# translation

lexentry: pol/kryminologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kryminologia
trans_list: криминология
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);


lexentry: pol/kryptologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kryptologia
trans_list: криптология
sense:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);


lexentry: pol/krystalit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krystalit
trans_list: кристаллит
sense:
(chemia, chemiczny) część ciała stałego o budowie krystalicznej będąca obszarem monokrystalicznego uporządkowania;


lexentry: pol/krystalograficzny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: krystalograficzny
trans_list: кристаллографический
sense:
(fizyka, fizyczny) (mineralogia, mineralogiczny) związany z krystalografią, dotyczący krystalografii


lexentry: pol/kryształ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kryształ
trans_list: кристал
sense:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;


lexentry: pol/kryształ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kryształ
trans_list: хрусталь
sense:
(potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;


lexentry: pol/kryterium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kryterium
trans_list: критерий
sense:
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru


lexentry: pol/krytykanctwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krytykanctwo
trans_list: критиканство
sense:
krytykowanie, z którego niewiele wynika; skłonność do nierzeczowego krytykowania, wydawania bezcelowych negatywnych sądów


lexentry: pol/kryzys_wieku_średniego__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kryzys wieku średniego
trans_list: кри́зис сре́днего во́зраста
sense:
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;


lexentry: pol/krzak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzak
trans_list: крокозябры
sense:
(przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) zwykle w lm zbiór bezsensownych znaków powstały z logicznego tekstu, np. na skutek niepoprawnych ustawień strony kodowej lub wystąpienia błędów


lexentry: pol/krzak_gorejący__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzak gorejący
trans_list: неопали́мая купина́
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: płonący krzak, pod postacią którego Bóg objawił się Mojżeszowi;


lexentry: pol/krzesło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzesło
trans_list: стул
sense:
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);


lexentry: pol/krzywica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzywica
trans_list: рахи́т
sense:
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;


lexentry: pol/krzywomierz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzywomierz
trans_list: курвиметр
sense:
przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;


lexentry: pol/krzyżak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzyżak
trans_list: крестовик
sense:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;


lexentry: pol/krzyżmo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzyżmo
trans_list: еле́й
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;


lexentry: pol/krzyżodziób__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzyżodziób
trans_list: клёст
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki


lexentry: pol/krzyżodziób_świerkowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krzyżodziób świerkowy
trans_list: клёст-еловик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów;


lexentry: pol/król_jest_nagi__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: król jest nagi
trans_list: а король - то голый
sense:
stwierdzenie oczywistości, której inni nie chcą lub boją się zauważyć, kiedy wygodniej im jest udawać, że wszystko jest w porządku


lexentry: pol/król_śledziowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: król śledziowy
trans_list: сельдяной король
sense:
(dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;


lexentry: pol/królestwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: królestwo
trans_list: царство
sense:
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);


lexentry: pol/królowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: królowa
trans_list: королева
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów


lexentry: pol/krótkowzroczność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: krótkowzroczność
trans_list: близорукость | миопия
sense:
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;


lexentry: pol/ksenofobia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ksenofobia
trans_list: ксенофобия
sense:
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;


lexentry: pol/ksiądz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ksiądz
trans_list: священник | ксёндз
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;


lexentry: pol/książka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: książka
trans_list: книга
sense:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;


lexentry: pol/książka_telefoniczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: książka telefoniczna
trans_list: телефо́нная кни́га
sense:
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;


lexentry: pol/księgosusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: księgosusz
trans_list: падёж
sense:
(weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna bydła powodowana przez wirusy z rzędu Mononegavirales;


lexentry: pol/księgowość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: księgowość
trans_list: бухгалтерия
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: księstwo
trans_list: герцогство
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księżyc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: księżyc
trans_list: луна | спутник
sense:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;


lexentry: pol/księżycówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: księżycówka
trans_list: самого́н
sense:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (spożywczy) nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca


lexentry: pol/ksylitol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ksylitol
trans_list: ксилит
sense:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;


lexentry: pol/ksylofon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ksylofon
trans_list: ксилофон
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;


lexentry: pol/ksylometazolina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ksylometazolina
trans_list: ксилометазолин
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny


lexentry: pol/kszyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kszyk
trans_list: бекас
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;


lexentry: pol/kto_mieczem_wojuje,_(ten)_od_miecza_ginie__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie
trans_list: кто с мечом к нам придет от меча и погибнет | поднявший меч от меча и погибнет
sense:
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami


lexentry: pol/kto_pierwszy,_ten_lepszy__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: kto pierwszy, ten lepszy
trans_list: в поря́дке живо́й о́череди
sense:
pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel


lexentry: pol/który__zaimek__1
sense_num: 01
written_rep: który
trans_list: который
sense:
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego


lexentry: pol/kubizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kubizm
trans_list: кубизм
sense:
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;


lexentry: pol/kuc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuc
trans_list: по́ни
sense:
(zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;


lexentry: pol/kuchenka_mikrofalowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuchenka mikrofalowa
trans_list: микроволно́вая печь
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuchnia
trans_list: кухня
sense:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuchnia
trans_list: кухня
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się


lexentry: pol/kufer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kufer
trans_list: бау́л
sense:
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży


lexentry: pol/kuguar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuguar
trans_list: го́рный лев
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię;


lexentry: pol/kukiełka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kukiełka
trans_list: куколка
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka teatralna osadzona na kiju i animowana od dołu;


lexentry: pol/kukuruźnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kukuruźnik
trans_list: кукурузник
sense:
(potocznie, potoczny) (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) mały radziecki dwupłatowy samolot z okresu II wojny światowej; używano go najczęściej podczas zwiadów


lexentry: pol/kukurydza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kukurydza
trans_list: кукуруза | маис
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;


lexentry: pol/kula__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kula
trans_list: шар
sense:
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;


lexentry: pol/kulik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kulik
trans_list: кроншне́п
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych


lexentry: pol/kulminacyjny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: kulminacyjny
trans_list: кульминационный
sense:
najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć


lexentry: pol/kulomb__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kulomb
trans_list: кулон
sense:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;


lexentry: pol/kulon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kulon
trans_list: авдотка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;


lexentry: pol/kult__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kult
trans_list: культ
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;


lexentry: pol/kultura_języka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kultura języka
trans_list: культура речи | культура языка | языковая культура
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się językiem zgodnie z pewnymi normami językowymi, zwłaszcza umiejętność operowania językiem standardowym


lexentry: pol/kumkwat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kumkwat
trans_list: кумкват
sense:
(botanika, botaniczny) Fortunella, krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe pochodzące z Chin, uprawiane w Azji i Ameryce Północnej dla owoców lub jako roślina ozdobna;


lexentry: pol/kumulacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kumulacja
trans_list: накопление | скопление
sense:
nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; (także, też) sumowanie działań, doświadczeń itp.


lexentry: pol/kumys__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kumys
trans_list: кумыс
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;


lexentry: pol/kuna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuna
trans_list: куница
sense:
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;


lexentry: pol/kundalini__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kundalini
trans_list: кундалини
sense:
(filozofia, filozoficzny) w filozofii i mistyce hinduskiej: energia, która spoczywa u podstawy kręgosłupa


lexentry: pol/kung_fu__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kung fu
trans_list: гунфу́
sense:
(sport, sportowy) popularny (aczkolwiek błędny) termin określający chińskie sztuki walki (termin poprawny: wushu);


lexentry: pol/kuoka_krótkoogonowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuoka krótkoogonowa
trans_list: квокка
sense:
(zoologia, zoologiczny) Setonix brachyurus, gatunek zwierzęcia z monotypowego rodzaju kuoka, Setonix


lexentry: pol/kuracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuracja
trans_list: вулканиза́ция
sense:
szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody


lexentry: pol/kurant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurant
trans_list: глокеншпиль
sense:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu


lexentry: pol/kurcz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurcz
trans_list: конвульсия | корча | спазм | судорога
sense:
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurek
trans_list: флю́гер
sense:
(dawniej, dawny) (etnografia, etnograficzny) atrapa koguta wykorzystywane w zwyczajach ludowych, zabawach strzeleckich, łopoczące na dachu


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurek
trans_list: кран
sense:
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurek
trans_list: взводить
sense:
(wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;


lexentry: pol/kurka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurka
trans_list: лисичка | лисичка обыкновенная
sense:
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius), gatunek grzyba jadalnego;


lexentry: pol/kurka_wodna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurka wodna
trans_list: камышница
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;


lexentry: pol/kuropatwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuropatwa
trans_list: куропатка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;


lexentry: pol/kursor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kursor
trans_list: каре́тка
sense:
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;


lexentry: pol/kursor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kursor
trans_list: каре́тка
sense:
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury


lexentry: pol/kurwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurwa
trans_list: блядь
sense:
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) człowiek postępujący w sposób podły lub niemoralny, łajdak, nikczemnik, sprzedający się


lexentry: pol/kurwa__wykrzyknik__1
sense_num: 02
written_rep: kurwa
trans_list: бля | блядь
sense:
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;


lexentry: pol/kurzawka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kurzawka
trans_list: зыбу́чие пески́
sense:
(geologia, geologiczny) drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;


lexentry: pol/kustodia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kustodia
trans_list: кустодия
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;


lexentry: pol/kusza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kusza
trans_list: арбалет
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;


lexentry: pol/kuter__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuter
trans_list: катер
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;


lexentry: pol/kuty_na_cztery_nogi__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: kuty na cztery nogi
trans_list: стреляный воробей | тёртый калач
sense:
(przenośnie, przenośnia) ktoś bardzo sprytny; przygotowany na każdą ewentualność; wyrachowany spryciarz; ktoś z ogromnym doświadczeniem życiowym lub w jakiejś konkretnej dziedzinie


lexentry: pol/kuć_żelazo,_póki_gorące__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: kuć żelazo, póki gorące
trans_list: ковать железо, пока горячо
sense:
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe


lexentry: pol/kuśnierz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kuśnierz
trans_list: скорняк
sense:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra


lexentry: pol/kuźniecki__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: kuźniecki
trans_list: кузнецкий
sense:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka (po 1932 Nowokuźnieck)


lexentry: pol/kwadratura_koła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwadratura koła
trans_list: квадратура круга
sense:
(geometria) jeden ze starożytnych, nie mających rozwiązania problemów matematyki greckiej, polegający na skonstruowaniu kwadratu, którego pole równe jest polu danego koła, przy użyciu wyłącznie cyrkla i linijki bez podziałki;


lexentry: pol/kwantowy_laser_kaskadowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwantowy laser kaskadowy
trans_list: квантово-каскадный лазер
sense:
(fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni;


lexentry: pol/kwantyfikator_ogólny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwantyfikator ogólny
trans_list: квантор всеобщности
sense:
(logika, logiczny) kwantyfikator mówiący, że dane twierdzenie (funkcja zdaniowa) jest prawdziwe przy dowolnej wartości zmiennej


lexentry: pol/kwarc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwarc
trans_list: кварц
sense:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;


lexentry: pol/kwartetowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: kwartetowy
trans_list: квартетный
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z kwartetem; przeznaczony do zagrania przez kwartet, czterech muzyków


lexentry: pol/kwas_abietynowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas abietynowy
trans_list: абиетиновая кислота
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych;


lexentry: pol/kwas_akrylowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas akrylowy
trans_list: акриловая кислота
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;


lexentry: pol/kwas_askorbinowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas askorbinowy
trans_list: аскорбиновая кислота
sense:
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;


lexentry: pol/kwas_azelainowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas azelainowy
trans_list: азелаиновая кислота
sense:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;


lexentry: pol/kwas_chlebowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas chlebowy
trans_list: квас
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego;


lexentry: pol/kwas_deoksyrybonukleinowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas deoksyrybonukleinowy
trans_list: дезоксирибонуклеиновая кислота
sense:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych


lexentry: pol/kwas_hialuronowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas hialuronowy
trans_list: гиалуроновая кислота
sense:
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/kwas_mlekowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas mlekowy
trans_list: молочная кислота
sense:
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;


lexentry: pol/kwas_octowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas octowy
trans_list: уксусная кислота | этановая кислота | метанкарбоновая кислота
sense:
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;


lexentry: pol/kwas_salicylowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas salicylowy
trans_list: салициловая кислота | 2-гидроксибензойная кислота
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);


lexentry: pol/kwas_siarkowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas siarkowy
trans_list: серная кислота
sense:
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;


lexentry: pol/kwas_węglowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwas węglowy
trans_list: угольная кислота
sense:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;


lexentry: pol/kwasica_metaboliczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwasica metaboliczna
trans_list: метаболический ацидоз
sense:
(medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;


lexentry: pol/kwazar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwazar
trans_list: квазар
sense:
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;


lexentry: pol/kwiat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwiat
trans_list: цветок | цветы
sense:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania


lexentry: pol/kwiecie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kwiecie
trans_list: пери́од цветения
sense:
(książkowy) kwiaty (szczególnie w odniesieniu do ich dużej ilości, wielości, intensywności barw lub zapachów)


lexentry: pol/kółko_i_krzyżyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kółko i krzyżyk
trans_list: кре́стики-но́лики
sense:
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;


lexentry: pol/kąkol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kąkol
trans_list: куколь
sense:
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;


lexentry: pol/kłos__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kłos
trans_list: колос
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;


lexentry: pol/kłusowniczy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: kłusowniczy
trans_list: браконьерский
sense:
(łowiectwo, łowiecki) związany z kłusownictwem albo kłusownikiem, dotyczący kłusownictwa albo kłusownika


lexentry: pol/kłódka_miłości__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kłódka miłości
trans_list: замок любви
sense:
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;


lexentry: pol/kłąb_rojowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kłąb rojowy
trans_list: гру́ппа
sense:
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;


lexentry: pol/kłącze__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: kłącze
trans_list: корневище | ризома
sense:
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;


lexentry: pol/laboratorium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: laboratorium
trans_list: лаборатория
sense:
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;


lexentry: pol/labrys__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: labrys
trans_list: лабрис
sense:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;


lexentry: pol/lada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lada
trans_list: прилавок
sense:
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru


lexentry: pol/ladaco__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ladaco
trans_list: мошенник
sense:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (żartobliwie) człowiek nic niewart, postępujący lekkomyślnie i nieodpowiedzialnie


lexentry: pol/ladacznica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ladacznica
trans_list: блудница
sense:
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/laddu__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: laddu
trans_list: ладду
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie indyjskie kulki z purée z ciecierzycą, maczane w syropie, oblepione kawałkami migdałów i orzechów;


lexentry: pol/lafirynda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lafirynda
trans_list: шлюха
sense:
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/laguna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: laguna
trans_list: лагуна
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;


lexentry: pol/lahar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lahar
trans_list: лаха́р
sense:
(geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;


lexentry: pol/lajkować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: lajkować
trans_list: [[поста́вить]] лайк
sense:
(środowiskowy) w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW


lexentry: pol/lakier__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lakier
trans_list: лак
sense:
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony


lexentry: pol/lakier_do_paznokci__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lakier do paznokci
trans_list: лак для ногтей
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych


lexentry: pol/lakier_do_włosów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lakier do włosów
trans_list: лак
sense:
(fryzjerstwo, fryzjerski) alkoholowy, wodno-alkoholowy lub rzadziej wodny roztwór żywicy w sprayu używany do utrwalenia fryzury;


lexentry: pol/lakrymator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lakrymator
trans_list: лакриматор | слезоточивый газ
sense:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej lakrymatorami, działający drażniąco na oczy i drogi oddechowe powodując silne łzawienie;


lexentry: pol/lamblia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lamblia
trans_list: лямблия
sense:
(zoologia, zoologiczny) Giardia intestinalis, wiciowiec pasożytny przywierający za pomocą przyssawki do jelita żywiciela, czasem też do wątroby lub pęcherzyka żółciowego;


lexentry: pol/lambrekin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lambrekin
trans_list: ламбрекен
sense:
rodzaj krótkiej ozdobnej zasłony, firanki nad oknem, drzwiami zawieszonej na drążku lub ozdabiający baldachimy;


lexentry: pol/lamentacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lamentacja
trans_list: стенание
sense:
(literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście;


lexentry: pol/lamentacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lamentacja
trans_list: стенание
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) fragment biblijnych Trenów Jeremiasza wykonywany podczas liturgii chrześcijańskiej


lexentry: pol/lamer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lamer
trans_list: ламер
sense:
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba niemająca doświadczenia w posługiwaniu się komputerem, najczęściej w znaczeniu pejoratywnym;


lexentry: pol/lampka_oliwna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lampka oliwna
trans_list: копти́лка
sense:
(historia, historyczny, historycznie) niewielkie naczynie gliniane lub metalowe z knotem wytwarzające światło poprzez spalanie oliwy


lexentry: pol/lanca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lanca
trans_list: копьё
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń kawalerii złożona z długiego drzewca z proporczykiem, z osadzonym nań metalowym grotem


lexentry: pol/lando__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lando
trans_list: детская коляска
sense:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj pojazdu konnego czterokołowego z siedzeniami dla pasażerów umieszczonymi naprzeciw siebie;


lexentry: pol/langosz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: langosz
trans_list: лангош
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa w formie pszenno-ziemniaczanego placka smażonego na głębokim oleju podawanego z różnymi dodatkami – na słono lub słodko;


lexentry: pol/langusta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: langusta
trans_list: лангу́ст
sense:
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;


lexentry: pol/laparotomia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: laparotomia
trans_list: лапаротомия
sense:
(medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;


lexentry: pol/larwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: larwa
trans_list: личинка
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;


lexentry: pol/laryngolog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: laryngolog
trans_list: ларинголог
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła


lexentry: pol/laryngologiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: laryngologiczny
trans_list: ларингологический
sense:
(medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa


lexentry: pol/lasagne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lasagne
trans_list: лазанья
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem


lexentry: pol/laser__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: laser
trans_list: лазер
sense:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;


lexentry: pol/laserowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: laserowy
trans_list: лазерный
sense:
związany z laserem, dotyczący lasera, wykorzystujący do działania światło lasera, powstały ze światła lasera


lexentry: pol/lasostep__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lasostep
trans_list: лесостепь
sense:
(geografia, geograficzny) formacja roślinna stanowiąca strefę przejściową między stepem a lasem liściastym, macharakter mozaiki tworzonej przez przemieszane wzajemnie płaty zbiorowisk stepowych i leśnych;


lexentry: pol/lassi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lassi
trans_list: ла́сси́
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;


lexentry: pol/lasso__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lasso
trans_list: лассо
sense:
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;


lexentry: pol/latarnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: latarnia
trans_list: фонарь
sense:
(architektura, architektoniczny) cylinder na górnym pierścieniu kopuły z otworami doświetlającymi wnętrze;


lexentry: pol/latarnia_morska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: latarnia morska
trans_list: маяк
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;


lexentry: pol/latawiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: latawiec
trans_list: воздушный змей | летающий змей | змей
sense:
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;


lexentry: pol/latentny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: latentny
trans_list: лате́нтный
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) utajony, ukryty, bezobjawowy


lexentry: pol/latryna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: latryna
trans_list: отхо́жее ме́сто
sense:
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;


lexentry: pol/latte__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: latte
trans_list: ко́фе-ла́тте
sense:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawa espresso z dużą ilością mleka krowiego lub roślinnego, zazwyczaj w stosunku 1 do 2


lexentry: pol/latynizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: latynizacja
trans_list: латиниза́ция
sense:
(książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi


lexentry: pol/latynizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: latynizacja
trans_list: латиниза́ция
sense:
(książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej


lexentry: pol/latynizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: latynizm
trans_list: латинизм
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;


lexentry: pol/laufer__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: laufer
trans_list: офице́р
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (szachy, pojęcie szachowe) (także TemplateParserError:LuaError) bierka poruszająca się po szachownicy na skos;


lexentry: pol/lawenda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lawenda
trans_list: лава́нда
sense:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;


lexentry: pol/lawendowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: lawendowy
trans_list: лава́нда
sense:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dotyczący lawendy, należący do lawendy, zrobiony z lawendy, zawierający lawendę, związany z lawendą


lexentry: pol/laweta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: laweta
trans_list: эвакуатор
sense:
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów


lexentry: pol/leader__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: leader
trans_list: вожа́к
sense:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca polityczny, społeczny, zawodowy


lexentry: pol/lebiodka_pospolita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lebiodka pospolita
trans_list: душица обыкновенная | мята боровая | мята лесная
sense:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) Origanum vulgare L., roślina wieloletnia z gatunku (1.1)


lexentry: pol/lecytyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lecytyna
trans_list: лецитин
sense:
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej


lexentry: pol/ledwo__spójnik__1
sense_num: 02
written_rep: ledwo
trans_list: едва | как только
sense:
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko


lexentry: pol/legalizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: legalizacja
trans_list: легализация
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem


lexentry: pol/legenda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: legenda
trans_list: легенда
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;


lexentry: pol/legion__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: legion
trans_list: легио́н
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;


lexentry: pol/legionowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: legionowy
trans_list: легионе́р
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z legionem, dotyczący legionów


lexentry: pol/lej_krasowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lej krasowy
trans_list: дья́волова дыра́
sense:
(geologia, geologiczny) okrągłe zagłębienie z podziemnym odpływem powstałe wskutek działalności wody;


lexentry: pol/lekarstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lekarstwo
trans_list: лекарство
sense:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy


lexentry: pol/lekarz_medycyny_pracy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lekarz medycyny pracy
trans_list: профврач
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się badaniami profilaktycznymi pracowników oraz diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób zawodowych


lexentry: pol/leksem__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: leksem
trans_list: лексема
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;


lexentry: pol/leksykologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: leksykologia
trans_list: лексикология
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;


lexentry: pol/leksykon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: leksykon
trans_list: лексикон
sense:
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;


lexentry: pol/leming__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: leming
trans_list: лемминг
sense:
(zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/len__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: len
trans_list: лён
sense:
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion


lexentry: pol/leniwiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: leniwiec
trans_list: ленивец | лени́вец
sense:
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);


lexentry: pol/lepiej_późno_niż_wcale__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: lepiej późno niż wcale
trans_list: лучше поздно, чем никогда
sense:
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale


lexentry: pol/lepkość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lepkość
trans_list: вя́зкость
sense:
(fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego


lexentry: pol/leszczyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: leszczyna
trans_list: лещи́на
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;


lexentry: pol/lew_afrykański__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lew afrykański
trans_list: лев
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera leo Linnaeus, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych;


lexentry: pol/lewarek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lewarek
trans_list: домкрат
sense:
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów


lexentry: pol/lewatywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lewatywa
trans_list: клизма
sense:
(medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;


lexentry: pol/lewica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lewica
trans_list: ле́вый
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy


lexentry: pol/lewicowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: lewicowy
trans_list: левый
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy


lexentry: pol/leśnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: leśnictwo
trans_list: лесоведение
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną


lexentry: pol/libacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: libacja
trans_list: возлия́ние
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;


lexentry: pol/liberalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liberalizm
trans_list: либерали́зм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;


lexentry: pol/licencja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: licencja
trans_list: лицензия
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liceum
trans_list: лицей
sense:
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;


lexentry: pol/lichwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lichwa
trans_list: ростовщичество
sense:
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;


lexentry: pol/licytacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: licytacja
trans_list: аукцион
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczba
trans_list: число
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczba
trans_list: число
sense:
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);


lexentry: pol/liczba_całkowita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczba całkowita
trans_list: це́лое | це́лое число́
sense:
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;


lexentry: pol/liczba_niewymierna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczba niewymierna
trans_list: иррациональное число
sense:
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;


lexentry: pol/liczba_pierwsza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczba pierwsza
trans_list: простое число
sense:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;


lexentry: pol/liczba_porządkowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczba porządkowa
trans_list: но́мер
sense:
(matematyka, matematyczny) zwykle w lm: zbiór dobrze uporządkowany, będący kanonicznym reprezentantem pewnej klasy izomorficzności dobrych porządków


lexentry: pol/liczba_rzeczywista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczba rzeczywista
trans_list: вещественное число́
sense:
(matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;


lexentry: pol/liczi_chińskie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczi chińskie
trans_list: личи
sense:
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie


lexentry: pol/liczydło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liczydło
trans_list: счёты
sense:
(matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;


lexentry: pol/lid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lid
trans_list: графи́т
sense:
pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;


lexentry: pol/lidokaina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lidokaina
trans_list: лидокаин
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, używany jako środek miejscowo znieczulający;


lexentry: pol/liga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liga
trans_list: ли́га
sense:
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.


