# translation

lexentry: tur/-dan__Son_ek__1
sense_num: 01
written_rep: -dan
trans_list: von
sense:
İsmin uzaklaşma hâlidir. Genellikle ismi fiile bağlar. Bu eki alan isim cümlede dolaylı tümleç görevinde bulunur ve vurguyu üzerinde taşır.


lexentry: tur/Adriyatik_Denizi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Adriyatik Denizi
trans_list: Adriatisches Meer | Adria | Adriatische Meer
sense:
(denizler) Akdeniz'in İtalya yarımadası ile Balkan yarımadası arasındaki kolu olup çevresinde Arnavutluk, Hırvatistan, İtalya, Karadağ, Slovenya ve Yunanistan bulunur.


lexentry: tur/Afarca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Afarca
trans_list: Afar
sense:
(diller) Cibuti, Etiyopya, Eritre ve Somali'de konuşulan, Afrika-Asya dil ailesi Saho-Afar dilleri grubundan bir dil.


lexentry: tur/Afrikaanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Afrikaanca
trans_list: Afrikaans
sense:
(diller) Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmî dilinden birisi. Güney Afrika'da daha çok Afrikalıların konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinden olan Felemenkçeden türemiş dil


lexentry: tur/Akadca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Akadca
trans_list: Akkadisch | Akkadische | akkadische Sprache
sense:
(diller) Afrika-Asya dil ailesi Sami dilleri grubundan, Milattan önce Mezopotamya'da konuşulan bir ölü dil


lexentry: tur/Akdeniz__Özel_ad__1
sense_num: 03
written_rep: Akdeniz
trans_list: Mittelmeer
sense:
(denizler) Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz


lexentry: tur/Akılsız_başın_cezasını_ayaklar_çeker__Atasözü__1
sense_num: 01
written_rep: Akılsız başın cezasını ayaklar çeker
trans_list: was man nicht im Kopf hat, hat man in den Beinen
sense:
Konumu gereği sorumlu davranması gerekenlerin hata ve yanlışlarının sonuçlarına, ilgili konuda herhangi bir sorumluluğu olmayanların katlanmak zorunda kalmasına;


lexentry: tur/Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Almanca
trans_list: Deutsch | deutsche Sprache
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Germen dilleri kolundan olup Almanya, Avrupa Birliği, Avusturya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Lihtenştayn'da resmî dil veya dillerden biri olarak kullanılan lisan.


lexentry: tur/Amerikan_Samoası__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Amerikan Samoası
trans_list: Amerikanisch-Samoa
sense:
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan Amerika Birleşik Devletleri'ne âit bir ada ülkesi.


lexentry: tur/Anadolu_Hisarı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Anadolu Hisarı
trans_list: Anadolu Hisarı
sense:
(İstanbul, tarih) İstanbul'un Anadoluhisarı semtinde, Göksu Deresi'nin İstanbul Boğazı'na döküldüğü yerded 7.000 m²'lik bir alan üzerinde 1395 yılında inşa edilmiş hisar.


lexentry: tur/Anadolu_dili__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Anadolu dili
trans_list: anatolische Sprache
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesine ait olup eskiden Anadolu'da konuşulagelen soyu tükenmiş bir dil grubundan bir ölü dil.


lexentry: tur/Arapça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arapça
trans_list: Arabisch | arabische Sprache | Arabische
sense:
(diller) Çoğunlukla Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da kullanılan, Hami-Sami dil ailesinin Sami koluna mensup dil


lexentry: tur/Arktik_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arktik Okyanusu
trans_list: Arktischer Ozean
sense:
(okyanuslar) Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzey bölgesinde Kuzey Kutbu'nu kapsayan, buzlarla kaplı okyanus.


lexentry: tur/Arnavutluk__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Arnavutluk
trans_list: Albanien
sense:
(ülkeler) Balkan Yarımadası'nda komşuları kuzeyde Karadağ, kuzeydoğuda Kosova, doğuda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, güneyde Yunanistan olan bir ülke.


lexentry: tur/Assamca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Assamca
trans_list: Assamesisch | Assamesische | assamesische Sprache
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinin Cermen dilleri koluna bağlıdır ve Dünya'nın yaygın lisanlarından biri


lexentry: tur/Atatürk__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Atatürk
trans_list: Atatürk
sense:
Türklerin babası mânâsında bir soyadı. (Kanunen sadece Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'e aittir.)


lexentry: tur/Atlas_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Atlas Okyanusu
trans_list: Atlantik | Atlantischer Ozean
sense:
(okyanuslar) Avrupa ve Afrika kıtalarını Amerika kıtasından ayıran, yan denizleri ile birlikte (Akdeniz, Kuzey Denizi ve Baltık Denizi) yeryüzünün beşte bir alanını kaplayan okyanus.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği_Bakanlar_Konseyi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi
trans_list: EU-Ministerrat | Rat der Europäischen Union
sense:
(Avrupa, hukuk) Avrupa Birliği'nin ülkelerinden birer bakanın katılmasıyla toplanan ve dış politika, yasama ve yönetme belirlemekle vazifeli konsey.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Avrupa Birliği
trans_list: Europäische Union
sense:
(Avrupa, politika) Avrupa Toplulukları (AAET, AET, AKÇT) aracılığıyla izlenen hedef ve politikalarla Avrupa Birliği Antlaşması'yla getirilen iki yeni eylem alanının (Ortak Dış ve Güvenlik Politikasık, Adalet ve İç İşleri Alanında İş Birliği) kapsadığı hedef ve politikaları bir bütün olarak ifade etmek üzere kullanılan kavram.


lexentry: tur/Avrupa_Konseyi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa Konseyi
trans_list: Europarat
sense:
(Avrupa, hukuk) Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla 1949'da kurulmuş hükûmetlerarası bir kuruluş.


lexentry: tur/Avrupa_İnsan_Hakları_Mahkemesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
trans_list: Europäische Gerichtshof für Menschenrechte
sense:
(AB, hukuk) Milletlerarası bir teşkilat olan Avrupa Konseyi'ne bağlı olup 1959 yılında kurulmuş mahkeme


lexentry: tur/Avrupamerkezcilik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupamerkezcilik
trans_list: Eurozentrismus
sense:
(ideoloji, politika) Şuurlu ya da şuursuzca Avrupa ve Batılı meselelerine, kültür ve değerlerine diğer kültürlerden daha çok önem veren anlayış.


lexentry: tur/Avusturya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avusturya
trans_list: Österreich
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'da bağımsızlığını 1955'te ilan etmiş, batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde Almanya ve Çekya ile komşu olan Avrupa Birliği üyesi ülke.


lexentry: tur/Aymaraca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aymaraca
trans_list: Aymara
sense:
(diller) Ağırlıklı olarak And Dağları çevresinde yaşayan bir Güney Amerika yerli kavminin konuştukları dil


lexentry: tur/Ağlama_Duvarı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Ağlama Duvarı
trans_list: Klagemauer | Westmauer
sense:
(coğrafya, Filistin, İsrail, Musevilik, tarih) Kudüs'ün Eski Şehri'nde bulunan, kireç taşından yapılmış tarihî duvar.


lexentry: tur/Aşağı_Avusturya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aşağı Avusturya
trans_list: Niederösterreich
sense:
(Avusturya, eyaletler) Avusturya'nın doğusunda Çekya, Macaristan, Slovakya ile hududu olan yüzölçümü bakımından en büyük eyaleti.


lexentry: tur/Aşkelon__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Aşkelon
trans_list: Aschkelon
sense:
(coğrafya, İsrail) Doğu Akdeniz'de Tel Aviv'in 50 km güneyiyle Gazze Şeridi'nin 13 km kuzeyinde bulunan tarihî bir şehir.


lexentry: tur/Batı_Ermenicesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Batı Ermenicesi
trans_list: Westarmenisch | Westarmenische | westarmenische Sprache
sense:
(diller) Modern Ermenicenin Türkiye Ermenilerince geliştirilen (bu yüzden 20. yüzyılın ilk yarısında "Türk Ermenicesi", "İstanbul Ermenicesi" veya "Türkiye Ermenicesi" olarak da bilinen) ve Ermenistan dışında Kuzey Amerika, Avrupa ve İran hariç Ortadoğu ülkelerinde konuşulan standart şekli.


lexentry: tur/Birleşik_Modelleme_Dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşik Modelleme Dili
trans_list: Unified Modeling Language | vereinheitlichte Modellierungssprache
sense:
(bilişim, modelleme) İş sistemlerinin nasıl modellenebileceğini belirleyen ve açıklayan usullerin bir araya toplanarak meydana getirilmiş dil standardı.


lexentry: tur/Birleşmiş_Milletler_Teşkilatı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşmiş Milletler Teşkilatı
trans_list: Organisation der Vereinte Nationen
sense:
(Birleşmiş Milletler) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan uluslararası teşkilat


lexentry: tur/Birleşmiş_Milletler__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşmiş Milletler
trans_list: Vereinte Nationen
sense:
(Birleşmiş Milletler, milletlerarası, politika) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan milletlerarası örgüt


lexentry: tur/Boğdan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Boğdan
trans_list: Moldau
sense:
(coğrafya, tarih) Bugünkü Moldova'ya ve Romanya'nın Moldova'ya komşu bâzı bölümlerine Osmanlıların verdiği ad


lexentry: tur/Boşnakça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Boşnakça
trans_list: Bosnisch | Bosnische | bosnische Sprache
sense:
(diller) çoğunlukla Bosna-Hersek Cumhuriyeti'nde yaşayan Boşnakların kullandığı, Sırp-Hırvatça'nın bir standart çeşiti


lexentry: tur/Budizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Budizm
trans_list: Buddhismus
sense:
(Budizm) M.Ö. 5. yüzyılda kuzeydoğu Hindistan'da Siddartha Gautama tarafından kurulmuş, tanrısı olmayan, karma öğretisine dayalı din ve felsefe


lexentry: tur/Büyük_Türkistan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Büyük Türkistan
trans_list: Großturkestan
sense:
(tarih, Türkistan) Nazilerin Orta Asya'da Başkurdistan, Tataristan ve Türkistan'ı için alması planlanan büyük özerk bölge


lexentry: tur/Cumhur_İttifakı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Cumhur İttifakı
trans_list: Volksallianz
sense:
(politika, Türkiye) 20 Şubat 2018 tarihinde AK PARTİ ile MHP arasında kurulan ve daha sonra başka partilerin de katıldığı seçim ittifakı.


lexentry: tur/Dağınık_Disk__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Dağınık Disk
trans_list: Scattered Disk
sense:
(astronomi) Güneş Sistemi'nde, Neptün ötesi cisimlerin bir alt kümesi olan küçük gezegenlerin bulunduğu uzak bir bölge.


lexentry: tur/Doğu_Ermenicesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Doğu Ermenicesi
trans_list: Ostarmenisch | Ostarmenische | ostarmenische Sprache
sense:
(diller) Modern Ermenicenin Kafkaslar, Rusya ve İran Ermenileri tarafından konuşulan, 20. yüzyılın ilk yarısında "Rus Ermenicesi" veya "Rusya Ermenicesi" olarak da bilinen standart şekli.


lexentry: tur/Dünya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Dünya
trans_list: Erde | Welt
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Venüs ile Mars arasında yer alan, Güneş'e yakınlık bakımından üçüncü gezegen


lexentry: tur/Dünyalaştırmak__Eylem__1
sense_num: 01
written_rep: Dünyalaştırmak
trans_list: terraformen
sense:
(bilim kurgu, mühendislik, uzay) Bir gezegenin, ay v.s.'nin atmosferini, sıcaklığını, yüzey topografyasını veya ekolojisini Dünya'dakilere benzer yapmak ve böylece insan hayatı için müsait hâle getirmek için kasten değiştirmenin farazî sürecini sürdürmek.


lexentry: tur/Dünyalaştırmamak__Eylem__1
sense_num: 01
written_rep: Dünyalaştırmamak
trans_list: nichtterraformen
sense:
(bilim kurgu, mühendislik, uzay) Bir gezegenin, ay v.s.'nin atmosferini, sıcaklığını, yüzey topografyasını veya ekolojisini Dünya'dakilere benzer yapmak ve böylece insan hayatı için müsait hâle getirmek için kasten değiştirmenin farazî sürecini sürdürmemek.


lexentry: tur/Ehl-i_Kitap__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Ehl-i Kitap
trans_list: ِAhl al-kitāb
sense:
M.S. 609–632, Kur'an, 3:64"Ey Ehl-i Kitab! Bizimle aranızdaki müşterek bir kelimeye gelin! Ancak Allah'a ibadet edelim. Hiçbir şeyi O'na ortak koşmayalım. Allah'ı bırakıp bazınız bazısını Rab edinmesin."


lexentry: tur/El_Niño__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: El Niño
trans_list: El Niño
sense:
(klimatoloji, meteoroloji) Pasifik Okyanusu sathına Peru ve Ekvador kıyılarında her dört ilâ yedi senede bir istila eden mahallî ve bölgesel iklim değişikliğine sebep olan pozitif anomali.


lexentry: tur/Erlik_Han__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Erlik Han
trans_list: Erlik | Erlik Khan
sense:
(Tengricilik) Altay ve Türk mitolojisinde kötülük yapan tanrı ruhu, Tengricilik'te yer altı âleminin efendisi.


lexentry: tur/Eski_Farsça__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Eski Farsça
trans_list: Altpersisch | Altpersische | altpersische Sprache
sense:
Eski Farsça, başlıca M.Ö. 600-300'de olan Ahameniş Dönemi kitabelerinde, kil tabletlerinde ve mühürlerinde bulunmaktadır.


lexentry: tur/Eski_Fransızca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski Fransızca
trans_list: Altfranzösische | altfranzösische Sprache
sense:
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı dil.


lexentry: tur/Eski_Türkçe__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski Türkçe
trans_list: Alttürkisch | alttürkische Sprache | Alttürkische
sense:
(diller) Türk dillerinin birbirlerinden ayrılıp uzaklaşmadan önceki Göktürkler, Karahanlılar ve Uygurlar devrinin (13. yüzyıla kadar devam eden) bir bölümü olmak üzere yaklaşık sekiz asırlık dönemi kapsayan hâline verilen isim


lexentry: tur/Eski_Yüksek_Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski Yüksek Almanca
trans_list: Althochdeutsch | Althochdeutsche
sense:
(diller) Batı Germen dillerinden olup Almancanın 750'den 1050'ye kadar kullanılmış bilinen en eski biçimi.


