# translation

lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -er
sense:
…dodawany do rzeczownika, tworzący inny rzeczownik rodzaju żeńskiego oznaczający pojazd do przewozu materiału wyrażonego przez pierwotny rzeczownik


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -er
sense:
…dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący wykonawcą (wykonawczynią) tej czynności (o osobach)


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -er
sense:
…dodawany do tematu czasownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący narzędziem przeznaczonym do tej czynności (o przedmiotach)


lexentry: pol/-arz__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arz
trans_list: -er
sense:
dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu


lexentry: pol/-fobia__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -fobia
trans_list: -phobie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś


lexentry: pol/-grafia__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -grafia
trans_list: -graphie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją


lexentry: pol/-gram__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -gram
trans_list: -gramm
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją


lexentry: pol/-izm__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -izm
trans_list: -ismus
sense:
-izm, -yzm → przyrostek tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami


lexentry: pol/-log__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -log
trans_list: -loge
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych tworzący rzeczowniki określające osoby zajmujące się badaniem, nauką


lexentry: pol/-owa__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -owa
trans_list: -in
sense:
(przestarzałe, przestarzały) …dodawany do rzeczownika rodzaju męskiego oznaczającego zawód, funkcję, tworzący wyrazy rodzaju żeńskiego oznaczające żonę wyrazu głównego


lexentry: pol/-ość__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -ość
trans_list: -heit | -keit
sense:
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną


lexentry: pol/A-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: A-dur
trans_list: A-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);


lexentry: pol/Abaza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abaza
trans_list: Abasa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;


lexentry: pol/Abchazja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abchazja
trans_list: Abchasien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;


lexentry: pol/Abruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abruzja
trans_list: Abruzzen
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Abwehra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abwehra
trans_list: Abwehr
sense:
(historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/Achalciche__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Achalciche
trans_list: Achalziche
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;


lexentry: pol/Achtuba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Achtuba
trans_list: Achtuba
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Aden__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aden
trans_list: Aden
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;


lexentry: pol/Adria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adria
trans_list: Adria
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, między dolnym Padem i Adygą, w starożytności ważny port morski;


lexentry: pol/Adygeja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adygeja
trans_list: Adygeja
sense:
autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop


lexentry: pol/Adżaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adżaria
trans_list: Adscharien
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Afganistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Afganistan
trans_list: Afghanistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;


lexentry: pol/Afrodyzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Afrodyzja
trans_list: Aphrodisias
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;


lexentry: pol/Afryka_Południowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Afryka Południowa
trans_list: Südafrika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region Afryki obejmujący południową część kontynentu;


lexentry: pol/Agan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Agan
trans_list: Agan
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;


lexentry: pol/Agryz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Agryz
trans_list: Agrys
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż;


lexentry: pol/Ahwaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ahwaz
trans_list: Ahvaz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;


lexentry: pol/Akadia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akadia
trans_list: Akadien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Akwinata__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akwinata
trans_list: Aquinate
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;


lexentry: pol/Akwizgran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akwizgran
trans_list: Aachen
sense:
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;


lexentry: pol/Albania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Albania
trans_list: Albanien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;


lexentry: pol/Aldebaran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aldebaran
trans_list: Aldebaran
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Alej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alej
trans_list: Alei
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;


lexentry: pol/Alejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alejsk
trans_list: Aleisk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;


lexentry: pol/Aleppo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aleppo
trans_list: Aleppo
sense:
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Aleuta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aleuta
trans_list: Aleute
sense:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski


lexentry: pol/Algierska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna
trans_list: Demokratische Volksrepublik Algerien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii


lexentry: pol/Alkione__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alkione
trans_list: Alkione
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w Plejadach; jedna z gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd pojedynczych;


lexentry: pol/Alkione__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alkione
trans_list: Alkione
sense:
(mitologia grecka) jedna z Plejad; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Alkione (1.4);


lexentry: pol/Alpy_Algawskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Algawskie
trans_list: Allgäuer Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Bawarskich, położone w Austrii (Przedarulania i Tyrol) oraz Niemczech (Bawaria);


lexentry: pol/Alpy_Gailtalskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Gailtalskie
trans_list: Gailtaler Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Wschodnich w Austrii, między doliną górnej Drawy i jej prawym dopływem Gail;


lexentry: pol/Alpy_Glarneńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Glarneńskie
trans_list: Glarner Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii, w kantonach Glarus, Gryzonia, Sankt Gallen i Uri;


lexentry: pol/Alpy_Górnej_Prowansji__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Górnej Prowansji
trans_list: Alpes-de-Haute-Provence
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Alpy_Kamnickie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Kamnickie
trans_list: Kamniker Alpen | Steiner Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) część Południowych Alp Wapiennych w Słowenii i w niewielkiej części w Austrii, między dolinami górnej Sawy i Sawinji;


lexentry: pol/Alpy_Lechtalskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Lechtalskie
trans_list: Lechtaler Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Austrii w krajach związkowych Przedarulania i Tyrol, część Północnych Alp Wapiennych, położone między dolinami górnego Lechu i Innu;


lexentry: pol/Alpy_Noryckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Noryckie
trans_list: Norische Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Wschodnich, w większości położone w Austrii,w krajach związkowych Karyntia i Styria, w niewielkiej części zaś w Słowenii, położone między doliną Drawy na południu a doliną Mury na północy;


lexentry: pol/Alpy_Retyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Retyckie
trans_list: Rätische Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Centralnych, położona na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii ;


lexentry: pol/Alpy_Seetalskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Seetalskie
trans_list: Seetaler Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) podgrupa górska w Lavanttaler Alpen w Austrii, położona na południe od Mury;


lexentry: pol/Alpy_Styryjsko-Dolnoaustriackie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Styryjsko-Dolnoaustriackie
trans_list: Steirisch-niederösterreichische Kalkalpen
sense:
(geografia, geograficzny) część Północnych Alp Wapiennych w Austrii, ciągną się od przełęczy Pyhrn na zachodzie do okolic Wiednia na wschodzie;


lexentry: pol/Alpy_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Wschodnie
trans_list: Ostalpen
sense:
(geografia, geograficzny) wschodnia część Alp, położona na terenie Austrii, Niemiec, Włoch, Słowenii, Szwajcarii i Liechtensteinu;


lexentry: pol/Alpy_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Zachodnie
trans_list: Westalpen
sense:
(geografia, geograficzny) zachodnia część Alp, położona na terenie Francji, Włoch, Szwajcarii i Monako;


lexentry: pol/Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy
trans_list: Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;


lexentry: pol/Alzacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Alzacja
trans_list: Elsass
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;


lexentry: pol/Ameryka_Łacińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ameryka Łacińska
trans_list: Lateinamerika
sense:
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;


lexentry: pol/Ameryka_Środkowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ameryka Środkowa
trans_list: Mittelamerika
sense:
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;


lexentry: pol/Amiens__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amiens
trans_list: Amiens
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;


lexentry: pol/Amu-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amu-daria
trans_list: Amu-Darja | Amudarja
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;


lexentry: pol/Anabar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anabar
trans_list: Anabar
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów;


lexentry: pol/Anapa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anapa
trans_list: Anapa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Anatolia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anatolia
trans_list: Kleinasien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Andiżan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andiżan
trans_list: Andijon
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;


lexentry: pol/Andora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andora
trans_list: Andora | Andorra
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;


lexentry: pol/Andromeda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andromeda
trans_list: Andromeda
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;


lexentry: pol/Andruszówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andruszówka
trans_list: Andruschiwka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu andruszowskiego;


lexentry: pol/Angara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Angara
trans_list: Angara
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;


lexentry: pol/Anglia_Wschodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anglia Wschodnia
trans_list: Ostanglien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna we wschodniej Anglii, obejmująca hrabstwa Norfolk i Suffolk;


lexentry: pol/Anglia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anglia
trans_list: England
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii; (potocznie, potoczny) utożsamiana ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Angria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Angria
trans_list: Engern
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, środkowa część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Ostfalią a Westfalią;


lexentry: pol/Anguilla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anguilla
trans_list: Anguilla
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;


lexentry: pol/Anhalt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anhalt
trans_list: Anhalt
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej części Niemiec, część dzisiejszego kraju związkowego Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Anioł_Pański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anioł Pański
trans_list: Angelusgebet | Angelus | Engel des Herrn
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa maryjna przypominająca o Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Pannie;


lexentry: pol/Anioł_Stróż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Anioł Stróż
trans_list: Schutzengel
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;


lexentry: pol/Aniuj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aniuj
trans_list: Anjui
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja;


lexentry: pol/Antarktyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antarktyka
trans_list: Antarktis
sense:
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;


lexentry: pol/Anteros__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anteros
trans_list: Anteros
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;


lexentry: pol/Antiochia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antiochia
trans_list: Antakya
sense:
(geografia, geograficzny) starożytne i współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Anżero-Sudżeńsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anżero-Sudżeńsk
trans_list: Anschero-Sudschensk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;


lexentry: pol/Aosta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aosta
trans_list: Aosta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;


lexentry: pol/Arab__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Arab
trans_list: Araber
sense:
mężczyzna wywodzący się z jednego z ponad dwudziestu krajów świata arabskiego; mężczyzna, którego językiem ojczystym jest arabski;


lexentry: pol/Arabia_Saudyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabia Saudyjska
trans_list: Saudi-Arabien
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;


lexentry: pol/Arabia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabia
trans_list: Arabien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;


lexentry: pol/Arabska_Republika_Egiptu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabska Republika Egiptu
trans_list: Arabische Republik Ägypten
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu


lexentry: pol/Araks__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Araks
trans_list: Aras
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;


lexentry: pol/Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ardeny
trans_list: Ardennen | Ardenner Wald
sense:
(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;


lexentry: pol/Aria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aria
trans_list: arisch
sense:
(antropologia, antropologiczny) zwykle w lm: członek starożytnych koczowniczych plemion pasterskich mówiących dialektami indoeuropejskimi, które w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwały Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Iranu i Indii;


lexentry: pol/Arkadia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arkadia
trans_list: Arkadien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim


lexentry: pol/Arktur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arktur
trans_list: Arcturus
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Armagedon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Armagedon
trans_list: Armageddon
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami


lexentry: pol/Armia_Czerwona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Armia Czerwona
trans_list: Rote Armee
sense:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;


lexentry: pol/Armida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Armida
trans_list: Armida
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w poemacie Jerozolima wyzwolona piękna czarodziejka i uwodzicielka bohaterów;


lexentry: pol/Armoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Armoryka
trans_list: Aremorica | Armorica
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;


lexentry: pol/Artemida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Artemida
trans_list: Artemis
sense:
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, bagien, źródeł leczniczych), łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;


lexentry: pol/Artezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Artezja
trans_list: Artesien | Artois
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (rzadki, rzadko używany) Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras;


lexentry: pol/Artiom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Artiom
trans_list: Artjom
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;


lexentry: pol/Aruba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aruba
trans_list: Aruba
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Aryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aryjczyk
trans_list: Arier
sense:
(etnografia, etnograficzny) osoba należąca do grupy etnicznej, której członkowie posługują się jednym z języków indoeuropejskich lub której członkowie byli azjatyckimi przodkami dzisiejszych społeczności posługujących się jednym z języków indoeuropejskich


lexentry: pol/Aryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aryjczyk
trans_list: Arier
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w hitleryzmie: przedstawiciel najwyższej rasy, bez żydowskich przodków


lexentry: pol/Arzamas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arzamas
trans_list: Arsamas
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;


lexentry: pol/As-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: As-dur
trans_list: As-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z czterema bemolami)


lexentry: pol/Asbiest__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asbiest
trans_list: Asbest
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;


lexentry: pol/Asklepios__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asklepios
trans_list: Asklepios
sense:
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;


lexentry: pol/Astrachań__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Astrachań
trans_list: Astrachan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;


lexentry: pol/Asturia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asturia
trans_list: Asturien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo


lexentry: pol/Asyryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Asyryjczyk
trans_list: Assyrer
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;


lexentry: pol/Atena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atena
trans_list: Athene
sense:
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków;


lexentry: pol/Atlanta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atlanta
trans_list: Atlanta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;


lexentry: pol/Atlantyda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atlantyda
trans_list: Atlantis
sense:
(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;


lexentry: pol/Atrek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atrek
trans_list: Atrak
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie;


lexentry: pol/Attyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Attyka
trans_list: Attika
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;


lexentry: pol/Augsburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Augsburg
trans_list: Augsburg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;


lexentry: pol/Auksztota__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Auksztota
trans_list: Aukschtaitien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;


lexentry: pol/Auschwitz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Auschwitz
trans_list: Auschwitz
sense:
(historia, historyczny, historycznie) = KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia


lexentry: pol/Austin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Austin
trans_list: Austin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;


lexentry: pol/Australia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Australia
trans_list: Australien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;


lexentry: pol/Austrazja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Austrazja
trans_list: Austrasien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego królestwa Franków;


lexentry: pol/Austro-Węgry__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Austro-Węgry
trans_list: Österreich-Ungarn
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;


lexentry: pol/Autonomia_Palestyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Autonomia Palestyńska
trans_list: Palästinensische Autonomiebehörde
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (potocznie, potoczny) tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i częścią Zachodniego Brzegu;


lexentry: pol/Azerbejdżan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Azerbejdżan
trans_list: Aserbaidschan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;


lexentry: pol/Azja_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Azja Mniejsza
trans_list: Kleinasien
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;


lexentry: pol/Azja_Południowo-Wschodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Azja Południowo-Wschodnia
trans_list: Südostasien
sense:
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;


lexentry: pol/Ałapajewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ałapajewsk
trans_list: Alapajewsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;


lexentry: pol/B-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: B-dur
trans_list: B-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)


lexentry: pol/Bab_al-Mandab__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bab al-Mandab
trans_list: Bab al-Mandab
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina między Afryką a Półwyspem Arabskim, ważny punkt żeglugowy na trasie Europa – Daleki Wschód;


lexentry: pol/Babilon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Babilon
trans_list: Babylon
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;


lexentry: pol/Babilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Babilonia
trans_list: Babylonien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;


lexentry: pol/Bach__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bach
trans_list: Bach
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwisko światowej sławy niemieckiego kompozytora epoki baroku, czołowej postaci rodu Bachów;


lexentry: pol/Baczka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baczka
trans_list: Batschka
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, położona między Dunajem a Cisą;


lexentry: pol/Badenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Badenia
trans_list: Baden
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;


lexentry: pol/Bahamy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bahamy
trans_list: Bahamas
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Bahrajn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bahrajn
trans_list: Bahrain
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;


lexentry: pol/Banat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Banat
trans_list: Banat
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej;


lexentry: pol/Bangladesz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bangladesz
trans_list: Bangladesch
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;


lexentry: pol/Banówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Banówka
trans_list: Bahnau
sense:
(geografia, geograficzny) niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód kaliningradzki), uchodzi do Zalewu Wiślanego;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baran
trans_list: Widder
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baran
trans_list: Widder
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;


lexentry: pol/Baranek_Boży__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baranek Boży
trans_list: Lamm Gottes | Agnus Dei | Gotteslamm
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześc. symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;


lexentry: pol/Baranówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baranówka
trans_list: Baraniwka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;


lexentry: pol/Barbados__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barbados
trans_list: Barbados
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Barcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barcja
trans_list: Barten | Bartenland | Barthonia
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana w średniowieczu przez Bartów;


lexentry: pol/Barnauł__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barnauł
trans_list: Barnaul
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;


lexentry: pol/Barysz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barysz
trans_list: Barysch
sense:
(geografia, geograficzny) wieś, a do II wojny światowej miasto, na Ukrainie, w rejonie buczackim obwodu tarnopolskiego;


lexentry: pol/Baryszówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baryszówka
trans_list: Baryschiwka
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba władz rejonu baryszowskiego, położone nad rzeką Trubiż;


lexentry: pol/Basen_Akwitański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Basen Akwitański
trans_list: Aquitanisches Becken
sense:
(geografia, geograficzny) nizina w południowo-zachodniej Francji, położona na północ od Pirenejów, a na zachód od Masywu Centralnego;


lexentry: pol/Basilicata__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Basilicata
trans_list: Basilikata
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;


lexentry: pol/Baskijka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Baskijka
trans_list: Baskin
sense:
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską


lexentry: pol/Bastia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bastia
trans_list: Bastia
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;


lexentry: pol/Baszan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baszan
trans_list: Baschan
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;


lexentry: pol/Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bawaria
trans_list: Bayern
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Bazalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bazalia
trans_list: Basalija
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego, nad rzeką Słucz;


lexentry: pol/Bazylea-Miasto__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bazylea-Miasto
trans_list: Basel-Stadt
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton szwajcarski, powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;


lexentry: pol/Bałakława__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałakława
trans_list: Balaklawa
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;


lexentry: pol/Bałaszow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałaszow
trans_list: Balaschow
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;


lexentry: pol/Bałaszycha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałaszycha
trans_list: Balaschicha
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Bałt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bałt
trans_list: Balte
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu lub dawnego plemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;


lexentry: pol/Beka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Beka
trans_list: Beka
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejąca kaszubska osada rybacka w Polsce, w województwie pomorskim, u ujścia Redy;


lexentry: pol/Belebej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belebej
trans_list: Belebei
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji;


lexentry: pol/Belfort__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belfort
trans_list: Belfort
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté;


lexentry: pol/Belize__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belize
trans_list: Belize
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;


lexentry: pol/Beneluks__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Beneluks
trans_list: Benelux
sense:
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;


lexentry: pol/Benewent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Benewent
trans_list: Benevent
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);


lexentry: pol/Bengal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bengal
trans_list: Bengalen
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;


lexentry: pol/Bengalczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bengalczyk
trans_list: Bengali
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal


lexentry: pol/Bengalka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bengalka
trans_list: Bengale
sense:
(etnografia, etnograficzny) członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal


lexentry: pol/Berber__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Berber
trans_list: Berber
sense:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;


lexentry: pol/Berberia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Berberia
trans_list: Barbareskenstaaten
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską;


lexentry: pol/Beresteczko__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Beresteczko
trans_list: Berestetschko
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie horochowskim, nad Styrem;


lexentry: pol/Berezowica_Wielka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Berezowica Wielka
trans_list: Welyka Beresowyzja
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy;


lexentry: pol/Bereźne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bereźne
trans_list: Beresne
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego, położone nad rzeką Słuczą;


lexentry: pol/Berhomet__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Berhomet
trans_list: Berhometh | Berhometh am Seret
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego;


lexentry: pol/Berlin_Zachodni__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Berlin Zachodni
trans_list: Westberlin
sense:
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;


lexentry: pol/Bermudy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bermudy
trans_list: Bermuda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);


lexentry: pol/Besarabia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Besarabia
trans_list: Bessarabien
sense:
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;


lexentry: pol/Betesda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Betesda
trans_list: Bethesda
sense:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;


lexentry: pol/Bełz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bełz
trans_list: Bels
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim, nad Sołokiją i Rzeczycą, do 1951 roku znajdowało się w granicach Polski;


lexentry: pol/Bhutan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bhutan
trans_list: Bhutan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;


lexentry: pol/Biafra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biafra
trans_list: Biafra
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1967–1970 w Afryce, na wybrzeżu obecnej Nigerii;


lexentry: pol/Biała_Woda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biała Woda
trans_list: Weißwasser/Oberlausitz
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w pobliżu granicy z Polską;


lexentry: pol/Białobożnica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Białobożnica
trans_list: Biloboschnyzja
sense:
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;


lexentry: pol/Białogród_Królewski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Białogród Królewski
trans_list: Stuhlweißenburg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Székesfehérvár, miasto w środkowych Węgrzech;


lexentry: pol/Białogród_nad_Dniestrem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Białogród nad Dniestrem
trans_list: Bilhorod-Dnistrowskyj | Weißenburg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Ukrainie, położone nad Limanem Dniestru, w obwodzie odeskim;


lexentry: pol/Biały_Dom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Dom
trans_list: Weißes Haus
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Biały_Kamień__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Kamień
trans_list: Weißenstein
sense:
(geografia, geograficzny) lub (historia, historyczny, historycznie) Paide, miasto w Estonii, położone w środkowej części tego kraju;


lexentry: pol/Biały_Keresz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Keresz
trans_list: Weiße Kreisch
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i we wschodnich Węgrzech, razem z Czarnym Kereszem tworzy Keresz;


lexentry: pol/Biały_Men__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Men
trans_list: Weißer Main | Weißmain
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, w Bawarii, w Górnej Frankonii, północny i prawy dopływ Menu;


lexentry: pol/Biblia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Biblia
trans_list: Bibel
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;


lexentry: pol/Biebrza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biebrza
trans_list: Biebrza
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Narwi;


lexentry: pol/Biesiedź__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biesiedź
trans_list: Bessed
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Białorusi, lewy dopływ Soży;


lexentry: pol/Biełaja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biełaja
trans_list: Belaja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkirii, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi;


lexentry: pol/Biełgorod__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biełgorod
trans_list: Belgorod
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego;


lexentry: pol/Biełogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biełogorsk
trans_list: Belogorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem;


lexentry: pol/Bieżanice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bieżanice
trans_list: Beschanizy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie pskowskim, siedziba administracyjna rejonu bieżanickiego;


lexentry: pol/Bilcze_Złote__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bilcze Złote
trans_list: Biltsche-Solote
sense:
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim, położona nad rzeką Seret;


lexentry: pol/Birobidżan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Birobidżan
trans_list: Birobidschan
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;


lexentry: pol/Bitynia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bitynia
trans_list: Bithynien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;


lexentry: pol/Bizancjum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bizancjum
trans_list: Byzanz | Byzantion
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;


lexentry: pol/Bizancjum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bizancjum
trans_list: Byzanz
sense:
termin stosowany przez nowożytnych historyków na określenie cesarstwa bizantyńskiego/cesarstwa bizantyjskiego