lexentry: pol/ligatura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ligatura
trans_list: лигатура
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ;


lexentry: pol/ligatura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ligatura
trans_list: лигатура
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut;


lexentry: pol/likoryna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: likoryna
trans_list: ликорин
sense:
(chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych


lexentry: pol/liktor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liktor
trans_list: ликтор
sense:
(historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;


lexentry: pol/limfa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: limfa
trans_list: лимфа
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;


lexentry: pol/limnologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: limnologia
trans_list: лимнология
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;


lexentry: pol/lincz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lincz
trans_list: линчева́ние
sense:
(książkowy) rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzonej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej


lexentry: pol/lingwistyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lingwistyka
trans_list: лингвистика
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku


lexentry: pol/linia_kolejowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: linia kolejowa
trans_list: железная дорога
sense:
(kolejnictwo) droga kolejowa wraz z przyległym pasem gruntu i infrastrukturą umożliwiającą funkcjonowanie kolei;


lexentry: pol/linia_wodna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: linia wodna
trans_list: ватерли́ния
sense:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej


lexentry: pol/linia_wodna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: linia wodna
trans_list: ватерли́ния
sense:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) termin z zakresu makijażu, wewnętrzna krawędź powieki bezpośrednio przyległa do rogówki, położona tuż za linią rzęs; bliskoznaczny z gruczołem Meiboma;


lexentry: pol/link__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: link
trans_list: связь
sense:
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie


lexentry: pol/linuksowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: linuksowy
trans_list: линуксовый
sense:
(informatyka, informatyczny) związany z systemem operacyjnym Linux, dotyczący tego systemu operacyjnego, z zainstalowanym systemem operacyjnym Linux


lexentry: pol/lipa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lipa
trans_list: липа
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych;


lexentry: pol/lipid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lipid
trans_list: липи́д
sense:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;


lexentry: pol/lira__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lira
trans_list: ли́ра
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej


lexentry: pol/lira__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lira
trans_list: ли́ра
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun;


lexentry: pol/lira_korbowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lira korbowa
trans_list: колёсная ли́ра
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny strunowy instrument smyczkowy z korbą i klawiszami;


lexentry: pol/liryzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liryzm
trans_list: лиризм
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób


lexentry: pol/lis_polarny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lis polarny
trans_list: песец
sense:
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;


lexentry: pol/list__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: list
trans_list: письмо
sense:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu


lexentry: pol/list_polecony__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: list polecony
trans_list: заказное письмо
sense:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru


lexentry: pol/listek_figowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: listek figowy
trans_list: фиговый листок
sense:
(związek frazeologiczny) osłona czegoś, co z jakichś względów chciałoby się ukryć, nie ujawniać; przykrywka dla czegoś, parawan


lexentry: pol/liszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liszka
trans_list: гусеница
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami


lexentry: pol/litera__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: litera
trans_list: буква
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;


lexentry: pol/literatura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: literatura
trans_list: литература
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;


lexentry: pol/literaturoznawstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: literaturoznawstwo
trans_list: литературоведение
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;


lexentry: pol/lituanizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lituanizacja
trans_list: литвинизация | литуанизация
sense:
proces przyswajania lub celowego, stopniowego narzucania przez państwo litewskie litewskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce;


lexentry: pol/liturgia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liturgia
trans_list: литургия
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;


lexentry: pol/lizus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lizus
trans_list: льстец | лизун | подлиза | подхалим
sense:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy


lexentry: pol/liściec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liściec
trans_list: листовидки
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Phyllium, rodzaj owadów z rzędu straszyków;


lexentry: pol/liść__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: liść
trans_list: лист
sense:
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;


lexentry: pol/lobbing__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lobbing
trans_list: лоббизм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wywieranie wpływu przez zawodowych rzeczników interesów na władze publiczne;


lexentry: pol/lobbować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: lobbować
trans_list: лобби́ровать
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych


lexentry: pol/lobby__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lobby
trans_list: лобби
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)


lexentry: pol/loch__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: loch
trans_list: подземе́лье
sense:
podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;


lexentry: pol/lodołamacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lodołamacz
trans_list: ледокол
sense:
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;


lexentry: pol/lody__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lody
trans_list: мороженое
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków


lexentry: pol/lodówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lodówka
trans_list: холодильник
sense:
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;


lexentry: pol/logarytm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: logarytm
trans_list: логарифм
sense:
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;


lexentry: pol/logarytm_naturalny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: logarytm naturalny
trans_list: натуральный логарифм
sense:
(matematyka, matematyczny) logarytm o podstawie e, tzw. liczbie Eulera, równej w przybliżeniu 2{,}718281828...;


lexentry: pol/logika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: logika
trans_list: логика
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;


lexentry: pol/lojalny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: lojalny
trans_list: лояльный
sense:
taki, który nie dopuści się zdrady, jest godny zaufania i postępuje zgodnie z określonymi regułami, nakazami; wierny


lexentry: pol/lokomotywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lokomotywa
trans_list: локомотив
sense:
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .


lexentry: pol/lokować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: lokować
trans_list: до́лжность
sense:
(bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk


lexentry: pol/loksodroma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: loksodroma
trans_list: локсодрома
sense:
(nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;


lexentry: pol/lokówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lokówka
trans_list: плойка
sense:
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco


lexentry: pol/lont__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lont
trans_list: шнур
sense:
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika


lexentry: pol/lorandyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lorandyt
trans_list: лорандит
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarkoarsenek talu, występujący głównie w złożu Allchar w Macedonii, w postaci koszenilowoczerwonych, drobnych, jednoskośnych kryształów


lexentry: pol/lornetka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lornetka
trans_list: бинокль
sense:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych


lexentry: pol/lotaryński__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: lotaryński
trans_list: лотарингский
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Lotaryńczyków, (właściwie) gwara lotaryńska języka niemieckiego


lexentry: pol/lotka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lotka
trans_list: элерон
sense:
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;


lexentry: pol/lotniskowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lotniskowiec
trans_list: авианосец | авиаматка
sense:
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;


lexentry: pol/lotos_orzechodajny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lotos orzechodajny
trans_list: лотос орехоносный
sense:
(botanika, botaniczny) Nelumbo nucifera, wieloletnia roślina z rodziny lotosowatych, rośnąca dziko w Azji;


lexentry: pol/lub__spójnik__1
sense_num: 01
written_rep: lub
trans_list: или
sense:
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/lubczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lubczyk
trans_list: любисток
sense:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;


lexentry: pol/ludobójstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ludobójstwo
trans_list: геноцид
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;


lexentry: pol/lufowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: lufowy
trans_list: ствольный
sense:
związany z lufą, dotyczący lufy (tylko w znaczeniu: „część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale”)


lexentry: pol/luka_w_prawie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: luka w prawie
trans_list: амбразу́ра
sense:
brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;


lexentry: pol/lukier__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lukier
trans_list: глазу́рь
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;


lexentry: pol/lumbago__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lumbago
trans_list: люмба́го
sense:
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;


lexentry: pol/lumpenproletariat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lumpenproletariat
trans_list: люмпен-пролетариат
sense:
(socjologia, socjologiczny) (pogardliwie) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa;


lexentry: pol/lunatyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lunatyzm
trans_list: лунати́зм
sense:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca nieświadome wykonywanie różnych czynności (np. chodzenie) w głębokim śnie;


lexentry: pol/luneta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: luneta
trans_list: подзо́рная труба́
sense:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw


lexentry: pol/lusterko_wsteczne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lusterko wsteczne
trans_list: зеркало заднего вида
sense:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy


lexentry: pol/lustro__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lustro
trans_list: зеркало
sense:
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;


lexentry: pol/lustrum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lustrum
trans_list: люстр
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie uroczysty obrzęd oczyszczenia i ofiarowania, przeprowadzany raz na pięć lat;


lexentry: pol/lut__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lut
trans_list: припо́й
sense:
(technologia, technika, techniczny) spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;


lexentry: pol/luteranizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: luteranizm
trans_list: лютеранство
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;


lexentry: pol/lutować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: lutować
trans_list: паять | пропаять | спаивать
sense:
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem


lexentry: pol/lwia_część__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: lwia część
trans_list: львиная доля
sense:
ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym


lexentry: pol/lystrozaur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: lystrozaur
trans_list: листрозавр
sense:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Lystrosaurus, rodzaj terapsyda z rodziny Lystrosauridae;


lexentry: pol/macerować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: macerować
trans_list: вымачивать
sense:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika


lexentry: pol/macierz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: macierz
trans_list: матрица
sense:
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;


lexentry: pol/maczeta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maczeta
trans_list: мачете
sense:
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;


lexentry: pol/maczuga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maczuga
trans_list: дуби́на
sense:
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;


lexentry: pol/madejowe_łoże__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: madejowe łoże
trans_list: дыба
sense:
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;


lexentry: pol/madrygałowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: madrygałowy
trans_list: мадригальный
sense:
(literacko) lub (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z madrygałem, dotyczący madrygału


lexentry: pol/maestro__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maestro
trans_list: маэ́стро
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (podniośle) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka


lexentry: pol/mafia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mafia
trans_list: мафия
sense:
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce


lexentry: pol/mag__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mag
trans_list: волхв
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli


lexentry: pol/mag__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mag
trans_list: волхв
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią


lexentry: pol/magia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: magia
trans_list: магия
sense:
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;


lexentry: pol/magister__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: magister
trans_list: маги́стр
sense:
(edukacja, edukacyjny) tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia


lexentry: pol/magistrala__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: magistrala
trans_list: ши́на
sense:
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia


lexentry: pol/magistrat__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: magistrat
trans_list: судья́
sense:
(dawniej, dawny) urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/magma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: magma
trans_list: магма
sense:
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/magnetofon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: magnetofon
trans_list: магнитофон
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;


lexentry: pol/magnetowid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: magnetowid
trans_list: ви́део
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania


lexentry: pol/magnetyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: magnetyczny
trans_list: магнитный
sense:
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes


lexentry: pol/magnetyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: magnetyt
trans_list: магнетит
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;


lexentry: pol/magnezyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: magnezyt
trans_list: магнезит
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;


lexentry: pol/majtać__czasownik__2
sense_num: 02
written_rep: majtać
trans_list: болта́ть
sense:
(potocznie, potoczny) o czymś, co luźno zwisa: kiwać się, okręcać się wokół czegoś, unosić się i opadać


lexentry: pol/makak_berberyjski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makak berberyjski
trans_list: варварийская обезья́на
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Macaca sylvanus Linnaeus, gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;


lexentry: pol/makaron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makaron
trans_list: макароны | вермишель | лапша
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;


lexentry: pol/makaroniczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: makaroniczny
trans_list: макарони́ческий
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z makaronizmami; złożony z makaronizmów; pełen makaronizmów, obcojęzycznych wtrąceń


lexentry: pol/makdonaldyzacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makdonaldyzacja
trans_list: макдональдизация
sense:
zjawisko ujednolicania się zasad funkcjonowania i zachowań ludzi i jednostek organizacyjnych, a także standaryzacji oferowanych im produktów i usług oraz sposobu ich traktowania;


lexentry: pol/makiawelizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makiawelizm
trans_list: макиавеллизм
sense:
postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów, szczególnie w polityce; wiara w to, że cel uświęca środki


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makijaż
trans_list: гримировка
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makijaż
trans_list: гримировка
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz


lexentry: pol/makowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makowiec
trans_list: маковник
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;


lexentry: pol/makrela__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makrela
trans_list: макрель
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;


lexentry: pol/makro__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: makro
trans_list: ма́крос
sense:
(informatyka, informatyczny) zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;


lexentry: pol/malachit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: malachit
trans_list: малахит
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;


lexentry: pol/malachitowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: malachitowy
trans_list: малахитовый
sense:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący malachitu, wykonany z malachitu, związany z malachitem, ozdobiony malachitem


lexentry: pol/malakologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: malakologia
trans_list: малакология
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;


lexentry: pol/malapropizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: malapropizm
trans_list: малапропи́зм
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt;


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__2
sense_num: 02
written_rep: malarski
trans_list: карти́нный
sense:
(przenośnie, przenośnia) nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne


lexentry: pol/malarstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: malarstwo
trans_list: живопись
sense:
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);


lexentry: pol/malować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: malować
trans_list: красить
sense:
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem


lexentry: pol/mameluk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mameluk
trans_list: мамлюк
sense:
(historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członkowie warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;


lexentry: pol/mandala__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mandala
trans_list: мандала
sense:
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;


lexentry: pol/mandarynka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mandarynka
trans_list: мандарин
sense:
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;


lexentry: pol/mandat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mandat
trans_list: авторизова́ть
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej;


lexentry: pol/mandat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mandat
trans_list: авторизова́ть
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;


lexentry: pol/mandragora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mandragora
trans_list: мандрагора
sense:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1), której ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką, przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności


lexentry: pol/manewr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: manewr
trans_list: манёвр
sense:
zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania


lexentry: pol/mania_prześladowcza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mania prześladowcza
trans_list: бред преследования | персекуторный бред
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie


lexentry: pol/manichejczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: manichejczyk
trans_list: манихей | манихеец
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) zwolennik manicheizmu


lexentry: pol/manichejski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: manichejski
trans_list: манихе́ец
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dotyczący manicheizmu lub manichejczyków, albo zawierający elementy przyjętej przez nich doktryny;


lexentry: pol/manipulacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: manipulacja
trans_list: манипуляция
sense:
(książkowy) nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wpływania na czyjeś poglądy, nastroje


lexentry: pol/manko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: manko
trans_list: недостача | недочёт
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;


lexentry: pol/mantra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mantra
trans_list: ма́нтра
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielokrotnie powtarzana rytualna formuła magiczna stosowana w niektórych odmianach hinduizmu lub buddyzmu


lexentry: pol/mantykora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mantykora
trans_list: мантикора
sense:
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;


lexentry: pol/manufaktura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: manufaktura
trans_list: мануфактура
sense:
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;


lexentry: pol/manul_stepowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: manul stepowy
trans_list: ману́л
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/manuskrypt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: manuskrypt
trans_list: манускрипт
sense:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;


lexentry: pol/maoizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maoizm
trans_list: маоизм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;


lexentry: pol/marathi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marathi
trans_list: маратхи
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;


lexentry: pol/marcepan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marcepan
trans_list: марципан
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych;


lexentry: pol/marchia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marchia
trans_list: знак
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;


lexentry: pol/margaryna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: margaryna
trans_list: маргарин
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;


lexentry: pol/marionetka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marionetka
trans_list: марионетка
sense:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia


lexentry: pol/marionetkowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: marionetkowy
trans_list: марионеточный
sense:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) będący bezwolnym narzędziem w czyichś rękach, całkowicie zależny od kogoś


lexentry: pol/marketing__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marketing
trans_list: маркетинг
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;


lexentry: pol/marksizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marksizm
trans_list: марксизм
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;


lexentry: pol/marmolada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marmolada
trans_list: мармелад
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;


lexentry: pol/marmur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marmur
trans_list: мрамор
sense:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;


lexentry: pol/marnotrawca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marnotrawca
trans_list: расточитель
sense:
osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna


lexentry: pol/mars__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mars
trans_list: акти́в
sense:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;


lexentry: pol/martwicze_zapalenie_powięzi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: martwicze zapalenie powięzi
trans_list: некротический фасциит
sense:
(medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;


lexentry: pol/maruder__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maruder
trans_list: мародёр
sense:
(wojskowość, wojskowy) dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw


lexentry: pol/maruderstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maruderstwo
trans_list: мародёрство
sense:
(wojskowość, wojskowy) ogół zachowań i postępków charakterystycznych dla maruderów, którzy w warunkach wojennych dopuszczają się różnych przestępstw, zwłaszcza rabunków i kradzieży


lexentry: pol/marynarka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marynarka
trans_list: флот
sense:
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu


lexentry: pol/marynarka_wojenna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marynarka wojenna
trans_list: военно-морской флот
sense:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;


lexentry: pol/marynata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marynata
trans_list: маринад
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;


lexentry: pol/marznący_deszcz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: marznący deszcz
trans_list: ледяной дождь
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;


lexentry: pol/masa_krytyczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masa krytyczna
trans_list: критическая масса
sense:
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa


lexentry: pol/masaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masaż
trans_list: массаж
sense:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;


lexentry: pol/maseczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maseczka
trans_list: личи́на
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery;


lexentry: pol/maska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maska
trans_list: маска
sense:
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;


lexentry: pol/maskonur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maskonur
trans_list: тупик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;


lexentry: pol/maskonur_pacyficzny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maskonur pacyficzny
trans_list: ипатка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula corniculata, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju maskonurów, występujący na północy Pacyfiku


lexentry: pol/maskonur_złotoczuby__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maskonur złotoczuby
trans_list: топорик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik;


lexentry: pol/masochistka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masochistka
trans_list: мазохистка
sense:
(psychologia, psychologiczny) forma żeńska od: masochista; kobieta znajdująca upodobanie w masochizmie


lexentry: pol/masochizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masochizm
trans_list: мазохизм
sense:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia


lexentry: pol/masoneria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masoneria
trans_list: масо́нство
sense:
międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;


lexentry: pol/masowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masowiec
trans_list: ба́лкер
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek handlowy przystosowany do masowego przewozu suchych, sypkich ładunków luzem;


lexentry: pol/mastif__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mastif
trans_list: дог
sense:
(kynologia, kynologiczny) rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;


lexentry: pol/masturbować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: masturbować
trans_list: мастурбировать
sense:
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem


lexentry: pol/masy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masy
trans_list: массы
sense:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) duża ilość ludzi, spora część społeczeństwa


lexentry: pol/maszt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maszt
trans_list: мачта
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;


lexentry: pol/maszyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maszyna
trans_list: машина
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy


lexentry: pol/masło_maślane__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masło maślane
trans_list: масло масляное
sense:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/masło_orzechowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: masło orzechowe
trans_list: ара́хисовое ма́сло | оре́ховое ма́сло
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;


lexentry: pol/mat__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: mat
trans_list: мат
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;


lexentry: pol/mata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mata
trans_list: мат
sense:
plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.


lexentry: pol/matematyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: matematyka
trans_list: математика | матема́тика
sense:
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;


lexentry: pol/materac__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: materac
trans_list: матрас | матрац
sense:
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;


lexentry: pol/materia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: materia
trans_list: мате́рия
sense:
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;


lexentry: pol/matkojebca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: matkojebca
trans_list: гад
sense:
(wulgarnie, wulgaryzm) (rzadki, rzadko używany) mężczyzna utrzymujący kontakty seksualne z własną matką


lexentry: pol/matriarchat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: matriarchat
trans_list: матриархат
sense:
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;


lexentry: pol/mauzoleum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mauzoleum
trans_list: мавзолей
sense:
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;


lexentry: pol/mazdaizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mazdaizm
trans_list: маздакизм
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.;


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mazurek
trans_list: мазурка
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mazurek
trans_list: мазурка
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;


lexentry: pol/małoduszność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: małoduszność
trans_list: малодушество | малодушие
sense:
(książkowy) cecha kogoś, kto nie ma odwagi cywilnej; (także, też) zachowanie wynikające z braku odwagi cywilnej


lexentry: pol/małostkowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: małostkowy
trans_list: ме́лкий
sense:
taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne


lexentry: pol/małowodzie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: małowodzie
trans_list: маловодие
sense:
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;


lexentry: pol/małpa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: małpa
trans_list: обезьяна
sense:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;


lexentry: pol/małpa_z_brzytwą__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: małpa z brzytwą
trans_list: обезьяна с гранатой
sense:
(związek frazeologiczny) osoba niekompetentna i nieodpowiedzialna, która może spowodować poważne szkody, jeśli zostanie dopuszczona do wykonywania ważnych zadań, uważana za potencjalnie niebezpieczną


lexentry: pol/małżeństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: małżeństwo
trans_list: брак
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;


lexentry: pol/małżeństwo_wymuszone__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: małżeństwo wymuszone
trans_list: насильственный брак
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;


lexentry: pol/maślak_pstry__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maślak pstry
trans_list: маслёнок жёлто-бурый
sense:
(mikologia, mikologiczny) Suillus variegatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o oliwkowej barwie kapelusza;


lexentry: pol/maślak_sitarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maślak sitarz
trans_list: козляк
sense:
(mikologia, mikologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek;


lexentry: pol/maślak_ziarnisty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maślak ziarnisty
trans_list: маслёнок зернистый
sense:
(mikologia, mikologiczny) Suillus granulatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych bez pierścienia;


lexentry: pol/maślak_zwyczajny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maślak zwyczajny
trans_list: маслёнок обыкновенный
sense:
(mikologia, mikologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;


lexentry: pol/maślak_żółty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maślak żółty
trans_list: маслёнок лиственничный
sense:
(mikologia, mikologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza;


lexentry: pol/maślanka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maślanka
trans_list: пахта
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;


lexentry: pol/maść__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maść
trans_list: мазь
sense:
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;


lexentry: pol/maść__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: maść
trans_list: масть
sense:
(zootechnika, zootechniczny) (jeździectwo, jeździecki) barwa sierści u zwierząt, szczególnie u koni i bydła


lexentry: pol/mdłości__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mdłości
trans_list: тошнота
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;


lexentry: pol/mech__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mech
trans_list: мох
sense:
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mechanika
trans_list: меха́ника
sense:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi.


