# translation

lexentry: pol/nośny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: nośny
trans_list: bæredygtig
sense:
(technologia, technika, techniczny) dający możliwość przejęcia przez materiał lub konstrukcję obciążeń zewnętrznych


lexentry: pol/numer_telefonu__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: numer telefonu
trans_list: telefonnummer
sense:
(telekomunikacja) unikalny zestaw cyfr służący do identyfikacji i nawiązywania połączenia telefonicznego


lexentry: pol/numerologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: numerologia
trans_list: numerologi
sense:
(ezoteryka) pseudonauka badająca rzekome profetyczne właściwości i symbolikę liczb oraz ich wpływ na koleje losu;


lexentry: pol/numizmatyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: numizmatyka
trans_list: numismatik
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem, opisem i klasyfikowaniem monet i medali;


lexentry: pol/nunatak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nunatak
trans_list: nunatak
sense:
(geologia, geologiczny) wzniesienie wystające nad powierzchnię lodowca lub lądolodu i zewsząd otoczone przez pokrywę lodową;


lexentry: pol/nur_białodzioby__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nur białodzioby
trans_list: hvidnæbbet lom
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów, gniazdującego w dalekiej Arktyce;


lexentry: pol/nurogęś__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nurogęś
trans_list: stor skallesluger
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;


lexentry: pol/nurzyk_polarny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nurzyk polarny
trans_list: polarlomvie
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;


lexentry: pol/nuta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nuta
trans_list: node
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość


lexentry: pol/nutria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nutria
trans_list: sumpbæver
sense:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;


lexentry: pol/nużyca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nużyca
trans_list: skab
sense:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;


lexentry: pol/nylon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nylon
trans_list: nylon
sense:
(włókiennictwo) tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch;


lexentry: pol/nynorsk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nynorsk
trans_list: landsmål | nynorsk
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dwóch oficjalnych języków używanych w Norwegii; (dosłownie) „nowonorweski”;


lexentry: pol/nypel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nypel
trans_list: nippel
sense:
(technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych;


lexentry: pol/nypel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nypel
trans_list: nippel
sense:
(technologia, technika, techniczny) tulejka mosiężna z przewężeniem z jednej strony i gwintowanym wewnętrznie kołnierzem z drugiej, łącząca obręcz koła roweru ze szprychą;


lexentry: pol/nów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nów
trans_list: nymåne
sense:
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;


lexentry: pol/nóż_sprężynowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: nóż sprężynowy
trans_list: springkniv
sense:
składany nóż zawierający schowaną w rękojeści głownię, która wysuwa się po uruchomieniu mechanizmu sprężynowego, zwykle za pomocą przycisku;


lexentry: pol/o_wiele__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: o wiele
trans_list: alt for | langt
sense:
wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy


lexentry: pol/o_wilku_mowa__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: o wilku mowa
trans_list: når man taler om solen
sense:
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach


lexentry: pol/oaza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oaza
trans_list: oase
sense:
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;


lexentry: pol/oba__liczebnikzbiorowy__1
sense_num: 01
written_rep: oba
trans_list: begge
sense:
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego lub nijakiego; i jeden, i drugi


lexentry: pol/obarzanek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obarzanek
trans_list: bagel
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypiek w kształcie obręczy wykonany z ciasta obgotowanego przed pieczeniem


lexentry: pol/obchodzić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: obchodzić
trans_list: gå omkring | omgå
sense:
krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie


lexentry: pol/obciachowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: obciachowy
trans_list: kitsch
sense:
(potocznie, potoczny) dotyczący obciachu, przynoszący wstyd i kompromitację, przez mówcę uważany za nieatrakcyjny, niemodny lub kiepski


lexentry: pol/obcęgi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obcęgi
trans_list: tang
sense:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.


lexentry: pol/obdukcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obdukcja
trans_list: obduktion
sense:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;


lexentry: pol/obdżektor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obdżektor
trans_list: militærnægter
sense:
(wojskowość, wojskowy) (filozofia, filozoficzny) osoba odmawiająca odbycia obowiązkowej służby wojskowej z powodów religijnych, moralnych lub etycznych;


lexentry: pol/obelisk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obelisk
trans_list: obelisk
sense:
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;


lexentry: pol/oberża__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oberża
trans_list: herberg
sense:
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg


lexentry: pol/obibok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obibok
trans_list: dovenlars
sense:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek unikający pracy, któremu nie chce się pracować


lexentry: pol/obiektyw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obiektyw
trans_list: objektiv
sense:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia


lexentry: pol/obiektyw_szerokokątny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obiektyw szerokokątny
trans_list: vidvinkel
sense:
(fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;


lexentry: pol/objazd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: objazd
trans_list: omvej
sense:
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek


lexentry: pol/objętość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: objętość
trans_list: rumfang
sense:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni


lexentry: pol/obligacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obligacja
trans_list: obligation
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;


lexentry: pol/obojętny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: obojętny
trans_list: neutral
sense:
(chemia, chemiczny) taki, który nie ma właściwości zasadowych i kwasowych; taki, który nie tworzy związków chemicznych


lexentry: pol/obol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obol
trans_list: obol
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/obosieczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: obosieczny
trans_list: tveægget
sense:
(przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom


lexentry: pol/obrażenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrażenie
trans_list: skade
sense:
uszkodzenie tkanek lub narządów ciała, np. poprzez złamanie, zranienie, działanie promieniowania itp.


lexentry: pol/obrona__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrona
trans_list: forsvar
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja w procesie sądowym mająca na celu uchronienie oskarżonego przed wysoką karą


lexentry: pol/obrotnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrotnica
trans_list: svingskive
sense:
(kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi;


lexentry: pol/obrotomierz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrotomierz
trans_list: omdrejningstæller | omdrejningsmåler
sense:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (motoryzacja) przyrząd mierzący liczbę obrotów danego urządzenia, pojazdu lub maszyny


lexentry: pol/obrotowy__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: obrotowy
trans_list: stregspiller
sense:
(sport, sportowy) zawodnik w piłce ręcznej, który gra bezpośrednio przed linią pola bramkowego, pomiędzy obrońcami drużyny przeciwnej;


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrońca
trans_list: forsvarer
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrońca
trans_list: forsvarer
sense:
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzezanie
trans_list: omskærelse | omskæring
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego lub całkowitego usunięcia łechtaczki, czasem także warg sromowych mniejszych, ze względów rytualnych, religijnych lub estetycznych wśród niektórych ludów afrykańskich;


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzezanie
trans_list: omskæring | omskærelse
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;


lexentry: pol/obrzezać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzezać
trans_list: omskære
sense:
(książkowy) u kobiet: dokonać zabiegu częściowego lub całkowitego usunięcia łechtaczki, czasem także warg sromowych mniejszych ze względów religijnych lub estetycznych


lexentry: pol/obrzezać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzezać
trans_list: omskære
sense:
(książkowy) u mężczyzn: dokonać zabiegu usunięcia części napletka w celach leczniczych, higienicznych bądź estetycznych, a u żydów, muzułmanów oraz niektórych ludów afrykańskich i australijskich także ze względów rytualnych


lexentry: pol/obrzydliwiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzydliwiec
trans_list: krumme
sense:
(potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie


lexentry: pol/obrzęk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrzęk
trans_list: ødem
sense:
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;


lexentry: pol/obrączka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrączka
trans_list: ring
sense:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu


lexentry: pol/obrączka_ślubna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obrączka ślubna
trans_list: vielsesring
sense:
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;


lexentry: pol/obsada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obsada
trans_list: kaste
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.


lexentry: pol/obsadzić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: obsadzić
trans_list: kaste
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie


lexentry: pol/obsesja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obsesja
trans_list: tvangstanke
sense:
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności


lexentry: pol/obszar_euro__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obszar euro
trans_list: euroområde
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar państw, których walutą jest euro


lexentry: pol/oburzający__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: oburzający
trans_list: skændig | uhyrlig
sense:
wywołujący oburzenie, budzący silny gniew lub sprzeciw ze względu na swój skandaliczny lub niemoralny charakter


lexentry: pol/oburzenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oburzenie
trans_list: indignation
sense:
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem


lexentry: pol/obwoluta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obwoluta
trans_list: bogomslag
sense:
(drukarstwo, drukarski) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) papierowa lub plastikowa ochronna okładka zakładana na właściwą okładkę książki;


lexentry: pol/obwód_drukowany__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obwód drukowany
trans_list: printplade | kort | print | printkort | trykt kredsløb
sense:
(elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;


lexentry: pol/obywatel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obywatel
trans_list: borger | statsborger
sense:
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;


lexentry: pol/obywatel_świata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obywatel świata
trans_list: verdensborger
sense:
osoba, która nie utożsamia się wyłącznie z jednym krajem, lecz czuje się częścią całej ludzkości, ma postawę otwartą, międzynarodową


lexentry: pol/obywatelstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obywatelstwo
trans_list: statsborgerskab
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;


lexentry: pol/obój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obój
trans_list: obo
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obóz
trans_list: lejr
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niesformalizowana grupa polityczna o wspólnych celach


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obóz
trans_list: lejr
sense:
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje


lexentry: pol/obóz_dla_uchodźców__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obóz dla uchodźców
trans_list: flygtningelejr
sense:
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;


lexentry: pol/obóz_koncentracyjny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obóz koncentracyjny
trans_list: koncentrationslejr | KZ-lejr | kz-lejr
sense:
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;


lexentry: pol/obława__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: obława
trans_list: eftersøgning
sense:
pościg za poszukiwanym polegający na obstawieniu terenu funkcjonariuszami w celu uniemożliwienia tej osobie ucieczki


lexentry: pol/ocean__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocean
trans_list: ocean | verdenshav
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi


lexentry: pol/ocelot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocelot
trans_list: ozelot
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;


lexentry: pol/ocet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocet
trans_list: eddike
sense:
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;


lexentry: pol/ocet_balsamiczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ocet balsamiczny
trans_list: balsameddike | balsamicoeddike
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty ocet o ciemnej barwie powstający z zagęszczonego moszczu winogronowego poddanego długotrwałemu dojrzewaniu w drewnianych beczkach


lexentry: pol/ochlokracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ochlokracja
trans_list: ochlokrati
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;


lexentry: pol/ochra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ochra
trans_list: okker
sense:
(chemia, chemiczny) farba o barwie żółtobrunatnej otrzymywana z ochry (1.3), używana w malarstwie, przemyśle kosmetycznym, włókienniczym itp;


lexentry: pol/ochra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ochra
trans_list: okker
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) glinka o żółtym lub brunatnym zabarwieniu wykorzystywana do wyrobu farb


lexentry: pol/ochrona_środowiska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ochrona środowiska
trans_list: miljøbeskyttelse
sense:
(ekologia, ekologiczny) ogół działań, których celem jest wykorzystanie zasobów środowiska naturalnego ograniczając jednocześnie negatywne wpływy działalności człowieka;


lexentry: pol/ochłap__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ochłap
trans_list: skrot
sense:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek mięsa gorszej jakości lub resztki jedzenia


lexentry: pol/ochłap__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ochłap
trans_list: skrot
sense:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) coś o małej wartości, co daje się komuś z łaski lub z pogardą


lexentry: pol/oczodół__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oczodół
trans_list: øjenhule
sense:
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;


lexentry: pol/oczyszczalnia_ścieków__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oczyszczalnia ścieków
trans_list: renseanlæg | rensningsanlæg
sense:
(ekologia, ekologiczny) zespół urządzeń i obiektów technologicznych służących do usuwania zanieczyszczeń z odpadów płynnych;


lexentry: pol/oczyszczać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: oczyszczać
trans_list: rense
sense:
(przenośnie, przenośnia) odrzucać zarzuty względem kogoś; uniewinniać kogoś; uwalniać od podejrzeń, oskarżeń lub winy


lexentry: pol/oczyszczenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oczyszczenie
trans_list: katarsis
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne przywrócenie równowagi lub czystości duchowej


lexentry: pol/oczywisty__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: oczywisty
trans_list: åbenbar | åbenlys | indlysende | evident | selvklar
sense:
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać


lexentry: pol/oda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oda
trans_list: ode
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;


lexentry: pol/odaliska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odaliska
trans_list: odalisk
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim


lexentry: pol/odbijacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odbijacz
trans_list: fender
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odbiór
trans_list: bon
sense:
wzięcie czegoś, co jest nasze lub przeznaczone dla nas, a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)


lexentry: pol/odbiór__wykrzyknik__1
sense_num: 02
written_rep: odbiór
trans_list: skift
sense:
słowo używane podczas korzystania z radia na końcu wypowiedzi, aby poinformować rozmówcę o jej zakończeniu


lexentry: pol/odchody__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odchody
trans_list: ekskrementer
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) stałe pozostałości trawienne i ciekłe, produkty przemiany materii wydalane jako kał i mocz


lexentry: pol/odchylenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odchylenie
trans_list: afvigelse
sense:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu;


lexentry: pol/odchylenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odchylenie
trans_list: afvigelse
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odstąpienie, zboczenie z ustalonej linii politycznej


lexentry: pol/odchylenie_standardowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odchylenie standardowe
trans_list: standardafvigelse
sense:
(statystyka, statystyczny) klasyczna miara zróżnicowania rozkładu zmiennej losowej – pierwiastek kwadratowy wariancji;


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odcinek
trans_list: afsnit
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odcinek
trans_list: afsnit
sense:
(geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;


lexentry: pol/oddalać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: oddalać
trans_list: afslå
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznać żądania powoda za nieuzasadnione ze względów merytorycznych, z możliwością wniesienia apelacji


lexentry: pol/oddychać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: oddychać
trans_list: ånde | trække vejret
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska


lexentry: pol/oddziaływanie_elektromagnetyczne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oddziaływanie elektromagnetyczne
trans_list: elektromagnetisk vekselvirkning
sense:
(fizyka, fizyczny) jedno z podstawowych oddziaływań obserwowanych między cząstkami, odpowiadające za siły działające między naładowanymi elektrycznie cząstkami i przenoszone przez fotony wymieniane między nimi;


lexentry: pol/oddźwięk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oddźwięk
trans_list: ekko
sense:
(akustyka, akustyczny) dźwięk odbity lub rozproszony; wtórny dźwięk powstający jako odpowiedź na inny dźwięk


lexentry: pol/odejmowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odejmowanie
trans_list: subtraktion
sense:
(matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania;


lexentry: pol/odgiętka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odgiętka
trans_list: støvle
sense:
(technologia, technika, techniczny) elastyczny element zabezpieczjący końcówkę przewodu przed nadmiernym wyginaniem się


lexentry: pol/odkrycie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odkrycie
trans_list: opdagelse
sense:
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej


lexentry: pol/odkurzacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odkurzacz
trans_list: støvsuger
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;


lexentry: pol/odkład__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odkład
trans_list: cellekerne
sense:
(pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej


lexentry: pol/odlew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odlew
trans_list: aftryk
sense:
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy


lexentry: pol/odlewka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odlewka
trans_list: dekantere
sense:
(środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) niewielka ilość perfum (od kilku do kilkunastu mililitrów, zazwyczaj od 1 do 10 ml) przelana z oryginalnego flakonu do mniejszej buteleczki, służąca do przetestowania zapachu


lexentry: pol/odlewnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odlewnia
trans_list: støberi
sense:
(odlewnictwo, przemysł odlewniczy) zakład przemysłowy lub jego dział, w którym wytwarzane są odlewy;


lexentry: pol/odleżyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odleżyna
trans_list: liggesår
sense:
(medycyna, medyczny) miejscowe uszkodzenie skóry oraz głębiej położonych tkanek, które powstaje w wyniku długotrwałego lub powtarzającego się nacisku na ciało


lexentry: pol/odmłodzić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: odmłodzić
trans_list: forynge
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) odnowić drzewostan przez wycięcie starych i zasadzenie młodych drzew lub przycięcie starych pędów


lexentry: pol/odnośnie_do__fraza_przyimkowa__1
sense_num: 01
written_rep: odnośnie do
trans_list: angående
sense:
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś


lexentry: pol/odontologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odontologia
trans_list: odontologi | tandlægevidenskab
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów


lexentry: pol/odpad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odpad
trans_list: affald
sense:
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);


lexentry: pol/odpowiednik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odpowiednik
trans_list: ækvivalent
sense:
pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję


lexentry: pol/odprawa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odprawa
trans_list: indregistrering
sense:
załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu lub odejściem jednostki pływającej


lexentry: pol/odprawa_celna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odprawa celna
trans_list: told
sense:
(handel, handlowy) procedura towarzysząca przechodzeniu przez granicę państwową, której towarzyszą wylegitymowanie pasażerów oraz rewizja bagażu;


lexentry: pol/odpukać_w_niemalowane_drewno__związek_frazeologiczny__1
sense_num: 01
written_rep: odpukać w niemalowane drewno
trans_list: banke under bordet
sense:
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odpust
trans_list: blond
sense:
(etnografia, etnograficzny) (kościelny) uroczystość kościelna ku czci patrona danego kościoła połączona z kiermaszem bądź festynem;


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odpust
trans_list: aflad
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;


lexentry: pol/odra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odra
trans_list: mæslinger
sense:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;


lexentry: pol/odraczać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: odraczać
trans_list: udskyde
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin


lexentry: pol/odrośl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odrośl
trans_list: rod
sense:
(przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.


lexentry: pol/odruch__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odruch
trans_list: refleks
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego


lexentry: pol/odrzucać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: odrzucać
trans_list: afvise
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznać żądania powoda za niedopuszczalne z przyczyn formalnych, na co przysługuje zażalenie a nie apelacja


lexentry: pol/odrzut__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odrzut
trans_list: rekyl
sense:
(fizyka, fizyczny) siła powstająca podczas nadawania prędkości ciału, skierowana przeciwnie do kierunku ruchu tego ciała


lexentry: pol/odrzutowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odrzutowiec
trans_list: jet | jetfly
sense:
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;


lexentry: pol/odsiecz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odsiecz
trans_list: førstehjælp
sense:
pomoc wojskowa dla oblężonej twierdzy lub dla osaczonych własnych oddziałów albo wojsk sojuszniczych;


lexentry: pol/odszkodowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odszkodowanie
trans_list: skadeserstatning | erstatning | godtgørelse | kompensation
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;


lexentry: pol/odtrutka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odtrutka
trans_list: modgift
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;


lexentry: pol/odtwarzacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odtwarzacz
trans_list: afspiller
sense:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający odtwarzanie dźwięku lub obrazu i dźwięku


lexentry: pol/odwar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odwar
trans_list: dekokt
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;


lexentry: pol/odwiedzający__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odwiedzający
trans_list: besøgende
sense:
osoba, która przychodzi do kogoś lub do jakiegoś miejsca, aby je zobaczyć, spotkać się lub spędzić tam czas


lexentry: pol/odwilż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odwilż
trans_list: tø
sense:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) złagodzenie represyjnej polityki władz


lexentry: pol/odwodnienie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odwodnienie
trans_list: dehydrering
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) niezdrowy stan organizmu powstały jako rezultat utraty wody przez organizm


lexentry: pol/odwołanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odwołanie
trans_list: anke | klage | klagemål
sense:
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji


lexentry: pol/odwoływać__czasownik__2
sense_num: 02
written_rep: odwoływać
trans_list: referere
sense:
powoływać się na coś (np. na uprawnienia, uprzednie decyzje), opierać się na czymś (np. na faktach, przykładach)


lexentry: pol/odyniec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odyniec
trans_list: galt
sense:
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, rzadziej do żubra


lexentry: pol/odznaczenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odznaczenie
trans_list: udmærkelse
sense:
honorowe wyróżnienie w formie emblematu: odznaki, medalu, krzyża lub gwiazdy, przyznawane komuś za wybitny czyn lub osiągnięcia – przez władze, dowództwo wojskowe lub instytucję;


lexentry: pol/odzywka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odzywka
trans_list: bud
sense:
(termin karciany) odezwanie się w trakcie licytacji informujące o kolorze i planowanej wysokości gry


lexentry: pol/odłam__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odłam
trans_list: brøk
sense:
ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy


lexentry: pol/odśnieżarka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odśnieżarka
trans_list: snerydder
sense:
(technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do usuwania śniegu z ulic, chodników, podwórek itp.


lexentry: pol/odżywiać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: odżywiać
trans_list: ernære
sense:
dostarczać organizmowi lub jego części substancji niezbędnych do wzrostu, zdrowia i dobrego funkcjonowania


lexentry: pol/odżywka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odżywka
trans_list: nærende
sense:
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu


lexentry: pol/odżywka_do_włosów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: odżywka do włosów
trans_list: balsam
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych


lexentry: pol/oferta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oferta
trans_list: tilbud
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) propozycja zawarcia umowy o pewnej ściśle sprecyzowanej treści


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ofiara
trans_list: offer
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi


lexentry: pol/oficer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oficer
trans_list: officer
sense:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;


lexentry: pol/oficjum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oficjum
trans_list: bureau
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obowiązkowa modlitwa liturgiczna odmawiana przez duchownych i osoby konsekrowane


lexentry: pol/oglądactwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oglądactwo
trans_list: voyeurisme
sense:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie seksualne charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych;


lexentry: pol/oględziny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oględziny
trans_list: besigtigelse
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) oglądanie czegoś lub kogoś przez upoważnioną osobę, komisję


lexentry: pol/ognie_świętego_Elma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ognie świętego Elma
trans_list: sanktelmsild
sense:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;


lexentry: pol/ognioodporny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ognioodporny
trans_list: brandsikker
sense:
niewrażliwy, niepodatny na działanie ognia i wysokich temperatur, mogący jednak ulec zniekształceniu pod ich wpływem


lexentry: pol/ognisko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ognisko
trans_list: fokus
sense:
(optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;


lexentry: pol/ogniwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogniwo
trans_list: bassin
sense:
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/ogon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogon
trans_list: hale | svans
sense:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;


lexentry: pol/ograniczać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: ograniczać
trans_list: afgrænse
sense:
ujmować w pewną limitowaną przestrzeń; wyznaczać obszar czegoś; otaczać czymś, co oddziela od reszty


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ograniczony
trans_list: begrænset
sense:
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)


lexentry: pol/ogrodniczki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogrodniczki
trans_list: smækbukser
sense:
(potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;


lexentry: pol/ogród__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogród
trans_list: have
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;


lexentry: pol/ogród_botaniczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogród botaniczny
trans_list: botanisk have
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;


lexentry: pol/ogród_działkowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogród działkowy
trans_list: kolonihave
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (społeczny) działka gruntu wykorzystywana przez mieszkańców miast do uprawy warzyw, owoców, roślin ozdobnych oraz do odpoczynku;


lexentry: pol/ogród_zimowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogród zimowy
trans_list: drivhus
sense:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami


lexentry: pol/ogórecznik_lekarski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogórecznik lekarski
trans_list: almindelig hjulkrone
sense:
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;


lexentry: pol/ogórek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogórek
trans_list: agurk
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/ogłoszenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ogłoszenie
trans_list: besked
sense:
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu


lexentry: pol/ojczenasz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ojczenasz
trans_list: Vorherre
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”


lexentry: pol/okiennica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okiennica
trans_list: skodde
sense:
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;


lexentry: pol/okno__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okno
trans_list: vindue
sense:
(przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra


lexentry: pol/oko_złożone__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oko złożone
trans_list: facetøje | sammensat øje
sense:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów;


lexentry: pol/okoliczność_łagodząca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okoliczność łagodząca
trans_list: formildende omstændighed
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fakt ujawniony w toku postępowania sądowego, który może przyczynić się do złagodzenia wyroku osoby uznanej za winną


lexentry: pol/okop__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okop
trans_list: skyttegrav
sense:
(wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;


lexentry: pol/okołorostek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okołorostek
trans_list: cirkumfiks
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy otaczający leksem, np. morfem otaczający rdzeń;


lexentry: pol/okoń_pospolity__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okoń pospolity
trans_list: aborre
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, drapieżna ryba słodkowodna z rodziny okoniowatych;


lexentry: pol/okra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okra
trans_list: okra
sense:
(botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;


lexentry: pol/okres__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okres
trans_list: periode
sense:
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;


lexentry: pol/okroszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okroszka
trans_list: okrosjka
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa kuchni rosyjskiej, wersja chłodnika z ogórków, jajek i szynki na kefirze lub kwasie chlebowym


lexentry: pol/okruch__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okruch
trans_list: krumme
sense:
(przenośnie, przenośnia) (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś


lexentry: pol/okrąg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okrąg
trans_list: cirkel
sense:
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);


lexentry: pol/okręg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręg
trans_list: menighed
sense:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości


lexentry: pol/okręg_autonomiczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręg autonomiczny
trans_list: autonome okrug
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) typ jednostki administracyjnej w ZSRR oraz Rosji


lexentry: pol/okręt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręt
trans_list: skib
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;


lexentry: pol/okręt_liniowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręt liniowy
trans_list: linjeskib
sense:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) okręt wojenny wystarczająco duży, by walczyć w linii bojowej;


lexentry: pol/okręt_podwodny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okręt podwodny
trans_list: ubåd | undervandsbåd
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;


lexentry: pol/oksymoron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oksymoron
trans_list: oxymoron
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;


lexentry: pol/oksytocyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oksytocyna
trans_list: oxytocin
sense:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;


lexentry: pol/oktawa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oktawa
trans_list: oktav
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej


lexentry: pol/okular__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okular
trans_list: okular
sense:
(optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;


lexentry: pol/okularnik__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: okularnik
trans_list: kobra
sense:
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;


lexentry: pol/okulista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okulista
trans_list: øjenlæge
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu


lexentry: pol/okultyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okultyzm
trans_list: okkultisme
sense:
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;


lexentry: pol/okupacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okupacja
trans_list: okkupation | besættelse
sense:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okładzina
trans_list: for
sense:
(górnictwo, górniczy) materiały umiejscawiane za obudową wyrobiska, zabezpieczające jego ściany lub strop