lexentry: tur/Eski_İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski İngilizce
trans_list: altenglische Sprache | Altenglische
sense:
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı İngilizce.


lexentry: tur/Etrüsk__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Etrüsk
trans_list: Etrüske | Etrüskin
sense:
(milletler) İtalya'nın Arno ile Tiber nehirleri arasında yer alan Etruria bölgesinde yaşamış ve M.Ö. 6. asra kadar varlığını sürdürmüş bir millet.


lexentry: tur/Farsça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Farsça
trans_list: Persisch | Farsi | Persische | persische Sprache
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dil grubuna ait İran dilleri alt grubunda yer alan ve İran'ın resmî dili olan dil.


lexentry: tur/Fermi_paradoksu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Fermi paradoksu
trans_list: Fermiparadox
sense:
(astronomi) Dünya dışı medeniyetlerin var olma ihtimalinin gayet yüksek olduğuna dair tahminlerin varlığı ile bunu doğrulayacak herhangi bir delilin ya da temasın yokluğu arasındaki çelişkiyi ifade eder.


lexentry: tur/Filistin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Filistin
trans_list: Palestine | Palästina
sense:
(coğrafya) Orta Doğu'da Doğu Akdeniz'de İsrail topraklarının tamamı ile Gazze Şeridi ve Batı Şeria gibi Filistin Devleti topraklarını içine alan coğrafî bölge.


lexentry: tur/Fransızca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Fransızca
trans_list: Französisch | Französische | französische Sprache
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinden Fransa'da ve Fransız uygarlığını kabul etmiş ülkelerde kullanılan dil


lexentry: tur/Güney_Atlas_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Atlas Okyanusu
trans_list: Südatlantik
sense:
(okyanuslar) Atlas Okyanusu'nun, iki ana bölümünden ekvatorun güneyinde kalanı olup doğuda Güney Amerika ve Güney Amerika'nın kuzeydoğu kıyısı ile batıda Avrupa ve Afrika'nın kuzeybatı kıyısı arasında yer alır.


lexentry: tur/Güney_Avrupa__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Avrupa
trans_list: Südeuropa
sense:
(coğrafya, yerler) Avrupa kıtasının güney kısmı. İspanya, Portekiz, İtalya, Yunanistan ve genel olarak Avrupa kıtasının Akdeniz ülkelerini içine alır


lexentry: tur/Güney_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güney Okyanusu
trans_list: Südlicher Ozean
sense:
(okyanuslar) Antarktika kıtasını çevreleyen su kitlesi. Dünyanın dördüncü büyük ve en son tanımlanmış okyanusu


lexentry: tur/Güneş_fırtınası__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Güneş fırtınası
trans_list: Sonnensturm
sense:
(astronomi) Dünya ve manyetosferini de dahil olmak üzere bütün Güneş Sistemi'ni etkileyen, heliosfer boyunca dışarı doğru yayılan ve uzay iklimini içeren uzun vadeli peryotlarla kısa vadede uzay havasının sebebi olan Güneş'teki bir fenomendir.


lexentry: tur/Hatay__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hatay
trans_list: Hatay
sense:
(iller, Türkiye) Akdeniz Bölgesi'nde yer alan, (2013 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin 13. büyük ili


lexentry: tur/Hinduizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hinduizm
trans_list: Hinduismus
sense:
(din) Brahmanizm'den daha sonra ortaya çıkan, Hint Altkıtası'nın büyük bir kısmına yayılmış, Veda metinlerine dayanan, reenkarnasyona inanılan, panenteist bir din


lexentry: tur/Hint_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hint Okyanusu
trans_list: Indischer Ozean
sense:
(okyanuslar) Kuzeyde Asya, batıda Afrika ve Arap Yarımadası, doğuda Malezya Yarımadası, Sunda Adaları ve Okyanusya ile çevrili, Dünya'nın üçüncü büyük okyanusu.


lexentry: tur/Hâricîlik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hâricîlik
trans_list: Charidschiten | Chawāridsch
sense:
(İslâm) İslâm'da bir siyasî mezhep. Büyük kısmı hadis ve sünnetle sabit birçok hükme itiraz eder; hırsızın elinin her hâlükârda kesileceğini, mest üzerine meshetmeyi ve recmi Kur'an'da olmadığından reddeder, bâzı ekolleri sabah bir, akşam bir rekât dışında namaz yükümlülüğü olmadığına inanır.


lexentry: tur/Hürriyet_Heykeli__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hürriyet Heykeli
trans_list: Freiheitsstatue
sense:
(ABD, hürriyet, sanat) Fransızların Amerikalılara yüzüncü kuruluş yıldönümünde hediye ettikleri sembol heykel.


lexentry: tur/Karadeniz__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Karadeniz
trans_list: Schwarze Meer | Schwarzes Meer
sense:
(denizler) Güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yer alan; Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi aracılığıyla Atlas Okyanusu'na bağlanan iç deniz


lexentry: tur/Katoliklik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Katoliklik
trans_list: Katholizismus
sense:
(Hristiyanlık) Batı Hristiyan kiliselerince İsa'nın Aziz Petrus'a aktardığı yetkilerin mirasçısı olan papayı dinî başkan olarak tanıyan Hristiyan mezhebi.


lexentry: tur/Kur'ancılık__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kur'ancılık
trans_list: Koranismus
sense:
(İslâm) Sadece Kur'an'ı İslâm'ın ana kaynağı olarak kabul edip hadis, icmâ, kıyas gibi diğer İslâmî kaynakları reddeden düşünce sistemi


lexentry: tur/Kuzey_Atlas_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kuzey Atlas Okyanusu
trans_list: Nordatlantik
sense:
(okyanuslar) Atlas Okyanusu'nun, iki ana bölümünden ekvatorun kuzeyinde kalanı olup doğuda Kuzey Amerika ve Güney Amerika'nın kuzeydoğu kıyısı ile batıda Avrupa ve Afrika'nın kuzeybatı kıyısı arasında yer alır.


lexentry: tur/Kuzey_Kıbrıs_Türk_Cumhuriyeti__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
trans_list: Türkische Republik Nordzypern
sense:
(ülkeler) Akdeniz'in en büyük üçüncü adası olan ve Anadolu yarımadasının 65 km güneyindeki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan bir ada ülkesi


lexentry: tur/Kuzey_Mariana_Adaları__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kuzey Mariana Adaları
trans_list: Nördliche Marianen
sense:
(coğrafya) Kuzey Pasifik Okyanusu'nda, Amerika Birleşik Devletleri ile siyasî birlik içerisinde olan adalar topluluğu


lexentry: tur/Kültür_Alevîsi__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Alevîsi
trans_list: kulturalevitisch
sense:
(toplum) Kültürel olarak Alevî bir ortamda bu dînin değerlerini en azından kısmen de olsa tanıyarak büyüyen.


lexentry: tur/Kültür_Bahâîsi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Bahâîsi
trans_list: Kulturbahai
sense:
(toplum) kültürel olarak Bahâî bir ortamda Bahâîliğin değerlerini kısmen de olsa tanıyarak büyüyen kişi


lexentry: tur/Kültür_Hindusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Hindusu
trans_list: Kulturhindu
sense:
(din) Kültürel olarak Hinduist bir ortamda Hinduizm'in değerlerini en azından kısmen de olsa tanıyarak büyüyen kimse


lexentry: tur/Kültür_Hristiyanlığı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Hristiyanlığı
trans_list: Kulturchristentum
sense:
(toplum) Kültürel olarak Hristiyanlığın değerlerini kısmen de olsa tanıyıp bir kültür olarak yaşama hâli


lexentry: tur/Kültür_Hristiyanı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Hristiyanı
trans_list: Kulturchrist | Kulturchristin
sense:
(toplum) Kültürel olarak Hristiyan bir ortamda Hristiyanlığın kıymetlerini kısmen de olsa tanıyarak büyüyen kişi.


lexentry: tur/Kültür_Museviliği__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Museviliği
trans_list: Kulturjudentum
sense:
(toplum) Kültürel olarak Mûsevîliğin değerlerini kısmen de olsa tanıyıp bir kültür olarak yaşama hâli


lexentry: tur/Kültür_Musevisi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Musevisi
trans_list: Kulturjude | Kulturjüdin
sense:
(toplum) kültürel olarak Mûsevî bir ortamda Mûsevîliğin değerlerini kısmen de olsa tanıyarak büyüyen kişi


lexentry: tur/Kültür_Müslümanı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Müslümanı
trans_list: Kulturmuslim | Kulturmuslimin
sense:
(toplum) Kültürel olarak Müslüman bir ortamda İslâm'ın değerlerini en azından kısmen de olsa tanıyarak büyüyen kimse


lexentry: tur/Kültür_Şintoisti__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Şintoisti
trans_list: kulturschintoistisch
sense:
(toplum) Kültürel olarak Şintoist bir ortamda bu dînin değerlerini en azından kısmen de olsa tanıyarak büyüyen.


lexentry: tur/Kültür_Şintoizmi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kültür Şintoizmi
trans_list: Kulturschintoismus
sense:
(toplum) Kültürel olarak Şintoizmin değerlerini kısmen de olsa tanıyıp bir kültür olarak yaşama hâli


lexentry: tur/Lidce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Lidce
trans_list: Lydisch | Lydische | lydische Sprache
sense:
(diller) Batı Anadolu'da Lidyalılar tarafından kullanılmış ve M.Ö. 7. asırdan itibaren kayda geçmiş bir Anadolu dili.


lexentry: tur/Luvi_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Luvi dili
trans_list: luwische Sprache
sense:
(diller) Anadolu dilleri içinde ve birbirlerine daha yakın oldukları için sınıflandırılıdıkları ortak bir alt dil grubuna mensup dillerden biri.


lexentry: tur/Luvice__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Luvice
trans_list: Luwisch | Luwische | luwische Sprache
sense:
(diller) Hititler döneminde yaşamış ve yerli halklarından biri olan Luvilere ait Anadolu’nun en eski dillerinden biri.


lexentry: tur/Mahallî_Yıldızlararası_Bulut__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mahallî Yıldızlararası Bulut
trans_list: Lokale Interstellare Wolke
sense:
(astronomi) Güneş Sistemi'nin içinde hareket ettiği yaklaşık 30 ışık yılı genişliğinde bir yıldızlararası bulut.


lexentry: tur/Mari_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mari dili
trans_list: Mari
sense:
(diller) Ural Altay Dil Ailesinin Ural Koluna bağlı Fin Ugor dilleri ana grubundandır ve 600.000 kişi tarafından konuşulur


lexentry: tur/Mağrip__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mağrip
trans_list: Maghreb
sense:
(coğrafya, tarih) Kuzey Afrika'da bir bölge. Günümüzde dar anlamıyla Tunus, Cezayir, Fas ve Batı Sahra'yı (geniş anlamıyla, Libya ve Moritanya'yı da) içerir


lexentry: tur/Melhâme-i_Kübrâ__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Melhâme-i Kübrâ
trans_list: Armageddon
sense:
(din, eskatoloji, İslâm) Dinî kaynaklarda Dünya'nın sonu geldiğinde yapılacağı kehanet edilen büyük Kıyâmet muharebesinin ismi.


lexentry: tur/Millet_İttifakı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Millet İttifakı
trans_list: Bündnis der Nation
sense:
(politika, Türkiye) 5 Mayıs 2018 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti, Saadet Partisi (SAADET) ve Demokrat Parti (DP) arasında kurulan seçim ittifakı olup daha sonrası Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA) ve Gelecek Partisi ittifaka katılmıştır.


lexentry: tur/Mitraizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mitraizm
trans_list: Mithraismus | Mithraskult
sense:
(din, Mitraizm) Antik Yunan ve Antik Roma dünyasının Eleusis ve İsis sırları olarak bilinen ve diğer gizli kültlerde olduğu gibi sadece bu tarikata kabul edilenlere söylenen sırlar etrafında gelişmiş bir mistik Roma kültü.


lexentry: tur/Mu'tezile__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Mu'tezile
trans_list: Muʿtazila
sense:
(İslâm) Allâh'ın zâtı ile sıfatlarının bir oluşu, rûyetullahın mümkün olmayışı, kulun amelinin haliki oluşu, imanın kalp ile tasdik, dil ile ikrar ve amelden meydana gelmesi, aklın nakle üstünlüğü, Kur'ân'ın mahlukiyeti ve büyük günah işleyenin iman ve küfür arasında bir yerde bulunduklarına inanan mezhep.


lexentry: tur/Nakşibendilik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Nakşibendilik
trans_list: Nakschibendi | Naqschbandīya
sense:
(Ehl-i Sünnet, tasavvuf) Şeyh Muhammed Bahâeddîn Nakşibend'in kurduğu, gizli ibadete dayanan bir tarikat


lexentry: tur/Neptün_ötesi_cisim__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: Neptün ötesi cisim
trans_list: transneptunisches Objekt
sense:
(astronomi) Güneş Sistemi'nde bulunup ortalama yörüngesi Neptün'ün ortalama yörüngesinden daha büyük olan her gök cismi.


lexentry: tur/Nijerya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Nijerya
trans_list: Nigeria
sense:
(ülkeler) Batı Afrika'da, Gine Körfezi kıyısında, Benin ile Kamerun arasında yer alan ülke. Başkenti Abuja, en büyük şehri Lagos'tur


lexentry: tur/Oksitanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Oksitanca
trans_list: Okzitanisch
sense:
(diller) Güney Fransa'daki Oksitanya, İtalya'daki Oksitan Vadisi ve İspanya'daki Aran Vadisi'nde konuşulan Latin dili


lexentry: tur/Orta_Yüksek_Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Orta Yüksek Almanca
trans_list: Mittelhochdeutsch | Mittelhochdeutsche
sense:
(diller) Batı Cermen dillerinden olup Almancanın 1050'den 1350'ye kadar Yüksek Orta Çağ'da kullanılmış bilinen biçimi.


lexentry: tur/Osmanlı_İmparatorluğu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Osmanlı İmparatorluğu
trans_list: Osmanische Reich
sense:
(tarih) XIII. yüzyılda Osman Bey tarafından kurulmuş ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra parçalanmış Türk devleti.