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bliźnięta
trans_list: Zwillinge
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bliźnięta
trans_list: Zwillinge
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Bochum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bochum
trans_list: Bochum
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;


lexentry: pol/Bogurodzica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bogurodzica
trans_list: Gottesgebärerin
sense:
(staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;


lexentry: pol/Boguszowice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boguszowice
trans_list: Boguschowitz
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne polskie miasto przyłączone w 1975 do Rybnika;


lexentry: pol/Boko_Haram__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boko Haram
trans_list: Boko Haram
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nigeryjska islamistyczna sekta bojówkarska domagająca się wprowadzenia szariatu;


lexentry: pol/Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boliwia
trans_list: Bolivien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;


lexentry: pol/Bordżomi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bordżomi
trans_list: Bordschomi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;


lexentry: pol/Borki_Wielkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borki Wielkie
trans_list: Welyki Birky
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;


lexentry: pol/Borodzianka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borodzianka
trans_list: Borodjanka
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu borodziańskiego w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Zdwiż;


lexentry: pol/Borowicze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borowicze
trans_list: Borowitschi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, położone nad rzeką Mstą;


lexentry: pol/Borszczów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borszczów
trans_list: Borschtschiw
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba administracyjna rejonu borszczowskiego;


lexentry: pol/Borysław__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borysław
trans_list: Borislau | Boryslaw
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Tyśmienicą;


lexentry: pol/Borżawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borżawa
trans_list: Borschawa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na ukraińskim Zakarpaciu, w dorzeczu Cisy;


lexentry: pol/Bosfor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bosfor
trans_list: Bosporus
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;


lexentry: pol/Boszniak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Boszniak
trans_list: Bosniak
sense:
przedstawiciel narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, utożsamiany z wyznaniem muzułmańskim;


lexentry: pol/Botnik_Północny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Botnik Północny
trans_list: Bottenwiek
sense:
(geografia, geograficzny) północny basen Zatoki Botnickiej, oddzielony od Botnika Południowego cieśniną Kvarken Północny;


lexentry: pol/Bołgrad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bołgrad
trans_list: Bolhrad
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh;


lexentry: pol/Bośnia_i_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bośnia i Hercegowina
trans_list: Bosnien-Herzegovina | Bosnien und Herzegowina
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;


lexentry: pol/Boże_Narodzenie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boże Narodzenie
trans_list: Weihnachten
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Boży_Grób__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boży Grób
trans_list: Heiliges Grab
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) instalacja wraz z inscenizacją Bożego Grobu (1.1) ustawiana w kościołach w okresie Wielkanocy


lexentry: pol/Brabancja_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brabancja Północna
trans_list: Nordbrabant
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;


lexentry: pol/Brabancja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brabancja
trans_list: Brabant
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo;


lexentry: pol/Bracław__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bracław
trans_list: Brazlaw
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;


lexentry: pol/Brajłów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brajłów
trans_list: Brajiliw
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, położone przy ujściu rzeki Rów do Bohu;


lexentry: pol/Brandenburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brandenburgia
trans_list: Brandenburg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;


lexentry: pol/Bregencja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bregencja
trans_list: Bregenz
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;


lexentry: pol/Bretania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bretania
trans_list: Bretagne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;


lexentry: pol/Brugia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brugia
trans_list: Brügge
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytania
trans_list: Britannien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne określenie Wysp Brytyjskich


lexentry: pol/Brytyjskie_Wyspy_Dziewicze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytyjskie Wyspy Dziewicze
trans_list: Britische Jungferninseln
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;


lexentry: pol/Bryzgowia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bryzgowia
trans_list: Breisgau
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;


lexentry: pol/Bród_Kamienny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bród Kamienny
trans_list: Kamjanyj Brid
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie baranowskim obwodu żytomierskiego;


lexentry: pol/Buchara__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Buchara
trans_list: Buchara
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;


lexentry: pol/Buczacz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Buczacz
trans_list: Butschatsch
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;


lexentry: pol/Budzanów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Budzanów
trans_list: Budaniw
sense:
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret;


lexentry: pol/Bukowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bukowina
trans_list: Buchenland | Bukowina
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię;


lexentry: pol/Bureja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bureja
trans_list: Bureja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru;


lexentry: pol/Burgundia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Burgundia
trans_list: Burgund
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;


lexentry: pol/Burkina_Faso__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Burkina Faso
trans_list: Burkina Faso
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Bursztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bursztyn
trans_list: Burschtyn
sense:
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, położone nad rzeką Gniłą Lipą;


lexentry: pol/Bułgaria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bułgaria
trans_list: Bulgarien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;


lexentry: pol/Byblos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Byblos
trans_list: Byblos
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;


lexentry: pol/Byk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Byk
trans_list: Stier
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja


lexentry: pol/Bystrzyca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bystrzyca
trans_list: Bistritz | Nösen
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rumunii, położone w północno-wschodnim Siedmiogrodzie;


lexentry: pol/Bzyp__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bzyp
trans_list: Bsipi
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego;


lexentry: pol/Bóbrka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bóbrka
trans_list: Bibrka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim;


lexentry: pol/C-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: C-dur
trans_list: C-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych)


lexentry: pol/COBOL__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: COBOL
trans_list: COBOL
sense:
(informatyka, informatyczny) język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;


lexentry: pol/Cambridge__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cambridge
trans_list: Cambridge
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;


lexentry: pol/Cchinwali__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cchinwali
trans_list: Zchinwali
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;


lexentry: pol/Cefeusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cefeusz
trans_list: Kepheus
sense:
(mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);


lexentry: pol/Celebes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Celebes
trans_list: Sulawesi
sense:
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;


lexentry: pol/Celius__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Celius
trans_list: Caelius
sense:
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;


lexentry: pol/Celowiec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Celowiec
trans_list: Klagenfurt | Klagenfurt am Wörthersee
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Klagenfurt, miasto w południowej Austrii;


lexentry: pol/Celt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Celt
trans_list: Kelte
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy


lexentry: pol/Ceres__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ceres
trans_list: Ceres
sense:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;


lexentry: pol/Ces-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ces-dur
trans_list: Ces-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ces (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)


lexentry: pol/Cesarstwo_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cesarstwo Rzymskie
trans_list: Römerreich
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Cezarea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cezarea
trans_list: Caesarea
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;


lexentry: pol/Chabarowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chabarowsk
trans_list: Chabarowsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;


lexentry: pol/Chalcedon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chalcedon
trans_list: Chalkedon
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambułu;


lexentry: pol/Chanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chanka
trans_list: Chankasee
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;


lexentry: pol/Chantajka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chantajka
trans_list: Chantaika
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju


lexentry: pol/Chanty-Mansyjsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chanty-Mansyjsk
trans_list: Chanty-Mansijsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;


lexentry: pol/Chanuka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Chanuka
trans_list: Chanukka
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;


lexentry: pol/Chatanga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chatanga
trans_list: Chatanga
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja;


lexentry: pol/Chewsuretia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chewsuretia
trans_list: Chewsuretien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Chibiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chibiny
trans_list: Chibinen
sense:
(geografia, geograficzny) masyw górski, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji;


lexentry: pol/Chile__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chile
trans_list: Chile
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/Chimera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chimera
trans_list: Chimäre | Chimära
sense:
(mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;


lexentry: pol/Chiwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chiwa
trans_list: Xiva
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Chiłok__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chiłok
trans_list: Chilok
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Selengi;


lexentry: pol/Chocim__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chocim
trans_list: Chotyn
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;


lexentry: pol/Chodżent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chodżent
trans_list: Chudschand
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;


lexentry: pol/Chorezm__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorezm
trans_list: Choresmien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;


lexentry: pol/Chorog__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorog
trans_list: Chorugh
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;


lexentry: pol/Chorwacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Chorwacja
trans_list: Kroatien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;


lexentry: pol/Chołojów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chołojów
trans_list: Wuslowe
sense:
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego;


lexentry: pol/Chyrów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chyrów
trans_list: Chyriw
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem;


lexentry: pol/Chłopek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chłopek
trans_list: Bäuerlein | Chlopek
sense:
(geografia, geograficzny) turnia na wschodnim zboczu Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem w Tatrach;


lexentry: pol/Cieśnina_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Beringa
trans_list: Beringstraße
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;


lexentry: pol/Cieśnina_Gibraltarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Gibraltarska
trans_list: Straße von Gibraltar
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim, oddzielająca Afrykę od Europy;


lexentry: pol/Cieśnina_Kaletańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Kaletańska
trans_list: Straße von Dover
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina stanowiąca najwęższa część kanału La Manche, po obu jej stronach znajdują się miasta Dover i Calais;


lexentry: pol/Cieśnina_Piławska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Piławska
trans_list: Pillauer Seetief
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina między dwiema częściami Mierzei Wiślanej, łącząca Zalew Wiślany z wodami Morza Bałtyckiego;


lexentry: pol/Cis-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Cis-dur
trans_list: Cis-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z siedmioma krzyżykami)


lexentry: pol/Compiègne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Compiègne
trans_list: Compiègne
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych;


lexentry: pol/Cudnów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cudnów
trans_list: Tschudniw
sense:
(geografia, geograficzny) miasto, stolica rejonu na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim na północy kraju, położone na skalistych brzegach rzeki Teterew;


lexentry: pol/Cyklady__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cyklady
trans_list: Kykladen
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;


lexentry: pol/Cylicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cylicja
trans_list: Kilikien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Cyrena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cyrena
trans_list: Kyrene
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Cyrenajka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cyrenajka
trans_list: Kyrenaika
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Czad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czad
trans_list: Tschad
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;


lexentry: pol/Czapajewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czapajewsk
trans_list: Tschapajewsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką dopływem Wołgi;


lexentry: pol/Czara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czara
trans_list: Tschara
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy;


lexentry: pol/Czarna_Afryka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Czarna Afryka
trans_list: Schwarzafrika
sense:
(geografia, geograficzny) część Afryki na południe od Sahary, zamieszkiwana w większości przez ludność czarnoskórą


lexentry: pol/Czarnobyl__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czarnobyl
trans_list: Tschernobyl | Tschornobyl
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;


lexentry: pol/Czarnobyl__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czarnobyl
trans_list: Tschernobyl
sense:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r.


lexentry: pol/Czarnogóra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Czarnogóra
trans_list: Montenegro
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;


lexentry: pol/Czartorysk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czartorysk
trans_list: Staryj Tschortoryjsk
sense:
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim, nad rzeką Styr;


lexentry: pol/Czarysz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czarysz
trans_list: Tscharysch
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;


lexentry: pol/Czaun__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czaun
trans_list: Tschaun
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Czauńskiej Morza Wschodniosyberyjskiego;


lexentry: pol/Czeboksary__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czeboksary
trans_list: Tscheboksary
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;


lexentry: pol/Czechosłowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechosłowacja
trans_list: Tschechoslowakei
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechy
trans_list: Böhmen
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechy
trans_list: Tschechien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;


lexentry: pol/Czeczelnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czeczelnik
trans_list: Tschetschelnyk
sense:
(geografia, geograficzny) rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim nad Sawranką;


lexentry: pol/Czehryń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czehryń
trans_list: Tschyhyryn
sense:
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w centralnej części Ukrainy, w obwodzie czerkaskim, nad rzeką Taśminą;


lexentry: pol/Czelabińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czelabińsk
trans_list: Tscheljabinsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;


lexentry: pol/Czepca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czepca
trans_list: Tschepza
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki;


lexentry: pol/Czernelica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czernelica
trans_list: Tschernelyzja
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;


lexentry: pol/Czerniejów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czerniejów
trans_list: Tschernijiw
sense:
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego, położona nad Bystrzycą Nadwórniańską;


lexentry: pol/Czerski__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Czerski
trans_list: Tscherski
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji, ośrodek administracyjny ułusu niżniekołymskiego;


lexentry: pol/Czerwony_Krzyż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czerwony Krzyż
trans_list: Rotes Kreuz
sense:
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;


lexentry: pol/Czona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czona
trans_list: Tschona
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji; w obwodzie irkuckim i Jakucji; prawy dopływ Wiluja;


lexentry: pol/Czortków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czortków
trans_list: Tschortkiw
sense:
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego, położone nad Seretem;


lexentry: pol/Czuja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czuja
trans_list: Tschuja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;


lexentry: pol/Czuna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czuna
trans_list: Tschuna
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w obwodzie irkuckim, wraz z Biriusą tworzy Tasiejewę;


lexentry: pol/Czusowaja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czusowaja
trans_list: Tschussowaja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


lexentry: pol/Czusowoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czusowoj
trans_list: Tschussowoi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową;


lexentry: pol/Czułym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czułym
trans_list: Tschulym
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;


lexentry: pol/Czyta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czyta
trans_list: Tschita
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;


lexentry: pol/D-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: D-dur
trans_list: D-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami)


lexentry: pol/DNA__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: DNA
trans_list: DNS
sense:
= (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;


lexentry: pol/DVD__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: DVD
trans_list: DVD
sense:
= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → (potocznie, potoczny) urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)


lexentry: pol/Dafne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dafne
trans_list: Daphne
sense:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;


lexentry: pol/Dak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dak
trans_list: Daker
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu pochodzenia trackiego zajmującego tereny starożytnej Dacji;


lexentry: pol/Daleki_Wschód__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Daleki Wschód
trans_list: Ferner Osten
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;


lexentry: pol/Dalmacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dalmacja
trans_list: Dalmatien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;


lexentry: pol/Darkiejmy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Darkiejmy
trans_list: Osjorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);


lexentry: pol/Daszoguz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Daszoguz
trans_list: Daşoguz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem;


lexentry: pol/Dejma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dejma
trans_list: Deime
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji (obwód kaliningradzki) uchodząca do Zalewu Kurońskiego, ramię Pregoły;


lexentry: pol/Dekalog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dekalog
trans_list: Dekalog
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych;


lexentry: pol/Dekan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dekan
trans_list: Dekkan
sense:
(geografia, geograficzny) rozległy płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego;


lexentry: pol/Delatyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Delatyn
trans_list: Deljatyn
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim rejonie nadwórniańskim Ukrainy, niedaleko Nadwórnej u wschodniego przedproża Gorganów;


lexentry: pol/Delta_Rodanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Delta Rodanu
trans_list: Bouches-du-Rhône
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Dema__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dema
trans_list: Djoma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;


lexentry: pol/Demidówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demidówka
trans_list: Demydiwka
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demokratyczna Republika Konga
trans_list: Demokratische Republik Kongo
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Wysp_Świętego_Tomasza_i_Książęcej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej
trans_list: Demokratische Republik São Tomé und Príncipe
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce


lexentry: pol/Demokratyczno-Socjalistyczna_Republika_Sri_Lanki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki
trans_list: Demokratische Sozialistische Republik Sri Lanka
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sri Lanki jako państwa


lexentry: pol/Derbent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Derbent
trans_list: Derbent
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Dagestanie, najdalej na południe wysunięte miasto Rosji, położone pomiędzy Morzem Kaspijskim a Kaukazem;


lexentry: pol/Des-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Des-dur
trans_list: Des-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku des (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)


lexentry: pol/Desna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Desna
trans_list: Desna
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, najdłuższy, lewostronny dopływ Dniepru o długości 1130 km;


lexentry: pol/Dezful__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dezful
trans_list: Dezful
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan;


lexentry: pol/Diana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Diana
trans_list: Diana
sense:
(mitologia rzymska) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, źródeł leczniczych), utożsamiana z grecką Artemidą;


lexentry: pol/Dijon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dijon
trans_list: Dijon
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, którego jest historyczną stolicą;


lexentry: pol/Diogenes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Diogenes
trans_list: Diogenes
sense:
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;


lexentry: pol/Dniepr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniepr
trans_list: Dnjepr | Dnepr
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;


lexentry: pol/Dniepropetrowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniepropetrowsk
trans_list: Dnipropetrowsk
sense:
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim odpowiadający nazwie miasta w latach 1991-2016);


lexentry: pol/Dniestr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniestr
trans_list: Dnister
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię;


lexentry: pol/Dobrotwór__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dobrotwór
trans_list: Dobrotwir
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie kamioneckim obwodzie lwowskim;


lexentry: pol/Dodekanez__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dodekanez
trans_list: Dodekanes
sense:
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;


lexentry: pol/Dolina_Aosty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolina Aosty
trans_list: Aostatal
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i autonomiczny region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech;


lexentry: pol/Dolna_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Bawaria
trans_list: Niederbayern
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut;


lexentry: pol/Dolna_Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Kartlia
trans_list: Niederkartlien
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowo-wschodniej Gruzji, ze stolicą w Rustawi;


lexentry: pol/Dolna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Kraina
trans_list: Unterkrain
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Dolna_Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Normandia
trans_list: Basse-Normandie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji;


lexentry: pol/Dolna_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Saksonia
trans_list: Niedersachsen
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;


lexentry: pol/Dominika__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dominika
trans_list: Dominica
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;


lexentry: pol/Doniec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Doniec
trans_list: Donez
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, prawy dopływ Donu;


lexentry: pol/Drawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Drawa
trans_list: Drau | Drave
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ;


lexentry: pol/Duch_Święty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Duch Święty
trans_list: Heiliger Geist
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;


lexentry: pol/Dudinka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dudinka
trans_list: Dudinka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudinką (1.2) i Jenisejem;


lexentry: pol/Dudypta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dudypta
trans_list: Dudypta
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Piasiny;


lexentry: pol/Duisburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Duisburg
trans_list: Duisburg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Niemiec, w Zagłębiu Ruhry;


lexentry: pol/Dyja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dyja
trans_list: Thaya
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Czechach, najdłuższy prawy dopływ Morawy, powstaje z połączenia Dyi Morawskiej oraz Dyi Niemieckiej;


lexentry: pol/Dzierżyńsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dzierżyńsk
trans_list: Dserschinsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką;


lexentry: pol/Dzień_Zakochanych__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzień Zakochanych
trans_list: Valentinstag
sense:
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej


lexentry: pol/Dzień_Świętej_Łucji__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzień Świętej Łucji
trans_list: Luciafest
sense:
święto światła związane z przesileniem zimowym, obchodzone 13 grudnia (w dniu św. Łucji, patronki światła) głównie w Szwecji;


lexentry: pol/Dzukia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dzukia
trans_list: Dzūkija
sense:
(geografia, geograficzny) jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno;


lexentry: pol/Düsseldorf__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Düsseldorf
trans_list: Düsseldorf
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia;


lexentry: pol/Dżudda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dżudda
trans_list: Dschidda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;


lexentry: pol/Dżugdżur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dżugdżur
trans_list: Dschugdschur
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w azjatyckiej części Rosji, ciągnący się wzdłuż brzegów Morza Ochockiego;


lexentry: pol/Dżyzak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dżyzak
trans_list: Jizzax
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, stolica wilajetu dżyzackiego;


lexentry: pol/E-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: E-dur
trans_list: E-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z czterema krzyżykami)


lexentry: pol/Egipt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Egipt
trans_list: Ägypten
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;


lexentry: pol/Eklezjastes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eklezjastes
trans_list: Ekklesiastes
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;


lexentry: pol/Ekwador__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ekwador
trans_list: Ecuador
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;


lexentry: pol/Elam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elam
trans_list: Elam
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo i kraina położone na terenach obecnego południowo-zachodniego Iranu


lexentry: pol/Elgi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elgi
trans_list: Elgi
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Indygirki;


lexentry: pol/Elista__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elista
trans_list: Elista
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone na południu jej europejskiej części, stolica Republiki Kałmucji;


lexentry: pol/Elohim__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elohim
trans_list: Elohim
sense:
(biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, starotestamentalne imię Boga;


lexentry: pol/Emilczyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Emilczyn
trans_list: Jemiltschyne
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu emilczyńskiego;


lexentry: pol/Eneasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eneasz
trans_list: Äneas
sense:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;


lexentry: pol/Eolia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eolia
trans_list: Äolien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północno-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Eos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eos
trans_list: Eos
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;


lexentry: pol/Epir_Północny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Epir Północny
trans_list: Nordepirus
sense:
(geografia, geograficzny) północna część Epiru położona w w południowej Albanii, na południe od linii Korcza-Himara


lexentry: pol/Epir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Epir
trans_list: Epirus
sense:
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;


lexentry: pol/Eris__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eris
trans_list: Eris
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;


lexentry: pol/Eros__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eros
trans_list: Eros
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);


lexentry: pol/Erydan__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Erydan
trans_list: Eridanus
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Erytrea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Erytrea
trans_list: Eritrea
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;


lexentry: pol/Es-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Es-dur
trans_list: Es-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z trzema bemolami)


lexentry: pol/Estremadura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Estremadura
trans_list: Extremadura
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Mérida;


lexentry: pol/Estremadura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Estremadura
trans_list: Estremadura
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i dawna prowincja w zachodniej części Portugalii;


lexentry: pol/Etiopia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Etiopia
trans_list: Äthiopien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Etruria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Etruria
trans_list: Etrurien
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;


lexentry: pol/Etrusk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Etrusk
trans_list: Etrusker
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.


lexentry: pol/Etruska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Etruska
trans_list: Etruskerin
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.


