# translation

lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -an
sense:
…dodawany do rzeczownika, tworzący inny rzeczownik rodzaju żeńskiego oznaczający pojazd do przewozu materiału wyrażonego przez pierwotny rzeczownik


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -an
sense:
…dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący nazwą na daną czynność czy ogół danej czynności


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -an
sense:
…dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący wykonawcą (wykonawczynią) tej czynności (o osobach)


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arka
trans_list: -an
sense:
…dodawany do tematu czasownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący narzędziem przeznaczonym do tej czynności (o przedmiotach)


lexentry: pol/-arz__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -arz
trans_list: -ař | -ář
sense:
dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu


lexentry: pol/-awy__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -awy
trans_list: -ský
sense:
…modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)


lexentry: pol/-centryzm__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -centryzm
trans_list: -centrismus
sense:
przyrostek tworzący wyrazy wskazujące, że to, co nazywa pierwszy człon złożenia, jest centrum jakiegoś systemu poglądów


lexentry: pol/-drom__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -drom
trans_list: -drom
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drogą, torem, biegiem, wyścigiem


lexentry: pol/-fobia__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -fobia
trans_list: -fobie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś


lexentry: pol/-gamia__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -gamia
trans_list: -gamie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z małżeństwem lub określonym systemem rozmnażania się


lexentry: pol/-graf__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -graf
trans_list: -graf
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczający przedmiot związany z pisaniem, zapisem, opisywaniem czegoś


lexentry: pol/-grafia__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -grafia
trans_list: -grafie
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją


lexentry: pol/-izm__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -izm
trans_list: -ismus
sense:
…tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami


lexentry: pol/-log__temat_słowotwórczy__1
sense_num: 01
written_rep: -log
trans_list: -log
sense:
ostatni człon wyrazów złożonych tworzący rzeczowniki określające osoby zajmujące się badaniem, nauką


sense_num: 01
sense: …tworząca bezokoliczniki czasowników koniugacji IV
written_rep: -ować
trans_list: -ovat
lexentry:
pol/-ować__końcówka_fleksyjna''refźródłotytuł=https:!slash!!slash!books.google.pl!slash!books?id=Z84gAQAAIAAJ&q=owaC487+koC584cC3B3wka+fleksyjna&dq=owaC487+koC584cC3B3wka+fleksyjna&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwiFuJjiZ1AhXumIsKHdK8CG4Q6AF6BAgKEAI_''Od_Ordona_do_Szymanowskiego:_studia_i_szkice__1


lexentry: pol/-ość__przyrostek__1
sense_num: 01
written_rep: -ość
trans_list: -ost
sense:
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną


lexentry: pol/Abaza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abaza
trans_list: Abaza
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;


lexentry: pol/Abchazja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abchazja
trans_list: Abcházie | Abchazsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;


lexentry: pol/Abruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abruzja
trans_list: Abruzzo
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Abwehra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Abwehra
trans_list: Abwehr
sense:
(historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/Achalciche__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Achalciche
trans_list: Achalciche
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;


lexentry: pol/Achtuba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Achtuba
trans_list: Achtuba
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Adam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adam
trans_list: Adam
sense:
(biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;


lexentry: pol/Adria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adria
trans_list: Jaderské moře
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;


lexentry: pol/Adygeja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adygeja
trans_list: Adygejsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop;


lexentry: pol/Adżaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Adżaria
trans_list: Adžárie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Afganistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Afganistan
trans_list: Afghánistán | Afganistan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;


lexentry: pol/Afrykaner__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Afrykaner
trans_list: Afrikánec
sense:
(etnografia, etnograficzny) biały mieszkaniec Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, potomek holenderskich kolonizatorów;


lexentry: pol/Agan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Agan
trans_list: Agan
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;


lexentry: pol/Ahura_Mazda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ahura Mazda
trans_list: Ahura Mazda
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ormuzd, Bóg stworzyciel, najwyższe bóstwo w mazdaizmie i zaratusztrianizmie


lexentry: pol/Ahwaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ahwaz
trans_list: Ahváz
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;


lexentry: pol/Akwileja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akwileja
trans_list: Aquileia
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech; w starożytności ważne miasto, później siedziba patriarchy;


lexentry: pol/Akwizgran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Akwizgran
trans_list: Cáchy | Aachen
sense:
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;


lexentry: pol/Albania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Albania
trans_list: Albánie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;


lexentry: pol/Aldebaran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aldebaran
trans_list: Aldebaran
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Alej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alej
trans_list: Alej
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;


lexentry: pol/Alejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alejsk
trans_list: Alejsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;


lexentry: pol/Aleppo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aleppo
trans_list: Aleppo
sense:
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Alessandria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alessandria
trans_list: Alexandrie
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);


lexentry: pol/Aleuta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aleuta
trans_list: aleutština
sense:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski


lexentry: pol/Algieria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Algieria
trans_list: Alžírsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;


lexentry: pol/Algierska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna
trans_list: Alžírská demokratická a lidová republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii


lexentry: pol/Ali_Baba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ali Baba
trans_list: Alibaba
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać z jednej z opowieści w „Księdze tysiąca i jednej nocy” oraz licznych utworów dla których księga była inspiracją;


lexentry: pol/Alpy_Algawskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Algawskie
trans_list: Allgäuské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Bawarskich, położone w Austrii (Przedarulania i Tyrol) oraz Niemczech (Bawaria);


lexentry: pol/Alpy_Gailtalskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Gailtalskie
trans_list: Gailtalské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Wschodnich w Austrii, między doliną górnej Drawy i jej prawym dopływem Gail;


lexentry: pol/Alpy_Glarneńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Glarneńskie
trans_list: Glarnské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii, w kantonach Glarus, Gryzonia, Sankt Gallen i Uri;


lexentry: pol/Alpy_Górnej_Prowansji__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Górnej Prowansji
trans_list: Alpes-de-Haute-Provence
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Alpy_Julijskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Julijskie
trans_list: Julské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Wapiennych rozciągająca się równoleżnikowo od północno-wschodnich Włoch, do Słowenii, ograniczona od północy doliną Sawy;


lexentry: pol/Alpy_Kamnickie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Kamnickie
trans_list: Kamnicko-Savinjské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) część Południowych Alp Wapiennych w Słowenii i w niewielkiej części w Austrii, między dolinami górnej Sawy i Sawinji;


lexentry: pol/Alpy_Lechtalskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Lechtalskie
trans_list: Lechtalské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Austrii w krajach związkowych Przedarulania i Tyrol, część Północnych Alp Wapiennych, położone między dolinami górnego Lechu i Innu;


lexentry: pol/Alpy_Pennińskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Pennińskie
trans_list: Penninské Alpy | Walliské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Zachodnich leżące na pograniczu Włoch i Szwajcarii;


lexentry: pol/Alpy_Prowansalskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Prowansalskie
trans_list: Provensalské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich położona w południowej ich części, na terytorium Francji, na północny zachód od wybrzeży Morza Liguryjskiego;


lexentry: pol/Alpy_Retyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Retyckie
trans_list: Rétské Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) część Alp Centralnych, położona na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii ;


lexentry: pol/Alpy_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy Wschodnie
trans_list: Východní Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) wschodnia część Alp, położona na terenie Austrii, Niemiec, Włoch, Słowenii, Szwajcarii i Liechtensteinu;


lexentry: pol/Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alpy
trans_list: Alpy
sense:
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;


lexentry: pol/Alzacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Alzacja
trans_list: Alsasko
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;


lexentry: pol/Ambrożowy__przymiotnikdzierżawczy__1
sense_num: 01
written_rep: Ambrożowy
trans_list: Ambrožův
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Ambroży


lexentry: pol/Ameryka_Centralna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ameryka Centralna
trans_list: Střední Amerika
sense:
(geografia, geograficzny) region geograficzny i kulturowy znajdujący się pomiędzy Ameryką Północną a Ameryką Południową, obejmujący wąski pas lądu łączący oba kontynenty, leżący między Oceanem Spokojnym a Morzem Karaibskim


lexentry: pol/Ameryka_Łacińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ameryka Łacińska
trans_list: Latinská Amerika
sense:
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;


lexentry: pol/Ameryka_Środkowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ameryka Środkowa
trans_list: Střední Amerika
sense:
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;


lexentry: pol/Amiens__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amiens
trans_list: Amiens
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;


lexentry: pol/Amu-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Amu-daria
trans_list: Amudarja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;


lexentry: pol/Anabar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anabar
trans_list: Anabar
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów;


lexentry: pol/Ananke__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ananke
trans_list: Ananké
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu, nieuchronności i siły zniewalającej do podporządkowania się wyrokowi przeznaczenia, utożsamiana z rzymską Necessitas;


lexentry: pol/Anapa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anapa
trans_list: Anapa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Anatolia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anatolia
trans_list: Anatolie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Andamany__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andamany
trans_list: Andamany
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag leżący na Oceanie Indyjskim pomiędzy Zatoką Bengalską a Morzem Andamańskim;


lexentry: pol/Andora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andora
trans_list: Andorra
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;


lexentry: pol/Andromacha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andromacha
trans_list: Andromaché
sense:
(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;


lexentry: pol/Andromeda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andromeda
trans_list: Andromeda
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;


lexentry: pol/Andromeda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Andromeda
trans_list: Andromeda
sense:
(mitologia grecka) królewna etiopska, córka Cefeusza i Kasjopei oraz żona Perseusza, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Andromedy (1.3);


lexentry: pol/Angara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Angara
trans_list: Angara
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;


lexentry: pol/Anglia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anglia
trans_list: Anglie
sense:
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Anguilla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anguilla
trans_list: Anguilla
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;


lexentry: pol/Anioł_Pański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anioł Pański
trans_list: Anděl Páně
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa maryjna przypominająca o Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Pannie;


lexentry: pol/Anioł_Stróż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Anioł Stróż
trans_list: anděl strážný
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;


lexentry: pol/Aniuj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aniuj
trans_list: Aňuj
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja;


lexentry: pol/Antarktyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antarktyka
trans_list: Antarktida
sense:
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;


lexentry: pol/Anteros__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anteros
trans_list: Anterós
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;


lexentry: pol/Antifa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antifa
trans_list: Antifa
sense:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) międzynarodowy, nieformalny antyfaszystowski ruch społeczny luźnych, niepowiązanych grup młodzieżowych, stanowiący siłowe ramię organizacji lewicowych i prospołecznych;


lexentry: pol/Antigua__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antigua
trans_list: Antigua
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa położona na Karaibach, w archipelagu Małych Antyli, należąca do Wysp Nawietrznych;


lexentry: pol/Antigua_i_Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antigua i Barbuda
trans_list: Antigua a Barbuda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;


lexentry: pol/Antiochia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antiochia
trans_list: Antiocheia | Antiochie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Antyle__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Antyle
trans_list: Antily
sense:
(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli;


lexentry: pol/Anżero-Sudżeńsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Anżero-Sudżeńsk
trans_list: Anžero-Sudžensk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;


lexentry: pol/Aosta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aosta
trans_list: Aosta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;


lexentry: pol/Apulia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Apulia
trans_list: Apulie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Arabia_Saudyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabia Saudyjska
trans_list: Saúdská Arábie
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;


lexentry: pol/Arabia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabia
trans_list: Arábie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;


lexentry: pol/Arabska_Republika_Egiptu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arabska Republika Egiptu
trans_list: Egyptská arabská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu


lexentry: pol/Araks__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Araks
trans_list: Araks
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;


lexentry: pol/Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ardeny
trans_list: Ardeny
sense:
(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;


lexentry: pol/Argentyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Argentyna
trans_list: Argentina
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/Aria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aria
trans_list: Árijec
sense:
(antropologia, antropologiczny) zwykle w lm: członek starożytnych koczowniczych plemion pasterskich mówiących dialektami indoeuropejskimi, które w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwały Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Iranu i Indii;


lexentry: pol/Arkadia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arkadia
trans_list: Arkádie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim


lexentry: pol/Armia_Czerwona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Armia Czerwona
trans_list: Rudá armáda
sense:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;