lexentry: tur/Palaca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Palaca
trans_list: Palaisch | Palaische | palaische Sprache
sense:
(diller) M.Ö. 1300'ten itibaren artık kullanılmayan ve Hattuşaş'taki tabletlerden bilinen, muhtemelen Kuzey Anadolu'da konuşulmuş bir Anadolu dili.


lexentry: tur/Proto_Hint-Avrupa_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Proto Hint-Avrupa dili
trans_list: Urindogermanisch | Urindogermanische | indogermanische Ursprache
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinin ortak bir atası olduğu ve Hint-Avrupalılarca konuşulduğu düşünülerek yeniden yapılandırılmış bir dil.


lexentry: tur/Rumeli_Hisarı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Rumeli Hisarı
trans_list: Rumeli Hisarı
sense:
(İstanbul, tarih) İstanbul'un Sarıyer ilçesinde ve İstanbul Boğazı'nda bulunan 1452 yılında inşa edilmiş hisar.


lexentry: tur/Rusya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Rusya
trans_list: Russland
sense:
(ülkeler) Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, yüzölçümü olarak Dünya'nın en büyük, nüfus olarak sekizinci büyük ülkesi


lexentry: tur/Sabataycılık__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sabataycılık
trans_list: Sabbatianismus
sense:
(din) Osmanlı İmparatorluğu'nda resmen İslâm'a dönen, ancak Kabalistik Mûsevî itikatlarını gizlice muhafaza eden bir Kripto-Yahudi dini.


lexentry: tur/Saho-Afar_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Saho-Afar dili
trans_list: Saho-Afar
sense:
(diller) Cibuti, Etiyopya, Eritre ve Somali'de konuşulan, Afrika-Asya dil ailesi Kuşit dil grubuna âit bir dil ailesi.


lexentry: tur/Satürn__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Satürn
trans_list: Saturn
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde halkaları ile bilinen, Güneş'e yakınlık bakımından 6. sıradaki gezegen


lexentry: tur/Selefîlik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Selefîlik
trans_list: Salafismus
sense:
(İslâm) Temelleri İbn-i Teymiye tarafından kurulan ve Hanbelî fıkhına dayanan bir İslâm itikadı mezhebi.


lexentry: tur/Somali__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Somali
trans_list: Somalia
sense:
(ülkeler) Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu adı verilen coğrafî bölgede bir ülke. Batısında Cibuti, Etiyopya ve Kenya, doğusunda Hint Okyanusu vardır.


lexentry: tur/Sümerler__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sümerler
trans_list: Sumerer | Sumererin
sense:
(tarih) Yaklaşık olarak M.Ö. 4.000–2.000 yılları arasında Güney Mezopotamya'da yerleşik hayata geçerek medeniyetin beşiği olarak bilinen coğrafî bölgede yaşamış bir millet.


lexentry: tur/Sünnîlik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sünnîlik
trans_list: Sunnitismus
sense:
(Ehl-i Sünnet) Kur'an'a ve İslâm Peygamberi'nin sünnetlerine göre davranmayı en doğru ve tek yol sayan dört büyük fıkhî ve iki itikadî mezhebin bütünü.


lexentry: tur/Süryani__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Süryani
trans_list: Assyrer | Assyrerin
sense:
(diller) Sâmîlerin Aramî kolunun doğu bölümünde olan bir Hristiyan topluluğu ve bu topluluktan olan kimse


lexentry: tur/Sırp-Hırvatça__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sırp-Hırvatça
trans_list: serbokroatisch
sense:
(diller) Boşnakların Bosna-Hersek'de, Hırvatların Bosna-Hersek ve Hırvatistan'da, Sırpların da Bosna-Hersek ve Sırbistan'da konuştuğu dille yazılmış olan


lexentry: tur/Sırp-Hırvatça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Sırp-Hırvatça
trans_list: Serbokroatisch | Serbokroatische | serbokroatisch Sprache
sense:
(diller) Boşnakların Bosna-Hersek'de, Hırvatların Bosna-Hersek ve Hırvatistan'da, Sırpların da Bosna-Hersek ve Sırbistan'da konuştuğu dil


lexentry: tur/Taoizm__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Taoizm
trans_list: Daoismus | Taoismus
sense:
(din, felsefe) Antik Çin'de ortaya çıkmış ve temeli Laozi'nın yazılı eseri Tao Te Ching'e dayanan felsefe.


lexentry: tur/Tâbut-u_Sekîne__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Tâbut-u Sekîne
trans_list: Bundeslade
sense:
(İbrahimî dinler) Tevrat'tın Çıkış Kitabı'nda ve Kur'an'da sözü geçen On Emir'in yazılı olduğu sandık


lexentry: tur/Türkiye__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Türkiye
trans_list: Türkei | die
sense:
(ülkeler) Anadolu Yarımadası'nın tamamını ve Trakya'nın küçük bir kısmını kapsayan, başkenti Ankara, en büyük şehri İstanbul, nüfusu itibarıyla 85.279.553 (2023) ve resmî dili de Türkçe olan ülke


lexentry: tur/Umman__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Umman
trans_list: Oman
sense:
(ülkeler) Güneybatı Asya'da, Arap Yarımadası'nın güneydoğu kıyısında ülke. Kuzeybatıda Birleşik Arap Emirlikleri, batıda Suudi Arabistan, güneybatıda Yemen ile sınır komşusudur.


lexentry: tur/Uygur__Özel_ad__1
sense_num: 05
written_rep: Uygur
trans_list: Uigure | Uigurin
sense:
(milletler, Orta Asya, tarih) VII. yüzyılda Orta Asya'da büyük bir devlet ve medeniyet kuran Türk milleti ve bu milletten olan kimse


lexentry: tur/Vatikan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vatikan
trans_list: Staat Vatikanstadt | Staat der Vatikanstadt | Vatikanstaat
sense:
(din, ülke) İtalya'nın Roma şehrinde, Hıristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan mikrodevlet


lexentry: tur/Vikimedya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikimedya
trans_list: Wikipedia
sense:
(İnternet, Vikimedya) Vikisözlük, Vikipedi gibi muhtelif hür içerikli projeleri bünyesinde barındıran bir organizasyon.


lexentry: tur/Vikipedi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikipedi
trans_list: Wikipedia
sense:
(İnternet, Vikimedya) hür, milletlerarası, birçok dilde ve İnternet üzerinde viki teknolojisi ile ortaklaşa üretilen ücretsiz ansiklopedi


lexentry: tur/Vikisöz__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikisöz
trans_list: Wikiquote
sense:
(İnternet) Atasözleri ve deyimlerle kitapların, şahısların sözlerini ihtive eden büyük bir hür kaynak.


lexentry: tur/Vikisözlük__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikisözlük
trans_list: Wikiwörterbuch | Wiktionary
sense:
(İnternet) İnternet ortamında yayımlanan ve viki anlayışına uygun olarak her kullanıcının ekleme ve değişiklik yapabildiği hür sözlük.


lexentry: tur/Vikiversite__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikiversite
trans_list: Wikiversity | Wikiversität
sense:
(İnternet) İnternet ortamında yayımlanan ve öğrenme topluluklarını ve bunlara ait araç ve gereçleri destekleyen Vikimedya Vakfı projesi.


lexentry: tur/Washington__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Washington
trans_list: Washington
sense:
(ABD) Washington, D.C. kavramının kısa şekli (Amerika Birleşik Devletleri'nin federal başkenti ve bölgesi)


lexentry: tur/Wu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Wu
trans_list: Wu
sense:
(diller) Çin'de bilhassa Jiangsu Eyaleti'nin güneyi, Şanghay Şehri ve Zhejiang Eyaleti yakınlarında konuşulan bir grup Çin dili.


lexentry: tur/Yahudi_İspanyolcası__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Yahudi İspanyolcası
trans_list: Ladino
sense:
(diller) Sefarad Yahudilerinin kullandığı, 15. yy İspanyolcasını temel alan ancak içinde İbranice, Türkçe, Fransızca, Yunanca, Arapça ve Portekizce kelimeler de barındıran Latin kökenli Hint Avrupa dil


lexentry: tur/York__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: York
trans_list: York
sense:
(BK) İngiltere'nin Kuzey Yorkshire'de Foss ve Ouse nehirlerinin birleştiği noktada yer alan, Roma kökenli bir katedral şehri olup Yorkshire ilçesi kasabasıdır.


lexentry: tur/Zaza__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Zaza
trans_list: Zaza
sense:
(milletler) Kökenleri Hazar Denizi'nin güneyinde bulunan Horasan bölgesine dayandığı iddia edilen halktan olan kimse.


lexentry: tur/Zerdüştçülük__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Zerdüştçülük
trans_list: Mazdaismus
sense:
(din, Zerdüştçülük) M.Ö. VII. yüzyılda Zerdüşt tarafından düzenlendiği ileri sürülen, temel ilkeleri, iyilik (aydınlık) ve kötülük (karanlık) olan din


lexentry: tur/adab-ı_muaşeret__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: adab-ı muaşeret
trans_list: Etikette
sense:
(ahlâk, sosyoloji) bir toplumda veya toplulukta davranışları kontrol etmeye yönelik olan kuralların tamamı.


lexentry: tur/aerosol__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: aerosol
trans_list: Aerosol
sense:
(kimya) gaz içerisinde dağılmış ve gazla sarılmış 10 mikrometreden daha küçük çaplı sıvı veya katı parçacıklarından oluşan çok fazlı sistem


lexentry: tur/aile__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: aile
trans_list: Familie
sense:
(toplum) evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik


lexentry: tur/akan_yıldız__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: akan yıldız
trans_list: Sternschnuppe
sense:
(astronomi) Güneş Sistemi içinde hareket ederken Dünya atmosferinin üst katmanlarına girip sürtünme sonucu ateş külçesi durumuna dönüşen küçük gök cismi


lexentry: tur/aktör__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: aktör
trans_list: Schauspieler | Akteur
sense:
(meslekler, sanat) rejisör tarafından kendisine verilen rôlü sahnede oynayan, oyunlardaki kahramanları sahnede canlandıran erkek oyuncu


lexentry: tur/akuzatif__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: akuzatif
trans_list: Akkusativ
sense:
(dil bilimi) cümlede geçişli fiil tarafından etkilenen ve -i/-ı, -u/-ü eklerinden birisini almış isim


lexentry: tur/alem__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: alem
trans_list: Flagge
sense:
kubbe, minare, sancak direği v.s. yüksek şeylerin tepesinde bulunan, madenden yapılmış ay yıldız veya lâle şeklinde süs


lexentry: tur/algoritma__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: algoritma
trans_list: Algorithmus
sense:
(bilgisayar bilimi, mantık) Orta Çağ'da ondalık sayı sistemine göre, son zamanlarda ise iyi tanımlanmış kuralların ve işlemlerin adım adım uygulanmasıyla bir sorunun giderilmesi veya bir sonuca en en hızlı bir şekilde ulaşılması işlemi


lexentry: tur/anabilgisayar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: anabilgisayar
trans_list: Großrechner
sense:
(bilişim) Milyonlarca kullanıcıya eş zamanlı olarak farklı hizmetler verebilen, büyük, güçlü ve pahalı bilgisayar.


lexentry: tur/anonim_şirket__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: anonim şirket
trans_list: Aktiengesellschaft
sense:
(ekonomi, hukuk) sermayesi belirli ve paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığıyla sorumlu bulunan şirket


lexentry: tur/anı__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: anı
trans_list: Erinnerung
sense:
(edebiyat) bir kişinin kendi yaşadığı veya şahit olduğu olayları, bunlar hakkındaki duygu ve düşüncelerini yazdığı edebî eser


lexentry: tur/apron__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: apron
trans_list: Vorfeld
sense:
(havacılık) Hava meydanlarında uçakların park pozisyonlarını aldıkları, yakıt aldıkları ve uçaklara yüklemenin yapıldığı alanlar.


lexentry: tur/araba_vapuru__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: araba vapuru
trans_list: Fähre | Fähr­boot
sense:
(denizcilik, taşıtlar) arabalı vapur, yolcularla birlikte yolcuların araçlarının da taşındığı deniz taşıtı, arabalı, feribot


lexentry: tur/armut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: armut
trans_list: Birne | Birnbaum
sense:
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Çiçekleri beyaz, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç ve armut ağacın tatlı ve sulu, yumuşak, ufak çekirdekli meyvesi, amıt


lexentry: tur/arı__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: arı
trans_list: Biene | Imme
sense:
(arıcılık, zar kanatlılar) zar kanatlılardan olup tüylü, bal ve bal mumu yapan, iğnesiyle sokan, iki kanatlı uçan böcek


lexentry: tur/asal_sayı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: asal sayı
trans_list: Primzahl
sense:
(matematik, sayılar teorisi) Kendisinden ve 1'den başka tam böleni olmayan, 1'den büyük sayma sayısı


lexentry: tur/assembly_dili__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: assembly dili
trans_list: Assemblersprache
sense:
(bilişim) işlemcinin anladığı makine diline tercüme eden ve insanların daha kolay anlayabileceği basit bir programlama dili.


lexentry: tur/astrosfer__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: astrosfer
trans_list: Astrosphäre
sense:
(astronomi) Uzayda yıldız ışığının hâkimiyetindeki yıldız sisteminde yüklü parçacıkların kabardığı bir tür yıldız rüzgârı ile yıldızlararası ortam içine şişen bölge.


lexentry: tur/at__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: at
trans_list: Pferd | Springer
sense:
(atgiller, tek toynaklılar) atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan


lexentry: tur/at__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: at
trans_list: Springer
sense:
(satranç) Satrançta her yöne siyahtan beyaza ve beyazdan siyaha bir hane atlayarak L biçiminde hareket eden taş


lexentry: tur/atasözü__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: atasözü
trans_list: Sprichwort | Denkspruch
sense:
Her atasözü yerleşmiş bir itiyadın, bir âdetin, bir huyun söz biçimine girmesi, böylelikle perçinleşmesi demektir. — N. Hikmet


lexentry: tur/avukat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: avukat
trans_list: Rechtsanwalt | Anwalt | Rechtsanwältin | Anwältin
sense:
(hukuk, meslekler) hukuk öğrenimi görmüş ve adalet önünde kişilerin haklarını savunmayı meslek edinmiş kimse


lexentry: tur/ayakkabı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ayakkabı
trans_list: Schuh | Schue
sense:
(ayak giyimi) genellikle sokakta giyilen ve altı kösele, lastik v.s. dayanıklı maddelerden yapılan giyecek


lexentry: tur/aydınlık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: aydınlık
trans_list: Lichtschacht
sense:
bir yapının ortasına gelen oda ve öbür bölümlerin ışık alması için damın ortasından zemine kadar açılan boşluk


lexentry: tur/ayet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ayet
trans_list: Vers
sense:
(İslâm) Kur'an surelerini oluşturan, en kısası iki harf, en uzunu bir sahife olup bir kerede nâzil olan birim.


