılmış hâli


lexentry: tur/kaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaz
trans_list: oie
sense:
(ördekgiller, perde ayaklılar) Perde ayaklılardan, uzun, beyaz veya gri boyunlu, karada ve suda yaşayan, uçan, yabanî veya evcil kuş


lexentry: tur/kemik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kemik
trans_list: os
sense:
(anatomi) insanın ve omurgalı hayvanların çatısını oluşturan türlü şekildeki sert organların genel adı


lexentry: tur/keçi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: keçi
trans_list: chèvre | bique
sense:
(boynuzlugiller, evcil hayvanlar) boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasından Capra cinsini oluşturan memelilere verilen ad.


lexentry: tur/ki__Bağlaç__1
sense_num: 02
written_rep: ki
trans_list: afin de
sense:
bâzı kelimelerin sonuna bir ek gibi eklenerek birtakım zarflar, yeni edatlar oluşturan bir söz: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, sanki gibi


lexentry: tur/ki__Bağlaç__1
sense_num: 04
written_rep: ki
trans_list: afin de
sense:
ikinci cümledeki yargının birincideki hareketin yapılışı sırasında görülerek şaşıldığını bildiren söz


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kilise
trans_list: église
sense:
(Hristiyanlık) Hristiyanlıkta kendine ait binaları, din adamları ve öğretileri olan mezheplerden her biri


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kilise
trans_list: église
sense:
(Hristiyanlık, mimarlık) Hristiyanlarca ibadethane olarak kullanılan ve bâzı dinî törenlerin gerçekleştirildiği bina


lexentry: tur/kim__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: kim
trans_list: qui
sense:
(belgisiz adıl): "Hangi kişi?" mânâsında cümlede, özne, tümleç, nesne, yüklem görevinde kullanılan bir kelime


lexentry: tur/kitap__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kitap
trans_list: livre | bouquin
sense:
(edebiyat) ciltli ve ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü


lexentry: tur/kişniş__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kişniş
trans_list: coriandre
sense:
(botanik) Maydanozgillerden yaprakları maydanozu andıran, 20-60 cm yükseklikte, tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitki.


lexentry: tur/kok__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kok
trans_list: coke
sense:
(kimya) maden kömürünün damıtılmasıyla elde edilen, bileşiminde kömürden çok daha az oranda uçucu madde bulunan katı yakıt


lexentry: tur/konsomatris__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: konsomatris
trans_list: consommatrice
sense:
(meslekler) Bar, gazino v.s. eğlence yerlerinde müşteri ile birlikte yiyip içerek çalıştığı yere kazanç sağlayan kadın


lexentry: tur/koruma__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: koruma
trans_list: garde du corps
sense:
(meslekler) Can güvenliğinin tehlikede olduğu düşünülen bir kişiyi saldırılardan korumak üzere görevlendirilmiş kişi


lexentry: tur/korumacılık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: korumacılık
trans_list: protectionnisme
sense:
(ekonomi) Ekonomik gücü yükseltmek için millî ekonominin gümrük tarifeleri ile dış rekabete karşı korunmasını savunan görüş


lexentry: tur/kova__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kova
trans_list: seau | chaudière
sense:
(kaplar) genellikle su veya sulu şeyler taşımaya, denizden veya kuyudan su çekmeye yarayan üstünden kulplu kap


lexentry: tur/kriptoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kriptoloji
trans_list: cryptologie
sense:
(kriptografi) Gizli yazılar, şifreli belgeler bilimi veya incelemesini konu alan matematiğin bir dalı


lexentry: tur/kum__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kum
trans_list: sable
sense:
(jeoloji, madencilik) silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından oluşan, deniz kıyısı, dere yatağı v.s. yerlerde çok bulunan, ufak, sert tanecikler


lexentry: tur/kurum__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: kurum
trans_list: suie
sense:
(hukuk) aile, evlilik, mülkiyet, ortaklık gibi köklü bir yapıyı içeren, genellikle devletle ilişkisi olan yapı veya birlik


lexentry: tur/kuyruklu_yıldız__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kuyruklu yıldız
trans_list: comète
sense:
(astronomi) Bir yıldız çevresinde büyük bir elips veya bir parabol yörüngede dolaşan, hatta bazen yıldızlararası boşlukta eliptik yörünge üzerinde hareket edebilen, o yıldıza yaklaştığında yüzeyinde ortaya çıkan gazların ve tozların oluşturduğu kuyruk denilen ışıklı bir uzantısı olan gök cismi.