lexentry: pol/Armida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Armida
trans_list: Armida
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w poemacie Jerozolima wyzwolona piękna czarodziejka i uwodzicielka bohaterów;


lexentry: pol/Armoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Armoryka
trans_list: Armorika
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;


lexentry: pol/Artemida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Artemida
trans_list: Artemis
sense:
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;


lexentry: pol/Artiom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Artiom
trans_list: Arťom
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;


lexentry: pol/Aruba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Aruba
trans_list: Aruba
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Aryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aryjczyk
trans_list: árijec
sense:
(etnografia, etnograficzny) osoba należąca do grupy etnicznej, której członkowie posługują się jednym z języków indoeuropejskich lub której członkowie byli azjatyckimi przodkami dzisiejszych społeczności posługujących się jednym z języków indoeuropejskich


lexentry: pol/Aryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Aryjczyk
trans_list: árijec
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w hitleryzmie: przedstawiciel najwyższej rasy, bez żydowskich przodków


lexentry: pol/Arzamas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Arzamas
trans_list: Arzamas
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;


lexentry: pol/Asbiest__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asbiest
trans_list: Asbest
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;


lexentry: pol/Asklepios__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asklepios
trans_list: Asklépios
sense:
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;


lexentry: pol/Astrachań__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Astrachań
trans_list: Astrachaň
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;


lexentry: pol/Asturia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Asturia
trans_list: Asturie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo


lexentry: pol/Asyryjczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Asyryjczyk
trans_list: Asyřan
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;


lexentry: pol/Atena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atena
trans_list: Athéna | Aténa
sense:
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;


lexentry: pol/Atlanta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atlanta
trans_list: Atlanta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;


lexentry: pol/Atlantyda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atlantyda
trans_list: Atlantida
sense:
(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;


lexentry: pol/Atrek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Atrek
trans_list: Atrek
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie;


lexentry: pol/Attyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Attyka
trans_list: Attika
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;


lexentry: pol/Attyla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Attyla
trans_list: Attila
sense:
(historia, historyczny, historycznie) wódz Hunów (ok. 406–453 n.e.), który zjednoczył plemiona huńskie i prowadził liczne najazdy na tereny Cesarstwa Rzymskiego


lexentry: pol/Augsburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Augsburg
trans_list: Augsburg | Augsburk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;


lexentry: pol/Auschwitz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Auschwitz
trans_list: Auschwitz
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia


lexentry: pol/Austin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Austin
trans_list: Austin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;


lexentry: pol/Australia_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Australia Zachodnia
trans_list: Západní Austrálie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;


lexentry: pol/Australia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Australia
trans_list: Austrálie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;


lexentry: pol/Austro-Węgry__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Austro-Węgry
trans_list: Rakousko-Uhersko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;


lexentry: pol/Autonomia_Palestyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Autonomia Palestyńska
trans_list: Palestinská autonomie
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (potocznie, potoczny) tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i częścią Zachodniego Brzegu;


lexentry: pol/Awacza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Awacza
trans_list: Avača
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, na półwyspie Kamczatka, uchodzi deltą do Zatoki Awaczyńskiej;


lexentry: pol/Azerbejdżan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Azerbejdżan
trans_list: Ázerbájdžán
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;


lexentry: pol/Azja_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Azja Mniejsza
trans_list: Malá Asie
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;


lexentry: pol/Azja_Południowo-Wschodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Azja Południowo-Wschodnia
trans_list: Jihovýchodní Asie
sense:
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;


lexentry: pol/Azja_Wschodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Azja Wschodnia
trans_list: Východní Asie
sense:
(geografia, geograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) region Azji obejmujący Chiny, Koreę, Japonię, Mongolię i Tajwan, wyróżniający się wspólnymi wpływami kulturowymi i historycznymi


lexentry: pol/Ałapajewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ałapajewsk
trans_list: Alapajevsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;


lexentry: pol/BDSM__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: BDSM
trans_list: BDSM
sense:
(seksuologia, seksuologiczny) spektrum dobrowolnych relacji i zachowań seksualnych z zakresu dominacji, zadawania bólu, dyscypliny, kar i niewolenia;


lexentry: pol/BJRM__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: BJRM
trans_list: BJRM
sense:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Była Jugosłowiańska Republika Macedonii


lexentry: pol/Baba_Jaga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Baba Jaga
trans_list: Baba Jaga
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła


lexentry: pol/Babilon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Babilon
trans_list: Babylón
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;


lexentry: pol/Babilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Babilonia
trans_list: Babylónie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;


lexentry: pol/Baczka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baczka
trans_list: Bačka
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, położona między Dunajem a Cisą;


lexentry: pol/Badenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Badenia
trans_list: Bádensko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;


lexentry: pol/Bahamy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bahamy
trans_list: Bahamy
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Bahrajn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bahrajn
trans_list: Bahrajn
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;


lexentry: pol/Banat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Banat
trans_list: Banát
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej;


lexentry: pol/Bangladesz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bangladesz
trans_list: Bangladéš
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baran
trans_list: Beran | Skopec
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baran
trans_list: Beran | Skopec
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;


lexentry: pol/Baranek_Boży__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baranek Boży
trans_list: Beránek Boží
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;


lexentry: pol/Baranówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Baranówka
trans_list: Baranivka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;


lexentry: pol/Barbados__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barbados
trans_list: Barbados
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;


lexentry: pol/Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Barbuda
trans_list: Barbuda
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda;


lexentry: pol/Bask__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bask
trans_list: Bask
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;


lexentry: pol/Baskijka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Baskijka
trans_list: baskičtina
sense:
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską


lexentry: pol/Bastia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bastia
trans_list: Bastia
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;


lexentry: pol/Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bawaria
trans_list: Bavorsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Bałakława__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałakława
trans_list: Balaklava
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;


lexentry: pol/Bałaszow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałaszow
trans_list: Balašov
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;


lexentry: pol/Bałaszycha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bałaszycha
trans_list: Balašicha
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Belfort__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belfort
trans_list: Belfort
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté;


lexentry: pol/Belgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belgia
trans_list: Belgie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;


lexentry: pol/Belize__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belize
trans_list: Belize
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;


lexentry: pol/Beludżystan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Beludżystan
trans_list: Balúčistán
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Azji;


lexentry: pol/Belzebub__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Belzebub
trans_list: Belzebub
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;


lexentry: pol/Bengal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bengal
trans_list: Bengálsko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;


lexentry: pol/Bengalczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bengalczyk
trans_list: Bengálec
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal


lexentry: pol/Bengalka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bengalka
trans_list: Bengálština
sense:
(etnografia, etnograficzny) członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal


lexentry: pol/Berber__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Berber
trans_list: Berber
sense:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;


lexentry: pol/Berlin_Zachodni__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Berlin Zachodni
trans_list: Západní Berlín
sense:
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;


lexentry: pol/Bermudy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bermudy
trans_list: Bermudy
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);


lexentry: pol/Besarabia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Besarabia
trans_list: Besarábie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;


lexentry: pol/Bhutan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bhutan
trans_list: Bhútán
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;


lexentry: pol/Białogród_Królewski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Białogród Królewski
trans_list: Stoličný Bělehrad
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Székesfehérvár, miasto w środkowych Węgrzech;


lexentry: pol/Białorusin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Białorusin
trans_list: Bělorus
sense:
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi


lexentry: pol/Biały_Dom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Dom
trans_list: Bílý dům
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Biały_Drin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biały Drin
trans_list: Bílý Drin
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodnim Kosowie i północnej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Biblia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Biblia
trans_list: Bible
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;


lexentry: pol/Biełgorod__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biełgorod
trans_list: Bělgorod
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego;


lexentry: pol/Biełogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Biełogorsk
trans_list: Belogorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem;


lexentry: pol/Birobidżan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Birobidżan
trans_list: Birobidžan
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;


lexentry: pol/Bitynia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bitynia
trans_list: Bithýnie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;


lexentry: pol/Bizancjum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bizancjum
trans_list: Byzanc | Byzantion
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bliźnięta
trans_list: Blíženci
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bliźnięta
trans_list: Blíženci
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Bochum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bochum
trans_list: Bochum
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;


lexentry: pol/Boczków_Wielki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boczków Wielki
trans_list: Velký Bočkov
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, położone na prawym brzegu rzeki Cisy;


lexentry: pol/Bogini_Matka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bogini Matka
trans_list: Bohyně Matka
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) główne żeńskie bóstwo wielu religii, dawczyni życia, utożsamiana często z Ziemią, płodnością i macierzyństwem;


lexentry: pol/Bogurodzica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bogurodzica
trans_list: Bohorodička
sense:
(staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;


lexentry: pol/Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boliwia
trans_list: Bolívie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;


lexentry: pol/Bordżomi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bordżomi
trans_list: Bordžomi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;


lexentry: pol/Borowicze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borowicze
trans_list: Boroviči
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, położone nad rzeką Mstą;


lexentry: pol/Borszczów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borszczów
trans_list: Borščiv
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba administracyjna rejonu borszczowskiego;


lexentry: pol/Borysław__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Borysław
trans_list: Boryslav
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Tyśmienicą;


lexentry: pol/Bosfor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bosfor
trans_list: Bospor
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;


lexentry: pol/Boszniaczka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Boszniaczka
trans_list: Bosňačka
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, wyznania muzułmańskiego


lexentry: pol/Boszniak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Boszniak
trans_list: Bosňák | Muslim
sense:
przedstawiciel narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, utożsamiany z wyznaniem muzułmańskim;


lexentry: pol/Bołgrad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bołgrad
trans_list: Bolhrad
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh;


lexentry: pol/Bośnia_i_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bośnia i Hercegowina
trans_list: Bosna a Hercegovina
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;


lexentry: pol/Boże_Ciało__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Boże Ciało
trans_list: Boží Tělo
sense:
(potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;


lexentry: pol/Boże_Narodzenie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Boże Narodzenie
trans_list: Vánoce
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Brabancja_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brabancja Północna
trans_list: Severní Brabantsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;


lexentry: pol/Bracław__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bracław
trans_list: Braclav
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;


lexentry: pol/Brahma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brahma
trans_list: Brahma
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) w hinduizmie najwyżej wyniesiona pobożna żywa istota, która wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trójcę;


lexentry: pol/Brandenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brandenburg
trans_list: Braniboř
sense:
(geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;


lexentry: pol/Brandenburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brandenburgia
trans_list: Braniborsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;


lexentry: pol/Bregencja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bregencja
trans_list: Břežnice
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;


lexentry: pol/Brenna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Brenna
trans_list: Brandenburk
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;


lexentry: pol/Bretania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bretania
trans_list: Bretaň | Bretagne
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;


lexentry: pol/Brugia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brugia
trans_list: Bruggy
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;


lexentry: pol/Bryt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Bryt
trans_list: Brit
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytania
trans_list: Británie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytania
trans_list: Británie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne określenie Wysp Brytyjskich