lexentry: pol/Europa_Wschodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Europa Wschodnia
trans_list: Osteuropa
sense:
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;


lexentry: pol/Europa_Zachodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Europa Zachodnia
trans_list: Westeuropa
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Europa
sense:
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Europa
sense:
(mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;


lexentry: pol/Europa_Środkowo-Wschodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa Środkowo-Wschodnia
trans_list: Ostmitteleuropa
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Europy, obejmujący kraje dawnego bloku socjalistycznego;


lexentry: pol/Ezop__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ezop
trans_list: Äsop
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;


lexentry: pol/F-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: F-dur
trans_list: F-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z jednym bemolem)


lexentry: pol/Falklandy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Falklandy
trans_list: Falklandinseln
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1);


lexentry: pol/Faun__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Faun
trans_list: Faun
sense:
(mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg płodności o pół koziej posturze, bóstwo lasów górskich, opiekun pasterzy, który darzy płodnością ich stada i uczy uprawy roli;


lexentry: pol/Federacja_Bośni_i_Hercegowiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federacja Bośni i Hercegowiny
trans_list: Föderation Bosnien und Herzegowina
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dwóch części składowych tworzących Bośnię i Hercegowinę, zamieszkana w większości przez Boszniaków i Chorwatów;


lexentry: pol/Federacja_Rosyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federacja Rosyjska
trans_list: Russische Föderation
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rosji, państwa w Europie i Azji


lexentry: pol/Felsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Felsztyn
trans_list: Skeliwka
sense:
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim;


lexentry: pol/Fenicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fenicja
trans_list: Phönizien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;


lexentry: pol/Fennoskandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fennoskandia
trans_list: Fennoskandien
sense:
(geografia, geograficzny) rozległy półwysep w Europie Północnej składający się z trzech części: Międzymorza Fińsko-Karelskiego oraz z odgałęziających się od niej dwóch półwyspów: Skandynawskiego i Kolskiego;


lexentry: pol/Fergana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fergana
trans_list: Fargʻona
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego;


lexentry: pol/Fidżi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fidżi
trans_list: Fidschi
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Filoktet__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Filoktet
trans_list: Philoktetes
sense:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, król Tesalii, łucznik, spadkobierca łuku Heraklesa i zabójca Parysa;


lexentry: pol/Finlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Finlandia
trans_list: Finnland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;


lexentry: pol/Fis-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Fis-dur
trans_list: Fis-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z sześcioma krzyżykami)


lexentry: pol/Flandria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Flandria
trans_list: Flandern
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii


lexentry: pol/Flensburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Flensburg
trans_list: Flensburg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północnej części Niemiec, przy granicy z Danią;


lexentry: pol/Flora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Flora
trans_list: Flora
sense:
(mitologia rzymska) bogini wiosny, kwiatów, roślinności w stadium kwitnienia i wszystkiego co rozkwita, utożsamiana z grecką nimfą Chloris;


lexentry: pol/Francja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Francja
trans_list: Frankreich
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;


lexentry: pol/Frankfurt_nad_Odrą__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frankfurt nad Odrą
trans_list: Frankfurt (Oder) | Frankfurt an der Oder
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia;


lexentry: pol/Frankonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frankonia
trans_list: Franken
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowych Niemczech, obecnie w większości w północnej Bawarii;


lexentry: pol/Fryburg_Bryzgowijski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fryburg Bryzgowijski
trans_list: Freiburg im Breisgau
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Fryburg;


lexentry: pol/Frygia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frygia
trans_list: Phrygien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;


lexentry: pol/Fryzja_Wschodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fryzja Wschodnia
trans_list: Ostfriesland | Ost-friesland
sense:
(geografia, geograficzny) nadmorski region w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, stanowi środkowy odcinek Fryzji;


lexentry: pol/Fryzja_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fryzja Zachodnia
trans_list: Westfriesland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region położony w północnej części holenderskiej prowincji Holandia Północna


lexentry: pol/Fryzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fryzja
trans_list: Friesland
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;


lexentry: pol/Fudżajra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fudżajra
trans_list: Fudschaira
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra;


lexentry: pol/Fulda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fulda
trans_list: Fulda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja)miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2);


lexentry: pol/G-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: G-dur
trans_list: G-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)


lexentry: pol/G8__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: G8
trans_list: Gruppe der Acht
sense:
forum polityczno-gospodarcze zrzeszające osiem najbardziej wpływowych państw świata, tj. Wielką Brytanię, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Rosję;


lexentry: pol/Gagra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gagra
trans_list: Gagra
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;


lexentry: pol/Galacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galacja
trans_list: Galatien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Galia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galia
trans_list: Gallien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie


lexentry: pol/Galicia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galicia
trans_list: Galicien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii


lexentry: pol/Galicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galicja
trans_list: Galizien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;


lexentry: pol/Galilea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galilea
trans_list: Galiläa
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;


lexentry: pol/Gandhi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gandhi
trans_list: Gandhi
sense:
jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej;


lexentry: pol/Ganimedes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ganimedes
trans_list: Ganymed
sense:
(mitologia grecka) piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;


lexentry: pol/Ganimedes__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Ganimedes
trans_list: Ganymed
sense:
(astronomia, astronomiczny) największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych;


lexentry: pol/Gargantua__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gargantua
trans_list: Gargantua
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;


lexentry: pol/Garo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Garo
trans_list: Garo
sense:
(etnografia, etnograficzny) lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu;


lexentry: pol/Garuda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Garuda
trans_list: Garuda
sense:
(mitologia, mitologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduistyczne i buddyjskie bóstwo przedstawiane w postaci orła, zwykle o ludzkim ciele w złotych lub czerwonych barwach;


lexentry: pol/Gdow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gdow
trans_list: Gdow
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus, na północ od Pskowa;


lexentry: pol/Geldria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Geldria
trans_list: Geldern
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona na terenie obecnej holenderskiej prowincji Geldria oraz niemieckiego powiatu Kleve;


lexentry: pol/Geniczesk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Geniczesk
trans_list: Henitschesk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Georgia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Georgia Południowa
trans_list: Südgeorgien
sense:
(geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy


lexentry: pol/Georgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Georgia
trans_list: Georgia
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;


lexentry: pol/Germania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Germania
trans_list: Germanien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;


lexentry: pol/Germanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Germanin
trans_list: Germane
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;


lexentry: pol/Ges-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ges-dur
trans_list: Ges-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ges (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)


lexentry: pol/Gierdawy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gierdawy
trans_list: Gerdauen
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Żeleznodorożnyj (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);


lexentry: pol/Gilead__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gilead
trans_list: Gilead
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w starożytnej Palestynie, pomiędzy rzekami Arnon i Jarmuk;


lexentry: pol/Goa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Goa
trans_list: Goa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;


lexentry: pol/Godzilla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Godzilla
trans_list: Godzilla
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;


lexentry: pol/Golgota__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Golgota
trans_list: Golgota
sense:
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;


lexentry: pol/Gomora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gomora
trans_list: Gomorra
sense:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;


lexentry: pol/Gori__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gori
trans_list: Gori
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia;


lexentry: pol/Gorycja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gorycja
trans_list: Görz
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska, w prowincji Gorycja (1.2);


lexentry: pol/Gołdap__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gołdap
trans_list: Goldaper See
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jezioro rynnowe w pobliżu Gołdapi (1.1), przez które przebiega granica między Polską a Rosją (Obwód Kaliningradzki);


lexentry: pol/Gołdapa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gołdapa
trans_list: Goldap
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim; dopływ Węgorapy;


lexentry: pol/Grabow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grabow
trans_list: Grabow
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Graz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Graz
trans_list: Graz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich;


lexentry: pol/Grecja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grecja
trans_list: Griechenland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;


lexentry: pol/Greifswald__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Greifswald
trans_list: Greifswald
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) hanzeatyckie miasto powiatowe i uniwersyteckie w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Grenoble__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grenoble
trans_list: Grenoble
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Gruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gruzja
trans_list: Georgien | Grusien
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;


lexentry: pol/Grzymałów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grzymałów
trans_list: Hrymajliw
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim, nad rzeką Gniłą;


lexentry: pol/Grób_Pański__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: Grób Pański
trans_list: Heiliges Grab
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) przedstawienie jerozolimskiego grobu Chrystusa przygotowywane w kościołach w Polsce i Bawarii w czasie Triduum Paschalnego;


lexentry: pol/Gujana_Francuska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gujana Francuska
trans_list: Französisch-Guayana | Französisch-Guyana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;


lexentry: pol/Gujana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gujana
trans_list: Guyana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;


lexentry: pol/Guria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Guria
trans_list: Gurien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji


lexentry: pol/Gwadelupa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwadelupa
trans_list: Guadeloupe
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli;


lexentry: pol/Gwardiejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwardiejsk
trans_list: Gwardeisk | Tapiau
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, położone na prawym brzegu Pregoły;


lexentry: pol/Gwatemala__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwatemala
trans_list: Guatemala
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Gwinea_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwinea Bissau
trans_list: Guinea-Bissau
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;


lexentry: pol/Góra_Chełmska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góra Chełmska
trans_list: Annaberg
sense:
(dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) wapienne wzniesienie w grzbiecie Chełma na Wyżynie Śląskiej;


lexentry: pol/Górna_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Bawaria
trans_list: Oberbayern
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Górna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Kraina
trans_list: Oberkrain
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Górna_Wolta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Wolta
trans_list: Obervolta
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.


lexentry: pol/Górny_Palatynat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górny Palatynat
trans_list: Oberpfalz
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowych Niemczech, na wschodzie obecnego kraju związkowego Bawaria


lexentry: pol/Górska_Szoria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górska Szoria
trans_list: Bergschorien
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w azjatyckiej części Rosji, w południowej części obwodu kemerowskiego;


lexentry: pol/Górski_Karabach__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górski Karabach
trans_list: Bergkarabach
sense:
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;


lexentry: pol/Góry_Jenisejskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Jenisejskie
trans_list: Jenisseirücken
sense:
(geografia, geograficzny) obszar wyżynno-górski w Rosji w południowo-zachodnim skraju Wyżyny Środkowosyberyjskiej;


lexentry: pol/Góry_Kantabryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Kantabryjskie
trans_list: Kantabrische Gebirge
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej części Hiszpanii na Półwyspie Iberyjskim, położone na północnym skraju Mesety Iberyjskiej, usytuowane równolegle do wybrzeża Zatoki Biskajskiej;


lexentry: pol/Góry_Litawskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Litawskie
trans_list: Leithagebirge
sense:
(geografia, geograficzny) niewysokie alpejskie pasmo górskie na granicy Dolnej Austrii i Burgenlandu we wschodniej Austrii;


lexentry: pol/Góry_Połabskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Połabskie
trans_list: Elbsandsteingebirge
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski rozciągający się w północno-zachodnich Czechach, w kraju usteckim i południowo-wschodnich Niemczech (Saksonia);


lexentry: pol/Góry_Skandynawskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Skandynawskie
trans_list: Skanden
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii;


lexentry: pol/Góry_Sybińskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Sybińskie
trans_list: Zibingebirge | Zibinsgebirge
sense:
(geografia, geograficzny) góry w środkowej Rumunii na zachód od rzeki Aluty, część Karpat Południowych;


lexentry: pol/Góry_Łużyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Łużyckie
trans_list: Lausitzer Gebirge | Zittauer Gebirge
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Sudetach, leżące na zachód od Gór Izerskich, na pograniczu czesko-niemieckim, między Uściem nad Łabą, Żytawą a Libercem;


lexentry: pol/Göteborg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Göteborg
trans_list: Göteborg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;


lexentry: pol/Głuchoniemcy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Głuchoniemcy
trans_list: Walddeutsche
sense:
(historia, historyczny, historycznie) historyczna i etnograficzna zbiorcza nazwa niemieckojęzycznych osadników w Karpatach polskich, między Wisłoką (lub Dunajcem) a Sanem;


lexentry: pol/H-dur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: H-dur
trans_list: H-Dur
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku h (w zapisie nutowym z pięcioma krzyżykami)


lexentry: pol/H__symbol__1
sense_num: 01
written_rep: H
trans_list: H
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) siódmy od C dźwięk w szeregu diatonicznym każdej oktawy;


lexentry: pol/Habakuk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Habakuk
trans_list: Habakuk
sense:
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;


lexentry: pol/Hadziacz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hadziacz
trans_list: Hadjatsch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł;


lexentry: pol/Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Haiti
trans_list: Haiti
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;


lexentry: pol/Hajfong__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hajfong
trans_list: Hải Phòng
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Wietnamu, w delcie Rzeki Czerwonej, nad Zatoką Tonkińską;


lexentry: pol/Hajmos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hajmos
trans_list: Hemus
sense:
(geografia, geograficzny) (mitologia grecka) łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną


lexentry: pol/Halicz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Halicz
trans_list: Halytsch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukraine, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem;


lexentry: pol/Hamlet__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Hamlet
trans_list: Hamlet
sense:
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota Północna


lexentry: pol/Hamza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hamza
trans_list: Hamza
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) podziemny ciek wodny w Brazylii odwadniający Basen Amazonki;


lexentry: pol/Han__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Han
trans_list: Han
sense:
(historia, historyczny, historycznie) druga dynastia cesarska Chin, po dynastii Qin i przed Epoką Trzech Królestw


lexentry: pol/Hannonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hannonia
trans_list: Hennegau
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i średniowieczne hrabstwo, położone w południowych Niderlandach, jej stołecznym miastem jest Mons;


lexentry: pol/Hebe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hebe
trans_list: Hebe
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie młodości oraz szafarka ambrozji i nektaru na Olimpie, utożsamiana z rzymską Juwentas;


lexentry: pol/Hebrydy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hebrydy
trans_list: Hebriden
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim ciągnący się wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Hefajstos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hefajstos
trans_list: Hephaistos
sense:
(mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;


lexentry: pol/Hekate__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hekate
trans_list: Hekate
sense:
(mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);


lexentry: pol/Helena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Helena
trans_list: Elena
sense:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;


lexentry: pol/Helios__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Helios
trans_list: Helios
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie słońca, przedstawiany jako piękny mężczyzna w promienistej aureoli albo koronie z promieni słonecznych, przemierzający dzienne niebo złotym czterokonnym rydwanem, utożsamiany z rzymskim Solem; świadek przysiąg i czynów; źródło światła; syn Hyperiona i Tei; brat Selene i Eos; jedno z bóstw solarnych; jeden z tytanów drugiego pokolenia;


lexentry: pol/Hera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hera
trans_list: Hera
sense:
(mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;


lexentry: pol/Hermes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hermes
trans_list: Hermes
sense:
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym; posłaniec bogów i psychopomp; syn Zeusa i Mai; jeden z olimpijczyków;


lexentry: pol/Hesja_Nadreńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hesja Nadreńska
trans_list: Rheinhessen
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w Niemczech, na zachodnim brzegu Renu, przed 1945 rokiem stanowiła część Hesji, obecnie w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Hezbollah__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hezbollah
trans_list: Hisbollah
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;


lexentry: pol/Hindukusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hindukusz
trans_list: Hindukusch
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;


lexentry: pol/Hitler__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hitler
trans_list: Hitler
sense:
(historia, historyczny, historycznie) nazwisko niemieckiego dyktatora III Rzeszy w latach 1933-1945;


lexentry: pol/Hnizdyczów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hnizdyczów
trans_list: Hnisdytschiw
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie żydaczowskim obwodu lwowskiego;


lexentry: pol/Hodowica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hodowica
trans_list: Hodowyzja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;


lexentry: pol/Holandia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holandia Południowa
trans_list: Südholland
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;


lexentry: pol/Holandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holandia Północna
trans_list: Nordholland
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;


lexentry: pol/Holaszowice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holaszowice
trans_list: Hollschowitz
sense:
(geografia, geograficzny) wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim, znana z zachowanego średniowiecznego układu urbanistycznego;


lexentry: pol/Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holsztyn
trans_list: Holstein
sense:
(geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech;


lexentry: pol/Homer__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Homer
trans_list: Homer
sense:
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;


lexentry: pol/Hongkong__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hongkong
trans_list: Hongkong
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;


lexentry: pol/Horeb__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Horeb
trans_list: Horeb
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczna biblijna góra, na której Jahwe powołał Mojżesza i objawił się Eliaszowi, utożsamiana niekiedy z górą Synaj;


lexentry: pol/Horochów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Horochów
trans_list: Horochiw
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba administracyjna rejonu horochowskiego;


lexentry: pol/Hoszcza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hoszcza
trans_list: Hoschtscha
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;


lexentry: pol/Hołodomor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hołodomor
trans_list: Holodomor
sense:
(historia, historyczny, historycznie) klęska głodu w latach 1932–1933 w ZSRR, na terenie dzisiejszej Ukrainy wschodniej i centralnej;


lexentry: pol/Hołowno__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hołowno
trans_list: Holowne
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie lubomelskim obwodu wołyńskiego;


lexentry: pol/Hołyń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hołyń
trans_list: Holyn
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego;


lexentry: pol/Hryców__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hryców
trans_list: Hryziw
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w rejonie szepetowskim obwodu chmielnickiego;


lexentry: pol/Hucuł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hucuł
trans_list: Huzul
sense:
(etnografia, etnograficzny) góral zamieszkujący Karpaty Wschodnie (tereny południowo-zachodniej Ukrainy);


lexentry: pol/Hun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hun
trans_list: Hunne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;


lexentry: pol/Hłuboczek_Wielki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hłuboczek Wielki
trans_list: Welykyj Hlybotschok
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a niegdyś osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, nad rzeką Seretem;


lexentry: pol/III_Rzesza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: III Rzesza
trans_list: Drittes Reich
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;


lexentry: pol/Ihrowica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ihrowica
trans_list: Ihrowyzja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;


lexentry: pol/Ilek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ilek
trans_list: Ilek
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Uralu;


lexentry: pol/Illinois__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Illinois
trans_list: Illinois
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA położony na środkowym zachodzie kraju, ze stolicą w Springfield;


lexentry: pol/Imeretia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imeretia
trans_list: Imeretien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Gruzji


lexentry: pol/Imperium_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imperium Rzymskie
trans_list: Römerreich
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego


lexentry: pol/Indochiny_Francuskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Indochiny Francuskie
trans_list: Französisch-Indochina
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna kolonia francuska w południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/Indonezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Indonezja
trans_list: Indonesien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;


lexentry: pol/Ingria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ingria
trans_list: Ingermanland
sense:
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji


lexentry: pol/Inguri__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Inguri
trans_list: Enguri
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji, płynąca przez Swanetię i Nizinę Kolchidzką, uchodzi do Morza Czarnego;


lexentry: pol/Innsbruck__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Innsbruck
trans_list: Innsbruck
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol, położone w dolinie rzeki Inn;


lexentry: pol/Instrucz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Instrucz
trans_list: Inster | Instrutsch
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim, łącząc się z Węgorapą tworzy Pregołę;


lexentry: pol/Ipuć__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ipuć
trans_list: Iput
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi oraz smoleńskim i briańskim Rosji, dopływ Soży;


lexentry: pol/Irak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irak
trans_list: Irak
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;


lexentry: pol/Irlandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irlandia Północna
trans_list: Nordirland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;


lexentry: pol/Irpień__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irpień
trans_list: Irpin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ;


lexentry: pol/Irszawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irszawa
trans_list: Irschawa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką;


lexentry: pol/Irtysz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irtysz
trans_list: Irtysch
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;


lexentry: pol/Iset__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iset
trans_list: Isset
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji. lewy dopływ Tobołu; przepływa przez terytorium obwodu swierdłowskiego, kurgańskiego i tiumeńskiego;


lexentry: pol/Isfahan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Isfahan
trans_list: Isfahan
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Afganistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Afganistanu
trans_list: Islamische Republik Afghanistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Iranu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Iranu
trans_list: Islamische Republik Iran
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa


lexentry: pol/Islamska_Republika_Mauretańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Mauretańska
trans_list: Islamische Republik Mauretanien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii


lexentry: pol/Islamska_Republika_Pakistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Pakistanu
trans_list: Islamische Republik Pakistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa


lexentry: pol/Islandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islandia
trans_list: Island
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;


lexentry: pol/Istria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Istria
trans_list: Istrien
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w północnej części Morza Adriatyckiego, podzielony między Chorwację, Słowenię i Włochy;


lexentry: pol/Iszym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iszym
trans_list: Ischim
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Iszymbaj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iszymbaj
trans_list: Ischimbai
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego;


lexentry: pol/Itaka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Itaka
trans_list: Ithaka
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;


lexentry: pol/Iwanków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iwanków
trans_list: Iwankiw
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim nad rzeką Teterew, siedziba władz rejonu iwankowskiego;


lexentry: pol/Iwano-Frankiwsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iwano-Frankiwsk
trans_list: Iwano-Frankiwsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego;


lexentry: pol/Iwanowo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iwanowo
trans_list: Iwanowo
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Iwdel__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iwdel
trans_list: Iwdel
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie swierdłowskim, położone u podnóża Uralu Północnego;


lexentry: pol/Izara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Izara
trans_list: Isar
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Niemczech, prawy dopływ Dunaju, przepływa przez Monachium;


lexentry: pol/Izera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Izera
trans_list: Iser
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Czechach, a w górnym odcinku także w Polsce, prawy dopływ Łaby;


lexentry: pol/Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Izrael
trans_list: Israel
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;


lexentry: pol/Iłukszta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iłukszta
trans_list: Illuxt
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej części Łotwy, w Semigalii, nad rzeką Iłuksztą;


lexentry: pol/Iż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iż
trans_list: Isch
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przepływająca przez Udmurcję i Tatarstan, prawy dopływ Kamy;


lexentry: pol/Iżewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iżewsk
trans_list: Ischewsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położone nad rzeką Iż, dopływem Kamy;


lexentry: pol/Iżma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iżma
trans_list: Ischma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca w Rosji przez terytorium Republiki Komi, lewy dopływ Peczory;


lexentry: pol/Jabłonica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jabłonica
trans_list: Jablunyzja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, podlegająca radzie miejskiej Jaremcza;


lexentry: pol/Jabłonów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jabłonów
trans_list: Jabluniw
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, na Pokuciu;


lexentry: pol/Jagier__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jagier
trans_list: Erlau
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Eger, miasto w północno-wschodnich Węgrzech


lexentry: pol/Jagodzin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jagodzin
trans_list: Jahotyn
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim;


lexentry: pol/Jahwe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jahwe
trans_list: Jahwe
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;


lexentry: pol/Jamnica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jamnica
trans_list: Jamnyzja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego;


lexentry: pol/Jan_Mayen__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jan Mayen
trans_list: Jan Mayen
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;


lexentry: pol/Jaremcze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jaremcze
trans_list: Jaremtsche
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) ukraińskie miasto na prawach rejonu, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad rzeką Prut;


lexentry: pol/Jarkend-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jarkend-daria
trans_list: Yarkant
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym;


lexentry: pol/Jarmuk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jarmuk
trans_list: Jarmuk
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią;


lexentry: pol/Jasina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jasina
trans_list: Jassinja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą;


lexentry: pol/Jawaryn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jawaryn
trans_list: Raab
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech;


lexentry: pol/Jaćwież__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jaćwież
trans_list: Sudauen
sense:
kraina Jaćwingów położona w okresie średniowiecza między rzekami takimi jak: Biebrza, Niemen, Szeszupa oraz obszarami pomiędzy jeziorami Mamry i Śniardwy a rzeką Łęg;


lexentry: pol/Jałta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jałta
trans_list: Jalta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;


lexentry: pol/Jegorjewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jegorjewsk
trans_list: Jegorjewsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Jehowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jehowa
trans_list: Jehova
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii. Jedna z form oddania hebrajskiego zapisu imienia Bożego יהוה nazywanego tetragramem. Imię to występuje w niektórych przekładach Biblii na język polski. Z posługiwania się tą formą najbardziej znani są świadkowie Jehowy.