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: okładzina
trans_list: sidespor
sense:
(technologia, technika, techniczny) wierzchnia warstwa ściany lub innej powierzchni nakładana dla zabezpieczenia jej lub ozdoby


lexentry: pol/olbrzym__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olbrzym
trans_list: kæmpe
sense:
(mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;


lexentry: pol/olbrzym__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: olbrzym
trans_list: kæmpe
sense:
(astronomia, astronomiczny) stadium ewolucji gwiazdy następujące po okresie gwiazdy ciągu głównego; ma średnicę 10-100 razy większą od Słońca i jasność absolutną 100-1000 razy większą od niego;


lexentry: pol/olcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olcha
trans_list: el | elletræ
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;


lexentry: pol/oleander__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oleander
trans_list: nerie | oleander
sense:
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olej
trans_list: olie
sense:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olej
trans_list: olie
sense:
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar


lexentry: pol/olej_palmowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olej palmowy
trans_list: palmeolie
sense:
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;


lexentry: pol/olejek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olejek
trans_list: madolie
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu


lexentry: pol/olejek_eteryczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olejek eteryczny
trans_list: æterisk olie | essentiel olie
sense:
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;


lexentry: pol/olibanum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olibanum
trans_list: røgelse
sense:
(botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidla (Boswellia) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarcha
trans_list: oligark
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarchia
trans_list: oligarki | fåmandsvælde
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarchia
trans_list: oligarki | fåmandsvælde
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;


lexentry: pol/oligarchiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: oligarchiczny
trans_list: oligarkisk
sense:
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów


lexentry: pol/oligopol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oligopol
trans_list: oligopol
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;


lexentry: pol/olimpiada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olimpiada
trans_list: olympiade
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata;


lexentry: pol/olimpijski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: olimpijski
trans_list: olympisk
sense:
związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie


lexentry: pol/oliwka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oliwka
trans_list: oliven | oliventræ
sense:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;


lexentry: pol/olszyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: olszyna
trans_list: el
sense:
(leśnictwo) las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;


lexentry: pol/ombudsman__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ombudsman
trans_list: ombudsmand
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;


lexentry: pol/omdlenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: omdlenie
trans_list: besvimelse
sense:
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;


lexentry: pol/omlet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: omlet
trans_list: omelet
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;


lexentry: pol/onager__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onager
trans_list: onager
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;


lexentry: pol/onanizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onanizm
trans_list: onani
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;


lexentry: pol/onkolog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onkolog
trans_list: onkolog
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych


lexentry: pol/online__przymiotnik__1
sense_num: 02
written_rep: online
trans_list: online
sense:
(informatyka, informatyczny) związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej


lexentry: pol/onomastyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onomastyka
trans_list: navneforskning | onomastik
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ontologia
trans_list: ontologi
sense:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ontologia
trans_list: ontologi
sense:
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;


lexentry: pol/onyks__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: onyks
trans_list: onyks
sense:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;


lexentry: pol/oologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oologia
trans_list: oologi
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;


lexentry: pol/opad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opad
trans_list: sedimentation | sedimentering
sense:
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) oddzielanie się krwinek od osocza we krwi oraz badanie przeprowadzone by zaobserwować to zjawisko


lexentry: pol/opad_atmosferyczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opad atmosferyczny
trans_list: nedbør
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) dowolny produkt kondensacji pary wodnej opadający z chmur w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/opal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opal
trans_list: opal
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;


lexentry: pol/oparzenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oparzenie
trans_list: forbrænding
sense:
(medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem, działaniem substancji żrących lub prądem elektrycznym;


lexentry: pol/opcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opcja
trans_list: option
sense:
(finanse, finansowy) kontrakt dający prawo kupna lub sprzedaży papieru wartościowego, ilości waluty lub towaru w ustalonym czasie i po ustalonej cenie;


lexentry: pol/opera__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opera
trans_list: opera
sense:
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;


lexentry: pol/opera_mydlana__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opera mydlana
trans_list: sæbeopera
sense:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem


lexentry: pol/operetka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: operetka
trans_list: operette
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze


lexentry: pol/opiat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opiat
trans_list: opiat
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina, kodeina);


lexentry: pol/opiekun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opiekun
trans_list: værge
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem


lexentry: pol/opierać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: opierać
trans_list: støtte
sense:
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać


lexentry: pol/opinia_publiczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opinia publiczna
trans_list: offentlig mening | offentlig opinion
sense:
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;


lexentry: pol/opioid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opioid
trans_list: opioid
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja działająca na receptory opioidowe;


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oponka
trans_list: berliner
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opornik
trans_list: resistor
sense:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oportunista
trans_list: opportunist
sense:
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oportunizm
trans_list: opportunisme
sense:
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opozycja
trans_list: opposition
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;


lexentry: pol/oprocentowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oprocentowanie
trans_list: rente
sense:
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym


lexentry: pol/oprzyrządowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oprzyrządowanie
trans_list: udrustning
sense:
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji


lexentry: pol/optometrysta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: optometrysta
trans_list: optiker
sense:
(medycyna, medyczny) mężczyzna, specjalista medyczny wykonujący pomiary parametrów układu wzrokowego


lexentry: pol/optyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: optyka
trans_list: optik
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle


lexentry: pol/opus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opus
trans_list: opus
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) oznaczenie w kolejności chronologicznej dzieła danego kompozytora


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opór
trans_list: modstand
sense:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu


lexentry: pol/opłatek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: opłatek
trans_list: oblat
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;


lexentry: pol/oranżeria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oranżeria
trans_list: orangeri
sense:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oratorium
trans_list: oratorie | oratorium
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;


lexentry: pol/oratorski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: oratorski
trans_list: oratorisk
sense:
potrafiący wypowiedzieć się w sposób właściwy dla oratora, krasomówczo, także: świadczący o takiej umiejętności


lexentry: pol/orać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: orać
trans_list: pløje
sense:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orbita
trans_list: omløbsbane
sense:
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;


lexentry: pol/ordynariusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ordynariusz
trans_list: slet og ret
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;


lexentry: pol/oregano__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oregano
trans_list: oregano
sense:
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.), gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych;


lexentry: pol/organ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organ
trans_list: organ
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;


lexentry: pol/organella__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organella
trans_list: organel
sense:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;


lexentry: pol/organiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: organiczny
trans_list: organisk
sense:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organizacja
trans_list: organisation
sense:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/organizacja_pozarządowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organizacja pozarządowa
trans_list: NGO | ngo | regering -s- uafhængig organisation
sense:
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: organy
trans_list: orgel
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orgazm
trans_list: orgasme
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/orgia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orgia
trans_list: orgie
sense:
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia


lexentry: pol/orgiastyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: orgiastyczny
trans_list: orgiastisk
sense:
(historia, historyczny, historycznie) związany z orgią (ekstatycznymi obrzędami ku czci bogów, w szczególności Dionizosa)


lexentry: pol/orientalista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orientalista
trans_list: orientalist
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista zajmujący się badaniem krajów Wschodu (Orientu) – ich języków, kultur, historii, religii i społeczeństw


lexentry: pol/ork__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ork
trans_list: ork
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;


lexentry: pol/orkiestra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orkiestra
trans_list: orkester
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;


lexentry: pol/orkisz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orkisz
trans_list: spelt
sense:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych


lexentry: pol/orlik_krzykliwy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orlik krzykliwy
trans_list: lille skrigeørn
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;


lexentry: pol/ornament__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ornament
trans_list: ornament
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk lub grupa dźwięków służących do urozmaicenia i ożywienia melodii


lexentry: pol/ort__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ort
trans_list: plads
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz europejski będący w obiegu w XVI–XVIII wieku;


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ortografia
trans_list: ortografi | retstavning
sense:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/ortograficzny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ortograficzny
trans_list: ortografisk
sense:
dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii


lexentry: pol/ortolan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ortolan
trans_list: hortulan
sense:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;


lexentry: pol/ortopedia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ortopedia
trans_list: ortopædi
sense:
(medycyna, medyczny) dział medycyny i specjalizacja lekarska zajmująca się mechanicznymi aspektami schorzeń układu ruchu;


lexentry: pol/orwellowski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: orwellowski
trans_list: Orwellsk
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella


lexentry: pol/orzech_włoski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzech włoski
trans_list: valnøddetræ | valnødtræ
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Juglans regia L., gatunek drzewa liściastego z rodziny orzechowatych;


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzech ziemny
trans_list: jordnød
sense:
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzeczenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzeczenie
trans_list: afgørelse
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji


lexentry: pol/orzeszek_ziemny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzeszek ziemny
trans_list: jordnød | peanut
sense:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) jadalne nasiono rośliny strączkowej, dojrzewające pod ziemią, zamknięte w charakterystycznej, chropowatej łupinie;


lexentry: pol/orzesznica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzesznica
trans_list: hasselmus
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Muscardinus Kaup, rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;


lexentry: pol/orzesznik_jadalny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzesznik jadalny
trans_list: pekannød
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Carya illinoinensis, gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzeł
trans_list: ørn
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/orzeł_przedni__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzeł przedni
trans_list: kongeørn
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/orzeł_stepowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orzeł stepowy
trans_list: steppeørn
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila nipalensis Hodgson, duży wędrowny ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy południowo-wschodniej Europy i Azji;


lexentry: pol/orłosęp__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orłosęp
trans_list: lammegrib
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Gypaetus Storr, rodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych, którego opisują cechy pośrednie między orłem a sępem: mocny dziób, sposób lotu jak u orła, ale padlinożerność jak u sępa


lexentry: pol/orłosęp__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: orłosęp
trans_list: lammegrib
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Gypaetus barbatus Linnaeus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych, żywiący się głównie kośćmi;


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osa
trans_list: hveps
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osad
trans_list: bundfald | sediment
sense:
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;


lexentry: pol/osadnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osadnictwo
trans_list: kolonisering
sense:
(archeologia, archeologiczny) całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym;


lexentry: pol/osika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osika
trans_list: bævreasp
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa topolowego o drżących liściach,należącego do rodziny wierzbowatech;


lexentry: pol/oskarżyciel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oskarżyciel
trans_list: anklager
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś


lexentry: pol/osmoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osmoza
trans_list: osmose
sense:
(biologia, biologiczny) (fizyka, fizyczny) ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę;


lexentry: pol/osnowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osnowa
trans_list: trend
sense:
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;


lexentry: pol/osoba_fizyczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osoba fizyczna
trans_list: fysisk person
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;


lexentry: pol/osoba_prawna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osoba prawna
trans_list: juridisk person
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;


lexentry: pol/osoba_trzecia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osoba trzecia
trans_list: tredjepart | tredjemand | tredjeperson
sense:
ktoś, kto nie jest bezpośrednio zaangażowany w daną sytuację, relację lub umowę; postronny uczestnik


lexentry: pol/osobowość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osobowość
trans_list: personlighed
sense:
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;


lexentry: pol/ospa_prawdziwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ospa prawdziwa
trans_list: kopper
sense:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba zakaźna charakteryzująca się występowaniem plamkowo-grudkowej wysypki mające czarne zabarwienie;


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ospa wietrzna
trans_list: skoldkopper
sense:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/ostatnie_namaszczenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostatnie namaszczenie
trans_list: de syges salvelse | sidste olie
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) namaszczenie chorych;


lexentry: pol/osteopatia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osteopatia
trans_list: osteopati
sense:
metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego


lexentry: pol/osteoporoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osteoporoza
trans_list: osteoporose
sense:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;


lexentry: pol/osteoskleroza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osteoskleroza
trans_list: osteosklerose
sense:
(medycyna, medyczny) proces nadmiernego zwiększenia masy kostnej, skutkujący zwiększoną podatnością na złamania;


lexentry: pol/ostracyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostracyzm
trans_list: ostrakisme
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat;


lexentry: pol/ostroga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostroga
trans_list: spore
sense:
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;


lexentry: pol/ostrokrzew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrokrzew
trans_list: kristtorn
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;


lexentry: pol/ostrokrzew_kolczasty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrokrzew kolczasty
trans_list: kristtorn
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych, o ciemnozielonych, pojedynczych, skórzastych, kolczasto ząbkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i czerwonych, kulistych owocach, uprawianego jako roślina ozdobna i lecznicza;


lexentry: pol/ostrosłup__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrosłup
trans_list: pyramide
sense:
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;


lexentry: pol/ostrołuk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrołuk
trans_list: spidsbue
sense:
(architektura, architektoniczny) łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu;


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ostry
trans_list: skarp | spids | stærk
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostryga
trans_list: østers
sense:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/ostrzał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ostrzał
trans_list: aftrækker
sense:
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie


lexentry: pol/osuwisko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: osuwisko
trans_list: jordskred
sense:
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;


lexentry: pol/oszczep__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oszczep
trans_list: spyd
sense:
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: oszukiwać
trans_list: snyde | bedrage | svindle
sense:
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów


lexentry: pol/oszustwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oszustwo
trans_list: bedrageri | svindel | snyd
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: osłaniać
trans_list: beskytte | skærme | værne
sense:
(przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: osłaniać
trans_list: afskærme | skærme
sense:
swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym


lexentry: pol/ot__partykuła__1
sense_num: 01
written_rep: ot
trans_list: akkurat
sense:
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania


lexentry: pol/otologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otologia
trans_list: otologi
sense:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;


lexentry: pol/otorynolaryngologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otorynolaryngologia
trans_list: otorinolaryngologi
sense:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób jamy ustnej, gardła, nosa, ucha i szyi, a także zaburzeń głosu, słuchu i równowagi;


lexentry: pol/otrzęsiny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otrzęsiny
trans_list: indvielsesritual
sense:
(uczniowskie) (studencki) zabawa związana z przyjmowaniem uczniów najmłodszych roczników szkół średnich lub wyższych uczelni;


lexentry: pol/otręby__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otręby
trans_list: klid
sense:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako wartościowa pasza treściwa lub dodawane do potraw;


lexentry: pol/otwartość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otwartość
trans_list: åbenhed
sense:
cecha tego, kto jest otwarty: gotowy na przyjęcie nowych idei lub nieskrywający swoich uczuć lub myśli


lexentry: pol/otyłość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otyłość
trans_list: fedme | overvægt
sense:
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;


lexentry: pol/otępienie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: otępienie
trans_list: demens
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) postępujące zaburzenie funkcji poznawczych, zwłaszcza pamięci, myślenia i orientacji, na skutek zmian w ośrodkowym układzie nerwowym


lexentry: pol/outsourcing__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: outsourcing
trans_list: outsourcing
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) zlecanie zadań, usług lub procesów zewnętrznej firmie zamiast wykonywania ich wewnątrz przedsiębiorstwa; powierzenie zadań podwykonawcy;


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owad
trans_list: insekt
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owczarek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owczarek
trans_list: schæfer | schæferhund
sense:
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owies
trans_list: havre
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/owies_głuchy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owies głuchy
trans_list: flyve havre
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena fatua L. gatunek zboża z rodziny wiechlinowatych, gatunek rodzimy w Eurazji i północnej Afryce;


lexentry: pol/owoc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owoc
trans_list: frugt
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo


lexentry: pol/owulacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: owulacja
trans_list: Ægløsning
sense:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;


lexentry: pol/oz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oz
trans_list: ås
sense:
(geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;


lexentry: pol/ozdobnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ozdobnik
trans_list: behagelighed
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki upiększające, dające urozmaicenie, ożywiające, uzupełniające melodię


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ołtarz
trans_list: alter
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/ołtarzowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ołtarzowy
trans_list: alter
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza


lexentry: pol/ołówek_kopiowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ołówek kopiowy
trans_list: blækstift
sense:
rodzaj ołówka z rdzeniem wykonanym z glinki nasączonej wodorozpuszczalnym barwnikiem, który pozostawia trwały ślad, odporny na ścieranie gumką;


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oś
trans_list: aksel
sense:
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ośrodek
trans_list: centrum
sense:
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie


lexentry: pol/ośrodkowy_układ_nerwowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ośrodkowy układ nerwowy
trans_list: centralnervesystem
sense:
(anatomia, anatomiczny) część układu nerwowego odbierająca i przetwarzająca bodźce docierające do organizmu ze środowiska i wytwarzane przez narządy wewnętrzne;


lexentry: pol/oświadczyny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oświadczyny
trans_list: frieri
sense:
tradycyjne, oficjalne wyrażenie chęci zawarcia małżeństwa, które zazwyczaj obejmuje zaproszenie do ślubu jednej osoby przez drugą


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oświecenie
trans_list: oplysning
sense:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja uwypuklająca rolę rozumu i wiedzy, dominująca w filozofii europejskiej od końca XVII w.


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: oświecenie
trans_list: oplysningstiden
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) okres w kulturze europejskiej od końca XVII w., związany z dominacją idei oświeceniowych;


lexentry: pol/ożenek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ożenek
trans_list: forbindelse
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (regionalizm, regionalny) zawarcie małżeństwa przez mężczyznę; poślubienie kobiety


lexentry: pol/pachwina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pachwina
trans_list: lyske
sense:
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda


lexentry: pol/pacyfikał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pacyfikał
trans_list: fred
sense:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;


lexentry: pol/paczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paczka
trans_list: pakke
sense:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: padaczka
trans_list: epilepsi
sense:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/padalec__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: padalec
trans_list: afskumme
sense:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) osoba podła, której postępowanie wzbudza odrazę


lexentry: pol/paella__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paella
trans_list: paella
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;


lexentry: pol/pagaj__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pagaj
trans_list: pagaj
sense:
(środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce


lexentry: pol/pager__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pager
trans_list: personsøger
sense:
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;


lexentry: pol/pagoda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pagoda
trans_list: pagode
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze pagody (1.1)


lexentry: pol/paintball__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paintball
trans_list: paintball
sense:
gra zespołowa, w której zawodnicy pozorują walkę, strzelając do siebie nawzajem z broni pneumatycznej nabojami wypełnionymi farbą;


lexentry: pol/paisley__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paisley
trans_list: palme
sense:
delikatny, kwiatowo-geometryczny deseń tkaniny o orientalnej, przypuszczalnie perskiej, proweniencji


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pajac
trans_list: marionet
sense:
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka


lexentry: pol/pak_lodowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pak lodowy
trans_list: pakis
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wieloletni, dryfujący, drobny lód morski;


lexentry: pol/pakt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pakt
trans_list: pagt
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym


lexentry: pol/palarnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palarnia
trans_list: rygerum
sense:
wydzielone pomieszczenie przeznaczone do palenia papierosów, tytoniu (obok miejsc, w których nie wolno palić)


lexentry: pol/palatalizacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palatalizacja
trans_list: palatalisering
sense:
(fonetyka, fonetyczny) zjawisko wymowy polegające na zmiękczaniu spółgłoski, czyli na dodawaniu artykulacji środkowopodniebiennej, pod wpływem sąsiadującej z nią samogłoski;


lexentry: pol/palczatka_cytrynowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palczatka cytrynowa
trans_list: citrongræs
sense:
(botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;


lexentry: pol/paleolit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paleolit
trans_list: palæolitikum
sense:
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


lexentry: pol/palimpsest__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palimpsest
trans_list: palimpsest
sense:
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palindrom
trans_list: palindrom
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palisada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palisada
trans_list: palisade
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych


lexentry: pol/palić_za_sobą_mosty__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: palić za sobą mosty
trans_list: bryde alle broer
sense:
(książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: palma
trans_list: palme | palmetræ
sense:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;


lexentry: pol/pamflet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pamflet
trans_list: pamflet
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji


lexentry: pol/pamięć_USB__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pamięć USB
trans_list: USB-nøgle
sense:
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pamięć
trans_list: hukommelse
sense:
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości


lexentry: pol/panamerykanizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panamerykanizm
trans_list: panamerikanisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna wzywająca do zjednoczenia krajów obu Ameryk pod wodzą Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/panarabizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panarabizm
trans_list: panarabisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;


lexentry: pol/pancernik__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pancernik
trans_list: slagskib
sense:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pancerz
trans_list: skjold
sense:
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym;


lexentry: pol/panczenlama__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panczenlama
trans_list: Panchen Lama
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;


lexentry: pol/panda_wielka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panda wielka
trans_list: panda
sense:
(zoologia, zoologiczny) Ailuropoda melanoleuca David, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w Azji;


lexentry: pol/pandeizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pandeizm
trans_list: pandeisme
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;


lexentry: pol/pandka_ruda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pandka ruda
trans_list: kattebjørn
sense:
(zoologia, zoologiczny) Ailurus fulgens F. Cuvier, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny pandkowatych, zamieszkujący górskie lasy Azji, żywiący się głównie bambusem;


lexentry: pol/panegiryk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panegiryk
trans_list: lovtale
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;


lexentry: pol/panenteizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panenteizm
trans_list: panenteisme
sense:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że świat istnieje w Bogu, ale Bóg nie ogranicza się do świata i wykracza poza niego


lexentry: pol/pangermanizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pangermanizm
trans_list: pangermanisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna doktryna polityczna postulująca zjednoczenie wszystkich ludów germańskich;


lexentry: pol/panierka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panierka
trans_list: panering
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina produktów do obtaczania smażonego mięsa, ryb, warzyw lub grzybów


lexentry: pol/panislamizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panislamizm
trans_list: panislamisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna religijno-polityczna, która głosi potrzebę zjednoczenia wszystkich wyznawców islamu;


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panna
trans_list: frøken | jomfru | pige
sense:
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/panna_cotta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panna cotta
trans_list: panna cotta
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) delikatny deser kuchni włoskiej zrobiony ze śmietany podgrzanej z żelatyną i różnymi dodatkami;


lexentry: pol/panseksualizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panseksualizm
trans_list: omniseksualitet
sense:
(filozofia, filozoficzny) (seksuologia, seksuologiczny) postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny;


lexentry: pol/panslawizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panslawizm
trans_list: panslavisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;


lexentry: pol/panteizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panteizm
trans_list: panteisme
sense:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;


lexentry: pol/panteon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: panteon
trans_list: panteon
sense:
(przenośnie, przenośnia) ogół najwybitniejszych przedstawicieli narodu albo jakiejś dziedziny sztuki


lexentry: pol/pantera_mglista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pantera mglista
trans_list: træleopard
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/pantera_śnieżna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pantera śnieżna
trans_list: sneleopard
sense:
(zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;


lexentry: pol/pantomima__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pantomima
trans_list: pantomime
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;


lexentry: pol/pantoprazol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pantoprazol
trans_list: pantoprazol
sense:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;


lexentry: pol/papa__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: papa
trans_list: tagpap
sense:
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;


lexentry: pol/papier_wartościowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papier wartościowy
trans_list: værdipapir
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;


lexentry: pol/papier_ścierny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papier ścierny
trans_list: sandpapir
sense:
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papieros
trans_list: cigaret
sense:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papież
trans_list: pave
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/papilot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papilot
trans_list: papillot
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podłużny wałek, najczęściej wykonany z papieru, na którego środkową część zakręca się kosmyk włosów, a następnie zawiązuje wokół


lexentry: pol/papirus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papirus
trans_list: papyrus
sense:
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu;


lexentry: pol/paplanina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paplanina
trans_list: sladder
sense:
(potocznie, potoczny) rozwlekłe mówienie o nieważnych rzeczach, często bez wewnętrznego ładu, często bez związku z reakcją otoczenia


lexentry: pol/paprotnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paprotnik
trans_list: bregne
sense:
(botanika, botaniczny) wieloletnia bylina z pierzastymi liśćmi, występująca w strefie umiarkowanej i subarktycznej półkuli północnej


lexentry: pol/papużka_falista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: papużka falista
trans_list: undulat
sense:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;


lexentry: pol/par__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: par
trans_list: jævnaldrende
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek francuskiej izby wyższej parlamentu w latach 1814–1848


lexentry: pol/par__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: par
trans_list: jævnaldrende
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek brytyjskiej izby wyższej parlamentu (Izby Lordów)


lexentry: pol/para-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: para-
trans_list: para-
sense:
(chemia, chemiczny) określenie wzajemnego położenia dwóch podstawników sześcioczłonowego pierścienia aromatycznego w pozycjach 1 i 4;


lexentry: pol/parabola__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parabola
trans_list: parabel
sense:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;


lexentry: pol/paradoksalny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: paradoksalny
trans_list: paradoksal
sense:
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paradyz
trans_list: himmel
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/parafia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parafia
trans_list: sogn
sense:
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;


lexentry: pol/parafowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parafowanie
trans_list: parafering
sense:
(oficjalnie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opatrzenie urzędowego pisma podpisem w formie parafy


lexentry: pol/paragon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paragon
trans_list: kvittering | bon | kassebon | kassestrimmel
sense:
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar


lexentry: pol/paragraf__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paragraf
trans_list: paragraf
sense:
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;


lexentry: pol/paralizator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paralizator
trans_list: strømpistol
sense:
(elektryczność) niewielkie urządzenie wytwarzające prąd elektryczny, służące do paraliżowania i obezwładniania przeciwnika


lexentry: pol/paranoiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: paranoiczny
trans_list: paranoid
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paranoja
trans_list: paranoia
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parapet
trans_list: vindueskarm
sense:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parapsychologia
trans_list: parapsykologi
sense:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;


lexentry: pol/pardwa_szkocka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pardwa szkocka
trans_list: skotsk rype
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich


lexentry: pol/pareidolia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pareidolia
trans_list: pareidoli
sense:
(psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;


lexentry: pol/parestezja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parestezja
trans_list: paræsthesia
sense:
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: park
trans_list: park
sense:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parlament
trans_list: parlament | ting
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;


lexentry: pol/parmezan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parmezan
trans_list: parmesan | parmesanost
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;


lexentry: pol/parodia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parodia
trans_list: parodi
sense:
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;


lexentry: pol/paronim__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paronim
trans_list: paronym
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;


lexentry: pol/paronomazja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paronomazja
trans_list: ordspil
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;


lexentry: pol/parowozownia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parowozownia
trans_list: remise
sense:
(kolejnictwo) zespół pomieszczeń, warsztatów oraz torów przystosowanych do obsługi technicznej i napraw parowozów;


lexentry: pol/parsek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parsek
trans_list: parsec
sense:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;


lexentry: pol/parsować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: parsować
trans_list: parse
sense:
(informatyka, informatyczny) dokonywać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jego struktury i dalszego przetwarzania;


lexentry: pol/partacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partacz
trans_list: brolægger
sense:
(potocznie, potoczny) kiepski pracownik (zwłaszcza rzemieślnik), wykonujący niefachowo, niedbale, niechlujnie swoją pracę