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytania
trans_list: Británie
sense:
(rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie


lexentry: pol/Brytyjskie_Wyspy_Dziewicze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Brytyjskie Wyspy Dziewicze
trans_list: Britské Panenské ostrovy
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;


lexentry: pol/Buczacz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Buczacz
trans_list: Bučač
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;


lexentry: pol/Budda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Budda
trans_list: Buddha
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) założyciel buddyzmu;


lexentry: pol/Budzanów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Budzanów
trans_list: Budaniv
sense:
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret;


lexentry: pol/Budziak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Budziak
trans_list: Budžak
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem, Dniestrem i dolnym Dunajem;


lexentry: pol/Bukowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bukowina
trans_list: Bukovina
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię;


lexentry: pol/Burgundia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Burgundia
trans_list: Burgundsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;


lexentry: pol/Buriacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Buriacja
trans_list: Burjatsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Burkina_Faso__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Burkina Faso
trans_list: Burkina Faso
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Bursztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bursztyn
trans_list: Burštyn
sense:
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, położone nad rzeką Gniłą Lipą;


lexentry: pol/Bułgaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bułgaria
trans_list: Bulharsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;


lexentry: pol/Byblos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Byblos
trans_list: Byblos
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;


lexentry: pol/Bydgoszcz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bydgoszcz
trans_list: Bydhošť
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;


lexentry: pol/Byk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Byk
trans_list: Býk
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja


lexentry: pol/Była_Jugosłowiańska_Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Była Jugosłowiańska Republika Macedonii
trans_list: Bývalá jugoslávská republika Makedonie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ


lexentry: pol/Bzyp__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bzyp
trans_list: Bzipi
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego;


lexentry: pol/Bóg_Ojciec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Bóg Ojciec
trans_list: Bůh Otec
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;


lexentry: pol/Bóg_pomaga_tym,_co_sami_sobie_pomagają__przysłowie__1
sense_num: 01
written_rep: Bóg pomaga tym, co sami sobie pomagają
trans_list: pomoz si sám a Bůh ti pomůže
sense:
jeśli chcesz coś osiągnąć, działaj, a nie bądź bierny; pomóż losowi, a nie tylko czekaj na mannę z nieba


lexentry: pol/Błażejowy__przymiotnikdzierżawczy__1
sense_num: 01
written_rep: Błażejowy
trans_list: Blažejův
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, który odnosi się, należy do Błażeja; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Błażej


lexentry: pol/COBOL__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: COBOL
trans_list: COBOL
sense:
(informatyka, informatyczny) język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;


lexentry: pol/Cambridge__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cambridge
trans_list: Cambridge
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;


lexentry: pol/Cchinwali__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cchinwali
trans_list: Cchinvali
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;


lexentry: pol/Cefeusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cefeusz
trans_list: Kéfeus
sense:
(mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);


lexentry: pol/Celebes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Celebes
trans_list: Sulawesi
sense:
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;


lexentry: pol/Celowiec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Celowiec
trans_list: Celovec
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Klagenfurt, miasto w południowej Austrii;


lexentry: pol/Celt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Celt
trans_list: Kelt
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się ze środkowej Europy


lexentry: pol/Ceres__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ceres
trans_list: Ceres
sense:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;


lexentry: pol/Cesarstwo_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cesarstwo Rzymskie
trans_list: Římská říše
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Cezar__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Cezar
trans_list: salát Caesar
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu


lexentry: pol/Cezarea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cezarea
trans_list: Caesarea
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;


lexentry: pol/ChRL__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: ChRL
trans_list: ČLR
sense:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chińska Republika Ludowa


lexentry: pol/Chabarowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chabarowsk
trans_list: Chabarovsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;


lexentry: pol/Chad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chad
trans_list: Čad
sense:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) stereotypowy przystojny, młody mężczyzna, mający powodzenie, ale niezbyt rozgarnięty intelektualnie, obiekt kpin w memach


lexentry: pol/Chakasja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chakasja
trans_list: Chakasie | Chakasko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Chaldeja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chaldeja
trans_list: Chaldea
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowej Mezopotamii, nad Zatoką Perską u ujścia Eufratu i Tygrysu — na obszarze dzisiejszego południowego Iraku


lexentry: pol/Chaldejczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Chaldejczyk
trans_list: Chaldejec
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego ludu semickiego;


lexentry: pol/Chanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chanka
trans_list: Chanka
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;


lexentry: pol/Chantajka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chantajka
trans_list: Chantajka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju


lexentry: pol/Chanty-Mansyjsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chanty-Mansyjsk
trans_list: Chanty-Mansijsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;


lexentry: pol/Chanuka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Chanuka
trans_list: chanuka
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;


lexentry: pol/Charybda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Charybda
trans_list: Charybda
sense:
(mitologia grecka) córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;


lexentry: pol/Chatanga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chatanga
trans_list: Chatanga
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja;


lexentry: pol/Chemnitz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chemnitz
trans_list: Saská Kamenice
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, położone w Saksonii nad rzeką Chemnitz (1.2) u podnóża Rudaw;


lexentry: pol/Chewsuretia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chewsuretia
trans_list: Chevsuretie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Chibiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chibiny
trans_list: Chibiny
sense:
(geografia, geograficzny) masyw górski, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji;


lexentry: pol/Chimera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chimera
trans_list: Chiméra
sense:
(mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;


lexentry: pol/Chiwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chiwa
trans_list: Chiva
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Chocim__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chocim
trans_list: Chotyn
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;


lexentry: pol/Chodżent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chodżent
trans_list: Chudžand
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;


lexentry: pol/Chorezm__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorezm
trans_list: Chórezm
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;


lexentry: pol/Chorog__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorog
trans_list: Chorog
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;


lexentry: pol/Chorwacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorwacja
trans_list: Chorvatsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;


lexentry: pol/Chorzów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chorzów
trans_list: Chořov
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim;


lexentry: pol/Chrystusowy__przymiotnikdzierżawczy__1
sense_num: 01
written_rep: Chrystusowy
trans_list: Kristův
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) odnoszący się do Chrystusa, należący do Chrystusa, związany z Chrystusem


lexentry: pol/Chyrów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Chyrów
trans_list: Chyriv
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w rejonie samborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem;


lexentry: pol/Cieśnina_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Beringa
trans_list: Beringův průliv
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;


lexentry: pol/Cieśnina_Gibraltarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Gibraltarska
trans_list: Gibraltarský průliv
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim, oddzielająca Afrykę od Europy;


lexentry: pol/Cieśnina_Kaletańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Kaletańska
trans_list: Calaiská úžina
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina stanowiąca najwęższą część kanału La Manche, po obu jej stronach znajdują się miasta Dover i Calais;


lexentry: pol/Cieśnina_Koreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cieśnina Koreańska
trans_list: Korejský průliv
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Wschodniochińskie i Morze Żółte z Morzem Japońskim;


lexentry: pol/Compiègne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Compiègne
trans_list: Compiègne
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych;


lexentry: pol/Connecticut__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Connecticut
trans_list: Connecticut
sense:
(geografia, geograficzny) stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Cremona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cremona
trans_list: Cremona
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);


lexentry: pol/Cthulhu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cthulhu
trans_list: Cthulhu
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny humanoidalny obcy bóg opisywany jako gigant z głową przypominającą ośmiornicę oraz smoczymi skrzydłami i pazurami, wokół którego rozwinął się szalony kult;


lexentry: pol/Cyklady__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cyklady
trans_list: Kyklady
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;


lexentry: pol/Cylicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cylicja
trans_list: Kilíkie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Cypisek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cypisek
trans_list: Cipísek
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie, postać z serii powieści Václava Čtvrtka o rozbójniku Rumcajsie; synek tytułowego bohatera


lexentry: pol/Cypr_Północny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cypr Północny
trans_list: Severní Kypr
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo leżące w północnej części wyspy Cypr na Morzu Śródziemnym;


lexentry: pol/Cyrena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Cyrena
trans_list: Kyréna
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Czad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czad
trans_list: Čad
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;


lexentry: pol/Czad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czad
trans_list: Čadské jezero
sense:
(geografia, geograficzny) zanikające jezioro w Afryce na pograniczu Nigerii, Nigeru, Kamerunu i Czadu (1.1);


lexentry: pol/Czapajewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czapajewsk
trans_list: Čapajevsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką dopływem Wołgi;


lexentry: pol/Czara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czara
trans_list: Čara
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy;


lexentry: pol/Czarnobyl__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czarnobyl
trans_list: Černobyl
sense:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r.


lexentry: pol/Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czarnogóra
trans_list: Černá Hora
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;


lexentry: pol/Czeboksary__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czeboksary
trans_list: Čeboksary
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;


lexentry: pol/Czech__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Czech
trans_list: Čech
sense:
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;


lexentry: pol/Czechosłowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechosłowacja
trans_list: Československo
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechy
trans_list: Čechy
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czechy
trans_list: Česko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;


lexentry: pol/Czehryń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czehryń
trans_list: Čyhyryn
sense:
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w centralnej części Ukrainy, w obwodzie czerkaskim, nad rzeką Taśminą;


lexentry: pol/Czelabińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czelabińsk
trans_list: Čeljabinsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;


lexentry: pol/Czepca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czepca
trans_list: Čepca
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w europejskiej części Rosji, przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki;


lexentry: pol/Czerwony_Krzyż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czerwony Krzyż
trans_list: Červený kříž
sense:
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;


lexentry: pol/Czona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czona
trans_list: Čona
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji; w obwodzie irkuckim i Jakucji; prawy dopływ Wiluja;


lexentry: pol/Czortków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czortków
trans_list: Čortkiv
sense:
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego, położone nad Seretem;


lexentry: pol/Czuna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czuna
trans_list: Čuna
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji w obwodzie irkuckim, wraz z Biriusą tworzy Tasiejewę;


lexentry: pol/Czusowaja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czusowaja
trans_list: Čusovaja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w europejskiej części Rosji, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


lexentry: pol/Czusowoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czusowoj
trans_list: Čusovoj
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową;


lexentry: pol/Czyta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Czyta
trans_list: Čita
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;


lexentry: pol/DNA__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: DNA
trans_list: DNA
sense:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;


lexentry: pol/DVD__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: DVD
trans_list: DVD
sense:
= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → (potocznie, potoczny) urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)


lexentry: pol/Dacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dacja
trans_list: Dácie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej;


lexentry: pol/Dafne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dafne
trans_list: Dafné
sense:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;


lexentry: pol/Daleki_Wschód__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Daleki Wschód
trans_list: Dálný východ
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;


lexentry: pol/Dalmacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dalmacja
trans_list: Dalmácie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;


lexentry: pol/Dania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dania
trans_list: Dánsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;


lexentry: pol/Dardżyling__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dardżyling
trans_list: Dárdžiling
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach, w stanie Bengal Zachodni w Himalajach;


lexentry: pol/Darkiejmy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Darkiejmy
trans_list: Ozjorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);


lexentry: pol/Dekalog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dekalog
trans_list: dekalog
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w judaizmie i chrześcijaństwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju;


lexentry: pol/Delfy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Delfy
trans_list: Delfy
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto i sanktuarium w Grecji, położone na zboczu góry Parnas, w Fokidzie; jeden z najważniejszych ośrodków religijnych świata greckiego


lexentry: pol/Delta_Rodanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Delta Rodanu
trans_list: Bouches-du-Rhône
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Dema__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dema
trans_list: Ďoma
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;


lexentry: pol/Demidówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demidówka
trans_list: Demydivský rajón
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demokratyczna Republika Konga
trans_list: Demokratická republika Kongo
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;


lexentry: pol/Demokratyczno-Socjalistyczna_Republika_Sri_Lanki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki
trans_list: Demokratická socialistická republika Srí Lanka
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sri Lanki jako państwa


lexentry: pol/Derbent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Derbent
trans_list: Derbent
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Dagestanie, najdalej na południe wysunięte miasto Rosji, położone pomiędzy Morzem Kaspijskim a Kaukazem;


lexentry: pol/Dezful__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dezful
trans_list: Dezfúl
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan;


lexentry: pol/Dijon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dijon
trans_list: Dijon
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, którego jest historyczną stolicą;


lexentry: pol/Dike__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dike
trans_list: Diké
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie sprawiedliwości, utożsamiana z rzymską Justycją; jedna z Hor;


lexentry: pol/Diogenes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Diogenes
trans_list: Díogenés
sense:
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;


lexentry: pol/Dionizos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dionizos
trans_list: Dionýsos
sense:
(mitologia grecka) bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;


lexentry: pol/Dniepr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniepr
trans_list: Dněpr
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;


lexentry: pol/Dniepropetrowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniepropetrowsk
trans_list: Dnipropetrovsk
sense:
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim odpowiadający nazwie miasta w latach 1991-2016);


lexentry: pol/Dniestr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dniestr
trans_list: Dněstr
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię;


lexentry: pol/Dobrudża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dobrudża
trans_list: Dobrudža
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna między Morzem Czarnym a dolnym odcinkiem Dunaju;


lexentry: pol/Dodekanez__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dodekanez
trans_list: Dodekanés
sense:
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;


lexentry: pol/Dolna_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Bawaria
trans_list: Dolní Bavorsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut;


lexentry: pol/Dolna_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolna Saksonia
trans_list: Dolní Sasko
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;