lexentry: tur/kuyu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kuyu
trans_list: puits
sense:
su tabakasına varıncaya kadar derinliğine kazılan, genellikle silindir şeklinde, çevresine duvar örülen, suyundan yararlanılan çukur


lexentry: tur/kâğıt__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kâğıt
trans_list: papier
sense:
(kâğıt endüstrisi, matbaacılık) genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamuru hâline getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak


lexentry: tur/kömür__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kömür
trans_list: charbon | houille
sense:
(organik kimya, petroloji) karbonlu maddelerin kapalı ve havasız yerlerde için için yanmasından veya çok uzun süre derin toprak katmanları altında kalıp birtakım kimyasal değişmelere uğramasından oluşan, bitkisel kaynaklı, içinde yüksek oranda karbon bulunan, siyah renkli katı bir fosil yakıt


lexentry: tur/köpek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: köpek
trans_list: chien | chienne
sense:
(köpekgiller, evcil hayvanlar) köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, yüzden fazla evcil ırkı olan etçil hayvan, it, gölbez


lexentry: tur/köprü__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: köprü
trans_list: pont
sense:
(diş hekimliği) olmayan dişlerin yerini tutmak veya takma dişleri ağızdaki dişlere sağlam tutturmak amacıyla yapılan diş protezi


lexentry: tur/köprü__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: köprü
trans_list: pont
sense:
(mimarlık) nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki yakasını bağlayan yapı; herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan ahşap, kâgir, beton veya demir yapı


lexentry: tur/köprücük_kemiği__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: köprücük kemiği
trans_list: clavicule
sense:
(anatomi) Omuz başıyla göğüs kemiğinin üst ucu arasında bulunan ve derinin altında belli olan uzunca kemik


lexentry: tur/kültür__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: kültür
trans_list: culture
sense:
(toplum) tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde meydana gelen bütün maddî ve manevî değerlerle bunları meydana getirmede, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine hakimiyetin ölçüsünü gösteren araçların bütünü


lexentry: tur/küme__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: küme
trans_list: ensemble
sense:
(eğitim) bir sınıfta öğrencilerin, belli bir eğitim ve öğretim amacıyla bir süre için oluşturdukları takım veya öbek


lexentry: tur/küçük_gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: küçük gezegen
trans_list: planétoïde
sense:
(astronomi) Tanım olarak ne bir gezegen, ne de sadece bir kuyruklu yıldız olarak sınıflandırılan, bir yıldız sistemine sahip herhangi bir yıldızın etrafında doğrudan yörüngede dönmekte olan astronomik cisim.


lexentry: tur/lav__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: lav
trans_list: lave
sense:
(volkanoloji) Yanardağların püskürmesi ile yeryüzüne çıkan, planemonun derinliklerinden gelen, soğuyunca katılaşan erimiş, kızgın maddeler


lexentry: tur/lehçe__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: lehçe
trans_list: dialecte
sense:
(dil bilimi) bir dilin bölgesel, siyasî ya da tarihî sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu


lexentry: tur/limon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: limon
trans_list: citron | citronnier
sense:
(sedef otugiller, meyveler) Turunçgillerden, 3–5 m yükseklikte, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç ve bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi


lexentry: tur/mahkeme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mahkeme
trans_list: tribunal
sense:
(hukuk) bir hâkimden veya bazen savcı ve hâkimlerden oluşan bir kurulun yargı görevini yerine getirdikleri yer


lexentry: tur/makas__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: makas
trans_list: ciseaux
sense:
(aletler) bir eksen çevresinde dönebilecek şekilde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan alet


lexentry: tur/makine_mühendisliği__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: makine mühendisliği
trans_list: génie mécanique
sense:
(mühendislik) mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı için mühendislik fiziği ve mühendislik matematiği ilkelerini malzeme bilimi ile birleştiren bir mühendislik dalı, temel fizik prensipleri ve malzeme teknolojileri kullanarak mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı ile ilgili çalışmalar yapan ve fiziksel olay ve durumları matematiksel olarak modellemek suretiyle problemlere analitik çözümler sunabilen mühendislik disiplini


lexentry: tur/mana__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mana
trans_list: signification
sense:
bâzı bitkilerde, hayvanlarda, insanlarda ve tabiat unsurlarında alışılmışın dışında birtakım belirtiler ve fonksiyonlarla kendini gösteren dinî, esrarengiz ve büyüleyici güç


lexentry: tur/mana__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: mana
trans_list: signification
sense:
(felsefe) kelimeden, sözden, davranış veya vâkıadan anlaşılan şey, bunların hatırlattığı cisim veya fikir


lexentry: tur/mektup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mektup
trans_list: lettre | épître
sense:
(bilgi bilimi, posta, yazı) bir şey haber vermek, sormak, istemek veya hisleri bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen zarfa konulmuş yazılı kâğıdı