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partia
trans_list: parti
sense:
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partia
trans_list: parti
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców


lexentry: pol/partia_polityczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partia polityczna
trans_list: politisk parti
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;


lexentry: pol/partycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partycja
trans_list: partition
sense:
(informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;


lexentry: pol/partykuła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partykuła
trans_list: partikel
sense:
(gramatyka) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partytura
trans_list: manuskript
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) egzemplarz sztuki teatralnej, opatrzony komentarzami reżysera lub inscenizatora odnośnie wystawienia dzieła


lexentry: pol/partyzana__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partyzana
trans_list: partisan
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa o długim, zwężonym, obosiecznym grocie z bocznymi rozgałęzieniami, używana jako broń piechoty w zachodniej Europie od XV wieku, później, od XVII w. jako broń straży i oznaka oficerów piechoty;


lexentry: pol/partyzant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: partyzant
trans_list: partisan
sense:
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego


lexentry: pol/parweniusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parweniusz
trans_list: opkomling | parvenu
sense:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która dostała się do wyższych sfer i nieudolnie próbuje je naśladować


lexentry: pol/parzystokopytne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parzystokopytne
trans_list: Parrettåede hovdyr
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;


lexentry: pol/parówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: parówka
trans_list: pølse
sense:
(spożywczy) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas
trans_list: bane | kørebane | vognbane
sense:
(motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas
trans_list: bælte
sense:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;


lexentry: pol/pas_cnoty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas cnoty
trans_list: kyskhedsbælte
sense:
(historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;


lexentry: pol/pas_planetoid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas planetoid
trans_list: asteroidebælte
sense:
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;


lexentry: pol/pas_startowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pas startowy
trans_list: landingsbane
sense:
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów


lexentry: pol/pasat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasat
trans_list: passat
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;


lexentry: pol/pasek_narzędzi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasek narzędzi
trans_list: værktøjslinje
sense:
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu


lexentry: pol/paserstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paserstwo
trans_list: hæleri
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;


lexentry: pol/pasja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasja
trans_list: passion
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/pasjans__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasjans
trans_list: kabale
sense:
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;


lexentry: pol/pasmo_górskie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasmo górskie
trans_list: bjergkæde
sense:
(geografia, geograficzny) ciąg gór ułożonych w jednej linii lub w jednym kierunku, tworzących wyraźnie wydzieloną jednostkę krajobrazową, o wspólnej genezie geologicznej, podobnej budowie i ciągłości grzbietów;


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasować
trans_list: passe
sense:
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasożyt
trans_list: parasit
sense:
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;


lexentry: pol/pasta_do_zębów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasta do zębów
trans_list: tandpasta
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;


lexentry: pol/pasteryzować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasteryzować
trans_list: pasteurisere
sense:
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze


lexentry: pol/pastisz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pastisz
trans_list: pastiche
sense:
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;


lexentry: pol/pastorał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pastorał
trans_list: bispestav
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;


lexentry: pol/pastorałka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pastorałka
trans_list: julesalme
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) lekki utwór o tematyce związanej z Bożym Narodzeniem; także: widowisko sceniczne o takiej tematyce;


lexentry: pol/pasy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasy
trans_list: bælte
sense:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie mocujące pasażera do fotela lub łóżka, np. w samochodzie lub samolocie


lexentry: pol/pasztet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasztet
trans_list: postej
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka


lexentry: pol/pasztet_strasburski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasztet strasburski
trans_list: foie gras
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;


lexentry: pol/pasztetowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pasztetowa
trans_list: leverpølse
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski, głównie do smarowania kanapek; pasztet z podrobów i resztek mięsnych w formie kiełbasy;


lexentry: pol/pat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pat
trans_list: pat
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;


lexentry: pol/patat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patat
trans_list: sød kartoffel
sense:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym


lexentry: pol/patchwork__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patchwork
trans_list: patchwork
sense:
(rzemiosło, rzemieślniczy) technika zszywania kawałków różnych tkanin, dzianiny, skóry itp. tak, aby powstał z nich wzór; także: wyrób wykonany tą techniką;


lexentry: pol/patentować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: patentować
trans_list: patent
sense:
(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać stal specjalnej obróbce cieplnej w celu zwiększenia właściwości plastycznych


lexentry: pol/patio__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patio
trans_list: gårdhave
sense:
(architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patriarcha
trans_list: patriark
sense:
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patriarcha
trans_list: patriark
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patriarcha
trans_list: patriark
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim


lexentry: pol/patronimik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: patronimik
trans_list: patronym
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwisko lub przydomek utworzony na podstawie imienia, urzędu lub zawodu przodka płci męskiej, zwłaszcza ojca


lexentry: pol/paulista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paulista
trans_list: Pauline
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez bł. Jakuba Alberione;


lexentry: pol/paw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paw
trans_list: påfugl
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek hodowanych w parkach ptaków z rodzaju Pavo i Afropavo, z dużym, kolorowym ogonem;


lexentry: pol/pawian__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pawian
trans_list: bavian
sense:
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;


lexentry: pol/paywall__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paywall
trans_list: betalingsmur
sense:
(informatyka, informatyczny) (handel, handlowy) mechanizm ograniczenia dostępności treści na WWW do osób, które wykupią dostęp;


lexentry: pol/pazur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pazur
trans_list: klo
sense:
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pałac
trans_list: palads
sense:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka


lexentry: pol/pałeczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pałeczka
trans_list: stafet
sense:
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: państwo
trans_list: stat | rige
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/państwo_policyjne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: państwo policyjne
trans_list: politistat
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, w którym władza centralna sprawuje niemal całkowitą kontrolę nad życiem obywateli, stosując surowe środki przymusu, nadzoru i represji, często ograniczając swobody obywatelskie, wolność słowa i opozycję polityczną;


lexentry: pol/państwo_w_państwie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: państwo w państwie
trans_list: en stat i staten
sense:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której wewnątrz jednej oficjalnej struktury organizacyjnej powstaje nieoficjalnie inna struktura, która sprawuje faktyczną władzę


lexentry: pol/państwowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: państwowy
trans_list: statslig
sense:
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem


lexentry: pol/pańszczyzna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pańszczyzna
trans_list: livegenskab
sense:
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paź
trans_list: page
sense:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/paź_królowej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: paź królowej
trans_list: svalehale
sense:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Papilio machaon Linnaeus, gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych;


lexentry: pol/pchełki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pchełki
trans_list: loppespil
sense:
stołowa gra zręcznościowa polegaląca na trafianiu do miseczki lub tarczy strzelając małymi krążkami przy pomocy większego;


lexentry: pol/pchli_targ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pchli targ
trans_list: loppemarked | kræmmermarked
sense:
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi sprzedawanymi tanio, okazyjnymi artykułami dla kolekcjonerów;


lexentry: pol/pchnięcie_kulą__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pchnięcie kulą
trans_list: kuglestød | kuglestødning
sense:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pchła
trans_list: loppe
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pedał
trans_list: pedal
sense:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pedał
trans_list: bøsse | bøsserøv | svans
sense:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/pedel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pedel
trans_list: pedel
sense:
(przestarzałe, przestarzały) woźny (zwykle w odniesieniu do woźnego w zakładzie naukowym, w placówkach szkolnictwa wyższego)


lexentry: pol/pederasta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pederasta
trans_list: pæderast
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji mężczyzna utrzymujący homoseksualne kontakty z dojrzewającymi chłopcami;


lexentry: pol/pediatria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pediatria
trans_list: pædiatri
sense:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;


lexentry: pol/pektyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pektyna
trans_list: pektin
sense:
(tylko w liczbie mnogiej) (biochemia, biochemiczny) mieszanina cukrów pochodzenia roślinnego, mająca właściwości żelujące;


lexentry: pol/pensjonat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pensjonat
trans_list: pension | pensionat
sense:
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;


lexentry: pol/pentekostalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pentekostalizm
trans_list: pinsebevægelse
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perfumy
trans_list: parfume | perfume
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/pergamin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pergamin
trans_list: pergament
sense:
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;


lexentry: pol/pergola__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pergola
trans_list: pergola
sense:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;


lexentry: pol/perimenopauza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perimenopauza
trans_list: perimenopause
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) kilkuletni okres przejściowy poprzedzający menopauzę


lexentry: pol/period__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: period
trans_list: period
sense:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie


lexentry: pol/perkołyska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perkołyska
trans_list: svømmerikse
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny perkołysek (Heliornithidae), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej;


lexentry: pol/perkusyjny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: perkusyjny
trans_list: perkussion
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: wymagający uderzania do wydobycia dźwięku


lexentry: pol/perliczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perliczka
trans_list: perlehøne
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;


lexentry: pol/permakultura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: permakultura
trans_list: permakultur
sense:
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;


lexentry: pol/peron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: peron
trans_list: perron
sense:
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego


lexentry: pol/peronizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: peronizm
trans_list: peronisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;


lexentry: pol/perpetuum_mobile__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perpetuum mobile
trans_list: evighedsmaskine | perpetuum mobile
sense:
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny, modelowy mechanizm, który raz wprawiony w ruch, pracowałby w nieskończoność bez potrzeby dostarczania energii;


lexentry: pol/personalizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: personalizm
trans_list: personalisme
sense:
(filozofia, filozoficzny) nurt w fiozofii stawiajacy w centrum osobę ludzką oraz jej godność, wolność, niezależność i niepowtarzalność;


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: personel
trans_list: personale
sense:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/personifikacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: personifikacja
trans_list: personificering
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;


lexentry: pol/perspektywa_powietrzna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perspektywa powietrzna
trans_list: luftperspektiv
sense:
(sztuka) wrażenie przestrzenności w płaskim obrazie uzyskane dzięki rozjaśnianiu i zmniejszaniu nasycenia barw dalszych planów;


lexentry: pol/peryhelium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: peryhelium
trans_list: perihelium
sense:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;


lexentry: pol/perykopa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: perykopa
trans_list: perikope
sense:
(biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;


lexentry: pol/pestka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pestka
trans_list: sten | kerne
sense:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono


lexentry: pol/pesto__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pesto
trans_list: pesto
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos z utartych orzechów i świeżych jarzyn z oliwą, w klasycznej wersji z orzeszków piniowych i bazylii;


lexentry: pol/pestycyd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pestycyd
trans_list: pesticid
sense:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;


lexentry: pol/pesymista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pesymista
trans_list: pessimist
sense:
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/pesymistyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pesymistyczny
trans_list: pessimistisk
sense:
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia


lexentry: pol/petarda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: petarda
trans_list: petarde
sense:
(historia, historyczny, historycznie) ładunek wybuchowy używany dawniej do wysadzania bram lub mostów


lexentry: pol/petarda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: petarda
trans_list: petarde
sense:
(wojskowość, wojskowy) ładunek wybuchowy imitujący granaty, bomby lub pociski artyleryjskie stosowany podczas ćwiczeń wojskowych


lexentry: pol/petrochemiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: petrochemiczny
trans_list: petrokemisk
sense:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego


lexentry: pol/petycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: petycja
trans_list: andrage
sense:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;


lexentry: pol/pewien__zaimek__1
sense_num: 01
written_rep: pewien
trans_list: vis
sense:
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnia
trans_list: fuldmåne
sense:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pełnoletni__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnoletni
trans_list: myndig
sense:
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/pełnoletniość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnoletniość
trans_list: myndighedsalder
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnomocnictwo
trans_list: fuldmagt
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnomocnictwo
trans_list: fuldmagt
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę


lexentry: pol/pełnomocnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełnomocnik
trans_list: fuldmægtig
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu


lexentry: pol/pełzacz_leśny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pełzacz leśny
trans_list: træløber
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Certhia familiaris L., gatunek niewielkiego ptaka z rodziny pełzaczy, spotykanego zwykle w starych lasach iglastych i mieszanych


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pianino
trans_list: klaver
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/pianka_do_golenia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pianka do golenia
trans_list: barberskum
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja z pęcherzykami powietrza rozsmarowywana na skórze podczas golenia w celu zapobieżenia podrażnieniu;


lexentry: pol/piano_nobile__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piano nobile
trans_list: piano nobile
sense:
(architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa);


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piasek
trans_list: sand
sense:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/piać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: piać
trans_list: miave
sense:
(dawniej, dawny) (obecnie (żartobliwie) (także, też) (ironicznie)) o ludziach i dowolnych ptakach: śpiewać


lexentry: pol/pide__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pide
trans_list: pide
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypiek z ciasta drożdżowego, zwykle o łódkowatym kształcie z różnymi dodatkami, np. mięsnymi i warzywnymi; tradycyjne danie kuchni tureckiej


lexentry: pol/pidżin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pidżin
trans_list: pidgin
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczony język kontaktowy, który powstaje wtedy, gdy spotykają się grupy ludzi mówiących różnymi językami i muszą się porozumieć, ale nie mają wspólnego języka


lexentry: pol/piecuszek__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: piecuszek
trans_list: løvsanger
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;


lexentry: pol/pieczęć__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieczęć
trans_list: stempel | segl
sense:
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności


lexentry: pol/pieg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieg
trans_list: fregne
sense:
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);


lexentry: pol/piegża__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piegża
trans_list: gærdesanger
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piekarnik
trans_list: ovn
sense:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piekło
trans_list: helvede
sense:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piekło
trans_list: helvede
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;


lexentry: pol/pielgrzymować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pielgrzymować
trans_list: pilgrimsfærd
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć


lexentry: pol/pielucha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pielucha
trans_list: ble
sense:
(higiena, higieniczny) niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


lexentry: pol/pielęgniarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pielęgniarz
trans_list: sygeplejer | sygepasser
sense:
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych


lexentry: pol/pieprz_cytrynowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieprz cytrynowy
trans_list: citronpeber
sense:
(spożywczy) przyprawa składająca się głównie z mielonego pieprzu czarnego i suszonej skórki z cytryny


lexentry: pol/pieprz_kajeński__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieprz kajeński
trans_list: cayennepeber
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostra przyprawa otrzymywana ze świeżych lub suszonych owoców papryki odmiany Cayenne;


lexentry: pol/pierdu-pierdu__wykrzyknik__1
sense_num: 02
written_rep: pierdu-pierdu
trans_list: pis
sense:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/pieriestrojka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieriestrojka
trans_list: perestrojka
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;


lexentry: pol/piernik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piernik
trans_list: peberkage
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwiastek
trans_list: grundstof
sense:
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwiastek
trans_list: rod
sense:
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;


lexentry: pol/pierwiastek_chemiczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwiastek chemiczny
trans_list: grundstof
sense:
(chemia, chemiczny) taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;


lexentry: pol/pierwiosnek_zwyczajny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwiosnek zwyczajny
trans_list: gransanger
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus collybita Vieillot, gatunek drobnego ptaka wędrownego z rodziny świstunek;


lexentry: pol/pierwsza_dama__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwsza dama
trans_list: førstedame
sense:
nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;


lexentry: pol/pierwsza_pomoc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwsza pomoc
trans_list: førstehjælp
sense:
(medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;


lexentry: pol/pierwszeństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwszeństwo
trans_list: forrang
sense:
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś


lexentry: pol/pierwszorzędowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwszorzędowy
trans_list: primær
sense:
(chemia, chemiczny) o alkoholu: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i jednym innym atomem węgla


lexentry: pol/pierwszorzędowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pierwszorzędowy
trans_list: primær
sense:
(chemia, chemiczny) o aminie: o jednej grupaie alkilowej lub arylowej bezpośrednio związanej z atomem azotu


lexentry: pol/pierzga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierzga
trans_list: bibrød
sense:
(pszczelarstwo, pszczelarski) pszczeli pokarm będący sfermentowanym i zakonserwowanym w komórkach plastra pyłkiem kwiatowym;


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieróg
trans_list: napoleonshat
sense:
(odzieżownictwo) (historia, historyczny, historycznie) duży kapelusz w kształcie pieroga (1.1), noszony przez żołnierzy napoleońskich


lexentry: pol/pierścień__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierścień
trans_list: ring
sense:
(astronomia, astronomiczny) pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planety w obszarze o kształcie dysku;


lexentry: pol/pierścień_pośredni__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierścień pośredni
trans_list: mellemring
sense:
(fotografia) element montowany pomiędzy korpusem aparatu a obiektywem zwiększający odległość obiektywu od materiału światłoczułego, dzięki czemu zmniejsza się minimalna odległość fotografowania, a zwiększa się skala odwzorowania;


lexentry: pol/pierścionek_zaręczynowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pierścionek zaręczynowy
trans_list: forlovelsesring
sense:
pierścionek wręczany przy oświadczynach, jako symbol zamiaru zawarcia małżeństwa i oznacza zaręczyny;


lexentry: pol/pies_domowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pies domowy
trans_list: skurk
sense:
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;


lexentry: pol/pies_policyjny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pies policyjny
trans_list: politihund
sense:
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby


lexentry: pol/pies_pracujący__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pies pracujący
trans_list: brugshund
sense:
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem


lexentry: pol/piestrzenica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piestrzenica
trans_list: stenmorkel
sense:
(mykologia, mykologiczny) Gyromitra Fr., rodzaj grzyba o ciemnobrązowym, pofałdowanym kapeluszu obejmujący wiele trujących gatunków;


lexentry: pol/piestrzenica_kasztanowata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piestrzenica kasztanowata
trans_list: ægte stenmorkel
sense:
(mykologia, mykologiczny) Gyromitra esculenta, gatunek trujących grzybów z rodziny krążkownicowatych;


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pietruszka
trans_list: persille
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/pietyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pietyzm
trans_list: pietisme
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;


lexentry: pol/piewik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piewik
trans_list: cikade
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) duży latający owad z rodziny piewikowatych (Cicadidae Batsch), występujący w ciepłych krajach


lexentry: pol/pień_mózgu__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pień mózgu
trans_list: hjernestamme
sense:
(anatomia, anatomiczny) dolna część mózgowia, która łączy mózg z rdzeniem kręgowym i kontroluje podstawowe, niezbędne życiowo funkcje


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pieśń
trans_list: sang
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigułka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pigułka
trans_list: pille
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie


lexentry: pol/pigwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pigwa
trans_list: kvæde
sense:
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;


lexentry: pol/pika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pika
trans_list: pike
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;


lexentry: pol/piksel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piksel
trans_list: pixel
sense:
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);


lexentry: pol/pilates__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilates
trans_list: pilates
sense:
(sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;


lexentry: pol/pilaw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilaw
trans_list: pilaf
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/pilnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilnik
trans_list: fil
sense:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilot
trans_list: pilot
sense:
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pilot
trans_list: fjernbetjening
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;


lexentry: pol/pilotować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pilotować
trans_list: flyve
sense:
(motoryzacja) jechać na przodzie potencjalnie niebezpiecznych pojazdów, ostrzegając i zabezpieczając innych użytkowników drogi


lexentry: pol/pinakiel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pinakiel
trans_list: fiale
sense:
(architektura, architektoniczny) mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;


lexentry: pol/pinczer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pinczer
trans_list: pincher | pinscher
sense:
(kynologia, kynologiczny) przedstawiciel grupy ras europejskich psów kontynentalnych o proporcjonalnej, kwadratowej sylwetce, małych wymaganiach, obdarzonych inteligencją, czujnością oraz odpornością na choroby;


lexentry: pol/pingwin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pingwin
trans_list: pingvin
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;


lexentry: pol/pingwiny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pingwiny
trans_list: pingvin
sense:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Spheniscidae Bonaparte, rodzina ptaków z rzędu pingwinów (1.1)


lexentry: pol/pingwiny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pingwiny
trans_list: pingvin
sense:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sphenisciformes Sharpe, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;


lexentry: pol/pinia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pinia
trans_list: pinje
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus pinea L., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/pinkwashing__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pinkwashing
trans_list: pinkwashing
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wykorzystywanie w sposób powierzchowny lub obłudny symboliki związanej z kwestiami praw osób LGBT+, rzadziej raka piersi, do celów marketingowych lub wizerunkowych


lexentry: pol/pionek__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pionek
trans_list: brik
sense:
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę


lexentry: pol/piorun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piorun
trans_list: lyn
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;


lexentry: pol/piorunochron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piorunochron
trans_list: lynafleder
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;


lexentry: pol/piosenka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piosenka
trans_list: sang | vise
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;


lexentry: pol/piracić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: piracić
trans_list: piratkopiere
sense:
(potocznie, potoczny) niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piractwo
trans_list: pirateri
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piractwo
trans_list: pirateri
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piractwo
trans_list: pirateri
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku


lexentry: pol/piramida__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piramida
trans_list: pyramide
sense:
(architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej


lexentry: pol/pirat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pirat
trans_list: pirat | sørøver
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;


lexentry: pol/piroliza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piroliza
trans_list: pyrolyse
sense:
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;


lexentry: pol/pirotechnika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pirotechnika
trans_list: pyroteknik
sense:
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pisarz
trans_list: forfatter | skribent
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;


lexentry: pol/pismo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pismo
trans_list: skrift
sense:
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;


lexentry: pol/pismo_klinowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pismo klinowe
trans_list: kileskrift
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny system pisma składający się z kombinacji znaków odciskanych na glinianych tabliczkach za pomocą rylca, powstały ok. IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii;


lexentry: pol/pistacja_właściwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pistacja właściwa
trans_list: pistacie
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku pistacja właściwa (1.1)


lexentry: pol/pistacja_właściwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pistacja właściwa
trans_list: pistacie
sense:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Pistacia vera L., gatunek niewielkich drzew z rodziny nanerczowatych;


lexentry: pol/pistolet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pistolet
trans_list: pistol
sense:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie w kształcie pistoletu (1.1), np. do malowania, klejenia


lexentry: pol/pistolet_maszynowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pistolet maszynowy
trans_list: maskinpistol
sense:
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,


lexentry: pol/piszczałka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piszczałka
trans_list: tilførselskanal
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku


lexentry: pol/piszczałkowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: piszczałkowy
trans_list: tilførselskanal
sense:
składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami


lexentry: pol/pizza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pizza
trans_list: pizza
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pióro
trans_list: fjer
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;


lexentry: pol/pióro_i_wpust__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pióro i wpust
trans_list: not og fer
sense:
(technologia, technika, techniczny) bezgwoździowe połączenie ciesielskie, w którym wypukły profil jednej części (pióro) wchodzi w zagłębienie (wpust) drugiej części


lexentry: pol/pięciolinia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pięciolinia
trans_list: nodesystem
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;


lexentry: pol/piędź__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piędź
trans_list: spand
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);


lexentry: pol/piękno__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piękno
trans_list: skønhed
sense:
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;


lexentry: pol/piętro__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piętro
trans_list: etage | sal
sense:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej


lexentry: pol/pięćdziesiątka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pięćdziesiątka
trans_list: 50'er | halvtredser
sense:
(potocznie, potoczny) banknot o nominale pięćdziesięciu (złotych, euro, dolarów itd.); kwota tej wysokości


lexentry: pol/piła_łańcuchowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piła łańcuchowa
trans_list: kædesav
sense:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mechaniczne służące do cięcia drewna, wyposażone w obracający się łańcuch z zębami, który tnie materiał


lexentry: pol/piłka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piłka
trans_list: bold | kugle
sense:
(sport, sportowy) kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy


lexentry: pol/piłka_nożna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piłka nożna
trans_list: fodbold | fodboldhold
sense:
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piłka_ręczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piłka ręczna
trans_list: håndbold
sense:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piłkarzyki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piłkarzyki
trans_list: bordfodbold
sense:
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;


lexentry: pol/piżmowół__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: piżmowół
trans_list: moskusokse
sense:
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/placebo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: placebo
trans_list: placebo
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;


lexentry: pol/placek_ziemniaczany__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: placek ziemniaczany
trans_list: kartoffelpandekage
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa przygotowywana ze startych ziemniaków smażonych na tłuszczu;


lexentry: pol/placówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: placówka
trans_list: målstolpe
sense:
zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego


lexentry: pol/plafon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plafon
trans_list: loft
sense:
(architektura, architektoniczny) sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym;


lexentry: pol/plafon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plafon
trans_list: loft
sense:
(sztuka) malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia


lexentry: pol/plamka_ślepa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plamka ślepa
trans_list: blind plet
sense:
(anatomia, anatomiczny) niewrażliwy na światło obszar siatkówki oka kręgowców, w którym nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną i biegnie w stronę mózgu;


lexentry: pol/planeta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: planeta
trans_list: planet
sense:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;


lexentry: pol/planetarium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: planetarium
trans_list: planetarium
sense:
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;


lexentry: pol/planetoida__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: planetoida
trans_list: asteroide
sense:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną;