lexentry: pol/Dolny_Śląsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dolny Śląsk
trans_list: Dolní Slezsko
sense:
(geografia, geograficzny) część Śląska położona w południowo-zachodniej Polsce oraz w północnej części Czech;


lexentry: pol/Dominika__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dominika
trans_list: Dominika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;


lexentry: pol/Dominikana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dominikana
trans_list: Dominikánská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Drawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Drawa
trans_list: Dráva
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju;


lexentry: pol/Duch_Święty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Duch Święty
trans_list: Duch svatý
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;


lexentry: pol/Dudinka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dudinka
trans_list: Dudinka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudinką (1.2) i Jenisejem;


lexentry: pol/Dudypta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dudypta
trans_list: Dudypta
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Piasiny;


lexentry: pol/Duisburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Duisburg
trans_list: Duisburg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Niemiec, w Zagłębiu Ruhry;


lexentry: pol/Dyja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dyja
trans_list: Dyje
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Czechach, najdłuższy prawy dopływ Morawy, powstaje z połączenia Dyi Morawskiej oraz Dyi Niemieckiej;


lexentry: pol/Dymbowica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dymbowica
trans_list: Dambovice
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Ardżeszu, przepływa przez Bukareszt;


lexentry: pol/Dzieciątko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzieciątko
trans_list: Ježíšek
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Chrystus jako dziecko


lexentry: pol/Dzierżyńsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dzierżyńsk
trans_list: Dzeržinsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką;


lexentry: pol/Dzień_Matki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzień Matki
trans_list: Den matek
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;


lexentry: pol/Dzień_Zakochanych__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Dzień Zakochanych
trans_list: Den svatého Valentýna | Valentýn | svátek zamilovaných
sense:
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej


lexentry: pol/Dżudda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Dżudda
trans_list: Džidda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;


lexentry: pol/EFTA__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: EFTA
trans_list: ESVO
sense:
(skrót, skrótowiec, skrótowo) (ekonomia, ekonomiczny) = European Free Trade Association → Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu


lexentry: pol/Egipt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Egipt
trans_list: Egypt
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;


lexentry: pol/Eklezjastes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eklezjastes
trans_list: Kazatel
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;


lexentry: pol/Ekwador__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ekwador
trans_list: Ekvádor
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;


lexentry: pol/Elam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Elam
trans_list: Elam
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo i kraina położone na terenach obecnego południowo-zachodniego Iranu


lexentry: pol/Endymion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Endymion
trans_list: Endymión
sense:
(mitologia grecka) król Elidy, piękny młodzieniec, ukochany Selene, ukarany nieprzerwanym snem i obdarzony wieczną młodością;


lexentry: pol/Eneasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eneasz
trans_list: Aineiás
sense:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;


lexentry: pol/Eos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eos
trans_list: Éós | Eos
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;


lexentry: pol/Epifania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Epifania
trans_list: Epifanie
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) święto chrześcijańskie obchodzone 6 stycznia przez katolików, a 19 stycznia przez prawosławnych, upamiętniające objawienie się Jezusa Chrystusa światu;


lexentry: pol/Epir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Epir
trans_list: Epirus
sense:
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;


lexentry: pol/Erato__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Erato
trans_list: Erató
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 62, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1860 r.;


lexentry: pol/Eris__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eris
trans_list: Eris
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;


lexentry: pol/Eros__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Eros
trans_list: Erós
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);


lexentry: pol/Erytrea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Erytrea
trans_list: Eritrea
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;


lexentry: pol/Eskimos__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Eskimos
trans_list: Eskymák
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel rdzennych ludów żyjących na rubieżach półkuli północnej Ziemi (Grenlandia, Ameryka Północna oraz skrawek wschodniej Syberii)


lexentry: pol/Estremadura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Estremadura
trans_list: Extremadura
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;


lexentry: pol/Etiopia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Etiopia
trans_list: Etiopie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Etruria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Etruria
trans_list: Etrurie
sense:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;


lexentry: pol/Etrusk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Etrusk
trans_list: Etrusk
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.


lexentry: pol/Europa_Wschodnia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Europa Wschodnia
trans_list: Východní Evropa
sense:
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;


lexentry: pol/Europa_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa Zachodnia
trans_list: západní Evropa
sense:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Evropa | Europa
sense:
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Europa
trans_list: Evropa | Europa
sense:
(mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;


lexentry: pol/Euros__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Euros
trans_list: Euros
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru południowo-wschodniego, utożsamiany z rzymskim Wulturnusem;


lexentry: pol/Euterpe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Euterpe
trans_list: Euterpé
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 27, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1853 r.;


lexentry: pol/Euterpe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Euterpe
trans_list: Euterpé
sense:
(mitologia grecka) muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Ezop__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ezop
trans_list: Ezop
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Falklandy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Falklandy
trans_list: Falklandy
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag Falklandów (1.1);


lexentry: pol/Federacja_Bośni_i_Hercegowiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federacja Bośni i Hercegowiny
trans_list: Federace Bosny a Hercegoviny
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dwóch części składowych tworzących Bośnię i Hercegowinę, zamieszkana w większości przez Boszniaków i Chorwatów;


lexentry: pol/Federacja_Rosyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federacja Rosyjska
trans_list: Ruská federace
sense:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji


lexentry: pol/Federalna_Demokratyczna_Republika_Etiopii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federalna Demokratyczna Republika Etiopii
trans_list: Etiopská federální demokratická republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii


lexentry: pol/Federalna_Republika_Somalii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Federalna Republika Somalii
trans_list: Somálská federativní republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Somalii jako państwa


lexentry: pol/Fenicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fenicja
trans_list: Fénicie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;


lexentry: pol/Fennoskandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fennoskandia
trans_list: Fennoskandinávie
sense:
(geografia, geograficzny) rozległy półwysep w Europie Północnej składający się z trzech części: Międzymorza Fińsko-Karelskiego oraz z odgałęziających się od niej dwóch półwyspów: Skandynawskiego i Kolskiego;


lexentry: pol/Fidżi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fidżi
trans_list: Fidži
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Finlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Finlandia
trans_list: Finsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;


lexentry: pol/Flandria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Flandria
trans_list: Flandry | Vlámsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii


lexentry: pol/Flora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Flora
trans_list: Flóra
sense:
(mitologia rzymska) bogini wiosny, kwiatów, roślinności w stadium kwitnienia i wszystkiego co rozkwita, utożsamiana z grecką nimfą Chloris;


lexentry: pol/Florianowy__przymiotnikdzierżawczy__1
sense_num: 01
written_rep: Florianowy
trans_list: Floriánův
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, który odnosi się, należy do Floriana; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Florian


lexentry: pol/Franche-Comté__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Franche-Comté
trans_list: Franche-Comté
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Francja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Francja
trans_list: Francie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;


lexentry: pol/Frankfurt_nad_Odrą__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frankfurt nad Odrą
trans_list: Frankfurt nad Odrou
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia;


lexentry: pol/Frydek-Mistek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frydek-Mistek
trans_list: Frýdek-Místek
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Czeskiej, w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego;


lexentry: pol/Frygia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Frygia
trans_list: Frýgie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;


lexentry: pol/Fryz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Fryz
trans_list: Frís
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu germańskiego ((historia, historyczny, historycznie) plemienia) zamieszkującego Fryzję, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Fryzja_Wschodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fryzja Wschodnia
trans_list: Východní Frísko
sense:
(geografia, geograficzny) nadmorski region w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, stanowi środkowy odcinek Fryzji;


lexentry: pol/Fryzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fryzja
trans_list: Frísko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;


lexentry: pol/Fudżajra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fudżajra
trans_list: Fudžajra
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra;


lexentry: pol/Fulda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Fulda
trans_list: Fulda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2);


lexentry: pol/Gagauzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gagauzja
trans_list: Gagauzsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;


lexentry: pol/Gagra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gagra
trans_list: Gagra
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;


lexentry: pol/Galia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galia
trans_list: Galie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie


lexentry: pol/Galicia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galicia
trans_list: Galicie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii


lexentry: pol/Galicja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galicja
trans_list: Halič
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;


lexentry: pol/Galilea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Galilea
trans_list: Galilea
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;


lexentry: pol/Gargantua__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gargantua
trans_list: Gargantua
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;


lexentry: pol/Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gdańsk
trans_list: Gdaňsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego;


lexentry: pol/Gdow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gdow
trans_list: Gdov
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus, na północ od Pskowa;


lexentry: pol/Gelendżyk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gelendżyk
trans_list: Gelendžik
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrzeżu Morza Czarnego;


lexentry: pol/Geniczesk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Geniczesk
trans_list: Heničesk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Georgia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Georgia Południowa
trans_list: Jižní Georgie
sense:
(geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy;


lexentry: pol/Georgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Georgia
trans_list: Georgie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;


lexentry: pol/Germania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Germania
trans_list: Německo
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;


lexentry: pol/Germanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Germanin
trans_list: Germán
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek ludu indoeuropejskiego zamieszkującego w starożytności i średniowieczu terytoria północnej i środkowo-północnej Europy;


lexentry: pol/Ghana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ghana
trans_list: Ghana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Akrze;


lexentry: pol/Gilgamesz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gilgamesz
trans_list: Gilgameš
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia sumeryjska) król sumeryjskiego miasta Uruk w epoce wczesnodynastycznej (ok. XXVII–XXVI w. p.n.e.)


lexentry: pol/Goa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Goa
trans_list: Goa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;


lexentry: pol/Godzilla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Godzilla
trans_list: Godzilla
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;


lexentry: pol/Golgota__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Golgota
trans_list: Golgota
sense:
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;


lexentry: pol/Gomora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gomora
trans_list: Gomora
sense:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;


lexentry: pol/Gordion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gordion
trans_list: Gordion
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Azji Mniejszej, stolica Frygii;


lexentry: pol/Gori__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gori
trans_list: Gori
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia;


lexentry: pol/Graz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Graz
trans_list: Štýrský Hradec
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich;


lexentry: pol/Grecja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grecja
trans_list: Řecko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;


lexentry: pol/Grenoble__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grenoble
trans_list: Grenoble
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Grupa_Wyszehradzka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Grupa Wyszehradzka
trans_list: Visegrádská skupina
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzeszenie czterech państw Europy Środkowej;


lexentry: pol/Gruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gruzja
trans_list: Gruzie
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;


lexentry: pol/Guernsey__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Guernsey
trans_list: Guernsey
sense:
(geografia, geograficzny) terytorium zależne korony brytyjskiej obejmujące wyspę Guernsey (1.1) i część Wysp Normandzkich;


lexentry: pol/Gujana_Francuska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gujana Francuska
trans_list: Francouzská Guyana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;


lexentry: pol/Gujana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gujana
trans_list: Guyana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;


lexentry: pol/Guria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Guria
trans_list: Gurie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji


lexentry: pol/Gwadelupa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwadelupa
trans_list: Guadeloupe
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;


lexentry: pol/Gwardiejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwardiejsk
trans_list: Gvardějsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie królewieckim, położone na prawym brzegu Pregoły;


lexentry: pol/Gwatemala__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwatemala
trans_list: Guatemala
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Gwiazda_Betlejemska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwiazda Betlejemska
trans_list: Betlémská hvězda
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, który według Biblii doprowadził Trzech Króli do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;


lexentry: pol/Gwinea_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwinea Bissau
trans_list: Guinea-Bissau
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;


lexentry: pol/Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Gwinea
trans_list: Guinea
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;


lexentry: pol/Górna_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Bawaria
trans_list: Horní Bavorsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Górna_Wolta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górna Wolta
trans_list: Horní Volta
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.