lexentry: tur/açık_alan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: açık alan
trans_list: Lichtung
sense:
(coğrafya) şehrin gürültüsünden uzak, insanların dinlenebilecekleri çeşitli bitkilerle kaplı ve geniş, kapalı olmayan yer


lexentry: tur/ağaç__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ağaç
trans_list: Baum
sense:
(ağaçlar) boyu en az beş metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal, sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün vererek boylanan, hücrelerinin büyük bölümü odunlaşmak bitki anatomisi laşmış olan, uzun ömürlü bitki


lexentry: tur/bal__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bal
trans_list: Honig
sense:
(arıcılık, yiyecekler) özellikle bal arılarsının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp, kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde


lexentry: tur/bayrak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bayrak
trans_list: Flagge | Fahne
sense:
(sembol adları) milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak, alem


lexentry: tur/bazuka__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bazuka
trans_list: Bazooka
sense:
(askeriye, silahlar) Öz itmeli mermi atan, genellikle zırhlı araçlara karşı yakın savaş sırasında kullanılan hafif silah


lexentry: tur/baş_dönmesi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: baş dönmesi
trans_list: Schwindel
sense:
gözün kararmasıyla düşecek gibi olma durumu, kişinin uzaydaki konumunu algılayamaması ve dengesini kaybetmesi


lexentry: tur/beyin__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: beyin
trans_list: Gehirn | Hirn
sense:
(anatomi) Kafatasının üst bölümünde beyin zarları ile örtülü, iki yarım küre şeklinde sinir kütlesinden oluşan, duyum ve şuur merkezlerinin bulunduğu organ


lexentry: tur/bilim__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bilim
trans_list: Wissenschaft
sense:
(bilim) Kâinat'ın veya olayların bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan metotlar ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi


lexentry: tur/birim__Ad__2
sense_num: 04
written_rep: birim
trans_list: Einheit
sense:
(fizik) fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslar arası standart büyüklükler


lexentry: tur/biyoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: biyoloji
trans_list: Biologie
sense:
(tabii bilimler) bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı


lexentry: tur/blog__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: blog
trans_list: Blog
sense:
(bilişim, İnternet) Teknik bilgi gerektirmeden istedikleri şeyleri istedikleri şekilde yazan insanların oluşturabildikleri, günlüğe benzeyen Web siteleri


lexentry: tur/bu__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: bu
trans_list: dieser | diese | dieses | dies
sense:
(işaret adılı): en yakında bulunan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz


lexentry: tur/bulut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bulut
trans_list: Wolke
sense:
(meteoroloji) buz kristalleri, su damlacıkları ya da bunların karışımlarından oluşan, toprağa değmeyen, gözle görülür kütle


lexentry: tur/cadı_avı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cadı avı
trans_list: Hexenjagd | Hexenverfolgung
sense:
(tarih) cadı olduğuna inanılan kimselerin yakalanması, yargılanarak veya yargılanmadan cezalandırılması olayı.


lexentry: tur/cam__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cam
trans_list: Glas
sense:
(bina malzemeleri) soda veya potas katılmış silisli kumun ateşte eritilmesiyle yapılan sert, şeffaf ve kırılgan malzeme


lexentry: tur/cin__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: cin
trans_list: Dämon | Dämonin
sense:
(din) dinî inanışa göre ateşten yaratılmış, duyularla kavranamayan, insanlar gibi irade ve anlama kabiliyetine sahip, ilahî emirlere uymakla yükümlü tutulan yaratık


lexentry: tur/cisim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: cisim
trans_list: Körper
sense:
(cebir) Boş olmayan bir küme üzerinde '+' ve '×' ikili işlemleri tanımlanan ve bu kümenen '+' işlemiyle bir değişmeli grup ve bu değişmeli grubunun etkisiz elemanı hariç olan kümeyle '×' işlemi ikinci bir değişmeli grup meydana getirmesi ve '×' işleminin sağdan ve soldan '+' işlemi üzerine dağılma özelliği olmasıyla ortaya çıkan cebirsel yapı.


lexentry: tur/cisim__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: cisim
trans_list: Körper
sense:
(fizik) tabiatta element, bileşik veya bunların karışımları hâllde bulunan, kütlesi ve ağırlığı olan, hislerle idrak edilebilen şey


lexentry: tur/cüce_gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cüce gezegen
trans_list: Zwergplanet
sense:
(astronomi, planetoloji) Kendi çekim kuvvetinin etkisiyle şekli yuvarlak ve kütlesi büyük olup bir yıldız sisteminin merkezî yıldızının etrafında dönen, uydu olmayan, fakat yörüngesinde başka gök cisimleri bulunan bir planemo.


lexentry: tur/cümle__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cümle
trans_list: Satz
sense:
(dil bilimi) hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi


lexentry: tur/daha__Belirteç__1
sense_num: 02
written_rep: daha
trans_list: mehr
sense:
kendisinden sonra üçüncü kişi iyelik eki alan bir sıfatla birlikte sözü edilen konuda en önemli durumu belirtmek için kullanılan bir söz


lexentry: tur/davranış_örüntüsü__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: davranış örüntüsü
trans_list: Verhaltensmuster
sense:
(bilişim) Fonksiyonel sorumlulukların nesneler arasında nasıl tayin edileceğini ve yazılımın gerektirdiği çözüm metotlarının nesnelerce nasıl kullanılacağını önerir tasarım örüntüsü.


lexentry: tur/dağ__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: dağ
trans_list: Berg | Gebirge
sense:
(coğrafya, jeomorfoloji, tabii bilimler) yer kabuğunun çıkıntılı, eğimli, yüksek yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümü


lexentry: tur/demans__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: demans
trans_list: Demenz
sense:
(hastalık, nöroloji) düşünme, hafıza, mantık yürütme, yer ve zaman tayini, okuduğunu anlama, konuşma, günlük basit işleri yapma gibi işlevlerde bozukluk


lexentry: tur/demir_yolu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: demir yolu
trans_list: Eisenbahn
sense:
(demir yolu ulaşımı) lokomotif, vagon v.s. demir tekerlekli vasıtaların üzerinde hareket ettiği paralel iki çelik ray döşenerek yapılan bir tür yol


lexentry: tur/devlet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: devlet
trans_list: Staat
sense:
(hukuk, politika, toplum) toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasî bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık


lexentry: tur/değil__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: değil
trans_list: Nicht
sense:
(dil bilimi) cümle içinde art arda kullanılan iki veya daha çok özneyi, tümleci, yüklemi, aralarından bâzılarına olumsuzluk kavramı vererek birbirine bağlayan veya yüklemin olumsuz çekimini sağlayan kelime


lexentry: tur/değişmeli_grup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: değişmeli grup
trans_list: abelsche Gruppe | kommutative Gruppe
sense:
(cebir) Grup işleminin iki grup ögesine uygulanmasının sonucunun yazıldıkları sıraya bağlı olmadığı bir grup.


lexentry: tur/din__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: din
trans_list: Religion
sense:
(din bilimi) Tanrı'ya, tabiatüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve ibadeti sistemleştiren toplumsal kurum


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: dizin
trans_list: Index
sense:
(kitap) bir kitabın veya derginin kişi, konu, yer adı vb. bakımından içindekileri yer numarasıyla belirten ve eserin arkasında yer alan belli bir sıralaması olan liste, endeks, indeks, fihrist


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: dizin
trans_list: Index
sense:
belli bir konuda çıkan kitap ve dergideki yazılarla ilişkiyi sağlayan ve ayrı bir kitap veya süreli yayın biçiminde çıkan eser


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: dizin
trans_list: Index
sense:
kitaplık, belge vb. için düzenlenen belli bir bilginin veya belgenin bulunduğu yeri gösteren düzenli liste


lexentry: tur/doğan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: doğan
trans_list: Falke
sense:
(doğangiller) gündüz yırtıcı kuşları (Falconiformes) takımından Falconidae (doğangiller) familyasından Falco cinsini oluşturan yırtıcı kuş türlerinin ortak adı.


lexentry: tur/duvar__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: duvar
trans_list: Mauer | Wand
sense:
(mimarlık) bir yapının yanlarını dışa karşı koruyan, iç bölümlerini birbirinden ayıran, taş, tuğla v.s. gereçlerden yapılan veya örülen dikey düzlem


lexentry: tur/duvarcı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: duvarcı
trans_list: Maurer | Maurerin
sense:
(meslekler) briket, tuğla gibi malzemeleri kullanarak binaların içi ve dış cephe duvarlarının örülmesine, onarılmasına ve sökülmesine ilişkin işlemleri yapma bilgi ve becerisine sahip vasıflı kişi


lexentry: tur/düzenli_ifade__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: düzenli ifade
trans_list: reguläre Ausdruck
sense:
(bilişim) Bir yazıdaki belli karakterleri, kelimeleri ya da karakter kalıpları gibi sistemleri bulmaya yarayan esnek ve kısa ifade.


lexentry: tur/edat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: edat
trans_list: Partikel
sense:
(dil bilimi) tek başına mânâsı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime


lexentry: tur/ek__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: ek
trans_list: Anlage | Endung
sense:
(dil bilimi) kelime türetmek veya kelimenin görevini belirtmek için kullanılan, başa, sona veya kelime içine eklenebilen, bağımlı dil bilgisi ögeleri


lexentry: tur/eklemeli_dil__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: eklemeli dil
trans_list: agglutinierende Sprache
sense:
(diller) Kelime köklerinin değişmeyip sonlarına veya başlarına ekler konarak farklı kelimelerin türetebildiği dil.


lexentry: tur/ekmek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ekmek
trans_list: Brot
sense:
(hamur işleri, yiyecekler) tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, saçda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek


lexentry: tur/el_arabası__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: el arabası
trans_list: Handwagen
sense:
(taşıtlar) elle sürülen, taş, toprak v.s. nakletmeye yarayan, tek dinginli ve iki kollu, küçük araba


lexentry: tur/elektrik_devresi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektrik devresi
trans_list: Stromkreis
sense:
(elektrik) direnç, kondansatör, iletim hatları, güç kaynağı ve anahtarlar gibi çeşitli devre elemanlarının bir araya gelerek oluşturduğu devre.


lexentry: tur/elektron_mikroskobu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektron mikroskobu
trans_list: Elektronenmikroskop
sense:
(ölçü aletleri) normal ışık yerine bir elektron demeti ile çalışan ve bir milyon kere net büyütebilen özel mikroskop


lexentry: tur/elektronik_devre__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektronik devre
trans_list: elektronische Schaltkreis
sense:
(elektronik) direnç, diyot, indüktör, kondansatör gibi devre elemanları yanında transistör gibi en az bir elektronik devre elemanı bulunan devre.


lexentry: tur/emir__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: emir
trans_list: Befehl
sense:
(meyveler) Orta Anadolu'da şarap yapımı için üretilen, orta kalın kabuklu, beyaz renkli, kısa ve karışık budanan bir tür üzüm


lexentry: tur/eyalet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: eyalet
trans_list: Staat
sense:
(coğrafya, politika) Federâl devletlerde eyalet başkanı, üniter devletlerde valilerce yönetilen ve yönetim bakımından bir tür bağımsızlığı olan büyük il.


lexentry: tur/eş__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: eş
trans_list: zweite Frau
sense:
(oyunlar) ikişer kişilik topluluklarla oynanan oyunda ortak oynayan iki kişiden her birinin öbürüne göre hâli


lexentry: tur/fabrika__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fabrika
trans_list: Fabrik | Werk
sense:
(işletme, mimarlık) işlenmemiş veya yarı işlenmiş maddelerin araç, makine v.s. ile işlenerek tüketime hazır hâle getirildiği sanayi kuruluşu


lexentry: tur/far__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: far
trans_list: Scheinwerfer
sense:
(optik, otomotiv) taşıtların ön bölümünde bulunan, kısa ve uzun mesafeyi aydınlatmaya yarayan ışık düzeneği


lexentry: tur/fare__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: fare
trans_list: Maus | Computermaus
sense:
(kemiriciler) kemiriciler (Rodentia) takımının Myomorpha alt takımından, başta ev faresi (Mus musculus) olmak üzere çok sayıda küçük memelinin ortak adı


lexentry: tur/fay__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fay
trans_list: Verwerfung | Verschiebung
sense:
(jeoloji) Yer kabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması ve oluşan iki parçanın birbirine göre nispî olarak yer değiştirmesi


lexentry: tur/fedakârlık__Ad__1
written_rep: fedakârlık
trans_list:
Selbstaufopferung | Aufopferung | Aufopferungsbereitschaft | Selbsthingabe | Selbstopfer | Selbstopferung


lexentry: tur/federal_bölge__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: federal bölge
trans_list: Bundesdistrikt
sense:
(coğrafya, politika) Federal bir devletlerde federâl başkentin dahil olup hiçbir eyalete âit olmayan bölge.