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plansza
trans_list: abacus
sense:
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach


lexentry: pol/plantan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plantan
trans_list: vejbred
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana skrobiowa banana, zdatnego do spożywania po obróbce termicznej


lexentry: pol/plask__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plask
trans_list: lussing
sense:
(potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego


lexentry: pol/platan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: platan
trans_list: platan
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;


lexentry: pol/plazma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plazma
trans_list: plasma
sense:
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;


lexentry: pol/plaża__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plaża
trans_list: strand
sense:
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;


lexentry: pol/plebania__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plebania
trans_list: præstegård
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny


lexentry: pol/plebiscyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plebiscyt
trans_list: folkeafstemning
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie mieszkańców jakiegoś terytorium w celu określenia jego przynależności państwowej;


lexentry: pol/plebiscyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plebiscyt
trans_list: folkeafstemning
sense:
(publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy


lexentry: pol/plemię__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plemię
trans_list: stamme
sense:
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;


lexentry: pol/pleonazm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pleonazm
trans_list: pleonasme
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/pleśń__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pleśń
trans_list: skimmelsvamp
sense:
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych;


lexentry: pol/plinta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plinta
trans_list: sokkel
sense:
(architektura, architektoniczny) mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej


lexentry: pol/pliszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pliszka
trans_list: vipstjert | vipstjært
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;


lexentry: pol/plomba__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plomba
trans_list: plombe
sense:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zabezpieczający zawierający znak właścicieli lub nadawców;


lexentry: pol/plotka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plotka
trans_list: rygte | sladder
sense:
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;


lexentry: pol/plurale_tantum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plurale tantum
trans_list: plurale tantum
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pluskwa
trans_list: væggelus
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pluskwa
trans_list: bug
sense:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu


lexentry: pol/pluskwiak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pluskwiak
trans_list: insekt
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;


lexentry: pol/plutokracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: plutokracja
trans_list: plutokrati
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi


lexentry: pol/po__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po
trans_list: efter
sense:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem była miejscem lub właścicielem części przed przyimkiem


lexentry: pol/po__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po
trans_list: på
sense:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch


lexentry: pol/po__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: po
trans_list: efter
sense:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności


lexentry: pol/po_drodze__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: po drodze
trans_list: på vej
sense:
o miejscu tak, że bezproblemowe jest dotarcie do określonego miejsca na trasie między dwoma innymi punktami


lexentry: pol/po_włosku__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: po włosku
trans_list: på italiensk
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w sposób przypisywany Włochom, typowy dla Włochów


lexentry: pol/pobieda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pobieda
trans_list: sejr
sense:
(motoryzacja) samochód radzieckiej marki GAZ M-20 Pobieda popularnej na przełomie lat 40. i 50. XX w.


lexentry: pol/poborowy__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: poborowy
trans_list: rekrut
sense:
(administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej


lexentry: pol/pochodna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pochodna
trans_list: derivat
sense:
(matematyka, matematyczny) granica ilorazu zmiany wartości funkcji i przyrostu zmiennej niezależnej tej funkcji, gdy przyrost ten dąży do określonej wartości;


lexentry: pol/pochodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pochodnia
trans_list: fakkel
sense:
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;


lexentry: pol/pochrzyn__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pochrzyn
trans_list: yams
sense:
(botanika, botaniczny) Dioscorea L., rodzaj tropikalnych pnączy z rodziny pochrzynowatych, wytwarzających jadalne (po obróbce termicznej) bulwy;


lexentry: pol/pochwiak_jedwabnikowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pochwiak jedwabnikowy
trans_list: silkehåret posesvamp
sense:
(mykologia, mykologiczny) Volvariella bombycina (Schaeff.) Singer, rzadki, jadalny gatunek grzyba z rodziny łuskowcowatych


lexentry: pol/pocisk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pocisk
trans_list: projektil
sense:
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;


lexentry: pol/pocisk_manewrujący__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pocisk manewrujący
trans_list: krydsermissil
sense:
(wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;


lexentry: pol/pociąg_seksualny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pociąg seksualny
trans_list: seksuel tiltrækning
sense:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie przez osobę naturalnej chęci odbycia stosunku;


lexentry: pol/poczta_głosowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poczta głosowa
trans_list: voicemail
sense:
(telekomunikacja) usługa sieci telefonicznych umożliwiająca dzwoniącemu nagranie wiadomości głosowej, a abonentowi późniejszy jej odbiór;


lexentry: pol/pocztówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pocztówka
trans_list: postkort
sense:
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;


lexentry: pol/poczucie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poczucie
trans_list: fornemmelse
sense:
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś


lexentry: pol/poczucie_winy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poczucie winy
trans_list: dårlig samvittighed | skyldfølelse
sense:
(psychologia, psychologiczny) zespół przykrych uczuć w stosunku do siebie, które powstają w wyniku negatywnej oceny własnego postępowania;


lexentry: pol/poczwarka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poczwarka
trans_list: puppe
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;


lexentry: pol/poczytalność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poczytalność
trans_list: fornuft
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) możliwość rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem


lexentry: pol/początkujący__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: początkujący
trans_list: begynde
sense:
nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/podatek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podatek
trans_list: skat | afgift
sense:
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy;


lexentry: pol/podatek_od_wartości_dodanej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podatek od wartości dodanej
trans_list: merværdiafgift | meromsætningsafgift | moms
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość


lexentry: pol/podaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podaż
trans_list: udbud
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku;


lexentry: pol/podbiał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podbiał
trans_list: følfod
sense:
(botanika, botaniczny) Tussilago farfara L., niska bylina z rodziny astrowatych o złocistożółtych kwiatach;


lexentry: pol/podburzać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: podburzać
trans_list: opvigle
sense:
wzbudzać w kimś wrogość i nakłaniać do czynnego sprzeciwu lub buntu przeciwko ustalonemu porządkowi, konkretnym osobom bądź instytucjom


lexentry: pol/podczas__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: podczas
trans_list: under | mens | i løbet af
sense:
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności


lexentry: pol/podczaszy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podczaszy
trans_list: mundskænk
sense:
(historia, historyczny, historycznie) nadworny urzędnik książęcy lub królewski próbujący napoje przed podaniem ich władcy; początkowo pomocnik albo zastępca cześnika;


lexentry: pol/podczerwień__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podczerwień
trans_list: infrarød stråling
sense:
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;


lexentry: pol/podczerwony__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: podczerwony
trans_list: infrarød
sense:
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi


lexentry: pol/poddasze__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poddasze
trans_list: loft
sense:
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych


lexentry: pol/podglądacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podglądacz
trans_list: voyeur
sense:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) osoba osiągająca satysfakcję seksualną poprzez podglądania nagości lub aktów seksualnych innych osób


lexentry: pol/podgrzybek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podgrzybek
trans_list: rørhat
sense:
(mykologia, mykologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzyb z rodziny borowikowatych z dawnego rodzaju Xerocomus;


lexentry: pol/podium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podium
trans_list: podie | podium
sense:
(sport, sportowy) trzystopniowe podwyższenie, na którym dekorowani są zwycięzcy w zawodach sportowych


lexentry: pol/podjazd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podjazd
trans_list: rampe
sense:
element konstrukcyjny lub architektoniczny umożliwiający wtaczanie na wyższy poziom wszelkiego rodzaju wózków i platform na kołach, w szczególności wózków inwalidzkich


lexentry: pol/podkast__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podkast
trans_list: podcast
sense:
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy


lexentry: pol/podkład__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podkład
trans_list: binde
sense:
(kolejnictwo) element toru szynowego w postaci belki drewnianej, stalowej lub żelbetowej, ułożonej poprzecznie pod szynami


lexentry: pol/podkładka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podkładka
trans_list: spændeskive
sense:
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji


lexentry: pol/podlizywać_się__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: podlizywać się
trans_list: fedte for
sense:
(potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii


lexentry: pol/podmorski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: podmorski
trans_list: undersøisk
sense:
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza


lexentry: pol/podnóżek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podnóżek
trans_list: fodskammel
sense:
mebel lub element jakiegoś układu, na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie


lexentry: pol/podobać_się__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: podobać się
trans_list: behage
sense:
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym


lexentry: pol/podobno__modulant__1
sense_num: 01
written_rep: podobno
trans_list: angiveligt
sense:
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje


lexentry: pol/podoficer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podoficer
trans_list: underofficer
sense:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień co najmniej kaprala, a niższy niż podporucznika;


lexentry: pol/podpieracz_ścian__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podpieracz ścian
trans_list: bly viol
sense:
(przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nie tańcząca na imprezach, nie mająca ochoty na włączanie się do działań grupy


lexentry: pol/podpuszczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podpuszczka
trans_list: løbe
sense:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;


lexentry: pol/podpułkownik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podpułkownik
trans_list: oberstløjtnant
sense:
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;


lexentry: pol/podrodzina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podrodzina
trans_list: underfamilie
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem;


lexentry: pol/podrzędnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podrzędnik
trans_list: underordnet
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) element składniowo podrzędny w stosunku do innego elementu (np. w składni: zdanie podrzędne)


lexentry: pol/podróżniczek__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: podróżniczek
trans_list: blåhals
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;


lexentry: pol/podstawek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podstawek
trans_list: stol
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentów smyczkowych podtrzymujący struny na pewnej wysokości i przenoszący jej drgania do pudła rezonansowego


lexentry: pol/podstrunnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podstrunnica
trans_list: gribebræt
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w instrumentach strunowych: listwa z twardego drewna, nad którą są umieszczone struny;


lexentry: pol/poduszka_powietrzna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poduszka powietrzna
trans_list: airbag | sikkerhedspude
sense:
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;


lexentry: pol/podwójna_moralność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podwójna moralność
trans_list: dobbeltmoral
sense:
postępowanie obłudne, fałszywe; stwarzanie pozorów szlachetności i przestrzegania zasad moralnych przy jednoczesnym, często skrytym, niemoralnym postępowaniu


lexentry: pol/podwójny_podbródek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podwójny podbródek
trans_list: dobbelthage
sense:
warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominającą podbródek


lexentry: pol/podzbiór__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podzbiór
trans_list: delmængde
sense:
(matematyka, matematyczny) zbiór zawarty w innym zbiorze; zbiór którego wszystkie elementy należą do innego zbioru


lexentry: pol/podział__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podział
trans_list: deling
sense:
(biologia, biologiczny) jeden ze sposobów rozmnażania bezpłciowego, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych;


lexentry: pol/podłoga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podłoga
trans_list: gulv
sense:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże


lexentry: pol/podły__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: podły
trans_list: lumpen
sense:
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę


lexentry: pol/podświadomość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: podświadomość
trans_list: underbevidsthed
sense:
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;


lexentry: pol/poemat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poemat
trans_list: digt
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dłuższy utwór pisany wierszem opisujący ciąg wątków lub refleksji


lexentry: pol/poetyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: poetyczny
trans_list: digterisk
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zawierający utwory poetyckie


lexentry: pol/poezja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poezja
trans_list: poesi | digtning
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką


lexentry: pol/poganin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poganin
trans_list: hedning
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/pogaństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pogaństwo
trans_list: hedenskab
sense:
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych


lexentry: pol/pogranicze__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pogranicze
trans_list: grænseland | grænseområde
sense:
(przenośnie, przenośnia) właściwość, sytuacja lub dziedzina bliska lub podobna innej w tej samej kategorii


lexentry: pol/pogrzebacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pogrzebacz
trans_list: poker
sense:
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku;


lexentry: pol/pogróżka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pogróżka
trans_list: trussel
sense:
groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.


lexentry: pol/poimek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poimek
trans_list: postposition
sense:
(gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;


lexentry: pol/poinsecja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poinsecja
trans_list: julestjerne
sense:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Euphorbia pulcherrima, gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;


lexentry: pol/pojechać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojechać
trans_list: gå
sense:
(potocznie, potoczny) o środkach lokomocji, transportu: wyruszyć w drogę w jakimś kierunku; odjechać z miejsca, gdzie się zatrzymał


lexentry: pol/pojedynek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojedynek
trans_list: duel
sense:
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów


lexentry: pol/pojemnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojemnik
trans_list: beholder
sense:
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje


lexentry: pol/pojemność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojemność
trans_list: kapacitet
sense:
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić


lexentry: pol/pojemność_życiowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pojemność życiowa
trans_list: lungekapacitet
sense:
(medycyna, medyczny) największa objętość powietrza, jaką człowiek może wydmuchać z płuc po maksymalnym wdechu;


lexentry: pol/pokazywać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokazywać
trans_list: vise
sense:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej


lexentry: pol/poker__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poker
trans_list: poker
sense:
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;


lexentry: pol/pokolenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokolenie
trans_list: generation
sense:
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)


lexentry: pol/pokora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokora
trans_list: ydmyghed
sense:
świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom


lexentry: pol/pokrzywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokrzywa
trans_list: brændenælde | nælde
sense:
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami


lexentry: pol/pokrzywa_zwyczajna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokrzywa zwyczajna
trans_list: brændenælde
sense:
(botanika, botaniczny) Urtica dioica L., gatunek pospolitej rośliny z rodziny pokrzywowatych, o zdolnościach parzących i wielu właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/pokrętło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokrętło
trans_list: drejeknap
sense:
(technologia, technika, techniczny) mechaniczny element urządzenia do włączania, wyłączania i regulowania czegoś za pomocą obrotów


lexentry: pol/pokuta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokuta
trans_list: pønitense
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;


lexentry: pol/pokój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokój
trans_list: fred
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny


lexentry: pol/pokłon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pokłon
trans_list: buk
sense:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;


lexentry: pol/polaryzacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polaryzacja
trans_list: polarisering
sense:
(fizyka, fizyczny) kierunek wychylenia punktów ośrodka materialnego lub pola, w których rozprzestrzenia się fala;


lexentry: pol/polatucha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polatucha
trans_list: flyveegern
sense:
(zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;


lexentry: pol/polder__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polder
trans_list: kog
sense:
(geografia, geograficzny) depresyjny teren nadmorski stale osuszany i otoczony wydmami lub groblami w celu zabezpieczenia przed zalaniem, występujący głównie w Holandii i w Niemczech


lexentry: pol/pole_karne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pole karne
trans_list: straffesparksfelt
sense:
(sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad


lexentry: pol/pole_namiotowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pole namiotowe
trans_list: campingplads
sense:
(turystyka, turystyczny) teren specjalnie przystosowany do biwakowania pod namiotami, dostępny dla turystów;


lexentry: pol/polecony__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polecony
trans_list: anbefalet | rekommanderet
sense:
(potocznie, potoczny) przesyłka rejestrowana, przyjęta za potwierdzeniem nadania i doręczana adresatowi za pokwitowaniem odbioru


lexentry: pol/poler__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poler
trans_list: pullert
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pachołek na nabrzeżu lub na pokładzie statku, do którego mocuje się cumy i szpringi;


lexentry: pol/poli-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: poli-
trans_list: poly-
sense:
(ekologia, ekologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wąski, lecz względnie wysoki zakres tolerancji na dany czynnik


lexentry: pol/poliamoria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poliamoria
trans_list: polyamory
sense:
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;


lexentry: pol/policja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: policja
trans_list: politi
sense:
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;


lexentry: pol/polifonia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polifonia
trans_list: polyfoni
sense:
faktura muzyczna, w której co najmniej dwa głosy prowadzone są równocześnie i niezależnie od siebie;


lexentry: pol/polimer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polimer
trans_list: polymer
sense:
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;


lexentry: pol/polimeryzacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polimeryzacja
trans_list: polymerisation | polymerisering
sense:
(chemia, chemiczny) proces chemiczny, w wyniku którego ze związków o małej masie cząsteczkowej (monomerów) powstają związki o dużej masie cząsteczkowej (polimery);


lexentry: pol/polirytmia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polirytmia
trans_list: polyrytme | polyrytmik
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jednoczesne wykonywanie dwóch lub więcej rytmów o różnej wartości rytmicznej lub metrycznej, które zachowują swoją odrębność, ale współbrzmią razem


lexentry: pol/polisacharyd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polisacharyd
trans_list: polysakkarid
sense:
(biochemia, biochemiczny) sacharyd będący polimerem zbudowanym z więcej niż 10 częsteczek monosacharydów;


lexentry: pol/poliszynel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poliszynel
trans_list: Mester Jakel
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem;


lexentry: pol/polityka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: polityka
trans_list: politik
sense:
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pomarańczowy
trans_list: orange
sense:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__2
sense_num: 02
written_rep: pomarańczowy
trans_list: orange | orangefarvet
sense:
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;


lexentry: pol/pomidor_zwyczajny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomidor zwyczajny
trans_list: tomat
sense:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Solanum lycopersicum L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, uprawiany dla owoców;


lexentry: pol/pomidorowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomidorowa
trans_list: tomatsuppe
sense:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa, której głównym składnikiem są pomidory; często podawana z makaronem, ryżem, kluskami lub w postaci kremu;


lexentry: pol/pomidorowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pomidorowy
trans_list: tomat
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z owoców pomidora, składający się w większej części z pomidorów


lexentry: pol/pompa_ciepła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pompa ciepła
trans_list: varmepumpe
sense:
(fizyka, fizyczny) teoretyczna maszyna cieplna, która wymusza przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o temperaturze wyższej;


lexentry: pol/pompka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pompka
trans_list: armbøjning | armstrækning | pushup
sense:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;


lexentry: pol/pomysłowość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pomysłowość
trans_list: opfindsomhed
sense:
dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej


lexentry: pol/poncyria_trójlistkowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poncyria trójlistkowa
trans_list: dværgcitron
sense:
(botanika, botaniczny) Poncirus trifoliata, roślina cytrusowa z rodziny rutowatych, występująca w Chinach;


lexentry: pol/poncz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poncz
trans_list: punch | bowle
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, herbaty,cukru, soku owocowego i przypraw;


lexentry: pol/ponczo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ponczo
trans_list: poncho
sense:
(etnografia, etnograficzny) wierzchnie okrycie z czworobocznego kawałka tkaniny z wyciętym pośrodku otworem na głowę, pierwotnie noszone przez Indian w Ameryce Łacińskiej;


lexentry: pol/pond__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pond
trans_list: dam
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) jednostka siły odpowiadająca jednemu gramowi


lexentry: pol/pop__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pop
trans_list: konge
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej;


lexentry: pol/pop__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: pop
trans_list: pop
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne


lexentry: pol/poprawka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poprawka
trans_list: lovændring
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego


lexentry: pol/poprawność_polityczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poprawność polityczna
trans_list: politisk korrekthed
sense:
(socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;


lexentry: pol/poprawny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: poprawny
trans_list: korrekt | rigtig
sense:
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę


lexentry: pol/poprawny_politycznie__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: poprawny politycznie
trans_list: politisk korrekt
sense:
unikający wyrażeń oraz postępowania mogących być postrzeżonymi jako godzące w jakąś grupę ludzi, zwłaszcza marginalizowaną społecznie


lexentry: pol/poprzez__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: poprzez
trans_list: gennem | med | ved | ved hjælp af | vha.
sense:
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś


lexentry: pol/populacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: populacja
trans_list: population | bestand
sense:
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka ekologiczna oznaczająca wszystkie osobniki danego gatunku żyjące na danym terenie w tym samym czasie


lexentry: pol/populacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: populacja
trans_list: population
sense:
(statystyka, statystyczny) zbiór jednostek na temat których wyciągane są wnioski poprzez analizę próby statystycznej


lexentry: pol/populista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: populista
trans_list: populist
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne


lexentry: pol/populistyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: populistyczny
trans_list: populistisk
sense:
(pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic


lexentry: pol/populizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: populizm
trans_list: populisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;


lexentry: pol/popychadło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: popychadło
trans_list: dørmåtte
sense:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba wykorzystywana w społeczności lub miejscu pracy


lexentry: pol/popyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: popyt
trans_list: efterspørgsel
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie


lexentry: pol/popęd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: popęd
trans_list: drive
sense:
(psychologia, psychologiczny) wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu


lexentry: pol/por__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: por
trans_list: porre
sense:
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;


lexentry: pol/pora_deszczowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pora deszczowa
trans_list: regntid
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo dużymi opadami atmosferycznymi;


lexentry: pol/pora_roku__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pora roku
trans_list: årstid
sense:
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;


lexentry: pol/pora_sucha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pora sucha
trans_list: tørketid
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo niskimi opadami atmosferycznymi;


lexentry: pol/porażenie_mózgowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porażenie mózgowe
trans_list: cerebral parese
sense:
(medycyna, medyczny) zaburzenie ruchu spowodowane uszkodzeniem lub niedorozwojem obszarów mózgu odpowiedzialnych za ruch


lexentry: pol/porażenie_prądem_elektrycznym__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porażenie prądem elektrycznym
trans_list: elektrisk stød | stød
sense:
(medycyna, medyczny) (elektryczność) nagły przepływ prądu elektrycznego przez ciało żywego organizmu;


lexentry: pol/pornozemsta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pornozemsta
trans_list: hævnporno
sense:
rozpowszechniane intymnych zdjęć lub filmów bez zgody osoby, którą przedstawiają, zwykle, aby ukarać ją za nieudany związek


lexentry: pol/poronienie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poronienie
trans_list: abort
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;


lexentry: pol/porost__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porost
trans_list: lav
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;


lexentry: pol/port__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: port
trans_list: havn
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;


lexentry: pol/portable__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: portable
trans_list: bærbar
sense:
(informatyka, informatyczny) o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania


lexentry: pol/porter__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porter
trans_list: porter
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: portfel
trans_list: portfolio
sense:
(finanse, finansowy) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: portfel
trans_list: tegnebog
sense:
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)


lexentry: pol/portret_pamięciowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: portret pamięciowy
trans_list: fantombillede
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;


lexentry: pol/portugalski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: portugalski
trans_list: portugisisk
sense:
odnoszący się do państwa Portugalia lub Portugalczyków, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią lub Portugalczykami


lexentry: pol/porwanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porwanie
trans_list: bortførelse | bortførsel
sense:
działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)


lexentry: pol/porządek_dziobania__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porządek dziobania
trans_list: hakkeorden
sense:
(przenośnie, przenośnia) (socjologia, socjologiczny) hierarchia społeczna w określonej grupie, która określa prawdopodobieństwo doświadczenia agresji ze strony członków grupy;


lexentry: pol/poród__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poród
trans_list: fødsel
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;


lexentry: pol/porównanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: porównanie
trans_list: sammenlignelig | sammenligning
sense:
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;


lexentry: pol/post__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: post
trans_list: faste
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;


lexentry: pol/post_scriptum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: post scriptum
trans_list: postscriptum
sense:
zakończenie listu z uwagami na inny temat lub luźno związanymi z samą treścią listu, oddzielone wyraźnie od głównej części;


lexentry: pol/postkolonializm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postkolonializm
trans_list: postkolonialisme
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nurt badań, teorii i refleksji krytycznej zajmujący się analizą następstw kolonializmu w kulturze, polityce, gospodarce i tożsamości narodowej społeczeństw po okresie kolonialnym


lexentry: pol/postkomunistyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: postkomunistyczny
trans_list: postkommunistisk
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie


lexentry: pol/postmodernizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postmodernizm
trans_list: postmodernisme
sense:
(sztuka) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) XX-wieczny ruch artystyczny, kulturowy i filozoficzny odrzucający modernistyczny sposób myślenia;


lexentry: pol/postrach__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postrach
trans_list: angst
sense:
stan ogarniającego strachu, wzbudzanego przez kontakt z czymś lub kimś nieprzyjemnym lub niosącym zagrożenie


lexentry: pol/postulat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postulat
trans_list: postulat
sense:
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;


lexentry: pol/postępowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: postępowanie
trans_list: behandling
sense:
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)


lexentry: pol/posunięcie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: posunięcie
trans_list: træk
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: posługa
trans_list: kabinet
sense:
(kościelny) w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: posługa
trans_list: service
sense:
(przestarzałe, przestarzały) wykonanie jakiejś czynności w służbie dla kogoś, okazanie pomocy, obsłużenie kogoś


lexentry: pol/potencjał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potencjał
trans_list: potential | potentiale
sense:
(fizyka, fizyczny) miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu


lexentry: pol/potencjometr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potencjometr
trans_list: potentiometer | potmeter
sense:
(technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;


lexentry: pol/potoczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: potoczny
trans_list: kollokviale
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potok
trans_list: bæk | å
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;