lexentry: pol/Górski_Karabach__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Górski Karabach
trans_list: Náhorní Karabach
sense:
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;


lexentry: pol/Góry_Kantabryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Kantabryjskie
trans_list: Kantaberské pohoří
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej części Hiszpanii na Półwyspie Iberyjskim, położone na północnym skraju Mesety Iberyjskiej, usytuowane równolegle do wybrzeża Zatoki Biskajskiej;


lexentry: pol/Góry_Litawskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Litawskie
trans_list: Litavské hory
sense:
(geografia, geograficzny) niewysokie alpejskie pasmo górskie na granicy Dolnej Austrii i Burgenlandu we wschodniej Austrii;


lexentry: pol/Góry_Połabskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Połabskie
trans_list: Děčínská vrchovina
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski rozciągający się w północno-zachodnich Czechach, w kraju usteckim i południowo-wschodnich Niemczech (Saksonia);


lexentry: pol/Góry_Stanowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Stanowe
trans_list: Stanová vysočina
sense:
(geografia, geograficzny) góry położone w Rosji na Zabajkalu, pomiędzy jeziorem Bajkał a środkowym biegiem Olekmy;


lexentry: pol/Góry_Łużyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Góry Łużyckie
trans_list: Lužické hory
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Sudetach, leżące na zachód od Gór Izerskich, na pograniczu czesko-niemieckim, między Uściem nad Łabą, Żytawą a Libercem;


lexentry: pol/Göteborg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Göteborg
trans_list: Göteborg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;


lexentry: pol/H__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: H
trans_list: H
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) siódmy od C dźwięk w szeregu diatonicznym każdej oktawy;


lexentry: pol/Habakuk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Habakuk
trans_list: Abakuk
sense:
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;


lexentry: pol/Hadziacz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hadziacz
trans_list: Haďač
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł;


lexentry: pol/Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Haiti
trans_list: Haiti
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;


lexentry: pol/Hajfong__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hajfong
trans_list: Haiphong
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Wietnamu, w delcie Rzeki Czerwonej, nad Zatoką Tonkińską;


lexentry: pol/Halicz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Halicz
trans_list: Halyč
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem;


lexentry: pol/Halikarnas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Halikarnas
trans_list: Halikarnass
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Karii nad Morzem Egejskim;


lexentry: pol/Halle__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Halle
trans_list: hala
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Niemiec, w Saksonii-Anhalcie, położone nad Soławą;


lexentry: pol/Hamlet__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Hamlet
trans_list: Hamlet
sense:
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota Północna


lexentry: pol/Hannonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hannonia
trans_list: Henegavsko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i średniowieczne hrabstwo, położone w południowych Niderlandach, jej stołecznym miastem jest Mons;


lexentry: pol/Hebrajczyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hebrajczyk
trans_list: Hebrej
sense:
(biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim


lexentry: pol/Hebrydy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hebrydy
trans_list: Hebridy
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim ciągnący się wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Hefajstos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hefajstos
trans_list: Hefaistos
sense:
(mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;


lexentry: pol/Hekate__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hekate
trans_list: Hekaté
sense:
(mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);


lexentry: pol/Helena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Helena
trans_list: Helena
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 101, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1868 r.;


lexentry: pol/Helena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Helena
trans_list: Helena
sense:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;


lexentry: pol/Hera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hera
trans_list: Héra
sense:
(mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, małżonka Zeusa;


lexentry: pol/Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hercegowina
trans_list: Hercegovina
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; część składowa państwa Bośnia i Hercegowina;


lexentry: pol/Hermes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hermes
trans_list: Hermes
sense:
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym;


lexentry: pol/Hesja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hesja
trans_list: Hesensko
sense:
(geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;


lexentry: pol/Hestia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hestia
trans_list: Hestia
sense:
(mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;


lexentry: pol/Hetyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hetyta
trans_list: Chetit
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;


lexentry: pol/Hezbollah__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hezbollah
trans_list: Hizballáh
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;


lexentry: pol/Hezjod__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hezjod
trans_list: Hésiodos
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki epik, obok Homera najwybitniejszy poeta Grecji archaicznej;


lexentry: pol/Hindukusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hindukusz
trans_list: Hindúkuš
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;


lexentry: pol/Hispanoameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hispanoameryka
trans_list: Hispanoamerika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) hiszpańskojęzyczne kraje Ameryki;


lexentry: pol/Hiszpania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hiszpania
trans_list: Španělsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;


lexentry: pol/Holandia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holandia Południowa
trans_list: Jižní Holandsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;


lexentry: pol/Holandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holandia Północna
trans_list: Severní Holandsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;


lexentry: pol/Holaszowice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holaszowice
trans_list: Holašovice
sense:
(geografia, geograficzny) wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim, znana z zachowanego średniowiecznego układu urbanistycznego;


lexentry: pol/Hollywood__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hollywood
trans_list: Hollywood
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ośrodek amerykańskiej kinematografii w dzielnicy (1.1)


lexentry: pol/Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Holsztyn
trans_list: Holštýnsko
sense:
(geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech;


lexentry: pol/Homer__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Homer
trans_list: Homér
sense:
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;


lexentry: pol/Hongkong__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hongkong
trans_list: Hongkong
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;


lexentry: pol/Horochów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Horochów
trans_list: Horochiv
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba administracyjna rejonu horochowskiego;


lexentry: pol/Hucuł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hucuł
trans_list: Hucul
sense:
(etnografia, etnograficzny) góral zamieszkujący Karpaty Wschodnie (tereny południowo-zachodniej Ukrainy);


lexentry: pol/Hun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Hun
trans_list: Hun
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;


lexentry: pol/Hypatia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Hypatia
trans_list: Hypatia
sense:
(historia, historyczny, historycznie) aleksandryjska filozofka neoplatońska i matematyczka działająca w IV w.;


lexentry: pol/III_Rzesza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: III Rzesza
trans_list: Třetí říše
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;


lexentry: pol/Ilek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ilek
trans_list: Ilek
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Uralu;


lexentry: pol/Illinois__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Illinois
trans_list: Illinois
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA położony na środkowym zachodzie kraju, ze stolicą w Springfield;


lexentry: pol/Imeretia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imeretia
trans_list: Imeretie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Gruzji


lexentry: pol/Imperium_Osmańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imperium Osmańskie
trans_list: Osmanská říše
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące od końca XIII wieku do 1922 roku na terenie północno-wschodniej Europy, Afryki Północnej i Azji Zachodniej;


lexentry: pol/Imperium_Rosyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imperium Rosyjskie
trans_list: Ruské impérium
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie państwa rosyjskiego w latach 1721–1917;


lexentry: pol/Imperium_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Imperium Rzymskie
trans_list: Římská říše
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego


lexentry: pol/Indonezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Indonezja
trans_list: Indonésie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;


lexentry: pol/Indus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Indus
trans_list: Indus
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji przepływająca przez Chiny, Indie i Pakistan;


lexentry: pol/Inflanty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Inflanty
trans_list: Livonsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna nad Dźwiną i Zatoką Ryską;


lexentry: pol/Inguri__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Inguri
trans_list: Inguri
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Gruzji, płynąca przez Swanetię i Nizinę Kolchidzką, uchodzi do Morza Czarnego;


lexentry: pol/Innsbruck__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Innsbruck
trans_list: Innsbruck
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol, położone w dolinie rzeki Inn;


lexentry: pol/Ipuć__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ipuć
trans_list: Ipuť
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi oraz smoleńskim i briańskim Rosji, dopływ Soży;


lexentry: pol/Irak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irak
trans_list: Irák
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;


lexentry: pol/Irlandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irlandia Północna
trans_list: Severní Irsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;


lexentry: pol/Irpień__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irpień
trans_list: Irpiň
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ;


lexentry: pol/Irszawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irszawa
trans_list: Iršava
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką;


lexentry: pol/Irtysz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Irtysz
trans_list: Irtyš
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;


lexentry: pol/Iset__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iset
trans_list: Iseť
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji. lewy dopływ Tobołu; przepływa przez terytorium obwodu swierdłowskiego, kurgańskiego i tiumeńskiego;


lexentry: pol/Isfahan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Isfahan
trans_list: Isfahán
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Afganistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Afganistanu
trans_list: Afghánská islámská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Iranu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Iranu
trans_list: Íránská islámská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa


lexentry: pol/Islamska_Republika_Mauretańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Mauretańska
trans_list: Mauritánská islámská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii


lexentry: pol/Islamska_Republika_Pakistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islamska Republika Pakistanu
trans_list: Pákistánská islámská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa


lexentry: pol/Islandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Islandia
trans_list: Island
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;


lexentry: pol/Istria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Istria
trans_list: Istrie
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w północnej części Morza Adriatyckiego, podzielony między Chorwację, Słowenię i Włochy;


lexentry: pol/Iszym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iszym
trans_list: Išim
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Iszymbaj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iszymbaj
trans_list: Išimbaj
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego;


lexentry: pol/Itaka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Itaka
trans_list: Ithaka
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;


lexentry: pol/Iwanków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iwanków
trans_list: Ivankiv
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim nad rzeką Teterew, siedziba władz rejonu iwankowskiego;


lexentry: pol/Iwano-Frankiwsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iwano-Frankiwsk
trans_list: Ivano-Frankivsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego;


lexentry: pol/Iwanowo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iwanowo
trans_list: Ivanovo
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Izara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Izara
trans_list: Isar
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Niemczech, prawy dopływ Dunaju, przepływa przez Monachium;


lexentry: pol/Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Izrael
trans_list: Izrael
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;


lexentry: pol/Iż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iż
trans_list: Iž
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przepływająca przez Udmurcję i Tatarstan, prawy dopływ Kamy;


lexentry: pol/Iżewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iżewsk
trans_list: Iževsk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;


lexentry: pol/Iżma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Iżma
trans_list: Ižma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca w Rosji przez terytorium Republiki Komi, lewy dopływ Peczory;


lexentry: pol/Jagiellon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jagiellon
trans_list: Jagellonec
sense:
(historia, historyczny, historycznie) tylko w lm Jagiellonowie → dynastia panująca w Polsce od XIV do XVI w., zapoczątkowana przez Władysława II Jagiełłę, wygasła wraz ze śmiercią Zygmunta II Augusta;


lexentry: pol/Jagodzin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jagodzin
trans_list: Jahotyn
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim;


lexentry: pol/Jahwe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jahwe
trans_list: Jahve
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;


lexentry: pol/Jamajka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jamajka
trans_list: Jamajka
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1)


lexentry: pol/Janikulum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Janikulum
trans_list: Janiculus
sense:
(geografia, geograficzny) wzgórze w obrębie Rzymu, na prawym brzegu Tybru, jako znajdujące się poza starożytnymi murami nie jest zaliczane do historycznych siedmiu wzgórz;


lexentry: pol/Jarkend-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jarkend-daria
trans_list: Jarkend
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym;


lexentry: pol/Jarmuk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jarmuk
trans_list: Jarmúk
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią;


lexentry: pol/Jasina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jasina
trans_list: Jasiňa
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą;


lexentry: pol/Jasna_Góra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jasna Góra
trans_list: Jasná Hora
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolickie sanktuarium i kompleks klasztorny paulinów w Częstochowie;


lexentry: pol/Jawaryn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jawaryn
trans_list: Ráb
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech;


lexentry: pol/Jałta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jałta
trans_list: Jalta
sense:
(geografia, geograficzny) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;


lexentry: pol/Jegorjewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jegorjewsk
trans_list: Jegorjevsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy;


lexentry: pol/Jejsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jejsk
trans_list: Jejsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim;


lexentry: pol/Jekaterynburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jekaterynburg
trans_list: Jekatěrinburg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;


lexentry: pol/Jemen__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jemen
trans_list: Jemen
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;


lexentry: pol/Jena__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jena
trans_list: Jena
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;


lexentry: pol/Jerozolima__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerozolima
trans_list: Jeruzalém
sense:
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;


lexentry: pol/Jerusłan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerusłan
trans_list: Jeruslan
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody saratowski i wołgogradzki), lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Jeruzalem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jeruzalem
trans_list: Jeruzalém
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;


lexentry: pol/Jerycho__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jerycho
trans_list: Jericho
sense:
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;


lexentry: pol/Jessentuki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jessentuki
trans_list: Jessentuki
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;


lexentry: pol/Jezioro_Bodeńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Bodeńskie
trans_list: Bodamské jezero
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;


lexentry: pol/Jezioro_Czterech_Kantonów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Czterech Kantonów
trans_list: Lucernské jezero
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w środkowej części Szwajcarii, nad jego brzegami wznosi się miasto Lucerna;


lexentry: pol/Jezioro_Genewskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Genewskie
trans_list: Ženevské jezero
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;


lexentry: pol/Jezioro_Kubieńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Kubieńskie
trans_list: Kubenské jezero
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro w europejskiej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim, na północ od Wołogdy;


lexentry: pol/Jezioro_Szkoderskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Szkoderskie
trans_list: Skadarské jezero
sense:
(geografia, geograficzny) największe na Półwyspie Bałkańskim jezioro, położone na granicy Albanii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Jezioro_Tyberiadzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Tyberiadzkie
trans_list: Tiberiadské jezero
sense:
(geografia, geograficzny) największe jezioro słodkowodne Izraela, położone na północy kraju w Galilei;


lexentry: pol/Jezioro_Zuryskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jezioro Zuryskie
trans_list: Curyšské jezero
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro polodowcowe w Szwajcarii, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Jordan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jordan
trans_list: Jordán
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;


lexentry: pol/Jordańskie_Królestwo_Haszymidzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jordańskie Królestwo Haszymidzkie
trans_list: Jordánské hášimovské království
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jordanii jako państwa