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mechanika
trans_list: меха́ника
sense:
(technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mechanika
trans_list: меха́ника
sense:
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;


lexentry: pol/mechanizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mechanizm
trans_list: механизм
sense:
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność


lexentry: pol/mecz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mecz
trans_list: матч
sense:
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy


lexentry: pol/meczet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: meczet
trans_list: мечеть
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;


lexentry: pol/medal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: medal
trans_list: медаль
sense:
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;


lexentry: pol/medalion__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: medalion
trans_list: медальо́н
sense:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;


lexentry: pol/mediana__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mediana
trans_list: медиана
sense:
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);


lexentry: pol/mediewistyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mediewistyka
trans_list: медиевистика
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;


lexentry: pol/meduza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: meduza
trans_list: медуза
sense:
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;


lexentry: pol/medycyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: medycyna
trans_list: медицина
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,


lexentry: pol/medykament__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: medykament
trans_list: медикамент
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wykorzystywana w medycynie do leczenia


lexentry: pol/megafon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: megafon
trans_list: мегафон
sense:
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego


lexentry: pol/megalodon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: megalodon
trans_list: мегалодон
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carcharodon megalodon lub Carcharocles megalodon, prehistoryczny rekin, wymarły gatunek największej znanej ryby drapieżnej;


lexentry: pol/mejoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mejoza
trans_list: мейоз
sense:
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;


lexentry: pol/mekka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mekka
trans_list: Мекка
sense:
(przenośnie, przenośnia) centrum zainteresowania lub działalności, cel dążeń i aspiracji, miłośników, znawców, hobbistów itd.


lexentry: pol/melasa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: melasa
trans_list: мела́сса
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;


lexentry: pol/melatonina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: melatonina
trans_list: мелатонин
sense:
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;


lexentry: pol/melisa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: melisa
trans_list: мелисса
sense:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;


lexentry: pol/melodia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: melodia
trans_list: мелодия
sense:
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;


lexentry: pol/melon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: melon
trans_list: дыня
sense:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku melon ogórek, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;


lexentry: pol/memorandum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: memorandum
trans_list: мемора́ндум
sense:
niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań


lexentry: pol/menażeria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: menażeria
trans_list: звери́нец
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych;


lexentry: pol/menażeria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: menażeria
trans_list: звери́нец
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są (1.1)


lexentry: pol/menażka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: menażka
trans_list: КЛМН | жорнабор
sense:
(harcerski) (wojskowość, wojskowy) lekki metalowy pojemnik służący do spożywania posiłków, czasami też do ich przygotowywania;


lexentry: pol/mendoweszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mendoweszka
trans_list: лобко́вая вошь
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;


lexentry: pol/mendykant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mendykant
trans_list: нищенствующий мона́х
sense:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu mendykanckiego


lexentry: pol/menhir__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: menhir
trans_list: менги́р
sense:
(archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);


lexentry: pol/menora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: menora
trans_list: мено́ра
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;


lexentry: pol/menstruacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: menstruacja
trans_list: менструация
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;


lexentry: pol/mentalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mentalizm
trans_list: ментализм
sense:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego jednostkowy umysł i jego subiektywne stany stanowią jedyną rzeczywistość


lexentry: pol/menzurka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: menzurka
trans_list: мензурка
sense:
(chemia, chemiczny) (laboratoryjny, związany z laboratorium) cylindryczne szklane naczynie z podziałką, służące do pomiaru objętości cieczy


lexentry: pol/mer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mer
trans_list: бургомистр
sense:
(administracja) przewodniczący rady miejskiej lub gminy we Francji, sprawujący jednocześnie władzę wykonawczą;


lexentry: pol/meronim__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: meronim
trans_list: мероним
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;


lexentry: pol/merytokracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: merytokracja
trans_list: меритократия
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;


lexentry: pol/mesel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mesel
trans_list: ка́тер
sense:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) stalowe narzędzie do przecinania blachy, mające przekrój prostokątny i ostrze tnące


lexentry: pol/metabolizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metabolizm
trans_list: метаболизм
sense:
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;


lexentry: pol/metafora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metafora
trans_list: метафора
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;


lexentry: pol/metal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metal
trans_list: металл
sense:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;


lexentry: pol/metamfetamina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metamfetamina
trans_list: метамфетами́н
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;


lexentry: pol/metan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metan
trans_list: метан
sense:
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;


lexentry: pol/meteor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: meteor
trans_list: метеор
sense:
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);


lexentry: pol/meteorologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: meteorologia
trans_list: метеорология
sense:
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;


lexentry: pol/meteoryt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: meteoryt
trans_list: метеорит
sense:
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;


lexentry: pol/metformina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metformina
trans_list: метформин
sense:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;


lexentry: pol/metoda_kija_i_marchewki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metoda kija i marchewki
trans_list: метод кнута и пряника
sense:
(potocznie, potoczny) sposób postępowania z ludźmi mający na celu skłonienie ich do określonych działań poprzez straszenie i schlebianie, karanie i nagradzanie na przemian


lexentry: pol/metonimia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metonimia
trans_list: метонимия
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;


lexentry: pol/metr_bieżący__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metr bieżący
trans_list: метр с кепкой
sense:
(metrologia, metrologiczny) (handel, handlowy) (krawiectwo) (jednostka miary) w odniesieniu do rzeczy wielowymiarowych, długość boku, według którego jest ona mierzona, równa jednemu metrowi;


lexentry: pol/metrampaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metrampaż
trans_list: верстальщик
sense:
(drukarstwo, drukarski) osoba pracująca w drukarni, która formuje kolumny publikacji ze złożonych wierszy tekstu oraz innych elementów druku;


lexentry: pol/metropolita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: metropolita
trans_list: митрополи́т
sense:
(administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;


lexentry: pol/metroseksualny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: metroseksualny
trans_list: метросексуа́л
sense:
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii


lexentry: pol/mewa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mewa
trans_list: чайка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;


lexentry: pol/mewa_blada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mewa blada
trans_list: бургомистр
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;


lexentry: pol/mewa_pospolita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mewa pospolita
trans_list: сизая чайка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;


lexentry: pol/mewa_siodłata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mewa siodłata
trans_list: морская чайка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich;


lexentry: pol/mewa_srebrzysta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mewa srebrzysta
trans_list: серебристая чайка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;


lexentry: pol/mewa_śmieszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mewa śmieszka
trans_list: озёрная ча́йка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus ridibundus, gatunek ptaka wodnego z rodziny mewowatych;


lexentry: pol/mezosfera__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mezosfera
trans_list: мезосфера
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą;


lexentry: pol/mezuza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mezuza
trans_list: мезу́за
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;


lexentry: pol/mgła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mgła
trans_list: мгла | туман
sense:
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mianownik
trans_list: именительный падеж
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mianownik
trans_list: знаменатель | знамена́тель
sense:
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;


lexentry: pol/miastenia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miastenia
trans_list: миастения
sense:
(medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;


lexentry: pol/miasto-państwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miasto-państwo
trans_list: государство-город
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miasto
trans_list: город
sense:
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;


lexentry: pol/miażdżyca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miażdżyca
trans_list: атеросклероз
sense:
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;


lexentry: pol/micela__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: micela
trans_list: мицелла
sense:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;


lexentry: pol/miech__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miech
trans_list: меха
sense:
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach


lexentry: pol/miecz_świetlny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miecz świetlny
trans_list: световой меч
sense:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;


lexentry: pol/miecznik__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: miecznik
trans_list: рыба-меч
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec


lexentry: pol/mieczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mieczyk
trans_list: гладио́лус
sense:
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;


lexentry: pol/miednica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miednica
trans_list: таз
sense:
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;


lexentry: pol/miejska_legenda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miejska legenda
trans_list: городска́я леге́нда
sense:
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;


lexentry: pol/mielonka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mielonka
trans_list: спа́мить
sense:
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;


lexentry: pol/mienszewicki__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: mienszewicki
trans_list: меньшевистский
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z mienszewikami, dotyczący mienszewików, mienszewizmu


lexentry: pol/miernik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miernik
trans_list: [[ширина́]] [[колея|колеи́]]
sense:
(metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: mierzyć
trans_list: мерить
sense:
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar


lexentry: pol/mieszczaństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mieszczaństwo
trans_list: мещанство
sense:
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;


lexentry: pol/mieć_na_końcu_języka__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: mieć na końcu języka
trans_list: вертеться на языке
sense:
wiedzieć, co się chce powiedzieć, ale w danej chwili to umknęło; mieć wrażenie, że za chwilę się to przypomni


lexentry: pol/mieć_nie_po_kolei_w_głowie__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: mieć nie po kolei w głowie
trans_list: не дружить с головой
sense:
(potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być szalonym, być chorym umysłowo lub zachowywać się w sposób właściwy osobie chorej umysłowo


lexentry: pol/mieć_powyżej_uszu__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: mieć powyżej uszu
trans_list: быть сытым по горло
sense:
(potocznie, potoczny) być bardzo zmęczonym, udręczonym czymś, kimś, nie móc kogoś, czegoś dłużej znosić


lexentry: pol/mieć_w_nosie__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: mieć w nosie
trans_list: до лампочки | плевать
sense:
(eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/mifepriston__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mifepriston
trans_list: мифепристон
sense:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy steroidów, pochodna noretysteronu, antagonista receptoru progesteronowego o działaniu poronnym w czasie pierwszych dwóch trymestrów ciąży;


lexentry: pol/migawka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: migawka
trans_list: затвор
sense:
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;


lexentry: pol/migdał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: migdał
trans_list: миндаль
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;


lexentry: pol/migdałecznik_arjuna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: migdałecznik arjuna
trans_list: кукубха
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Terminalia arjuna, gatunek drzewa z rodziny trudziczkowatych;


lexentry: pol/migdałowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: migdałowiec
trans_list: минда́ль
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku


lexentry: pol/migdałowiec_pospolity__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: migdałowiec pospolity
trans_list: минда́ль
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku (1.1), uprawiane, o owocach z jadalnym nasieniem


lexentry: pol/migrena__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: migrena
trans_list: мигрень
sense:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;


lexentry: pol/mikro-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: mikro-
trans_list: микро-
sense:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych;;


lexentry: pol/mikro-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: mikro-
trans_list: микро-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/mikrofon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mikrofon
trans_list: микрофон
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;


lexentry: pol/mikrokaseta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mikrokaseta
trans_list: микрокассета
sense:
mała kaseta z taśmą magnetyczną, na której jest nagrany dźwięk, przeznaczona do dyktafonów i automatycznych sekretarek;


lexentry: pol/mikroregion__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mikroregion
trans_list: микрорайо́н
sense:
(geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi, mniejsza od mezoregionu;


lexentry: pol/mikroskop__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mikroskop
trans_list: микроскоп
sense:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;


lexentry: pol/mikroskop_elektronowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mikroskop elektronowy
trans_list: электронный микроскоп
sense:
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym


lexentry: pol/mikser__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mikser
trans_list: миксер
sense:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;


lexentry: pol/mili-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: mili-
trans_list: милли-
sense:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;


lexentry: pol/mililitr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mililitr
trans_list: миллилитр
sense:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego;


lexentry: pol/militaria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: militaria
trans_list: вооружённые си́лы
sense:
sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem


lexentry: pol/militaryzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: militaryzm
trans_list: милитаризм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne


lexentry: pol/mimikra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mimikra
trans_list: мими́крия
sense:
(biologia, biologiczny) upodabnianie się zwierząt bezbronnych do zwierząt zdolnych do obrony poprzez przybranie ich kształtu, barwy, zachowania lub innych właściwości


lexentry: pol/mimo_to__fraza_spójnikowa__1
sense_num: 01
written_rep: mimo to
trans_list: вско́ре
sense:
…przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia


lexentry: pol/mimo_że__fraza_spójnikowa__1
sense_num: 01
written_rep: mimo że
trans_list: хотя
sense:
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało


lexentry: pol/mimoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mimoza
trans_list: мимо́за
sense:
(botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/mina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mina
trans_list: мина
sense:
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;


lexentry: pol/minaret__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: minaret
trans_list: минарет
sense:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/minerał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: minerał
trans_list: минерал
sense:
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;


lexentry: pol/ministrant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ministrant
trans_list: министрант
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;


lexentry: pol/minjan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: minjan
trans_list: миньян
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;


lexentry: pol/minor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: minor
trans_list: [[непро́фильный]] [[предме́т]]
sense:
(matematyka, matematyczny) wyznacznik macierzy kwadratowej powstałej z danej macierzy przez skreślenie pewnej liczby jej wierszy i kolumn;


lexentry: pol/mintaj__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mintaj
trans_list: минтай
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;


lexentry: pol/mion__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mion
trans_list: мюо́н
sense:
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego


lexentry: pol/miotacz__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: miotacz
trans_list: гранатомёт
sense:
(wojskowość, wojskowy) broń, która wyrzuca coś na większy dystans, np. granaty, ogień, kamienie lub miny


lexentry: pol/miotła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miotła
trans_list: метла | веник
sense:
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;


lexentry: pol/mirliton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mirliton
trans_list: казу́
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument perkusyjny w postaci drewnianej lub metalowej rurki z membraną;


lexentry: pol/mirra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mirra
trans_list: мирра
sense:
żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;


lexentry: pol/mirt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mirt
trans_list: мирт
sense:
(botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;


lexentry: pol/misa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: misa
trans_list: таз
sense:
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia


lexentry: pol/misie-patysie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: misie-patysie
trans_list: пустяки
sense:
(neologizm) (literacko) dziecięca gra towarzyska o literackiej proweniencji, polegająca na umiejętnym zrzucaniu patyka z mostu tak, aby wypłynął z drugiej strony jako pierwszy;


lexentry: pol/misjonarski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: misjonarski
trans_list: миссионе́р
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy


lexentry: pol/misjonarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: misjonarz
trans_list: миссионер
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej


lexentry: pol/miso__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miso
trans_list: ми́со
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;


lexentry: pol/misterium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: misterium
trans_list: мисте́рия
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej


lexentry: pol/mistrzostwa_świata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mistrzostwa świata
trans_list: чемпионат мира
sense:
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie


lexentry: pol/mistycyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mistycyzm
trans_list: мистицизм
sense:
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;


lexentry: pol/mistyfikacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mistyfikacja
trans_list: мистификация
sense:
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozorów prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;


lexentry: pol/mit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mit
trans_list: миф
sense:
(literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;


lexentry: pol/mitologizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mitologizm
trans_list: мифологизм
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub połączenie wyrazów pochodzące z mitologii używane jako przenośnia


lexentry: pol/mitoman__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mitoman
trans_list: мифома́н
sense:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skłonny do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat


lexentry: pol/mitomanka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mitomanka
trans_list: мифома́н
sense:
(psychologia, psychologiczny) kobieta skłonna do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat


lexentry: pol/mitra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mitra
trans_list: митра
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;


lexentry: pol/mizofonia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mizofonia
trans_list: мисофония
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na dźwięki objawiająca się złością i lękiem;


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miód
trans_list: мёд
sense:
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miód
trans_list: медовуха
sense:
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;


lexentry: pol/miód_pitny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miód pitny
trans_list: медову́ха
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;


lexentry: pol/miąższość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miąższość
trans_list: мощность
sense:
(geologia, geologiczny) grubość warstwy, zespołu warstw lub żyły mierzona prostopadle do ograniczających je powierzchni


lexentry: pol/między_Scyllą_a_Charybdą__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: między Scyllą a Charybdą
trans_list: между Сциллой и Харибдой
sense:
(książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami


lexentry: pol/między_innymi__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: między innymi
trans_list: среди прочего
sense:
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa


lexentry: pol/międzypaństwowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: międzypaństwowy
trans_list: межгосударственный
sense:
dotyczący wielu państw; zachodzący, odbywający się przy udziale różnych państw; złożony z wielu państw (ich przedstawicieli)


lexentry: pol/międzyrostek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: międzyrostek
trans_list: интерфикс
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany między dwoma leksemami, np. morfem między dwoma rdzeniami;


lexentry: pol/mięso_mielone__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mięso mielone
trans_list: фарш
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)


lexentry: pol/miętus__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: miętus
trans_list: налим
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;


lexentry: pol/miłość_własna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: miłość własna
trans_list: амбиция
sense:
poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)


lexentry: pol/mleko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mleko
trans_list: молоко
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu


lexentry: pol/mnemotechnika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mnemotechnika
trans_list: мнемотехника
sense:
sposoby ułatwiające zapamiętywanie czegoś metodą wolnych skojarzeń, np. poprzez nadanie tekstowi rymowanej formy, wizualizację, itp.;


lexentry: pol/mnich__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mnich
trans_list: монах
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich


lexentry: pol/mniejszość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mniejszość
trans_list: меньшинство
sense:
grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.


lexentry: pol/mniszek_lekarski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mniszek lekarski
trans_list: одува́нчик апте́чный
sense:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych


lexentry: pol/mnożenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mnożenie
trans_list: умножение
sense:
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem


lexentry: pol/mobbing__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mobbing
trans_list: моббинг
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;


lexentry: pol/mobilność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mobilność
trans_list: мобильность
sense:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/mocarstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mocarstwo
trans_list: держава
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych;


lexentry: pol/mocznica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mocznica
trans_list: уреми́я
sense:
(medycyna, medyczny) stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;


lexentry: pol/modelować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: modelować
trans_list: маке́т
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków


lexentry: pol/modem__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: modem
trans_list: моде́м
sense:
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;


lexentry: pol/moderator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moderator
trans_list: модератор
sense:
(informatyka, informatyczny) osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy;


lexentry: pol/modernizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: modernizacja
trans_list: модернизация
sense:
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej


lexentry: pol/modliszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: modliszka
trans_list: богомол
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;


lexentry: pol/modlitewnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: modlitewnik
trans_list: молитвенник
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;


lexentry: pol/modlitwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: modlitwa
trans_list: молитва
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;


lexentry: pol/modlitwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: modlitwa
trans_list: молитва
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany


lexentry: pol/modlić_się__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: modlić się
trans_list: молиться
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś


lexentry: pol/modraszek_arion__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: modraszek arion
trans_list: голубя́нка арио́н
sense:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Maculinea arion, gatunek motyla dziennego z rodziny modraszkowatych;


lexentry: pol/modrzew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: modrzew
trans_list: лиственница
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę


lexentry: pol/mojito__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mojito
trans_list: мохито
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;


lexentry: pol/molekuła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: molekuła
trans_list: молекула
sense:
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;


lexentry: pol/molibdenit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: molibdenit
trans_list: молибденит
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;


lexentry: pol/molowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: molowy
trans_list: [[непро́фильный]] [[предме́т]]
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji


lexentry: pol/monarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monarcha
trans_list: монарх
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;


lexentry: pol/monarchia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monarchia
trans_list: монархия
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;


lexentry: pol/monarchiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: monarchiczny
trans_list: монархический
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)


lexentry: pol/monastycyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monastycyzm
trans_list: монашество
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;


lexentry: pol/monastyr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monastyr
trans_list: монастырь
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;


lexentry: pol/moneta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moneta
trans_list: монета
sense:
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;


lexentry: pol/monitor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monitor
trans_list: компьютерный экран | монитор
sense:
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera


lexentry: pol/monodia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monodia
trans_list: монодия
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym


lexentry: pol/monodia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monodia
trans_list: монодия
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem


lexentry: pol/monogamiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: monogamiczny
trans_list: единобрачный | моногамный
sense:
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii


lexentry: pol/monografia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monografia
trans_list: монография
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;


lexentry: pol/monopod__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monopod
trans_list: монопо́д
sense:
rodzaj statywu fotograficznego składający się z jednej nogi, stabilizujący całkowicie aparat fotograficzny tylko w jednej – pionowej płaszczyźnie;


lexentry: pol/monopol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monopol
trans_list: монополия
sense:
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;


lexentry: pol/monosacharyd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monosacharyd
trans_list: моносахарид
sense:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;


lexentry: pol/monoteista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monoteista
trans_list: монотеист
sense:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monoteistka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monoteistka
trans_list: монотеистка
sense:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monoteletyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monoteletyzm
trans_list: монофелитство
sense:
(teologia, teologiczny) pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;


lexentry: pol/monstrancja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monstrancja
trans_list: монстра́нция | монстрация
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/monsun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monsun
trans_list: муссон
sense:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;


lexentry: pol/montaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: montaż
trans_list: монтаж | сборка
sense:
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;


lexentry: pol/monument__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: monument
trans_list: монуме́нт
sense:
(książkowy) posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego


lexentry: pol/morale__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: morale
trans_list: боево́й дух
sense:
czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki


lexentry: pol/moratorium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moratorium
trans_list: мораторий
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności


lexentry: pol/morfina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: morfina
trans_list: морфий | морфин
sense:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;


lexentry: pol/morfologiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: morfologiczny
trans_list: морфологи́ческий
sense:
(biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii


lexentry: pol/mormi_borneański__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mormi borneański
trans_list: борне́оская ко́шка
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Catopuma badia Gray, gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów, występujący na wyspie Borneo;


lexentry: pol/mornel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mornel
trans_list: хрустан
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;


lexentry: pol/moroszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moroszka
trans_list: морошка
sense:
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;


lexentry: pol/morszczuk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: morszczuk
trans_list: хек
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;


lexentry: pol/mortadela__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mortadela
trans_list: мортаделла
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami


lexentry: pol/morze_Marmara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: morze Marmara
trans_list: Мраморное море
sense:
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;


lexentry: pol/morze__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: morze
trans_list: море
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;


lexentry: pol/morzyk_japoński__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: morzyk japoński
trans_list: хохлатый старик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus wumizusume, gatunek ptaka z rodziny alk występujący u wybrzeży Japonii i Dalekiego Wschodu Rosji


lexentry: pol/morzyk_marmurkowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: morzyk marmurkowy
trans_list: длинноклювый пыжик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku


lexentry: pol/morzyk_sędziwy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: morzyk sędziwy
trans_list: обыкновенный старик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej:


lexentry: pol/moskit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moskit
trans_list: москит
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;