lexentry: tur/film__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: film
trans_list: Film
sense:
(fotoğrafçılık, radyografi, sinemacılık) resim çekmek için kullanılan, selülozdan, saydam, bükülebilir şerit


lexentry: tur/fotoğraf__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fotoğraf
trans_list: Fotografie | Foto | Photographie | Lichtbild | Photo
sense:
(fotoğrafçılık, sanat) görüntüyü, ışığa karşı duyarlıklı cam, kâğıt v.s. bir yüzey üzerinde özel makine ile tespit etme usulüyle yapılan resim


lexentry: tur/galaksi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: galaksi
trans_list: Galaxie | Welteninsel
sense:
(astronomi) milyonlarca yıldızdan, yıldız kümelerinden bulutsu ve gaz bulutlarından oluşmuş, Samanyolu gibi bağımsız gök cismi


lexentry: tur/general__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: general
trans_list: General
sense:
(askeriye) Kara ve hava kuvvetlerinde albaylıktan sonra gelen ve mareşalliğe kadar olan yüksek rütbeli subaylara verilen genel ad


lexentry: tur/gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gezegen
trans_list: Planet
sense:
(planetoloji) bir yıldız çevresinde dolanan, ondan aldıkları ışığı yansıtan, kütle çekimiyle yuvarlaklaşmış ve yörüngesini çekimiyle temizlemiş olan gök cismi


lexentry: tur/gezegenimsi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gezegenimsi
trans_list: Planetesimal
sense:
(astronomi, planetoloji) ön gezegen diski ve enkaz diski içinde var olduğu düşünülen katı gök cisimleri


lexentry: tur/gizli_şirk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gizli şirk
trans_list: versteckte Schirk
sense:
(İslâm) Aslen Müslüman olduğu hâlde Allah'ın rızasını unutarak gösteriş ve riyaya ağırlık vermek veya nefsin arzularını tatmine özen göstermek veya mahlukata fazla kıymet vermektir.


lexentry: tur/gnostisizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gnostisizm
trans_list: Gnostizismus | Gnosis | Gnostik
sense:
(din, felsefe) İbrânî an'anelerini, Zerdüştlüğü, bâzı Doğu an'anelerini ve dinlerini, Hristiyanlığı eklektik bir tutumla sentezleyen, birçok tarikatın benimsediği mistik felsefeye verilen genel ad


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: grup
trans_list: Gruppe
sense:
(askeriye) çeşitli sınıf veya birliklere bağlı elemanların, belirli bir taktik görevi gerçekleştirmek üzere, tek komutanın emri altında birleştirilmesinden oluşan kıta topluluğu


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: grup
trans_list: Gruppe
sense:
(cebir) birleşme, birim eleman ve her elemanı için her iki yönde bir ters elemanı olup üzerinde bir ikili işlem tanımlı küme


lexentry: tur/göl__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: göl
trans_list: See
sense:
(coğrafya, jeoloji) oluşması genellikle tektonik, volkanik v.s. olaylara bağlı olan, toprakla çevrili, derin ve geniş, tuzlu veya tuzsuz durgun su örtüsü


lexentry: tur/görev__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: görev
trans_list: Aufgabe | Funktion | Arbeit | Auftrag
sense:
(dil bilimi) bir cümlede bir dil biriminin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla yerine getirdiği iş


lexentry: tur/gözlük__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: gözlük
trans_list: Brille
sense:
(optik) görme bozukluğu olan gözlerin daha iyi görmesine veya gözleri korumaya yarayan, bir çerçeveye yerleştirilmiş çift camdan oluşan araç.


lexentry: tur/göç__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: göç
trans_list: Migration
sense:
(sosyoloji) ekonomik, toplumsal, siyasi sebeplerle bireylerin veya toplulukların bir ülkeden başka bir ülkeye, bir yerleşim yerinden başka bir yerleşimyerine gitme işi


lexentry: tur/göç__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: göç
trans_list: Migration
sense:
(zooloji) kuşların, geyiklerin, yarasaların, bazı balık ve böceklerin mevsim, iklim, besin miktarı vb.ne göre çevre değiştirmeleri


lexentry: tur/güç__Ad__1
sense_num: 10
written_rep: güç
trans_list: Kraft
sense:
(politika) askerî, ekonomik, siyâsî v.s. bakımdan etki ve önemi büyük olan devlet ya da devletler topluluğu


lexentry: tur/hac__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hac
trans_list: Pilgerfahrt
sense:
(din) Genellikle tek tanrılı dinlerde kutsal olarak tanınan yerlerin o dinden olanlarca yılın belli aylarında ziyaret edilmesi


lexentry: tur/hac__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: hac
trans_list: Pilgerfahrt | Haddsch
sense:
(İslâm) İslâm'ın beş şartından biri olan ve Müslümanlarca zilhicce ayında Mekke'de yapılan Kâbe'yi ziyaret ve tavaf ibadeti.


lexentry: tur/halka__Ad__2
sense_num: 09
written_rep: halka
trans_list: Ring
sense:
(spor) yerden yüksekliği ayarlanabilen aralıklara asılı iki halatın uçlarına takılan 18 santimetre çapında, 28 milimetre kalınlığında tahta veya deri kaplı iki demir halkadan oluşan asılma araçlarından her biri


lexentry: tur/hasta__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hasta
trans_list: Kranke
sense:
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken kişi


lexentry: tur/hasta__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: hasta
trans_list: krank
sense:
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken


lexentry: tur/haşhaş__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: haşhaş
trans_list: Schlafmohn
sense:
(çiçekler, gelincikgiller, toksikoloji) Gelincikgillerden, kapsüllerinden afyon, tohumlarından yağ çıkarılan bir yıllık ve otsu bir kültür bitkisi


lexentry: tur/hesap__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: hesap
trans_list: Konto | Bankkonto
sense:
(bankacılık, ekonomi) bankadaki işlemlerin yapılabilmesi için kişi, kurum ve kuruluşlar adına düzenlenen çizelge


lexentry: tur/heykel__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: heykel
trans_list: Statue
sense:
(sanat) taş, tunç, bakır, kil, alçı gibi maddelerden yontularak, kalıba dökülerek veya yoğrulup pişirilerek şekillendirilen eser


lexentry: tur/hidiv__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hidiv
trans_list: Khedive | خَدِيوَي
sense:
(Osmanlı İmparatorluğu, tarih) Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'dan sonraki Mısır'da görev yapan Osmanlı valilerine verilen isim.


lexentry: tur/hisar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hisar
trans_list: Burg
sense:
Bir şehrin veya önemli bir yerin korunması için taştan yapılmış, yüksek duvarlı ve kuleli, çevresinde hendekler bulunan küçük kale.


lexentry: tur/hoş_geldiniz__Ünlem__1
sense_num: 01
written_rep: hoş geldiniz
trans_list: Willkommen
sense:
Gelen kişilerin gelmesinden hoşluk duyulduğunu, yani o kişilerin istendiğini anlatır kişileri karşılamak için kullanılan selamlama ünlemi.


lexentry: tur/hukuk__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: hukuk
trans_list: Rechtswissenschaft
sense:
(bilim) toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen kanunların bütünü ve bu yasaları konu alan bilim


lexentry: tur/hâkim__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hâkim
trans_list: Richter
sense:
(hukuk) millet adına yargı yetkisini kullanarak kanuna muhalif davranışlarda veya uyuşulmayan işlerde kanunnu yerine getirmekle, adalati gerçekleştirmekle görevli kimse


lexentry: tur/hürriyet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hürriyet
trans_list: Freiheit
sense:
her türlü dış tesirlerden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi fikirlerine dayanarak karar vermesi hâli


lexentry: tur/hürriyet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: hürriyet
trans_list: Freiheit
sense:
herhangi bir tahdîde, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama hâli


lexentry: tur/icmâ__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: icmâ
trans_list: Idschmāʿ | Konsensus
sense:
(Ehl-i Sünnet) Herhangi bir çağ veya dönemde yaşamış İslâm âlimi ve müctehidlerin Kur'an, sünnet ve bâzı mezheplere göre kıyâsın delillerine dayanarak şeri'atın konuları hakkında hüküm vermeleri veya benzer diğer hükümler arasında birleşmeleri.


lexentry: tur/ideoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ideoloji
trans_list: Ideologie
sense:
(felsefe, politika) Felsefî, sosyolojik ya da idarî bir doktrin oluşturan, ideal olarak da kabul edilebilen, kişi ve kurumların davranışlarına yön veren düşünceler bütünü


lexentry: tur/ifade__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ifade
trans_list: Ausdruck
sense:
(matematik) herhangi bir değere eşitlenmemiş ya da bir değerle sınırlandırılmamış matematiksel cümle


lexentry: tur/ikon__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: ikon
trans_list: Ikone
sense:
(Ortodoksluk) Ortodokslarda İsa, Meryem veya ermişlerin tahta üzerine mumlu ve yumurtalı boyalarla yapılmış dinî içerikli resimleri


lexentry: tur/ilkbahar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ilkbahar
trans_list: Frühling | Lenz
sense:
(meteoroloji, mevsimler) kuzey yarım kürede 21 mart - 22 haziran, arası zaman aralığı, bahar, erken bahar, evvel bahar, ilkyaz


lexentry: tur/ilke__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ilke
trans_list: Prinzip
sense:
(metafizik) bilimsel metotta nesnel gerçeğin belirgin özelliklerinin ve kanunların genelleştirilmesi ile elde edilen ve insana hem teorik çalışmalarında, hem de uygulama faaliyetlerinde yol gösteren genel dayanak noktası


lexentry: tur/insan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: insan
trans_list: Mensch
sense:
(primatlar) Bulunduğu coğrafyaya göre toplum hâlinde yaşama ihtiyacıyla oluşturduğu kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve beraberinde gelişen konuşma kabiliyeti olan, Kâinat'ı bütün olarak kavrayabilme sonucunda iradesi doğrultusunda değiştirebilme gereğini duyabilen, değiştirebilen ve şekillendirebilen kendini tanımlayabilen, eylemleri kabaca coğrafya, maruz ya da hakim kaldığı çevre, temelde bulunan kalıtımsal özelliklerlerce çeşitlenen canlı


lexentry: tur/ip__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ip
trans_list: Strick
sense:
(dokuma) ipek, keten, naylon, pamuk, yün v.s. dokuma maddelerinin uzun, ince liflerinden her biri veya bu liflerin birlikte bükülmüş ve çekilmiş hâli, iplik, urgan


lexentry: tur/istatistik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: istatistik
trans_list: Statistik
sense:
(bilim, istatistik) Düsturlarını ihtimaliyet teorilerinden alarak eldeki verileri grafik ve sayı şeklinde değerlendirmeye dayandıran matematiğin uygulamalı dalı.


lexentry: tur/istatistik__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: istatistik
trans_list: Statistik
sense:
(istatistik) Bir sonuç çıkarmak için verileri yöntemli bir şekilde toplayıp sayı olarak belirtme işi.


lexentry: tur/ittifak__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ittifak
trans_list: Allianz
sense:
belirli bir amaca ve hedefe ulaşmak için çıkarların uyuşması sonucunda belirli kesimler arasında oluşturulan birlik, beraberlik grubu


lexentry: tur/işlem__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: işlem
trans_list: Prozedur
sense:
(bilişim) bilgisayar bilimlerinde işlem (process) terimi, belleğe yüklenmiş ve işlemcide (CPU) yürütülmekte olan bir program olarak tanımlanmaktadır


lexentry: tur/işletim_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: işletim sistemi
trans_list: Betriebssystem
sense:
(bilişim) Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.


lexentry: tur/jul__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: jul
trans_list: Joule
sense:
(ölçü birimleri) bir cisim üzerine uygulanan bir nevtonluk kuvvetin uygulama noktasını, kendi doğrultusunda bir metre değiştiren iş birimi


lexentry: tur/kadı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kadı
trans_list: Kadi | Qādī
sense:
(hukuk, tarih) Tanzimat'a kadar her türlü davaya, Tanzimat ile Medenî Kanun arasındaki dönemde ise yalnız evlenme, boşanma, nafaka, miras davalarına bakan mahkemenin başkanı


lexentry: tur/kalp__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kalp
trans_list: Herz
sense:
(anatomi) akciğerlerin arasında, göğüs boşluğunda bulunan kanı akciğerlere oradan gelen temiz kanı da vücuda pompalayan organ, yürek


lexentry: tur/kan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kan
trans_list: Blut
sense:
(anatomi) atardamar ve toplardamarların içinde dolaşarak hücrelerde anabolizma, katabolizma vazifelerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş kırmızı renkli sıvı


lexentry: tur/kanun__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: kanun
trans_list: Gesetz
sense:
(tabii bilimler) Bilimde çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum


lexentry: tur/kapı__Ad__1
sense_num: 07
written_rep: kapı
trans_list: Tür | Türe
sense:
(mimarlık) bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı ve bu açıklıktaki açılıp kapanan kanat


lexentry: tur/kar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kar
trans_list: Schnee
sense:
(meteoroloji) buz kristallerinden oluşan, parlak, beyaz, katı ve çok kere altıgen şekle sahip donarak yağan su buharı


lexentry: tur/karbon_tetraklorür__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: karbon tetraklorür
trans_list: Tetrachlorkohlenstoff | Kohlenstoff tetrachlorid
sense:
geçmişte kuru temizleme ve yangın söndürme cihazlarında kullanılan, karaciğer için aşırı zehirli olan ve ozon tabakasını delen sıvı


lexentry: tur/kartal__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kartal
trans_list: Adler | Aar
sense:
(atmacagiller) Atmacagiller (Accipitridae) ailesinden, yuvasını yüksek kayalıklar üzerinde kuran, etçil, güçlü, keskin görüşe sahip, iri bir yırtıcı kuş


lexentry: tur/kasaba__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: kasaba
trans_list: Kleinstadt
sense:
(yerleşim birimleri) şehirden küçük, köyden büyük, henüz kırsal özelliklerini yitirmemiş olan yerleşim merkezi


lexentry: tur/kavak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kavak
trans_list: Pappel
sense:
(söğütgiller) söğütgillerden, sulak bölgelerde yetişen, boyu bazı türlerinde 30-40 m'ye değin çıkan, kerestesinden yararlanılan uzun boylu bir ağaç


lexentry: tur/kaynak_kodu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaynak kodu
trans_list: Quellcode
sense:
(bilişim) Herhangi bir yazılımın işlenip makine diline çevrilmeden önce insanların okuyup üzerinde çalışabildiği programlama diliyle yazılmış hâli


lexentry: tur/kaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaz
trans_list: Gans
sense:
(ördekgiller, perde ayaklılar) Perde ayaklılardan, uzun, beyaz veya gri boyunlu, karada ve suda yaşayan, uçan, yabanî veya evcil kuş


lexentry: tur/kelime-i_şehâdet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kelime-i şehâdet
trans_list: Schahāda
sense:
(İslâm) İslâm dinininde Allâh'ın birliğini ve İslâm peygamberinin son peygamber olduğunu kabul ettiğini ifade eden ve İslâm'a giren herkesin inanarak söylemesi icap eden cümle.