lexentry: pol/potomek__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: potomek
trans_list: afkom
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) język, który w wyniku powolnych zmian, zastąpił język wcześniejszy, bez naruszania przekonania społeczeństwa, że mówi ciągle tym samym językiem


lexentry: pol/potomek__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: potomek
trans_list: afkom
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo, forma lub fraza w jednym języku, która wywodzi się z odpowiednika w języku przodkowym


lexentry: pol/potpourri__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potpourri
trans_list: potpourri
sense:
kompozycja zapachowa z suchych i aromatycznych kwiatów, nasion, liści umieszczana w specjalnym ażurowym pojemniczku


lexentry: pol/potrzask__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potrzask
trans_list: faldgrub
sense:
(łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;


lexentry: pol/potrzeszcz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potrzeszcz
trans_list: bomlærke
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza calandra, mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu;


lexentry: pol/potrzymaj_mi_piwo__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: potrzymaj mi piwo
trans_list: hold min bajer | hold min øl
sense:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) zwrot używany w sytuacjach, gdy ktoś, zazwyczaj sprowokowany, zamierza uczynić coś uważanego za lekkomyślne lub niemożliwe


lexentry: pol/potylica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: potylica
trans_list: nakke
sense:
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;


lexentry: pol/powerbank__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powerbank
trans_list: powerbank
sense:
(elektryczność) przenośny magazyn energii elektrycznej; mobilny akumulator, którym można ładować urządzenia bez dostępu do gniazdka sieciowego;


lexentry: pol/powidok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powidok
trans_list: efterbillede
sense:
kontrast następczy, wrażenie wzrokowe utrzymujące się po ustaniu bodźca ((na przykład) po patrzeniu na słońce);


lexentry: pol/powiedziałeś_A,_powiedz_B__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: powiedziałeś A, powiedz B
trans_list: har man sagt a må man også sige b
sense:
jeśli się coś zaczęło robić, należy rzecz dokończyć; używane w sytuacji, w której ktoś miałby ochotę wycofać się z kontynuowania dalszego działania


lexentry: pol/powieść__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powieść
trans_list: roman
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;


lexentry: pol/powikłanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powikłanie
trans_list: komplikation
sense:
(medycyna, medyczny) schorzenie stanowiące następstwo jakiejś innej choroby, operacji lub sytuacji wymagającej interwencji medycznej


lexentry: pol/powinowactwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powinowactwo
trans_list: svogerskab
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) stosunek rodzinny, który zachodzi między jednym z małżonków a krewnymi drugiego małżonka


lexentry: pol/powstanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powstanie
trans_list: opstand | oprør
sense:
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;


lexentry: pol/powtórka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powtórka
trans_list: anmeldelse
sense:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego


lexentry: pol/powód__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: powód
trans_list: sagsøger
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;


lexentry: pol/powództwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: powództwo
trans_list: harnisk
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu


lexentry: pol/pozamałżeński__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pozamałżeński
trans_list: uden om ægteskabet
sense:
odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania


lexentry: pol/pozbawienie_wolności__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozbawienie wolności
trans_list: fængsling
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na zamknięciu skazanego w zakładzie karnym


lexentry: pol/pozew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozew
trans_list: søgsmål
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;


lexentry: pol/poziomka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poziomka
trans_list: skovjordbær
sense:
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;


lexentry: pol/poziomka_pospolita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poziomka pospolita
trans_list: skovjordbær
sense:
(botanika, botaniczny) Fragaria vesca L., gatunek rośliny z rodziny różowatych, uprawiana w wielu krajach świata, również w Polsce;


lexentry: pol/pozwany__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: pozwany
trans_list: sagsøgte
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo


lexentry: pol/pozycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozycja
trans_list: position | placering
sense:
położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów


lexentry: pol/pozycja_misjonarska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozycja misjonarska
trans_list: missionærstilling
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;


lexentry: pol/pozytyw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozytyw
trans_list: positiv
sense:
(dawniej, dawny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny używany w XVII i XVIII w., rodzaj małych organów


lexentry: pol/pozytyw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozytyw
trans_list: positiv
sense:
(fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu


lexentry: pol/pozytywka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pozytywka
trans_list: spilledåse
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pudełko lub skrzynka z nakręcanym, mechanicznym instrumentem muzycznym odtwarzającym dźwięki dzięki wypustkom na obrotowym elemencie szarpiącym o zęby metalowego grzebienia;


lexentry: pol/połamania_nóg__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: połamania nóg
trans_list: knæk og bræk!
sense:
życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę


lexentry: pol/połysk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: połysk
trans_list: glans
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) właściwość powierzchni minerału sklasyfikowana jednym z dziewięciu określeń podobieństwa;


lexentry: pol/połączenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: połączenie
trans_list: forbindelse | samling
sense:
(technologia, technika, techniczny) fragment konstrukcji, w którym poszczególne części zespolone są ze sobą mechanicznie


lexentry: pol/pośladek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pośladek
trans_list: balde
sense:
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;


lexentry: pol/pośrednictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pośrednictwo
trans_list: formidling
sense:
działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: poświęcenie
trans_list: offer
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.


lexentry: pol/pożyczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pożyczka
trans_list: lån
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, związek wyrazowy lub struktura składniowa przejęte z innego języka lub wzorowane na nim


lexentry: pol/pożyczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pożyczka
trans_list: lån
sense:
danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;


lexentry: pol/praca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: praca
trans_list: arbejde
sense:
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;


lexentry: pol/pracobiorca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pracobiorca
trans_list: arbejdstager
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna, którawykonuje pracę na rzecz pracodawcy w oparciu o umowę o pracę i otrzymuje za to wynagrodzenie


lexentry: pol/pracowity__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pracowity
trans_list: arbejdsom
sense:
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością


lexentry: pol/pracownia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pracownia
trans_list: laboratorium
sense:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) odpowiednio urządzone pomieszczenie do prowadzenia badań i doświadczeń naukowych


lexentry: pol/pragmatyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: pragmatyczny
trans_list: pragmatisk
sense:
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść


lexentry: pol/pragnienie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pragnienie
trans_list: tørst
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;


lexentry: pol/praindoeuropejski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: praindoeuropejski
trans_list: protoindoeuropæisk | urindoeuropæisk
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej


lexentry: pol/pranie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pranie
trans_list: vask
sense:
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;


lexentry: pol/pranie_pieniędzy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pranie pieniędzy
trans_list: hvidvaskning
sense:
(kryminologia, kryminologiczny) działania zmierzające do wprowadzenia do legalnego obrotu pieniędzy z nielegalnych źródeł;


lexentry: pol/praojciec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: praojciec
trans_list: ane
sense:
pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem


lexentry: pol/prasa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prasa
trans_list: presse
sense:
(publikatory) (ekonomia, ekonomiczny) ogół przedsiębiorstw i osób związanych z redagowaniem i wydawaniem czasopism;


lexentry: pol/prasa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prasa
trans_list: presse
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;


lexentry: pol/prawa_człowieka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawa człowieka
trans_list: menneskerettighed | menneskerettighederne
sense:
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;


lexentry: pol/prawa_miejskie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawa miejskie
trans_list: stadsret
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu;


lexentry: pol/prawa_zwierząt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawa zwierząt
trans_list: dyreret | dyrenes rettigheder
sense:
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;


lexentry: pol/prawdopodobieństwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawdopodobieństwo
trans_list: sandsynlighed
sense:
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);


lexentry: pol/prawdziwych_przyjaciół_poznaje_się_w_biedzie__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie
trans_list: i nøden skal man kende sine venner
sense:
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem


lexentry: pol/prawdę_mówiąc__fraza_partykułowa_wzmacniająca__1
sense_num: 01
written_rep: prawdę mówiąc
trans_list: helt ærlig | helt ærligt | ærlig talt | ærligt talt
sense:
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)


lexentry: pol/prawica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawica
trans_list: højre
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej;


lexentry: pol/prawicowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawicowiec
trans_list: højreorienteret
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik prawicy, człowiek o poglądach prawicowych/konserwatywnych


lexentry: pol/prawicowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: prawicowy
trans_list: højre
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawo
trans_list: lov | ret
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;


lexentry: pol/prawo_autorskie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawo autorskie
trans_list: ophavsret
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa, która chroni twórców i ich oryginalne utwory przed nieuprawnionym wykorzystaniem;


lexentry: pol/prawo_jazdy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawo jazdy
trans_list: kørekort
sense:
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;


lexentry: pol/prawo_karne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawo karne
trans_list: strafferet
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół norm prawnych zawierających zakazy i nakazy, których naruszenie jest karalne;


lexentry: pol/prawo_międzynarodowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawo międzynarodowe
trans_list: folkeret | international lov
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;


lexentry: pol/prawo_pierwszej_nocy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawo pierwszej nocy
trans_list: jus primae noctis
sense:
w feudalnej Europie i u niektórych ludów pierwotnych: prawo spędzenia z żoną wasala lub poddanego jej nocy poślubnej;


lexentry: pol/prawodawca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawodawca
trans_list: lovgiver
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) lub (historia, historyczny, historycznie) osoba lub instytucja, która ustanawia prawa albo doprowadziła do ich spisania i kodyfikacji


lexentry: pol/praworządny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: praworządny
trans_list: lovlydig
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępujący lub rządzony zgodnie z prawem; (także, też) świadczący o zgodności z zasadami prawa


lexentry: pol/prawosławie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawosławie
trans_list: ortodokse
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);


lexentry: pol/prawosławny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: prawosławny
trans_list: ortodoks
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia


lexentry: pol/prawoznawstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawoznawstwo
trans_list: jura
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie


lexentry: pol/prawoślaz_lekarski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawoślaz lekarski
trans_list: lægestokrose
sense:
(botanika, botaniczny) Althaea officinalis L., gatunek rośliny zielnej należący do rodziny ślazowatych;


lexentry: pol/prawybory__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prawybory
trans_list: opstillingsmøde
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu


lexentry: pol/praxis__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: praxis
trans_list: praksis
sense:
(filozofia, filozoficzny) rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii


lexentry: pol/prażyć__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: prażyć
trans_list: afsvide
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu


lexentry: pol/precel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: precel
trans_list: brezel
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;


lexentry: pol/predykcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: predykcja
trans_list: forudsigelse
sense:
(statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) proces przewidywania przyszłych realizacji lub cech statystycznych w zjawiskach losowych


lexentry: pol/prekariat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prekariat
trans_list: prekariat
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;


lexentry: pol/premiera__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: premiera
trans_list: premiere
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem


lexentry: pol/prenumerata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prenumerata
trans_list: abonnement | subskruption
sense:
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas


lexentry: pol/prepozyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prepozyt
trans_list: provst
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zastępcy przełożonego w niektórych zakonach


lexentry: pol/preriowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: preriowy
trans_list: prærie
sense:
(geografia, geograficzny) (biologia, biologiczny) związany z prerią, dotyczący prerii; rosnący lub bytujący na prerii


lexentry: pol/prerogatywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prerogatywa
trans_list: forret
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególne uprawnienie wynikające z piastowanego stanowiska


lexentry: pol/prezbiter__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prezbiter
trans_list: presbyter
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;


lexentry: pol/prezbiterium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prezbiterium
trans_list: kor
sense:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;


lexentry: pol/prezerwatywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prezerwatywa
trans_list: kondom | præservativ
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prezydent
trans_list: præsident
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;


lexentry: pol/prion__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prion
trans_list: hvalfugl
sense:
(biochemia, biochemiczny) nieprawidłowo pofałdowane białko mające zdolność do samodzielnego rozprzestrzeniania się poprzez zmianę struktury innych białek, wywołujące u zwierząt i ludzi choroby neurodegeneracyjne;


lexentry: pol/probacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: probacja
trans_list: prøveløsladelse
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół instytucji i działań służących resocjalizacji i prewencji kryminalnej;


lexentry: pol/probiotyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: probiotyk
trans_list: probiotikum
sense:
podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;


lexentry: pol/probówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: probówka
trans_list: reagensglas
sense:
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;


lexentry: pol/procesja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: procesja
trans_list: kortege
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;


lexentry: pol/procesor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: procesor
trans_list: processor
sense:
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;


lexentry: pol/procesować__czasownik__2
sense_num: 02
written_rep: procesować
trans_list: procedere
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prowadzić proces sądowy, dochodzić roszczeń w sądzie


lexentry: pol/producent__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: producent
trans_list: producent
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej


lexentry: pol/producent__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: producent
trans_list: producent
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu


lexentry: pol/produkt_krajowy_brutto__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: produkt krajowy brutto
trans_list: bruttonationalprodukt
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;


lexentry: pol/profilaktyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: profilaktyka
trans_list: profylakse
sense:
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk


lexentry: pol/prognoza_pogody__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prognoza pogody
trans_list: vejrudsigt | vejrprognose
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie;


lexentry: pol/program__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: program
trans_list: program
sense:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań


lexentry: pol/program__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: program
trans_list: program
sense:
(potocznie, potoczny) broszurka z informacjami o sztuce teatralnej lub operowej, rozprowadzana pośród widzów


lexentry: pol/program_komputerowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: program komputerowy
trans_list: computerprogram
sense:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;


lexentry: pol/program_telewizyjny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: program telewizyjny
trans_list: fjernsynsprogram | tv-program | TV-program
sense:
(telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;


lexentry: pol/prohibicja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prohibicja
trans_list: forbud
sense:
(urzędowy) zakaz prowadzenia działalności społecznie niepożądanej lub szkodliwej, szczególnie zakaz sprzedaży (a także produkcji) alkoholu w danym kraju lub na danym terytorium;


lexentry: pol/projekcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: projekcja
trans_list: projektion
sense:
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;


lexentry: pol/projekt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: projekt
trans_list: projekt
sense:
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu


lexentry: pol/prokariont__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prokariont
trans_list: prokaryot
sense:
(biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych


lexentry: pol/prokrastynacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prokrastynacja
trans_list: prokrastinering
sense:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;


lexentry: pol/proktolog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proktolog
trans_list: proktolog
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy


lexentry: pol/prokurator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prokurator
trans_list: anklager
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;


lexentry: pol/prokuratura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prokuratura
trans_list: anklagemyndighed
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;


lexentry: pol/prokurent__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prokurent
trans_list: fuldmægtig
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której udzielono pełnomocnictwo do reprezentowania przedsiębiorstwa w sprawach sądowych i pozasądowych


lexentry: pol/proletariat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proletariat
trans_list: proletariat
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;


lexentry: pol/proletariat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proletariat
trans_list: proletariat
sense:
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją


lexentry: pol/proletariusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proletariusz
trans_list: proletar
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;


lexentry: pol/promienie_zmierzchu__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: promienie zmierzchu
trans_list: anti-tusmørkestråler
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na pojawieniu się promienistych pasów światła na chmurach tuż po zachodzie słońca, które zbiegają się po przeciwnej stronie horyzontu


lexentry: pol/promień__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: promień
trans_list: radius
sense:
(geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;


lexentry: pol/promotor_wiary__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: promotor wiary
trans_list: djævelens advokat
sense:
(kościelny) (oficjalnie) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/propaganda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: propaganda
trans_list: propaganda
sense:
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;


lexentry: pol/propan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: propan
trans_list: propan
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/proprium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proprium
trans_list: egen
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;


lexentry: pol/prorok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prorok
trans_list: profet
sense:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) osoba przepowiadająca przyszłość, stawiająca prognozy


lexentry: pol/prorok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prorok
trans_list: profet
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;


lexentry: pol/prorokini__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prorokini
trans_list: profetinde
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości


lexentry: pol/prosecco__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prosecco
trans_list: prosecco
sense:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) półwytrawne białe wino musujące produkowane w północno-wschodnich Włoszech;


lexentry: pol/prosta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prosta
trans_list: linje
sense:
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;


lexentry: pol/prostak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prostak
trans_list: bondejokke
sense:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski


lexentry: pol/prostata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prostata
trans_list: prostata | blærehalskirtel
sense:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;


lexentry: pol/proszek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proszek
trans_list: pulver
sense:
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek


lexentry: pol/proszek_do_pieczenia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proszek do pieczenia
trans_list: bagepulver
sense:
(spożywczy) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;


lexentry: pol/proszek_do_prania__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proszek do prania
trans_list: vaskemiddel | vaskepulver
sense:
(handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;


lexentry: pol/proszę__zwrot__1
sense_num: 02
written_rep: proszę
trans_list: værs'god | værsgo | værsgo' | værsågod
sense:
zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś


lexentry: pol/protagonista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: protagonista
trans_list: protagonist
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) główna postać utworu literackiego, wokół której toczy się fabuła


lexentry: pol/protekcjonizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: protekcjonizm
trans_list: protektionisme
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;


lexentry: pol/protektorat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: protektorat
trans_list: protektorat
sense:
forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);


lexentry: pol/protestant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: protestant
trans_list: protestant
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich


lexentry: pol/protestantyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: protestantyzm
trans_list: protestantisme
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;


lexentry: pol/proto-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: proto-
trans_list: proto-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu


lexentry: pol/protokół__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: protokół
trans_list: protokol
sense:
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;


lexentry: pol/protoplazma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: protoplazma
trans_list: protoplasma
sense:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) półpłynna część komórki otoczona błoną komórkową, składająca się z jądra komórkowego oraz cytoplazmy;


lexentry: pol/prototyp__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prototyp
trans_list: prototype
sense:
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;


lexentry: pol/prowadnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prowadnica
trans_list: styreskinne
sense:
(technologia, technika, techniczny) element stały urządzenia mechanicznego, maszyny lub konstrukcji, służący do nadawania określonego kierunku ruchu oraz utrzymywania w pożądanym położeniu innego, ruchomego elementu


lexentry: pol/prowansalski__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: prowansalski
trans_list: occitansk
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/proweniencja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proweniencja
trans_list: proveniens
sense:
(książkowy) pochodzenie (kogoś lub czegoś) i przejawianie charakterystycznych cech uwarunkowanych tym pochodzeniem


lexentry: pol/prowincjonalny__przymiotnik__2
sense_num: 02
written_rep: prowincjonalny
trans_list: provinsiel
sense:
o osobie charakteryzujący się brakiem ogłady towarzyskiej, szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom


lexentry: pol/prowincjusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prowincjusz
trans_list: provinsiel
sense:
(lekceważąco, lekceważący) człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego


lexentry: pol/prowodyr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prowodyr
trans_list: anstifter
sense:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba wzniecająca zamieszki, bunty czy rozruchy, a następnie przewodząca im


lexentry: pol/prowokacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prowokacja
trans_list: provokation
sense:
podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody


lexentry: pol/proza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: proza
trans_list: prosa
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mowa niewiązana, bez stałych jednostek rytmicznych ani podziału na wersy


lexentry: pol/prozaik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prozaik
trans_list: prosaiker
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele


lexentry: pol/prozodia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prozodia
trans_list: prosodi
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi


lexentry: pol/prymatologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prymatologia
trans_list: primatologi
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;


lexentry: pol/prymityw__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: prymityw
trans_list: primitiv
sense:
(informatyka, informatyczny) rodzaj figur geometrycznych, z których buduje się inne, bardziej skomplikowane;


lexentry: pol/prywatny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: prywatny
trans_list: privat
sense:
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)


lexentry: pol/pryzmat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pryzmat
trans_list: prisme
sense:
(fizyka, fizyczny) (optyka, optyczny) graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła;


lexentry: pol/przebojowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przebojowy
trans_list: møde
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) taki, który jest przebojem - osiągnął sukces na rynku i jest popularny


lexentry: pol/przebój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przebój
trans_list: hit | slager
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych


lexentry: pol/przeciek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przeciek
trans_list: læk
sense:
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej


lexentry: pol/przecinek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przecinek
trans_list: komma
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;


lexentry: pol/przeciw-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: przeciw-
trans_list: imod
sense:
…łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego


lexentry: pol/przeciw__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: przeciw
trans_list: mod
sense:
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem


lexentry: pol/przeciwciało__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przeciwciało
trans_list: antistof | modstof
sense:
(medycyna, medyczny) specyficzne białko znajdujące się w organizmach kręgowców lub wytwarzane w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;


lexentry: pol/przeciwgorączkowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przeciwgorączkowy
trans_list: febernedsættende | feberstillende | antifebril | antifebrilsk | feberfordrivende
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce


lexentry: pol/przeciwlotniczy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przeciwlotniczy
trans_list: luftværn
sense:
służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi


lexentry: pol/przeciwnie__partykuła__1
sense_num: 02
written_rep: przeciwnie
trans_list: tværtimod | tværtom
sense:
nawiązuje do jakiejś sytuacji lub opinii wprowadzając sąd polemiczny lub zaprzeczający w stosunku do wypowiedzianego wcześniej


lexentry: pol/przeciwnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przeciwnik
trans_list: modstander
sense:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę


lexentry: pol/przeciwzapalny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przeciwzapalny
trans_list: antiinflammatorisk
sense:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom


lexentry: pol/przeciąg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przeciąg
trans_list: gennemtræk
sense:
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami


lexentry: pol/przeciętny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przeciętny
trans_list: gennemsnitlig
sense:
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;


lexentry: pol/przeczyszczający__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przeczyszczający
trans_list: afførende
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie


lexentry: pol/przed-__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: przed-
trans_list: præ-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych określający wcześniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem


lexentry: pol/przed__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: przed
trans_list: foran | for
sense:
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności


lexentry: pol/przed__przyimek__1
sense_num: 01
written_rep: przed
trans_list: før | inden
sense:
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem


lexentry: pol/przedmiot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedmiot
trans_list: fag | skolefag
sense:
(edukacja, edukacyjny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania


lexentry: pol/przedmiot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedmiot
trans_list: emne
sense:
cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo


lexentry: pol/przedmowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedmowa
trans_list: forord
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu


lexentry: pol/przedpłata__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedpłata
trans_list: forudbetaling
sense:
(handel, handlowy) forma płatności polegająca na dokonaniu zapłaty za towar lub usługę z góry, czyli przed ich dostarczeniem lub wykonaniem


lexentry: pol/przedramię__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedramię
trans_list: underarm
sense:
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka


lexentry: pol/przedrostek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedrostek
trans_list: præfiks
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany przed leksemem, np. morfem przed rdzeniem wyrazu;


lexentry: pol/przedsionek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedsionek
trans_list: atrium
sense:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory;


lexentry: pol/przedsiębiorca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedsiębiorca
trans_list: entreprenør
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;


lexentry: pol/przedszkolanka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedszkolanka
trans_list: børnehavepædagog | børnehavepædagogmedhjælper
sense:
(potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu


lexentry: pol/przedszkole__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedszkole
trans_list: børnehave
sense:
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;


lexentry: pol/przedtakt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedtakt
trans_list: anakruse
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) anakruza; sylaby nieakcentowane na początku wersu przed pierwszą sylabą akcentowaną


lexentry: pol/przedwojenny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przedwojenny
trans_list: før krig -s-
sense:
pochodzący sprzed wojny; istniejący, mający miejsce przed wojną; poprzedzający wojnę; zazwyczaj w odniesieniu do II wojny światowej


lexentry: pol/przedwzmacniacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedwzmacniacz
trans_list: forforstærker
sense:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest przygotowanie słabego sygnału elektrycznego do dalszej obróbki lub wzmocnienia


lexentry: pol/przedział__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedział
trans_list: værdimængde
sense:
(matematyka, matematyczny) podzbiór zbioru liczb rzeczywistych, ograniczony z jednej lub z dwóch stron;


lexentry: pol/przedłużacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przedłużacz
trans_list: forlængerledning
sense:
(elektryczność) wyposażone w długi kabel urządzenie zawierające jedno lub więcej gniazd elektrycznych, służące do przedłużania zasięgu między siecią elektryczną a czerpiącymi z niej urządzeniami;


lexentry: pol/przegrywać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: przegrywać
trans_list: tabe
sense:
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przegub
trans_list: håndled
sense:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przegub
trans_list: led
sense:
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi


lexentry: pol/przegłos__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przegłos
trans_list: aflyd
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;


lexentry: pol/przejściówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przejściówka
trans_list: adapter
sense:
(potocznie, potoczny) element umożliwiający podłączenie urządzenia do innego gniazda niż przeznaczenie wtyczki


lexentry: pol/przekaźnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przekaźnik
trans_list: relæ
sense:
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;


lexentry: pol/przekrój__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przekrój
trans_list: afsnit
sense:
abstrakcyjny rysunek techniczny pokazujący przekrój (1.1) przedmiotu, urządzenia lub budowli według pewnej określonej płaszczyzny lub płaszczyzn


lexentry: pol/przekształcenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przekształcenie
trans_list: transformation
sense:
(matematyka, matematyczny) funkcja, zwykle z interpretacją geometryczną, przekształcająca zbiór na niego samego


lexentry: pol/przekwitanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przekwitanie
trans_list: menopause
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają


lexentry: pol/przekąska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przekąska
trans_list: snack | mellemmåltid
sense:
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;


lexentry: pol/przekątna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przekątna
trans_list: diagonal
sense:
(geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu


lexentry: pol/przekładnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przekładnik
trans_list: transformator
sense:
(elektryczność) transformator służący do zamiany poziomu napięcia (przekładnik napięciowy) lub prądu (przekładnik prądowy) elektrycznego do mniejszego poziomu, używany do celów automatyki, pomiarów, rozliczeń itp.


