# translation

lexentry: nld/zelfbeschikking__noun__1
sense_num: 03
written_rep: zelfbeschikking
trans_list: самоопределе́ние
sense:
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)


lexentry: nld/zelfstandig_naamwoord__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfstandig naamwoord
trans_list: съществително име
sense:
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.


lexentry: nld/zelfverbranding__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zelfverbranding
trans_list: самозапа́лване
sense:
verbranding ofwel het in de brand steken van zichzelf, als zelfmoordpoging of als maatschappelijk of politiek protest


lexentry: nld/zemelen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zemelen
trans_list: звук
sense:
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van graankorrels


lexentry: nld/zenuw__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuw
trans_list: нерв
sense:
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen


lexentry: nld/zenuwstelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwstelsel
trans_list: Нервна система
sense:
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen


lexentry: nld/zenuwtrekking__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zenuwtrekking
trans_list: конвулсия
sense:
onwillekeurige spiertrekking die men maakt bij psychische spanning, uit gewoonte of door een neurologische aandoening


lexentry: nld/zeshoek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zeshoek
trans_list: шестоъгълник
sense:
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden


lexentry: nld/zestien__num__1
sense_num: 01
written_rep: zestien
trans_list: шестна́десет
sense:
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"


lexentry: nld/zetting__noun__1
sense_num: 04
written_rep: zetting
trans_list: жи́лище
sense:
(bouwkunde) (geologie) (waterbeheer) het inklinken van een ondergrond (vastzetten) gepaard gaande met inkrimping


lexentry: nld/zeuren__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zeuren
trans_list: вия
sense:
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken


lexentry: nld/ziek__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: ziek
trans_list: болен
sense:
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren


lexentry: nld/ziekenwagen__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekenwagen
trans_list: бъ́рза по́мощ
sense:
(verkeer), (medisch) een voertuig ingericht voor het vervoer van patiënten, gewoonlijk naar een ziekenhuis toe


lexentry: nld/ziekteverwekker__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverwekker
trans_list: болестотворен организъм
sense:
(medisch) (biologie) organisme dat een ziekte veroorzaakt, meestal maar niet altijd gaat het om micro-organismen zoals bacteriën, virussen en eencellige organismen


lexentry: nld/ziekteverzekering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: ziekteverzekering
trans_list: здравна осигуровка
sense:
verzekering die de meeste kosten van medisch advies, behandelingen, medicijnen, het gebruik van hulpmiddelen of andere voorzieningen op grond van een medische noodzaak vergoedt


lexentry: nld/zijdeworm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zijdeworm
trans_list: копринена пеперуда
sense:
(dierkunde), (kleding) rups van de zijdevlinder, Bombyx mori De dunne, sterke draad die deze rups produceert om zijn cocon te maken, is de grondstof voor een glanzend weefsel voor luxe kleding.


lexentry: nld/zijn__verb__1
sense_num: 10
written_rep: zijn
trans_list: съм | бъда
sense:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord


lexentry: nld/zilverschoon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zilverschoon
trans_list: гъши очеболец
sense:
(plantkunde) Potentilla anserina een plant uit de rozenfamilie (Rosaceae), de naam van deze plant komt door het zilverig uiterlijk dat ontstaat door zijdeachtige haartjes waarmee de plant is bedekt


lexentry: nld/zilvervisje__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zilvervisje
trans_list: люспеница
sense:
(zilvervisjes) zilvergrijs twee centimeter lang insect, Lepisma saccharina , dat als ongedierte in huis kan voorkomen


lexentry: nld/zink__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zink
trans_list: цинк
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


lexentry: nld/zinnebeeld__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeld
trans_list: си́мвол
sense:
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een natie, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld


lexentry: nld/zinnebeeldig__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zinnebeeldig
trans_list: образен
sense:
met name van een betekenis van taalgebruik: dat er een beeld wordt gebruikt dat verhelderend kan zijn maar niet letterlijk genomen moet worden


lexentry: nld/zirkonium__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zirkonium
trans_list: цирконий
sense:
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal


lexentry: nld/zitvlees__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zitvlees
trans_list: пасиа́нс
sense:
(figuurlijk) een lichamelijke en geestelijke gesteldheid die het mogelijk maakt dat je kan blijven stilzitten


lexentry: nld/zodiak__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zodiak
trans_list: зодиак
sense:
het vlak waarin de aarde om de zon draait of -van de aarde gezien- het vlak waarin de zon aan de hemel schijnt voort te bewegen


lexentry: nld/zoeker__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zoeker
trans_list: визьор
sense:
(fotografie) een instrumentje op of aan een camera dat het richten ervan vergemakkelijkt, een richtmiddel


lexentry: nld/zoete_aardappel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoete aardappel
trans_list: батат
sense:
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave


lexentry: nld/zogenaamd__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zogenaamd
trans_list: така́ наре́чен
sense:
(pejoratief) door anderen zo genoemd (waarmee de gebruiker afstand nemend van de naam of het begrip zelf), niet echt


lexentry: nld/zombiecomputer__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zombiecomputer
trans_list: зомби
sense:
(informatica) computer met internetverbinding die is besmet doordat de besturing van buitenaf - bijv. door een virus - is overgenomen


lexentry: nld/zomereik__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zomereik
trans_list: обикновен дъб
sense:
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden


lexentry: nld/zon__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zon
trans_list: слънце
sense:
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt


lexentry: nld/zondvloed__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zondvloed
trans_list: потоп
sense:
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God


lexentry: nld/zoneclips__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoneclips
trans_list: слънчево затъмнение
sense:
het verschijnsel dat de maan of een ander hemellichaam voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zonneklep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonneklep
trans_list: козирка
sense:
klep, die met een soort haarband op het hoofd wordt gedragen, zodat de zon niet in de ogen kan schijnen


lexentry: nld/zonnesteek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnesteek
trans_list: слънчев удар
sense:
(medisch) plotselinge aandoening van de hersenen ten gevolge van te felle zonneschijn of te grote hitte


lexentry: nld/zonnestelsel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnestelsel
trans_list: Слънчева система
sense:
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren


lexentry: nld/zonnevlek__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnevlek
trans_list: слънчево петно
sense:
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek


lexentry: nld/zonnewende__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewende
trans_list: слънцестоене
sense:
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt


lexentry: nld/zonnewering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonnewering
trans_list: заслепявам
sense:
is iets dat tegen de zonnestraling beschermt en is de verzamelnaam voor allerlei constructies die de overlast van zonlicht en warmte ten gevolge van zonlicht moeten tegengaan.


lexentry: nld/zonsverduistering__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zonsverduistering
trans_list: слънчево затъмнение
sense:
(astronomie) het verschijnsel dat de maan voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt


lexentry: nld/zoogdier__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zoogdier
trans_list: бозайник
sense:
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia


lexentry: nld/zotheid__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zotheid
trans_list: безразсъдство
sense:
iets wat voortkomt uit een gekke manier van denken, soms vooral als een slechte domheid, soms als iets wat ook wel grappig is


lexentry: nld/zuring__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuring
trans_list: ла́пад
sense:
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden


lexentry: nld/zuurgraad__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurgraad
trans_list: киселинност
sense:
(scheikunde) de mate waarin iets zuur is, gewoonlijk gemeten als de negatieve logaritme (-log) van de concentratie waterstofionen


lexentry: nld/zuurstof__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zuurstof
trans_list: кислород | кислоро́д
sense:
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof


lexentry: nld/zwaard__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwaard
trans_list: меч
sense:
een lang, scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat werd gebruikt als wapen; tegenwoordig heeft het eerder een symbolische waarde


lexentry: nld/zwanger__adjc__1
sense_num: 01
written_rep: zwanger
trans_list: бременна
sense:
de toestand waarin een vrouw verkeert wanneer er in de baarmoeder een bevruchting heeft plaatsgevonden


lexentry: nld/zwart_gat__phrase__1
sense_num: 01
written_rep: zwart gat
trans_list: че́рна ду́пка
sense:
(natuurkunde), (astronomie) een gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is


lexentry: nld/zwarte_doos__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwarte doos
trans_list: че́рна кути́я
sense:
crashbestendig apparaat met vluchtgegevens in een vliegtuig dat gebruikt kan worden om vliegtuigongelukken te analyseren


lexentry: nld/zwavel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavel
trans_list: сяра
sense:
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal


lexentry: nld/zwavelzuur__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwavelzuur
trans_list: сярна киселина
sense:
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking


lexentry: nld/zweefvliegtuig__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweefvliegtuig
trans_list: планер
sense:
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen


lexentry: nld/zweep__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweep
trans_list: бич
sense:
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen


lexentry: nld/zwegel__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwegel
trans_list: жлеб
sense:
(muziekinstrument), (verouderd) een eenhandsfluit met drie vingergaten; meestal speelt de muzikant daarop tegelijk met nog een ander instrument, meestal een kleine trom


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwemvlies
trans_list: мре́жа
sense:
(zoötomie), (zwemmen) huidplooi tussen vingers of tenen die het vergemakkelijkt zich bij het zwemmen tegen het water af te zetten


lexentry: nld/zwemvlies__noun__1
sense_num: 02
written_rep: zwemvlies
trans_list: перка
sense:
(schoeisel), (zwemmen) kunststofimitatie van [1] die de mens als verlengstuk van zijn voet kan aandoen


lexentry: nld/zwerm__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwerm
trans_list: рой
sense:
een grote groep gezamenlijk op- en rondtrekkende personen, dieren of zaken, gewoonlijk vogels of insecten


lexentry: nld/zweving__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zweving
trans_list: би́я
sense:
(muziek) (natuurkunde) een geluidsverschijnsel dat veroorzaakt wordt door de interferentie van twee tonen met een gering verschil in toonhoogte


lexentry: nld/zwijn__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwijn
trans_list: свиня
sense:
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben


lexentry: nld/zwingel__noun__1
sense_num: 01
written_rep: zwingel
trans_list: мъналка
sense:
(vlasbewerking) breede, houten spaan met aangescherpten snijkant en een handvat, bestemd om de vlas- en hennepvezels te verwijderen van de scheven uit de gedroogde houtpijp


lexentry: nld/zwingelen__verb__1
sense_num: 01
written_rep: zwingelen
trans_list: мъна
sense:
overgankelijk een bewerking van vlas en hennep waarbij, nadat het harde omhulsel (houtpijp) van de stengel gebroken is, dit verwijderd wordt door de vezels tussen twee tegen elkaar indraaiende molens door te voeren


lexentry: nld/één__num__1
sense_num: 01
written_rep: één
trans_list: един | едно
sense:
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I