lexentry: tur/mercek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercek
trans_list: lentille
sense:
(optik) içinden geçen paralel ışınları düzenli bir şekilde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış şeffaf cisim


lexentry: tur/mercimek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercimek
trans_list: lentille
sense:
(baklagiller) baklagillerden, beyaz çiçekli bir tarım bitkisi ve mercimek bitkisinin, besin değeri yüksek, ufak, yeşil veya kahverenkli, yuvarlak ve yassıca tohumu


lexentry: tur/meslek__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: meslek
trans_list: profession | métier
sense:
(meslekler) belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş


lexentry: tur/meteor__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meteor
trans_list: météore
sense:
(astronomi) Bir asteroit, kuyruklu yıldız, meteoroit veya mikrometeoroitin üst atmosferdeki hava molekülleri ile çarpışarak akkor hâline gelene kadar ısındıktan sonra bir çizgi meydana getirerek Dünya atmosferinden bazen arkasından ışıyan malzeme bırakarak gözle görülür geçişi.


lexentry: tur/meydan_muharebesi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meydan muharebesi
trans_list: bataille rangée
sense:
(askeriye) Bir muharebede kat'î sonuç almak için düşmana karşı bütün güçlerle yüklenilen ölüm kalım savaşı


lexentry: tur/meyve__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meyve
trans_list: fruit
sense:
(bitki anatomisi, yiyecekler) Çiçeğin dişi organının döllenme sonucunda farklılaşıp yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir


lexentry: tur/mikrop__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: mikrop
trans_list: microbe
sense:
(mikrobiyoloji) Mikroskopla görülebilen, çürümeye, hastalıklara ve mayalanmaya yol açan tek hücreli canlı


lexentry: tur/mikroskop__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mikroskop
trans_list: microscope
sense:
(optik, ölçü aletleri) mercek düzeneği yardımıyla küçük cisimleri büyütüp daha belirgin hâle getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet


lexentry: tur/muhtemel__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: muhtemel
trans_list: possible
sense:
gerçekleşmesi de gerçekleşmemesi de ihtimal dâhilinde olan, beklenen, beklenir, umulur, olası, olasılı, mümkün


lexentry: tur/mutluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mutluluk
trans_list: bonheur
sense:
(felsefe, ruh bilimi) bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, mut, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık


lexentry: tur/mühendis__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mühendis
trans_list: ingénieur
sense:
(meslekler, mühendislik) insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kişi


lexentry: tur/mısır__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mısır
trans_list: maïs
sense:
(tahıllar) buğdaygillerden gövdesi boğumlu ve kalın, yaprakları şerit biçiminde, boyu yaklaşık 2 m olabilen, erkek çiçekleri tepede salkım olarak, dişi çiçekleri yaprakla gövde arasında koçan şeklinde olan kültür bitkisi ve mısır bitkisinin koçan üzerindeki taneli ürünü


lexentry: tur/namaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: namaz
trans_list: salah
sense:
(İslâm) Müslümanların günde beş vakit yapmaları emredilen ve dua okuyarak kıyam, rükû, sücut, kuut denilen rükünlere göre Allah'a edilen bedenî ibadet.


lexentry: tur/nesne_yönelimli__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: nesne yönelimli
trans_list: orienté-objet
sense:
(programlama) etkileşim içerisinde olan birim veya nesnelerin kendi iç yaşamlarını dışarı vurmama ve diğer nesnelerle çift yönlü veri alışverişinde bulunma.


lexentry: tur/nevton__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: nevton
trans_list: newton
sense:
(fizik, mühendislik) SI birim sisteminde, kütlesi 1 kg olan cisme saniye karede 1 m'lik bir ivme veren güç birimi


lexentry: tur/oda__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: oda
trans_list: pièce | salle | chambre
sense:
(mimarlık) evin veya herhangi bir yapının oturma, çalışma, yatma gibi işlere yarayan, banyo, salon, giriş v.s. dışında kalan, bir veya birden fazla çıkışı olan bölmesi, göz


lexentry: tur/okumak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: okumak
trans_list: lire
sense:
bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek


lexentry: tur/olay__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: olay
trans_list: événement | phénomène | occasion
sense:
(bilişim) bir eylemin gerçekleştiğini, mesela bir tuşa basıldığını ya da fareyle tıklanıldığını bildiren yazılım iletisi


lexentry: tur/oruç__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: oruç
trans_list: saoum
sense:
(İslâm) Müslümanların genelde yılda bir ay süresince (Ramazan) niyetlenip, tan yeri ağarmaya başlamasından günbatımına kadar günahlardan uzak durarak hiçbir şey yemeden, içmeden ve cinsî ilişkiye girmeden yaptığı farz ibadet.