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przelew
trans_list: overførsel
sense:
(bankowość, bankowy) przeniesienie danej sumy środków pieniężnych z jednego rachunku (konta) na inny


lexentry: pol/przemiana_materii__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przemiana materii
trans_list: stofskifte
sense:
(biochemia, biochemiczny) ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych


lexentry: pol/przemoc_domowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przemoc domowa
trans_list: vold i hjemmet
sense:
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;


lexentry: pol/przemyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przemyt
trans_list: ulovlig
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;


lexentry: pol/przemytnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przemytnik
trans_list: smugler
sense:
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw


lexentry: pol/przepis__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przepis
trans_list: bestemmelse | forskrift
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) element większego zestawu tekstów wytyczającego prawidłowy przebieg określonej dziedziny działalności ludzkiej


lexentry: pol/przepiórka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przepiórka
trans_list: vagtel
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;


lexentry: pol/przepona__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przepona
trans_list: mellemgulv | diafragma
sense:
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów


lexentry: pol/przepuklina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przepuklina
trans_list: brok
sense:
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przepustka
trans_list: lov
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przepustka
trans_list: afsked
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś


lexentry: pol/przerwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przerwa
trans_list: pause
sense:
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś


lexentry: pol/przerzutka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przerzutka
trans_list: derailleur
sense:
(kolarstwo, kolarski) (technologia, technika, techniczny) mechanizm rowerowy umożliwiający zmianę biegu;


lexentry: pol/przerzutnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przerzutnia
trans_list: versbinding
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przerzucenie wyrazu (lub kilku) do następnego wersu, dalej treściowo należąc do poprzedniego


lexentry: pol/przesadzać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: przesadzać
trans_list: omplante
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wykopywać roślinę z ziemi lub wyjmować z doniczki, aby posadzić ją w innym miejscu lub innym pojemniku


lexentry: pol/przesilenie_letnie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przesilenie letnie
trans_list: sommersolhverv
sense:
(astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego


lexentry: pol/przesilenie_zimowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przesilenie zimowe
trans_list: vintersolhverv
sense:
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przestrzeń
trans_list: rum
sense:
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;


lexentry: pol/przestępstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przestępstwo
trans_list: forbrydelse | lovovertrædelse
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;


lexentry: pol/przesunięcie_ku_czerwieni__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przesunięcie ku czerwieni
trans_list: rødforskydning
sense:
(fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) przesunięcie widma promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez ciało niebieskie w stronę większych długości fal na skutek efektu Dopplera, oddziaływania pola grawitacyjnego lub rozszerzania się wszechświata;


lexentry: pol/przesyłka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przesyłka
trans_list: pakke
sense:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy


lexentry: pol/przesłanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przesłanie
trans_list: besked
sense:
główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi


lexentry: pol/przesłuchanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przesłuchanie
trans_list: forhør
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego;


lexentry: pol/przetak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przetak
trans_list: gåde
sense:
(dawniej, dawny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj sita gospodarskiego z większymi otworami, służącego do oczyszczania ziarna;


lexentry: pol/przetarg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przetarg
trans_list: auktion
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;


lexentry: pol/przetchlinka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przetchlinka
trans_list: stigma
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (zoologia, zoologiczny) otwór w skórze lub pancerzu umożliwiający wymianę gazową organizmu z otoczeniem;


lexentry: pol/przewijać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: przewijać
trans_list: scrolle
sense:
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment


lexentry: pol/przewlekła_obturacyjna_choroba_płuc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przewlekła obturacyjna choroba płuc
trans_list: kronisk obstruktiv lungesygdom
sense:
(medycyna, medyczny) nieuleczalna, przewlekła choroba dolnej części układu oddechowego z ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, związana przede wszystkim z paleniem tytoniu


lexentry: pol/przewodnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przewodnik
trans_list: guide
sense:
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.


lexentry: pol/przewodnik__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: przewodnik
trans_list: guide
sense:
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przewrót
trans_list: anfald
sense:
(lotnictwo, lotniczy) figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przewrót
trans_list: revolution
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przewrót
trans_list: saltomortale
sense:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonaniu szybkiego obrotu ciała o 360° w płaszczyźnie pionowej


lexentry: pol/przewód__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przewód
trans_list: ledning
sense:
(technologia, technika, techniczny) kanał (rura, wąż) umożliwiający przepływ substancji sypkich, cieczy, gazów


lexentry: pol/prześcieradło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prześcieradło
trans_list: lagen
sense:
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;


lexentry: pol/przy_okazji__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: przy okazji
trans_list: gennem
sense:
o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej)


lexentry: pol/przychodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przychodnia
trans_list: klinik
sense:
placówka służby zdrowia, w której lekarze różnych specjalności przyjmują chorych, udzielają im porad i w której wykonuje się podstawowe badania


lexentry: pol/przyducha__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przyducha
trans_list: iltsvind
sense:
(wędkarstwo) (rybołówstwo, rybacki) obniżenie zawartości tlenu w wodzie skutkujące m.in. śnięciem ryb;


lexentry: pol/przygotowywać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: przygotowywać
trans_list: forberede
sense:
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś


lexentry: pol/przyimek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przyimek
trans_list: præposition | forholdsord
sense:
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;


lexentry: pol/przyjaźń__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przyjaźń
trans_list: venskab
sense:
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;


lexentry: pol/przykro_mi__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: przykro mi
trans_list: beklage | jeg beklage
sense:
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności


lexentry: pol/przykro_mi__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: przykro mi
trans_list: beklage | jeg beklage
sense:
(ironicznie) wyraz obojętności wobec drugiego rozmówcy, wypowiadane gdy w rzeczywistości nie jest nam przykro


lexentry: pol/przykuć__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: przykuć
trans_list: kæde
sense:
przymocować do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając możliwość poruszania się


lexentry: pol/przymiotnikowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przymiotnikowy
trans_list: adjektivisk
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem


lexentry: pol/przymrozek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przymrozek
trans_list: frost
sense:
spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia


lexentry: pol/przynależność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przynależność
trans_list: tilhørsforhold | tilknytning | tilknytningsforhold
sense:
należenie do jakiejś organizacji, społeczności, grupy społecznej, bycie członkiem jakiejś grupy, organizacji


lexentry: pol/przynęta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przynęta
trans_list: agn | madding
sense:
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;


lexentry: pol/przyoczko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przyoczko
trans_list: punktøje
sense:
(anatomia, anatomiczny) uproszczony wrażliwy na światło i nietworzący obrazu narząd wzroku u stawonogów;


lexentry: pol/przypowieść__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przypowieść
trans_list: lignelse
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej


lexentry: pol/przyprawa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przyprawa
trans_list: krydderi
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;


lexentry: pol/przypływ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przypływ
trans_list: flod | højvande
sense:
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca


lexentry: pol/przysiad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przysiad
trans_list: benbøj | benbøjning | squat
sense:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na zmianie pozycji ze stojącej do kucznej wyłącznie za pomocą zgięcia nóg w kolanach;


lexentry: pol/przysięga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przysięga
trans_list: ed
sense:
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;


lexentry: pol/przysposobić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: przysposobić
trans_list: adoptere
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje


lexentry: pol/przystań__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przystań
trans_list: fristed
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce cumowania niewielkich jednostek pływających: łodzi, jachtów, kutrów;


lexentry: pol/przystojny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przystojny
trans_list: flot
sense:
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne


lexentry: pol/przysłona__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przysłona
trans_list: blænder
sense:
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego


lexentry: pol/przysłowie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przysłowie
trans_list: ordsprog
sense:
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;


lexentry: pol/przysłowiowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: przysłowiowy
trans_list: ordsprogsagtig
sense:
dotyczący przysłowia, popularnego frazeologizmu, wskazuje że treść należy rozumieć przenośnie a nie dosłownie


lexentry: pol/przysłówek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przysłówek
trans_list: adverbium | biord
sense:
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;


lexentry: pol/przytulność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przytulność
trans_list: hygge
sense:
cecha miejsca, wnętrza albo sytuacji, która sprawia, że ktoś czuje się w nich miło, bezpiecznie i komfortowo; atmosfera sprzyjająca relaksowi i poczuciu domowego ciepła


lexentry: pol/przywieźć__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: przywieźć
trans_list: bringe
sense:
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce


lexentry: pol/przyzębie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przyzębie
trans_list: gumme en
sense:
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;


lexentry: pol/przyłączyć__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: przyłączyć
trans_list: tilkoble | tilslutte
sense:
(technologia, technika, techniczny) zespolić instalację wewnętrzną założoną w budynku, dzielnicy itp. z elementem układu ogólnego


lexentry: pol/przędza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: przędza
trans_list: garn
sense:
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;


lexentry: pol/próchnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: próchnica
trans_list: karies
sense:
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;


lexentry: pol/próżnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: próżnia
trans_list: vakuum
sense:
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);


lexentry: pol/prąd_elektryczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prąd elektryczny
trans_list: elektrisk strøm
sense:
(fizyka, fizyczny) ukierunkowany ruch ładunków elektrycznych w środowisku przewodzącym spowodowany różnicą potencjałów między punktami w polu elektrycznym;


lexentry: pol/prędkość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: prędkość
trans_list: hastighed
sense:
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu


lexentry: pol/pręgierz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pręgierz
trans_list: kag
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznych miastach: słup stojący w miejscu publicznym, do którego przykuwano przestępców, wymierzając im karę np. chłosty;


lexentry: pol/psalm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psalm
trans_list: salme
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej


lexentry: pol/pseudo-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: pseudo-
trans_list: pseudo-
sense:
…pierwszy człon wyrazów złożonych będących nazwami i określeniami osób, rzeczy lub zjawisk, które nie są tym, co udają lub naśladują


lexentry: pol/pseudonauka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pseudonauka
trans_list: pseudovidenskab
sense:
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;


lexentry: pol/pseudonim__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pseudonim
trans_list: pseudonym | kunstnernavn
sense:
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;


lexentry: pol/psi_gwizdek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psi gwizdek
trans_list: hundefløjte
sense:
(dosłownie) gwizdek wydający dźwięki o wysokiej częstotliwości, niesłyszalnej przez ludzi, używany do trenowania psów;


lexentry: pol/psi_gwizdek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psi gwizdek
trans_list: dog whistle
sense:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie kodowanego lub sugestywnego języka w przekazach politycznych w celu uzyskania poparcia określonej grupy bez wywołania sprzeciwu opozycji;


lexentry: pol/psiakrew__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: psiakrew
trans_list: hulens
sense:
…powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić)


lexentry: pol/psianka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psianka
trans_list: natskygge
sense:
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;


lexentry: pol/psy_dupami_szczekają__fraza_zdaniowa__1
sense_num: 01
written_rep: psy dupami szczekają
trans_list: Lars Tyndskids mark | jordhul | ude hvor kragerne vender
sense:
(rubaszny, rubasznie) (pospolicie) o wsi lub mieście zacofanym, ze słabo rozwiniętą komunikacją i usługami


lexentry: pol/psychiatra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychiatra
trans_list: psykiater
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych


lexentry: pol/psychiatria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychiatria
trans_list: psykiatri
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;


lexentry: pol/psychoaktywny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: psychoaktywny
trans_list: psykoaktiv
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne


lexentry: pol/psychoanaliza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychoanaliza
trans_list: psykoanalyse
sense:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1)


lexentry: pol/psychoanaliza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychoanaliza
trans_list: psykoanalyse
sense:
(psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach


lexentry: pol/psychodelik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychodelik
trans_list: psykedelisk
sense:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) substancja neuroaktywna o działaniu psychodelicznym, wywołująca zwykle odurzenie i wizje, mająca zdolność do wywoływania zmian percepcji, świadomości, sposobu myślenia oraz sposobu odczuwania emocji;


lexentry: pol/psychopatia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychopatia
trans_list: psykopati
sense:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;


lexentry: pol/psychopatologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychopatologia
trans_list: psykopatologi
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dziedzina psychologii i psychiatrii, która bada zaburzenia i choroby psychiczne


lexentry: pol/psychosomatyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: psychosomatyczny
trans_list: psykosomatisk
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało


lexentry: pol/psychoterapia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychoterapia
trans_list: psykoterapi
sense:
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;


lexentry: pol/psychotyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: psychotyczny
trans_list: psykotisk
sense:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą


lexentry: pol/psychoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: psychoza
trans_list: psykose
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;


lexentry: pol/pszczelarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pszczelarz
trans_list: biavler
sense:
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych


lexentry: pol/pszczoła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pszczoła
trans_list: bi
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;


lexentry: pol/ptasie_mleczko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ptasie mleczko
trans_list: duemælk
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) płynna wydzielina początkowych odcinków przewodu pokarmowego ptaków służąca do karmienia piskląt;


lexentry: pol/ptasznik__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: ptasznik
trans_list: tarantel
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pająk z rodziny ptasznikowatych, Theraphosidae


lexentry: pol/pterodaktyl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pterodaktyl
trans_list: pterodactylus
sense:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Pterodactylus, rodzaj wymarłego latającego gada należącego do rzędu pterozaurów, żyjącego w okresie późnej jury


lexentry: pol/ptolemejski__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: ptolemejski
trans_list: ptolemæisk
sense:
(filozofia, filozoficzny) (astronomia, astronomiczny) związany z nauką, poglądami głoszonymi przez Ptolemeusza


lexentry: pol/publikować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: publikować
trans_list: udgive | publicere | offentliggøre
sense:
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać


lexentry: pol/pudel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pudel
trans_list: puddelhund | puddel
sense:
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;


lexentry: pol/puder__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puder
trans_list: pudder
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;


lexentry: pol/pudło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pudło
trans_list: sjæl
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) część instrumentu wzmacniająca dźwięk


lexentry: pol/pudło_rezonansowe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pudło rezonansowe
trans_list: resonanskasse
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego służąca do wzmacniania dźwięku;


lexentry: pol/puentylizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puentylizm
trans_list: pointillisme
sense:
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;


lexentry: pol/puginał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puginał
trans_list: dolk
sense:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;


lexentry: pol/puklerz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puklerz
trans_list: skjold
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;


lexentry: pol/pularda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pularda
trans_list: poulard
sense:
(zootechnika, zootechniczny) młoda kura, która nie osiągnęła jeszcze wieku dojrzałości, tuczona specjalną dietą w celu uzyskania delikatnego i kruchego mięsa;


lexentry: pol/pulmonologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pulmonologia
trans_list: lungemedicin
sense:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;


lexentry: pol/pulpit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pulpit
trans_list: skrivebord
sense:
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest na tzw. oknach;


lexentry: pol/puls__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puls
trans_list: puls
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca


lexentry: pol/pulsoksymetr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pulsoksymetr
trans_list: iltmåler | pulsoxymeter
sense:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie elektroniczne służące do bezinwazyjnego pomiaru saturacji krwi;


lexentry: pol/pumeks__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pumeks
trans_list: pimpsten
sense:
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;


lexentry: pol/pumeks__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pumeks
trans_list: pimpsten
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przedmiot z pumeksu (1.1) lub uzyskiwany syntetycznie, stosowany do usuwania zrogowaciałego naskórka i odcisków


lexentry: pol/pumpy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pumpy
trans_list: knæbukser
sense:
(krawiectwo) luźne, workowate spodnie męskie o kroju szerokim, zapinane pod kolanami, w okresie międzywojennym typowe dla ubioru sportowego, później także częste w stroju codziennym, zwłaszcza uczniowskim;


lexentry: pol/punkt_karny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: punkt karny
trans_list: klip
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) punkt nadawany kierowcy za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, skutkujący odebraniem prawa do prowadzenia pojazdów po przekroczeniu limitu;


lexentry: pol/purga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: purga
trans_list: snestorm
sense:
(meteorologia, meteorologiczny) silny i gwałtowny północno-wschodni wiatr wiejący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną


lexentry: pol/puryzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puryzm
trans_list: purisme
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej;


lexentry: pol/purée__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: purée
trans_list: puré | mos
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;


lexentry: pol/pustułka_zwyczajna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pustułka zwyczajna
trans_list: tårnfalk
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;


lexentry: pol/pustynia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pustynia
trans_list: ørken
sense:
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;


lexentry: pol/puszczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puszczyk
trans_list: natugle
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;


lexentry: pol/puszczyk_zwyczajny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puszczyk zwyczajny
trans_list: natugle
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/puszka_Pandory__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puszka Pandory
trans_list: Pandoras æske
sense:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mityczny pojemnik uwalniający nieszczęścia, klęski, choroby, głód, nędzę i inne plagi ludzkości;


lexentry: pol/puzon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puzon
trans_list: trombone | basun
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;


lexentry: pol/puzzle__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: puzzle
trans_list: puslespil
sense:
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;


lexentry: pol/pułk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pułk
trans_list: regiment
sense:
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;


lexentry: pol/pysk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pysk
trans_list: snude
sense:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)


lexentry: pol/pytanie_retoryczne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pytanie retoryczne
trans_list: retorisk spørgsmål
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;


lexentry: pol/pójdźka_zwyczajna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pójdźka zwyczajna
trans_list: kirkeugle
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Athene noctua, gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/półka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: półka
trans_list: hylde
sense:
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów


lexentry: pol/półpasiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: półpasiec
trans_list: helvedesild
sense:
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;


lexentry: pol/półprzewodnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: półprzewodnik
trans_list: halvleder
sense:
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;


lexentry: pol/półsamogłoska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: półsamogłoska
trans_list: halvvokal
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej;


lexentry: pol/półton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: półton
trans_list: halvtone
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym;


lexentry: pol/półwysep__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: półwysep
trans_list: halvø
sense:
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;


lexentry: pol/pączek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pączek
trans_list: berliner
sense:
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;


lexentry: pol/pęcherzyk_płucny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pęcherzyk płucny
trans_list: alveole
sense:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsza, cienkościenna struktura płuca w kształcie mikroskopijnego woreczka, stanowiąca miejsce wymiany gazowej między powietrzem a krwią


lexentry: pol/pęcina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pęcina
trans_list: græsgang
sense:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) część kończyny u zwierząt kopytnych pomiędzy koroną kopyta a nadpęciem


lexentry: pol/pęd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pęd
trans_list: spire
sense:
(botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;


lexentry: pol/pędzel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pędzel
trans_list: pensel
sense:
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;


lexentry: pol/pędzel_do_golenia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pędzel do golenia
trans_list: barberkost
sense:
(higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia


lexentry: pol/pępek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pępek
trans_list: navle
sense:
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;


lexentry: pol/pępowina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pępowina
trans_list: navlestreng | navlesnor
sense:
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze


lexentry: pol/pęseta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pęseta
trans_list: pincet
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś


lexentry: pol/płaca_minimalna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płaca minimalna
trans_list: mindsteløn | mindstelønning
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) prawnie ustalony najniższy dopuszczalny poziom wynagrodzenia pieniężnego za pracę najemną;


lexentry: pol/płakać_nad_rozlanym_mlekiem__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: płakać nad rozlanym mlekiem
trans_list: græde over spildt mælk
sense:
użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie


lexentry: pol/płaskowyż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płaskowyż
trans_list: højslette
sense:
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;


lexentry: pol/płaszcz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płaszcz
trans_list: frakke
sense:
(odzieżownictwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;


lexentry: pol/płetwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płetwa
trans_list: finne
sense:
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;


lexentry: pol/płetwa_sterowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płetwa sterowa
trans_list: safrangul
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zanurzona w wodzie, ruchoma część steru; płat, który dzięki opływającej go wodzie, generuje siłę skręcającą ruch statku;


lexentry: pol/płetwal_błękitny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płetwal błękitny
trans_list: blåhval
sense:
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;


lexentry: pol/płeć__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płeć
trans_list: køn
sense:
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;


lexentry: pol/płucny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: płucny
trans_list: pulmonal | lunge | pulmonær
sense:
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc


lexentry: pol/płyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płyta
trans_list: album | musikalbum
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbiór utworów jednego wykonawcy dystrybuowany na wielu nośnikach pod jednym tytułem


lexentry: pol/płyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płyta
trans_list: plade
sense:
(technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości


lexentry: pol/płyta_główna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płyta główna
trans_list: bundkort | moderkort | systemkort
sense:
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;


lexentry: pol/płyta_winylowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: płyta winylowa
trans_list: vinylplade
sense:
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płaski krążek wykonany z różnych materiałów z zapisanym nagraniem dźwiękowym


lexentry: pol/pływ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: pływ
trans_list: tidevand
sense:
(hydrologia, hydrologiczny) cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem;


lexentry: pol/quasi-__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: quasi-
trans_list: kvasi-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy i określenia osób, rzeczy lub zjawisk, które są czymś tylko pozornie lub nie są tym w ogóle


lexentry: pol/queer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: queer
trans_list: bøsse
sense:
osoba nieheteronormatywna lub należąca do mniejszości seksualnej, również taka, której nie obejmuje skrótowiec LGBT – np. aseksualna, poliamoryczna, interpłciowa, niebinarna


lexentry: pol/rabin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rabin
trans_list: rabbiner
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;


lexentry: pol/rachatłukum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rachatłukum
trans_list: tyrkisk delight | tyrkisk lokum
sense:
(cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;


lexentry: pol/rachunek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rachunek
trans_list: regning
sense:
(handel, handlowy) spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową


lexentry: pol/rachunek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rachunek
trans_list: regning
sense:
(księgowość) stan majątku lub kapitału wyrażony liczbowo (wartość, ilość) jako rezultat działalności finansowej lub gospodarczej


lexentry: pol/rachunek_całkowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rachunek całkowy
trans_list: integralregning
sense:
(matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;


lexentry: pol/rachunki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rachunki
trans_list: beregning
sense:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) (edukacja, edukacyjny) matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania


lexentry: pol/rachunkowość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rachunkowość
trans_list: regnskabsvæsen
sense:
działalność polegająca na rejestrowaniu, dokumentowaniu i raportowaniu finansowych operacji i transakcji danego podmiotu gospodarczego;