lexentry: tur/kemik__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kemik
trans_list: Knochen | Bein
sense:
(anatomi) insanın ve omurgalı hayvanların çatısını oluşturan türlü şekildeki sert organların genel adı


lexentry: tur/keçi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: keçi
trans_list: Ziege | Geiß
sense:
(boynuzlugiller, evcil hayvanlar) boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasından Capra cinsini oluşturan memelilere verilen ad.


lexentry: tur/ki__Bağlaç__1
sense_num: 02
written_rep: ki
trans_list: damit
sense:
bâzı kelimelerin sonuna bir ek gibi eklenerek birtakım zarflar, yeni edatlar oluşturan bir söz: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, sanki gibi


lexentry: tur/ki__Bağlaç__1
sense_num: 04
written_rep: ki
trans_list: damit
sense:
ikinci cümledeki yargının birincideki hareketin yapılışı sırasında görülerek şaşıldığını bildiren söz


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kilise
trans_list: Kirche
sense:
(Hristiyanlık) Hristiyanlıkta kendine ait binaları, din adamları ve öğretileri olan mezheplerden her biri


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kilise
trans_list: Kirche
sense:
(Hristiyanlık, mimarlık) Hristiyanlarca ibadethane olarak kullanılan ve bâzı dinî törenlerin gerçekleştirildiği bina


lexentry: tur/kim__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: kim
trans_list: wer
sense:
(belgisiz adıl): "Hangi kişi?" mânâsında cümlede, özne, tümleç, nesne, yüklem görevinde kullanılan bir kelime


lexentry: tur/kitap__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kitap
trans_list: Buch
sense:
(edebiyat) ciltli ve ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü


lexentry: tur/kişniş__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kişniş
trans_list: Koriander
sense:
(botanik) Maydanozgillerden yaprakları maydanozu andıran, 20-60 cm yükseklikte, tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitki.


lexentry: tur/kok__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kok
trans_list: Koks
sense:
(kimya) maden kömürünün damıtılmasıyla elde edilen, bileşiminde kömürden çok daha az oranda uçucu madde bulunan katı yakıt


lexentry: tur/konsomatris__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: konsomatris
trans_list: Verbraucherin
sense:
(meslekler) Bar, gazino v.s. eğlence yerlerinde müşteri ile birlikte yiyip içerek çalıştığı yere kazanç sağlayan kadın


lexentry: tur/koruma__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: koruma
trans_list: Sichern
sense:
(ekonomi) Bankacılık alanında, bir malda veya bir menkûlde gelecekte ortaya çıkacak fiyat değişikliklerine karşı korunmak amacıyla vadeli bir sözleşme yapılması


lexentry: tur/koruma__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: koruma
trans_list: Bewachen
sense:
(meslekler) Can güvenliğinin tehlikede olduğu düşünülen bir kişiyi saldırılardan korumak üzere görevlendirilmiş kişi


lexentry: tur/korumacılık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: korumacılık
trans_list: Protektionismus
sense:
(ekonomi) Ekonomik gücü yükseltmek için millî ekonominin gümrük tarifeleri ile dış rekabete karşı korunmasını savunan görüş


lexentry: tur/kova__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kova
trans_list: Eimer
sense:
(kaplar) genellikle su veya sulu şeyler taşımaya, denizden veya kuyudan su çekmeye yarayan üstünden kulplu kap


lexentry: tur/kriptoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kriptoloji
trans_list: Kryptologie
sense:
(kriptografi) Gizli yazılar, şifreli belgeler bilimi veya incelemesini konu alan matematiğin bir dalı


lexentry: tur/kum__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kum
trans_list: Sand
sense:
(jeoloji, madencilik) silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından oluşan, deniz kıyısı, dere yatağı v.s. yerlerde çok bulunan, ufak, sert tanecikler


lexentry: tur/kurum__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: kurum
trans_list: Ruß | Institution | Hochmut
sense:
(hukuk) aile, evlilik, mülkiyet, ortaklık gibi köklü bir yapıyı içeren, genellikle devletle ilişkisi olan yapı veya birlik


lexentry: tur/kuyruklu_yıldız__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kuyruklu yıldız
trans_list: Komet | Schweifstern
sense:
(astronomi) Bir yıldız çevresinde büyük bir elips veya bir parabol yörüngede dolaşan, hatta bazen yıldızlararası boşlukta eliptik yörünge üzerinde hareket edebilen, o yıldıza yaklaştığında yüzeyinde ortaya çıkan gazların ve tozların oluşturduğu kuyruk denilen ışıklı bir uzantısı olan gök cismi.


lexentry: tur/kuyu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kuyu
trans_list: Brunnen
sense:
su tabakasına varıncaya kadar derinliğine kazılan, genellikle silindir şeklinde, çevresine duvar örülen, suyundan yararlanılan çukur


lexentry: tur/kâğıt__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kâğıt
trans_list: Papier
sense:
(kâğıt endüstrisi, matbaacılık) genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamuru hâline getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak


lexentry: tur/kömür__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kömür
trans_list: Kohle
sense:
(organik kimya, petroloji) karbonlu maddelerin kapalı ve havasız yerlerde için için yanmasından veya çok uzun süre derin toprak katmanları altında kalıp birtakım kimyasal değişmelere uğramasından oluşan, bitkisel kaynaklı, içinde yüksek oranda karbon bulunan, siyah renkli katı bir fosil yakıt


lexentry: tur/köpek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: köpek
trans_list: Hund
sense:
(köpekgiller, evcil hayvanlar) köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, yüzden fazla evcil ırkı olan etçil hayvan, it, gölbez


lexentry: tur/köprü__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: köprü
trans_list: Brücke
sense:
(diş hekimliği) olmayan dişlerin yerini tutmak veya takma dişleri ağızdaki dişlere sağlam tutturmak amacıyla yapılan diş protezi


lexentry: tur/köprü__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: köprü
trans_list: Brücke
sense:
(mimarlık) nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki yakasını bağlayan yapı; herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan ahşap, kâgir, beton veya demir yapı


lexentry: tur/köprü__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: köprü
trans_list: Brücke
sense:
(spor) güreşte omuzları yere değdirmemek için ayakları ve alnı yere dayayıp beli yukarı kaldırarak alınan hâl


lexentry: tur/köprücük_kemiği__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: köprücük kemiği
trans_list: Schlüsselbein
sense:
(anatomi) Omuz başıyla göğüs kemiğinin üst ucu arasında bulunan ve derinin altında belli olan uzunca kemik


lexentry: tur/kültür__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: kültür
trans_list: Kultur
sense:
(toplum) tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde meydana gelen bütün maddî ve manevî değerlerle bunları meydana getirmede, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine hakimiyetin ölçüsünü gösteren araçların bütünü


lexentry: tur/küme__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: küme
trans_list: Menge | Schwarm | Wall
sense:
(eğitim) bir sınıfta öğrencilerin, belli bir eğitim ve öğretim amacıyla bir süre için oluşturdukları takım veya öbek


lexentry: tur/küçük_gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: küçük gezegen
trans_list: Kleinplanet | Planetoid
sense:
(astronomi) Tanım olarak ne bir gezegen, ne de sadece bir kuyruklu yıldız olarak sınıflandırılan, bir yıldız sistemine sahip herhangi bir yıldızın etrafında doğrudan yörüngede dönmekte olan astronomik cisim.


lexentry: tur/kıyas__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: kıyas
trans_list: Analogieschluss | Qiyās
sense:
(Ehl-i Sünnet) şer'î delillerin dördüncüsü olup hükmü hakkında nass bulunmayan bir meseleyi aralarındaki ortak sebep-sonuç ilişkisinden dolayı hükmü âyet veya hadislerle çözülmüş bir konuya benzeterek çözme


lexentry: tur/lav__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: lav
trans_list: Lava
sense:
(volkanoloji) Yanardağların püskürmesi ile yeryüzüne çıkan, planemonun derinliklerinden gelen, soğuyunca katılaşan erimiş, kızgın maddeler


lexentry: tur/lehçe__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: lehçe
trans_list: Dialekt
sense:
(dil bilimi) bir dilin bölgesel, siyasî ya da tarihî sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu


lexentry: tur/limon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: limon
trans_list: Zitrone | Zitronenbaum
sense:
(sedef otugiller, meyveler) Turunçgillerden, 3–5 m yükseklikte, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç ve bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi


lexentry: tur/lokum__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: lokum
trans_list: Lokum
sense:
(tatlılar) Şekerli nişasta eriyiğini pişirip hafif ağdalaştırarak yapılan, küçük küp veya dikdörtgen şekilde kesilen şekerleme.


lexentry: tur/mahkeme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mahkeme
trans_list: Gericht
sense:
(hukuk) bir hâkimden veya bazen savcı ve hâkimlerden oluşan bir kurulun yargı görevini yerine getirdikleri yer


lexentry: tur/makas__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: makas
trans_list: Schere
sense:
(aletler) bir eksen çevresinde dönebilecek şekilde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan alet


lexentry: tur/makine_mühendisliği__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: makine mühendisliği
trans_list: Maschinentechnik
sense:
(mühendislik) mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı için mühendislik fiziği ve mühendislik matematiği ilkelerini malzeme bilimi ile birleştiren bir mühendislik dalı, temel fizik prensipleri ve malzeme teknolojileri kullanarak mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı ile ilgili çalışmalar yapan ve fiziksel olay ve durumları matematiksel olarak modellemek suretiyle problemlere analitik çözümler sunabilen mühendislik disiplini


lexentry: tur/mana__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mana
trans_list: Bedeutung
sense:
bâzı bitkilerde, hayvanlarda, insanlarda ve tabiat unsurlarında alışılmışın dışında birtakım belirtiler ve fonksiyonlarla kendini gösteren dinî, esrarengiz ve büyüleyici güç


lexentry: tur/mana__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: mana
trans_list: Bedeutung
sense:
(felsefe) kelimeden, sözden, davranış veya vâkıadan anlaşılan şey, bunların hatırlattığı cisim veya fikir


lexentry: tur/mektup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mektup
trans_list: Brief
sense:
(bilgi bilimi, posta, yazı) bir şey haber vermek, sormak, istemek veya hisleri bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen zarfa konulmuş yazılı kâğıdı


lexentry: tur/mercek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercek
trans_list: Linse
sense:
(optik) içinden geçen paralel ışınları düzenli bir şekilde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış şeffaf cisim


lexentry: tur/mercimek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercimek
trans_list: Linse
sense:
(baklagiller) baklagillerden, beyaz çiçekli bir tarım bitkisi ve mercimek bitkisinin, besin değeri yüksek, ufak, yeşil veya kahverenkli, yuvarlak ve yassıca tohumu


lexentry: tur/meslek__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: meslek
trans_list: Beruf
sense:
(meslekler) belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş


lexentry: tur/meslek_yüksekokulu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meslek yüksekokulu
trans_list: Berufsfachhochschule
sense:
(eğitim, meslek yükseköğretim) Meslekî eğitim ve akademik ünvan veren, pratik ağırlıklı bir yüksekokul


lexentry: tur/meteor__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meteor
trans_list: Meteor
sense:
(astronomi) Bir asteroit, kuyruklu yıldız, meteoroit veya mikrometeoroitin üst atmosferdeki hava molekülleri ile çarpışarak akkor hâline gelene kadar ısındıktan sonra bir çizgi meydana getirerek Dünya atmosferinden bazen arkasından ışıyan malzeme bırakarak gözle görülür geçişi.


lexentry: tur/meydan_muharebesi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meydan muharebesi
trans_list: Schlacht | offene Schlacht
sense:
(askeriye) Bir muharebede kat'î sonuç almak için düşmana karşı bütün güçlerle yüklenilen ölüm kalım savaşı


lexentry: tur/meyve__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meyve
trans_list: Frucht | Obst
sense:
(bitki anatomisi, yiyecekler) Çiçeğin dişi organının döllenme sonucunda farklılaşıp yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir


lexentry: tur/mihrap__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: mihrap
trans_list: Gebetsnische
sense:
(İslâm, mimarlık) Cami, mescit gibi yerlerde Kâbe yönünü gösteren, duvarda bulunan ve imama ayrılmış olan oyuk veya girintili yer


lexentry: tur/mikrop__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: mikrop
trans_list: Mikrobe
sense:
(mikrobiyoloji) Mikroskopla görülebilen, çürümeye, hastalıklara ve mayalanmaya yol açan tek hücreli canlı


lexentry: tur/mikroskop__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mikroskop
trans_list: Mikroskop
sense:
(optik, ölçü aletleri) mercek düzeneği yardımıyla küçük cisimleri büyütüp daha belirgin hâle getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet


lexentry: tur/muhtemel__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: muhtemel
trans_list: möglich
sense:
gerçekleşmesi de gerçekleşmemesi de ihtimal dâhilinde olan, beklenen, beklenir, umulur, olası, olasılı, mümkün


lexentry: tur/mutluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mutluluk
trans_list: Glück
sense:
(felsefe, ruh bilimi) bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, mut, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık


lexentry: tur/mühendis__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mühendis
trans_list: Ingenieur | Ingenieurin
sense:
(meslekler, mühendislik) insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kişi


lexentry: tur/müçtehit__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: müçtehit
trans_list: Mudschtahid
sense:
(şeriat) Sadece âyet ve hadis gibi İslâmî kaynaklara dayanarak itikatla alakalı olmayan konularda hüküm veren âlim


lexentry: tur/mısır__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mısır
trans_list: Mais | Kukuruz | Welschkorn
sense:
(tahıllar) buğdaygillerden gövdesi boğumlu ve kalın, yaprakları şerit biçiminde, boyu yaklaşık 2 m olabilen, erkek çiçekleri tepede salkım olarak, dişi çiçekleri yaprakla gövde arasında koçan şeklinde olan kültür bitkisi ve mısır bitkisinin koçan üzerindeki taneli ürünü


lexentry: tur/namaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: namaz
trans_list: Pflichtgebet | Salat | Zeitgebet
sense:
(İslâm) Müslümanların günde beş vakit yapmaları emredilen ve dua okuyarak kıyam, rükû, sücut, kuut denilen rükünlere göre Allah'a edilen bedenî ibadet.