lexentry: tur/otel__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: otel
trans_list: hôtel
sense:
(mimarlık, oteller) yolcu ve turistlere geceleme imkânı sağlamak, bunun yanında yemek, eğlence v.s. hizmetleri sunmak amacıyla kurulmuş işletme


lexentry: tur/paganizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: paganizm
trans_list: paganisme
sense:
(din bilimi) Kökenleri Dünya'nın kadim tabiat dinlerine uzanan bir inanç şekli ve bu dinlerin umumî ismi.


lexentry: tur/paradoks__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: paradoks
trans_list: paradoxe
sense:
(felsefe, mantık) Kendi içinde çelişkiliymiş gibi görünen, mantıksal olarak hem doğruluğu, hem de yanlışlığı kanıtlanabilen önerme, çatışkı


lexentry: tur/parlamento__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: parlamento
trans_list: parlement
sense:
(politika) başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı


lexentry: tur/parmak__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: parmak
trans_list: doigt | orteil
sense:
(anatomi) insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri


lexentry: tur/patron__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: patron
trans_list: patron
sense:
(biçki-dikiş, tekstil) kumaşın biçilmesine yarayan, bir kıyafet örneğindeki parçaların şekline göre kesilmiş kâğıt


lexentry: tur/pi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: pi
trans_list: pi
sense:
(geometri, matematik) dairenin çevresi ile çapı arasındaki oranı gösteren irrasyonel sabit (π ≈ 3,141592653589793...)


lexentry: tur/protokol__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: protokol
trans_list: protocole
sense:
Diplomatlıkta, devletler arasındaki ilişkilerde geçen yazışmalarda, resmî törenlerde, devlet başkanları ile onların temsilcileri arasındaki görüşmelerde uygulanan kurallar


lexentry: tur/psikoloji__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: psikoloji
trans_list: psychologie
sense:
(edebiyat) herhangi bir edebiyat ürününde, kişilerin kişiliklerini belirleyen duyuş, düşünüş, davranış biçimi


lexentry: tur/rom__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: rom
trans_list: rhum
sense:
(alkollü içecekler) Şeker kamışından şeker yapılırken elde edilen öz suyun, melâs ve artıkların mayalandırılarak kurutulmasıyla elde edilen alkollü sert içki


lexentry: tur/ruh__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ruh
trans_list: âme
sense:
Bazısı ruh koklatır, bazısı alnına sirke sürer, bazısı kollarını, bileklerini ovuşturur. — H. R. Gürpınar


lexentry: tur/sandık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sandık
trans_list: coffre
sense:
İçerisine takım eşyaları koyabilmek amacıyla genellikle ahşap yapılan büyükçe, kutu biçiminde bir cisim


lexentry: tur/savcı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: savcı
trans_list: accusateur | accusatrice
sense:
(hukuk, meslekler) Devlet adına ve yararına davalar açan, kamu haklarını ve hukuku yerine getirmek üzere yargıç katında sanıkları kovuşturan görevli hukukçu.


lexentry: tur/sayı__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: sayı
trans_list: nombre | chiffre
sense:
(aritmetik, matematik) sayma, ölçme, tartma v.s. işlerin sonunda bulunan birimlerin kaç olduğunu bildiren söz


lexentry: tur/sepet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: sepet
trans_list: panier
sense:
(kaplar) kamış, saz ince dal veya tellerden hasır şeklinde örülerek yapılan, genellikle sapı olan, eşya ve yiyecek taşımak için kullanılan kap


lexentry: tur/siber_saldırı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: siber saldırı
trans_list: cyberattaque
sense:
(askeriye) bilgisayar bilgi sistemlerini, bilgisayar ağlarını, altyapıları, kişisel bilgisayarları veya akıllı telefonları hedef alan herhangi bir saldırı.


lexentry: tur/sinir__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: sinir
trans_list: nerf
sense:
Şablon:dil=tr duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet


lexentry: tur/sinir_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sinir sistemi
trans_list: système nerveux
sense:
(nöroloji, organ sistemleri) yüksek yapılı organizmalarda organizmanın yaşadığı ortama uymasını, çeşitli organların iş birliği durumunda çalışmasını sağlayan, sinir hücreleri, sinirler ve sinir merkezinden oluşan sistem


lexentry: tur/sorumluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sorumluluk
trans_list: responsabilité
sense:
kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, mesuliyet


lexentry: tur/sosyal_bilim__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sosyal bilim
trans_list: science sociale
sense:
(sosyoloji) toplum olaylarını, insanın sosyal ve kültürel faaliyetlerini inceleyen bilimlerin ortak adı


lexentry: tur/soğan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: soğan
trans_list: oignon | ognon
sense:
(sebzeler, soğangiller) yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki, soğan bitkinin çiğ ve pişirilerek yenilen ürünü


lexentry: tur/sunucu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sunucu
trans_list: serveur
sense:
(bilişim, yazılım) Kullanıcıların erişebileceği, kullanımına veya paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar uygulaması.