lexentry: pol/most_zwodzony__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: most zwodzony
trans_list: подъёмный мост | разводной мост | раскрывающийся мост
sense:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;


lexentry: pol/moszna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moszna
trans_list: мошонка
sense:
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;


lexentry: pol/motel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: motel
trans_list: автопансиона́т
sense:
hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;


lexentry: pol/motocykl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: motocykl
trans_list: мотоцикл
sense:
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;


lexentry: pol/motorower__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: motorower
trans_list: мопе́д
sense:
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;


lexentry: pol/motyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: motyka
trans_list: мотыга
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;


lexentry: pol/motyl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: motyl
trans_list: бабочка | мотылёк
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera;


lexentry: pol/motylek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: motylek
trans_list: бабочка | мотылёк
sense:
(zdrobniale) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały motyl


lexentry: pol/mowa_ciała__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mowa ciała
trans_list: язык тела
sense:
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;


lexentry: pol/mowa_nienawiści__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mowa nienawiści
trans_list: язык вражды
sense:
(socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej;


lexentry: pol/moweina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moweina
trans_list: мовеин
sense:
(chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie


lexentry: pol/mozaika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mozaika
trans_list: мозаика
sense:
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;


lexentry: pol/mozarab__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mozarab
trans_list: мозараб
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijanin żyjący na Półwyspie Iberyjskim pod dominacją Arabów;


lexentry: pol/mozazaur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mozazaur
trans_list: мозазавр
sense:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Mosasaurus, rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie;


lexentry: pol/mozzarella__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mozzarella
trans_list: моцарелла
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moździerz
trans_list: ступка
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: moździerz
trans_list: миномёт
sense:
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mrok
trans_list: мрак
sense:
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca


lexentry: pol/mrowisko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mrowisko
trans_list: муравейник
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/mrówkolew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mrówkolew
trans_list: муравьи́ный лев
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);


lexentry: pol/mrówkowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mrówkowanie
trans_list: муравление
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) pielęgnacyjny zabieg ptasi polegający na sadowieniu się ptaka w pobliżu mrowiska w celu kontaktu z mrówkami i wydzielanym przez nie kwasem mrówkowym


lexentry: pol/msza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: msza
trans_list: обедня
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;


lexentry: pol/muchomor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor
trans_list: мухомор
sense:
(systematyka) (biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;


lexentry: pol/muchomor_cytrynowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor cytrynowy
trans_list: мухомор поганковидный
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita citrina, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o cytrynowej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_czerwonawy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor czerwonawy
trans_list: мухомор серо-розовый
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita rubescens Pers., jadalny gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych;


lexentry: pol/muchomor_czerwony__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor czerwony
trans_list: мухомор красный
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_jadowity__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor jadowity
trans_list: мухомор вонючий
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_mglejarka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor mglejarka
trans_list: поплавок серый
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_plamisty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor plamisty
trans_list: мухомор пантерный
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;


lexentry: pol/muchomor_sromotnikowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor sromotnikowy
trans_list: бледная поганка
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_twardawy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor twardawy
trans_list: мухомор толстый
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita excelsa, Amanita spissa, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z białoszarymi łatkami na powierzchni;


lexentry: pol/muchomor_złotawy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchomor złotawy
trans_list: поплавок странный
sense:
(mikologia, mikologiczny) Amanita ceciliae, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z grubymi łatkami na powierzchni;


lexentry: pol/muchołówka_szara__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muchołówka szara
trans_list: серая мухоловка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;


lexentry: pol/muezin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muezin
trans_list: муэззин
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/muflon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muflon
trans_list: муфло́н
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;


lexentry: pol/muflon_kanadyjski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muflon kanadyjski
trans_list: толсторо́г
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis canadensis George Shaw, gatunek górskiej owcy z rzędu parzystokopytnych występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/mugol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mugol
trans_list: магл
sense:
(fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;


lexentry: pol/mukowiscydoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mukowiscydoza
trans_list: муковисцидоз
sense:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;


lexentry: pol/mulcz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mulcz
trans_list: му́льча
sense:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;


lexentry: pol/multimedia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: multimedia
trans_list: мультиме́диа
sense:
media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;


lexentry: pol/multimedialny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: multimedialny
trans_list: мультимедийный
sense:
wykorzystujący multimedia, zrobiony z wykorzystaniem multimediów, łączący w sobie różne środki audiowizualne


lexentry: pol/mundur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mundur
trans_list: униформа | форма
sense:
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;


lexentry: pol/munsztuk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: munsztuk
trans_list: мундштук | удила
sense:
połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;


lexentry: pol/mur_oporowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mur oporowy
trans_list: подпорная стена
sense:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;


lexentry: pol/murawka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: murawka
trans_list: опу́шка
sense:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie


lexentry: pol/musaka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: musaka
trans_list: муса́ка
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;


lexentry: pol/musical__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: musical
trans_list: мюзикл
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;


lexentry: pol/musicalowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: musicalowy
trans_list: мелоди́чный
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali


lexentry: pol/muszkiet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muszkiet
trans_list: мушкет
sense:
(wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów,


lexentry: pol/musztra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: musztra
trans_list: вда́лбливать
sense:
(wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;


lexentry: pol/muza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muza
trans_list: муза
sense:
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;


lexentry: pol/muzeum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muzeum
trans_list: музей
sense:
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;


lexentry: pol/muzykologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muzykologia
trans_list: музыковедение | музыкознание
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;


lexentry: pol/mułła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mułła
trans_list: мулла́
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;


lexentry: pol/muślin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: muślin
trans_list: муслин
sense:
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;


lexentry: pol/mydlnica_lekarska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mydlnica lekarska
trans_list: мыльнянка лекарственная
sense:
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mysz
trans_list: мышь
sense:
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mysz
trans_list: мышь
sense:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych


lexentry: pol/mysz_komputerowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mysz komputerowa
trans_list: компьютерная мышь
sense:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;


lexentry: pol/mysz_morska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mysz morska
trans_list: морская мышь
sense:
(zoologia, zoologiczny) Aphrodita aculeata, gatunek morskiej pierścienicy zaliczany do wieloszczetów;


lexentry: pol/myszoskoczek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: myszoskoczek
trans_list: песча́нка
sense:
(zoologia, zoologiczny) mały gryzoń z dłuższymi kończynami tylnymi, często trzymany jako zwierzę domowe


lexentry: pol/myszołów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: myszołów
trans_list: канюк
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;


lexentry: pol/myszołów_włochaty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: myszołów włochaty
trans_list: канюк мохноногий
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo lagopus, gatunek dużego drapieżnego ptaka, gnieżdżący się na północy Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/myśliwiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: myśliwiec
trans_list: истребитель
sense:
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;


lexentry: pol/myślozbrodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: myślozbrodnia
trans_list: мыслепреступление
sense:
(neologizm) (literacko) zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku;


lexentry: pol/mól__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mól
trans_list: моль
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;


lexentry: pol/mówić_na_ty__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: mówić na ty
trans_list: говорить на ты
sense:
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)


lexentry: pol/mózg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mózg
trans_list: мозг
sense:
(przenośnie, przenośnia) osoba, która w danej organizacji kieruje jakimś przedsięwzięciem i je szczegółowo planuje


lexentry: pol/mądry_Polak_po_szkodzie__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: mądry Polak po szkodzie
trans_list: быть умным задним числом
sense:
o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków


lexentry: pol/mądry__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: mądry
trans_list: умный | мудрый
sense:
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie


lexentry: pol/męczennik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: męczennik
trans_list: мученик
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: młodociany
trans_list: малоле́тний
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: młodociany
trans_list: малоле́тний
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat


lexentry: pol/młodoturek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: młodoturek
trans_list: младотурок
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;


lexentry: pol/młotek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: młotek
trans_list: молоток
sense:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ


lexentry: pol/młynek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: młynek
trans_list: ме́льница
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy


lexentry: pol/mżawka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: mżawka
trans_list: морось
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;


lexentry: pol/na__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: na
trans_list: на
sense:
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem


lexentry: pol/na_styk__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: na styk
trans_list: впритык
sense:
(potocznie, potoczny) w ostatnim momencie, w ostatniej chwili by zmieścić się w zaplanowanym terminie


lexentry: pol/na_złodzieju_czapka_gore__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: na złodzieju czapka gore
trans_list: на воре шапка горит
sense:
sytuacja, gdy winowajca dręczony wyrzutami sumienia boi się zdemaskowania, a jednak swoim zachowaniem wzbudza podejrzenia


lexentry: pol/na_świętego_Dygdy__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: na świętego Dygdy
trans_list: когда рак на горе свистнет
sense:
(związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) (żartobliwie) nigdy, ponieważ nie ma dnia świętego Dygdy


lexentry: pol/nabożeństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nabożeństwo
trans_list: благоче́стие
sense:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szacunek lub zachwyt okazywane komuś lub czemuś, często przesadny


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nabój
trans_list: патрон
sense:
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nabój
trans_list: заряд
sense:
(wojskowość, wojskowy) jednostka ładunku miotającego niezbędna do spowodowania wybuchu gazów w lufie, umieszczana oddzielnie w komorze nabojowej za pociskiem


lexentry: pol/nabłonek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nabłonek
trans_list: эпите́лий
sense:
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu


lexentry: pol/nacięcie_krocza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nacięcie krocza
trans_list: эпизиотомия
sense:
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;


lexentry: pol/nacjonalistyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nacjonalistyczny
trans_list: националистический
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów


lexentry: pol/nacjonalistyczny__przymiotnik__2
sense_num: 02
written_rep: nacjonalistyczny
trans_list: националистический
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) charakterystyczny dla nacjonalizmu lub nacjonalistów


lexentry: pol/nacjonalizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nacjonalizacja
trans_list: национализация
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;


lexentry: pol/nacjonalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nacjonalizm
trans_list: национализм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;


lexentry: pol/naczelny__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: naczelny
trans_list: прима́т
sense:
(zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;


lexentry: pol/nadajnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nadajnik
trans_list: переда́тчик
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika


lexentry: pol/nadprzewodnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nadprzewodnictwo
trans_list: сверхпроводимость
sense:
(fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;


lexentry: pol/nadrzędny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nadrzędny
trans_list: гла́вный
sense:
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany


lexentry: pol/nadstępka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nadstępka
trans_list: кильсо́н
sense:
element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu


lexentry: pol/nadtlenek_wodoru__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nadtlenek wodoru
trans_list: пе́рекись водоро́да
sense:
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu, stosowana w formie roztworu do m.in. dezynfekcji ran, wybielania i jako utleniacz w przemyśle chemicznym i paliwach rakietowych;


lexentry: pol/nadwrażliwość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nadwrażliwość
trans_list: гіперчувствітельность
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;


lexentry: pol/nadwzroczność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nadwzroczność
trans_list: дальнозоркость | гиперметропия
sense:
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;


lexentry: pol/naengmyeon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naengmyeon
trans_list: нэнмён
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koreańskie zimne danie, makaron na zimno w sosie mięsno-jarzynowym


lexentry: pol/nafta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nafta
trans_list: керосин
sense:
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;


lexentry: pol/naftalen__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naftalen
trans_list: нафтали́н
sense:
(chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naganiacz
trans_list: навязывать
sense:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się nakłanianiem lub zmuszaniem innych osób do jakichś działań;


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naganiacz
trans_list: заго́нщик
sense:
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania


lexentry: pol/nagrobek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nagrobek
trans_list: надгробие
sense:
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;


lexentry: pol/najem__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: najem
trans_list: аренда
sense:
oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania


lexentry: pol/najemnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: najemnik
trans_list: наёмник
sense:
(rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny


lexentry: pol/naklejka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naklejka
trans_list: наклейка
sense:
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;


lexentry: pol/nakładać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: nakładać
trans_list: навяза́ться
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nalewka
trans_list: тинктура
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nalewka
trans_list: наливка | настойка
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem


lexentry: pol/naleśnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naleśnik
trans_list: блин | налистник
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;


lexentry: pol/nalot_dywanowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nalot dywanowy
trans_list: ковровая бомбардировка
sense:
(wojskowość, wojskowy) atak lotniczy z użyciem samolotów bombowych, mający na celu całkowite zniszczenie wyznaczonego terenu;


lexentry: pol/namiot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: namiot
trans_list: палатка | шатёр
sense:
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;


lexentry: pol/namiętność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: namiętność
trans_list: аффе́кт
sense:
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką


lexentry: pol/nano-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: nano-
trans_list: нано-
sense:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych


lexentry: pol/nano-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: nano-
trans_list: нано-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem


lexentry: pol/napalm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: napalm
trans_list: напалм
sense:
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;


lexentry: pol/napar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: napar
trans_list: навар
sense:
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;


lexentry: pol/napisy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: napisy
trans_list: титры
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) lista twórców filmu wyświetlana zwykle na jego zakończenie


lexentry: pol/napisy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: napisy
trans_list: субтитры
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;


lexentry: pol/napięcie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: napięcie
trans_list: напряжение
sense:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia


lexentry: pol/narciarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narciarz
trans_list: лыжник
sense:
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo


lexentry: pol/narcyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narcyzm
trans_list: нарциссизм
sense:
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby


lexentry: pol/nard__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nard
trans_list: ара́лия
sense:
(botanika, botaniczny) nazwa roślin z rodzaju kozłek, głównie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), nardu celtyckiego (Valeriana celtica), a także nardu indyjskiego (Nardostachys Jatamansi), znanych od starożytności, stosowanych do produkcji pachnideł oraz jako składnik mieszanek leczniczych


lexentry: pol/narkolepsja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narkolepsja
trans_list: нарколепсия
sense:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;


lexentry: pol/narkoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narkoza
trans_list: наркоз
sense:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wprowadzenie osoby lub zwierzęcia w stan snu przy użyciu substancji powodujących utratę świadomości i wrażliwości na ból;


lexentry: pol/narodnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narodnik
trans_list: народник
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działacz rosyjskiego ruchu narodowo-demokratycznego z lat 1870-1890;


lexentry: pol/narodowość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narodowość
trans_list: национальность
sense:
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;


lexentry: pol/narodowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: narodowy
trans_list: народный | национальный
sense:
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem


lexentry: pol/narodowy_socjalista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narodowy socjalista
trans_list: национал-социалист
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik narodowego socjalizmu


lexentry: pol/narodowy_socjalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narodowy socjalizm
trans_list: национал-социализм
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;


lexentry: pol/narracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narracja
trans_list: [[изложе́ние]] фактов
sense:
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sposób wypowiedzi w epickim utworze literackim lub w filmie prezentującej świat przedstawiony;


lexentry: pol/narracyjny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: narracyjny
trans_list: [[изложе́ние]] фактов
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiający sobą występujące po kolei zdarzenia; stanowiący narrację


lexentry: pol/narszarab__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narszarab
trans_list: наршараб
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczony sok, syrop lub sos z dojrzałych granatów popularny na Bliskim Wschodzie, w Turcji, Gruzji, Azerbejdżanie, na Ukrainie


lexentry: pol/narta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narta
trans_list: лыжа
sense:
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;


lexentry: pol/narwal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narwal
trans_list: единоро́г
sense:
(zoologia, zoologiczny) Monodon monoceros, duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych;


lexentry: pol/narzędzie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: narzędzie
trans_list: инструмент | орудие
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;


lexentry: pol/nasienie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nasienie
trans_list: молофья́
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;


lexentry: pol/nasiono__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nasiono
trans_list: семя
sense:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;


lexentry: pol/nastawnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nastawnik
trans_list: контро́ллер
sense:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) przyrząd sterowniczy, używany w tramwajach, lokomotywach, dźwigach elektrycznych itp., służący do przełączania w określonej kolejności obrotów zasilania maszyn i urządzeń elektrycznych przy sterowaniu ich pracą


lexentry: pol/nasycony__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nasycony
trans_list: насы́щенный
sense:
(chemia, chemiczny) mający między atomami węgla oraz między nimi a innymi atomami jedynie wiązania pojedyncze


lexentry: pol/naturalizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naturalizacja
trans_list: натурализация
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił;


lexentry: pol/naturalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naturalizm
trans_list: натурали́зм
sense:
(literacko) (sztuka) kierunek powstały we Francji w XIX w., zakładający jak najwierniejsze ukazywanie życia, podkreślający czynniki biologiczne towarzyszące człowiekowi; ;


lexentry: pol/naturalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naturalizm
trans_list: натурали́зм
sense:
(pedagogika, pedagogiczny) kierunek oparty na założeniu, że pracę wychowawczą należy przystosować do psychologicznej natury dziecka


lexentry: pol/naturalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: naturalizm
trans_list: натурали́зм
sense:
(socjologia, socjologiczny) kierunek zakładający, że społeczeństwo jest integralną częścią przyrody, a jej prawa rządzą procesami społecznymi;


lexentry: pol/nauki_polityczne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nauki polityczne
trans_list: политоло́гия
sense:
nauki zajmujące się problemami dotyczącymi polityki oraz zdobywaniem i sprawowaniem władzy w państwie;


lexentry: pol/nawa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nawa
trans_list: неф
sense:
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;


lexentry: pol/nawias__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nawias
trans_list: скобка
sense:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;


lexentry: pol/nawigacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nawigacja
trans_list: навигация
sense:
(astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych


lexentry: pol/nawigator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nawigator
trans_list: навигатор
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) oficer na pokładzie statku lub samolotu zajmujący się nawigacją


lexentry: pol/nawyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nawyk
trans_list: привычка
sense:
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;


lexentry: pol/nawóz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nawóz
trans_list: удобрение
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby


lexentry: pol/nawóz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nawóz
trans_list: навоз | удобрение
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;


lexentry: pol/naziemny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: naziemny
trans_list: земно́й
sense:
(zoologia, zoologiczny) prowadzący tryb życia na powierzchni ziemi a nie na drzewach czy innych poziomach


lexentry: pol/nazista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nazista
trans_list: нацист
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu


lexentry: pol/nazistowski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nazistowski
trans_list: нацистский
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów


lexentry: pol/nazizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nazizm
trans_list: нацизм
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;


lexentry: pol/nałóg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nałóg
trans_list: зави́симость
sense:
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;


lexentry: pol/neandertalczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neandertalczyk
trans_list: неандерталец
sense:
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;


lexentry: pol/nefrolog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nefrolog
trans_list: нефролог
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek


lexentry: pol/nekromancja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nekromancja
trans_list: некромантия
sense:
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;


lexentry: pol/nektaryna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nektaryna
trans_list: нектарин
sense:
(botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica / Prunus persica var. nectarina, odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;


lexentry: pol/nektarynka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nektarynka
trans_list: нектарин
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;


lexentry: pol/neofaszystowski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: neofaszystowski
trans_list: неофашистский
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom


lexentry: pol/neofaszyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neofaszyzm
trans_list: неофашизм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;


lexentry: pol/neoliberalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neoliberalizm
trans_list: неолиберализм
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;


lexentry: pol/neonatologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neonatologia
trans_list: неонатология
sense:
(medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;


lexentry: pol/neoplatoński__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: neoplatoński
trans_list: неоплатонический
sense:
(filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników


lexentry: pol/nerd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nerd
trans_list: нерд
sense:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;


lexentry: pol/nerpa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nerpa
trans_list: ко́льчатая не́рпа
sense:
(zoologia, zoologiczny) Pusa hispida, mała foka o ciemnym futrze z jasnymi kolistymi plamami, żyje w głównie morzach arktycznych;


lexentry: pol/nerw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nerw
trans_list: нерв
sense:
(anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;


lexentry: pol/nerwica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nerwica
trans_list: невроз
sense:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;


lexentry: pol/nestor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nestor
trans_list: дуайе́н
sense:
(książkowy) lub (podniośle) najstarszy członek zrzeszenia, najbardziej doświadczony, najpoważniejszy przedstawiciel jakiejś zbiorowości; ktoś darzony powszechnym szacunkiem


lexentry: pol/nestorianizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nestorianizm
trans_list: несторианство
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;


lexentry: pol/netbook__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: netbook
trans_list: нетбу́к
sense:
mały, komputer przenośny mniejszy od notebooka, przeznaczony głównie do przeglądania Internetu, korzystania z aplikacji online oraz programów biurowych;


lexentry: pol/netykieta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: netykieta
trans_list: нетике́т
sense:
zbiór zasad obowiązujących w Internecie, np. w społecznościach internetowych, na forach, IRC-u, czacie itp.;


lexentry: pol/neurastenia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neurastenia
trans_list: неврастения
sense:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;


lexentry: pol/neurobiologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neurobiologia
trans_list: нейробиология
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;


lexentry: pol/neurochirurgia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neurochirurgia
trans_list: нейрохирургия
sense:
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;


lexentry: pol/neuroleptyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neuroleptyk
trans_list: нейролептик
sense:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic


lexentry: pol/neurolog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neurolog
trans_list: невролог
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego


lexentry: pol/neuron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neuron
trans_list: нейрон
sense:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;


lexentry: pol/neuroprzekaźnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neuroprzekaźnik
trans_list: нейромедиа́тор
sense:
(biologia, biologiczny) substancja wydzielana przez synapsy komórek nerwowych, która umożliwia przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi


lexentry: pol/neutralność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neutralność
trans_list: нейтралитет
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami


lexentry: pol/neutrino__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: neutrino
trans_list: нейтрино
sense:
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;


lexentry: pol/ni_pies,_ni_wydra__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: ni pies, ni wydra
trans_list: ни рыба ни мясо
sense:
(potocznie, potoczny) coś o czym trudno powiedzieć coś konkretnego, czego nie można określić znanymi pojęciami


lexentry: pol/nic__zaimeknieokreślony__1
sense_num: 01
written_rep: nic
trans_list: ничто | ничего
sense:
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu


lexentry: pol/nicergolina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nicergolina
trans_list: ницерголин
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający naczynia, półsyntetyczna pochodna alkaloidów sporyszu


lexentry: pol/nie-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: nie-
trans_list: не-
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych


lexentry: pol/nie-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: nie-
trans_list: не-
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno)


lexentry: pol/nie-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: nie-
trans_list: не-
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych


lexentry: pol/nie-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: nie-
trans_list: не-
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym


lexentry: pol/nie-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: nie-
trans_list: не-
sense:
zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy


lexentry: pol/nie_ma__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: nie ma
trans_list: нет
sense:
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu


lexentry: pol/nie_ma_tego_złego,_co_by_na_dobre_nie_wyszło__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło
trans_list: нет худа без добра
sense:
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany


lexentry: pol/nie_wierzyć_własnym_oczom__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: nie wierzyć własnym oczom
trans_list: не верить своим глазам
sense:
bardzo dziwić się czemuś; być bardzo zaskoczonym, zdumionym; uważać coś, co się widzi za rzecz nieprawdopodobną


lexentry: pol/niebezpieczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: niebezpieczny
trans_list: опасный
sense:
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego


lexentry: pol/niebieski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: niebieski
trans_list: голубой | синий | лазурный
sense:
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/niebieski__przymiotnik__2
sense_num: 02
written_rep: niebieski
trans_list: небесный
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp.