lexentry: pol/Jejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jejsk
trans_list: Jeisk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim;


lexentry: pol/Jekaterynburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jekaterynburg
trans_list: Jekaterinburg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;


lexentry: pol/Jemen__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jemen
trans_list: Jemen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;


lexentry: pol/Jena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jena
trans_list: Jena
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;


lexentry: pol/Jerozolima__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerozolima
trans_list: Jerusalem
sense:
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;


lexentry: pol/Jerusłan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerusłan
trans_list: Jeruslan
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody saratowski i wołgogradzki), lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Jeruzalem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jeruzalem
trans_list: Jerusalem
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;


lexentry: pol/Jerycho__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerycho
trans_list: Jericho
sense:
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;


lexentry: pol/Jessentuki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jessentuki
trans_list: Jessentuki
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;


lexentry: pol/Jezierna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezierna
trans_list: Oserna
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie położone w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;


lexentry: pol/Jezioro_Atanasowskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Atanasowskie
trans_list: Atanassow-See
sense:
(geografia, geograficzny) słone jezioro przybrzeżne, położone w Bułgarii, nieopodal wybrzeża Morza Czarnego;


lexentry: pol/Jezioro_Bodeńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Bodeńskie
trans_list: Bodensee
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;


lexentry: pol/Jezioro_Burgaskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Burgaskie
trans_list: Burgas-See
sense:
(geografia, geograficzny) nizinne jezioro limanowe w południowo-wschodniej Bułgarii, położone na zachód od miasta Burgas;


lexentry: pol/Jezioro_Czterech_Kantonów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Czterech Kantonów
trans_list: Vierwaldstättersee
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w środkowej części Szwajcarii, nad jego brzegami wznosi się miasto Lucerna;


lexentry: pol/Jezioro_Genewskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Genewskie
trans_list: Genfersee
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;


lexentry: pol/Jezioro_Kubieńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Kubieńskie
trans_list: Kubenasee
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w europejskiej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim, na północ od Wołogdy;


lexentry: pol/Jezioro_Kułundyńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Kułundyńskie
trans_list: Kulundasee
sense:
(geografia, geograficzny) gorzkie jezioro bezodpływowe w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, na Równinie Kułundyńskiej;


lexentry: pol/Jezioro_Szkoderskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Szkoderskie
trans_list: Skutarisee
sense:
(geografia, geograficzny) największe na Półwyspie Bałkańskim jezioro, położone na granicy Albanii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Jezioro_Zuryskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Zuryskie
trans_list: Zürichsee
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro polodowcowe w Szwajcarii, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Jezupol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezupol
trans_list: Jesupil
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim, w międzyrzeczu rzek Dniestr i Bystrzyca;


lexentry: pol/Jonia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Jonia
trans_list: Ionien | Jonien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;


lexentry: pol/Jordan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jordan
trans_list: Jordan
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;


lexentry: pol/Joruba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Joruba
trans_list: Yoruba
sense:
(etnografia, etnograficzny) jeden z ludów zamieszkujących zachodnią Afrykę, głównie Nigerię, Togo i Benin;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jowisz
trans_list: Jupiter
sense:
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Jowisz
trans_list: Jupiter
sense:
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Judea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Judea
trans_list: Judäa
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;


lexentry: pol/Jug__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jug
trans_list: Jug
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę;


lexentry: pol/Jugosławia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jugosławia
trans_list: Jugoslawien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;


lexentry: pol/Jura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jura
trans_list: Jura
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuskojęzyczny kanton, w północno-zachodniej części Szwajcarii;


lexentry: pol/Jura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jura
trans_list: Jura
sense:
(geografia, geograficzny) góry na granicy Francji i Szwajcarii, stanowiące północne odgałęzienie Alp;


lexentry: pol/Jurmała__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jurmała
trans_list: Riga-Strand
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, na granicy Liwonii i Kurlandii;


lexentry: pol/Jutlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jutlandia
trans_list: Jütland
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;


lexentry: pol/Kabyl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kabyl
trans_list: Kabyle
sense:
(antropologia, antropologiczny) mężczyzna wywodzący się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; mężczyzna pochodzący z Kabylii, mający kabylskie pochodzenie


lexentry: pol/Kachetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kachetia
trans_list: Kachetien
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;


lexentry: pol/Kafarnaum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kafarnaum
trans_list: Kafarnaum
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;


lexentry: pol/Kaliningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaliningrad
trans_list: Kaliningrad | Königsberg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;


lexentry: pol/Kalinów_Nowy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kalinów Nowy
trans_list: Nowyj Kalyniw
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;


lexentry: pol/Kalinówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kalinówka
trans_list: Kalyniwka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim;


lexentry: pol/Kalmar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kalmar
trans_list: Kalmar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;


lexentry: pol/Kambodża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kambodża
trans_list: Kambodscha
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;


lexentry: pol/Kamczatka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kamczatka
trans_list: Kamtschatka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Dalekim Wschodzie, uchodząca do Zatoki Kamczackiej;


lexentry: pol/Kamieniec_Podolski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kamieniec Podolski
trans_list: Kamjanez-Podilskyj
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie chmielnickim nad Smotryczem;


lexentry: pol/Kamionka_Bużańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kamionka Bużańska
trans_list: Kamjanka-Buska
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, położone w obwodzie lwowskim, siedziba rejonu kamioneckiego;


lexentry: pol/Kanada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kanada
trans_list: Kanada
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Kanał_Sueski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kanał Sueski
trans_list: Sueskanal
sense:
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;


lexentry: pol/Kandałaksza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kandałaksza
trans_list: Kandalakscha
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);


lexentry: pol/Kaniów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaniów
trans_list: Kaniw
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie czerkaskim, nad Zbiornikiem Kaniowskim na Dnieprze;


lexentry: pol/Kantabria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kantabria
trans_list: Kantabrien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Hiszpanii, nad brzegiem Zatoki Biskajskiej


lexentry: pol/Kapadocja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kapadocja
trans_list: Kappadokien | Kappadozien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;


lexentry: pol/Kapua__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kapua
trans_list: Capua
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położona na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;


lexentry: pol/Kara-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kara-daria
trans_list: Qoradaryo
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię;


lexentry: pol/Karadż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karadż
trans_list: Karadsch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs;


lexentry: pol/Karakałpacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karakałpacja
trans_list: Karakalpakistan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukusie;


lexentry: pol/Karawanki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karawanki
trans_list: Karawanken
sense:
(geografia, geograficzny) masyw górski na pograniczu Słowenii i Austrii, część Południowych Alp Wapiennych;


lexentry: pol/Karel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Karel
trans_list: Karelier
sense:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;


lexentry: pol/Karelia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karelia
trans_list: Karelien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;


lexentry: pol/Kargopol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kargopol
trans_list: Kargopol
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi;


lexentry: pol/Karia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Karia
trans_list: Karien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Karpaty_Austriacko-Morawskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karpaty Austriacko-Morawskie
trans_list: Österreichisch-Südmährische Karpaten
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich, na granicy Austrii z Czechami;


lexentry: pol/Karpaty_Południowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karpaty Południowe
trans_list: Südkarpaten | Transsilvanische Alpen
sense:
(geografia, geograficzny) część Karpat położona na terenie Rumunii, rozciągająca się od przełęczy Predeal na wschodzie, po przełom Żelaznej Bramy na zachodzie;


lexentry: pol/Karpaty_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karpaty Wschodnie
trans_list: Ostkarpaten
sense:
(geografia, geograficzny) odcinek łuku Karpat między Przełęczą Łupkowską na północnym zachodzie a przełęczą Predeal na południu;


lexentry: pol/Karpaty_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karpaty Zachodnie
trans_list: Westkarpaten
sense:
(geografia, geograficzny) prowincja fizycznogeograficzna i pasmo górskie stanowiące zachodnią część Karpat;


lexentry: pol/Karszy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karszy
trans_list: Qarshi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego;


lexentry: pol/Kartagina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kartagina
trans_list: Karthago
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu


lexentry: pol/Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kartlia
trans_list: Kartlien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina we wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Karyntia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karyntia
trans_list: Kärnten
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii


lexentry: pol/Karłowice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karłowice
trans_list: Carlowitz | Karlowitz
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miasto w autonomicznej prowincji Wojwodina w Serbii;


lexentry: pol/Kas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kas
trans_list: Kas
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;


lexentry: pol/Kasjopea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kasjopea
trans_list: Cassiopeia
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W;


lexentry: pol/Kasjopea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kasjopea
trans_list: Cassiopeia
sense:
(mitologia grecka) królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);


lexentry: pol/Kaszgar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaszgar
trans_list: Kaschgar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, na zachodnim skraju Kotliny Kaszgarskiej, nad rzeką Kaszgar (1.2);


lexentry: pol/Katania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katania
trans_list: Catania
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i port we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Katania, u podnóża Etny;


lexentry: pol/Katar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katar
trans_list: Katar
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;


lexentry: pol/Katuń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katuń
trans_list: Katun
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, łącząc się z Biją tworzy Ob;


lexentry: pol/Kaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaukaz
trans_list: Kaukasien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Kazachstan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kazachstan
trans_list: Kasachstan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;


lexentry: pol/Kazanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kazanka
trans_list: Kasanka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Kazwin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kazwin
trans_list: Qazvin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Kaługa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaługa
trans_list: Kaluga
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego;


lexentry: pol/Kem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kem
trans_list: Kem
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Republice Karelii, uchodzi do Morza Białego;


lexentry: pol/Kercz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kercz
trans_list: Kertsch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;


lexentry: pol/Khmerka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Khmerka
trans_list: Khmer
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej głównie Kambodżę, Tajlandię i Wietnam, posługującej się językiem khmerskim;


lexentry: pol/Kiernica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kiernica
trans_list: Kernyzja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego;


lexentry: pol/Kilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kilonia
trans_list: Kiel
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Kirenga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kirenga
trans_list: Kirenga
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;


lexentry: pol/Kirgistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kirgistan
trans_list: Kirgisistan | Kirgisien | Kirgistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Kiusiu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kiusiu
trans_list: Kyūshū
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, trzecia pod względem wielkości wyspa Japonii;


lexentry: pol/Klaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klaźma
trans_list: Kljasma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi;


lexentry: pol/Klio__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klio
trans_list: Klio
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.;


lexentry: pol/Klińce__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klińce
trans_list: Klinzy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie briańskim, położone nad Turosną;


lexentry: pol/Kluczów_Wielki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kluczów Wielki
trans_list: Welykyj Kljutschiw
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;


lexentry: pol/Kniahinin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kniahinin
trans_list: Knjahynyne
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie demidowskim obwodu rówieńskiego;


lexentry: pol/Kniażołuka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kniażołuka
trans_list: Knjascholuka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie dolińskim obwodu iwanofrankiwskiego;


lexentry: pol/Kobaki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kobaki
trans_list: Kobaky
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego;


lexentry: pol/Kobyłecka_Polana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kobyłecka Polana
trans_list: Kobylezka Poljana
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego Ukrainy;


lexentry: pol/Kokand__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kokand
trans_list: Qoʻqon
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej;


lexentry: pol/Kolchida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kolchida
trans_list: Kolchis
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji;


lexentry: pol/Kolumb__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kolumb
trans_list: Kolumbus
sense:
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba


lexentry: pol/Kolędziany__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kolędziany
trans_list: Kolyndjany
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;


lexentry: pol/Komodo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Komodo
trans_list: Komodo
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa w Indonezji, w archipelagu Małe Wyspy Sundajskie, pomiędzy większymi wyspami Sumbawa i Flores;


lexentry: pol/Koncze-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koncze-daria
trans_list: Konqi
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w regionie Sinciang, na skraju Kotliny Kaszgarskiej;


lexentry: pol/Konda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Konda
trans_list: Konda
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Konfederacja_Szwajcarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Konfederacja Szwajcarska
trans_list: Schweizerische Eidgenossenschaft
sense:
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;


lexentry: pol/Konstantynówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Konstantynówka
trans_list: Kostjantyniwka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim;


lexentry: pol/Kooperacyjna_Republika_Gujany__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kooperacyjna Republika Gujany
trans_list: Kooperative Republik Guyana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany


lexentry: pol/Korea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Korea
trans_list: Korea
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;


lexentry: pol/Kornwalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kornwalia
trans_list: Cornwall
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;


lexentry: pol/Koryntia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koryntia
trans_list: Korinthia
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina tworzona przez ziemie leżące wokół Koryntu


lexentry: pol/Kosowe_Pole__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kosowe Pole
trans_list: Fushë Kosova
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Kosowie, położone na południowy zachód od Prisztiny, w kotlinie Kosowe Pole (1.2);


lexentry: pol/Kotorosl__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kotorosl
trans_list: Kotorosl
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Kotuj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kotuj
trans_list: Kotui
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę;


lexentry: pol/Kowrow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kowrow
trans_list: Kowrow
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą;


lexentry: pol/Kozak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kozak
trans_list: Kosak
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;


lexentry: pol/Koziorożec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koziorożec
trans_list: Steinbock
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;


lexentry: pol/Koziorożec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koziorożec
trans_list: Steinbock
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Koła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koła
trans_list: Kola
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej Morza Barentsa w odległości;


lexentry: pol/Kołomna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kołomna
trans_list: Kolomna
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy;


lexentry: pol/Kołomyja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kołomyja
trans_list: Kolomyja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem;


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół
trans_list: Kirche
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół
trans_list: Kirche
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;


lexentry: pol/Kościół_katolicki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół katolicki
trans_list: Katholische Kirche
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;


lexentry: pol/Kraj_Basków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Basków
trans_list: Baskenland
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;


lexentry: pol/Kraj_Basków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Basków
trans_list: Baskenland
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);


lexentry: pol/Kraj_Sudetów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Sudetów
trans_list: Sudetendeutschland | Sudetengebiet | Sudetenland | Sudetengebiete
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;


lexentry: pol/Kraj_Sudetów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Sudetów
trans_list: Reichsgau Sudetenland
sense:
(historia, historyczny, historycznie) Okręg Rzeszy Kraj Sudetów - w 1938-1945 okręg rzeszy Rzeszy Niemieckiej;


lexentry: pol/Kraj_Sudetów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Sudetów
trans_list: Provinz Sudetenland
sense:
(historia, historyczny, historycznie) prowincja Kraj Sudetów - w 1918 roku prowincja Republika Niemieckiej Austrii na Morawach północnych i na Śląsku Sudeckim ze stolicą w Opawie.


lexentry: pol/Krasnodar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krasnodar
trans_list: Krasnodar
sense:
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;


lexentry: pol/Krym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krym
trans_list: Krim
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep na południu Ukrainy, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim;


lexentry: pol/Krzyżak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krzyżak
trans_list: Kreuzritter
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego)


lexentry: pol/Królestwo_Arabii_Saudyjskiej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Arabii Saudyjskiej
trans_list: Königreich Saudi-Arabien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Arabii Saudyjskiej jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Bahrajnu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Bahrajnu
trans_list: Königreich Bahrain
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Danii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Danii
trans_list: Königreich Dänemark
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;


lexentry: pol/Królestwo_Norwegii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Norwegii
trans_list: Königreich Norwegen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Norwegii jako państwa;


lexentry: pol/Kserkses__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kserkses
trans_list: Xerxes
sense:
(historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców


lexentry: pol/Księstwo_Andory__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Księstwo Andory
trans_list: Fürstentum Andorra
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa


lexentry: pol/Księstwo_Liechtensteinu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Księstwo Liechtensteinu
trans_list: Fürstentum Liechtenstein
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Liechtensteinu jako państwa;


lexentry: pol/Księżyc__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Księżyc
trans_list: Mond
sense:
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Ktezyfon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ktezyfon
trans_list: Ktesiphon
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu, u ujścia rzeki Dijala, dawna zimowa stolica państw Partów i Seleucydów;


lexentry: pol/Kuba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kuba
trans_list: Kuba
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;


lexentry: pol/Kubań__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kubań
trans_list: Kuban
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;


lexentry: pol/Kubuś_Puchatek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kubuś Puchatek
trans_list: Pu der Bär
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;


lexentry: pol/Kudymkar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kudymkar
trans_list: Kudymkar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim;


lexentry: pol/Kuma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kuma
trans_list: Kuma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji płynąca we wschodniej części Przedkaukazia;


lexentry: pol/Kunduz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kunduz
trans_list: Kundus
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Afganistanie, nad rzeką Kunduz, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Kungur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kungur
trans_list: Kungur
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego;


lexentry: pol/Kura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kura
trans_list: Kura
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Kurdystan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kurdystan
trans_list: Kurdistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;


lexentry: pol/Kursk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kursk
trans_list: Kursk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;


lexentry: pol/Kurytyba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kurytyba
trans_list: Curitiba
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;


lexentry: pol/Kusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kusz
trans_list: Kusch
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;


lexentry: pol/Kusz__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Kusz
trans_list: Kusch | Reich von Kusch
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;


lexentry: pol/Kułunda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kułunda
trans_list: Kulunda
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona na terenie Kraju Ałtajskiego, uchodząca do Jeziora Kułundyńskiego;


lexentry: pol/Kwedlinburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kwedlinburg
trans_list: Quedlinburg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Kwerfurt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kwerfurt
trans_list: Querfurt
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Querfurt, miasto w Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Kynuria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kynuria
trans_list: Kynouria
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim brzegu Peloponezu między Argolidą a Lakonią


lexentry: pol/Kyrie_eleison__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: Kyrie eleison
trans_list: Kyrie eleison | Kyrieeleison | Kyrieleis
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) „Panie, zmiłuj się (nad nami)”, chrześcijańska formuła liturgiczna


lexentry: pol/Kyzył__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kyzył
trans_list: Kysyl
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy;


lexentry: pol/Kłajpeda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kłajpeda
trans_list: Memel | Klaipėda
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w zachodniej części Litwy, u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego;


lexentry: pol/Lacjum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lacjum
trans_list: Latium
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;


lexentry: pol/Lakonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lakonia
trans_list: Lakonien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią


lexentry: pol/Laponia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Laponia
trans_list: Lappland
sense:
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;


lexentry: pol/Las_Bregencki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Las Bregencki
trans_list: Bregenzer Wald
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych, od zachodu graniczy z Renem, od wschodu z Alpami Algawskimi;


lexentry: pol/Las_Wiedeński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Las Wiedeński
trans_list: Wienerwald
sense:
(geografia, geograficzny) najbardziej wysunięte na północny wschód pasmo górskie Alp Wschodnich, znajdujące się w pobliżu Wiednia w Austrii;


lexentry: pol/Lazurowe_Wybrzeże__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lazurowe Wybrzeże
trans_list: Côte d'Azur
sense:
(geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;


lexentry: pol/Lazyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lazyka
trans_list: Lasika
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i królestwa istniejącego w zachodniej części współczesnej Gruzji;


lexentry: pol/Leda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Leda
trans_list: Leda
sense:
(mitologia grecka) królewna etolska i królowa spartańska, żona Tyndareosa i kochanka Zeusa oraz matka Kastora, Polideukesa, Heleny i Klitajmestry;


lexentry: pol/Lejda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lejda
trans_list: Leiden
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;


lexentry: pol/Leningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Leningrad
trans_list: Leningrad
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991


lexentry: pol/Lew__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lew
trans_list: Löwe
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;


lexentry: pol/Lewant__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lewant
trans_list: Levante
sense:
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);


lexentry: pol/Licja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Licja
trans_list: Lykien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;


lexentry: pol/Lidia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lidia
trans_list: Lydien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Liechtenstein__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Liechtenstein
trans_list: Liechtenstein
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;


lexentry: pol/Likaonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Likaonia
trans_list: Lykaonien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Limassol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Limassol
trans_list: Limassol
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Limburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Limburgia
trans_list: Limburg
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodnich Niderlandach, obecnie podzielona między Belgię i Holandię;


lexentry: pol/Linz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Linz
trans_list: Linz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria;


lexentry: pol/Litawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Litawa
trans_list: Leitha
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i na Węgrzech, prawy dopływ Dunaju, historyczna granica między Austrią a Węgrami;


lexentry: pol/Liturgia_godzin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Liturgia godzin
trans_list: Stundengebet
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) codzienna modlitwa liturgiczna Kościoła katolickiego;


lexentry: pol/Litwa_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Litwa Mniejsza
trans_list: Kleinlitauen | Preußisch Litauen
sense:
(geografia, geograficzny) litewski region etnograficzny, znajdujący się w większości na terenie Rosji a częściowo także i w obecnej Litwie i Polsce;


lexentry: pol/Lizbona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lizbona
trans_list: Lissabon
sense:
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Loara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Loara
trans_list: Loire
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Lokryda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lokryda
trans_list: Lokris
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji, zamieszkana przez Lokrów, rozdzielona przez Dorydę i Fokidę na trzy odrębne części;