lexentry: tur/sözlük__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sözlük
trans_list: dictionnaire
sense:
(kitap) bir dilin bütün veya belli bir çağda kullanılmış kelime ve deyimlerini alfabe sırasına göre alarak tanımlarını yapan, açıklayan, başka dillerdeki karşılıklarını veren eser


lexentry: tur/sünnet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sünnet
trans_list: circoncision
sense:
(İslâm) İslâm Peygamberi'nin Müslümanlarca uyulması gerekli sayılan davranışları, herhangi bir konuda söylemiş olduğu söz ya da sükûtla tasdiki


lexentry: tur/süper_küme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: süper küme
trans_list: superamas
sense:
(astronomi) Küçük galaksi kümelerinden ve galaksi gruplarından meydana gelen Kâinat'ın rasat edilebilen en büyük gök cisimleridir.


lexentry: tur/sürüngenler__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: sürüngenler
trans_list: reptiles
sense:
(omurgalılar) kara ve suda yaşayabilen kaplumbağa, kertenkele, timsah, yılan gibi yerde sürünerek veya yürüyerek ilerleyen sınıfı


lexentry: tur/sütyen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sütyen
trans_list: soutien-gorge | soutif
sense:
(iç giyim) Kadınların göğüslerini dik tutup dolgun göstermek için kullandıkları, saten, dantel v.s. kumaşlardan yapılan iç çamaşırı


lexentry: tur/sırt__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: sırt
trans_list: dos
sense:
(anatomi, zooloji) omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm


lexentry: tur/sığınak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: sığınak
trans_list: bunker
sense:
(askeriye, mimarlık) özellikle düşman atışlarından, hava bombardımanlarından korunmak için yapılmış yer


lexentry: tur/takvim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: takvim
trans_list: calendrier
sense:
(yazı) bir yılın günerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik şekillerde yapılmış çizelge veya defter.


lexentry: tur/tanımlık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tanımlık
trans_list: article
sense:
(dil bilimi) Almanca, Arapça, Fransızca, Yunanca gibi bâzı dillerde kelimelerin başına ya da sonuna eklenerek eklendiği kelimeyi belirli yapan ek ya da kelime


lexentry: tur/tarih__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: tarih
trans_list: histoire
sense:
(bilim, tarih) milletleri, toplumları, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyeti inceleyen bilim


lexentry: tur/tasavvuf__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tasavvuf
trans_list: soufisme
sense:
(felsefe) Allah'ın vasıflarını ve Kâinat'ın oluşumunu varlık birliği anlayışıyla açıklayan dinî ve felsefî akım


lexentry: tur/tasavvuf__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: tasavvuf
trans_list: soufisme
sense:
(İslâm) Kur'an'da önerilen ve Peygamber'in hayatında uygulamaları görülen hayat tarzını yaşama gayreti


lexentry: tur/tekbir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tekbir
trans_list: takbîr
sense:
(İslâm) Allah'ın büyüklüğünü, yüceliğini anmak için söylenen ve Allâh-u Ekber sözü ile başlayan duanın adı.


lexentry: tur/teknoloji__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: teknoloji
trans_list: technologie
sense:
Aslına yönelerek meseleyi kavramaya çalıştığımızda insan ve teknoloji arasındaki ilişki son çağların bir olayı değildir. — İ. Özel


lexentry: tur/teori__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: teori
trans_list: théorie
sense:
(bilim) İradeli bir şekilde tertiplenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kanunların ve kuralların tamamı


lexentry: tur/teşkilat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: teşkilat
trans_list: organisation
sense:
Ortak bir gayeye hizmet etmeyi hedefleyen, ortak çalışma düzenine sahip, kendi verimini yönetebilen toplumsal düzen.