lexentry: pol/niebo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niebo
trans_list: небо | не́бо
sense:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;


lexentry: pol/nieczystość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nieczystość
trans_list: нечистота́
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego


lexentry: pol/niedoczas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niedoczas
trans_list: цейтнот
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja w partii szachowej, kiedy jednemu lub obydwojgu graczom grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu


lexentry: pol/niedojrzały__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: niedojrzały
trans_list: незрелый
sense:
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie


lexentry: pol/niedokrwienie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niedokrwienie
trans_list: ишеми́я
sense:
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu


lexentry: pol/niedożywienie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niedożywienie
trans_list: недоедание
sense:
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów


lexentry: pol/niedźwiedź__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: niedźwiedź
trans_list: медведь
sense:
(finanse, finansowy) (środowiskowy) inwestor giełdowy grający na spadki kursów akcji lub innych aktywów


lexentry: pol/niedźwiedź_polarny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niedźwiedź polarny
trans_list: белый медведь | полярный медведь | северный медведь
sense:
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;


lexentry: pol/nielegał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nielegał
trans_list: нелегал
sense:
(z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego


lexentry: pol/niemal__partykuła__1
sense_num: 01
written_rep: niemal
trans_list: почти
sense:
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.


lexentry: pol/niemetal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niemetal
trans_list: неметалл
sense:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;


lexentry: pol/niemniej_jednak__fraza_spójnikowa__1
sense_num: 01
written_rep: niemniej jednak
trans_list: тем не менее
sense:
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu


lexentry: pol/niemobilność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niemobilność
trans_list: неподви́жность
sense:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co niemobilne; trudność wprowadzenia w ruch; brak zdolności do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/nienawidzić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: nienawidzić
trans_list: ненавидеть
sense:
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś


lexentry: pol/nieodmienny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nieodmienny
trans_list: неизменяемый
sense:
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same


lexentry: pol/nieodpowiedzialny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nieodpowiedzialny
trans_list: безответственный
sense:
taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać


lexentry: pol/niepoczytalność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niepoczytalność
trans_list: безу́мие
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) brak możliwości rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych


lexentry: pol/niepokalane_poczęcie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niepokalane poczęcie
trans_list: непорочное зачатие
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego występujące w charakterze mitu lub dogmatu religijnego


lexentry: pol/nieruchomość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nieruchomość
trans_list: недвижимость
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;


lexentry: pol/nierząd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nierząd
trans_list: блуд
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi


lexentry: pol/nierówność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nierówność
trans_list: неравенство
sense:
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema liczbami lub funkcjami wskazująca, która z nich jest mniejsza lub większa od drugiej;


lexentry: pol/nieskończoność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nieskończoność
trans_list: безграни́чность
sense:
(matematyka, matematyczny) właściwość zbioru liczniejszego od każdego zbioru n-elementowego, gdzie n jest liczbą naturalną


lexentry: pol/nieszpułka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nieszpułka
trans_list: мушмула́
sense:
(botanika, botaniczny) Mespilus, krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna


lexentry: pol/niewart_złamanego_grosza__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: niewart złamanego grosza
trans_list: выеденного яйца не стоит
sense:
(potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego


lexentry: pol/niewierzący__imiesłów_przymiotnikowy__1
sense_num: 01
written_rep: niewierzący
trans_list: неверующий
sense:
(teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny


lexentry: pol/niewinność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niewinność
trans_list: неви́нность
sense:
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu


lexentry: pol/niewolnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niewolnictwo
trans_list: рабство | рабовладение
sense:
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;


lexentry: pol/niewypłacalność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niewypłacalność
trans_list: неплатёжеспособность | несостоятельность
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku;


lexentry: pol/niezadowolenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niezadowolenie
trans_list: неудовлетворение
sense:
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem


lexentry: pol/niezależny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: niezależny
trans_list: независимый
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie


lexentry: pol/niełupka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niełupka
trans_list: семянка
sense:
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;


lexentry: pol/nihilizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nihilizm
trans_list: нигилизм
sense:
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;


lexentry: pol/nikab__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nikab
trans_list: никаб
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) element stroju noszonego przez muzułmanki jako zasłona na twarz (często chusta), lecz nie wymagany przez islam;


lexentry: pol/nikielin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nikielin
trans_list: никелин
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze;


lexentry: pol/nimfa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nimfa
trans_list: личи́нка
sense:
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody


lexentry: pol/nisza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nisza
trans_list: кани́кулы
sense:
(architektura, architektoniczny) odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany


lexentry: pol/nisza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nisza
trans_list: ни́ша
sense:
(architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby


lexentry: pol/niziołek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: niziołek
trans_list: полуро́слик
sense:
(fantasy) (literacko) istota niskiego wzrostu charakteryzująca się krępą budową ciała i dużymi stopami


lexentry: pol/niż__spójnik__1
sense_num: 02
written_rep: niż
trans_list: чем | нежели
sense:
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami


lexentry: pol/no_to_co__fraza_partykułowa__1
sense_num: 01
written_rep: no to co
trans_list: ну и что
sense:
(potocznie, potoczny) sygnalizuje, że mówca uważa dane zdarzenie lub argument za nieistotne, lub ma do niego lekceważący stosunek


lexentry: pol/nocebo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nocebo
trans_list: ноцебо
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne;


lexentry: pol/nocny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nocny
trans_list: ночной
sense:
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy


lexentry: pol/nocny_marek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nocny marek
trans_list: полуно́чник
sense:
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień


lexentry: pol/nokturn__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nokturn
trans_list: ноктю́рн
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;


lexentry: pol/nomada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nomada
trans_list: кочевник
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce;


lexentry: pol/nominacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nominacja
trans_list: номинация | производство
sense:
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie


lexentry: pol/nominał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nominał
trans_list: номина́льная сто́имость
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wyszczególniona na danym papierze wartościowym, monecie, znaczku pocztowym itp.


lexentry: pol/nonkonformizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nonkonformizm
trans_list: нонконформизм
sense:
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;


lexentry: pol/nonszalancja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nonszalancja
trans_list: беззабо́тность
sense:
bezceremonialne, niedbałe zachowywanie się połączone z lekceważącym stosunkiem do ludzi i przyjętych norm


lexentry: pol/norma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: norma
trans_list: образе́ц
sense:
(technologia, technika, techniczny) dokument standaryzujący działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową;


lexentry: pol/nornica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nornica
trans_list: полёвка
sense:
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia


lexentry: pol/nos__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nos
trans_list: нос
sense:
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;


lexentry: pol/nosiciel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nosiciel
trans_list: носи́тель
sense:
(medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;


lexentry: pol/nosorożec_indyjski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nosorożec indyjski
trans_list: инди́йский носоро́г
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Rhinoceros unicornis Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny nosorożcowatych, występujący na podmokłych obszarach leśnych Nepalu i północno-wschodnich Indii;


lexentry: pol/nosowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nosowy
trans_list: назальный | носовой
sense:
(fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową


lexentry: pol/notes__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: notes
trans_list: блокнот
sense:
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;


lexentry: pol/nowobogacki__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: nowobogacki
trans_list: нувориш
sense:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która niedawno się wzbogaciła, a wciąż niemająca dobrego smaku, obycia


lexentry: pol/nowotwór__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nowotwór
trans_list: новообразование
sense:
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;


lexentry: pol/nowożytny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nowożytny
trans_list: совреме́нный
sense:
od nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością


lexentry: pol/nozologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nozologia
trans_list: нозология
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;


lexentry: pol/nośnik_danych__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nośnik danych
trans_list: носитель информации
sense:
(informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;


lexentry: pol/nukleotyd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nukleotyd
trans_list: нуклеотид
sense:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, podstawowy składnik strukturalny kwasu nukleinowego


lexentry: pol/nunatak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nunatak
trans_list: нунатак
sense:
(geologia, geologiczny) wzniesienie wystające nad powierzchnię lodowca lub lądolodu i zewsząd otoczone przez pokrywę lodową;


lexentry: pol/nur_czarnoszyi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nur czarnoszyi
trans_list: чернозобая гагара
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję;


lexentry: pol/nurniczek_czubaty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nurniczek czubaty
trans_list: большая конюга
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia cristatella, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Oceanu Spokojnego


lexentry: pol/nurniczek_krasnodzioby__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nurniczek krasnodzioby
trans_list: белобрюшка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia psittacula, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Pacyfiku


lexentry: pol/nurnik_aleucki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nurnik aleucki
trans_list: тихоокеанский чистик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus columba, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego,


lexentry: pol/nurnik_ochocki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nurnik ochocki
trans_list: очковый чистик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus carbo, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego


lexentry: pol/nurogęś__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nurogęś
trans_list: большой крохаль
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;


lexentry: pol/nurzyk_polarny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nurzyk polarny
trans_list: толстоклювая кайра
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;


lexentry: pol/nuta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nuta
trans_list: нота
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość


lexentry: pol/nutria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nutria
trans_list: ну́трия
sense:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;


lexentry: pol/nużyca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nużyca
trans_list: чесо́тка
sense:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;


lexentry: pol/nów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nów
trans_list: новолуние
sense:
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;


lexentry: pol/o_chlebie_i_wodzie__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: o chlebie i wodzie
trans_list: на хлебе и воде
sense:
(przenośnie, przenośnia) o życiu w biedzie w tak ciężkich warunkach, że w minimalnym stopniu zostają zaspokojone jedynie podstawowe potrzeby takie jak jedzenie i picie


lexentry: pol/o_wiele__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: o wiele
trans_list: слишком
sense:
wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy


lexentry: pol/o_wilku_mowa__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: o wilku mowa
trans_list: лёгок на помине
sense:
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach


lexentry: pol/oaza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oaza
trans_list: оазис
sense:
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;


lexentry: pol/obarzanek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obarzanek
trans_list: бара́нка
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypiek w kształcie obręczy wykonany z ciasta obgotowanego przed pieczeniem


lexentry: pol/obchodzić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: obchodzić
trans_list: обходить
sense:
krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie


lexentry: pol/obcoplemieniec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obcoplemieniec
trans_list: иноплеменник
sense:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) członek obcego plemienia, człowiek innego pochodzenia i narodowości


lexentry: pol/obcęgi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obcęgi
trans_list: клещи
sense:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.


lexentry: pol/obdukcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obdukcja
trans_list: вскрыва́ть
sense:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;


lexentry: pol/obdżektor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obdżektor
sense:
(wojskowość, wojskowy) (filozofia, filozoficzny) osoba odmawiająca odbycia obowiązkowej służby wojskowej z powodów religijnych, moralnych lub etycznych;

trans_list:
[[отказываться|отка́зывающийся]] от [[призыв|призы́ва]] в [[армия|а́рмию]] по [[убеждение|убежде́нию]]


lexentry: pol/obelisk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obelisk
trans_list: обелиск
sense:
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;


lexentry: pol/oberwanie_chmury__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oberwanie chmury
trans_list: ливень
sense:
(potocznie, potoczny) (meteorologia, meteorologiczny) krótkotrwałe, gwałtowne i bardzo obfite opady deszczu


lexentry: pol/oberża__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oberża
trans_list: трактир
sense:
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg


lexentry: pol/obiektyw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obiektyw
trans_list: объектив
sense:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia


lexentry: pol/objazd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: objazd
trans_list: крю́к
sense:
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek


lexentry: pol/objętość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: objętość
trans_list: объём
sense:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni


lexentry: pol/obligacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obligacja
trans_list: облигация
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;


lexentry: pol/obosieczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: obosieczny
trans_list: обоюдоострый
sense:
(przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom


lexentry: pol/obrona__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrona
trans_list: защита
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu, w którym o charakterze gry zadecydował szachista grający czarnymi


lexentry: pol/obrotnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrotnica
trans_list: поворотный круг
sense:
(kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi;


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrońca
trans_list: защитник
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrońca
trans_list: защитник
sense:
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzezanie
trans_list: обрезание
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;


lexentry: pol/obrzydliwiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzydliwiec
trans_list: кро́ха
sense:
(potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie


lexentry: pol/obrzęk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzęk
trans_list: отёк | эдема
sense:
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;


lexentry: pol/obrączka_ślubna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrączka ślubna
trans_list: обручальное кольцо
sense:
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;


lexentry: pol/obsada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obsada
trans_list: [[соста́в]] [[исполнитель|исполни́телей]]
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.


lexentry: pol/obsadzić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: obsadzić
trans_list: [[распределе́ние]] [[роль|роле́й]]
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie


lexentry: pol/obsesja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obsesja
trans_list: заци́кленность
sense:
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności


lexentry: pol/obwarzanek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obwarzanek
trans_list: бара́нка
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;


lexentry: pol/obwód_murmański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: obwód murmański
trans_list: Мурманская область
sense:
(geografia, geograficzny) obwód w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej niemal w całości leżący poza kołem podbiegunowym;


lexentry: pol/obywatel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obywatel
trans_list: гражданин
sense:
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;


lexentry: pol/obywatelstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obywatelstwo
trans_list: гражданство
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;


lexentry: pol/obój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obój
trans_list: гобой
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obóz
trans_list: лагерь
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niesformalizowana grupa polityczna o wspólnych celach


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obóz
trans_list: лагерь
sense:
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje


lexentry: pol/obóz_dla_uchodźców__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obóz dla uchodźców
trans_list: лагерь для беженцев
sense:
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;


lexentry: pol/obóz_koncentracyjny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obóz koncentracyjny
trans_list: концентрационный лагерь | концлагерь
sense:
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;


lexentry: pol/ocean__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocean
trans_list: океан
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi


lexentry: pol/ocelot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocelot
trans_list: оцелот
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;


lexentry: pol/ocelot_wielki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocelot wielki
trans_list: оцело́т
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus pardalis Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej, Ameryce Środkowej i południu Ameryki Północnej;


lexentry: pol/ocet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocet
trans_list: уксус
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami;


lexentry: pol/ocet_winny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocet winny
trans_list: ви́нный у́ксус
sense:
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z wina w procesie fermentacji octowej, w którym stężenie kwasu octowego wynosi zwykle od 6 do 10%


lexentry: pol/ochlokracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ochlokracja
trans_list: охлократия
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;


lexentry: pol/ochrona_środowiska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ochrona środowiska
trans_list: охрана окружающей среды
sense:
(ekologia, ekologiczny) ogół działań, których celem jest wykorzystanie zasobów środowiska naturalnego ograniczając jednocześnie negatywne wpływy działalności człowieka;


lexentry: pol/oczodół__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oczodół
trans_list: глазница
sense:
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;


lexentry: pol/oczyszczać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: oczyszczać
trans_list: реабилити́ровать
sense:
(przenośnie, przenośnia) odrzucać zarzuty względem kogoś; uniewinniać kogoś; uwalniać od podejrzeń, oskarżeń lub winy


lexentry: pol/oczyszczenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oczyszczenie
trans_list: ка́тарсис
sense:
(literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne przywrócenie równowagi lub czystości duchowej


lexentry: pol/oczywisty__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: oczywisty
trans_list: очевидный
sense:
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać


lexentry: pol/odaliska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odaliska
trans_list: одалиска
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim


lexentry: pol/odbijacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odbijacz
trans_list: кра́нец
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odbiór
trans_list: получение
sense:
wzięcie czegoś co jest nasze lub przeznaczone dla nas a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)


lexentry: pol/odchylenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odchylenie
trans_list: отклонение
sense:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu;


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odcinek
trans_list: отрезок | сегмент
sense:
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;


lexentry: pol/oddychać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: oddychać
trans_list: дышать
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska


lexentry: pol/odkrycie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odkrycie
trans_list: открытие
sense:
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej


lexentry: pol/odkurzacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odkurzacz
trans_list: пылесос
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;


lexentry: pol/odkład__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odkład
trans_list: центр
sense:
(pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej


lexentry: pol/odlew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odlew
trans_list: [[распределе́ние]] [[роль|роле́й]]
sense:
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy


lexentry: pol/odnośnie_do__fraza_przyimkowa__1
sense_num: 01
written_rep: odnośnie do
trans_list: относительно | касательно
sense:
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś


lexentry: pol/odpad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odpad
trans_list: гро́хать
sense:
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);


lexentry: pol/odpowiednik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odpowiednik
trans_list: эквивале́нт
sense:
(książkowy) pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję


lexentry: pol/odprawa_celna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odprawa celna
trans_list: [[тамо́женный]] сбор
sense:
(handel, handlowy) procedura towarzysząca przechodzeniu przez granicę państwową, której towarzyszą wylegitymowanie pasażerów oraz rewizja bagażu;


lexentry: pol/odpukać_w_niemalowane_drewno__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: odpukać w niemalowane drewno
trans_list: постучать по дереву
sense:
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odpust
trans_list: база́р
sense:
(etnografia, etnograficzny) (kościelny) uroczystość kościelna ku czci patrona danego kościoła połączona z kiermaszem bądź festynem;


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odpust
trans_list: отпущение
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;


lexentry: pol/odra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odra
trans_list: корь
sense:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;


lexentry: pol/odraczać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: odraczać
trans_list: откла́дывать
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin


lexentry: pol/odrośl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odrośl
trans_list: болеть
sense:
(przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.


lexentry: pol/odrzutowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odrzutowiec
trans_list: реактивный самолёт
sense:
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;


lexentry: pol/odszkodowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odszkodowanie
trans_list: компенсация | возмещение
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;


lexentry: pol/odtrutka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odtrutka
trans_list: антидо́т
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;


lexentry: pol/odwar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odwar
trans_list: отвар
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;


lexentry: pol/odwołanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odwołanie
trans_list: отзыв
sense:
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji


lexentry: pol/odyniec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odyniec
trans_list: бо́ров
sense:
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, a rzadziej żubra


lexentry: pol/odzywka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odzywka
trans_list: [[предлага́ть]] [[цена|це́ну]]
sense:
(termin karciany) odezwanie się w trakcie licytacji informujące o kolorze i planowanej wysokości gry


lexentry: pol/odłam__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odłam
trans_list: дробь
sense:
ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy


lexentry: pol/odśnieżarka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odśnieżarka
trans_list: снегоочиститель
sense:
(technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do usuwania śniegu z ulic, chodników, podwórek itp.


lexentry: pol/odżegnać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: odżegnać
trans_list: [[выступа́ть]] [[про́тив]]
sense:
(dawniej, dawny) w wierzeniach ludowych: znakiem krzyża lub jakimś zaklęciem odwrócić działanie złego; oddalić, odegnać diabła, uroki, złe duchy itp.


lexentry: pol/odżywka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odżywka
trans_list: кондиционер
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek kosmetyczny (krem, maseczka, żel lub pianka) o działaniu regenerującym, wzmacniającym lub pielęgnującym


lexentry: pol/odżywka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odżywka
trans_list: пищевой добавка
sense:
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu


lexentry: pol/odżywka_do_włosów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odżywka do włosów
trans_list: [[кондиционе́р]] для [[воло́с]]
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ofiara
trans_list: жертва
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi


lexentry: pol/oficer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oficer
trans_list: офицер
sense:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;


lexentry: pol/ognie_świętego_Elma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ognie świętego Elma
trans_list: Огни святого Эльма
sense:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;


lexentry: pol/ognisko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ognisko
trans_list: фокус
sense:
(fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie


lexentry: pol/ogniwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogniwo
trans_list: батаре́йка
sense:
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/ogon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogon
trans_list: хвост
sense:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ograniczony
trans_list: притупи́ть
sense:
o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ograniczony
trans_list: ограни́ченный
sense:
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)


lexentry: pol/ogrodniczki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogrodniczki
trans_list: комбинезо́н
sense:
(potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;


lexentry: pol/ogród__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogród
trans_list: сад | огород
sense:
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;


lexentry: pol/ogród_botaniczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogród botaniczny
trans_list: ботанический сад
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;


lexentry: pol/ogród_zimowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogród zimowy
trans_list: зимний сад
sense:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami;


lexentry: pol/ogórecznik_lekarski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogórecznik lekarski
trans_list: бура́чник
sense:
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;


lexentry: pol/ogórek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogórek
trans_list: огурец
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/ogłoszenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogłoszenie
trans_list: объявление
sense:
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu


lexentry: pol/ojczenasz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ojczenasz
trans_list: О́тче Наш
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”


lexentry: pol/okiennica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okiennica
trans_list: ставень
sense:
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;


lexentry: pol/okołorostek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okołorostek
trans_list: циркумфи́кс
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy otaczający leksem, np. morfem otaczający rdzeń;


lexentry: pol/okra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okra
trans_list: бами́я
sense:
(botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;


lexentry: pol/okres__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okres
trans_list: период
sense:
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;


lexentry: pol/okres__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okres
trans_list: период
sense:
(matematyka, matematyczny) dla funkcji okresowej: przedział zmiennej niezależnej, w którym zmienna zależna (wartości funkcji) przyjmuje te same wartości, co w każdym przedziale odległym o całkowitą wielokrotność długości tego przedziału;


lexentry: pol/okres__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okres
trans_list: регулы
sense:
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem


lexentry: pol/okrąg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okrąg
trans_list: окружность
sense:
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);


lexentry: pol/okręg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręg
trans_list: большо́й прихо́д
sense:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości


lexentry: pol/okręt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręt
trans_list: корабль
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;


lexentry: pol/okręt_liniowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręt liniowy
trans_list: лине́йный кора́бль
sense:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) okręt wojenny wystarczająco duży, by walczyć w linii bojowej;


lexentry: pol/okręt_podwodny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręt podwodny
trans_list: подводная лодка | подлодка | субмарина
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;


lexentry: pol/oksymoron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oksymoron
trans_list: оксиморон
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;


lexentry: pol/oksytocyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oksytocyna
trans_list: окситоцин
sense:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;


lexentry: pol/oktawa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oktawa
trans_list: окта́ва
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej


lexentry: pol/okular__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okular
trans_list: окуляр
sense:
(optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;


lexentry: pol/okularnik__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: okularnik
trans_list: кобра | очковая змея
sense:
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;


lexentry: pol/okulista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okulista
trans_list: глазник | окулист | офтальмолог
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu


lexentry: pol/okultyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okultyzm
trans_list: оккультизм
sense:
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;


lexentry: pol/okupacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okupacja
trans_list: оккупация
sense:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium


lexentry: pol/okwiat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okwiat
trans_list: околоцве́тник
sense:
(botanika, botaniczny) część kwiatu złożona z kielicha i korony osłaniająca pręciki i słupek lub słupki;


lexentry: pol/olbrzym__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olbrzym
trans_list: великан | гигант | титан
sense:
(mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;


lexentry: pol/olcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olcha
trans_list: ольха
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., rodzaj drzew z rodziny brzozowatych;


lexentry: pol/oleander__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oleander
trans_list: олеандр
sense:
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olej
trans_list: масло
sense:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olej
trans_list: масло
sense:
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar


lexentry: pol/olej_palmowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olej palmowy
trans_list: пальмовое масло
sense:
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;


lexentry: pol/olejek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olejek
trans_list: ма́сло
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu


lexentry: pol/olejek_eteryczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olejek eteryczny
trans_list: эфи́рное ма́сло
sense:
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;


lexentry: pol/olibanum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olibanum
trans_list: ла́дан
sense:
(botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidła rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarcha
trans_list: олигарх
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarcha
trans_list: олигарх
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) często (pejoratywnie, pejoratywny) bardzo zamożny człowiek mający wpływ na politykę