lexentry: tur/nesne_tabanlı__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: nesne tabanlı
trans_list: objektbasiert
sense:
(programlama) insan düşüncesini temel aralarak Dünya'daki gibi nesneler ve aralarındaki iletişimi birleştiren paradigmayı kısmen de olsa kullanma


lexentry: tur/nesne_yönelimli__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: nesne yönelimli
trans_list: objektorientiert
sense:
(programlama) etkileşim içerisinde olan birim veya nesnelerin kendi iç yaşamlarını dışarı vurmama ve diğer nesnelerle çift yönlü veri alışverişinde bulunma.


lexentry: tur/nevton-metre__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: nevton-metre
trans_list: Newtonmeter
sense:
(fizik, mühendislik) SI birim sisteminde 1 metre uzaklıkta uygulandığı noktanın etrafında meydana getirdiği torktur.


lexentry: tur/nevton__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: nevton
trans_list: Newton
sense:
(fizik, mühendislik) SI birim sisteminde, kütlesi 1 kg olan cisme saniye karede 1 m'lik bir ivme veren güç birimi


lexentry: tur/oda__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: oda
trans_list: Zimmer | Raum
sense:
(mimarlık) evin veya herhangi bir yapının oturma, çalışma, yatma gibi işlere yarayan, banyo, salon, giriş v.s. dışında kalan, bir veya birden fazla çıkışı olan bölmesi, göz


lexentry: tur/okumak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: okumak
trans_list: lesen
sense:
bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek


lexentry: tur/olay__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: olay
trans_list: Ereignis | Geschehnis | Event
sense:
(bilişim) bir eylemin gerçekleştiğini, mesela bir tuşa basıldığını ya da fareyle tıklanıldığını bildiren yazılım iletisi


lexentry: tur/oruç__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: oruç
trans_list: Fasten
sense:
(İslâm) Müslümanların genelde yılda bir ay süresince (Ramazan) niyetlenip, tan yeri ağarmaya başlamasından günbatımına kadar günahlardan uzak durarak hiçbir şey yemeden, içmeden ve cinsî ilişkiye girmeden yaptığı farz ibadet.


lexentry: tur/otel__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: otel
trans_list: Hotel
sense:
(mimarlık, oteller) yolcu ve turistlere geceleme imkânı sağlamak, bunun yanında yemek, eğlence v.s. hizmetleri sunmak amacıyla kurulmuş işletme


lexentry: tur/paganizm__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: paganizm
trans_list: Heidentum | Paganismus
sense:
(din bilimi) Kökenleri Dünya'nın kadim tabiat dinlerine uzanan bir inanç şekli ve bu dinlerin umumî ismi.


lexentry: tur/paradoks__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: paradoks
trans_list: Paradox | Widerspruch
sense:
(felsefe, mantık) Kendi içinde çelişkiliymiş gibi görünen, mantıksal olarak hem doğruluğu, hem de yanlışlığı kanıtlanabilen önerme, çatışkı


lexentry: tur/parlamento__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: parlamento
trans_list: Parlament
sense:
(politika) başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı


lexentry: tur/parmak__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: parmak
trans_list: Finger | Zehe
sense:
(anatomi) insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri


lexentry: tur/patron__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: patron
trans_list: Schnittmuster
sense:
(biçki-dikiş, tekstil) kumaşın biçilmesine yarayan, bir kıyafet örneğindeki parçaların şekline göre kesilmiş kâğıt


lexentry: tur/pi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: pi
trans_list: Pi
sense:
(geometri, matematik) dairenin çevresi ile çapı arasındaki oranı gösteren irrasyonel sabit (π ≈ 3,141592653589793...)


lexentry: tur/planemo__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: planemo
trans_list: Objekt planetarer Masse
sense:
(planetoloji) Hidrostatik dengeye ulaşacak kadar büyük (kendi kütle çekimi altında yuvarlaklaşmış), ancak bir yıldız gibi çekirdek füzyonunu sürdürecek kadar büyük olmayan herhangi bir gök cismi.


lexentry: tur/protokol__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: protokol
trans_list: Protokoll
sense:
Diplomatlıkta, devletler arasındaki ilişkilerde geçen yazışmalarda, resmî törenlerde, devlet başkanları ile onların temsilcileri arasındaki görüşmelerde uygulanan kurallar


lexentry: tur/psikoloji__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: psikoloji
trans_list: Psychologie
sense:
(edebiyat) herhangi bir edebiyat ürününde, kişilerin kişiliklerini belirleyen duyuş, düşünüş, davranış biçimi


lexentry: tur/rom__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: rom
trans_list: Rum
sense:
(alkollü içecekler) Şeker kamışından şeker yapılırken elde edilen öz suyun, melâs ve artıkların mayalandırılarak kurutulmasıyla elde edilen alkollü sert içki


lexentry: tur/ruh__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ruh
trans_list: Seele
sense:
Bazısı ruh koklatır, bazısı alnına sirke sürer, bazısı kollarını, bileklerini ovuşturur. — H. R. Gürpınar


lexentry: tur/sahabe__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: sahabe
trans_list: Sahābi
sense:
(İslâm) İslâm Peygamberi'ne iman edip onun meclislerinde bulunmuş ve ondan sözler aktarmış Müslümanlar.


lexentry: tur/sandık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sandık
trans_list: Truhe
sense:
İçerisine takım eşyaları koyabilmek amacıyla genellikle ahşap yapılan büyükçe, kutu biçiminde bir cisim


lexentry: tur/savcı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: savcı
trans_list: Ankläger | Anklägerin
sense:
(hukuk, meslekler) Devlet adına ve yararına davalar açan, kamu haklarını ve hukuku yerine getirmek üzere yargıç katında sanıkları kovuşturan görevli hukukçu.


lexentry: tur/sayı__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: sayı
trans_list: Zahl | Nummer
sense:
(aritmetik, matematik) sayma, ölçme, tartma v.s. işlerin sonunda bulunan birimlerin kaç olduğunu bildiren söz


lexentry: tur/sepet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: sepet
trans_list: Korb
sense:
(kaplar) kamış, saz ince dal veya tellerden hasır şeklinde örülerek yapılan, genellikle sapı olan, eşya ve yiyecek taşımak için kullanılan kap


lexentry: tur/siber_saldırı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: siber saldırı
trans_list: Cyberattacke | cyberattaque
sense:
(askeriye) bilgisayar bilgi sistemlerini, bilgisayar ağlarını, altyapıları, kişisel bilgisayarları veya akıllı telefonları hedef alan herhangi bir saldırı.


lexentry: tur/sinir__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: sinir
trans_list: Nerv
sense:
Şablon:dil=tr duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet


lexentry: tur/sinir_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sinir sistemi
trans_list: Nervensystem
sense:
(nöroloji, organ sistemleri) yüksek yapılı organizmalarda organizmanın yaşadığı ortama uymasını, çeşitli organların iş birliği durumunda çalışmasını sağlayan, sinir hücreleri, sinirler ve sinir merkezinden oluşan sistem


lexentry: tur/sorumluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sorumluluk
trans_list: Verantwortung | Verantwortlichkeit
sense:
kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, mesuliyet


lexentry: tur/sosyal_bilim__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sosyal bilim
trans_list: Sozialwissenschaft
sense:
(sosyoloji) toplum olaylarını, insanın sosyal ve kültürel faaliyetlerini inceleyen bilimlerin ortak adı


lexentry: tur/soğan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: soğan
trans_list: Zwiebel | Lauch
sense:
(sebzeler, soğangiller) yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki, soğan bitkinin çiğ ve pişirilerek yenilen ürünü


lexentry: tur/sunucu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sunucu
trans_list: Server
sense:
(bilişim, yazılım) Kullanıcıların erişebileceği, kullanımına veya paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar uygulaması.


lexentry: tur/sözlük__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sözlük
trans_list: Wörterbuch | Diktionär
sense:
(kitap) bir dilin bütün veya belli bir çağda kullanılmış kelime ve deyimlerini alfabe sırasına göre alarak tanımlarını yapan, açıklayan, başka dillerdeki karşılıklarını veren eser


lexentry: tur/sünnet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sünnet
trans_list: Sunna
sense:
(İslâm) İslâm Peygamberi'nin Müslümanlarca uyulması gerekli sayılan davranışları, herhangi bir konuda söylemiş olduğu söz ya da sükûtla tasdiki


lexentry: tur/süper_küme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: süper küme
trans_list: Supergalaxienhaufen | Superhaufen
sense:
(astronomi) Küçük galaksi kümelerinden ve galaksi gruplarından meydana gelen Kâinat'ın rasat edilebilen en büyük gök cisimleridir.


lexentry: tur/sürüngenler__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: sürüngenler
trans_list: Kriechtiere | Reptilien
sense:
(omurgalılar) kara ve suda yaşayabilen kaplumbağa, kertenkele, timsah, yılan gibi yerde sürünerek veya yürüyerek ilerleyen sınıfı


lexentry: tur/sütyen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sütyen
trans_list: Büstenhalter | BH
sense:
(iç giyim) Kadınların göğüslerini dik tutup dolgun göstermek için kullandıkları, saten, dantel v.s. kumaşlardan yapılan iç çamaşırı


lexentry: tur/sırt__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: sırt
trans_list: Rücken
sense:
(anatomi, zooloji) omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm


lexentry: tur/sığınak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: sığınak
trans_list: Bunker
sense:
(askeriye, mimarlık) özellikle düşman atışlarından, hava bombardımanlarından korunmak için yapılmış yer


lexentry: tur/takvim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: takvim
trans_list: Kalender
sense:
(yazı) bir yılın günerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik şekillerde yapılmış çizelge veya defter.


lexentry: tur/tanrı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tanrı
trans_list: Götze
sense:
ilah olduğuna inanılan veya bir ilahı sembolize ettiği için kendisine tapınılan hayvan, heykel, resim veya herhangi bir cisim


lexentry: tur/tanımlık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tanımlık
trans_list: Artikel | Geschlechtswort | Begleiter
sense:
(dil bilimi) Almanca, Arapça, Fransızca, Yunanca gibi bâzı dillerde kelimelerin başına ya da sonuna eklenerek eklendiği kelimeyi belirli yapan ek ya da kelime


lexentry: tur/tarih__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: tarih
trans_list: Geschichte | Geschichtswissenschaft
sense:
(bilim, tarih) milletleri, toplumları, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyeti inceleyen bilim


lexentry: tur/tarikat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tarikat
trans_list: Sufi-Bruderschaft | Sufi-Orden | Tarīqa
sense:
(İslâm) İslâm'da birtakım yorum ve uygulama farklılıklarına dayanan, bâzı esaslarla birbirinden ayrılan Allah'a ulaşma ve onu tanıma yollarından her biri.


lexentry: tur/tasavvuf__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tasavvuf
trans_list: Sufismus
sense:
(felsefe) Allah'ın vasıflarını ve Kâinat'ın oluşumunu varlık birliği anlayışıyla açıklayan dinî ve felsefî akım


lexentry: tur/tasavvuf__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: tasavvuf
trans_list: Sufismus
sense:
(İslâm) Kur'an'da önerilen ve Peygamber'in hayatında uygulamaları görülen hayat tarzını yaşama gayreti


lexentry: tur/tekbir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tekbir
trans_list: Takbir
sense:
(İslâm) Allah'ın büyüklüğünü, yüceliğini anmak için söylenen ve Allâh-u Ekber sözü ile başlayan duanın adı.


lexentry: tur/teknik_üniversite__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: teknik üniversite
trans_list: technische Universität
sense:
(eğitim, teknik) Teknikle ilgili öğretimin ağırlıklı olarak yapıldığı lisans ve yüksek lisans düzeyinde eğitim veren yükseköğretim kurumu


lexentry: tur/teknoloji__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: teknoloji
trans_list: Technologie | Technik
sense:
Aslına yönelerek meseleyi kavramaya çalıştığımızda insan ve teknoloji arasındaki ilişki son çağların bir olayı değildir. — İ. Özel


lexentry: tur/teori__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: teori
trans_list: Theorie
sense:
(bilim) İradeli bir şekilde tertiplenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kanunların ve kuralların tamamı


lexentry: tur/teşkilat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: teşkilat
trans_list: Organisation
sense:
Ortak bir gayeye hizmet etmeyi hedefleyen, ortak çalışma düzenine sahip, kendi verimini yönetebilen toplumsal düzen.


lexentry: tur/toprak__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: toprak
trans_list: Erde | Erdboden | Land
sense:
(jeoloji) Yer kabuğunun toz hâline gelmiş türlü kütle kırıntılarıyla çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü


lexentry: tur/totem__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: totem
trans_list: Totem
sense:
(etnoloji, mistisizm) Eski çağlarda bir ferdin ya da bir grubun, onları koruduğuna inandıkları; mistik duygularla bağlı bulundukları bir eşyaya, hayvana, herhangi bir maddeye ve görülmeyene duyulan inanç


lexentry: tur/uygulama__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: uygulama
trans_list: Anwendung
sense:
(bilim, sanat) bir bilim ve sanat dalının ilkelerini düşünce alanından uygulama alanına geçirip gerçekleştirme işi


lexentry: tur/uygulama_programlama_arayüzü__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: uygulama programlama arayüzü
trans_list: Programmierschnittstelle | Anwendungsschnittstelle
sense:
(bilişim) bir bilgisayar programının başka bir programda tanımlanmış fonksiyonlarını kullanabilmesi için oluşturulmuş bir tanım bütünüdür.


lexentry: tur/uzay-zaman_sürekliliği__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: uzay-zaman sürekliliği
trans_list: Raumzeitkontinuum
sense:
(astronomi, fizik) üç boyutlu uzay ve tek boyutlu zamanın dört boyutlu matematiksel bir yapıda ortak temsili.


lexentry: tur/uzay_teleskobu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: uzay teleskobu
trans_list: Weltraumteleskop
sense:
(astronomi, optik, uzay) Atmosferin net görmesine mânî olmaması ya da atmosferin geçirmediği elektromanyetik dalgaları incelemek üzere uzaya yerleştirilen teleskop.


lexentry: tur/uzayzaman__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: uzayzaman
trans_list: Raumzeit
sense:
(astronomi, fizik) uzay ile zamanı uzay-zaman sürekliliği olarak isimlendirilen yapıda birleştiren matematik model


lexentry: tur/ve__Bağlaç__1
sense_num: 01
written_rep: ve
trans_list: und
sense:
İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz


lexentry: tur/veri_tabanı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: veri tabanı
trans_list: Datenbank
sense:
(bilişim) Bilgisayar kullanımında çözüme erişmek için işlenebilir hâle getirilmiş, düzenli bir şekilde saklanan bilgi ortamı


lexentry: tur/viki__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: viki
trans_list: Wiki
sense:
Kullanıcıların üzerinde değişiklik yapma yetkisine sahip olduğu açık ağ sayfalarıdır. Geliştirilen özel bir yazılım sayesinde (MediaWiki) her kullanıcı istediği sayfada değişiklik yapabilir ve değiştirilen sayfa anında bütün kullanıcılar tarafından görülür.