lexentry: tur/toprak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: toprak
trans_list: terrain | parcours
sense:
(jeoloji) Yer kabuğunun toz hâline gelmiş türlü kütle kırıntılarıyla çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü


lexentry: tur/totem__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: totem
trans_list: totem
sense:
(etnoloji, mistisizm) Eski çağlarda bir ferdin ya da bir grubun, onları koruduğuna inandıkları; mistik duygularla bağlı bulundukları bir eşyaya, hayvana, herhangi bir maddeye ve görülmeyene duyulan inanç


lexentry: tur/tutkun_olmak__Eylem__1
written_rep: tutkun olmak
trans_list:
être ravi de, se réjouir de, être en admiration devant, s'enticher de, se toquer de, tomber amoureux de,


lexentry: tur/uygulama__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: uygulama
trans_list: application
sense:
(bilim, sanat) bir bilim ve sanat dalının ilkelerini düşünce alanından uygulama alanına geçirip gerçekleştirme işi


lexentry: tur/uygulama_programlama_arayüzü__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: uygulama programlama arayüzü
trans_list: interface de programmation
sense:
(bilişim) bir bilgisayar programının başka bir programda tanımlanmış fonksiyonlarını kullanabilmesi için oluşturulmuş bir tanım bütünüdür.


lexentry: tur/uzayzaman__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: uzayzaman
trans_list: espace-temps
sense:
(astronomi, fizik) uzay ile zamanı uzay-zaman sürekliliği olarak isimlendirilen yapıda birleştiren matematik model


lexentry: tur/ve__Bağlaç__1
sense_num: 01
written_rep: ve
trans_list: et
sense:
İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz


lexentry: tur/veri_tabanı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: veri tabanı
trans_list: base de données
sense:
(bilişim) Bilgisayar kullanımında çözüme erişmek için işlenebilir hâle getirilmiş, düzenli bir şekilde saklanan bilgi ortamı


lexentry: tur/viki__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: viki
trans_list: wiki
sense:
Kullanıcıların üzerinde değişiklik yapma yetkisine sahip olduğu açık ağ sayfalarıdır. Geliştirilen özel bir yazılım sayesinde (MediaWiki) her kullanıcı istediği sayfada değişiklik yapabilir ve değiştirilen sayfa anında bütün kullanıcılar tarafından görülür.


lexentry: tur/yanardağ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yanardağ
trans_list: volcan
sense:
(coğrafya, volkanoloji) Magmanın yer içinden lav olarak yüzeye çıktığı veya geçmişte çıkmış olduğu, genellikle koni şeklinde, tepesinde bir püskürme ağzı bulunan dağ


lexentry: tur/yapay_zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yapay zekâ
trans_list: intelligence artificielle
sense:
(bilişim) Bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti


lexentry: tur/yapı__Ad__1
sense_num: 08
written_rep: yapı
trans_list: structure
sense:
(sosyoloji) parçaları ve unsurları arasında kanuna uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan sistem veya bütün


lexentry: tur/yarı_grup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yarı grup
trans_list: demi-groupe
sense:
(cebir) Boş kümeden farklı bir küme üzerinde sadece birleşme özelliğini sağlayan bir ikili işlem tanımlanmış yapı.


lexentry: tur/yayla__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: yayla
trans_list: plateau
sense:
akarsularla derin bir şekilde yarılmış, parçalanmış, üzerinde düzlüklerin belirgin olarak bulunduğu, deniz yüzeyinden yüksek yeryüzü parçası


lexentry: tur/yayla__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: yayla
trans_list: plateau
sense:
dağlık, yüksek bölgelerde, kışın hayat şartları güç olduğu için boş bırakılan, yazınsa havası iyi ve serin olan, hayvan otlatma veya dinlenme yeri


lexentry: tur/yazılım__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yazılım
trans_list: logiciel
sense:
(bilişim, programlama) değişik ve muhtelif görevler yapma için tasarlanmış elektronik cihazların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarının bütünü.


lexentry: tur/yollamak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: yollamak
trans_list: envoyer
sense:
aracılık ederek birini bir yerde hizmet etmesini sağlamak amacı ile ilgili yere tavsiye ile göndermek


lexentry: tur/yollamamak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: yollamamak
trans_list: envoyer
sense:
aracılık ederek birini bir yerde hizmet etmesini sağlamak amacı ile ilgili yere tavsiye ile göndermemek


lexentry: tur/yüz__Ad__1
sense_num: 09
written_rep: yüz
trans_list: visage | face
sense:
(anatomi) başın ön tarafındaki deri kaplı bölge, ağız, alın, burun, çene, göz, yanağı ve bulunduğu ön bölüm


lexentry: tur/yıldız__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: yıldız
trans_list: étoile | astre
sense:
(astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri


lexentry: tur/yıldız_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yıldız sistemi
trans_list: système stellaire
sense:
(astronomi) birbirleri çevresinde dönen, kütleçekim kuvvetiyle birbirlerine bağlı bir yıldız ya da az sayıdaki yıldızdan ve muhtemelen bir gezegenden meydana gelen sistem


lexentry: tur/zamir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zamir
trans_list: pronom
sense:
(dil bilimi) belirsizlik, dönüşlülük, işaret, sual ve şahıs kavramları vererek varlıkların yerini tutan kelime


lexentry: tur/zehir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: zehir
trans_list: poison | venin
sense:
(zehirler) organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde


lexentry: tur/zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zekâ
trans_list: raison
sense:
(psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı


lexentry: tur/zımpara_kâğıdı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zımpara kâğıdı
trans_list: papier de verre
sense:
(kâğıt endüstrisi) Maden, tahta ve daha başka şeylerin yüzünü aşındırıp düzeltmeye ve parlatmaya yarar, üstüne zımpara tozu yapıştırılmış kalınca kâğıt.