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: raczej
trans_list: måske
sense:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: raczej
trans_list: måske
sense:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: raczej
trans_list: flere
sense:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe


lexentry: pol/rad__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rad
trans_list: radium
sense:
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;


lexentry: pol/rada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rada
trans_list: råd
sense:
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu


lexentry: pol/rada_ministrów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rada ministrów
trans_list: ministerråd
sense:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kolegialny organ władzy wykonawczej z premierem na czele;


lexentry: pol/radar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radar
trans_list: radar
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;


lexentry: pol/radian__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radian
trans_list: radian
sense:
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary kąta płaskiego w układzie SI, równa mierze kąta o wierzchołku w środku okręgu, wycinającego z tego okręgu łuk o długości równej promieniowi okręgu;


lexentry: pol/radiator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radiator
trans_list: vandtank
sense:
(technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;


lexentry: pol/radioaktywność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radioaktywność
trans_list: radioaktivitet
sense:
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma


lexentry: pol/radioastronomiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: radioastronomiczny
trans_list: radioastronomisk
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) związany z radioastronomią


lexentry: pol/radiofonia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radiofonia
trans_list: radiofoni
sense:
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) system przekazywania audycji radiowych


lexentry: pol/radiofoniczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: radiofoniczny
trans_list: radiofonisk
sense:
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) dotyczący radiofonii


lexentry: pol/radiometr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radiometr
trans_list: radiometer
sense:
(fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;


lexentry: pol/radiometria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radiometria
trans_list: radiometri
sense:
(fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych;


lexentry: pol/radiotelefon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radiotelefon
trans_list: radiotelefon
sense:
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów za pomocą fal radiowych;


lexentry: pol/radioteleskop__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radioteleskop
trans_list: radioteleskop
sense:
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;


lexentry: pol/radiowęzeł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radiowęzeł
trans_list: højtaleranlæg
sense:
sieć kabli i głośników rozprowadzająca z centrali po jakimś obiekcie komunikaty głosowe lub audycje;


lexentry: pol/radny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radny
trans_list: råd
sense:
(urzędowy) członek rady gminy, rady miasta, rady powiatu lub sejmiku wojewódzkiego wybierany w wyborach samorządowych


lexentry: pol/radon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radon
trans_list: radon
sense:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;


lexentry: pol/radość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radość
trans_list: glæde | fryd
sense:
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski


lexentry: pol/radykalny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: radykalny
trans_list: radikal
sense:
którego dążeniem są zasadnicze zmiany społeczne lub polityczne; (także, też) będący wyrazem takich dążeń


lexentry: pol/radykał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radykał
trans_list: radikaler
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych


lexentry: pol/radło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: radło
trans_list: ard
sense:
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie drewniane do spulchniania gleby bez odwracania skiby;


lexentry: pol/ragoût__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ragoût
trans_list: ragout
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;


lexentry: pol/raj__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: raj
trans_list: paradis | Eden
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;


lexentry: pol/rak_jelita_grubego__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rak jelita grubego
trans_list: tyktarmskræft
sense:
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego, do którego zaliczany jest rak okrężnicy, rak zgięcia esiczo-odbytniczego i rak odbytnicy;


lexentry: pol/rakieta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rakieta
trans_list: raket
sense:
(wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym


lexentry: pol/ramadan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ramadan
trans_list: ramadan
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1)


lexentry: pol/rana__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rana
trans_list: sår | skade
sense:
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;


lexentry: pol/ranczo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ranczo
trans_list: ranch
sense:
(etnografia, etnograficzny) w Ameryce Łacińskiej: gospodarstwo wiejskie specjalizujące się w hodowli bydła lub owiec


lexentry: pol/randka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: randka
trans_list: date
sense:
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu;


lexentry: pol/raniuszek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: raniuszek
trans_list: halemejse
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;


lexentry: pol/ransomware__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ransomware
trans_list: ransomware
sense:
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;


lexentry: pol/rasizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rasizm
trans_list: racisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;


lexentry: pol/raster__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: raster
trans_list: raster
sense:
stosowane głównie w grafice użytkowej rozbicie zróżnicowanego tonalnie obrazu na zagęszczone kropki, linie itp.;


lexentry: pol/ratel_miodożerny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ratel miodożerny
trans_list: honninggrævling
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mellivora capensis Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych;


lexentry: pol/ratyfikacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ratyfikacja
trans_list: ratifikation
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy


lexentry: pol/ratyfikować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: ratyfikować
trans_list: ratificere
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rdzeń
trans_list: stamme
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;


lexentry: pol/rdzeń_kręgowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rdzeń kręgowy
trans_list: rygmarv
sense:
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;


lexentry: pol/reakcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reakcja
trans_list: reaktion
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ugrupowanie dążące do powrotu do poprzedniego stanu


lexentry: pol/reakcja_chemiczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reakcja chemiczna
trans_list: kemisk reaktion
sense:
(chemia, chemiczny) każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem;


lexentry: pol/reaktancja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reaktancja
trans_list: reaktans
sense:
(fizyka, fizyczny) wkład do oporności układu elektrycznego pojawiający się przy przepływie prądów zmiennych, związany z obecnością w tym układzie indukcyjności i pojemności; część urojona impedancji;


lexentry: pol/reaktor_katalityczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reaktor katalityczny
trans_list: katalysator
sense:
(motoryzacja) część układu wydechowego wszystkich współczesnych samochodów osobowych spełniająca funkcję pozasilnikowego systemu zmniejszania emisji szkodliwych składników spalin;


lexentry: pol/realia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: realia
trans_list: realia
sense:
(dawniej, dawny) nauki i przedmioty przygotowujące do zawodów praktycznych lub wiadomości o kulturze materialnej starożytności przekazywane w toku nauczania języków klasycznych


lexentry: pol/realizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: realizm
trans_list: realisme
sense:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (gry komputerowe) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim, grze komputerowej lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;


lexentry: pol/reanimacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reanimacja
trans_list: genoplivelse | genoplivning | genopvækkelse
sense:
(medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania


lexentry: pol/recenzja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: recenzja
trans_list: anmeldelse | recension
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu


lexentry: pol/recepcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: recepcja
trans_list: reception
sense:
(książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce


lexentry: pol/receptor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: receptor
trans_list: receptor
sense:
(biologia, biologiczny) wyspecjalizowana komórka lub jej część odbierająca informacje (bodźce) albo substancje z otoczenia;


lexentry: pol/receptura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: receptura
trans_list: formel
sense:
(technologia, technika, techniczny) wykaz składników, wzór, formuła lub przepis, normujący zestaw składników określonego produktu;


lexentry: pol/recycling__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: recycling
trans_list: genanvendelse
sense:
(technologia, technika, techniczny) odzyskiwanie surowców wtórnych i wykorzystywanie ich do produkcji;


lexentry: pol/recydywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: recydywa
trans_list: recidiv | tilbagefald
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powrócenie do wsześniejszego procederu przez skazanego;


lexentry: pol/recydywista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: recydywista
trans_list: recidivist
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępca powracający do ponownego popełniania wykroczenia


lexentry: pol/reda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reda
trans_list: red
sense:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;


lexentry: pol/redaktor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: redaktor
trans_list: redaktør
sense:
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych


lexentry: pol/referendum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: referendum
trans_list: folkeafstemning | referendum
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;


lexentry: pol/reformacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reformacja
trans_list: reformation
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;


lexentry: pol/refrakcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: refrakcja
trans_list: refraktion
sense:
(fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;


lexentry: pol/refren__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: refren
trans_list: refræn | omkvæd
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst


lexentry: pol/regencja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: regencja
trans_list: regentskab
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę


lexentry: pol/regent__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: regent
trans_list: regent
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;


lexentry: pol/region__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: region
trans_list: region
sense:
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi


lexentry: pol/region__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: region
trans_list: region
sense:
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii


lexentry: pol/regres__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: regres
trans_list: regres
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) żądanie zwrotu pieniędzy od osoby przez kogoś, kto wypłacił za nią pewną sumę dłużnikowi;


lexentry: pol/regresja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: regresja
trans_list: regression
sense:
(psychologia, psychologiczny) cofanie się do zachowania charakterystycznego dla wcześniejszego okresu rozwojowego;


lexentry: pol/regulować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: regulować
trans_list: justere | regulere
sense:
(technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób


lexentry: pol/rehabilitacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rehabilitacja
trans_list: rehabilitering | genoptræning
sense:
(medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;


lexentry: pol/reinkarnacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reinkarnacja
trans_list: reinkarnation
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rejestracja
trans_list: planche
sense:
(potocznie, potoczny) tabliczka na samochodzie lub innym pojeździe, z numerem identyfikacyjnym; tablica rejestracyjna


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rejestracja
trans_list: begyndelse
sense:
(technologia, technika, techniczny) zapisywanie sygnału (np. audio lub wideo) za pomocą urządzeń technicznych


lexentry: pol/rekin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rekin
trans_list: haj
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;


lexentry: pol/reklama__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reklama
trans_list: reklame
sense:
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;


lexentry: pol/reklamacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reklamacja
trans_list: reklamation
sense:
(handel, handlowy) zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi;


lexentry: pol/reklamować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: reklamować
trans_list: reklamere
sense:
żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi


lexentry: pol/rekonstrukcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rekonstrukcja
trans_list: ombygning | rekonstruktion
sense:
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana


lexentry: pol/rekreacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rekreacja
trans_list: rekreation
sense:
odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej


lexentry: pol/rekrutacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rekrutacja
trans_list: rekruttering
sense:
przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;


lexentry: pol/rekwizycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rekwizycja
trans_list: rekvirere
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zabranie przez władze żywności lub innych przedmiotów, zazwyczaj na potrzeby wojska;


lexentry: pol/rekwizyt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rekwizyt
trans_list: rekvisit
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;


lexentry: pol/religia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: religia
trans_list: religion
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;


lexentry: pol/religioznawstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: religioznawstwo
trans_list: religionsvidenskab
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się badaniem religii jako zjawiska kulturowego, społecznego, historycznego i psychologicznego; analizuje genezę, rozwój, struktury wierzeń, rytuały, instytucje religijne oraz ich funkcjonowanie w społeczeństwie


lexentry: pol/relikwia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: relikwia
trans_list: relikvie
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;


lexentry: pol/relikwiarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: relikwiarz
trans_list: relikvieskrin
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;


lexentry: pol/remake__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: remake
trans_list: genopførelse
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;


lexentry: pol/remibrydż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: remibrydż
trans_list: rommy
sense:
(termin karciany) gra karciana pomiędzy dowolną liczbą uczestników, której celem jest wyłożenie swoich kart na stół; stosuje się starszeństwo koloru takie samo jak w brydżu


lexentry: pol/remis__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: remis
trans_list: uafgjort
sense:
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta


lexentry: pol/renesans__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: renesans
trans_list: Renæssancen
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;


lexentry: pol/renifer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: renifer
trans_list: rensdyr | ren
sense:
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;


lexentry: pol/rentgenologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rentgenologia
trans_list: røntgenologi
sense:
nauka o wytwarzaniu promieni rentgenowskich, ich właściwościach i zastosowaniu do celów badawczych, leczniczych i diagnostycznych


lexentry: pol/reportaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reportaż
trans_list: rapportering
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;


lexentry: pol/republika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: republika
trans_list: republik
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;


lexentry: pol/republika_bananowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: republika bananowa
trans_list: bananrepublik
sense:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;


lexentry: pol/republikanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: republikanin
trans_list: republikaner
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu


lexentry: pol/republikanizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: republikanizm
trans_list: republikanisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu


lexentry: pol/resetować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: resetować
trans_list: genstarte
sense:
(informatyka, informatyczny) podawać sygnał zerowania na wejścia rejestrów i sumatora procesora urządzenia komputerowego, tym samym wznawiać jego pracę od początku


lexentry: pol/respirator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: respirator
trans_list: respirator
sense:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;


lexentry: pol/restauracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: restauracja
trans_list: restaurant | restauration
sense:
(gastronomia) lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;


lexentry: pol/reszka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reszka
trans_list: hoved
sense:
(numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety


lexentry: pol/retikulum_endoplazmatyczne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: retikulum endoplazmatyczne
trans_list: endoplasmatisk retikulum
sense:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy system kanałów odizolowanych od cytoplazmy podstawowej błonami biologicznymi;


lexentry: pol/retorta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: retorta
trans_list: destillerkolbe
sense:
(chemia, chemiczny) kuliste naczynie o wydłużonej, zakrzywionej szyjce, najczęściej wykonane ze szkła, używane do destylacji;


lexentry: pol/retorta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: retorta
trans_list: destillerkolbe
sense:
(technologia, technika, techniczny) duży, cylindryczny piec, w którym materiał poddawany jest wysokim temperaturom, służący do wypalania węgla drzewnego lub otrzymywania lotniejszych metali;


lexentry: pol/retoryka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: retoryka
trans_list: retorik
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;


lexentry: pol/retoryka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: retoryka
trans_list: retorik
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)


lexentry: pol/retroaktywny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: retroaktywny
trans_list: retroaktiv
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz


lexentry: pol/retrowirus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: retrowirus
trans_list: retrovirus
sense:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Retroviridae wirus posiadający zdolność przepisania kodu genetycznego z RNA na DNA


lexentry: pol/retsina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: retsina
trans_list: retsina
sense:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;


lexentry: pol/reumatyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reumatyzm
trans_list: reumatisme
sense:
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;


lexentry: pol/rewanżyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rewanżyzm
trans_list: revanchisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa polegająca na dążeniu do odwetu na przeciwniku politycznym lub wrogu (za np. utracone ziemie)


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rewizja
trans_list: efterforskning
sense:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia


lexentry: pol/rewolucja_francuska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rewolucja francuska
trans_list: Franske Revolution
sense:
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;


lexentry: pol/rewolucja_październikowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rewolucja październikowa
trans_list: oktoberrevolutionen
sense:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojny przewrót dokonany w Rosji w 1917 roku, w którego wyniku władzę w tym kraju przejęli bolszewicy;


lexentry: pol/rewolwerowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rewolwerowiec
trans_list: revolvermand
sense:
osoba posługująca się zręcznie rewolwerem, biorąca udział w pojedynkach lub napadach, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych za czasów Dzikiego Zachodu


lexentry: pol/rezerwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rezerwa
trans_list: reserve
sense:
ogół obywateli (rezerwistów), którzy mogą być powołani do wojska na okresowe ćwiczenia lub na wypadek wojny


lexentry: pol/rezerwat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rezerwat
trans_list: naturreservat
sense:
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych


lexentry: pol/rezus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rezus
trans_list: rhesusabe
sense:
(zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta, gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;


lexentry: pol/rezydentny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: rezydentny
trans_list: fastboende
sense:
(informatyka, informatyczny) taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera


lexentry: pol/reżim__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reżim
trans_list: regime
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) rząd, który stosuje ucisk i przemoc


lexentry: pol/reżim__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: reżim
trans_list: regime
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy


lexentry: pol/reżyserować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: reżyserować
trans_list: dirigere
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (telewizja, telewizyjny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej


lexentry: pol/ring__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ring
trans_list: ring
sense:
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;


lexentry: pol/robak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: robak
trans_list: orm
sense:
(informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;


lexentry: pol/robot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: robot
trans_list: robot
sense:
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;


lexentry: pol/robotnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: robotnica
trans_list: arbejder
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace


lexentry: pol/robótka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: robótka
trans_list: håndarbejde
sense:
(przestarzałe, przestarzały) przedmiot (np. serwetka, ubranie itp.) wykonany (albo w trakcie wykonywania) ręcznie igłą, na drutach, na szydełku itp.


lexentry: pol/rock__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rock
trans_list: rock | rockmusik
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;


lexentry: pol/rodeo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodeo
trans_list: rodeo
sense:
(sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków


lexentry: pol/rodzaj__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzaj
trans_list: køn
sense:
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;


lexentry: pol/rodzaj_męski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzaj męski
trans_list: hankøn
sense:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_nijaki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzaj nijaki
trans_list: intetkøn | neutrum
sense:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_żeński__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzaj żeński
trans_list: femininum | hunkøn
sense:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzajnik_nieokreślony__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzajnik nieokreślony
trans_list: ubestemt artikel
sense:
(gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)


lexentry: pol/rodzajnik_określony__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzajnik określony
trans_list: bestemt artikel
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych


lexentry: pol/rodzimek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzimek
trans_list: klump
sense:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) bryłka czystego metalu znaleziona w skale czy glebie


lexentry: pol/rodzina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzina
trans_list: familie
sense:
(socjologia, socjologiczny) grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo;


lexentry: pol/rodzina_językowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzina językowa
trans_list: sprogfamilie
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;


lexentry: pol/rodzina_pszczela__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rodzina pszczela
trans_list: bifamilie
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gromada osobników pszczoły miodnej zamieszkująca dane gniazdo, stanowiąca strukturę społeczną z określonym podziałem ról;


lexentry: pol/rogacz__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: rogacz
trans_list: hanrej
sense:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż


lexentry: pol/rojnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rojnik
trans_list: husløg
sense:
(botanika, botaniczny) Sempervivum, rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych obejmujący 40 do ok. 100 gatunków;


lexentry: pol/rok_szkolny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rok szkolny
trans_list: skoleår
sense:
(edukacja, edukacyjny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;


lexentry: pol/rok_świetlny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rok świetlny
trans_list: lysår
sense:
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;


lexentry: pol/rokitnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rokitnik
trans_list: havtorn | klittorn
sense:
krzew z rodzaju rokitnika (1.1) o podłużnych, srebrzystych liściach i niewielkich, pomarańczowych owocach


lexentry: pol/rokoko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rokoko
trans_list: rokoko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;


lexentry: pol/rokosz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rokosz
trans_list: oprør
sense:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;


lexentry: pol/rokować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: rokować
trans_list: drøfte
sense:
prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy


lexentry: pol/rola__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rola
trans_list: rolle
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora


lexentry: pol/rolada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rolada
trans_list: roulade
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto biszkoptowe zawinięte wraz ze słodkim nadzieniem w rulon;


lexentry: pol/rolnictwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rolnictwo
trans_list: landbrug
sense:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;


lexentry: pol/romansz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: romansz
trans_list: rætoromansk
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;


lexentry: pol/romantyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: romantyzm
trans_list: romantisme
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;


lexentry: pol/rondel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rondel
trans_list: rondeldolk
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj utworu wywodzący się z poezji starofrancuskiej;


lexentry: pol/ropa_naftowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ropa naftowa
trans_list: råolie | olie
sense:
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;


lexentry: pol/rosyjska_ruletka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rosyjska ruletka
trans_list: russisk roulette
sense:
rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;


lexentry: pol/roszada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: roszada
trans_list: rokade
sense:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;


lexentry: pol/roszczenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: roszczenie
trans_list: krav
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do żądania od określonej osoby określonego świadczenia lub zaniechania działania;


lexentry: pol/rosół__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rosół
trans_list: bouillon
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;


lexentry: pol/rotacyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rotacyzm
trans_list: rotacisme
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne, polegające na zmianie jakiejś głoski w głoskę „r”


lexentry: pol/rotmistrz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rotmistrz
trans_list: ritmester
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii, będący odpowiednikiem rangi kapitana;


lexentry: pol/rotor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rotor
trans_list: rotor
sense:
(technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik


lexentry: pol/router__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: router
trans_list: router
sense:
(informatyka, informatyczny) urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;


lexentry: pol/rower_górski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rower górski
trans_list: mountainbike
sense:
(sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;


lexentry: pol/rowerowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: rowerowy
trans_list: (vaske)-program
sense:
dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów


lexentry: pol/rozchodnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozchodnik
trans_list: stenurt
sense:
(botanika, botaniczny) Sedum L., rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej;


lexentry: pol/rozchodnik_biały__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozchodnik biały
trans_list: hvid stenurt
sense:
(botanika, botaniczny) Sedum album gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych naturalnie występujący w północnej Afryce, południowej, środkowej i zachodniej Europie oraz zachodniej Azji;


lexentry: pol/rozdzielnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozdzielnica
trans_list: elskab
sense:
(elektryczność) obudowa, w której następuje rozdział energii elektrycznej na obwody i zamontowane są niezbędne do tego celu urządzenia;


lexentry: pol/rozedma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozedma
trans_list: lungeemfysem
sense:
(medycyna, medyczny) choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;


lexentry: pol/rozejm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozejm
trans_list: våbenhvile | våbenstilstand
sense:
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozeta
trans_list: roset
sense:
(architektura, architektoniczny) ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozeta
trans_list: roset
sense:
(botanika, botaniczny) zespół liści pędu ułożonych na jednym poziomie u części roślin o krótkiej łodydze, tuż nad powierzchnią ziemi;


lexentry: pol/rozgrzeszenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozgrzeszenie
trans_list: absolution
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/rozgwiazda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozgwiazda
trans_list: søstjerne
sense:
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;


lexentry: pol/rozkojarzenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozkojarzenie
trans_list: åndsfraværelse
sense:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie toku myślenia polegające na nieskładnych i nieuzasadnionych przeskokach myśli od jednej treści do drugiej, ujawniające się jako trudność w skupieniu uwagi


lexentry: pol/rozkład_normalny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozkład normalny
trans_list: normalfordeling
sense:
(statystyka, statystyczny) najczęściej spotykany w statystyce rodzaj ciągłego rozkładu prawdopodobieństwa zmiennej losowej zależnej od wielu drobnych i niepowiązanych ze sobą czynników, którego funkcja gęstości opisana jest wzorem \tfrac{1}{\sigma\sqrt{2\pi}}\exp(-\tfrac{(x-\mu)^2}{2\sigma^2}), gdzie σ to odchylenie standardowe, a μ to średnia;


lexentry: pol/rozkład_prawdopodobieństwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozkład prawdopodobieństwa
trans_list: sandsynlighedsfordeling
sense:
(statystyka, statystyczny) opis prawdopodobieństwa przybierania przez zmienną losową poszczególnych wartości ze zbioru wszystkich możliwych;


lexentry: pol/rozmaryn__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozmaryn
trans_list: rosmarin
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskana ze świeżych lub wysuszonych liści rozmarynu (1.2)


lexentry: pol/rozmówki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozmówki
trans_list: parlør
sense:
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce


lexentry: pol/rozpad_beta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozpad beta
trans_list: betahenfald
sense:
(fizyka, fizyczny) promieniotwórczy rozpad jądra atomowego, na skutek którego emitowana jest cząstka beta: elektron lub pozyton;


lexentry: pol/rozpadlina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozpadlina
trans_list: revne
sense:
(medycyna, medyczny) głęboki linijny ubytek w naskórku i w skórze właściwej, dochodzący do głębszych jej warstw;


lexentry: pol/rozporządzenie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozporządzenie
trans_list: forordning
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;


lexentry: pol/rozproszony__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: rozproszony
trans_list: diffus
sense:
taki, który przyjmuje bezładne rozmieszczenie, na wszystkie strony; taki, którego elementy rozmieściły się daleko od siebie


lexentry: pol/rozpuszczony__przymiotnik__1
sense_num: 02
written_rep: rozpuszczony
trans_list: forkælet
sense:
o dziecku: rozpieszczony, dostający od rodziców wszystko, co chce lub dopuszczający się nieposłuszeństwa


lexentry: pol/rozpływać__czasownik__2
sense_num: 02
written_rep: rozpływać
trans_list: festmåltid
sense:
rozprzestrzeniać się w powietrzu lub w innym środowisku (np. o zapachu, świetle, dźwięku, bólu w ciele)


lexentry: pol/rozrabiacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozrabiacz
trans_list: ballademager
sense:
(potocznie, potoczny) osoba niespokojna i agresywna, skłonna do zakłócania spokoju, wywoływania zamieszania, wszczynania awantur


lexentry: pol/rozrusznik_serca__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozrusznik serca
trans_list: pacemaker
sense:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) aparat wszczepiany w ciało chorego, służące do elektrycznego pobudzania mięsienia sercowego


lexentry: pol/rozstrzygnięcie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozstrzygnięcie
trans_list: forlig
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) akt administracyjny, wynik stosowania normy prawa administracyjnego


lexentry: pol/rozstrzygnięcie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozstrzygnięcie
trans_list: forlig
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) część aktu prawnego, np. decyzji administracyjnej lub postanowienia, zawierająca najważniejsze elementy tego aktu


lexentry: pol/roztocz__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: roztocz
trans_list: mide
sense:
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;


lexentry: pol/roztrzaskać__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: roztrzaskać
trans_list: smadre
sense:
silnym uderzeniem lub rzutem o twardą powierzchnię sprawić, że coś rozpada się na wiele drobnych kawałków


lexentry: pol/roztwór__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: roztwór
trans_list: opløsning | løsning
sense:
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;


lexentry: pol/rozum__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozum
trans_list: fornuft
sense:
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;


lexentry: pol/rozumny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: rozumny
trans_list: fornuftig
sense:
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia


lexentry: pol/rozwielitka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozwielitka
trans_list: dafnie
sense:
(zoologia, zoologiczny) organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: rozładować
trans_list: aflade
sense:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem


lexentry: pol/roślina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: roślina
trans_list: plante | vækst
sense:
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;


lexentry: pol/roślina_doniczkowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: roślina doniczkowa
trans_list: potteplante | stueplante
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych


lexentry: pol/rośliny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rośliny
trans_list: placere
sense:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Plantae L., królestwo organizmów eukariotycznych i autotroficznych w domenie eukariontów;


lexentry: pol/rubel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rubel
trans_list: rubel
sense:
(jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;


lexentry: pol/ruch_oporu__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ruch oporu
trans_list: modstandsbevægelse
sense:
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;


lexentry: pol/ruch_uliczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ruch uliczny
trans_list: færdsel | trafik
sense:
ogół pojazdów i pieszych poruszających się drogami publicznymi, szczególnie w kontekście jego uciążliwości i negatywnych następstw


lexentry: pol/ruchomość__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ruchomość
trans_list: løsøre
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) rzecz stanowiąca czyjąś własność, dająca się przenosić;


lexentry: pol/rudawiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rudawiec
trans_list: al
sense:
(geologia, geologiczny) twarda, rdzawa i żelazista warstwa gleby, utrudniająca przesiąkanie wody i hamująca rozwój korzeni;


lexentry: pol/rudzik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rudzik
trans_list: rødhals | rødkælk
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;


lexentry: pol/ruletka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ruletka
trans_list: roulet | roulette
sense:
gra hazardowa polegająca na obstawianiu, na którym polu obracającej się tarczy zatrzyma się poruszająca się kulka;


lexentry: pol/rumianek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rumianek
trans_list: kamille
sense:
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;


lexentry: pol/rumpel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rumpel
trans_list: rorpind
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci dźwigni przymocowanej do płetwy sterowej


lexentry: pol/runo_leśne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: runo leśne
trans_list: underskov
sense:
(leśnictwo) najniższe, przyziemne piętro roślin i grzybów w lesie; splątana warstwa roślin i korzeni, która pokrywa dno lasu;


lexentry: pol/rupia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rupia
trans_list: rupi
sense:
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;


lexentry: pol/rurociąg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rurociąg
trans_list: rørledning | rørsystem
sense:
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;


lexentry: pol/rusałka_admirał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rusałka admirał
trans_list: admiral
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusałka_pawik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rusałka pawik
trans_list: påfugleøje
sense:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais io L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych, o dużych, wielokolorowych plamkach na końcach skrzydeł („pawie oczka”);


lexentry: pol/rusałka_żałobnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rusałka żałobnik
trans_list: sørgekåbe
sense:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Nymphalis antiopa L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusztowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rusztowanie
trans_list: stillads
sense:
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;


lexentry: pol/ruta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ruta
trans_list: rude
sense:
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna


lexentry: pol/rwa_kulszowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rwa kulszowa
trans_list: iskias
sense:
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;


lexentry: pol/rybie_oko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rybie oko
trans_list: fisheye-objektiv
sense:
(fotografia) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej i szerokim polu widzenia, 180-220°;


lexentry: pol/rybik_cukrowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rybik cukrowy
trans_list: sølvfisk
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepisma saccharinum, gatunek bezskrzydłego owada często spotykanego w łazienkach i innych pomieszczeniach domowych;


lexentry: pol/rybny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: rybny
trans_list: fisk
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem


lexentry: pol/rybosom__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rybosom
trans_list: ribosom
sense:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;


lexentry: pol/rybołów_zwyczajny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rybołów zwyczajny
trans_list: fiskeørn
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;


lexentry: pol/rycerstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rycerstwo
trans_list: kavaleri
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;


lexentry: pol/rycerz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rycerz
trans_list: ridder
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;


lexentry: pol/rycina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rycina
trans_list: gravure
sense:
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;