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarchia
trans_list: олигархия
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarchia
trans_list: олигархия
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;


lexentry: pol/oligarchiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarchiczny
trans_list: олигархический
sense:
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów


lexentry: pol/oligoceński__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: oligoceński
trans_list: олигоценовый
sense:
(geologia, geologiczny) dotyczący oligocenu, związany z oligocenem, występujący lub powstały w oligocenie


lexentry: pol/oligofrenopedagogika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligofrenopedagogika
trans_list: олигофренопедагогика
sense:
(pedagogika, pedagogiczny) dział zajmujący się problematyką wychowania i kształcenia dzieci o obniżonym stanie sprawności umysłu;


lexentry: pol/oligopol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligopol
trans_list: олигополия
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;


lexentry: pol/olimpiada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olimpiada
trans_list: олимпиада
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata;


lexentry: pol/olimpijczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olimpijczyk
trans_list: олимпиец
sense:
(mitologia grecka) każdy z dwunastu głównych bogów mieszkających, biesiadujących i obradujących na Olimpie


lexentry: pol/oliwka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oliwka
trans_list: маслина | оливка
sense:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;


lexentry: pol/om__wykrzyknik__1
sense_num: 02
written_rep: om
trans_list: ом
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta zgłoska, sylaba i podstawowa mantra religii hindu;


lexentry: pol/omdlenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: omdlenie
trans_list: обморок
sense:
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;


lexentry: pol/omlet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: omlet
trans_list: омлет | яичница
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;


lexentry: pol/omowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: omowy
trans_list: омический
sense:
(fizyka, fizyczny) spełniający pierwsze prawo Ohma, taki w którym natężenie płynącego prądu jest wprost proporcjonalne do przyłożonego napięcia;


lexentry: pol/onager__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onager
trans_list: кулан
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;


lexentry: pol/onanizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onanizm
trans_list: онани́зм
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;


lexentry: pol/onkolog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onkolog
trans_list: онколог
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych


lexentry: pol/onomastyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onomastyka
trans_list: ономастика
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ontologia
trans_list: онтология
sense:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ontologia
trans_list: онтология
sense:
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;


lexentry: pol/onyks__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onyks
trans_list: о́никс
sense:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej


lexentry: pol/oologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oologia
trans_list: оология
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością


lexentry: pol/opad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opad
trans_list: осажде́ние
sense:
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) oddzielanie się krwinek od osocza we krwi oraz badanie przeprowadzone by zaobserwować to zjawisko


lexentry: pol/opal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opal
trans_list: опал
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;


lexentry: pol/opera__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opera
trans_list: опера
sense:
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;


lexentry: pol/opera_mydlana__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opera mydlana
trans_list: мыльная опера
sense:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem


lexentry: pol/operator__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: operator
trans_list: опера́тор
sense:
(matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję


lexentry: pol/opiat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opiat
trans_list: опиа́т
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina i kodeina);


lexentry: pol/opiekun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opiekun
trans_list: опекун
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem


lexentry: pol/opinia_publiczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opinia publiczna
trans_list: общественное мнение
sense:
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;


lexentry: pol/opona__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opona
trans_list: мозговые оболочки
sense:
(anatomia, anatomiczny) błona tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy; (zobacz) [[opony mózgowo-rdzeniowe]]


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oponka
trans_list: пампу́ха
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opornik
trans_list: резистор
sense:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oportunista
trans_list: оппортунист
sense:
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oportunizm
trans_list: оппортунизм
sense:
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opozycja
trans_list: оппозиция
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi, większości parlamentarnej


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opozycja
trans_list: оппозиция
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) przeciwstawne położenie króli na jednej linii lub przekątnej, kiedy króle oddziela jedno pole


lexentry: pol/oprogramowanie_układowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oprogramowanie układowe
trans_list: встроенное ПО | микропрограмма | прошивка
sense:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie zainstalowane na stałe w urządzeniu, zapewniające podstawowe procedury jego obsługi;


lexentry: pol/oprzyrządowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oprzyrządowanie
trans_list: оборудование
sense:
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji


lexentry: pol/optyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: optyka
trans_list: оптика
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle


lexentry: pol/opuncja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opuncja
trans_list: опу́нция
sense:
(botanika, botaniczny) Opuntia, roślina z rodziny kaktusowatych o okazałych kwiatach i zielonych soczystych pędach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opór
trans_list: сопротивление
sense:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu


lexentry: pol/oranżeria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oranżeria
trans_list: оранжерея
sense:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oratorium
trans_list: [[ораторский|ора́торское]] [[иску́сство]]
sense:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część klasztoru przeznaczona na modlitwę;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oratorium
trans_list: орато́рия
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oratorium
trans_list: [[ораторский|ора́торское]] [[иску́сство]]
sense:
(pedagogika, pedagogiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich;


lexentry: pol/orać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: orać
trans_list: вспахивать
sense:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orbita
trans_list: орбита
sense:
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;


lexentry: pol/orbital__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orbital
trans_list: орбита́ль
sense:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce


lexentry: pol/orbital__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orbital
trans_list: орбита́ль
sense:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce


lexentry: pol/orchestrion__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orchestrion
trans_list: оркестрион
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj mechanicznej szafy grającej;


lexentry: pol/ordynariusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ordynariusz
trans_list: обы́чный
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;


lexentry: pol/oregano__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oregano
trans_list: орега́н
sense:
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L.


lexentry: pol/organ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organ
trans_list: орган
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;


lexentry: pol/organella__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organella
trans_list: органе́лла
sense:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;


lexentry: pol/organiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: organiczny
trans_list: органический
sense:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organizacja
trans_list: организация
sense:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/organizacja_pozarządowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organizacja pozarządowa
trans_list: неправи́тельственная организа́ция
sense:
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organy
trans_list: орган
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/organza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organza
trans_list: органза
sense:
(włókiennictwo) cienka, przezroczysta, lekko sztywna tkanina z nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji sukni ślubnych i wieczorowych oraz firanek i zasłon;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orgazm
trans_list: оргазм
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/orgia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orgia
trans_list: о́ргия
sense:
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia


lexentry: pol/orkiestra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orkiestra
trans_list: оркестр
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne


lexentry: pol/orkiestron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orkiestron
trans_list: оркестровая яма
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wydzielone miejsce w teatrze, operze itp., przeznaczone dla orkiestry;


lexentry: pol/orkisz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orkisz
trans_list: по́лба
sense:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych


lexentry: pol/orlik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orlik
trans_list: подорлик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila, ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych o brunatnym upierzeniu;


lexentry: pol/orlik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orlik
trans_list: орёл-яйцеед
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Ictinaetus malayensis, ptak z rodziny jastrzębiowatych, z rodzaju Ictinaetus;


lexentry: pol/orlik_krzykliwy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orlik krzykliwy
trans_list: малый подорлик
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;


lexentry: pol/ort__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ort
trans_list: местность
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz w obiegu w XVII wieku;


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ortografia
trans_list: орфография | правописание
sense:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/ortograficzny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ortograficzny
trans_list: орфографический
sense:
dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii


lexentry: pol/ortolan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ortolan
trans_list: боболинк
sense:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;


lexentry: pol/orwellowski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: orwellowski
trans_list: оруэлловский
sense:
dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzech ziemny
trans_list: земляной орех
sense:
(botanika, botaniczny) (Arachis hypogaea) brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzeczenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzeczenie
trans_list: приговор | решение постановление
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji


lexentry: pol/orzesznik_jadalny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzesznik jadalny
trans_list: пека́н
sense:
(botanika, botaniczny) gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzeł
trans_list: орёл
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osa
trans_list: оса
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osad
trans_list: оса́док
sense:
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;


lexentry: pol/osadnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osadnik
trans_list: колони́ст
sense:
osiedlający się na mało zaludnionych terenach; także: taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych


lexentry: pol/oscypek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oscypek
trans_list: осцыпек
sense:
(etnografia, etnograficzny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędzony ser z mleka owczego o wrzecionowatym kształcie, wyrabiany przez podhalańskich górali;


lexentry: pol/osiedle_typu_miejskiego__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osiedle typu miejskiego
trans_list: п. г. т. | пгт | посёлок городского типа
sense:
(administracja) pośredni między miastem a wsią status jednostki osadniczej, w której ludność w dużej mierze nie zajmuje się działalnością rolniczą, np. osiedla przyfabryczne


lexentry: pol/osika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osika
trans_list: осина
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/oskrzele__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oskrzele
trans_list: бронх
sense:
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie


lexentry: pol/osnowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osnowa
trans_list: основа
sense:
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;


lexentry: pol/osoba_fizyczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osoba fizyczna
trans_list: физическое лицо
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;


lexentry: pol/osoba_prawna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osoba prawna
trans_list: юридическое лицо
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;


lexentry: pol/osobowość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osobowość
trans_list: индивидуальность | личность
sense:
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ospa wietrzna
trans_list: ветряная оспа | ветрянка
sense:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/ostaniec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostaniec
trans_list: вы́брос
sense:
(geologia, geologiczny) odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;


lexentry: pol/ostateczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ostateczny
trans_list: последний | конечный | окончательный
sense:
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy


lexentry: pol/ostatnia_wieczerza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostatnia wieczerza
trans_list: Тайная вечеря
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;


lexentry: pol/ostentacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostentacja
trans_list: выставление напоказ
sense:
(książkowy) demonstracyjny, manifestacyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, na pokaz


lexentry: pol/osteo-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: osteo-
trans_list: остео-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kością, kośćcem, tkanką kostną


lexentry: pol/osteomalacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osteomalacja
trans_list: остеомаляция
sense:
(medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;


lexentry: pol/osteoporoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osteoporoza
trans_list: остеопоро́з
sense:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;


lexentry: pol/ostracyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostracyzm
trans_list: остракизм
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat;


lexentry: pol/ostracyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostracyzm
trans_list: остракизм
sense:
bojkot jakiejś osoby wykluczonej ze swojego środowiska zwykle z powodu nieakceptowanego przez resztę społeczności zachowania; okazywanie jej wykluczenia


lexentry: pol/ostroga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostroga
trans_list: шпора
sense:
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;


lexentry: pol/ostrogocki__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrogocki
trans_list: остготский
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Ostrogotami, dotyczący Ostrogotów


lexentry: pol/ostrokrzew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrokrzew
trans_list: остроли́ст
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;


lexentry: pol/ostrokrzew_kolczasty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrokrzew kolczasty
trans_list: остроли́ст
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych;


lexentry: pol/ostrosłup__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrosłup
trans_list: пирами́да
sense:
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie;


lexentry: pol/ostrołuk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrołuk
trans_list: оги́ва
sense:
(architektura, architektoniczny) łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu;


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ostry
trans_list: острый
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostryga
trans_list: устрица
sense:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/ostrzał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrzał
trans_list: обстрел
sense:
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie


lexentry: pol/osuwisko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osuwisko
trans_list: лави́на
sense:
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania


lexentry: pol/oszczep__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oszczep
trans_list: копьё
sense:
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;


lexentry: pol/oszustwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oszustwo
trans_list: мошенничество
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;


lexentry: pol/ot__partykuła__1
sense_num: 01
written_rep: ot
trans_list: абсолю́тно
sense:
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania


lexentry: pol/otocjon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otocjon
trans_list: большеу́хая лиси́ца
sense:
(zoologia, zoologiczny) ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;


lexentry: pol/otolog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otolog
trans_list: отиатр | отолог
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób uszu


lexentry: pol/otręby__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otręby
trans_list: отруби
sense:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;


lexentry: pol/otyłość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otyłość
trans_list: ожирение
sense:
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owad
trans_list: насекомое
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owczarek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owczarek
trans_list: овча́р
sense:
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owies
trans_list: овёс
sense:
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/owoc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owoc
trans_list: фрукт
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsiste i słodkie owoce (1.1) lub owocostany różnych roślin, które można spożywać na surowo


lexentry: pol/owoc_cytrusowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owoc cytrusowy
trans_list: ци́трус
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) soczysty owoc tropikalnego drzewa lub krzewu z rodzaju Citrus;


lexentry: pol/owsik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owsik
trans_list: остри́ца
sense:
(zoologia, zoologiczny) Enterobius vermicularis, owsik ludzki, nicień pasożytujący w jelicie człowieka;


lexentry: pol/owulacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owulacja
trans_list: овуляция
sense:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;


lexentry: pol/oz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oz
trans_list: струп
sense:
(geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ołtarz
trans_list: алтарь
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/ołtarzowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ołtarzowy
trans_list: алтарный
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oś
trans_list: ось
sense:
(matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy;


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oś
trans_list: ось
sense:
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na tej osi wirujących elementów;


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ośrodek
trans_list: центр
sense:
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie


lexentry: pol/oświadczenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oświadczenie
trans_list: заявление
sense:
oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego


lexentry: pol/pa__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: pa
trans_list: бай-ба́й
sense:
(potocznie, potoczny) używane w sytuacjach nieoficjalnych, przy pożegnaniach z rodziną bądź przyjaciółmi


lexentry: pol/pachnolit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pachnolit
trans_list: пахнолит
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków, jednowodny heksafluoroglinian sodowo-wapniowy;


lexentry: pol/pachwina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pachwina
trans_list: пах
sense:
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda


lexentry: pol/pacyfikał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pacyfikał
trans_list: мир
sense:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;


lexentry: pol/paczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paczka
trans_list: посылка
sense:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: padaczka
trans_list: эпилепсия
sense:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/padalec__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: padalec
trans_list: гадюка | падла
sense:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) osoba podła, której postępowanie wzbudza odrazę


lexentry: pol/padać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: padać
trans_list: идти | дождить | лить
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)


lexentry: pol/pademelon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pademelon
trans_list: фила́ндер
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Thylogale Gray, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów występującego w Australii, Tasmanii i Nowej Gwinei;


lexentry: pol/paella__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paella
trans_list: паэ́лья
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;


lexentry: pol/pagaj__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pagaj
trans_list: весло́
sense:
(środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce


lexentry: pol/pager__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pager
trans_list: пейджер
sense:
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;


lexentry: pol/pagoda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pagoda
trans_list: пагода
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze jak w (1.1)


lexentry: pol/paisley__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paisley
trans_list: «туре́цкие огурцы́»
sense:
delikatny, kwiatowo-geometryczny deseń tkaniny o orientalnej, przypuszczalnie perskiej, proweniencji


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pajac
trans_list: кукла | марионетка
sense:
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka


lexentry: pol/pakiet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pakiet
trans_list: посылка
sense:
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;


lexentry: pol/pakować__czasownik__2
sense_num: 02
written_rep: pakować
trans_list: влезать
sense:
(potocznie, potoczny) włazić, wciskać się, pchać się gdzieś; za wszelką cenę chcieć się dostać / wejść gdzieś; także wtrącać się


lexentry: pol/pakt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pakt
trans_list: пакт
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym


lexentry: pol/pakuły__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pakuły
trans_list: пакля
sense:
(technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska;


lexentry: pol/pal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pal
trans_list: столб
sense:
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca


lexentry: pol/palarnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palarnia
trans_list: курилка
sense:
wydzielone pomieszczenie przeznaczone do palenia papierosów, tytoniu (obok miejsc, w których nie wolno palić)


lexentry: pol/palec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palec
trans_list: палец
sense:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie sztyftu, który służy do przekazywania ruchu


lexentry: pol/paleolit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paleolit
trans_list: палеолит
sense:
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


lexentry: pol/pali__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pali
trans_list: па́ли
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) martwy język średnioindyjski z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, mający duże podobieństwo do języka wedyjskiego i sanskrytu klasycznego, jeden z prakrytów używany w tekstach buddyjskich


lexentry: pol/palilalia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palilalia
trans_list: палилалия
sense:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;


lexentry: pol/palimpsest__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palimpsest
trans_list: палимпсест
sense:
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palindrom
trans_list: палиндром
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palisada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palisada
trans_list: палиса́д
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych


lexentry: pol/palić_za_sobą_mosty__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: palić za sobą mosty
trans_list: жечь за собой мосты | жечь свои корабли | жечь свои мосты
sense:
(książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie


lexentry: pol/palladianizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palladianizm
trans_list: палладианство
sense:
(sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palma
trans_list: пальма
sense:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie


lexentry: pol/pamflet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pamflet
trans_list: памфлет
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pamiętnik
trans_list: мемуары
sense:
(literacko) utwór literacki opisujący wydarzenia z życia bohatera, opierający się na jego wspomnieniach i przeżyciach


lexentry: pol/pamięć_USB__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pamięć USB
trans_list: ручка
sense:
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pamięć
trans_list: память
sense:
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości


lexentry: pol/pancernik__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pancernik
trans_list: броненосец | линейный корабль
sense:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pancerz
trans_list: панцирь
sense:
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;


lexentry: pol/panczenlama__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panczenlama
trans_list: Па́нчен-ла́ма
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;


lexentry: pol/pandeizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pandeizm
trans_list: пандеизм
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;


lexentry: pol/panegiryk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panegiryk
trans_list: панегирик
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panna
trans_list: незамужняя | девушка
sense:
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/panpsychizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panpsychizm
trans_list: панпсихи́зм
sense:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi


lexentry: pol/panslawizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panslawizm
trans_list: панславизм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;


lexentry: pol/panteizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panteizm
trans_list: пантеизм
sense:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;


lexentry: pol/panteon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panteon
trans_list: пантео́н
sense:
(przenośnie, przenośnia) ogół najwybitniejszych przedstawicieli narodu albo jakiejś dziedziny sztuki


lexentry: pol/panteon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panteon
trans_list: пантео́н
sense:
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;


lexentry: pol/pantera_mglista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pantera mglista
trans_list: ды́мчатый леопа́рд
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/pantera_śnieżna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pantera śnieżna
trans_list: ирбис
sense:
(zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;


lexentry: pol/pantomima__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pantomima
trans_list: пантомима
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;


lexentry: pol/pantoprazol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pantoprazol
trans_list: пантопразол
sense:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;


lexentry: pol/papa__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: papa
trans_list: толь
sense:
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;


lexentry: pol/papier_wartościowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papier wartościowy
trans_list: це́нная бума́га
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;


lexentry: pol/papier_ścierny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papier ścierny
trans_list: наждачная бумага | шлифовальная бумага
sense:
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papieros
trans_list: сигарета | папироса
sense:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papież
trans_list: папа римский | папство
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/papirus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papirus
trans_list: папи́рус
sense:
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu;


lexentry: pol/papryka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papryka
trans_list: перец
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;


lexentry: pol/papużka_falista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papużka falista
trans_list: волнистый попугайчик
sense:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;


lexentry: pol/para-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: para-
trans_list: пара-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający: niby, prawie, podobny do tego, co jest określane drugą częścią złożenia


lexentry: pol/parabola__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parabola
trans_list: парабола
sense:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;


lexentry: pol/paracetamol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paracetamol
trans_list: парацетамол
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym;


lexentry: pol/parada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parada
trans_list: парад
sense:
(sport, sportowy) w szermierce, w boksie: odparcie ciosu lub uderzenie w odpowiedzi na cios przeciwnika


lexentry: pol/paradoks__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paradoks
trans_list: парадо́кс
sense:
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy


lexentry: pol/paradoksalny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: paradoksalny
trans_list: парадоксальный
sense:
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paradyz
trans_list: небеса́
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/parafia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parafia
trans_list: приход | церковный приход
sense:
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;


lexentry: pol/paragon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paragon
trans_list: кассовый чек
sense:
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar


lexentry: pol/paralizator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paralizator
trans_list: та́зер
sense:
(elektryczność) niewielkie urządzenie wytwarzające prąd elektryczny, służące do paraliżowania i obezwładniania przeciwnika


lexentry: pol/parametr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parametr
trans_list: параметр
sense:
(technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.)


lexentry: pol/paranoiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: paranoiczny
trans_list: параноический
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paranoja
trans_list: паранойя
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parapet
trans_list: подоконник
sense:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/paraplegia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paraplegia
trans_list: параплеги́я
sense:
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parapsychologia
trans_list: парапсихология
sense:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę


lexentry: pol/paremiologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paremiologia
trans_list: паремиоло́гия
sense:
nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach;


lexentry: pol/parestezja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parestezja
trans_list: парестезия
sense:
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: park
trans_list: парк
sense:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/parkować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: parkować
trans_list: [[ста́вить]] на [[парковка|парко́вку]]
sense:
zostawiać samochód na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania samochodu lub innym wolnym miejscu


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parlament
trans_list: парламент
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;


lexentry: pol/parmezan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parmezan
trans_list: пармезан
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;


lexentry: pol/parodia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parodia
trans_list: пародия
sense:
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;


lexentry: pol/paronim__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paronim
trans_list: пароним
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;


lexentry: pol/parostatek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parostatek
trans_list: пароход
sense:
dawny, niewielki statek z silnikiem parowym, zwykle przeznaczony do żeglugi śródlądowej lub przybrzeżnej, z podsiębiernymi kołami napędowymi


lexentry: pol/parowozownia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parowozownia
trans_list: железнодоро́жное депо́
sense:
(kolejnictwo) zespół pomieszczeń, warsztatów oraz torów przystosowanych do obsługi technicznej i napraw parowozów;


lexentry: pol/parsek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parsek
trans_list: парсек
sense:
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;


lexentry: pol/parsować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: parsować
trans_list: парсить
sense:
(informatyka, informatyczny) dokonywać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury


lexentry: pol/partacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partacz
trans_list: бе́здарь
sense:
(potocznie, potoczny) zły pracownik lub rzemieślnik; osoba źle (niedbale, niechlujnie) wykonująca pracę