lexentry: tur/Çağatayca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Çağatayca
trans_list: tchaghataï
sense:
(diller) Adını Cengiz'in ikinci oğlu Çağatay'dan alan, Doğu Türkçesinin XV. yüzyılda oluşan yazı dili


lexentry: tur/Çin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Çin
trans_list: Chine
sense:
(ülkeler) Asya'da komünistlikle idare edilen ve nüfus sayımlarına göre Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkesi.


lexentry: tur/âdemelması__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: âdemelması
trans_list: pomme d'Adam
sense:
(anatomi) gırtlak çıkıntısı, kalkan kıkırdağı üzerinde ve boynun ön tarafında bulunan çıkıntıya verilen ad


lexentry: tur/çember__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: çember
trans_list: cercle | cerceau
sense:
(geometri) merkez denilen sabit bir noktadan aynı uzaklık ve düzlemdeki noktalar kümesinin oluşturduğu kapalı eğri


lexentry: tur/çene__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: çene
trans_list: mâchoire | menton
sense:
(anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad


lexentry: tur/çini__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: çini
trans_list: carreau
sense:
(seramik) duvarları kaplayıp süslemek için kullanılan, bir yüzü sırlı ve genellikle çiçek resimleriyle bezeli, pişmiş, balçık levha


lexentry: tur/çiçek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: çiçek
trans_list: fleur | variole
sense:
(bitki anatomisi) bitkilerin, üreme organlarını ve çoğunlukla bunları çevreleyen taç yapraklarını barındıran, güzel renkli ve güzel kokulu kısımları


lexentry: tur/ön_izleme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ön izleme
trans_list: prévisualisation
sense:
Herhangi bir belge, bilgi veya düzenlemenin son şekline karar vermeden önce ekran üzerinde kontrol edilmesi.


lexentry: tur/ön_izleme__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ön izleme
trans_list: prévisualisation
sense:
(sinema) Yeni çekilmiş bir filmin gösterime girmeden önce az sayıda seçilmiş bir grup tarafından izlenmesi.


lexentry: tur/önünde__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: önünde
trans_list: devant
sense:
ön (ad) sözcüğünün çekimi:ikinci tekil şahıs bulunma tekilüçüncü tekil şahıs bulunma tekilüçüncü çoğul şahıs bulunma tekil


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: örnek
trans_list: échantillon | exemple
sense:
bir düşünceyi, kuralı, gözlemi veya savı desteklemek ve açıklamak amacıyla ileri sürülen söz, yapılan davranış, misal


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: örnek
trans_list: échantillon | exemple
sense:
(anatomi, biyoloji, botanik, üretim) incelemek veya denemek üzere insan ve hayvan vücudunun, bitkinin veya nesnenin herhangi bir yerinden alınan doku parçası


lexentry: tur/üniversite__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: üniversite
trans_list: université
sense:
(mimarlık, öğretim) bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumu


lexentry: tur/İbrani__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: İbrani
trans_list: Hébreu
sense:
(milletler) Yaklaşık olarak günümüz İsrail ve Filistin'ine denk gelen topraklarda yaşamış tarih öncesi halkın mensubu.


lexentry: tur/İbâdîlik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İbâdîlik
trans_list: ibadisme
sense:
(İslâm) İslâm'da bir Hâricîliğin Sıffin Muharebesi sonrasında Hakem Olayı neticesinde Ali el-Mûrtezâ'nın ordusundan ayrılarak meydana gelen ve Muhakkime'nin içerisinde Hâricîlerle birlikte yer alan fırka.


lexentry: tur/İngiliz_Milletler_Topluluğu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İngiliz Milletler Topluluğu
trans_list: Commonwealth
sense:
(Britanya, ekonomi, spor) Geçmişte Britanya İmparatorluğu'nun, günümüzde de Birleşik Krallık'ın parçası olan devletlerin meydana getirdiği milletlerarası koalisyon.