lexentry: pol/Lotaryngia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lotaryngia
trans_list: Lothringen
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Lubeka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lubeka
trans_list: Lübeck
sense:
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Lubusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lubusz
trans_list: Lebus
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w Brandenburgii, nad Odrą, historyczna stolica ziemi lubuskiej;


lexentry: pol/Lucyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lucyn
trans_list: Ludsen
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie w historycznej Łatgalii, nad Jeziorem Lucyńskim, stolica gminy Lucyn;


lexentry: pol/Ludowa_Republika_Bangladeszu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ludowa Republika Bangladeszu
trans_list: Volksrepublik Bangladesch
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;


lexentry: pol/Lutnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lutnia
trans_list: Leier
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Macedończyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Macedończyk
trans_list: Mazedonier
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;


lexentry: pol/Madagaskar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Madagaskar
trans_list: Madagaskar
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Magdala__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Magdala
trans_list: Magdala
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad Jeziorem Galilejskim w Palestynie;


lexentry: pol/Magdeburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Magdeburg
trans_list: Magdeburg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Mahomet__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mahomet
trans_list: Mohammed
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;


lexentry: pol/Maja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maja
trans_list: Maja
sense:
(mitologia grecka) nimfa góry Kyllene w Arkadii, jedna z Plejad; kochanka Zeusa i matka Hermesa; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Maja (1.3);


lexentry: pol/Makarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Makarska
trans_list: Makarska
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Mali__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mali
trans_list: Mali
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;


lexentry: pol/Malmö__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Malmö
trans_list: Malmö
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;


lexentry: pol/Malwiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Malwiny
trans_list: Falklandinseln
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;


lexentry: pol/Mama__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mama
trans_list: Mama
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; lewy dopływ Witimu;


lexentry: pol/Mannheim__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mannheim
trans_list: Mannheim
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Marche__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marche
trans_list: Marken
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;


lexentry: pol/Marchia_Wkrzańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marchia Wkrzańska
trans_list: Uckermark
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina leżąca w Brandenburgii, w Niemczech, nad rzeką Wkrą, w średniowieczu część składowa Marchii Brandenburskiej;


lexentry: pol/Mariany_Północne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mariany Północne
trans_list: Nördliche Marianen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;


lexentry: pol/Maribor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maribor
trans_list: Marburg an der Drau | Maribor
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą;


lexentry: pol/Marica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marica
trans_list: Mariza
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego;


lexentry: pol/Marmarosz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marmarosz
trans_list: Maramuresch
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej części Rumunii oraz w południowej Ukrainie, położona wzdłuż rzeki Cisy;


lexentry: pol/Maroko__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maroko
trans_list: Marokko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;


lexentry: pol/Mars__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mars
trans_list: Mars
sense:
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii;


lexentry: pol/Mars__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Mars
trans_list: Mars
sense:
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Marusza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marusza
trans_list: Marosch | Mieresch
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i w południowo-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy;


lexentry: pol/Massachusetts__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Massachusetts
trans_list: Massachusetts
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;


lexentry: pol/Masyw_Mont_Blanc__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Masyw Mont Blanc
trans_list: Mont-Blanc-Gruppe
sense:
(geografia, geograficzny) masyw górski w paśmie Alp Graickich, na pograniczu Szwajcarii, Francji i Włoch;


lexentry: pol/Maur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Maur
trans_list: Maure
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;


lexentry: pol/Mauretania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mauretania
trans_list: Mauretanien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;


lexentry: pol/Mazury__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mazury
trans_list: Masuren
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce;


lexentry: pol/Mała_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mała Niedźwiedzica
trans_list: Kleiner Bär
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;


lexentry: pol/Mała_Tyrnawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mała Tyrnawa
trans_list: Kleine Kokel
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, mająca źródła w Karpatach Wschodnich, łączy się z Wielką Tyrnawą tworząc Tyrnawę


lexentry: pol/Mały_Jenisej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mały Jenisej
trans_list: Kleiner Jenissei
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, jedna ze źródłowych rzek Jeniseju;


lexentry: pol/Mały_Uzeń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mały Uzeń
trans_list: Kleiner Usen
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie;


lexentry: pol/Mały_Zab__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mały Zab
trans_list: Kleiner Zab
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Iranu i Iraku, lewy dopływ Tygrysu;


lexentry: pol/Mccheta-Mtianetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mccheta-Mtianetia
trans_list: Mzcheta-Mtianeti
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie;


lexentry: pol/Mccheta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mccheta
trans_list: Mzcheta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia;


lexentry: pol/Medziugorie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Medziugorie
trans_list: Međugorje
sense:
(geografia, geograficzny) wieś i ośrodek kultu religijnego w Bośni i Hercegowinie, w południowej części Hercegowiny;


lexentry: pol/Megrelia-Górna_Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Megrelia-Górna Swanetia
trans_list: Mingrelien und Oberswanetien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Megrelia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Megrelia
trans_list: Mingrelien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji, nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Meklemburgia-Pomorze_Przednie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meklemburgia-Pomorze Przednie
trans_list: Mecklenburg-Vorpommern
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, położony w ich północno-wschodniej części, obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Meklemburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meklemburgia
trans_list: Mecklenburg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz;


lexentry: pol/Memfis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Memfis
trans_list: Memphis
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu;


lexentry: pol/Mentona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mentona
trans_list: Menton
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina w południowej Francji, w departamencie Alpy Nadmorskie;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Merkury
trans_list: Merkur
sense:
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Merkury
trans_list: Merkur
sense:
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;


lexentry: pol/Mesenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mesenia
trans_list: Messenien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina na południowo-wschodnim Peloponezie, z historycznym ośrodkiem w Mesini


lexentry: pol/Meseta_Iberyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meseta Iberyjska
trans_list: Iberische Meseta
sense:
(geografia, geograficzny) wyżynno-górska, środkowa część Półwyspu Iberyjskiego, w Hiszpanii i Portugalii;


lexentry: pol/Mesjasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mesjasz
trans_list: Messias
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Mesyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mesyna
trans_list: Messina
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;


lexentry: pol/Meszhed__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meszhed
trans_list: Maschhad
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnim Iranie, drugie co do wielkości miasto tego kraju;


lexentry: pol/Metis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Metis
trans_list: Metis
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie roztropności (w pozytywnym znaczeniu) i przewrotności (w negatywnym znaczeniu);


lexentry: pol/Metys__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Metys
trans_list: Mestize
sense:
(antropologia, antropologiczny) mieszaniec żółtej rasy człowieka z rasą białą, zwłaszcza potomek Indianki i białego mężczyzny albo białej kobiety i Indianina;


lexentry: pol/Mezopotamia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mezopotamia
trans_list: Mesopotamien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;


lexentry: pol/Miass__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Miass
trans_list: Miass
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji prawy dopływ Isetu, przepływa przez Baszkirię oraz obwody czelabiński i kurgański;


lexentry: pol/Michigan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Michigan
trans_list: Michigan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący na Środkowym Zachodzie, w regionie Wielkich Jezior;


lexentry: pol/Miedwiedica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Miedwiedica
trans_list: Medwediza
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) lewy dopływ Donu mający swe źródła w obwodzie saratowskim;


lexentry: pol/Mikronezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mikronezja
trans_list: Mikronesien
sense:
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);


lexentry: pol/Mineralne_Wody__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mineralne Wody
trans_list: Mineralnyje Wody
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;


lexentry: pol/Minerwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minerwa
trans_list: Minerva
sense:
(mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;


lexentry: pol/Minorka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minorka
trans_list: Menorca
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;


lexentry: pol/Mirny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mirny
trans_list: Mirny
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zamknięte w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;


lexentry: pol/Mistrzostwa_Świata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Mistrzostwa Świata
trans_list: Weltmeisterschaft
sense:
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie


lexentry: pol/Moab__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moab
trans_list: Moab
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnym Lewancie po wschodniej stronie Morza Martwego;


lexentry: pol/Modlitwa_Pańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Modlitwa Pańska
trans_list: Vaterunser
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów;


lexentry: pol/Mojżesz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mojżesz
trans_list: Mose | Moses
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moluki
trans_list: Molukken
sense:
(geografia, geograficzny) grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moluki
trans_list: Molukken
sense:
(geografia, geograficzny) prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);


lexentry: pol/Monako__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Monako
trans_list: Monaco
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Morawa_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morawa Południowa
trans_list: Südliche Morava
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, łącząc się z Morawą Zachodnią w środkowej Serbii, tworzy Morawę;


lexentry: pol/Morawy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morawy
trans_list: Mähren
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;


lexentry: pol/Morze_Adriatyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Adriatyckie
trans_list: Adriatisches Meer | Adria
sense:
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Morze_Alandzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Alandzkie
trans_list: Aländer See
sense:
(geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;


lexentry: pol/Morze_Alborańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Alborańskie
trans_list: Alborán Meer
sense:
(geografia, geograficzny) akwen w zachodniej części Morza Śródziemnego, oddzielający północne wybrzeże Afryki od południowego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Morze_Andamańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Andamańskie
trans_list: Andamanensee
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) morze przybrzeżne położone w części północno-wschodniej Oceanu Indyjskiego na południowy wschód od Zatoki Bengalskiej, pomiędzy Półwyspem Indochińskim a wyspami: Nikobarami, Andamanami i Sumatrą;


lexentry: pol/Morze_Archipelagowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Archipelagowe
trans_list: Schärenmeer
sense:
(geografia, geograficzny) akwen morski między wybrzeżem Finlandii i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;


lexentry: pol/Morze_Azowskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Azowskie
trans_list: Asowsches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;


lexentry: pol/Morze_Balearskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Balearskie
trans_list: Balearen-Meer | Iberisches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami;


lexentry: pol/Morze_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Beringa
trans_list: Beringmeer | Beringsee | Bering-Meer
sense:
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;


lexentry: pol/Morze_Celtyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Celtyckie
trans_list: Keltische See
sense:
(geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;


lexentry: pol/Morze_Czukockie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Czukockie
trans_list: Tschuktschensee
sense:
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego leżąca za północnym kołem podbiegunowym, pomiędzy wybrzeżem Alaski a Syberią;


lexentry: pol/Morze_Grenlandzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Grenlandzkie
trans_list: Grönlandsee
sense:
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce pomiędzy Grenlandią na zachodzie, Islandią na południu, a Spitsbergenem i Wyspą Niedźwiedzią na wschodzie;


lexentry: pol/Morze_Jońskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Jońskie
trans_list: Ionisches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;


lexentry: pol/Morze_Karaibskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Karaibskie
trans_list: Karibisches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Karskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Karskie
trans_list: Karasee
sense:
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej;


lexentry: pol/Morze_Martwe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Martwe
trans_list: Totes Meer
sense:
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;


lexentry: pol/Morze_Mirtejskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Mirtejskie
trans_list: Myrtoisches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) morze w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, między archipelagiem Cykladów a półwyspem Peloponez;


lexentry: pol/Morze_Norweskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Norweskie
trans_list: Europäisches Nordmeer
sense:
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Ochockie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Ochockie
trans_list: Ochotskisches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) morze w północno-zachodniej części Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/Morze_Trackie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Trackie
trans_list: Thrakisches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji;


lexentry: pol/Morze_Tyrreńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Tyrreńskie
trans_list: Tyrrhenisches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;


lexentry: pol/Morze_Wattowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wattowe
trans_list: Wattenmeer
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;


lexentry: pol/Morze_Wschodniochińskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wschodniochińskie
trans_list: Ostchinesisches Meer
sense:
(geografia, geograficzny) morze położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południe od Morza Żółtego, między wybrzeżem chińskim a wyspami Riukiu; z Morzem Południowochińskim łączy je Cieśnina Tajwańska;


lexentry: pol/Morze_Wschodniosyberyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wschodniosyberyjskie
trans_list: Ostsibirische See
sense:
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;


lexentry: pol/Morze_Łaptiewów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Łaptiewów
trans_list: Laptewsee
sense:
(geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;


lexentry: pol/Morze_Śródziemne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Śródziemne
trans_list: Mittelmeer
sense:
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Mołdawia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mołdawia
trans_list: Moldau | Moldawien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;


lexentry: pol/Mołoga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mołoga
trans_list: Mologa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim;


lexentry: pol/Msta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Msta
trans_list: Msta
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie obwodów nowogrodzkiego i twerskiego, uchodzi do jeziora Ilmen;


lexentry: pol/Mt__skrót__1
sense_num: 02
written_rep: Mt
trans_list: Matthias
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz


lexentry: pol/Mura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mura
trans_list: Mur
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Austrii, wschodniej Słowenii, północnej Chorwacji i zachodnich Węgrzech; w dorzeczu Dunaju;


lexentry: pol/Murcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Murcja
trans_list: Murcia
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii


lexentry: pol/Murom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Murom
trans_list: Murom
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką;


lexentry: pol/Mużaków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mużaków
trans_list: Bad Muskau
sense:
(geografia, geograficzny) miasto uzdrowiskowe w Niemczech nad Nysą Łużycką w kraju związkowym Saksonia;


lexentry: pol/Myzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Myzja
trans_list: Mysien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią;


lexentry: pol/Młoda_Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Młoda Polska
trans_list: Junges Polen
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) polska odmiana modernizmu w literaturze, muzyce i sztuce na przełomie XIX i XX wieku;


lexentry: pol/NLPZ__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: NLPZ
trans_list: NSAP | NSAR
sense:
= (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;


lexentry: pol/NRD__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: NRD
trans_list: DDR
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna


lexentry: pol/Nabierieżnyje_Czełny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nabierieżnyje Czełny
trans_list: Nabereschnyje Tschelny
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone nad Kamą;


lexentry: pol/Nachodka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nachodka
trans_list: Nachodka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;


lexentry: pol/Naddniestrzańska_Republika_Mołdawska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Naddniestrzańska Republika Mołdawska
trans_list: Pridnestrowische Moldauische Republik
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Naddniestrza;


lexentry: pol/Nadrenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nadrenia
trans_list: Rheinland
sense:
(geografia, geograficzny) luźno zdefiniowana kraina obejmująca ziemie wokół północnego i środkowego odcinka niemieckiego Renu;


lexentry: pol/Nadrowia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nadrowia
trans_list: Nadrauen
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina pruska znajdująca się na wschód od rzeki Dejmy;


lexentry: pol/Nadym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nadym
trans_list: Nadym
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej Syberii, wpada do Zatoki Obskiej;


lexentry: pol/Nalczyk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nalczyk
trans_list: Naltschik
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;


lexentry: pol/Namangan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Namangan
trans_list: Namangan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego;


lexentry: pol/Namur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Namur
trans_list: Namur
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);


lexentry: pol/Nanga_Parbat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nanga Parbat
trans_list: Nanga Parbat
sense:
(geografia, geograficzny) ośmiotysięcznik na zachodnim skraju Himalajów, na obszarze Kaszmiru w północno-wschodnim Pakistanie, dziewiąty co do wysokości szczyt świata;


lexentry: pol/Nantes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nantes
trans_list: Nantes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;


lexentry: pol/Napoleon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Napoleon
trans_list: Napoleon
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów


lexentry: pol/Narjan-Mar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Narjan-Mar
trans_list: Narjan-Mar
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;


lexentry: pol/Narwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Narwa
trans_list: Narwa
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);


lexentry: pol/Naryn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Naryn
trans_list: Naryn
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Kara-darią tworzy Syr-darię;


lexentry: pol/Natangia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Natangia
trans_list: Natangen
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obejmująca w ziemie między Łyną a Pregołą, zamieszkana przez plemię Natangów;


lexentry: pol/Nauru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nauru
trans_list: Nauru
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);


lexentry: pol/Nejwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nejwa
trans_list: Neiwa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w połączeniu z rzeką Rież tworzy Nicę;


lexentry: pol/Nemezys__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nemezys
trans_list: Nemesis
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie sprawiedliwej odpłaty (zemsty), gniewu i kary bogów za bluźnierstwo i pychę ludzi przekraczających wyznaczone im granice; strażniczka równowagi świata;


lexentry: pol/Neptun__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Neptun
trans_list: Neptun
sense:
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;


lexentry: pol/Nercza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nercza
trans_list: Nertscha
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki;


lexentry: pol/Neustria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Neustria
trans_list: Neustrien | Neustria
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, północno-zachodnia część państwa Franków, położona na północ od doliny Loary;


lexentry: pol/Nevada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nevada
trans_list: Nevada
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City;


lexentry: pol/Newel__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Newel
trans_list: Newel
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel;


lexentry: pol/Nica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nica
trans_list: Niza
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Tury;


lexentry: pol/Niedziela_Palmowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Niedziela Palmowa
trans_list: Palmsonntag
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;


lexentry: pol/Nieftiejugansk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nieftiejugansk
trans_list: Neftejugansk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;


lexentry: pol/Niemcy_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemcy Wschodnie
trans_list: Ostdeutschland
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna (1949-1990)


lexentry: pol/Niemcy_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemcy Zachodnie
trans_list: Westdeutschland
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec (1949-1990);


lexentry: pol/Niemiecka_Republika_Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemiecka Republika Demokratyczna
trans_list: Deutsche Demokratische Republik
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;


lexentry: pol/Nieszpory__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Nieszpory
trans_list: Vesper
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;


lexentry: pol/Niger__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niger
trans_list: Niger
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niamey;


lexentry: pol/Nigeria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nigeria
trans_list: Nigeria
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;


lexentry: pol/Nikaragua__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nikaragua
trans_list: Nicaraguasee
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Nikaragui (1.1), największe jezioro w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Nikołajewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nikołajewsk
trans_list: Nikolajewsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Rosji w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;


lexentry: pol/Nil__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nil
trans_list: Nil
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;


lexentry: pol/Niniwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niniwa
trans_list: Ninive
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Niska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niska
trans_list: Niesky
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, we wschodniej części kraju związkowego Saksonia, na terenie Łużyc Górnych;


lexentry: pol/Niue__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niue
trans_list: Niue
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;


lexentry: pol/Niukża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niukża
trans_list: Njukscha
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim i amurskim; prawy dopływ Olokmy;


lexentry: pol/Nizina_Górnoreńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nizina Górnoreńska
trans_list: Oberrheinische Tiefebene
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna rzeki Ren pomiędzy jej górnym a środkowym biegiem, od zachodu ograniczona Wogezami, od wschodu Schwarzwaldem;


lexentry: pol/Nizina_Środkowoeuropejska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nizina Środkowoeuropejska
trans_list: Nordeuropäische Tiefebene
sense:
(geografia, geograficzny) pas nizin, leżących na północ od Ardenów, Średniogórza Niemieckiego, Masywu Czeskiego i Wyżyn Polskich a na południe od mórz Północnego i Bałtyckiego;


lexentry: pol/Niżniewartowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżniewartowsk
trans_list: Nischnewartowsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone i port nad Obem położone w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim;


lexentry: pol/Niżny_Nowogród__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżny Nowogród
trans_list: Nischni Nowgorod
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;


lexentry: pol/Niżny_Tagił__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżny Tagił
trans_list: Nischni Tagil
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, nad Tagiłem;


lexentry: pol/Nord-Pas-de-Calais__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nord-Pas-de-Calais
trans_list: Nord-Pas-de-Calais
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny francuski region administracyjny, zniesiony w 2015 roku


lexentry: pol/Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Normandia
trans_list: Normandie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;


lexentry: pol/Nowa_Akwitania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Akwitania
trans_list: Nouvelle-Aquitaine
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowo-zachodniej Francji, nad Zatoką Biskajską;


lexentry: pol/Nowa_Fundlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Fundlandia
trans_list: Neufundland
sense:
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;


lexentry: pol/Nowa_Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Kaledonia
trans_list: Neukaledonien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;


lexentry: pol/Nowa_Marchia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Marchia
trans_list: Neumark
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna, wyodrębniona w wyniku zdobycia przez Marchię Brandenburską części ziemi lubuskiej oraz pogranicza Pomorza i Wielkopolski;


lexentry: pol/Nowokuźnieck__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowokuźnieck
trans_list: Nowokusnezk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;


lexentry: pol/Noworosja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Noworosja
trans_list: Neurussland
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;


lexentry: pol/Nowy_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowy Testament
trans_list: Neues Testament
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;


lexentry: pol/Nubia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nubia
trans_list: Nubien
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;


lexentry: pol/Nukus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nukus
trans_list: Nukus
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum;


lexentry: pol/Numidia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Numidia
trans_list: Numidien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;


lexentry: pol/OCR__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: OCR
trans_list: OZE
sense:
(informatyka, informatyczny) proces zamieniający tekst zawarty w obrazie w jego cyfrową reprezentację, optyczne rozpoznawanie pisma;


lexentry: pol/Ocean_Atlantycki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ocean Atlantycki
trans_list: Atlantik | Atlantischer Ozean
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;


lexentry: pol/Ocean_Spokojny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ocean Spokojny
trans_list: Pazifischer Ozean | Stiller Ozean | Pazifik | Großer Ozean
sense:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;


lexentry: pol/Oczamczyra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oczamczyra
trans_list: Otschamtschire
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Czarnym, położone na wybrzeżu Abchazji;


lexentry: pol/Ohio__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ohio
trans_list: Ohio
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;


lexentry: pol/Ojcze_nasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ojcze nasz
trans_list: Vater unser
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;


lexentry: pol/Ojmiakon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ojmiakon
trans_list: Oimjakon
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką;


lexentry: pol/Oka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oka
trans_list: Oka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Oklahoma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oklahoma
trans_list: Oklahoma
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;


lexentry: pol/Oksytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oksytania
trans_list: Okzitanien
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowej Francji, jej stolicą jest Tuluza;


lexentry: pol/Oksytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oksytania
trans_list: Okzitanien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;


lexentry: pol/Oktiabrskij__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oktiabrskij
trans_list: Oktjabrski
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich;


lexentry: pol/Olimpia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Olimpia
trans_list: Olympia
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;


lexentry: pol/Olokma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Olokma
trans_list: Oljokma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim, amurskim i Jakucji; prawy dopływ Leny;