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jowisz
trans_list: Jupiter
sense:
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Jowisz
trans_list: Jupiter
sense:
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Judea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Judea
trans_list: Judsko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;


lexentry: pol/Jug__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jug
trans_list: Jug
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę;


lexentry: pol/Jugosławia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jugosławia
trans_list: Jugoslávie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;


lexentry: pol/Jura__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Jura
trans_list: Jura
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Burgundia-Franche-Comté;


lexentry: pol/Jura__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Jura
trans_list: Jura
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuskojęzyczny kanton, w północno-zachodniej części Szwajcarii;


lexentry: pol/Jura__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Jura
trans_list: Jura
sense:
(geografia, geograficzny) góry na granicy Francji i Szwajcarii, stanowiące północne odgałęzienie Alp;


lexentry: pol/Jutlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Jutlandia
trans_list: Jutsko
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;


lexentry: pol/Kabowerdenka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kabowerdenka
trans_list: Kapverďanka
sense:
(rzadki, rzadko używany) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obywatelka Republiki Zielonego Przylądka


lexentry: pol/Kabyl__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kabyl
trans_list: Kabyl
sense:
(antropologia, antropologiczny) mężczyzna wywodzący się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; mężczyzna pochodzący z Kabylii, mający kabylskie pochodzenie


lexentry: pol/Kachetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kachetia
trans_list: Kachetie
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;


lexentry: pol/Kafarnaum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kafarnaum
trans_list: Kafarnaum
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;


lexentry: pol/Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaledonia
trans_list: Kaledonie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;


lexentry: pol/Kaliningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaliningrad
trans_list: Kaliningrad
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;


lexentry: pol/Kalinówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kalinówka
trans_list: Kalynivka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim;


lexentry: pol/Kalkuta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kalkuta
trans_list: Kalkata
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;


lexentry: pol/Kalmar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kalmar
trans_list: Kalmar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;


lexentry: pol/Kambodża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kambodża
trans_list: Kambodža
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;


lexentry: pol/Kamieniec_Podolski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kamieniec Podolski
trans_list: Kamenec Podolský
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie chmielnickim nad Smotryczem;


lexentry: pol/Kampucza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kampucza
trans_list: Kampučia
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) nazwa Kambodży w latach 1976–1989;


lexentry: pol/Kanaan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kanaan
trans_list: Kanaán
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu;


lexentry: pol/Kanaan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kanaan
trans_list: Kanaán
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Kanada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kanada
trans_list: Kanada
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Kanał_Korsykański__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kanał Korsykański
trans_list: Korsický průliv
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina w zachodniej części Morza Śródziemnego oddzielająca Korsykę od archipelagu Wysp Toskańskich;


lexentry: pol/Kanał_Sueski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kanał Sueski
trans_list: Suezský průplav
sense:
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;


lexentry: pol/Kandałaksza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kandałaksza
trans_list: Kandalakša
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);


lexentry: pol/Kaniów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaniów
trans_list: Kaniv
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie czerkaskim, nad Zbiornikiem Kaniowskim na Dnieprze;


lexentry: pol/Kapadocja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kapadocja
trans_list: Kappadokie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;


lexentry: pol/Kapitol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kapitol
trans_list: Kapitol
sense:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych;


lexentry: pol/Kara-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kara-daria
trans_list: Karadarja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię;


lexentry: pol/Karadż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karadż
trans_list: Karadž
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs;


lexentry: pol/Karakałpacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karakałpacja
trans_list: Karakalpakstán
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukusie;


lexentry: pol/Karakałpak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Karakałpak
trans_list: karakalpačtina
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;


lexentry: pol/Karakorum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karakorum
trans_list: Karákoram
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na Ziemi;


lexentry: pol/Karelia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karelia
trans_list: Karélie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;


lexentry: pol/Kargopol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kargopol
trans_list: Kargopol
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi;


lexentry: pol/Karia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Karia
trans_list: Kárie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Karolina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karolina
trans_list: Karolina
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kolonia brytyjska w Ameryce Północnej, dziś dwa stany: Karolina Północna i Południowa


lexentry: pol/Karpaty_Austriacko-Morawskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karpaty Austriacko-Morawskie
trans_list: Jihomoravské Karpaty
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich, na granicy Austrii z Czechami;


lexentry: pol/Karpaty_Południowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karpaty Południowe
trans_list: Jižní Karpaty
sense:
(geografia, geograficzny) część Karpat położona na terenie Rumunii, rozciągająca się od przełęczy Predeal na wschodzie, po przełom Żelaznej Bramy na zachodzie;


lexentry: pol/Karpaty_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karpaty Zachodnie
trans_list: Západní Karpaty
sense:
(geografia, geograficzny) prowincja fizycznogeograficzna i pasmo górskie stanowiące zachodnią część Karpat;


lexentry: pol/Kartagina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kartagina
trans_list: Kartágo
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu


lexentry: pol/Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kartlia
trans_list: Kartli
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina we wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Karwina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karwina
trans_list: Karviná
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i powiat w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, na Śląsku Cieszyńskim;


lexentry: pol/Karyntia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karyntia
trans_list: Korutany | Korutansko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii


lexentry: pol/Karłowice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Karłowice
trans_list: Sremské Karlovice
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miasto w autonomicznej prowincji Wojwodina w Serbii;


lexentry: pol/Kas__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kas
trans_list: Kas
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;


lexentry: pol/Kasandra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kasandra
trans_list: Kassandra | Kasandra
sense:
(mitologia grecka) wieszczka (m.in. przepowiedziała upadek Troi) i królewna trojańska, córka Priama i Hekuby;


lexentry: pol/Kasjopea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kasjopea
trans_list: Kasiopeja
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W;


lexentry: pol/Kasjopea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kasjopea
trans_list: Kasiopeja
sense:
(mitologia grecka) królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);


lexentry: pol/Kaszgar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaszgar
trans_list: Kašgar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, na zachodnim skraju Kotliny Kaszgarskiej, nad rzeką Kaszgar (1.2);


lexentry: pol/Kaszuby__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaszuby
trans_list: Kašubsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Polsce;


lexentry: pol/Katania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katania
trans_list: Katánie
sense:
(geografia, geograficzny) miasto portowe we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii nad Zatoką Katańską, znajduje się u podnóża Etny;


lexentry: pol/Katar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katar
trans_list: Katar
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;


lexentry: pol/Katuń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Katuń
trans_list: Katuň
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, łącząc się z Biją tworzy Ob;


lexentry: pol/Kaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaukaz
trans_list: Kavkaz
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Kazachstan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kazachstan
trans_list: Kazachstán
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;


lexentry: pol/Kazwin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kazwin
trans_list: Kazvín
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Kaługa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kaługa
trans_list: Kaluga
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego;


lexentry: pol/Kem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kem
trans_list: Kem
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Republice Karelii, uchodzi do Morza Białego;


lexentry: pol/Kercz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kercz
trans_list: Kerč
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;


lexentry: pol/Kilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kilonia
trans_list: kýl
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/King_Kong__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: King Kong
trans_list: King Kong
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;


lexentry: pol/Kirenga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kirenga
trans_list: Kirenga
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;


lexentry: pol/Kirgistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kirgistan
trans_list: Kyrgyzstán
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Kiusiu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kiusiu
trans_list: Kjúšú
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, trzecia pod względem wielkości wyspa Japonii;


lexentry: pol/Klakier__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klakier
trans_list: Azrael
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kocur komiksowego i filmowego Gargamela;


lexentry: pol/Kleopatra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kleopatra
trans_list: Kleopatra
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 216, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1880 r.;


lexentry: pol/Klio__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klio
trans_list: Kleió
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.;


lexentry: pol/Klińce__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Klińce
trans_list: Klincy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie briańskim, położone nad Turosną;


lexentry: pol/Kobyłecka_Polana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kobyłecka Polana
trans_list: Kobylecka Poljana
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego Ukrainy;


lexentry: pol/Kolchida__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kolchida
trans_list: Kolchida
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji;


lexentry: pol/Kolumb__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kolumb
trans_list: Kolumbus
sense:
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba


lexentry: pol/Kompleta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kompleta
trans_list: kompletář
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;


lexentry: pol/Komsomoł__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Komsomoł
trans_list: Komsomol
sense:
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991;


lexentry: pol/Koncze-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koncze-daria
trans_list: Končedarja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w regionie Sinciang, na skraju Kotliny Kaszgarskiej;


lexentry: pol/Konda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Konda
trans_list: Konda
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Konfederacja_Szwajcarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Konfederacja Szwajcarska
trans_list: Švýcarská konfederace
sense:
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;


lexentry: pol/Kongresówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kongresówka
trans_list: Kongresovka
sense:
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) Królestwo Polskie (kongresowe), utworzone na kongresie wiedeńskim;


lexentry: pol/Koniaków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koniaków
trans_list: Koňákov
sense:
(geografia, geograficzny) część Czeskiego Cieszyna, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach;


lexentry: pol/Konstantynówka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Konstantynówka
trans_list: Kosťantynivka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim;


lexentry: pol/Kooperacyjna_Republika_Gujany__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kooperacyjna Republika Gujany
trans_list: Kooperativní republika Guyana
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany


lexentry: pol/Korea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Korea
trans_list: Korea
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa;


lexentry: pol/Kornwalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kornwalia
trans_list: Cornwall
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;


lexentry: pol/Kosowe_Pole__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kosowe Pole
trans_list: Kosovo Polje
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Kosowie, położone na południowy zachód od Prisztiny, w kotlinie Kosowe Pole (1.2);


lexentry: pol/Kotuj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kotuj
trans_list: Kotuj
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę;


lexentry: pol/Kowno__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kowno
trans_list: Kaunas
sense:
(geografia, geograficzny) drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;


lexentry: pol/Kowrow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kowrow
trans_list: Kovrov
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą;


lexentry: pol/Kozak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kozak
trans_list: kozák
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;


lexentry: pol/Koziorożec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koziorożec
trans_list: Kozoroh
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;


lexentry: pol/Koziorożec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koziorożec
trans_list: Kozoroh
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Koła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Koła
trans_list: Kola
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej Morza Barentsa w odległości;


lexentry: pol/Kołomna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kołomna
trans_list: Kolomna
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy;


lexentry: pol/Kołomyja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kołomyja
trans_list: Kolomyja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem;


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół
trans_list: náboženská společnost
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół
trans_list: církev
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;


lexentry: pol/Kościół_katolicki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kościół katolicki
trans_list: katolická církev
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;


lexentry: pol/Kraj_Basków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Basków
trans_list: Baskicko
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;


lexentry: pol/Kraj_Basków__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Basków
trans_list: Baskicko
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);


lexentry: pol/Kraj_Sudetów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kraj Sudetów
trans_list: Sudety | Sudetsko | Sudetská země | pohraniční území
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;


lexentry: pol/Krasnodar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krasnodar
trans_list: Krasnodar
sense:
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;


lexentry: pol/Krym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krym
trans_list: Krym
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;


lexentry: pol/Krzemieńczuk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krzemieńczuk
trans_list: Kremenčuk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, siedziba rejonu krzemieńczuckiego, w obwodzie połtawskim.