lexentry: tur/yanardağ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yanardağ
trans_list: Vulkan | Feuerberg
sense:
(coğrafya, volkanoloji) Magmanın yer içinden lav olarak yüzeye çıktığı veya geçmişte çıkmış olduğu, genellikle koni şeklinde, tepesinde bir püskürme ağzı bulunan dağ


lexentry: tur/yapay_zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yapay zekâ
trans_list: künstliche Intelligenz
sense:
(bilişim) Bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti


lexentry: tur/yapı__Ad__1
sense_num: 08
written_rep: yapı
trans_list: Struktur | Gebäude | Bauwerk
sense:
(sosyoloji) parçaları ve unsurları arasında kanuna uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan sistem veya bütün


lexentry: tur/yapısal_örüntü__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yapısal örüntü
trans_list: Strukturmuster
sense:
(bilişim) nesnelerin ve sınıfların birleştirilerek daha geniş yazılım yapılarının kurulmasına imkân veren teklifler sunar tasarım örüntüsü.


lexentry: tur/yarı_grup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yarı grup
trans_list: Halbgruppe
sense:
(cebir) Boş kümeden farklı bir küme üzerinde sadece birleşme özelliğini sağlayan bir ikili işlem tanımlanmış yapı.


lexentry: tur/yarı_soy_metal__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yarı soy metal
trans_list: Halbedelmetall
sense:
(elementler, metaller) Oksijenli asitlerle tepkimeye girip oksijensiz asitlerle tepkimeye girmeyen metal.


lexentry: tur/yayla__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: yayla
trans_list: Hochebene | Plateau
sense:
akarsularla derin bir şekilde yarılmış, parçalanmış, üzerinde düzlüklerin belirgin olarak bulunduğu, deniz yüzeyinden yüksek yeryüzü parçası


lexentry: tur/yayla__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: yayla
trans_list: Hochebene | Plateau
sense:
dağlık, yüksek bölgelerde, kışın hayat şartları güç olduğu için boş bırakılan, yazınsa havası iyi ve serin olan, hayvan otlatma veya dinlenme yeri


lexentry: tur/yazılım__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yazılım
trans_list: Software
sense:
(bilişim, programlama) değişik ve muhtelif görevler yapma için tasarlanmış elektronik cihazların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarının bütünü.


lexentry: tur/yollamak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: yollamak
trans_list: senden
sense:
aracılık ederek birini bir yerde hizmet etmesini sağlamak amacı ile ilgili yere tavsiye ile göndermek


lexentry: tur/yollamamak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: yollamamak
trans_list: nichtsenden
sense:
aracılık ederek birini bir yerde hizmet etmesini sağlamak amacı ile ilgili yere tavsiye ile göndermemek


lexentry: tur/yortu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yortu
trans_list: christlischer Feiertag
sense:
(Hristiyanlık) İsa'nın hayatını, ölümünü, dirilişini ve azizlerin hayatlarına yansımış olan faziletlerini anmak üzere kilisenin belirlediği mukaddes günler.


lexentry: tur/yüz__Ad__1
sense_num: 09
written_rep: yüz
trans_list: Gesicht
sense:
(anatomi) başın ön tarafındaki deri kaplı bölge, ağız, alın, burun, çene, göz, yanağı ve bulunduğu ön bölüm


lexentry: tur/yıldız__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: yıldız
trans_list: Stern | Gestirn
sense:
(astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri


lexentry: tur/yıldız_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yıldız sistemi
trans_list: Sternsystem
sense:
(astronomi) birbirleri çevresinde dönen, kütleçekim kuvvetiyle birbirlerine bağlı bir yıldız ya da az sayıdaki yıldızdan ve muhtemelen bir gezegenden meydana gelen sistem


lexentry: tur/yıldızlararası_cisim__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yıldızlararası cisim
trans_list: interstellares Objekt
sense:
(astronomi) Yıldızlararası boşlukta bulunan ve kütleçekimsel olarak bir yıldıza bağlı olmayan gök cismi.


lexentry: tur/zamir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zamir
trans_list: Pronomen | Fürwort
sense:
(dil bilimi) belirsizlik, dönüşlülük, işaret, sual ve şahıs kavramları vererek varlıkların yerini tutan kelime


lexentry: tur/zehir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: zehir
trans_list: Gift
sense:
(zehirler) organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde


lexentry: tur/zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zekâ
trans_list: Intelligenz
sense:
(psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı


lexentry: tur/zımpara_kâğıdı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zımpara kâğıdı
trans_list: Sandpapier | Schmirgelpapier
sense:
(kâğıt endüstrisi) Maden, tahta ve daha başka şeylerin yüzünü aşındırıp düzeltmeye ve parlatmaya yarar, üstüne zımpara tozu yapıştırılmış kalınca kâğıt.


lexentry: tur/Çağatayca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Çağatayca
trans_list: Tschagataisch | Tschagataische | tschagataische Sprache
sense:
(diller) Adını Cengiz'in ikinci oğlu Çağatay'dan alan, Doğu Türkçesinin XV. yüzyılda oluşan yazı dili


lexentry: tur/Çin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Çin
trans_list: China
sense:
(ülkeler) Asya'da komünistlikle idare edilen ve nüfus sayımlarına göre Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkesi.


lexentry: tur/âdemelması__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: âdemelması
trans_list: Adamsapfel
sense:
(anatomi) gırtlak çıkıntısı, kalkan kıkırdağı üzerinde ve boynun ön tarafında bulunan çıkıntıya verilen ad


lexentry: tur/çember__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: çember
trans_list: Kreis | Reifen | Kreisumfang
sense:
(geometri) merkez denilen sabit bir noktadan aynı uzaklık ve düzlemdeki noktalar kümesinin oluşturduğu kapalı eğri


lexentry: tur/çene__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: çene
trans_list: Kinn | Kiefer
sense:
(anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad


lexentry: tur/çiçek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: çiçek
trans_list: Blume | Pocken | Blattern | Ausblühung | Pflanze | Pockenkrankheit
sense:
(bitki anatomisi) bitkilerin, üreme organlarını ve çoğunlukla bunları çevreleyen taç yapraklarını barındıran, güzel renkli ve güzel kokulu kısımları


lexentry: tur/ön_izleme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ön izleme
trans_list: Vorschau
sense:
Herhangi bir belge, bilgi veya düzenlemenin son şekline karar vermeden önce ekran üzerinde kontrol edilmesi.


lexentry: tur/ön_izleme__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ön izleme
trans_list: Vorschau
sense:
(sinema) Yeni çekilmiş bir filmin gösterime girmeden önce az sayıda seçilmiş bir grup tarafından izlenmesi.


lexentry: tur/önünde__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: önünde
trans_list: vor
sense:
ön (ad) sözcüğünün çekimi:ikinci tekil şahıs bulunma tekilüçüncü tekil şahıs bulunma tekilüçüncü çoğul şahıs bulunma tekil


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: örnek
trans_list: Beispiel | Probe
sense:
bir düşünceyi, kuralı, gözlemi veya savı desteklemek ve açıklamak amacıyla ileri sürülen söz, yapılan davranış, misal


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: örnek
trans_list: Beispiel | Probe
sense:
(anatomi, biyoloji, botanik, üretim) incelemek veya denemek üzere insan ve hayvan vücudunun, bitkinin veya nesnenin herhangi bir yerinden alınan doku parçası


lexentry: tur/özveri__Ad__1
written_rep: özveri
trans_list:
Aufopferung | Selbstaufopferung | Aufopferungsbereitschaft | Selbsthingabe | Selbstopfer | Selbstopferung


lexentry: tur/üniversite__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: üniversite
trans_list: Universität | Uni | Hochschule
sense:
(mimarlık, öğretim) bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumu


lexentry: tur/İbrani__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: İbrani
trans_list: Hebräer | Hebräerin
sense:
(milletler) Yaklaşık olarak günümüz İsrail ve Filistin'ine denk gelen topraklarda yaşamış tarih öncesi halkın mensubu.


lexentry: tur/İbâdîlik__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İbâdîlik
trans_list: Ibaditen
sense:
(İslâm) İslâm'da bir Hâricîliğin Sıffin Muharebesi sonrasında Hakem Olayı neticesinde Ali el-Mûrtezâ'nın ordusundan ayrılarak meydana gelen ve Muhakkime'nin içerisinde Hâricîlerle birlikte yer alan fırka.


lexentry: tur/İngiliz_Milletler_Topluluğu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İngiliz Milletler Topluluğu
trans_list: Commonwealth | Commonwealth of Nations
sense:
(Britanya, ekonomi, spor) Geçmişte Britanya İmparatorluğu'nun, günümüzde de Birleşik Krallık'ın parçası olan devletlerin meydana getirdiği milletlerarası koalisyon.


lexentry: tur/İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İngilizce
trans_list: Englisch
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinden İngiltere'de ve biraz farklı şekliyle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Kanada ve İngiliz uygarlığını benimsemiş olan ülkelerde kullanılan, İngilizlerin konuştuğu dil


lexentry: tur/İskoç_İngilizcesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İskoç İngilizcesi
trans_list: schottisches Englisch
sense:
(diller) Eski İngilizce'nin kuzey lehçelerinden türemiş, bir zamanlar İskoçya'nın bâzı yörelerinde, şimdi ise özellikle orta ve kuzeydoğu ve güney bölgelerinde konuşulan, İngilizceye yakın bir Cermen dili


lexentry: tur/İstanbul_Sözleşmesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İstanbul Sözleşmesi
trans_list: Istanbul-Konvention
sense:
(hukuk, politika, Türkiye) Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan, 45 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanan, kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddeti önleme ve bununla mücadelede temel standartları ve devletlerin bu konudaki yükümlülüklerini belirleyen milletlerarası insan hakları sözleşmesidir.


lexentry: tur/İstanbul__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: İstanbul
trans_list: Istanbul | Konstantinopel
sense:
(şehirler) Marmara Bölgesi'nde yer alan, (2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin en büyük şehri ve en büyük ili


lexentry: tur/İzlandalı__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İzlandalı
trans_list: Isländer | Isländerin
sense:
(milliyetler) İzlanda'nın çoğunluğunu oluşturan İskandinav kökenli bir etnik grup ve İzlanda'dan gelen kişi


lexentry: tur/ışık__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: ışık
trans_list: Licht | Lichtquelle
sense:
(optik) sıcak bir kaynaktan çıkan, dalga boyu 400-750 nm olup gözle görülebilen elektromanyetik dalga


lexentry: tur/Şamanizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Şamanizm
trans_list: Schamanismus
sense:
(kült) varlığı tüm insanların tarihinde Erken Taş Devri'ne ve daha da geriye kadar kanıtlanabilen, inisiyasyon ihtiva eden bir vecd ve trans tekniği.


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şablon
trans_list: Schablone | Vorlage
sense:
Değişik alanlarda düzeltme, belirleme, ölçme, denetleme işlerinde kullanılan ve işlevine göre yapısı değişen cihaz


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şablon
trans_list: Schablone | Vorlage
sense:
Üzerindeki harf ve şekillerin çevre çizgileri kalem ucu girecek biçimde oyuk olan, bu çizgilerden kalemle istenilen biçim elde edilen, metal ya da plastikten cetvel


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: şablon
trans_list: Schablone | Vorlage
sense:
(mecaz) Körü körüne, üzerinde hiç düşünmeden onaylanan, öykünülen, çok kez yinelendiğinden kabul görmüş, basmakalıp örnek


lexentry: tur/şahin__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şahin
trans_list: Bussard | Falke
sense:
(atmacagiller) Atmacagillerden (Accipitridae) 50-55 cm uzunluğunda, Avrupa ve Asya'nın çalılık, dağ ve ormanlarında yaşayan yırtıcı kuş.


lexentry: tur/şap__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: şap
trans_list: Alaun
sense:
(kimya) Alüminyum ve potasyum sülfatından veya amonyum alüminyum sülfatından oluşan, sıcak suda eriyen, tadı buruk, antiseptik tuz.


lexentry: tur/şarap__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şarap
trans_list: Wein
sense:
(alkollü içecekler) üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki


lexentry: tur/şehir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şehir
trans_list: Stadt
sense:
(yerleşim birimleri) Nüfusunun çoğu ticaret, sanayi, hizmet veya yönetimle ilgili işlerle uğraşan, genellikle tarımsal etkinliklerin olmadığı yerleşim alanı


lexentry: tur/şehir_devleti__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şehir devleti
trans_list: Stadtstaat
sense:
(tarih) Genellikle bir tane şehirden, kasabalar ve köylerden meydana gelen, kendi içinde ve dışında siyasal ve ekonomik olarak bağımsız, bir hükümdar tarafından ya da Cumhuriyet rejimi ile yönetilen bağımsız bir devlet.


lexentry: tur/şerit__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: şerit
trans_list: Parasit
sense:
(parazitler, yassısolucanlar) şeritgillerden, vücudu yassı, birbirine kenetlenmiş boğumları bulunan ve bâzısı metrelerce boyda olan bağırsak asalağı


lexentry: tur/şiir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şiir
trans_list: Gedicht | Dichtung
sense:
Burada herkes kendi gönlünden olduğu kadar bu tabiatın içinden gelen bir şiiri dinler. — A. Ş. Hisar


lexentry: tur/şikâyetname__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şikâyetname
trans_list: Beschwerdeschrift
sense:
(hukuk) Bir görevlinin, yanlış ve kötü hareketleriyle davranışlarını ilgili ve yetkili makama bildiren yazı, şikâyet mektubu


lexentry: tur/şu__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: şu
trans_list: diese | dieser | dieses
sense:
(belgisiz adıllar) biraz uzakta olan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz


lexentry: tur/şömine__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şömine
trans_list: Feuerstelle
sense:
(yangın, mimarlık) odalarda, genellikle duvar kenarlarında tuğla veya taştan yapılmış, bacası olan yer, ocak