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partia
trans_list: партия
sense:
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partia
trans_list: партия
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partia
trans_list: партия
sense:
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR)


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partia
trans_list: партия
sense:
(przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób


lexentry: pol/partia_polityczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partia polityczna
trans_list: политическая партия
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;


lexentry: pol/partycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partycja
trans_list: деле́ние
sense:
(informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;


lexentry: pol/partykuła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partykuła
trans_list: частица
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partytura
trans_list: партитура
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą;


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partytura
trans_list: пи́сьменность
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) egzemplarz sztuki teatralnej, opatrzony komentarzami reżysera lub inscenizatora odnośnie wystawienia dzieła


lexentry: pol/partyzana__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partyzana
trans_list: протазан
sense:
(historia, historyczny, historycznie) broń drzewcowa o długim, obosiecznym grocie, używana w zachodniej Europie od XV w.;


lexentry: pol/partyzant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partyzant
trans_list: партизан
sense:
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego


lexentry: pol/parzystokopytne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parzystokopytne
trans_list: Парнокопытные
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd dużych, lądowych ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;


lexentry: pol/parzystość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parzystość
trans_list: парите́т
sense:
(fizyka, fizyczny) własność zmiany znaku funkcji falowej lub pola kwantoweego przy zmianie znaku jednego z jej argumentów;


lexentry: pol/parówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parówka
trans_list: сосиска
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas
trans_list: полоса
sense:
(motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas
trans_list: ремень
sense:
(technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas
trans_list: пояс | ремень
sense:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;


lexentry: pol/pas_planetoid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas planetoid
trans_list: пояс астероидов
sense:
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;


lexentry: pol/pas_startowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas startowy
trans_list: ВПП
sense:
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów


lexentry: pol/pasat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasat
trans_list: пасса́т
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;


lexentry: pol/pascha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pascha
trans_list: пасха
sense:
(etnografia, etnograficzny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) tradycyjna potrawa wielkanocna przygotowywana z twarogu lub z mleka, śmietany, masła, często z dodatkiem żółtek, cukru, wanilii oraz bakalii, zwykle bardzo słodka, podawana zazwyczaj w postaci ściętej piramidki ozdobionej rodzynkami i skórką pomarańczową;


lexentry: pol/paschał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paschał
trans_list: пасхал
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca poświęcona w Wigilię Paschalną z charakterystycznymi greckimi literami Α i Ω (alfa i omega);


lexentry: pol/pasek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasek
trans_list: ремень
sense:
lekki i wąski pas na biodrach lub w talii noszony w celach ozdobnych lub dla przytrzymania odzieży, także do noszenia zegarka, bagażu itp.


lexentry: pol/pasek_narzędzi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasek narzędzi
trans_list: панель инструментов
sense:
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu


lexentry: pol/pasjans__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasjans
trans_list: пасьянс
sense:
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;


lexentry: pol/pasmanteria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasmanteria
trans_list: галантере́йный магази́н
sense:
wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki)


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasować
trans_list: подходить
sense:
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasożyt
trans_list: паразит
sense:
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pasożyt
trans_list: паразит
sense:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/passus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: passus
trans_list: пассаж
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fragment tekstu, wyjątek z jakiejś książki, zazwyczaj jakiś szczególny


lexentry: pol/pasta_do_butów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasta do butów
trans_list: ва́кса
sense:
(chemia, chemiczny) półpłynna substancja służąca do nabłyszczania, impregnacji i poprawiania wyglądu obuwia;


lexentry: pol/pasta_do_zębów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasta do zębów
trans_list: зубная паста
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;


lexentry: pol/pasterski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pasterski
trans_list: пастуший
sense:
(kościelny) (przenośnie, przenośnia) leżący w gestii biskupa lub episkopatu, odnoszący się do ich posługi


lexentry: pol/pasterz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasterz
trans_list: пастырь
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun


lexentry: pol/pastisz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pastisz
trans_list: пастиш
sense:
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;


lexentry: pol/pastoralny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pastoralny
trans_list: пастора́ль
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z działalnością duszpasterską, dotyczący duszpasterstwa


lexentry: pol/pastorał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pastorał
trans_list: по́сох
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;


lexentry: pol/pasturma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasturma
trans_list: бастурма
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej;


lexentry: pol/pasza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasza
trans_list: паша
sense:
(historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik wojskowy lub cywilny w Imperium Osmańskim; także tytuł tego dostojnika;


lexentry: pol/pasztecik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasztecik
trans_list: пирожо́к
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczony pierożek z ciasta francuskiego, drożdżowego lub kruchego, napełniony farszem


lexentry: pol/pasztet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasztet
trans_list: паштет
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka


lexentry: pol/pasztet_strasburski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasztet strasburski
trans_list: фуа-гра
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;


lexentry: pol/pat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: пат
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;


lexentry: pol/patat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patat
trans_list: батат
sense:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym


lexentry: pol/patio__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patio
trans_list: па́тио
sense:
(architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;


lexentry: pol/patka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patka
trans_list: возбужде́ние
sense:
pasek materiału przyszyty lub przypięty do ubrania, służący do ściągnięcia luźnej jego części lub stanowiący ozdobę


lexentry: pol/patologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patologia
trans_list: патология
sense:
(socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patriarcha
trans_list: аксака́л
sense:
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patriarcha
trans_list: аксака́л
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patriarcha
trans_list: аксака́л
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patriarcha
trans_list: аксака́л
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patriarcha
trans_list: аксака́л
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie


lexentry: pol/patrologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patrologia
trans_list: патрология
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teologia, teologiczny) nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz piśmiennictwem starochrześcijańskim;


lexentry: pol/patyczek_do_szaszłyków__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patyczek do szaszłyków
trans_list: насаживать
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaostrzony, drewniany patyk używany do nabijania mięsa i innych składników szaszłyka


lexentry: pol/pazur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pazur
trans_list: коготь
sense:
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pałac
trans_list: дворец
sense:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka


lexentry: pol/pałeczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pałeczka
trans_list: па́лочка
sense:
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: państwo
trans_list: страна | государство
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/państwowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: państwowy
trans_list: государственный
sense:
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem


lexentry: pol/pańszczyzna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pańszczyzna
trans_list: барщина
sense:
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paź
trans_list: паж
sense:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/pchnięcie_kulą__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pchnięcie kulą
trans_list: толкание ядра
sense:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pchła
trans_list: блоха
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pedał
trans_list: педаль
sense:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pedał
trans_list: педрила | пидор
sense:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/pederasta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pederasta
trans_list: педераст
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji mężczyzna utrzymujący homoseksualne kontakty z dojrzewającymi chłopcami;


lexentry: pol/pediatria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pediatria
trans_list: педиатрия
sense:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;


lexentry: pol/pefloksacyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pefloksacyna
trans_list: пефлоксацин
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, o szerokim zakresie działania;


lexentry: pol/pejs__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pejs
trans_list: пе́йсы
sense:
(żydowski) długie pasmo włosów wyrastających ze skroni, noszone przez wyznawców tradycyjnego judaizmu, zwłaszcza przez chasydów;


lexentry: pol/peloid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: peloid
trans_list: грязевые ванны
sense:
naturalny twór geologiczny stosowany jako tworzywo lecznicze; powstaje przy udziale wody i mikroorganizmów


lexentry: pol/pendżabski__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: pendżabski
trans_list: пенджа́бский
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim


lexentry: pol/pensjonat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pensjonat
trans_list: пансионат
sense:
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;


lexentry: pol/pentan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pentan
trans_list: пентан
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;


lexentry: pol/pentekostalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pentekostalizm
trans_list: пятидеся́тничество
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;


lexentry: pol/per-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: per-
trans_list: пер-
sense:
(chemia, chemiczny) przedrostek wskazujący na podstawienie wszystkich atomów wodoru w cząsteczce węglowodoru przez atomy halogenu


lexentry: pol/performancja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: performancja
trans_list: выполне́ние
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perfumy
trans_list: духи
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/pergamin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pergamin
trans_list: пергамент
sense:
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania


lexentry: pol/pergola__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pergola
trans_list: бесе́дка
sense:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;


lexentry: pol/period__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: period
trans_list: и то́чка
sense:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie


lexentry: pol/perkozek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perkozek
trans_list: малая поганка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;


lexentry: pol/perkołyska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perkołyska
trans_list: лапчатоног
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny perkołysek (Heliornithidae), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej;


lexentry: pol/perliczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perliczka
trans_list: цесарка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;


lexentry: pol/permakultura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: permakultura
trans_list: пермакультура
sense:
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;


lexentry: pol/peron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: peron
trans_list: перрон | платформа
sense:
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego


lexentry: pol/peronizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: peronizm
trans_list: перонизм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: personel
trans_list: персонал
sense:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/personifikacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: personifikacja
trans_list: персонификация
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perspektywa
trans_list: перспектива
sense:
(sztuka) metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku


lexentry: pol/persymona__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: persymona
trans_list: хурма
sense:
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;


lexentry: pol/peryfrastyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: peryfrastyczny
trans_list: иносказа́тельный
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) określający coś za pomocą peryfrazy


lexentry: pol/peryfraza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: peryfraza
trans_list: перифраз | перифраза
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy jakiegoś zjawiska przez bardziej lub mniej rozbudowane jego opisanie


lexentry: pol/peryhelium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: peryhelium
trans_list: перигелий
sense:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;


lexentry: pol/perykopa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perykopa
trans_list: перикопа
sense:
(biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;


lexentry: pol/pestka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pestka
trans_list: косточка
sense:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono


lexentry: pol/pestycyd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pestycyd
trans_list: пестици́д
sense:
częściej w lm: (chemia, chemiczny) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;


lexentry: pol/pesymista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pesymista
trans_list: пессимист
sense:
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/pesymistka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pesymistka
trans_list: пессимистка
sense:
kobieta dostrzegająca tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniająca rzeczywistość i przewidująca same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/pesymistyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pesymistyczny
trans_list: пессимистичный
sense:
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia


lexentry: pol/petrochemiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: petrochemiczny
trans_list: нефтехимический
sense:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego


lexentry: pol/petting__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: petting
trans_list: петтинг | нежничанье
sense:
(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego


lexentry: pol/petycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: petycja
trans_list: петиция
sense:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;


lexentry: pol/pewien__zaimek__1
sense_num: 01
written_rep: pewien
trans_list: некоторый | некий
sense:
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnia
trans_list: полнолуние
sense:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pełnoletni__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnoletni
trans_list: совершеннолетний
sense:
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/pełnoletniość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnoletniość
trans_list: перевес
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnomocnictwo
trans_list: доверенность
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnomocnictwo
trans_list: дове́ренность
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę


lexentry: pol/pełnomocnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnomocnik
trans_list: уполномоченный
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu


lexentry: pol/phablet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: phablet
trans_list: фаблет
sense:
(elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) urządzenie mobilne pośrednie między telefonem i tabletem, mające cechy obydwu tych rozwiązań


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pianino
trans_list: пианино
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/piano_nobile__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piano nobile
trans_list: бельэтаж
sense:
(architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa);


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piasek
trans_list: песок
sense:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/piecuszek__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: piecuszek
trans_list: пеночка-весничка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;


lexentry: pol/pieczęć__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieczęć
trans_list: печать
sense:
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności


lexentry: pol/pieg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieg
trans_list: веснушка
sense:
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piekarnik
trans_list: духовка
sense:
wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piekło
trans_list: ад
sense:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piekło
trans_list: ад
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;


lexentry: pol/pielgrzymować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pielgrzymować
trans_list: пало́мничество
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć


lexentry: pol/pielucha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pielucha
trans_list: пелёнка
sense:
niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


lexentry: pol/pielęgniarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pielęgniarz
trans_list: медбрат
sense:
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych


lexentry: pol/pieprz_kajeński__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieprz kajeński
trans_list: кайе́нский пе́рец
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostra przyprawa otrzymywana z owoców papryki odmiany Cayenne;


lexentry: pol/pierdu-pierdu__wykrzyknik__1
sense_num: 02
written_rep: pierdu-pierdu
trans_list: верю-не-верю
sense:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/pieriestrojka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieriestrojka
trans_list: перестройка
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;


lexentry: pol/piernik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piernik
trans_list: коврижка | пряник
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwiastek
trans_list: элемент | химический элемент
sense:
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwiastek
trans_list: корень
sense:
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;


lexentry: pol/pierwiastek_chemiczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwiastek chemiczny
trans_list: химический элемент
sense:
taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;


lexentry: pol/pierworództwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierworództwo
trans_list: первородство
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego


lexentry: pol/pierwsza_dama__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwsza dama
trans_list: первая леди
sense:
nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;


lexentry: pol/pierwszeństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwszeństwo
trans_list: первенство
sense:
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś


lexentry: pol/pierzyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierzyna
trans_list: перина
sense:
element pościeli składający się z tkaniny (wsypy) grubo wypełnionej pierzem, służący do okrywania ciała podczas snu


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieróg
trans_list: вареник
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieróg
trans_list: пирог | пирожок
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone danie kuchni ukraińskiej – ciasto w formie placka z farszem słodkim (jabłka albo biały ser) lub słonym (mięso, ziemniaki albo kapusta);


lexentry: pol/pies_domowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pies domowy
trans_list: жа́ба
sense:
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;


lexentry: pol/pies_ogrodnika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pies ogrodnika
trans_list: собака на сене
sense:
(przenośnie, przenośnia) o kimś, kto nie pozwala innym z czegoś korzystać, mimo że sam tego nie używa;


lexentry: pol/pies_policyjny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pies policyjny
trans_list: милице́йская соба́ка
sense:
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby


lexentry: pol/pies_pracujący__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pies pracujący
trans_list: служе́бная соба́ка
sense:
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pietruszka
trans_list: петрушка
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/pietyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pietyzm
trans_list: пиетизм
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieśń
trans_list: песня
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pigment
trans_list: пигмент
sense:
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pigment
trans_list: пигмент
sense:
(technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb


lexentry: pol/pigmentacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pigmentacja
trans_list: пигментация
sense:
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach


lexentry: pol/pigwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pigwa
trans_list: айва
sense:
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;


lexentry: pol/pika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pika
trans_list: пика
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;


lexentry: pol/pikador__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pikador
trans_list: пикадо́р
sense:
(etnografia, etnograficzny) konny uczestnik korridy, który kłuje byka piką osłabiając w ten sposób mięśnie jego karku, czym powoduje obniżenie pozycji rogów do poziomu mulety


lexentry: pol/pikap__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pikap
trans_list: ада́птер
sense:
(motoryzacja) mały samochód dostawczy, wersja samochodu osobowego z platformą bagażową zamiast tylnych siedzeń


lexentry: pol/pikinier__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pikinier
trans_list: пикинёр
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);


lexentry: pol/piksel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piksel
trans_list: пи́ксель
sense:
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);


lexentry: pol/pilates__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilates
trans_list: пилатес
sense:
(sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;


lexentry: pol/pilaw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilaw
trans_list: плов
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/pilnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilnik
trans_list: на́дфиль
sense:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilot
trans_list: пилот | лётчик
sense:
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pilot
trans_list: пульт
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;


lexentry: pol/pinakiel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pinakiel
trans_list: фиала
sense:
(architektura, architektoniczny) mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;


lexentry: pol/pingwin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pingwin
trans_list: пингвин
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;


lexentry: pol/pionek__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pionek
trans_list: пешка
sense:
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę


lexentry: pol/piorun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piorun
trans_list: молния
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;


lexentry: pol/piorunochron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piorunochron
trans_list: молниеотвод
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;


lexentry: pol/pipeta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pipeta
trans_list: пипетка
sense:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piractwo
trans_list: пиратство
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piractwo
trans_list: пиратство
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piractwo
trans_list: пиратство
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku


lexentry: pol/pirat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pirat
trans_list: пират
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;


lexentry: pol/pirat_drogowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pirat drogowy
trans_list: лихач
sense:
osoba, która podczas jazdy samochodem w znaczący sposób ignoruje i przekracza przepisy kodeksu drogowego, stwarzając zagrożenie dla innych użytkowników drogi


lexentry: pol/piroliza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piroliza
trans_list: пиро́лиз
sense:
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;


lexentry: pol/pirostilpnit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pirostilpnit
trans_list: пиростильпнит
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, o czerwonej lub czerwonobrunatnej barwie i diamentowym połysku;


lexentry: pol/pirotechnika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pirotechnika
trans_list: пиротехника
sense:
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pisarz
trans_list: писатель
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;


lexentry: pol/pismo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pismo
trans_list: письмо
sense:
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;


lexentry: pol/pistolet_maszynowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pistolet maszynowy
trans_list: пистолет-пулемёт
sense:
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,


lexentry: pol/piszczałkowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: piszczałkowy
trans_list: ду́дка
sense:
składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami


lexentry: pol/pita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pita
trans_list: лава́ш
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/pitaja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pitaja
trans_list: драко́ний фрукт
sense:
(spożywczy) jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce;


lexentry: pol/piwotalny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: piwotalny
trans_list: опорный
sense:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) nie mający samodzielnej władzy, ale za to wchodzący w koalicje z prawie każdą opcją polityczną;


lexentry: pol/pizza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pizza
trans_list: пицца
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pióro
trans_list: перо
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;


lexentry: pol/piórolotek_pięciopiór__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piórolotek pięciopiór
trans_list: белый птерофор
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pterophorus pentadactyla, motyl z rodziny piórolotkowatych;


lexentry: pol/pięciolinia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pięciolinia
trans_list: но́тный стан
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki;


lexentry: pol/piędź__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piędź
trans_list: пядь
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);


lexentry: pol/piękno__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piękno
trans_list: красота
sense:
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;


lexentry: pol/piętro__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piętro
trans_list: этаж
sense:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej


lexentry: pol/piłka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piłka
trans_list: мяч
sense:
(sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych


lexentry: pol/piłka_nożna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piłka nożna
trans_list: футбол
sense:
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piłka_ręczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piłka ręczna
trans_list: гандбол
sense:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piłkarzyki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piłkarzyki
trans_list: кикер
sense:
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;


lexentry: pol/piżmowół__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piżmowół
trans_list: овцебык
sense:
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/placebo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: placebo
trans_list: плаце́бо
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;


lexentry: pol/placek_ziemniaczany__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: placek ziemniaczany
trans_list: дра́ник
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) prosta potrawa przygotowywana ze startych ziemniaków smażonych na tłuszczu;


lexentry: pol/placówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: placówka
trans_list: [[помести́ть]] [[сообще́ние]]
sense:
zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego


lexentry: pol/plan_filmowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plan filmowy
trans_list: план
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rozmiar kadru obejmującego fragment przestrzeni;


lexentry: pol/planeta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: planeta
trans_list: планета
sense:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;


lexentry: pol/planetarium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: planetarium
trans_list: планетарий
sense:
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;


lexentry: pol/planetarium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: planetarium
trans_list: планетарий
sense:
(astronomia, astronomiczny) (technologia, technika, techniczny) projektor służący do wyświetlania układów gwiazd i innych ciał niebieskich na sferycznym ekranie


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plansza
trans_list: [[идти́]] на [[аборда́ж]]
sense:
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plansza
trans_list: гра́фик
sense:
(książkowy) tablica, arkusz sztywnego papieru z tekstem, rysunkiem, wykresem itp., służące do zobrazowania jakiegoś tematu


lexentry: pol/plask__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plask
trans_list: [[дава́ть]] пощёчину
sense:
(potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego


lexentry: pol/platynowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: platynowy
trans_list: платинный | платиновый
sense:
(chemia, chemiczny) (jubilerstwo, jubilerski) (metaloznawstwo, metalurgia) dotyczący platyny, związany z platyną, wykonany z platyny, zawierający platynę


lexentry: pol/plazma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plazma
trans_list: плазма
sense:
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;


lexentry: pol/plebiscyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plebiscyt
trans_list: плебисцит
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uchwała podejmowana przez zgromadzenie plebejuszy pod przewodnictwem trybuna


lexentry: pol/plebiscyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plebiscyt
trans_list: плебисцит
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie mieszkańców jakiegoś terytorium w celu określenia jego przynależności państwowej;


lexentry: pol/plemię__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plemię
trans_list: племя
sense:
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;


lexentry: pol/pleonazm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pleonazm
trans_list: плеоназм
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/pleśń__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pleśń
trans_list: плесень
sense:
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych


lexentry: pol/plinta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plinta
trans_list: постаме́нт
sense:
(architektura, architektoniczny) mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej


lexentry: pol/plioceński__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: plioceński
trans_list: плиоценовый
sense:
(geologia, geologiczny) dotyczący pliocenu, związany z pliocenem, występujący lub powstały w pliocenie


lexentry: pol/pliszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pliszka
trans_list: трясогузка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;


lexentry: pol/plotka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plotka
trans_list: сплетня
sense:
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie


lexentry: pol/plurale_tantum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plurale tantum
trans_list: плюралия тантум
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pluskwa
trans_list: клоп
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;


lexentry: pol/pluskwiak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pluskwiak
trans_list: клоп
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;


lexentry: pol/plutokracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plutokracja
trans_list: плутократия
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi


lexentry: pol/plątanina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plątanina
trans_list: беспоря́док
sense:
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg


lexentry: pol/po-__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po-
trans_list: за-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych określający późniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem


lexentry: pol/po__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po
trans_list: по
sense:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część przed przyimkiem ma miejsce ze strony określonej przez część za przyimkiem


lexentry: pol/po__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po
trans_list: по
sense:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem była miejscem lub właścicielem części przed przyimkiem


lexentry: pol/po__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po
trans_list: по
sense:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch


lexentry: pol/po__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po
trans_list: после
sense:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności


lexentry: pol/po__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po
trans_list: по
sense:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem określa przedmiot lub osobę, którą zamierza się zabrać lub odebrać z miejsca docelowego


lexentry: pol/poborowy__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: poborowy
trans_list: призывник | призывной
sense:
(administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej


lexentry: pol/pocałować_klamkę__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pocałować klamkę
trans_list: замок поцеловать
sense:
(związek frazeologiczny) wybrać się dokądś, lecz nie zastać nikogo; nie zostać wpuszczonym do danego miejsca, pomieszczenia


lexentry: pol/pochodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pochodnia
trans_list: факел
sense:
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;


lexentry: pol/pocisk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pocisk
trans_list: снаряд
sense:
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;


lexentry: pol/pocisk_manewrujący__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pocisk manewrujący
trans_list: крыла́тая раке́та
sense:
(wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;