lexentry: pol/Krzywy_Róg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krzywy Róg
trans_list: Krivoj Rog
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, siedziba rejonu krzyworoskiego, w obwodzie dniepropetrowskim;


lexentry: pol/Krzyżak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Krzyżak
trans_list: křižák
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego);


lexentry: pol/Królestwo_Arabii_Saudyjskiej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Arabii Saudyjskiej
trans_list: Království Saúdská Arábie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Arabii Saudyjskiej jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Bahrajnu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Bahrajnu
trans_list: Bahrajnské království
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Danii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Danii
trans_list: Dánské království
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;


lexentry: pol/Królestwo_Kambodży__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Kambodży
trans_list: Kambodžské království
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kambodży jako państwa


lexentry: pol/Królestwo_Marokańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Marokańskie
trans_list: Marocké království
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Maroka jako państwa


lexentry: pol/Królestwo_Norwegii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Norwegii
trans_list: Norské království
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Norwegii jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Tajlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królestwo Tajlandii
trans_list: Thajské království
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajlandii jako państwa


lexentry: pol/Królewiec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Królewiec
trans_list: Královec
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;


lexentry: pol/Kserkses__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kserkses
trans_list: Xerxes
sense:
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców


lexentry: pol/Księstwo_Andory__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Księstwo Andory
trans_list: Andorrské knížectví
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa


lexentry: pol/Księżyc__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Księżyc
trans_list: Měsíc
sense:
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Ktezyfon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ktezyfon
trans_list: Ktésifón
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu, u ujścia rzeki Dijala, dawna zimowa stolica państw Partów i Seleucydów;


lexentry: pol/Kuba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kuba
trans_list: Kuba
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;


lexentry: pol/Kubuś_Puchatek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Kubuś Puchatek
trans_list: medvídek Pů
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;


lexentry: pol/Kuchnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kuchnia
trans_list: kuchyně
sense:
(geografia, geograficzny) wieś kociewska w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew


lexentry: pol/Kudymkar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kudymkar
trans_list: Kudymkar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim;


lexentry: pol/Kungur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kungur
trans_list: Kungur
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego;


lexentry: pol/Kura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kura
trans_list: Kura
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Kursk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kursk
trans_list: Kursk
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;


lexentry: pol/Kurytyba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kurytyba
trans_list: Curitiba
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;


lexentry: pol/Kwedlinburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kwedlinburg
trans_list: Quedlinburg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Kybele__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kybele
trans_list: Kybelé
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) frygijska bogini płodności i odradzania się natury;


lexentry: pol/Kłajpeda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Kłajpeda
trans_list: Klaipéda
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w zachodniej części Litwy, u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego;


lexentry: pol/Lacjum__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lacjum
trans_list: Lazio
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;


lexentry: pol/Laotańska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna
trans_list: Laoská lidově demokratická republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa


lexentry: pol/Laponia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Laponia
trans_list: Laponsko
sense:
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;


lexentry: pol/Laramidia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Laramidia
trans_list: Laramidie
sense:
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) kontynent istniejący w późnej kredzie, 98-65 mln lat temu, który obejmował tereny stanowiące współcześnie zachód Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Las_Bregencki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Las Bregencki
trans_list: Bregenzský les
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych, od zachodu graniczy z Renem, od wschodu z Alpami Algawskimi;


lexentry: pol/Lazyka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lazyka
trans_list: Lazika
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i królestwo istniejące w zachodniej części współczesnej Gruzji;


lexentry: pol/Leda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Leda
trans_list: Léda
sense:
(mitologia grecka) królewna etolska i królowa spartańska, żona Tyndareosa i kochanka Zeusa oraz matka Kastora, Polideukesa, Heleny i Klitajmestry;


lexentry: pol/Lejda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lejda
trans_list: Leiden
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;


lexentry: pol/Leningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Leningrad
trans_list: Leningrad
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991


lexentry: pol/Lew__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lew
trans_list: Lev
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;


lexentry: pol/Lewant__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lewant
trans_list: Levanta
sense:
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);


lexentry: pol/Liban__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Liban
trans_list: Libanon
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;


lexentry: pol/Licja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Licja
trans_list: Lýkie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;


lexentry: pol/Lidia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lidia
trans_list: Lýdie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Liechtenstein__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Liechtenstein
trans_list: Lichtenštejnsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;


lexentry: pol/Liga_Narodów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Liga Narodów
trans_list: Společnost národů
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pierwsza w historii międzynarodowa organizacja o charakterze uniwersalnym powołana w celu utrzymania pokoju na świecie i zapobiegania wojnom, działająca w latach 1920–1946


lexentry: pol/Limassol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Limassol
trans_list: Lemesos
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Limburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Limburgia
trans_list: Limburg
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodnich Niderlandach, obecnie podzielona między Belgię i Holandię;


lexentry: pol/Linux__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Linux
trans_list: Linux
sense:
(informatyka, informatyczny) każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze;


lexentry: pol/Linz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Linz
trans_list: Linec
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria;


lexentry: pol/Litawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Litawa
trans_list: Litava
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i na Węgrzech, prawy dopływ Dunaju, historyczna granica między Austrią a Węgrami;


lexentry: pol/Litwa_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Litwa Mniejsza
trans_list: Malá Litva | Pruská Litva
sense:
(geografia, geograficzny) litewski region etnograficzny, znajdujący się w większości na terenie Rosji a częściowo także i w obecnej Litwie i Polsce;


lexentry: pol/Litwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Litwa
trans_list: Litva
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;


lexentry: pol/Livorno__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Livorno
trans_list: Livorno
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, położone na wybrzeżu Morza Liguryjskiego, stolica prowincji Livorno (1.2);


lexentry: pol/Lizbona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lizbona
trans_list: Lisabon
sense:
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Loara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Loara
trans_list: Loira
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Lotaryngia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lotaryngia
trans_list: Lotrinsko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Lublin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lublin
trans_list: Lublin
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Lubelszczyzny i województwa lubelskiego;


lexentry: pol/Ludowa_Republika_Bangladeszu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ludowa Republika Bangladeszu
trans_list: Bangladéšská lidová republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;


lexentry: pol/Lutnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Lutnia
trans_list: Lyra
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Luzytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Luzytania
trans_list: Lusitánie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;


lexentry: pol/L’Aquila__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: L’Aquila
trans_list: L’Aquila
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;


lexentry: pol/MFW__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: MFW
trans_list: MMF
sense:
= (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Międzynarodowy Fundusz Walutowy;


lexentry: pol/Macedonia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Macedonia Północna
trans_list: Severní Makedonie
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;


lexentry: pol/Macedonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Macedonia
trans_list: Makedonie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;


lexentry: pol/Macedończyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Macedończyk
trans_list: Makedonec
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba narodowości macedońskiej, obywatel lub mieszkaniec Macedonii Północnej;


lexentry: pol/Madagaskar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Madagaskar
trans_list: Madagaskar
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Magdeburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Magdeburg
trans_list: Magdeburg
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Mahomet__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mahomet
trans_list: Mohamed
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;


lexentry: pol/Maja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maja
trans_list: Mája
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 66, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1861 r.;


lexentry: pol/Maja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maja
trans_list: Mája
sense:
(mitologia grecka) nimfa góry Kyllene w Arkadii, jedna z Plejad; kochanka Zeusa i matka Hermesa; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Maja (1.3);


lexentry: pol/Makaronezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Makaronezja
trans_list: Makaronézie
sense:
(geografia, geograficzny) zbiorcza nazwa wulkanicznych wysp położonych na północno-wschodnim Atlantyku u wybrzeży Europy i Afryki;


lexentry: pol/Makarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Makarska
trans_list: Makarska
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Makau__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Makau
trans_list: Macao
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;


lexentry: pol/Malawi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Malawi
trans_list: Malawi
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;


lexentry: pol/Mali__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mali
trans_list: Mali
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;


lexentry: pol/Malmö__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Malmö
trans_list: Malmö
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;


lexentry: pol/Malwiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Malwiny
trans_list: Falklandy
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;


lexentry: pol/Manhattan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Manhattan
trans_list: Manhattan
sense:
(geografia, geograficzny) najmniejszy, a zarazem najgęściej zaludniony okręg Nowego Jorku, położony na wyspie o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Mannheim__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mannheim
trans_list: Mannheim
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Maraton__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maraton
trans_list: Marathón
sense:
(geografia, geograficzny) miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;


lexentry: pol/Marche__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marche
trans_list: Marche
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;


lexentry: pol/Mardocheusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mardocheusz
trans_list: Mordechaj
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać z Księgi Estery, opiekun Estery;


lexentry: pol/Mariany_Północne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mariany Północne
trans_list: Severní Mariany
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;


lexentry: pol/Mariany__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mariany
trans_list: Mariany
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag wysp wulkanicznych w Mikronezji, położony w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południowy wschód od Japonii;


lexentry: pol/Maribor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maribor
trans_list: Maribor
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą;


lexentry: pol/Marica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marica
trans_list: Marica
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego;


lexentry: pol/Maroko__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maroko
trans_list: Maroko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;


lexentry: pol/Marusza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Marusza
trans_list: Maroš
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i w południowo-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy;


lexentry: pol/Maryland__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Maryland
trans_list: Maryland
sense:
(geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Annapolis i największym miastem Baltimore;


lexentry: pol/Massachusetts__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Massachusetts
trans_list: Massachusetts
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;


lexentry: pol/Masyw_Mont_Blanc__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Masyw Mont Blanc
trans_list: Montblanský masiv
sense:
(geografia, geograficzny) masyw górski w paśmie Alp Graickich, na pograniczu Szwajcarii, Francji i Włoch;


lexentry: pol/Matuzal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Matuzal
trans_list: Metuzalém
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie;


lexentry: pol/Maur__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Maur
trans_list: Maur
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;


lexentry: pol/Mauretania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mauretania
trans_list: Mauritánie | Mauretánie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;


lexentry: pol/Mazury__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mazury
trans_list: Mazury
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;


lexentry: pol/Mała_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mała Niedźwiedzica
trans_list: Malý medvěd
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;


lexentry: pol/Mały_Uzeń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mały Uzeń
trans_list: Malý Uzeň
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie;


lexentry: pol/Mały_Zab__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mały Zab
trans_list: Malý Zab
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na terenie Iranu i Iraku, lewy dopływ Tygrysu;


lexentry: pol/Mccheta-Mtianetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mccheta-Mtianetia
trans_list: Mccheta-Mtianetie
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie;


lexentry: pol/Mccheta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mccheta
trans_list: Mccheta
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia;


lexentry: pol/Medea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Medea
trans_list: Médea
sense:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;


lexentry: pol/Media__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Media
trans_list: Médie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na terenie dzisiejszego Iranu oraz dawne państwo na jej terenie;


lexentry: pol/Meduza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meduza
trans_list: Medúsa
sense:
(mitologia grecka) jedna z gorgon z mitologii grecka, potwór o kobiecej postaci i wężowych włosach, którego spojrzenie miało zabijać;


lexentry: pol/Mefistofeles__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mefistofeles
trans_list: Mefistofeles
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) upadły anioł;


lexentry: pol/Megrelia-Górna_Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Megrelia-Górna Swanetia
trans_list: Samegrelo-Horní Svanetie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Megrelia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Megrelia
trans_list: Samegrelo
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji, nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Meklemburgia-Pomorze_Przednie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meklemburgia-Pomorze Przednie
trans_list: Meklenbursko-Přední Pomořansko
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, położony w ich północno-wschodniej części, obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Meklemburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meklemburgia
trans_list: Meklenbursko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz;


lexentry: pol/Meluzyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Meluzyna
trans_list: Meluzína
sense:
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) postać z literatury średniowiecznej i mitów, pół-kobieta, pół-ryba;


lexentry: pol/Memfis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Memfis
trans_list: Memfis | Mennofer
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu;