lexentry: pol/Oman__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oman
trans_list: Oman
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;


lexentry: pol/Omołoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Omołoj
trans_list: Omoloi
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, uchodzi do Morza Łaptiewów;


lexentry: pol/Omołon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Omołon
trans_list: Omolon
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy;


lexentry: pol/Omsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Omsk
trans_list: Omsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;


lexentry: pol/Onega__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Onega
trans_list: Onega
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;


lexentry: pol/Onon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Onon
trans_list: Onon
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Mongolii i Rosji, po połączeniu z Ingodą tworzy Szyłkę;


lexentry: pol/Or__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Or
trans_list: Or
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i wschodniej Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Uralu w zlewisku Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Orawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orawa
trans_list: Arwa
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny w Słowacji i częściowo w Polsce, w dorzeczu Orawy (1.1);


lexentry: pol/Orenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orenburg
trans_list: Orenburg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;


lexentry: pol/Organizacja_Narodów_Zjednoczonych__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Organizacja Narodów Zjednoczonych
trans_list: Vereinte Nationen
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;


lexentry: pol/Organizacja_Traktatu_Północnoatlantyckiego__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego
trans_list: Nordatlantikvertrag-Organisation
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Orient__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Orient
trans_list: Orient
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) kraje wschodnie, w odniesieniu do Azji i północno-wschodniej Afryki


lexentry: pol/Orion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orion
trans_list: Orion
sense:
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);


lexentry: pol/Orkady__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orkady
trans_list: Orkney
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Ormuz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ormuz
trans_list: Straße von Hormus
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina Oceanu Indyjskiego pomiędzy Zatoką Perską od zachodu a Zatoką Omańską od wschodu, której północne wybrzeże należy do Iranu, a południowe do Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Omanu


lexentry: pol/Orzeł__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orzeł
trans_list: Adler
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Osaka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osaka
trans_list: Osaka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;


lexentry: pol/Osetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osetia
trans_list: Ossetien
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;


lexentry: pol/Osijek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osijek
trans_list: Osijek
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;


lexentry: pol/Osinniki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osinniki
trans_list: Ossinniki
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;


lexentry: pol/Osobłoga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osobłoga
trans_list: Hotzenplotz
sense:
(geografia, geograficzny) wieś gminna w Czechach w województwie morawsko-śląskim, w powiecie Bruntal;


lexentry: pol/Ostenda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostenda
trans_list: Ostende
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, na wybrzeżu Morza Północnego, w prowincji Flandria Zachodnia;


lexentry: pol/Ostfalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostfalia
trans_list: Ostfalen
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, wschodnia część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Leine a Soławą i Łabą


lexentry: pol/Ostia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostia
trans_list: Ostia
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne rzymskie miasto portowe u ujścia Tybru;


lexentry: pol/Ostrogocja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostrogocja
trans_list: Östergötland
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (rzadki, rzadko używany) Östergötland (używane zwykle w kontekście tytulatury monarszej)


lexentry: pol/Owernia-Rodan-Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Owernia-Rodan-Alpy
trans_list: Auvergne-Rhône-Alpes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji w jej południowo-wschodniej części, przy granicy z Szwajcarią i Włochami;


lexentry: pol/Ołoniec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ołoniec
trans_list: Olonez
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii;


lexentry: pol/PRL__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: PRL
trans_list: VRP
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Rzeczpospolita Ludowa;


lexentry: pol/PZPR__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: PZPR
trans_list: PVAP
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza;


lexentry: pol/Palatynat_Reński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palatynat Reński
trans_list: Rheinpfalz
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, (zobacz) Palatynat


lexentry: pol/Palatynat_Reński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palatynat Reński
trans_list: Pfalzgrafschaft
sense:
(historia, historyczny, historycznie) państwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, rządzący nim władcy byli elektorami Rzeszy;


lexentry: pol/Palatynat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palatynat
trans_list: Pfalz
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodnich Niemczech na zachód od Renu;


lexentry: pol/Palau__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palau
trans_list: Palau
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;


lexentry: pol/Palestyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palestyna
trans_list: Palästina
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Pamir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pamir
trans_list: Pamir
sense:
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;


lexentry: pol/Pan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pan
trans_list: Herr
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie


lexentry: pol/Pandora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pandora
trans_list: Pandora
sense:
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;


lexentry: pol/Pani__zaimekosobowy__1
sense_num: 02
written_rep: Pani
trans_list: Sie
sense:
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty


lexentry: pol/Panna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Panna
trans_list: Jungfrau
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;


lexentry: pol/Papua-Nowa_Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Papua-Nowa Gwinea
trans_list: Papua-Neuguinea
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;


lexentry: pol/Parlament_Europejski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Parlament Europejski
trans_list: Europaparlament
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;


lexentry: pol/Parys__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Parys
trans_list: Paris
sense:
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;


lexentry: pol/Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Paryż
trans_list: Paris
sense:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;


lexentry: pol/Pas_Kuipera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pas Kuipera
trans_list: Kuipergürtel
sense:
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;


lexentry: pol/Pasawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pasawa
trans_list: Passau
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pascha
trans_list: Pascha
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;


lexentry: pol/Pawia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pawia
trans_list: Pavia
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Lombardii, położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino;


lexentry: pol/Pałana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pałana
trans_list: Palana
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2);


lexentry: pol/Państwa_Centralne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Państwa Centralne
trans_list: Mittelmächte
sense:
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: Niemcy, Austro-Węgry, Turcja i Bułgaria;


lexentry: pol/Państwo_Islamskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Państwo Islamskie
trans_list: Islamischer Staat
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;


lexentry: pol/Państwo_Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Państwo Izrael
trans_list: Staat Israel
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa


lexentry: pol/Peczora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peczora
trans_list: Petschora
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji płynąca przez Republikę Komi oraz przez Nieniecki Okręg Autonomiczny;


lexentry: pol/Pegaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pegaz
trans_list: Pegasos
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;


lexentry: pol/PenDrive__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: PenDrive
trans_list: Bleistift
sense:
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;


lexentry: pol/Perm__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perm
trans_list: Perm
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;


lexentry: pol/Perpignan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perpignan
trans_list: Perpignan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie;


lexentry: pol/Persefona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Persefona
trans_list: Persephone
sense:
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;


lexentry: pol/Perseusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perseusz
trans_list: Perseus
sense:
(mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);


lexentry: pol/Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peru
trans_list: Peru
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;


lexentry: pol/Peterhof__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peterhof
trans_list: Peterhof
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;


lexentry: pol/Pewek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pewek
trans_list: Pewek
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym;


lexentry: pol/Piasina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piasina
trans_list: Pjassina
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego;


lexentry: pol/Piatigorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piatigorsk
trans_list: Pjatigorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;


lexentry: pol/Picunda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Picunda
trans_list: Pizunda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;


lexentry: pol/Piemont__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piemont
trans_list: Piemont
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;


lexentry: pol/Pietropawłowsk_Kamczacki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pietropawłowsk Kamczacki
trans_list: Petropawlowsk-Kamtschatski
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego;


lexentry: pol/Pietrozawodsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pietrozawodsk
trans_list: Petrosawodsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;


lexentry: pol/Pizydia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pizydia
trans_list: Pisidien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji


lexentry: pol/Pięćdziesiątnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pięćdziesiątnica
trans_list: Pfingsten
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów


lexentry: pol/Pięćdziesiątnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pięćdziesiątnica
trans_list: Pfingsten
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory


lexentry: pol/Piława__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piława
trans_list: Pillau
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Bałtyjsk (nazwa oficjalna do 1946 roku, obecnie egzonim wariantowy)


lexentry: pol/Pińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pińsk
trans_list: Pinsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci


lexentry: pol/Pluton__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Pluton
trans_list: Pluto
sense:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Pogezania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pogezania
trans_list: Pogesanien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach wywodząca się od obszaru zajętego przez plemię Pogezanów;


lexentry: pol/Poitou-Charentes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Poitou-Charentes
trans_list: Poitou-Charentes
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) dawny francuski region administracyjny położony w zachodniej części kraju, zniesiony w 2015 r.


lexentry: pol/Pole_Marsowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pole Marsowe
trans_list: Marsfeld
sense:
(geografia, geograficzny) miejsce w starożytnym Rzymie, pierwotnie niezabudowane i poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu, poświęcone Marsowi, wykorzystywane do zebrań publicznych;


lexentry: pol/Polessk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polessk
trans_list: Labiau | Polessk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji w obwodzie kaliningradzkim nad Zalewem Kurońskim;


lexentry: pol/Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polska
trans_list: Polen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;


lexentry: pol/Pomezania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pomezania
trans_list: Pomesanien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na prawym brzegu Wisły i Nogatu, zamieszkana przez Pomezanów;


lexentry: pol/Pomorzanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pomorzanin
trans_list: Pomoran
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;


lexentry: pol/Pomorze_Przednie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pomorze Przednie
trans_list: Vorpommern
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, leżąca obecnie w Niemczech i Polsce, rozciągająca się nad Bałtykiem od Odry po Rostock;


lexentry: pol/Pompeje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pompeje
trans_list: Pompeji
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna polis, późniejsze miasto i współczesne muzeum na jego ruinach, u stóp Wezuwiusza, we włoskiej Kampanii;


lexentry: pol/Ponoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ponoj
trans_list: Ponoi
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Morza Białego, położona w całości w Rosji;


lexentry: pol/Popigaj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Popigaj
trans_list: Popigai
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, uchodzi do estuarium Chatangi;


lexentry: pol/Portoryko__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Portoryko
trans_list: Puerto Rico
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;


lexentry: pol/Posawie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Posawie
trans_list: Posavien | Posavina
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina położona w dolinie rzeki Sawy, na obszarze Słowenii, Chorwacji, Bośni i Serbii


lexentry: pol/Posejdon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Posejdon
trans_list: Poseidon
sense:
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;


lexentry: pol/Poti__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Poti
trans_list: Poti
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Powołże__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Powołże
trans_list: Powolschje
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej, rozciągająca się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu;


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Południe
trans_list: Süden
sense:
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na południe od mówiącego; również zbiorcze określenie Włoch, Hiszpanii, Grecji i Portugalii dla Europejczyków


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Południe
trans_list: Süden
sense:
(potocznie, potoczny) nazwa państwa „Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki” istniejącego w latach 1860-1865


lexentry: pol/Prawo_i_Sprawiedliwość__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prawo i Sprawiedliwość
trans_list: Recht und Gerechtigkeit
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych;


lexentry: pol/Prawo_i_Sprawiedliwość__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prawo i Sprawiedliwość
trans_list: Recht und Gerechtigkeit
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich konserwatywno-chadeckich partii politycznych;


lexentry: pol/Prealpy_Styryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prealpy Styryjskie
trans_list: Steirische Voralpen | Steirisches Randgebirge
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Austrii, a także w niewielkim stopniu w Słowenii i na Węgrzech


lexentry: pol/Pregoła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pregoła
trans_list: Pregel
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, przepływająca przez Królewiec i uchodząca do Zalewu Wiślanego;


lexentry: pol/Prekmurje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prekmurje
trans_list: Prekmurje
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii;


lexentry: pol/Primorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Primorsk
trans_list: Fischhausen | Primorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;


lexentry: pol/Prisztina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prisztina
trans_list: Pristina
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Prokopjewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prokopjewsk
trans_list: Prokopjewsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;


lexentry: pol/Pronia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pronia
trans_list: Pronja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży;


lexentry: pol/Protektorat_Czech_i_Moraw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Protektorat Czech i Moraw
trans_list: Protektorat Böhmen und Mähren
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma zarządzania okupowanymi ziemiami czeskimi przez Trzecią Rzeszę;


lexentry: pol/Prowansja-Alpy-Lazurowe_Wybrzeże__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
trans_list: Provence-Alpes-Côte d’Azur
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny, położony w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, przy granicy z Włochami;


lexentry: pol/Prowansja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prowansja
trans_list: Provence
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Prudnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prudnik
trans_list: Braune | Brdun | Brudnick | Prudnik
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w województwie opolskim, lewy dopływ Osobłogi;


lexentry: pol/Prypeć__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prypeć
trans_list: Prypjat
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Przedlitawia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Przedlitawia
trans_list: Cisleithanien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa używana na określenie cesarskiej części Austro-Węgier, zarządzanej bezpośrednio z Wiednia;


lexentry: pol/Pula__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pula
trans_list: Pula
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Pur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pur
trans_list: Pur
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Purim__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Purim
trans_list: Purimfest
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) radosne święto żydowskie upamiętniające ocalenie Żydów perskich, przypominające karnawał i wiążące się z obdarowywaniem się prezentami, zabawami, piciem alkoholu itp.;


lexentry: pol/Pustać_Lüneburska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pustać Lüneburska
trans_list: Lüneburger Heide
sense:
(geografia, geograficzny) region łąk, torfowisk, wrzosowisk i lasów w północnych Niemczech pomiędzy Hamburgiem, Bremą i Hanowerem a Łabą;


lexentry: pol/Pyszma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pyszma
trans_list: Pyschma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Federacji Rosyjskiej na Syberii, prawy dopływ Tury;


lexentry: pol/Périgord__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Périgord
trans_list: Périgord
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;


lexentry: pol/Północ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Północ
trans_list: Norden
sense:
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie


lexentry: pol/Północne_Alpy_Wapienne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Północne Alpy Wapienne
trans_list: Nördliche Kalkalpen
sense:
(geografia, geograficzny) część łańcucha górskiego Alp, północna część Alp Wschodnich, rozciągająca się w kierunku wschód-zachód, od Lasu Bregenckiego na zachodzie do Lasu Wiedeńskiego na wschodzie;


lexentry: pol/Półwysep_Antarktyczny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Antarktyczny
trans_list: Antarktische Halbinsel
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Półwysep_Arabski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Arabski
trans_list: Arabische Halbinsel
sense:
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;


lexentry: pol/Półwysep_Bretoński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Bretoński
trans_list: Bretagne
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej części Francji, od północy oblany wodami kanału La Manche, zaś od południa wodami Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Półwysep_Gydański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Gydański
trans_list: Gydan-Halbinsel
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Rosji, graniczący od zachodu z Zatoką Obską, od wschodu z Niziną Północnosyberyjską;


lexentry: pol/Raba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Raba
trans_list: Raab
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Austrii i północno-zachodnich Węgrzech, uchodzi do Dunaju Moszońskiego;


lexentry: pol/Rak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rak
trans_list: Krebs
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;


lexentry: pol/Raszka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Raszka
trans_list: Raszien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Serbii, Kosowie i Czarnogórze


lexentry: pol/Raszt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Raszt
trans_list: Rascht
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Realpolitik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Realpolitik
trans_list: Realpolitik
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;


lexentry: pol/Reichstag__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reichstag
trans_list: Reichstag
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) parlament, zgromadzenie przedstawicielskie w kolejnych formach państwowości Niemiec od XV w. do 1945 r.;


lexentry: pol/Reims__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reims
trans_list: Reims
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;


lexentry: pol/Ren__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ren
trans_list: Rhein
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;


lexentry: pol/Republika_Albanii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Albanii
trans_list: Republik Albanien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Angoli__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Angoli
trans_list: Republik Angola
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli


lexentry: pol/Republika_Argentyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Argentyńska
trans_list: Argentinische Republik
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny


lexentry: pol/Republika_Armenii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Armenii
trans_list: Republik Armenien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Azerbejdżanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Azerbejdżanu
trans_list: Republik Aserbaidschan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Beninu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Beninu
trans_list: Republik Benin
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu


lexentry: pol/Republika_Chińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Chińska
trans_list: Rebublik China
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Cypryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Cypryjska
trans_list: Republik Zypern
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Czeska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Czeska
trans_list: Tschechische Republik
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)


lexentry: pol/Republika_Dominikańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Dominikańska
trans_list: Dominikanische Republik
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Ekwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Ekwadoru
trans_list: Republik Ecuador
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ekwadoru


lexentry: pol/Republika_Federalna_Niemiec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Federalna Niemiec
trans_list: Bundesrepublik Deutschland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;


lexentry: pol/Republika_Finlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Finlandii
trans_list: Republik Finnland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii;


lexentry: pol/Republika_Grecka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Grecka
trans_list: Hellenische Republik
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Równikowej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Gwinei Równikowej
trans_list: Republik Äquatorialguinea
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej


lexentry: pol/Republika_Islandii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Islandii
trans_list: Republik Island
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Islandii jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kamerunu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kamerunu
trans_list: Republik Kamerun
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kamerunu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kazachstanu
trans_list: Republik Kasachstan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kolumbii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kolumbii
trans_list: Republik Kolumbien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kolumbii


lexentry: pol/Republika_Litewska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Litewska
trans_list: Republik Litauen
sense:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Malty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Malty
trans_list: Republik Malta
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Mołdawii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Mołdawii
trans_list: Republik Moldau
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mołdawii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Paragwaju__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Paragwaju
trans_list: Republik Paraguay
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Paragwaju


lexentry: pol/Republika_Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Peru
trans_list: Republik Peru
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Peru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Portugalska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Portugalska
trans_list: Portugiesische Republik
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Salwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Salwadoru
trans_list: Republik El Salvador
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Salwadoru, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_San_Marino__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika San Marino
trans_list: Republik San Marino
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa San Marino jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Serbii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Serbii
trans_list: Republik Serbien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Surinamu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Surinamu
trans_list: Republik Suriname
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Surinamu


lexentry: pol/Republika_Słowacka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Słowacka
trans_list: Slowakische Republik
sense:
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;


lexentry: pol/Republika_Togijska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Togijska
trans_list: Republik Togo
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Togo jako państwa


lexentry: pol/Republika_Trynidadu_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Trynidadu i Tobago
trans_list: Republik Trinidad und Tobago
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Trynidadu i Tobago


lexentry: pol/Republika_Turcji__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Turcji
trans_list: Republik Türkei
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa


lexentry: pol/Republika_Wybrzeża_Kości_Słoniowej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Wybrzeża Kości Słoniowej
trans_list: Republik Côte d’Ivoire
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wybrzeża Kości Słoniowej


lexentry: pol/Republika_Łotewska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Łotewska
trans_list: Republik Lettland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
trans_list: Zentralafrikanische Republik
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Rewda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rewda
trans_list: Rewda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;


lexentry: pol/Reńskie_Góry_Łupkowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reńskie Góry Łupkowe
trans_list: Rheinisches Schiefergebirge
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo niewysokich gór w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji;


lexentry: pol/Rijeka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rijeka
trans_list: Rijeka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Riwiera_Albańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Riwiera Albańska
trans_list: Albanische Riviera
sense:
(geografia, geograficzny) obszar w południowej Albanii, w obwodzie Wlora, usytuowany wzdłuż wybrzeża Morza Jońskiego;


lexentry: pol/Rodopy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rodopy
trans_list: Rhodopen
sense:
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;


lexentry: pol/Romania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Romania
trans_list: Romagna
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;


lexentry: pol/Rominta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rominta
trans_list: Rominte
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Polsce i Rosji (obwód kaliningradzki), lewy dopływ Pisy;


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rosja
trans_list: Russland | Russische Föderation
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rostock__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rostock
trans_list: Rostock
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;


lexentry: pol/Rostów_nad_Donem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rostów nad Donem
trans_list: Rostow am Don
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Rotterdam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rotterdam
trans_list: Rotterdam
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;


lexentry: pol/Rożawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rożawa
trans_list: Rojava
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;


lexentry: pol/Rubcowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rubcowsk
trans_list: Rubzowsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;


lexentry: pol/Rustawi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rustawi
trans_list: Rustawi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rwanda
trans_list: Ruanda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/Ryby__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ryby
trans_list: Fische
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;


lexentry: pol/Rymnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rymnik
trans_list: Rümnick
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, u podnóża Karpat Wschodnich, nad rzeką Rymnik;


lexentry: pol/Rzeka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rzeka
trans_list: Rzeka
sense:
(geografia, geograficzny) gmina w Czechach, w kraju morawsko-śląskim w powiecie Frydek-Mistek, w historycznych granicach Śląska Cieszyńskiego;


lexentry: pol/Sahara_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sahara Zachodnia
trans_list: Westsahara
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;


lexentry: pol/Saint_Kitts_i_Nevis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saint Kitts i Nevis
trans_list: St. Kitts und Nevis
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saint Lucia
trans_list: Saint Lucia
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saipan
trans_list: Saipan
sense:
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saipan
trans_list: Saipan
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/Sakmara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sakmara
trans_list: Sakmara
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie Baszkortostanu i obwodu orenburskiego, prawostronny dopływ Uralu;


lexentry: pol/Salzburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Salzburg
trans_list: Salzburg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);


lexentry: pol/Samaria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Samaria
trans_list: Samaria
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;


lexentry: pol/Samarytanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Samarytanin
trans_list: Samariter
sense:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek małej semickiej grupy etniczno-religijnej żyjącej w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej i wyznającej samarytanizm, potomek mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii;


lexentry: pol/Sambia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sambia
trans_list: Samland
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obecnie w Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Samcche-Dżawachetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samcche-Dżawachetia
trans_list: Samzche-Dschawachetien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowej Gruzji;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samoa
trans_list: Samoa
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/Samosz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samosz
trans_list: Samosch | Somesch
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Rumunii i w północno-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy, powstaje z połączenia Małego Samoszu i Wielkiego Samoszu;


lexentry: pol/Sandżak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sandżak
trans_list: Sandschak
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Saqaliba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saqaliba
trans_list: Saqāliba
sense:
(historia, historyczny, historycznie) od VII/VIII w., zbiorcza nazwa słowiańskich najemników i niewolników w średniowiecznym świecie arabskim;


lexentry: pol/Saqaliba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saqaliba
trans_list: Saqāliba
sense:
(historia, historyczny, historycznie) od X/XI w. zbiorcza nazwa najemników, urzędników i niewolników arabskich o różnym pochodzeniu etnicznym głównie Germanów, Słowian, Normanów, Franków i Hiszpanów z północy, którzy trafili do wschodnich regionów Andaluzji – Almeria, Denia oraz na Baleary


lexentry: pol/Saska_Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saska Szwajcaria
trans_list: Sächsische Schweiz
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w niemieckiej części Gór Połabskich znajdujących się po obu brzegach Łaby, na południowy wschód od Drezna;


lexentry: pol/Satledź__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Satledź
trans_list: Satluj
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saturn
trans_list: Saturn
sense:
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops;