lexentry: pol/pocić_się__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pocić się
trans_list: потеть
sense:
(przenośnie, przenośnia) o szkle i innych materiałach: skraplać na sobie wilgoć lub wydzielać ją z siebie


lexentry: pol/pocztówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pocztówka
trans_list: открытка
sense:
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;


lexentry: pol/poczucie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poczucie
trans_list: чувство
sense:
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś


lexentry: pol/poczwarka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poczwarka
trans_list: кокон
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;


lexentry: pol/poczytalność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poczytalność
trans_list: вменяемость
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) możliwość rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem


lexentry: pol/początkujący__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: początkujący
trans_list: начинающий
sense:
nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/podatek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podatek
trans_list: налог
sense:
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy


lexentry: pol/podatek_kościelny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podatek kościelny
trans_list: церковная подать
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu;


lexentry: pol/podatek_od_wartości_dodanej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podatek od wartości dodanej
trans_list: НДС
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość


lexentry: pol/podaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podaż
trans_list: предложение
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku


lexentry: pol/podczas__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: podczas
trans_list: во время
sense:
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności


lexentry: pol/podczerwień__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podczerwień
trans_list: инфракрасное излучение
sense:
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;


lexentry: pol/podczerwony__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: podczerwony
trans_list: инфракрасный
sense:
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi


lexentry: pol/poddasze__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poddasze
trans_list: чердак
sense:
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych


lexentry: pol/podejrzany__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: podejrzany
trans_list: подозреваемый
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty


lexentry: pol/podfolder__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podfolder
trans_list: поддиректо́рия
sense:
(informatyka, informatyczny) folder znajdujący się w innym folderze, położony niżej w strukturze katalogów


lexentry: pol/podjazd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podjazd
trans_list: бушева́ть
sense:
element konstrukcyjny lub architektoniczny umożliwiający wtaczanie na wyższy poziom wszelkiego rodzaju wózków i platform na kołach, w szczególności wózków inwalidzkich


lexentry: pol/podkast__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podkast
trans_list: подка́ст
sense:
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy


lexentry: pol/podkład__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podkład
trans_list: шпала
sense:
(kolejnictwo) element toru szynowego w postaci belki drewnianej, stalowej lub żelbetowej, ułożonej poprzecznie pod szynami


lexentry: pol/podkładka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podkładka
trans_list: ша́йба
sense:
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji


lexentry: pol/podlizywać_się__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: podlizywać się
trans_list: подлизываться
sense:
(potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii


lexentry: pol/podmiot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podmiot
trans_list: подлежащее
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności;


lexentry: pol/podmiot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podmiot
trans_list: субъект
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś


lexentry: pol/podmorski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: podmorski
trans_list: подводная лодка
sense:
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza


lexentry: pol/podobać_się__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: podobać się
trans_list: нравиться
sense:
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym


lexentry: pol/podobieństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podobieństwo
trans_list: подо́бие
sense:
(matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;


lexentry: pol/podobno__modulant__1
sense_num: 01
written_rep: podobno
trans_list: якобы
sense:
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje


lexentry: pol/podoficer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podoficer
trans_list: у́нтер-офице́р
sense:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień co najmniej kaprala, a niższy niż podporucznika;


lexentry: pol/podologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podologia
trans_list: подиатрия
sense:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;


lexentry: pol/podpieracz_ścian__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podpieracz ścian
trans_list: желтофиоль
sense:
(przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nie tańcząca na imprezach, nie mająca ochoty na włączanie się do działań grupy


lexentry: pol/podpuszczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podpuszczka
trans_list: сычужный фермент
sense:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;


lexentry: pol/podpułkownik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podpułkownik
trans_list: подполковник
sense:
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;


lexentry: pol/podrodzina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podrodzina
trans_list: подсемейство
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem;


lexentry: pol/podróżniczek__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: podróżniczek
trans_list: варакушка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;


lexentry: pol/podstawa_prawna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podstawa prawna
trans_list: правовая основа
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, który narzuca, umożliwia lub wyjaśnia konkretne zachowanie w danej sytuacji


lexentry: pol/podsłuch__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podsłuch
trans_list: баггинг
sense:
każda forma odbierania lub utrwalania rozlegającego się dźwięku przez osoby inne niż obecne w podsłuchiwanym miejscu lub te, do których dźwięk jest adresowany


lexentry: pol/poduszka_powietrzna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poduszka powietrzna
trans_list: подушка безопасности | аварийная предохранительная подушка
sense:
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;


lexentry: pol/podwójny_podbródek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podwójny podbródek
trans_list: двойной подбородок
sense:
warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominajacą podbródek


lexentry: pol/podziemie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podziemie
trans_list: подполье
sense:
(przenośnie, przenośnia) zbrojna lub polityczna organizacja działająca w ukryciu, przeciw urzędującej władzy


lexentry: pol/podłoga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podłoga
trans_list: пол
sense:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże


lexentry: pol/podłożyć_świnię__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: podłożyć świnię
trans_list: подложить свинью
sense:
(potocznie, potoczny) spowodować, że ktoś znajdzie się w sytuacji, która mu zaszkodzi, skompromituje go


lexentry: pol/podły__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: podły
trans_list: подлый
sense:
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę


lexentry: pol/podświadomość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podświadomość
trans_list: подсознание
sense:
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;


lexentry: pol/poezja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poezja
trans_list: поэзия
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką


lexentry: pol/poganin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poganin
trans_list: язычник
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/poganka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poganka
trans_list: язычница
sense:
kobieta wyznająca religię inną niż jedna z dużych, monoteistycznych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/pogaństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pogaństwo
trans_list: язычество
sense:
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych


lexentry: pol/pogrzebacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pogrzebacz
trans_list: кочерга
sense:
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku;


lexentry: pol/pogróżka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pogróżka
trans_list: угроза
sense:
groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.


lexentry: pol/poimek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poimek
trans_list: послелог
sense:
(gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;


lexentry: pol/pointylizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pointylizm
trans_list: пуантилизм
sense:
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;


lexentry: pol/pojeb__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojeb
trans_list: еблан
sense:
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) człowiek działający irracjonalnie, idiotycznie; ktoś „pojebany” lub kogo „pojebało”


lexentry: pol/pojedynek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojedynek
trans_list: дуэль
sense:
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów


lexentry: pol/pojemnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojemnik
trans_list: контейнер | вместилище
sense:
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje


lexentry: pol/pojemność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojemność
trans_list: вместительность | объёмность
sense:
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić


lexentry: pol/pojęcie_pierwotne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojęcie pierwotne
trans_list: неопределяемое понятие
sense:
(matematyka, matematyczny) fundamentalne pojęcie matematyczne, traktowane jako niedefiniowalne językiem teorii;


lexentry: pol/pokazywać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokazywać
trans_list: показывать
sense:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej


lexentry: pol/poker__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poker
trans_list: покер
sense:
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;


lexentry: pol/pokląskwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokląskwa
trans_list: луговой чекан
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Saxicola rubetra, niewelki ptak wędrowny z rzędu wróblowatych, na wiosnę i w lecie często spotykany na łąkach;


lexentry: pol/pokolenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokolenie
trans_list: поколе́ние
sense:
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)


lexentry: pol/pokora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokora
trans_list: поко́рность
sense:
świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom


lexentry: pol/pokrzewka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokrzewka
trans_list: славка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) mały, częściowo wędrowny ptak z podrodziny gajówek, rodziny pokrzewkowatych, rzędu wróblowych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/pokrzywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokrzywa
trans_list: крапива
sense:
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami


lexentry: pol/pokuta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokuta
trans_list: покаяние
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;


lexentry: pol/pokój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokój
trans_list: мир | перемирие
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny


lexentry: pol/pokłon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokłon
trans_list: поклон
sense:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;


lexentry: pol/polacca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polacca
trans_list: полакр
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) śródziemnomorski dwumasztowiec lub trójmasztowiec z ożaglowaniem typu łacińskiego lub skośnego;


lexentry: pol/polatucha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polatucha
trans_list: белка-летяга
sense:
(zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;


lexentry: pol/polder__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polder
trans_list: по́льдер
sense:
(geografia, geograficzny) depresyjny teren nadmorski stale osuszany i otoczony wydmami lub groblami w celu zabezpieczenia przed zalaniem, występujący głównie w Holandii i w Niemczech


lexentry: pol/pole_karne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pole karne
trans_list: штрафна́я
sense:
(sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad


lexentry: pol/pole_namiotowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pole namiotowe
trans_list: ке́мпинг
sense:
(turystyka, turystyczny) teren specjalnie przystosowany do biwakowania pod namiotami, dostępny dla turystów;


lexentry: pol/poliamoria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poliamoria
trans_list: полиамория
sense:
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;


lexentry: pol/policja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: policja
trans_list: полиция | милиция
sense:
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;


lexentry: pol/poligrafia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poligrafia
trans_list: полиграфия
sense:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dział techniki zajmujący się wytwarzaniem publikacji drukowanych;


lexentry: pol/polimer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polimer
trans_list: полимер
sense:
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;


lexentry: pol/polimeryzacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polimeryzacja
trans_list: полимеризация
sense:
(chemia, chemiczny) proces chemiczny, w wyniku którego ze związków o małej masie cząsteczkowej (monomerów) powstają związki o dużej masie cząsteczkowej (polimery);


lexentry: pol/poliptyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poliptyk
trans_list: полиптих
sense:
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;


lexentry: pol/poliszynel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poliszynel
trans_list: полишинель
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem;


lexentry: pol/politeista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: politeista
trans_list: политеист
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów


lexentry: pol/politruk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: politruk
trans_list: политрук
sense:
(historia, historyczny, historycznie) oficer polityczny w dawnej armii radzieckiej bądź w armiach innych państw komunistycznych


lexentry: pol/polityczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: polityczny
trans_list: политичный
sense:
(przestarzałe, przestarzały) dobrze wychowany, umiejący właściwie się zachować, potrafiący się znaleźć


lexentry: pol/polityka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polityka
trans_list: политика
sense:
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;


lexentry: pol/polo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polo
trans_list: по́ло
sense:
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;


lexentry: pol/polonistyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polonistyka
trans_list: полонистика
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą polską i językiem polskim


lexentry: pol/polonizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polonizacja
trans_list: полонизация
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie lub przyswajanie kultury polskiej i języka polskiego;


lexentry: pol/polonizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polonizm
trans_list: полонизм
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka polskiego;


lexentry: pol/pomarańcza_bergamota__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomarańcza bergamota
trans_list: бергамот
sense:
(botanika, botaniczny) Citrus bergamia, gatunek rośliny z rodziny rutowatych, uprawianej głównie we Włoszech;


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pomarańczowy
trans_list: апельсинный | апельсиновый
sense:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__2
sense_num: 02
written_rep: pomarańczowy
trans_list: оранжевый | апельсинный | апельсиновый
sense:
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;


lexentry: pol/pomidor_zwyczajny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomidor zwyczajny
trans_list: помидо́р
sense:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Solanum lycopersicum L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, uprawiany dla owoców;


lexentry: pol/pomidorowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomidorowa
trans_list: томатный суп
sense:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa, której głównym składnikiem są pomidory; często podawana z makaronem, ryżem, kluskami lub w postaci kremu;


lexentry: pol/pomidorowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pomidorowy
trans_list: помидо́р
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z owoców pomidora, składający się w większej części z pomidorów


lexentry: pol/pomnik_przyrody__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomnik przyrody
trans_list: памятник природы
sense:
okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne;


lexentry: pol/pomocnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomocnictwo
trans_list: вспомога́тельный
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umyślne przestępstwo lub wykroczenie polegające na ułatwieniu innej osobie popełnienia czynu zabronionego;


lexentry: pol/pompka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pompka
trans_list: отжимание
sense:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;


lexentry: pol/pomysłowość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomysłowość
trans_list: изобретательность
sense:
dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej


lexentry: pol/poncz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poncz
trans_list: пунш | жжёнка
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;


lexentry: pol/pontyfik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pontyfik
trans_list: понти́фик
sense:
(przenośnie, przenośnia) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) papież lub inny wyższy duchowny


lexentry: pol/pontyfik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pontyfik
trans_list: понти́фик
sense:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnym Rzymie, który należał do kolegium czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego;


lexentry: pol/pontyfikat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pontyfikat
trans_list: понтифика́т
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd sprawowany przez pontyfika w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/pontyfikat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pontyfikat
trans_list: понтифика́т
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa;


lexentry: pol/pop__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pop
trans_list: поп
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej;


lexentry: pol/pop__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pop
trans_list: поп | попса
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne


lexentry: pol/poporodowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: poporodowy
trans_list: послеродовой
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący po porodzie, związany z okresem po porodzie


lexentry: pol/poprawka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poprawka
trans_list: измене́ние
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego


lexentry: pol/poprawność_polityczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poprawność polityczna
trans_list: политическая корректность | политкорректность
sense:
(socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;


lexentry: pol/poprawny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: poprawny
trans_list: правильный
sense:
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę


lexentry: pol/poprzez__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: poprzez
trans_list: через
sense:
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś


lexentry: pol/populacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: populacja
trans_list: популя́ция
sense:
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka ekologiczna oznaczająca wszystkie osobniki danego gatunku żyjące na danym terenie w tym samym czasie


lexentry: pol/populacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: populacja
trans_list: популя́ция
sense:
(statystyka, statystyczny) zbiór jednostek na temat których wyciągane są wnioski poprzez analizę próby statystycznej


lexentry: pol/populista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: populista
trans_list: популист
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne


lexentry: pol/populistyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: populistyczny
trans_list: популистский
sense:
(pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic


lexentry: pol/populizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: populizm
trans_list: популизм
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;


lexentry: pol/popychadło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: popychadło
trans_list: лаке́й
sense:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba wykorzystywana w społeczności lub miejscu pracy


lexentry: pol/popyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: popyt
trans_list: спрос
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie


lexentry: pol/popęd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: popęd
trans_list: везти́
sense:
(psychologia, psychologiczny) wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu


lexentry: pol/pora_roku__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pora roku
trans_list: время года | сезон
sense:
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;


lexentry: pol/pora_sucha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pora sucha
trans_list: сухой сезон
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo niskimi opadami atmosferycznymi;


lexentry: pol/pornokracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pornokracja
trans_list: порнократия
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;


lexentry: pol/pornozemsta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pornozemsta
trans_list: порноме́сть
sense:
rozpowszechniane intymnych zdjęć lub filmów bez zgody osoby, którą przedstawiają, zwykle, aby ukarać ją za nieudany związek


lexentry: pol/porost__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porost
trans_list: лишайник
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;


lexentry: pol/port__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: port
trans_list: порт | га́вань
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;


lexentry: pol/portable__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: portable
trans_list: переносно́й
sense:
(informatyka, informatyczny) o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania


lexentry: pol/portal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: portal
trans_list: портал
sense:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (fantasy) (ezoteryka) bezpośrednie przejście do innego świata, rzeczywistości, wymiaru lub miejsca


lexentry: pol/portal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: portal
trans_list: порта́л
sense:
(informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;


lexentry: pol/porter__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porter
trans_list: по́ртер
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: portfel
trans_list: портфель
sense:
(finanse, finansowy) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: portfel
trans_list: бумажник | кошелёк
sense:
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)


lexentry: pol/portret_pamięciowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: portret pamięciowy
trans_list: фоторобот
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;


lexentry: pol/poruszać_się_jak_słoń_w_składzie_porcelany__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: poruszać się jak słoń w składzie porcelany
trans_list: передвигаться как слон в посудной лавке
sense:
zachowywać się w sposób niedelikatny, poruszać się niezgrabnie, niezręcznie, niszcząc delikatne rzeczy


lexentry: pol/porwanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porwanie
trans_list: абду́кция
sense:
działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)


lexentry: pol/poród__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poród
trans_list: роды
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;


lexentry: pol/possa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: possa
trans_list: (злая) шутка
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (dawniej, dawny) lekki utwór sceniczny o błahej treści


lexentry: pol/post-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: post-
trans_list: за-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający występowanie po czymś lub bycie późniejszą formą czegoś


lexentry: pol/post__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: post
trans_list: пост
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;


lexentry: pol/post_scriptum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: post scriptum
trans_list: постскри́птум
sense:
zakończenie listu z uwagami na inny temat lub luźno związanymi z samą treścią listu, oddzielone wyraźnie od głównej części;


lexentry: pol/postkomunistyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: postkomunistyczny
trans_list: послекоммунистический | посткоммунистический
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie


lexentry: pol/postprodukcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postprodukcja
trans_list: постпроизводство
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.


lexentry: pol/postronny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: postronny
trans_list: посторонний | сторонний
sense:
niezależny od jakiejś grupy osób i niezaangażowany w jej sprawy; (także, też) niebiorący w czymś bezpośredniego udziału


lexentry: pol/postsekularyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postsekularyzm
trans_list: постсекуляризм
sense:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii, która zajmuje się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem;


lexentry: pol/postulat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postulat
trans_list: постула́т
sense:
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;


lexentry: pol/postępowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postępowanie
trans_list: производство | процесс | судопроизводство судебный процедура
sense:
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)


lexentry: pol/posunięcie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: posunięcie
trans_list: ход
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych


lexentry: pol/poszetować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: poszetować
trans_list: пошировать
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podgrzewać bez doprowadzania do wrzenia, tak by białko mięsa lub jajek nie ścięło się do końca


lexentry: pol/posłaniec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: posłaniec
trans_list: ве́стник
sense:
(książkowy) albo (podniośle) osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: posługa
trans_list: министе́рство
sense:
(kościelny) w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;


lexentry: pol/potakiwacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potakiwacz
trans_list: подпевала
sense:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) o kimś, kto nie wychyla się z własnym zdaniem i wszystkim potakuje


lexentry: pol/potamologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potamologia
trans_list: потамология
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o rzekach, strumieniach i potokach;


lexentry: pol/potencjometr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potencjometr
trans_list: потенциометр
sense:
(technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;


lexentry: pol/potoczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: potoczny
trans_list: разговорный
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potok
trans_list: ручей
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potok
trans_list: струя́
sense:
(informatyka, informatyczny) sposób połączenia procesów, tak że wyjście jednego jest wejściem drugiego;


lexentry: pol/potrzask__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potrzask
trans_list: капкан
sense:
(łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;


lexentry: pol/potrzeszcz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potrzeszcz
trans_list: просянка
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza calandra, mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu;


lexentry: pol/potylica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potylica
trans_list: затылок
sense:
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;


lexentry: pol/powieść__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powieść
trans_list: повесть | роман
sense:
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;


lexentry: pol/powikłanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powikłanie
trans_list: затрудне́ние
sense:
(medycyna, medyczny) schorzenie stanowiące następstwo jakiejś innej choroby, operacji lub sytuacji wymagającej interwencji medycznej


lexentry: pol/powodzić__czasownik__2
sense_num: 02
written_rep: powodzić
trans_list: преуспевать
sense:
w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością


lexentry: pol/powstanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powstanie
trans_list: восстание
sense:
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;


lexentry: pol/powstanie_styczniowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powstanie styczniowe
trans_list: Январское восстание
sense:
(historia, historyczny, historycznie) polskie powstanie narodowe przeciwko Rosji, które zostało wywołane 22 stycznia 1863 roku i trwało do 1864 roku;


lexentry: pol/powstanie_warszawskie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powstanie warszawskie
trans_list: Варшавское восстание
sense:
(historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;


lexentry: pol/powtórka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powtórka
trans_list: [[пересмотренный|пересмо́тренное]] издание
sense:
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego


lexentry: pol/powód__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: powód
trans_list: истец
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;


lexentry: pol/powój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powój
trans_list: вьюно́к
sense:
(botanika, botaniczny) Convolvulus, liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych;


lexentry: pol/pozamałżeński__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pozamałżeński
trans_list: внебрачный
sense:
odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania


lexentry: pol/pozer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozer
trans_list: позёр
sense:
(pejoratywnie, pejoratywny) ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie


lexentry: pol/pozew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozew
trans_list: иск
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;


lexentry: pol/poziomka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poziomka
trans_list: земляника
sense:
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;


lexentry: pol/poznański__przymiotnik__2
sense_num: 02
written_rep: poznański
trans_list: познанский
sense:
charakterystyczny dla Poznania lub poznaniaków, mający cechy lub właściwości przypisywane Poznaniowi lub poznaniakom


lexentry: pol/pozwany__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: pozwany
trans_list: ответчик
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo


lexentry: pol/pozycja_misjonarska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozycja misjonarska
trans_list: миссионерская позиция
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;


lexentry: pol/pozytyw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozytyw
trans_list: позити́в
sense:
(fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu


lexentry: pol/pozytywizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozytywizm
trans_list: позитиви́зм
sense:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego


lexentry: pol/pozytywizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozytywizm
trans_list: позитиви́зм
sense:
(literacko) (socjologia, socjologiczny) prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy


lexentry: pol/połamania_nóg__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: połamania nóg
trans_list: ни пуха ни пера
sense:
życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę


lexentry: pol/położnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: położnik
trans_list: акушер
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu


lexentry: pol/położyć_lachę__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: położyć lachę
trans_list: плевать с высокой колокольни | положить хуй
sense:
(wulgarnie, wulgaryzm) zlekceważyć coś, kogoś, nie liczyć się z czymś, kimś, zrezygnować z czegoś, z jakiegoś zamierzenia, zwykle z powodu jakichś przeszkód, trudności


lexentry: pol/południowojemeński__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: południowojemeński
trans_list: южнойеменский
sense:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Jemenem Południowym ((oficjalnie) Ludowo-Demokratyczna Republika Jemenu)


lexentry: pol/południowosłowiański__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: południowosłowiański
trans_list: южнославянский
sense:
odnoszący się do Słowian południowych (Słoweńców, Chorwatów, Serbów, Bośniaków, Czarnogórców, Macedończyków i Bułgarów), związany ze Słowianami południowymi


lexentry: pol/południowowietnamski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: południowowietnamski
trans_list: южновьетнамский
sense:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Wietnamem Południowym, dotyczący Wietnamu Południowego ((oficjalnie) Republika Wietnamu)


lexentry: pol/pośladek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pośladek
trans_list: ягодица
sense:
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;


lexentry: pol/poświerka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poświerka
trans_list: лапландский подорожник
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Calcarius lapponicus, ptak z rodziny trznadlowatych, gnieżdżący się na dalekiej północy Europy i Syberii;


lexentry: pol/poświęcać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: poświęcać
trans_list: освящать
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poświęcenie
trans_list: жертва
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.


lexentry: pol/pożyczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pożyczka
trans_list: заём
sense:
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;