lexentry: tur/İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İngilizce
trans_list: anglais
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinden İngiltere'de ve biraz farklı şekliyle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Kanada ve İngiliz uygarlığını benimsemiş olan ülkelerde kullanılan, İngilizlerin konuştuğu dil


lexentry: tur/İskoç_İngilizcesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İskoç İngilizcesi
trans_list: écossais
sense:
(diller) Eski İngilizce'nin kuzey lehçelerinden türemiş, bir zamanlar İskoçya'nın bâzı yörelerinde, şimdi ise özellikle orta ve kuzeydoğu ve güney bölgelerinde konuşulan, İngilizceye yakın bir Cermen dili


lexentry: tur/İstanbul_Sözleşmesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İstanbul Sözleşmesi
trans_list: Convention d’Istanbul
sense:
(hukuk, politika, Türkiye) Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan, 45 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanan, kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddeti önleme ve bununla mücadelede temel standartları ve devletlerin bu konudaki yükümlülüklerini belirleyen milletlerarası insan hakları sözleşmesidir.


lexentry: tur/İstanbul__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: İstanbul
trans_list: Istanbul
sense:
(şehirler) Marmara Bölgesi'nde yer alan, (2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin en büyük şehri ve en büyük ili


lexentry: tur/İzlandalı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İzlandalı
trans_list: Islandais
sense:
(milliyetler) İzlanda'nın çoğunluğunu oluşturan İskandinav kökenli bir etnik grup ve İzlanda'dan gelen kişi


lexentry: tur/ışık__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: ışık
trans_list: lumière
sense:
(optik) sıcak bir kaynaktan çıkan, dalga boyu 400-750 nm olup gözle görülebilen elektromanyetik dalga


lexentry: tur/Şamanizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Şamanizm
trans_list: chamanisme
sense:
(kült) varlığı tüm insanların tarihinde Erken Taş Devri'ne ve daha da geriye kadar kanıtlanabilen, inisiyasyon ihtiva eden bir vecd ve trans tekniği.


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şablon
trans_list: modèle | gabarit
sense:
Değişik alanlarda düzeltme, belirleme, ölçme, denetleme işlerinde kullanılan ve işlevine göre yapısı değişen cihaz


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şablon
trans_list: modèle | gabarit
sense:
Üzerindeki harf ve şekillerin çevre çizgileri kalem ucu girecek biçimde oyuk olan, bu çizgilerden kalemle istenilen biçim elde edilen, metal ya da plastikten cetvel


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: şablon
trans_list: modèle | gabarit
sense:
(mecaz) Körü körüne, üzerinde hiç düşünmeden onaylanan, öykünülen, çok kez yinelendiğinden kabul görmüş, basmakalıp örnek


lexentry: tur/şahin__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şahin
trans_list: faucon
sense:
(atmacagiller) Atmacagillerden (Accipitridae) 50-55 cm uzunluğunda, Avrupa ve Asya'nın çalılık, dağ ve ormanlarında yaşayan yırtıcı kuş.


lexentry: tur/şap__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: şap
trans_list: alun
sense:
(kimya) Alüminyum ve potasyum sülfatından veya amonyum alüminyum sülfatından oluşan, sıcak suda eriyen, tadı buruk, antiseptik tuz.


lexentry: tur/şarap__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şarap
trans_list: vin
sense:
(alkollü içecekler) üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki


lexentry: tur/şehir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şehir
trans_list: ville
sense:
(yerleşim birimleri) Nüfusunun çoğu ticaret, sanayi, hizmet veya yönetimle ilgili işlerle uğraşan, genellikle tarımsal etkinliklerin olmadığı yerleşim alanı


lexentry: tur/şehir_devleti__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şehir devleti
trans_list: cité-État
sense:
(tarih) Genellikle bir tane şehirden, kasabalar ve köylerden meydana gelen, kendi içinde ve dışında siyasal ve ekonomik olarak bağımsız, bir hükümdar tarafından ya da Cumhuriyet rejimi ile yönetilen bağımsız bir devlet.


lexentry: tur/şerit__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: şerit
trans_list: parasite
sense:
(parazitler, yassısolucanlar) şeritgillerden, vücudu yassı, birbirine kenetlenmiş boğumları bulunan ve bâzısı metrelerce boyda olan bağırsak asalağı


lexentry: tur/şiir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şiir
trans_list: poème | poésie
sense:
Burada herkes kendi gönlünden olduğu kadar bu tabiatın içinden gelen bir şiiri dinler. — A. Ş. Hisar


lexentry: tur/şu__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: şu
trans_list: cela
sense:
(belgisiz adıllar) biraz uzakta olan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz


lexentry: tur/şömine__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şömine
trans_list: cheminée
sense:
(yangın, mimarlık) odalarda, genellikle duvar kenarlarında tuğla veya taştan yapılmış, bacası olan yer, ocak