lexentry: pol/rygiel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rygiel
trans_list: slå
sense:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla


lexentry: pol/rym__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rym
trans_list: rim
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach


lexentry: pol/rynek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rynek
trans_list: marked
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;


lexentry: pol/rynek_pracy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rynek pracy
trans_list: arbejdsmarked
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przepływów zasobów ludzkich regulowany negocjacjami pracodawców i pracobiorców w zakresie warunków zatrudnienia i wynagrodzenia;


lexentry: pol/rysownica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rysownica
trans_list: tegnebræt
sense:
(technologia, technika, techniczny) gładka deska w kształcie prostokąta, na której rozpina się kartkę papieru w celu łatwiejszego rysowania, kreślenia


lexentry: pol/rysunek_techniczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rysunek techniczny
trans_list: teknisk tegning
sense:
(technologia, technika, techniczny) rysunek zawierający informacje o działaniu, wykonaniu elementów oraz montażu przedstawianego obiektu;


lexentry: pol/ryt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ryt
trans_list: rite
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (antropologia, antropologiczny) ustalony obrządek


lexentry: pol/rytm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rytm
trans_list: rytme
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;


lexentry: pol/rytuał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rytuał
trans_list: ritual
sense:
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;


lexentry: pol/ryza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ryza
trans_list: gigant
sense:
(leśnictwo) (technologia, technika, techniczny) przenośnik (np. w postaci rynny wyżłobionej w ziemi) służący do transportowania drewna ze stoków górskich


lexentry: pol/ryzalit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ryzalit
trans_list: risalit
sense:
(architektura, architektoniczny) fragment budynku wysunięty z lica elewacji na całej jego wysokości, od fundamentu po dach;


lexentry: pol/ryzosfera__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ryzosfera
trans_list: rhizosfære
sense:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;


lexentry: pol/ryś_euroazjatycki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ryś euroazjatycki
trans_list: eurasisk los | europæisk los
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx lynx Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Europie i Azji;


lexentry: pol/ryś_iberyjski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ryś iberyjski
trans_list: iberisk los
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx pardinus Temminck, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w enklawach na Półwyspie Iberyjskim;


lexentry: pol/ryś_rudy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ryś rudy
trans_list: rødlos
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/rzeczniczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzeczniczka
trans_list: talskvinde
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję


lexentry: pol/rzecznik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzecznik
trans_list: talsmand
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;


lexentry: pol/rzeczownik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzeczownik
trans_list: navneord | substantiv
sense:
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;


lexentry: pol/rzeczownik_odczasownikowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzeczownik odczasownikowy
trans_list: gerundium
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego;


lexentry: pol/rzeczownik_własny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzeczownik własny
trans_list: egennavn
sense:
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego


lexentry: pol/rzemieślnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzemieślnik
trans_list: håndværker
sense:
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)


lexentry: pol/rzemiosło__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzemiosło
trans_list: håndværk
sense:
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności


lexentry: pol/rzemiosło_artystyczne__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzemiosło artystyczne
trans_list: kunsthåndværk
sense:
dziedzina sztuk plastycznych, obejmująca wytwarzanie metodami rzemieślniczymi artystycznych przedmiotów o charakterze użytkowym


lexentry: pol/rzepak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzepak
trans_list: raps
sense:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;


lexentry: pol/rzepka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzepka
trans_list: knæskal
sense:
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka


lexentry: pol/rzesza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzesza
trans_list: rige
sense:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) duże państwo powstałe z połączenia mniejszych jednostek


lexentry: pol/rzeźba__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzeźba
trans_list: skulptur | billedhuggerkunst
sense:
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;


lexentry: pol/rzodkiew__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzodkiew
trans_list: radise
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rzodkwi (1.2)


lexentry: pol/rzodkiew_japońska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzodkiew japońska
trans_list: japanræddike | kinaradise
sense:
(botanika, botaniczny) Raphanus sativus acanthiformis, azjatyckie warzywo, długa, biała odmiana rzodkwi;


lexentry: pol/rzucać_perły_przed_wieprze__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzucać perły przed wieprze
trans_list: kaste perler for svin
sense:
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien


lexentry: pol/rzut__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzut
trans_list: dreje
sense:
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą


lexentry: pol/rzut_dyskiem__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzut dyskiem
trans_list: diskoskast
sense:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;


lexentry: pol/rzut_młotem__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzut młotem
trans_list: hammerkast
sense:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;


lexentry: pol/rzut_oszczepem__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzut oszczepem
trans_list: spydkast
sense:
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;


lexentry: pol/rzut_wolny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzut wolny
trans_list: frispark
sense:
(sport, sportowy) zagranie zawodnika po naruszeniu reguł gry przez zawodnika z drużyny przeciwnej, z miejsca, w którym doszło do tego naruszenia;


lexentry: pol/rzutnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzutnik
trans_list: projektor
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji


lexentry: pol/rzutować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzutować
trans_list: kaste
sense:
(fizyka, fizyczny) (fotografia) wyświetlać obraz na ekranie lub innej powierzchni za pomocą urządzenia optycznego (np. rzutnika)


lexentry: pol/rzutować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzutować
trans_list: kaste
sense:
(matematyka, matematyczny) (geometria) wyznaczać rzut (odwzorowanie) figury lub punktu na płaszczyznę lub prostą


lexentry: pol/rzygacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzygacz
trans_list: gargoil
sense:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;


lexentry: pol/rzymskokatolicki__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: rzymskokatolicki
trans_list: romerskkatolsk
sense:
związany z katolicyzmem i katolikami obrządku łacińskiego, dotyczący katolicyzmu i katolików obrządku łacińskiego


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rząd
trans_list: orden
sense:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rząd
trans_list: regering
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;


lexentry: pol/rząd_marionetkowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rząd marionetkowy
trans_list: marionetregering
sense:
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy;


lexentry: pol/rzęsa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: rzęsa
trans_list: øjenvippe
sense:
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;


lexentry: pol/róg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: róg
trans_list: horn
sense:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;


lexentry: pol/róg_mgłowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: róg mgłowy
trans_list: tågehorn
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie emitujące silne sygnały dźwiękowe podczas mgły dla ułatwienia nawigacji


lexentry: pol/równik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: równik
trans_list: ækvator
sense:
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;


lexentry: pol/równik_niebieski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: równik niebieski
trans_list: himlens ækvator
sense:
(astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;


lexentry: pol/równikowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: równikowy
trans_list: ækvatorial
sense:
(geografia, geograficzny) charakterystyczny dla obszarów znajdujących się w pobliżu równika ziemskiego


lexentry: pol/równoległościan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: równoległościan
trans_list: parallelepipedum
sense:
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);


lexentry: pol/równoleżnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: równoleżnik
trans_list: breddegrad | breddekreds
sense:
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;


lexentry: pol/równonoc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: równonoc
trans_list: jævndøgn
sense:
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;


lexentry: pol/równonoc_jesienna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: równonoc jesienna
trans_list: efterårsjævndøgn
sense:
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;


lexentry: pol/równouprawnienie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: równouprawnienie
trans_list: ligestilling
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw


lexentry: pol/róż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: róż
trans_list: rouge
sense:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania rumieńców w celu ożywienia kolorytu cery;


lexentry: pol/róża_dzika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: róża dzika
trans_list: hunderose
sense:
(botanika, botaniczny) Rosa canina L., gatunek rośliny z rodziny różowatych; krzew dziko rosnący o złożonych, ostro ząbkowanych, zielonych liściach, kolczastych łodygach i pięciopłatkowych, różowych lub białawych kwiatach oraz wydłużonych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/róża_wiatrów__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: róża wiatrów
trans_list: kompasrose
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich)


lexentry: pol/różaniec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: różaniec
trans_list: rosenkrans
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;


lexentry: pol/różaniec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: różaniec
trans_list: rosenkrans
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach


lexentry: pol/ręcznie__przysłówek__1
sense_num: 01
written_rep: ręcznie
trans_list: manuelt
sense:
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił


lexentry: pol/ręcznik_papierowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ręcznik papierowy
trans_list: køkkenrulle
sense:
kawałek grubego, łatwo wchłaniającego wodę papieru używany m.in. do osuszania rąk lub wycierania cieczy;


lexentry: pol/ręka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ręka
trans_list: hånd
sense:
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców, dłoń;


lexentry: pol/ręka_rękę_myje__fraza_zdaniowa__1
sense_num: 01
written_rep: ręka rękę myje
trans_list: den ene hånd vasker den anden
sense:
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy


lexentry: pol/sabotaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sabotaż
trans_list: sabotage
sense:
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;


lexentry: pol/sacharoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sacharoza
trans_list: saccharose
sense:
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z cząsteczek glukozy i fruktozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;


lexentry: pol/saduceusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: saduceusz
trans_list: saddukæer
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa zawiązanego wokół arystokracji kapłańskiej i rodowej starożytnego Izraela istniejącego między II w. p.n.e. a I w. n.e. przeciwstawiającego się faryzeuszom, uznającego Torę pisaną za jedyne źródło objawienia i odrzucającego tradycję ustną;


lexentry: pol/sadysta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sadysta
trans_list: sadist
sense:
(psychologia, psychologiczny) człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia


lexentry: pol/sadyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sadyzm
trans_list: sadisme
sense:
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera;


lexentry: pol/sadz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sadz
trans_list: dam
sense:
(rybołówstwo, rybacki) skrzynia z otworami służąca do przechowywania żywych ryb w miejscu przepływu wody


lexentry: pol/sadzić__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: sadzić
trans_list: plante
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła


lexentry: pol/sadzonka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sadzonka
trans_list: aggregat
sense:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu


lexentry: pol/sakrament__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sakrament
trans_list: sakramente
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;


lexentry: pol/sala_gimnastyczna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sala gimnastyczna
trans_list: idrætshal
sense:
(sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) przestronne pomieszczenie wykorzystywane do ćwiczeń fizycznych, gier, itp.;


lexentry: pol/sala_królestwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sala królestwa
trans_list: Rigssal
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub pomieszczenie, miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego świadków Jehowy;


lexentry: pol/salami__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: salami
trans_list: salami
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;


lexentry: pol/saldo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: saldo
trans_list: balance | saldo
sense:
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona „Ma”) pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona „Winien”) w danym okresie;


lexentry: pol/saling__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: saling
trans_list: salingshorn
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pozioma rozpórka umocowana do masztu na pewnej wysokości, przeciwdziałająca wyginaniu się masztu pod wpływem naprężeń;


lexentry: pol/salomonowy_wyrok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: salomonowy wyrok
trans_list: salomonisk løsning
sense:
(przenośnie, przenośnia) decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron;


lexentry: pol/salsefia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: salsefia
trans_list: havrerod
sense:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Tragopogon porrifolius, jednoroczna lub dwuletnia roślina warzywna z rodziny astrowatych, o żółtawobiałych korzeniach, uprawiana w całej Europie;


lexentry: pol/samarytanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samarytanin
trans_list: samaritaner
sense:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym


lexentry: pol/samobieżny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: samobieżny
trans_list: selvkørende
sense:
(technologia, technika, techniczny) (o maszynach (i tym podobne, i temu podobne)) taki, który się porusza samodzielnie, za pomocą własnego silnika


lexentry: pol/samochód__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samochód
trans_list: bil
sense:
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/samochód_osobowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samochód osobowy
trans_list: personbil
sense:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;


lexentry: pol/samogwałt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samogwałt
trans_list: selvtilfredsstillelse
sense:
(przestarzałe, przestarzały) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych


lexentry: pol/samogłoska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samogłoska
trans_list: vokal | selvlyd
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;


lexentry: pol/samolot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samolot
trans_list: flyvemaskine | fly
sense:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;


lexentry: pol/samorząd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samorząd
trans_list: selvstyre
sense:
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny


lexentry: pol/samowar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samowar
trans_list: samovar
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;


lexentry: pol/samowyzwalacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: samowyzwalacz
trans_list: selvudløser
sense:
(fotografia) mechanizm lub funkcjonalność oprogramowania aparatu fotograficznego pozwalająca na wyzwolenie spustu samoczynnie po określonym czasie;


lexentry: pol/samożywny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: samożywny
trans_list: autotrof
sense:
(biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;


lexentry: pol/sandacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sandacz
trans_list: sandart
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;


lexentry: pol/sandał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sandał
trans_list: sandal
sense:
(obuwnictwo, obuwniczy) rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;


lexentry: pol/sandałowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sandałowiec
trans_list: sandeltræ
sense:
(botanika, botaniczny) Santalum, wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje


lexentry: pol/saneczkarstwo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: saneczkarstwo
trans_list: kælkning
sense:
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;


lexentry: pol/sangria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sangria
trans_list: sangria
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;


lexentry: pol/sanitariusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sanitariusz
trans_list: sygehjælper
sense:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych


lexentry: pol/sankcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sankcja
trans_list: sanktion
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa


lexentry: pol/sankcjonować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: sankcjonować
trans_list: godkendelse
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) autorytatywnie zatwierdzać, nadawać moc prawną lub urzędową


lexentry: pol/sanktuarium__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sanktuarium
trans_list: helligdom
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;


lexentry: pol/sanskryt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sanskryt
trans_list: sanskrit
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;


lexentry: pol/saper__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: saper
trans_list: sappør | minør
sense:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;


lexentry: pol/sardela__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sardela
trans_list: ansjos
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;


lexentry: pol/sardynka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sardynka
trans_list: sardin
sense:
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: satelita
trans_list: satellit
sense:
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: satelita
trans_list: satellit
sense:
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: satelita
trans_list: satellit
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki


lexentry: pol/satyra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: satyra
trans_list: satire
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;


lexentry: pol/sauna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sauna
trans_list: sauna
sense:
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;


lexentry: pol/sauté__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: sauté
trans_list: sautere
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o mięsie, rybie: smażony w niewielkiej ilości tłuszczu, bez panierki


lexentry: pol/sawanna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sawanna
trans_list: savanne
sense:
(geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;


lexentry: pol/sałatka_Cezar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sałatka Cezar
trans_list: cæsarsalat
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka, której głównymi składnikami są sałata rzymska, grzanki i parmezan, a często także grillowany kurczak;


lexentry: pol/sałatka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sałatka
trans_list: salat
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;


lexentry: pol/sałatka_ziemniaczana__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sałatka ziemniaczana
trans_list: kartoffelsalat
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki i majonez;


lexentry: pol/scena__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: scena
trans_list: scene
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;


lexentry: pol/scena__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: scena
trans_list: scene
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;


lexentry: pol/scenariusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: scenariusz
trans_list: manuskript
sense:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;


lexentry: pol/scenarzysta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: scenarzysta
trans_list: manuskriptforfatter
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe;


lexentry: pol/sceniczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: sceniczny
trans_list: scenisk
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru


lexentry: pol/sceptycyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sceptycyzm
trans_list: skepticisme
sense:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;


lexentry: pol/schistosomatoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: schistosomatoza
trans_list: bilharziose
sense:
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;


lexentry: pol/schizma__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: schizma
trans_list: kirkesplittelse
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;


lexentry: pol/schizofrenia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: schizofrenia
trans_list: skizofreni
sense:
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;


lexentry: pol/schizofreniczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: schizofreniczny
trans_list: skizofren
sense:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) taki, który charakteryzuje się dwoistością, ambiwalencją i wewnętrznymi sprzecznościami


lexentry: pol/schody__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: schody
trans_list: trappe
sense:
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;


lexentry: pol/scholastyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: scholastyka
trans_list: skolastik
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) nauka uprawiana na średniowiecznych uniwersytetach;


lexentry: pol/scjentologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: scjentologia
trans_list: scientologi
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;


lexentry: pol/scyntygrafia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: scyntygrafia
trans_list: skintigrafi
sense:
(medycyna, medyczny) obrazowa metoda diagnostyczna polegająca na graficznym przedstawieniu rozpadu wprowadzonych do organizmu radioizotopów;


lexentry: pol/scypuł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: scypuł
trans_list: bast
sense:
(łowiectwo, łowiecki) meszkowaty naskórek, którym pokryte jest poroże jeleniowatych podczas wyrastania;


lexentry: pol/secesja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: secesja
trans_list: løsrivelse
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego;


lexentry: pol/secesja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: secesja
trans_list: løsrivelse
sense:
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;


lexentry: pol/segregacja_rasowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: segregacja rasowa
trans_list: raceadskillelse
sense:
sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej


lexentry: pol/segregator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: segregator
trans_list: arkivskab
sense:
(biurowość, biurowy) pojemnik lub mebel z wieloma szufladkami lub przegródkami ułatwiający przechowywanie i przeszukiwanie dokumentów bądź innych przedmiotów;


lexentry: pol/seitan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: seitan
trans_list: seitan
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”


lexentry: pol/sejsmograf__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sejsmograf
trans_list: seismograf
sense:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekcja
trans_list: autopsi | obduktion | sektion
sense:
(medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekcja
trans_list: sektion
sense:
(technologia, technika, techniczny) element składowy, część urządzenia mająca określony zakres działania


lexentry: pol/sekcja_zwłok__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekcja zwłok
trans_list: autopsi
sense:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;


lexentry: pol/sekretariat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekretariat
trans_list: sekretariat
sense:
dział danej instytucji, firmy bądź organizacji, który zajmuje się obsługą bieżących spraw, zwłaszcza w kontakcie z interesantami;


lexentry: pol/sekretarka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekretarka
trans_list: sekretær
sense:
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów


lexentry: pol/sekretarz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekretarz
trans_list: sekretær
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej


lexentry: pol/seks_bez_zabezpieczenia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: seks bez zabezpieczenia
trans_list: ubeskyttet sex
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) współżycie płciowe bez użycia jakiejkolwiek formy antykoncepcji (zazwyczaj prezerwatywy); seks bez podjęcia środków minimalizujących ryzyko przeniesienia chorób wenerycznych i/lub nieplanowanej ciąży


lexentry: pol/seks_oralny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: seks oralny
trans_list: oralsex | mundsex
sense:
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami


lexentry: pol/seksta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: seksta
trans_list: sekst
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dźwiękami równa ośmiu lub dziewięciu półtonom;


lexentry: pol/sekstant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekstant
trans_list: sekstant
sense:
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;


lexentry: pol/sekstet__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekstet
trans_list: sekstet
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na sześć instrumentów lub sześć głosów;


lexentry: pol/seksturystyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: seksturystyka
trans_list: sexturisme
sense:
turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej


lexentry: pol/seksualność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: seksualność
trans_list: seksualitet
sense:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;


lexentry: pol/sekundant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekundant
trans_list: sekundant
sense:
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi


lexentry: pol/sekwencja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekwencja
trans_list: sekvens
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji


lexentry: pol/sekwoja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sekwoja
trans_list: rødtræ
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj olbrzymich i długowiecznych drzew z rodziny cyprysowatych, występujących w górach Ameryki Północnej;


lexentry: pol/selektywny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: selektywny
trans_list: selektiv
sense:
reagujący, działający tylko na pewne bodźce z pominięciem innych; zależny od pewnych, ściśle określonych bodźców, sytuacji


lexentry: pol/semafor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: semafor
trans_list: semafor
sense:
(kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami;


lexentry: pol/semiotyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: semiotyka
trans_list: semiologi
sense:
(filozofia, filozoficzny) tradycja intelektualno-badawcza, w której głównym przedmiotem zainteresowań jest znak;


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sen
trans_list: søvn | sove
sense:
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości


lexentry: pol/sen_zimowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sen zimowy
trans_list: vintersøvn
sense:
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;


lexentry: pol/seniorat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: seniorat
trans_list: anciennitet
sense:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczna zasada dziedziczenia polegająca na odziedziczeniu tytułu i władzy przez najstarszego przedstawiciela rodu;


lexentry: pol/sentencja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sentencja
trans_list: sentens
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) najważniejsza część wyroku lub decyzji administracyjnej, zawierająca rozstrzygnięcie sprawy


lexentry: pol/separacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: separacja
trans_list: adskillelse
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński


lexentry: pol/separatysta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: separatysta
trans_list: separatist
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik separatyzmu; osoba dążaca do oddzielenia się, wyodrębnienia się z jakiejś grupy


lexentry: pol/separatystyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: separatystyczny
trans_list: separatistisk
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi


lexentry: pol/separatyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: separatyzm
trans_list: separatisme
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;


lexentry: pol/separować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: separować
trans_list: adskille
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylać wspólnotę małżeństwa wraz z zablokowaniem możliwości wstępowania w nowy związek małżeński


lexentry: pol/ser__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ser
trans_list: ost
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;


lexentry: pol/serbski__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: serbski
trans_list: serbisk
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;


lexentry: pol/serbsko-chorwacki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: serbsko-chorwacki
trans_list: serbokroatisk
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) język południowosłowiański, używany w Serbii, Czarnogórze, Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/serce__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: serce
trans_list: hjerte
sense:
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;


lexentry: pol/serce__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: serce
trans_list: hjerte
sense:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt


lexentry: pol/serdeczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: serdeczny
trans_list: hjertelig
sense:
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć


lexentry: pol/serduszkować__czasownik__2
sense_num: 02
written_rep: serduszkować
trans_list: hjerte
sense:
(potocznie, potoczny) oznaczać lub reagować na komentarz, post, wiadomość, zdjęcie, itd. symbolem serduszka (❤), wyrażając w ten sposób aprobatę


lexentry: pol/serek_topiony__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: serek topiony
trans_list: flødeost | smelteost | smøreost
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kremowy produkt mleczny o półpłynnej konsystencji służący do smarowania kanapek


lexentry: pol/serologia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: serologia
trans_list: serologi
sense:
(medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami;


lexentry: pol/serotonina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: serotonina
trans_list: serotonin
sense:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/serwer__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: serwer
trans_list: server
sense:
(informatyka, informatyczny) program umożliwiający działanie określonej usługi w sieci komputerowej, zainstalowany na serwerze (1.1)


lexentry: pol/serwilizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: serwilizm
trans_list: servilitet | underdanighed
sense:
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności;


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sezon
trans_list: sæson
sense:
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sezon
trans_list: sæson
sense:
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.


lexentry: pol/sfinks__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sfinks
trans_list: sfinks
sense:
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;


lexentry: pol/shopping__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: shopping
trans_list: indkøb
sense:
(socjologia, socjologiczny) (handel, handlowy) chodzenie na zakupy w celach rekreacyjnych, robienie zakupów w wielu sklepach, najczęściej w dużych centrach handlowych


lexentry: pol/siatka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siatka
trans_list: net
sense:
(sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części


lexentry: pol/siatka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siatka
trans_list: net
sense:
przedmiot wykonany z siatki (1.1), np. torba na zakupy (), siatka na włosy, siatka na ryby, ogrodzenie


lexentry: pol/siatkówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siatkówka
trans_list: volleyball | volley
sense:
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;


lexentry: pol/siebie__zaimek__1
sense_num: 01
written_rep: siebie
trans_list: mig dig selv | sig
sense:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem


lexentry: pol/sieciówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sieciówka
trans_list: kædebutik
sense:
(potocznie, potoczny) (handel, handlowy) sklep, market, zakład usługowy itp., posługujący się daną marką jako nazwą własną; często na warunkach franczyzy


lexentry: pol/siedem_grzechów_głównych__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siedem grzechów głównych
trans_list: syv dødssynder
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;


lexentry: pol/siedlisko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siedlisko
trans_list: habitat
sense:
(ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;


lexentry: pol/siekacz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siekacz
trans_list: fortand
sense:
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu


lexentry: pol/siekiera__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siekiera
trans_list: økse
sense:
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska


lexentry: pol/siemię__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siemię
trans_list: frø
sense:
nasiona roślin oleistych (lnu, rzepaku, konopi), zwykle używane jako pokarm dla zwierząt, przerabiane na olej lub spożywane w celach leczniczych


lexentry: pol/siemię_lniane__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siemię lniane
trans_list: hørfrø
sense:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego


lexentry: pol/sierp__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sierp
trans_list: segl
sense:
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;


lexentry: pol/sierpówka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sierpówka
trans_list: tyrkerdue
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto Frivaldszky, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/sierżant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sierżant
trans_list: sergent
sense:
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;


lexentry: pol/siewka_złota__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: siewka złota
trans_list: hjejle
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria Linnaeus, gatunek średniej wielkości ptaka występującego w północno-zachodniej Eurazji;


lexentry: pol/sieć_komputerowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sieć komputerowa
trans_list: computernetværk
sense:
(informatyka, informatyczny) zespół oddalonych od siebie komputerów, urządzeń peryferyjnych, a także urządzeń o specjalnych funkcjach, połączonych liniami transmisji danych;


lexentry: pol/sieć_neuronowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sieć neuronowa
trans_list: neuralt netværk
sense:
(informatyka, informatyczny) system złożony ze sztucznych elementów zwanych neuronami, motywowany budową biologicznego układu nerwowego i stanowiący podstawę sztucznej inteligencji;


lexentry: pol/sikora_bogatka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sikora bogatka
trans_list: musvit
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;


lexentry: pol/sikora_modra__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: sikora modra
trans_list: blåmejse
sense:
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/silikon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: silikon
trans_list: silikone
sense:
(chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;


lexentry: pol/silnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: silnia
trans_list: fakultet
sense:
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;


lexentry: pol/silnik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: silnik
trans_list: motor
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;


lexentry: pol/silos__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: silos
trans_list: silo
sense:
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;