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Saturn
trans_list: Saturn
sense:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;


lexentry: pol/Scylla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Scylla
trans_list: Skylla
sense:
(mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;


lexentry: pol/Scyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Scyta
trans_list: Skythe
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;


lexentry: pol/Sedan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sedan
trans_list: Sedan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;


lexentry: pol/Seleucja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Seleucja
trans_list: Seleukia
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) toponim, nazwa szeregu starożytnych miast na świecie;


lexentry: pol/Selinunt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Selinunt
trans_list: Selinunt
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto założone w południowo-zachodniej części Sycylii, zniszczone w 408 r. p.n.e. przez Kartagińczyków;


lexentry: pol/Semigalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Semigalia
trans_list: Semgallen
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leżąca w jej południowej części na lewym brzegu Dźwiny;


lexentry: pol/Semita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Semita
trans_list: Semit
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Senegal
trans_list: Senegal
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;


lexentry: pol/Septuaginta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Septuaginta
trans_list: Septuaginta
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Serbia
trans_list: Serbien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Serbia_i_Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Serbia i Czarnogóra
trans_list: Serbien und Montenegro
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Seszele
trans_list: Seychellen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Siaś__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Siaś
trans_list: Sjas
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim i obwodzie leningradzkim, uchodzi do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Siedmiorzecze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Siedmiorzecze
trans_list: Siebenstromland
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;


lexentry: pol/Siemianowice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Siemianowice
trans_list: Siemianowitz
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) do 1923 roku samodzielna wieś na Górnym Śląsku


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sierra Leone
trans_list: Sierra Leone
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Singapur
trans_list: Singapur
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skalda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skalda
trans_list: Schelde
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;


lexentry: pol/Skalowia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skalowia
trans_list: Schalauen | Schalwen
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca po obu stronach dolnego biegu rzeki Niemen, zamieszkana przez plemię Skalowów;


lexentry: pol/Skania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skania
trans_list: Schonen
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skorpion
trans_list: Skorpion
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skorpion
trans_list: Skorpion
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Slawonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Slawonia
trans_list: Slawonien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;


lexentry: pol/Socjalistyczna_Republika_Wietnamu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Socjalistyczna Republika Wietnamu
trans_list: Sozialistische Republik Vietnam
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wietnamu


lexentry: pol/Socza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Socza
trans_list: Sontig
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Włochy i Słowenię, wypływa z Alp Julijskich i uchodzi do Zatoki Weneckiej;


lexentry: pol/Sogdiana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sogdiana
trans_list: Sogdien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;


lexentry: pol/Solon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Solon
trans_list: Solon
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Solura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Solura
trans_list: Solothurn
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Somalia
trans_list: Somalia
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Somaliland__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Somaliland
trans_list: Somaliland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Sorbona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sorbona
trans_list: Sorbonne
sense:
(geografia, geograficzny) zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;


lexentry: pol/Sośnicowice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sośnicowice
trans_list: Kieferstädtel
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim;


lexentry: pol/Soż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Soż
trans_list: Sosch
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi i w Rosji, lewy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Sparta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sparta
trans_list: Sparta
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;


lexentry: pol/Spira__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Spira
trans_list: Speyer
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Springfield__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Springfield
trans_list: Springfield
sense:
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesięciu miast i miejscowości w Stanach Zjednoczonych i innych państwach;


lexentry: pol/Srem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Srem
trans_list: Syrmien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sri Lanka
trans_list: Sri Lanka
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stara_Marchia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stara Marchia
trans_list: Altmark
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w obecnym kraju związkowym Saksonia-Anhalt, najstarsza część Marchii Brandenburskiej, położona na lewym brzegu Łaby, na północ od Magdeburga;


lexentry: pol/Starogard__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Starogard
trans_list: Stargord | Stargordt
sense:
(geografia, geograficzny) osada sołecka w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Resko;


lexentry: pol/Stary_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stary Testament
trans_list: Altes Testament
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;


lexentry: pol/Stradyk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stradyk
trans_list: Stradick
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Polsce i obwodzie kaliningradzkim Rosji, dopływ Świeżej;


lexentry: pol/Stralsund__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stralsund
trans_list: Stralsund
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Strzelec
trans_list: Schütze
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Strzelec
trans_list: Schütze
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Stuttgart__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stuttgart
trans_list: Stuttgart
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Stwiha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stwiha
trans_list: Szwiha
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawobrzeżny dopływ Prypeci;


lexentry: pol/Styria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Styria
trans_list: Steiermark
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;


lexentry: pol/Suchona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suchona
trans_list: Suchona
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem;


lexentry: pol/Sudermania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sudermania
trans_list: Södermanland
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Södermanland, kraina historyczna w Szwecji;


lexentry: pol/Sudety__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sudety
trans_list: Sudeten
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;


lexentry: pol/Sugoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sugoj
trans_list: Sugoi
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy;


lexentry: pol/Sumer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sumer
trans_list: Sumer
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;


lexentry: pol/Suna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suna
trans_list: Suna
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii;


lexentry: pol/Surchan-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Surchan-daria
trans_list: Surxondaryo
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Surinam
trans_list: Surinam | Suriname
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;


lexentry: pol/Suzdal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suzdal
trans_list: Susdal
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim;


lexentry: pol/Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Swanetia
trans_list: Swanetien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Swijaga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Swijaga
trans_list: Swijaga
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Swobodny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Swobodny
trans_list: Swobodny
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sycylia
trans_list: Sizilien
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Sydon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sydon
trans_list: Sidon
sense:
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Syr-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syr-daria
trans_list: Syrdarja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;


lexentry: pol/Syriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syriusz
trans_list: Sirius
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;


lexentry: pol/Sysoła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sysoła
trans_list: Syssola
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, lewy dopływ Wyczegdy;


lexentry: pol/Syzyf__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syzyf
trans_list: Sisyphos
sense:
(mitologia grecka) król Koryntu, który próbując oszukać śmierć sprzeciwił się woli bogów, za co został skazany na wieczną i bezużyteczną pracę - wtaczanie głazu na szczyt góry, który to głaz zawsze wymykał mu się z rąk, tuż przed osiągnięciem wierzchołka;


lexentry: pol/Syłwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syłwa
trans_list: Sylwa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


lexentry: pol/Szafuza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szafuza
trans_list: Schaffhausen
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);


lexentry: pol/Szampania-Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szampania-Ardeny
trans_list: Champagne-Ardenne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) były francuski region administracyjny w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Szechina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szechina
trans_list: Schechina
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;


lexentry: pol/Szeksna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szeksna
trans_list: Scheksna
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej Rosji, lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Szetlandy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szetlandy
trans_list: Shetlandinseln
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Sziraz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sziraz
trans_list: Schiras
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;


lexentry: pol/Szlezwik-Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szlezwik-Holsztyn
trans_list: Schleswig-Holstein
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;


lexentry: pol/Szlezwik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szlezwik
trans_list: Schleswig
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Jutlandii, podzielony obecnie między Danię a Niemcy, dawne księstwo zależne od Danii;


lexentry: pol/Szuja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szuja
trans_list: Schuja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;


lexentry: pol/Szumawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szumawa
trans_list: Böhmerwald
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii, stanowiące południowo-zachodnie obrzeżenie Masywu Czeskiego;


lexentry: pol/Szwabia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwabia
trans_list: Schwaben | Schwabenland
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;


lexentry: pol/Szwajcaria_Frankońska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwajcaria Frankońska
trans_list: Fränkische Schweiz
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we Frankonii w Niemczech, ograniczone rzekami Pegnitz, Regnitz i Menem;


lexentry: pol/Szwajcaria_Marchijska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwajcaria Marchijska
trans_list: Märkische Schweiz
sense:
(geografia, geograficzny) niewielka kraina leżąca w Niemczech na północny wschód od Berlina, lesista i pokryta wieloma jeziorami;


lexentry: pol/Szwajcaria_Meklemburska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwajcaria Meklemburska
trans_list: Mecklenburgische Schweiz
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w środkowej części Meklemburgi-Pomorza Przedniego, cenna ze względu na swoją przyrodę


lexentry: pol/Szybki_Keresz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szybki Keresz
trans_list: Schnelle Kreisch
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i we wschodnich Węgrzech, prawy dopływ Kereszu;


lexentry: pol/Sąd_Ostateczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sąd Ostateczny
trans_list: Das Jüngste Gericht
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Słowenia
trans_list: Slowenien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Słowianin
trans_list: Slawe
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Słońce
trans_list: Sonne
sense:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Taganrog__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Taganrog
trans_list: Taganrog
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;


lexentry: pol/Tajmyra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tajmyra
trans_list: Taimyra
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;


lexentry: pol/Tajwan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tajwan
trans_list: Taiwan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;


lexentry: pol/Tambow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tambow
trans_list: Tambow
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;


lexentry: pol/Tamil__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tamil
trans_list: Tamile
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki


lexentry: pol/Tanganika__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tanganika
trans_list: Tanganjika
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;


lexentry: pol/Tangier__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tangier
trans_list: Tanger
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tanzania
trans_list: Tansania
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Tara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tara
trans_list: Tara
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Tarent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tarent
trans_list: Tarent
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent, w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Tars__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tars
trans_list: Tarsus
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;


lexentry: pol/Tarym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tarym
trans_list: Tarim
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;


lexentry: pol/Tasiejewa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tasiejewa
trans_list: Tassejewa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;


lexentry: pol/Tawda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tawda
trans_list: Tawda
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;


lexentry: pol/Taz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Taz
trans_list: Tas
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Teberda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Teberda
trans_list: Teberda
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w północnej części Wielkiego Kaukazu, lewy dopływ Kubania;


lexentry: pol/Teby__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Teby
trans_list: Theben
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem;


lexentry: pol/Temesz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Temesz
trans_list: Temesch
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Rumunii i w północno-wschodniej Serbii, lewy dopływ Dunaju;


lexentry: pol/Termez__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Termez
trans_list: Termiz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;


lexentry: pol/Termopile__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Termopile
trans_list: Thermopylen
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;


lexentry: pol/Tetyda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tetyda
trans_list: Thetys
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza; córka Uranosa i Gai; żona Okeanosa i matka okeanid; siostra Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Mnemosyne, Okeanosa, Rei, Tei i Temidy oraz cyklopów niebiańskich i hekatonchejrów; jedna z tytanid;


lexentry: pol/Teuton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Teuton
trans_list: Teutone
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego


lexentry: pol/Tierieszka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tierieszka
trans_list: Tereschka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Timpton__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Timpton
trans_list: Timpton
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;


lexentry: pol/Tiosza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tiosza
trans_list: Tjoscha
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, prawy dopływ Oki;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Togo
trans_list: Togo
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tonga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tonga
trans_list: Tonga
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;


lexentry: pol/Tora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tora
trans_list: Tora | Thora | Torah
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;


lexentry: pol/Toskania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Toskania
trans_list: Toskana
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;


lexentry: pol/Tracja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tracja
trans_list: Thrakien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;


lexentry: pol/Trewir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trewir
trans_list: Trier
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;


lexentry: pol/Triest__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Triest
trans_list: Triest
sense:
(geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska i prowincji Triest;


lexentry: pol/Tristan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tristan
trans_list: Tristan
sense:
(mitologia celtycka) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię bohatera tragicznej, niespełnionej miłości;


lexentry: pol/Troick__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Troick
trans_list: Troizk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Troja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Troja
trans_list: Troja
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Troyes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Troyes
trans_list: Troyes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;


lexentry: pol/Trybunał_Konstytucyjny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trybunał Konstytucyjny
trans_list: Verfassungsgerichtshof
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;


lexentry: pol/Trydent-Górna_Adyga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trydent-Górna Adyga
trans_list: Trentino-Südtirol
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech ze stolicą w Trydencie;


lexentry: pol/Trynidad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trynidad
trans_list: Dreieinigkeit
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trynidad i Tobago
trans_list: Trinidad und Tobago
sense:
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trzeci Świat
trans_list: Dritte Welt
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) XX wiek grupa państw nienależąca ani do bloku kapitalistycznego (pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych), ani do komunistycznego (ZSRR)


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trzeci Świat
trans_list: Dritte Welt
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;


lexentry: pol/Trzej_Królowie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trzej Królowie
trans_list: Heilige drei Könige
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postaci z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;


lexentry: pol/Trzyniec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trzyniec
trans_list: Trzynietz
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Czechach, nad Olzą, w kraju morawsko-śląskim, w obrębie Śląska Cieszyńskiego;


lexentry: pol/Trójca_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trójca Święta
trans_list: Dreieinigkeit | Dreifaltigkeit | Trinität
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;


lexentry: pol/Trójmiasto__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trójmiasto
trans_list: Dreistadt
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;


lexentry: pol/Trójprzymierze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trójprzymierze
trans_list: Dreibund
sense:
(historia, historyczny, historycznie) sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;


lexentry: pol/Tuareg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tuareg
trans_list: Tamaschek
sense:
(etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso


lexentry: pol/Tuba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tuba
trans_list: Tuba
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju;


lexentry: pol/Tulon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tulon
trans_list: Toulon
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turcja
trans_list: Türkei
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turgowia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turgowia
trans_list: Thurgau
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-wschodniej Szwajcarii;


lexentry: pol/Turkmenbaszy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turkmenbaszy
trans_list: Türkmenbaşy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turkmenistan
trans_list: Turkmenistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Turks_i_Caicos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turks i Caicos
trans_list: Turks- und Caicosinseln
sense:
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;


lexentry: pol/Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turyngia
trans_list: Thüringen
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;


lexentry: pol/Tuszetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tuszetia
trans_list: Tuschetien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Tuvalu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tuvalu
trans_list: Tuvalu
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;


lexentry: pol/Twer__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Twer
trans_list: Twer
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;


lexentry: pol/Twerca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Twerca
trans_list: Twerza
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer;


lexentry: pol/Tyberiada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyberiada
trans_list: Tiberias
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, nad Jeziorem Tyberiadzkim;


lexentry: pol/Tybinga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tybinga
trans_list: Diebenga | Tübingen
sense:
(geografia, geograficzny) powiatowe miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Tybinga (1.2);


lexentry: pol/Tykicz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tykicz
trans_list: Tikytsch
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) krótka rzeka w centralnej części Ukrainy, na Wyżynie Naddnieprzańskiej. powstaje z połączenia rzek Tykicza Górnego i Tykicza Gniłego; po zlaniu się z rzeką Wełyka Wyś tworzy Siniuchę;


lexentry: pol/Tylża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tylża
trans_list: Tilsit
sense:
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);


lexentry: pol/Tyr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyr
trans_list: Tyros
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;


lexentry: pol/Tyrnawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrnawa
trans_list: Kokel
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, powstaje z połączenia Małej Tyrnawy i Wielkiej Tyrnawy, uchodzi do Maruszy


lexentry: pol/Tyrol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrol
trans_list: Tirol
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;


lexentry: pol/Tyrteusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrteusz
trans_list: Tyrtaios
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;


lexentry: pol/UE__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: UE
trans_list: EU
sense:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska


lexentry: pol/UPS__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: UPS
trans_list: USV
sense:
(informatyka, informatyczny) zasilacz mogący utrzymywać prawidłowe parametry pracy urządzenia elektronicznego, np. komputera po zaniku lub gwałtownym skoku napięcia w sieci zasilającej


lexentry: pol/Udine__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Udine
trans_list: Udine
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uganda
trans_list: Uganda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Ugarit__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ugarit
trans_list: Ugarit
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;


lexentry: pol/Uglicz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uglicz
trans_list: Uglitsch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;


lexentry: pol/Uj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uj
trans_list: Ui
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Ukraina_Słobodzka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ukraina Słobodzka
trans_list: Sloboda-Ukraine
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ukraina
trans_list: Ukraine
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Układ_Słoneczny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Układ Słoneczny
trans_list: Sonnensystem
sense:
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;


lexentry: pol/Ulm__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ulm
trans_list: Ulm
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Unix__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Unix
trans_list: Unix
sense:
(informatyka, informatyczny) jeden z systemów operacyjnych zapoczątkowany pod koniec lat 60. XX w. przez Bell Labs;


lexentry: pol/Uran__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Uran
trans_list: Uranus
sense:
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urania
trans_list: Urania
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urania
trans_list: Urania
sense:
(mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Uranos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uranos
trans_list: Uranus
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych;


lexentry: pol/Urengoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urengoj
trans_list: Urengoi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii;


lexentry: pol/Urgencz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urgencz
trans_list: Urganch
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;


lexentry: pol/Usa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Usa
trans_list: Ussa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji, w Republice Komi, prawy dopływ Peczory;


lexentry: pol/Ust-Ilimsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ust-Ilimsk
trans_list: Ust-Ilimsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;


lexentry: pol/Ust-Ługa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ust-Ługa
trans_list: Ust-Luga
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Uznam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uznam
trans_list: Usedom
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vanuatu
trans_list: Vanuatu
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Vichy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vichy
trans_list: Vichy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Vorarlberg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vorarlberg
trans_list: Vorarlberg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waga
trans_list: Waage
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waga
trans_list: Waage
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;


lexentry: pol/Wagria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wagria
trans_list: Wagrien
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;


lexentry: pol/Wardar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wardar
trans_list: Vardar
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Macedonii i regionie Macedonia północnej Grecji;


lexentry: pol/Warmia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Warmia
trans_list: Ermland
sense:
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, na wschód od Pasłęki;


lexentry: pol/Waszka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waszka
trans_list: Waschka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;


lexentry: pol/Waszyngton__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Waszyngton
trans_list: Washington
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (literacko) spolszczone nazwisko amerykańskiego prezydenta George'a Washingtona;


lexentry: pol/Wawel__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wawel
trans_list: Wawelberg
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) krakowskie wzgórze nad Wisłą z zabytkową zabudową zamkową;


lexentry: pol/Wega__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wega
trans_list: Wega
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Wehrmacht__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wehrmacht
trans_list: Wehrmacht
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;


lexentry: pol/Weimar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Weimar
trans_list: Weimar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;


lexentry: pol/Weje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Weje
trans_list: Veji
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;


lexentry: pol/Wenecja_Julijska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wenecja Julijska
trans_list: Julisch Venetien
sense:
(geografia, geograficzny) kraina nad północnym Adriatykiem, podzielona obecnie między Włochy, Chorwację i Słowenię, pokrywała się w dużym stopniu z Pobrzeżem Austriackim


lexentry: pol/Wengen__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wengen
trans_list: Wengen
sense:
(geografia, geograficzny) wieś w Szwajcarii, w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich; znana miejscowość turystyczna i alpejski ośrodek sportów zimowych;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wenus
trans_list: Venus
sense:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Werona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Werona
trans_list: Verona
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Wersal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wersal
trans_list: Versailles
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;


lexentry: pol/Westa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Westa
trans_list: Vesta
sense:
(mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;


lexentry: pol/Westerplatte__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Westerplatte
trans_list: Westerplatte
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep (dawniej wyspa) w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wewnętrzna Kartlia
trans_list: Innerkartlien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wewnętrzna Kraina
trans_list: Innerkrain
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Wezera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wezera
trans_list: Weser
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;


lexentry: pol/Wiatka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiatka
trans_list: Wjatka
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kirow – miasto w Rosji, nazwa oficjalna w latach 1374-1457 i 1780-1934;


lexentry: pol/Wiaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiaźma
trans_list: Wjasma
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (1.1);


lexentry: pol/Wiaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiaźma
trans_list: Wjasma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Wiczuga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiczuga
trans_list: Witschuga
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;


lexentry: pol/Wielikaja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielikaja
trans_list: Welikaja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus;


lexentry: pol/Wielka_Koalicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Koalicja
trans_list: Große Koalition
sense:
(historia, historyczny, historycznie) popularna nazwa sojuszu państw antyhitlerowskich podczas II wojny światowej


lexentry: pol/Wielka_Morawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Morawa
trans_list: Große Morava | Morava
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, prawy dopływ Dunaju, powstaje z połączenia Morawy Zachodniej i Morawy Południowej;


lexentry: pol/Wielka_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Niedźwiedzica
trans_list: Großer Bär
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Wielka_Nizina_Węgierska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Nizina Węgierska
trans_list: Große Ungarische Tiefebene
sense:
(geografia, geograficzny) nizina stanowiąca część Kotliny Panońskiej, zajmująca jej część na wschód od doliny Dunaju;


lexentry: pol/Wielka_Sobota__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Sobota
trans_list: Karsamstag
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;


lexentry: pol/Wielkanoc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielkanoc
trans_list: Ostern
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Aniuj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Aniuj
trans_list: Großer Anjui
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; łącząc się z Małym Aniujem tworzy Aniuj;


lexentry: pol/Wielki_Czwartek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Czwartek
trans_list: Gründonnerstag
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Piątek
trans_list: Karfreitag
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Post__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Post
trans_list: Fastenzeit
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;


lexentry: pol/Wielki_Tydzień__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Tydzień
trans_list: Karwoche
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Wóz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Wóz
trans_list: Großer Wagen
sense:
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;


lexentry: pol/Wielki_Zab__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Zab
trans_list: Großer Zab
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Luksemburga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielkie Księstwo Luksemburga
trans_list: Großherzogtum Luxemburg
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;


lexentry: pol/Wierchniaja_Sałda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wierchniaja Sałda
trans_list: Werchnjaja Salda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Wiesbaden__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiesbaden
trans_list: Wiesbaden
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;


lexentry: pol/Wietługa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wietługa
trans_list: Wetluga
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Wigilia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wigilia
trans_list: Heiligabend
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/Wikipedia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wikipedia
trans_list: Wikipedia
sense:
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia


lexentry: pol/Wikiźródła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wikiźródła
trans_list: Wikisource
sense:
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wilczy_Szaniec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wilczy Szaniec
trans_list: Wolfsschanze
sense:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;


lexentry: pol/Wiminał__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiminał
trans_list: Viminal
sense:
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu klasycznych wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Kwirynał i Eskwilin;


lexentry: pol/Windawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Windawa
trans_list: Windau
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe na Łotwie, położone nad Morzem Bałtyckim w zachodniej części Kurlandii, u ujścia rzeki Windawy (1.2);


lexentry: pol/Wirakocza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wirakocza
trans_list: Wiraqucha
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i aztecki bóg stworzyciel;


lexentry: pol/Wirtembergia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wirtembergia
trans_list: Württemberg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech;


lexentry: pol/Wismar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wismar
trans_list: Wismar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w Niemczech, położone nad Morzem Bałtyckim;


lexentry: pol/Wiszera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiszera
trans_list: Wischera
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy;


lexentry: pol/Wisznu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wisznu
trans_list: Vishnu
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu


lexentry: pol/Witebsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Witebsk
trans_list: Wizebsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;


lexentry: pol/Wittenberga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wittenberga
trans_list: Lutherstadt Wittenberg | Wittenberg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w środkowych Niemczech, leżące nad Łabą w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, centrum reformacji i miejsce działalności reformatora religijnego Marcina Lutra;


lexentry: pol/Wizygot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wizygot
trans_list: Westgote
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;


lexentry: pol/Wkra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wkra
trans_list: Wkra
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, dolny bieg prawego dopływu Narwi;


lexentry: pol/Wniebowzięcie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wniebowzięcie
trans_list: Mariä Himmelfahrt
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wodnik
trans_list: Wassermann
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wodnik
trans_list: Wassermann
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;


lexentry: pol/Wodzisław_Śląski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wodzisław Śląski
trans_list: Loslau
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;


lexentry: pol/Wodła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wodła
trans_list: Wodla
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Karelii, uchodzi do jeziora Onega;


lexentry: pol/Wojwodina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wojwodina
trans_list: Vojvodina
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;


lexentry: pol/Wolne_Hrabstwo_Burgundii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolne Hrabstwo Burgundii
trans_list: Freigrafschaft Burgund
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
trans_list: Republik Danzig
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące w latach 1807–1814 pod protektoratem Francji, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
trans_list: Freie Stadt Danzig
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pod kontrolą Ligi Narodów, istniejące w latach 1920–1939, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolny_Kraj_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolny Kraj Bawaria
trans_list: Freistaat Bayern
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bawarii, kraju związkowego Niemiec


lexentry: pol/Wolny_Kraj_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolny Kraj Saksonia
trans_list: Freistaat Sachsen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Saksonii, kraju związkowego Niemiec ;


lexentry: pol/Wolny_Kraj_Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolny Kraj Turyngia
trans_list: Freistaat Thüringen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turyngii, kraju związkowego Niemiec;


lexentry: pol/Wolsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolsk
trans_list: Wolsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;


lexentry: pol/Wolta_Czarna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolta Czarna
trans_list: Volta
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Afryce, uchodzi do Wolty Białej w Ghanie;


lexentry: pol/Wormacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wormacja
trans_list: Worms
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w Nadrenii-Palatynacie, port nad Renem;


lexentry: pol/Wołga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołga
trans_list: Wolga
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Wołogda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołogda
trans_list: Wologda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Wołoszczyzna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołoszczyzna
trans_list: Walachei
sense:
(historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;


lexentry: pol/Wołyń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołyń
trans_list: Wolhynien
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;


lexentry: pol/Wołżski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołżski
trans_list: Wolschski
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;


lexentry: pol/Wspólnota_Bahamów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wspólnota Bahamów
trans_list: Commonwealth der Bahamas
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Niepodległych_Państw__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wspólnota Niepodległych Państw
trans_list: Gemeinschaft Unabhängiger Staaten
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;


lexentry: pol/Wspólnota_Portoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wspólnota Portoryka
trans_list: Freistaat Puerto Rico
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portoryka jako państwa


lexentry: pol/Wszystkich_Świętych__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wszystkich Świętych
trans_list: Allerheiligen
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;


lexentry: pol/Wyg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyg
trans_list: Wyg
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, uchodzi do Zatoki Oneskiej Morza Białego;


lexentry: pol/Wyspa_Man__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspa Man
trans_list: Insel Man
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;


lexentry: pol/Wyspa_Wielkanocna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspa Wielkanocna
trans_list: Osterinsel
sense:
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;


lexentry: pol/Wyspy_Brytyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Brytyjskie
trans_list: Britische Inseln
sense:
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;


lexentry: pol/Wyspy_Cooka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Cooka
trans_list: Cookinseln
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Wyspy_Kanaryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Kanaryjskie
trans_list: Kanarische Inseln
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;


lexentry: pol/Wyspy_Kokosowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Kokosowe
trans_list: Kokosinseln
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2),


lexentry: pol/Wyspy_Kokosowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Kokosowe
trans_list: Kokosinseln
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim zaliczany do archipelagu Andamanów, należący do Birmy


lexentry: pol/Wyspy_Marshalla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Marshalla
trans_list: Marshallinseln
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;


lexentry: pol/Wyspy_Owcze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Owcze
trans_list: Färöer
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Zielonego_Przylądka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Zielonego Przylądka
trans_list: Kapverden | Kapverdische Inseln
sense:
(geografia, geograficzny) atlantycki archipelag na zachodnim wybrzeżu Afryki, na wysokości Zielonego Przylądka;


lexentry: pol/Wyspy_Świętego_Tomasza_i_Książęca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
trans_list: São Tomé und Príncipe
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;


lexentry: pol/Wyszni_Wołoczok__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyszni Wołoczok
trans_list: Wyschni Wolotschok
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;


lexentry: pol/Wyżyna_Lotaryńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyżyna Lotaryńska
trans_list: Lothringer Stufenland
sense:
(geografia, geograficzny) wschodnia część Basenu Paryskiego, od wschodu ograniczona Wogezami, od zachodu Ardenami i krasowymi terenami Szampanii;


lexentry: pol/Węgorapa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Węgorapa
trans_list: Angerapp
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód kaliningradzki) , wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;


lexentry: pol/Władykaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Władykaukaz
trans_list: Wladikawkas
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;


lexentry: pol/Włochy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Włochy
trans_list: Italien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;


lexentry: pol/ZEA__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: ZEA
trans_list: VAE
sense:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Emiraty Arabskie;


lexentry: pol/ZSRR__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: ZSRR
trans_list: UdSSR
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zachodni Brzeg
trans_list: Westjordanland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;


lexentry: pol/Zachód__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Zachód
trans_list: Westländer
sense:
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia


lexentry: pol/Zaduszki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Zaduszki
trans_list: Allerseelen
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);


lexentry: pol/Zakaukazie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zakaukazie
trans_list: Südkaukasus
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;


lexentry: pol/Zalew_Kuroński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zalew Kuroński
trans_list: Kurisches Haff
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy;


lexentry: pol/Zalew_Szczeciński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zalew Szczeciński
trans_list: Stettiner Haff
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;


lexentry: pol/Zalew_Wiślany__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zalew Wiślany
trans_list: Frisches Haff
sense:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;


lexentry: pol/Zaratusztra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zaratusztra
trans_list: Zarathustra
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) twórca zaratusztrianizmu;


lexentry: pol/Zatoka_Adeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Adeńska
trans_list: Golf von Aden
sense:
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;


lexentry: pol/Zatoka_Amurska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Amurska
trans_list: Amurbucht
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część;


lexentry: pol/Zatoka_Anadyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Anadyrska
trans_list: Anadyrgolf | Golf von Anadyr
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego;


lexentry: pol/Zatoka_Arabacka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Arabacka
trans_list: Arabat-Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej;


lexentry: pol/Zatoka_Argolidzka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Argolidzka
trans_list: Argolischer Golf
sense:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka na Morzu Egejskim u wschodniego wybrzeża Peloponezu w Grecji;


lexentry: pol/Zatoka_Biskajska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Biskajska
trans_list: Biskaya
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Burgaska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Burgaska
trans_list: Bucht von Burgas
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas


lexentry: pol/Zatoka_Chajpudyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Chajpudyrska
trans_list: Chaipudyr-Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Peczorskiego, położona u wschodniego wybrzeża Półwyspu Jugorskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Chatańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Chatańska
trans_list: Chatangagolf
sense:
(geografia, geograficzny) estuarium rzeki Chatanga na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Łaptiewów;


lexentry: pol/Zatoka_Czoska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Czoska
trans_list: Tschoscha-Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, u wybrzeży Rosji, ograniczona od zachodu półwyspem Kanin;


lexentry: pol/Zatoka_Drińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Drińska
trans_list: Drin-Golf
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w północnej części Albanii;


lexentry: pol/Zatoka_Dwińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Dwińska
trans_list: Dwinabusen
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego;


lexentry: pol/Zatoka_Flensburska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Flensburska
trans_list: Flensburger Förde
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo–zachodniej części Morza Bałtyckiego, stanowiąca część granicy pomiędzy Danią a Niemcami;


lexentry: pol/Zatoka_Gdańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Gdańska
trans_list: Danziger Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją;


lexentry: pol/Zatoka_Giżygińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Giżygińska
trans_list: Gischigabusen
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;


lexentry: pol/Zatoka_Greifswaldzka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Greifswaldzka
trans_list: Greifswalder Bodden
sense:
(geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Bałtyckiego, w jego południowo-zachodniej części, u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Guantanamo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Guantanamo
trans_list: Guantanamo-Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w prowincji Guantanamo na południowym wschodzie Kuby, częściowo znajdująca się pod administracją USA;


lexentry: pol/Zatoka_Gwinejska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Gwinejska
trans_list: Golf von Guinea
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;


lexentry: pol/Zatoka_Helgolandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Helgolandzka
trans_list: Helgoländer Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Północnego, południowa część Zatoki Niemieckiej, położona u ujścia rzeki Elby


lexentry: pol/Zatoka_Kadyksu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Kadyksu
trans_list: Golf von Cádiz
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;


lexentry: pol/Zatoka_Kalifornijska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Kalifornijska
trans_list: Golf von Kalifornien
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;


lexentry: pol/Zatoka_Kasandryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Kasandryjska
trans_list: Golf von Kassandra | Toronäischer Golf
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka położona u wybrzeży Półwyspu Chalcydyckiego, między półwyspami Kasandra i Sithonia


lexentry: pol/Zatoka_Kilońska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Kilońska
trans_list: Kieler Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Zatoka_Kolska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Kolska
trans_list: Kola-Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) przypominająca fiord zatoka Morza Barentsa, u północnych brzegów należącego do Rosji Półwyspu Kolskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Koryncka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Koryncka
trans_list: Golf von Korinth
sense:
(geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;


lexentry: pol/Zatoka_Kotorska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Kotorska
trans_list: Bucht von Kotor
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Lakońska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Lakońska
trans_list: Lakonischer Golf
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez;


lexentry: pol/Zatoka_Lubecka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Lubecka
trans_list: Lübecker Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, część Zatoki Meklemburskiej;


lexentry: pol/Zatoka_Malijska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Malijska
trans_list: Golf von Malia
sense:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka położona u wybrzeży Grecji, wcinająca się w ląd i zamykająca z jednej strony przesmyk nieopodal Termopili


lexentry: pol/Zatoka_Meklemburska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Meklemburska
trans_list: Mecklenburger Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka morska w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, położona u brzegów niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Meksykańska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Meksykańska
trans_list: Golf von Mexiko
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Zatoka_Meseńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Meseńska
trans_list: Messenischer Golf
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, wcinająca się w południowo-zachodnią część Peloponezu;


lexentry: pol/Zatoka_Mezeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Mezeńska
trans_list: Mesenbusen
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, położona u wybrzeży północno-zachodniej Rosji, u zachodniej nasady półwyspu Kanin;


lexentry: pol/Zatoka_Neapolitańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Neapolitańska
trans_list: Golf von Neapel
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;


lexentry: pol/Zatoka_Newska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Newska
trans_list: Newabucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego będąca najdalej wysuniętą na wschód częścią Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Zatoka_Obska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Obska
trans_list: Obbusen
sense:
(geografia, geograficzny) wydłużona zatoka syberyjska stanowiąca ujście rzeki Ob do Morza Karskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Orfańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Orfańska
trans_list: Strymonischer Golf
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona po wschodniej stronie Półwyspu Chalcydyckiego


lexentry: pol/Zatoka_Pagasyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Pagasyjska
trans_list: Pagasitischer Golf
sense:
(geografia, geograficzny) okrągła zatoka Morza Egejskiego położona u wschodnich wybrzeży Grecji, w Magnezji;


lexentry: pol/Zatoka_Piotra_Wielkiego__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Piotra Wielkiego
trans_list: Peter-der-Große-Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Japońskiego u azjatyckich wybrzeży Rosji, dzieli się na na dwie mniejsze zatoki;


lexentry: pol/Zatoka_Pomorska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Pomorska
trans_list: Pommersche Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;


lexentry: pol/Zatoka_Sarońska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Sarońska
trans_list: Saronischer Golf
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona między Attyką, Argolidą a Przesmykiem Korynckim;


lexentry: pol/Zatoka_Szelichowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Szelichowa
trans_list: Schelichow-Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona w jego północnej części, na zachód od Kamczatki;


lexentry: pol/Zatoka_Tarencka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Tarencka
trans_list: Golf von Tarent
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;


lexentry: pol/Zatoka_Termajska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Termajska
trans_list: Thermaischer Golf
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tonkińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Tonkińska
trans_list: Golf von Tonkin
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Południowochińskiego, od zachodu ograniczona wybrzeżem Wietnamu, od północy i wschodu wybrzeżem Chin;


lexentry: pol/Zatoka_Triesteńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Triesteńska
trans_list: Golf von Triest
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;


lexentry: pol/Zatoka_Wenecka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wenecka
trans_list: Golf von Venedig
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Wielorybia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wielorybia
trans_list: Bucht der Wale
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w obrębie Lodowca Szelfowego Rossa na północ od Wyspy Roosevelta, u wybrzeży Antarktydy;


lexentry: pol/Zatoka_Wismarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wismarska
trans_list: Wismarbucht | Wismarer Bucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Zatoki Meklemburskiej znajdująca się w jej południowej części;


lexentry: pol/Zatoka_Wlorska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wlorska
trans_list: Bucht von Vlora
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w południowej części Albanii


lexentry: pol/Zatoka_Zachodniokoreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Zachodniokoreańska
trans_list: Koreabucht | Westkoreabucht
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin;


lexentry: pol/Zbawiciel__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zbawiciel
trans_list: Erlöser | Seligmacher
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Zbrucz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zbrucz
trans_list: Sbrutsch
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie o długości, lewy dopływ Dniestru;


lexentry: pol/Zeus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zeus
trans_list: Zeus
sense:
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;


lexentry: pol/Zielenogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zielenogorsk
trans_list: Selenogorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w rejonie kurortowym Petersburga, nad Zatoką Fińską;


lexentry: pol/Ziemia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ziemia
trans_list: Erde
sense:
(astronomia, astronomiczny) trzecia według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, w starożytności i średniowieczu uważana za centralne ciało wszechświata, do czasów Kopernika uważana za nieruchomą;


lexentry: pol/Ziemia_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ziemia Święta
trans_list: Heiliges Land
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;


lexentry: pol/Zimbabwe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zimbabwe
trans_list: Simbabwe
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo_Wielkiej_Brytanii_i_Irlandii_Północnej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
trans_list: Vereinigtes Königreich Großbritannien und Nordirland
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zjednoczone Królestwo
trans_list: Vereinigtes Königreich
sense:
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej


lexentry: pol/Znamiensk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Znamiensk
trans_list: Snamensk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu wiejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna;


lexentry: pol/Zug__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zug
trans_list: Zug
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny;


lexentry: pol/Zugdidi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zugdidi
trans_list: Sugdidi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Zwiastowanie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zwiastowanie
trans_list: Verkündigung
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie powiadomienie Marii przez archanioła Gabriela o tym, że będzie matką Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Związek_Australijski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Związek Australijski
trans_list: Commonwealth von Australien
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa


lexentry: pol/Związek_Radziecki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Związek Radziecki
trans_list: Sowjetunion
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;


lexentry: pol/Związek_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
trans_list: Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;


lexentry: pol/Zyrianka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zyrianka
trans_list: Syrjanka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, położone na południu Niziny Kołymskiej;


lexentry: pol/a-moll__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: a-moll
trans_list: a-Moll
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);


lexentry: pol/a_kysz__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: a kysz
trans_list: raus | weg
sense:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)


lexentry: pol/a_także__fraza_spójnikowa__1
sense_num: 01
written_rep: a także
trans_list: sowie
sense:
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów


lexentry: pol/aak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aak
trans_list: Aak
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy;


lexentry: pol/abaka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abaka
trans_list: Abaka | Abakafaser
sense:
lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;


lexentry: pol/abakus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abakus
trans_list: Abacus
sense:
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;


lexentry: pol/abandon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abandon
trans_list: Abandon
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;


lexentry: pol/abaton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abaton
trans_list: Abaton
sense:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w Starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu


lexentry: pol/abaton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abaton
trans_list: Abaton
sense:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani


lexentry: pol/abcyksymab__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abcyksymab
trans_list: Abciximab
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi


lexentry: pol/abderyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abderyta
trans_list: Abderit
sense:
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa


lexentry: pol/abdest__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abdest
trans_list: Wudu'
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;


lexentry: pol/abdykacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abdykacja
trans_list: Abdankung | Verzicht
sense:
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/abdykować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: abdykować
trans_list: abdanken | abdizieren | abtreten | zurücktreten | verzichten | niederlegen
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji


lexentry: pol/abdżad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abdżad
trans_list: Konsonantenschrift
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aberracja
trans_list: Aberration
sense:
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aberracja
trans_list: Aberration
sense:
(optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne


lexentry: pol/abetalipoproteinemia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abetalipoproteinemia
trans_list: Abetalipoproteinämie | Akanthozytose | Bassen-Kornzweig-Syndrom
sense:
(medycyna, medyczny) choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana niedoborem apoB;


lexentry: pol/abiogenny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: abiogenny
trans_list: abiogen
sense:
(biologia, biologiczny) powodujący powstawanie niższych organizmów z substancji nieorganicznej; w odniesieniu do niższych organizmów: powstający z substancji nieorganicznej


lexentry: pol/ablacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ablacja
trans_list: Ablation
sense:
(geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych


lexentry: pol/ablatyw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ablatyw
trans_list: Ablativ
sense:
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;


lexentry: pol/abolicja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abolicja
trans_list: Abolition
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;


lexentry: pol/abolicjonista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abolicjonista
trans_list: Abolitionist
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej


lexentry: pol/abolicjonistka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abolicjonistka
trans_list: Abolitionistin
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolenniczka ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej


lexentry: pol/abolicjonizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abolicjonizm
trans_list: Abolitionismus
sense:
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;


lexentry: pol/abordaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abordaż
trans_list: Enterung
sense:
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;


lexentry: pol/abrazja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abrazja
trans_list: Abrasion
sense:
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;


lexentry: pol/abrewiacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abrewiacja
trans_list: Abbreviation
sense:
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów


lexentry: pol/abrewiatura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abrewiatura
trans_list: Abkürzung
sense:
(książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;


lexentry: pol/absolucja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: absolucja
trans_list: Absolution
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/absolutystyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: absolutystyczny
trans_list: absolut | absolutistisch
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu (ustroju państwowego)


lexentry: pol/absorber__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: absorber
trans_list: Absorber
sense:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do pochłaniania niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz.


lexentry: pol/absorpcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: absorpcja
trans_list: Absorption | Aufsaugen | Aufzehrung
sense:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrahować
trans_list: abstrahieren
sense:
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrahować
trans_list: abstrahieren
sense:
(książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś


lexentry: pol/abstrakcjonizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrakcjonizm
trans_list: Abstraktionismus
sense:
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrakt
trans_list: abstrahieren
sense:
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrakt
trans_list: abstrahieren
sense:
(książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim


lexentry: pol/absynt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: absynt
trans_list: Absinth
sense:
alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu;


lexentry: pol/acefalia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: acefalia
trans_list: Acephalie
sense:
(medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;


lexentry: pol/acenokumarol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: acenokumarol
trans_list: Acenocumarol
sense:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;


lexentry: pol/acetal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: acetal
trans_list: Azetal
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;


lexentry: pol/acetamid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: acetamid
trans_list: Acetamid
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;


lexentry: pol/aceton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aceton
trans_list: Azeton | Aceton
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/acetylenowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: acetylenowy
trans_list: Acetylen | Azetylen
sense:
(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania


lexentry: pol/ach__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: ach
trans_list: ach | oh
sense:
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie


lexentry: pol/achondryt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: achondryt
trans_list: Achondrit
sense:
(geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów


lexentry: pol/achromat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: achromat
trans_list: Achromat
sense:
(optyka, optyczny) (fotografia) (fizyka, fizyczny) układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;


lexentry: pol/adadżio__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adadżio
trans_list: Adagio
sense:
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;


lexentry: pol/adamaszek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adamaszek
trans_list: Damast
sense:
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adaptować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: adaptować
trans_list: adaptieren | angleichen | anpassen
sense:
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska


lexentry: pol/adenotomia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adenotomia
trans_list: Adenotomie
sense:
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;


lexentry: pol/adenozynotrójfosforan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adenozynotrójfosforan
trans_list: Adenosintriphosphat
sense:
(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;


lexentry: pol/adhan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adhan
trans_list: Adhān
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;


lexentry: pol/adidas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adidas
trans_list: Sneaker
sense:
(potocznie, potoczny) but sportowy, w szczególności ten wyprodukowany przez firmę Adidas (zwykle w liczbie mnogiej)