lexentry: pol/Mercja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mercja
trans_list: Mercie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo anglosaskie istniejące w środkowej Anglii w latach 527–918;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Merkury
trans_list: Merkur
sense:
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Merkury
trans_list: Merkur
sense:
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;


lexentry: pol/Mesjasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mesjasz
trans_list: Mesiáš
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Mesyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mesyna
trans_list: Messina
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;


lexentry: pol/Mezoameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mezoameryka
trans_list: Mezoamerika
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (archeologia, archeologiczny) (antropologia, antropologiczny) region zamieszkany przez członków wielkich środkowoamerykańskich kultur prekolumbijskich rozciągający się od środkowego Meksyku po Przesmyk Panamski;


lexentry: pol/Mezopotamia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mezopotamia
trans_list: Mezopotámie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;


lexentry: pol/Miass__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Miass
trans_list: Miass
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji prawy dopływ Isetu, przepływa przez Baszkirię oraz obwody czelabiński i kurgański;


lexentry: pol/Michałkowice__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Michałkowice
trans_list: Michálkovice
sense:
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Branice;


lexentry: pol/Michigan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Michigan
trans_list: Michigan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący na Środkowym Zachodzie, w regionie Wielkich Jezior;


lexentry: pol/Miedwiedica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Miedwiedica
trans_list: Medvedica
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) lewy dopływ Donu mający swe źródła w obwodzie saratowskim;


lexentry: pol/Mikronezja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mikronezja
trans_list: Mikronésie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);


lexentry: pol/Milet__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Milet
trans_list: Milét
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne jońskie miasto i polis na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej, współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Mineralne_Wody__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mineralne Wody
trans_list: Miněralnyje Vody
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;


lexentry: pol/Minerwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minerwa
trans_list: Minerva
sense:
(mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;


lexentry: pol/Minnesota__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minnesota
trans_list: Minnesota
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w stanie Minnesota (1.1), prawy dopływ Missisipi;


lexentry: pol/Minorka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minorka
trans_list: Menorca
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;


lexentry: pol/Minos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Minos
trans_list: Minos | Minós
sense:
(mitologia grecka) król i prawodawca Krety; sędzia zmarłych w Hadesie; syn Zeusa i Europy oraz brat Radamantysa i Sarpedona; mąż Pazyfae oraz ojciec Ariadny i Fedry;


lexentry: pol/Międzynarodowa_Agencja_Energii_Atomowej__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
trans_list: Mezinárodní agentura pro atomovou energii
sense:
organizacja międzynarodowa pracująca na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej;


lexentry: pol/Mjanma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mjanma
trans_list: Myanmar
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Południowej Azji, Birma;


lexentry: pol/Modlitwa_Pańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Modlitwa Pańska
trans_list: otčenáš
sense:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów;


lexentry: pol/Mojżesz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mojżesz
trans_list: Mojžíš
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;


lexentry: pol/Mokosz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mokosz
trans_list: Mokoš
sense:
(mitologia słowiańska) bogini słowiańska, interpretowana jako bogini płodności, wód i ziemi, słowiańska Bogini Matka;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moluki
trans_list: Moluky
sense:
(geografia, geograficzny) grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Moluki
trans_list: Moluky
sense:
(geografia, geograficzny) prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);


lexentry: pol/Monako__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Monako
trans_list: Monako
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Morawa_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morawa Południowa
trans_list: Jižní Morava
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, łącząc się z Morawą Zachodnią w środkowej Serbii, tworzy Morawę;


lexentry: pol/Morawy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morawy
trans_list: Morava
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;


lexentry: pol/Morze_Adriatyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Adriatyckie
trans_list: Jaderské moře
sense:
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Morze_Alborańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Alborańskie
trans_list: Alboránské moře
sense:
(geografia, geograficzny) akwen w zachodniej części Morza Śródziemnego, oddzielający północne wybrzeże Afryki od południowego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Morze_Andamańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Andamańskie
trans_list: Andamanské moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone w części północno-wschodniej Oceanu Indyjskiego na południowy wschód od Zatoki Bengalskiej, pomiędzy Półwyspem Indochińskim a wyspami: Nikobarami, Andamanami i Sumatrą;


lexentry: pol/Morze_Baffina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Baffina
trans_list: Baffinovo moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce leżące pomiędzy Grenlandią na wschodzie, Ziemią Baffina na zachodzie, Wyspą Ellesmere’a na północy;


lexentry: pol/Morze_Balearskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Balearskie
trans_list: Baleárské moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami;


lexentry: pol/Morze_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Beringa
trans_list: Beringovo moře
sense:
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;


lexentry: pol/Morze_Celtyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Celtyckie
trans_list: Keltské moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;


lexentry: pol/Morze_Czukockie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Czukockie
trans_list: Čukotské moře
sense:
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego leżąca za północnym kołem podbiegunowym, pomiędzy wybrzeżem Alaski a Syberią;


lexentry: pol/Morze_Grenlandzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Grenlandzkie
trans_list: Grónské moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce pomiędzy Grenlandią na zachodzie, Islandią na południu a Spitsbergenem i Wyspą Niedźwiedzią na wschodzie;


lexentry: pol/Morze_Jońskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Jońskie
trans_list: Jónské moře
sense:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;


lexentry: pol/Morze_Karaibskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Karaibskie
trans_list: Karibské moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Karskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Karskie
trans_list: Karské moře
sense:
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej;


lexentry: pol/Morze_Martwe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Martwe
trans_list: Mrtvé moře
sense:
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;


lexentry: pol/Morze_Norweskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Norweskie
trans_list: Norské moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Trackie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Trackie
trans_list: Thrácké moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji;


lexentry: pol/Morze_Tyrreńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Tyrreńskie
trans_list: Tyrhénské moře
sense:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;


lexentry: pol/Morze_Wattowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wattowe
trans_list: Waddenzee
sense:
(geografia, geograficzny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;


lexentry: pol/Morze_Wschodniochińskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wschodniochińskie
trans_list: Východočínské moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południe od Morza Żółtego, między wybrzeżem chińskim a wyspami Riukiu; z Morzem Południowochińskim łączy je Cieśnina Tajwańska;


lexentry: pol/Morze_Wschodniosyberyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Wschodniosyberyjskie
trans_list: Východosibiřské moře
sense:
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;


lexentry: pol/Morze_Łaptiewów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Łaptiewów
trans_list: Moře Laptěvů
sense:
(geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;


lexentry: pol/Morze_Śródziemne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Morze Śródziemne
trans_list: Středozemní moře
sense:
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Mowgli__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mowgli
trans_list: Mauglí
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie, bohater serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;


lexentry: pol/Mołdawia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mołdawia
trans_list: Moldavsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;


lexentry: pol/Mołoga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mołoga
trans_list: Mologa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim;


lexentry: pol/Msta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Msta
trans_list: Msta
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie obwodów nowogrodzkiego i twerskiego, uchodzi do jeziora Ilmen;


lexentry: pol/Mt__skrót__1
sense_num: 02
written_rep: Mt
trans_list: Matouš
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz


lexentry: pol/Mura__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Mura
trans_list: Mura
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Austrii, wschodniej Słowenii, północnej Chorwacji i zachodnich Węgrzech; w dorzeczu Dunaju;


lexentry: pol/Murcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Murcja
trans_list: Murcia
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii


lexentry: pol/Murom__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Murom
trans_list: Murom
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką;


lexentry: pol/Myszka_Miki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Myszka Miki
trans_list: Myšák Mickey
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya;


lexentry: pol/Młoda_Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Młoda Polska
trans_list: Mladé Polsko
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) polska odmiana modernizmu w literaturze, muzyce i sztuce na przełomie XIX i XX wieku;


lexentry: pol/NASA__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: NASA
trans_list: NASA
sense:
(administracja) (astronautyka, astronautyczny) amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, zajmująca się planowaniem, koordynacją i realizacją badań nad kosmosem;


lexentry: pol/NLPZ__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: NLPZ
trans_list: NSA
sense:
= (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;


lexentry: pol/NRD__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: NRD
trans_list: NDR
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna


lexentry: pol/Nabierieżnyje_Czełny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nabierieżnyje Czełny
trans_list: Naberežnyje Čelny
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone nad Kamą;


lexentry: pol/Nachodka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nachodka
trans_list: Nachodka
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;


lexentry: pol/Naddnieprze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Naddnieprze
trans_list: Podněpří
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w dorzeczu Dniepru;


lexentry: pol/Naddniestrzańska_Republika_Mołdawska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Naddniestrzańska Republika Mołdawska
trans_list: Podněsterská moldavská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Naddniestrza;


lexentry: pol/Naddniestrze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Naddniestrze
trans_list: Podněstří | Podněstersko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;


lexentry: pol/Nadrenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nadrenia
trans_list: Porýní
sense:
(geografia, geograficzny) luźno zdefiniowana kraina obejmująca ziemie wokół północnego i środkowego odcinka niemieckiego Renu;


lexentry: pol/Nadym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nadym
trans_list: Nadym
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w zachodniej Syberii, wpada do Zatoki Obskiej;


lexentry: pol/Nagroda_Nobla__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Nagroda Nobla
trans_list: Nobelova cena
sense:
wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla;


lexentry: pol/Nalczyk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nalczyk
trans_list: Nalčik
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;


lexentry: pol/Namib__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Namib
trans_list: Namibská poušť
sense:
(geografia, geograficzny) przybrzeżna pustynia położona na południu Afryki, głównie na terenie Namibii, a także w Angoli i Południowej Afryce;


lexentry: pol/Namur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Namur
trans_list: Namur
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);


lexentry: pol/Nanga_Parbat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nanga Parbat
trans_list: Nanga Parbat
sense:
(geografia, geograficzny) ośmiotysięcznik na zachodnim skraju Himalajów, na obszarze Kaszmiru w północno-wschodnim Pakistanie, dziewiąty co do wysokości szczyt świata;


lexentry: pol/Nantes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nantes
trans_list: Nantes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;


lexentry: pol/Napoleon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Napoleon
trans_list: Napoleon
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów


lexentry: pol/Narjan-Mar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Narjan-Mar
trans_list: Narjan-Mar
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;


lexentry: pol/Narwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Narwa
trans_list: Narva
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);


lexentry: pol/Nauru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nauru
trans_list: Nauru
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);


lexentry: pol/Nawarra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nawarra
trans_list: Navarra
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;


lexentry: pol/Neapol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Neapol
trans_list: Neapol
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;


lexentry: pol/Nebraska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nebraska
trans_list: Nebraska
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha;


lexentry: pol/Nemezys__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nemezys
trans_list: Nemesis
sense:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie sprawiedliwej odpłaty (zemsty), gniewu i kary bogów za bluźnierstwo i pychę ludzi przekraczających wyznaczone im granice; strażniczka równowagi świata;


lexentry: pol/Nercza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nercza
trans_list: Něrča
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki;


lexentry: pol/Nevada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nevada
trans_list: Nevada
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City;


lexentry: pol/Newa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Newa
trans_list: Něva
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w europejskiej części Rosji, wypływająca z jeziora Ładoga i uchodząca do Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Newel__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Newel
trans_list: Něvel
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel;


lexentry: pol/Niasa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niasa
trans_list: Malawi
sense:
(geografia, geograficzny) jezioro należące do grupy Wielkich Jezior Afrykańskich, położone w południowo-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Nica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nica
trans_list: Nica
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Tury;


lexentry: pol/Niedziela_Palmowa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Niedziela Palmowa
trans_list: Květná neděle
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;


lexentry: pol/Niedziela_Wielkanocna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Niedziela Wielkanocna
trans_list: Velikonoční neděle
sense:
(kościelny) najważniejsze święto w chrześcijaństwie, obchodzone na pamiątkę zmartwychwstania Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Nieftiejugansk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nieftiejugansk
trans_list: Něftějugansk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;


lexentry: pol/Niemcy_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemcy Wschodnie
trans_list: Východní Německo
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna, państwo istniejące w latach 1949-1990


lexentry: pol/Niemcy_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemcy Zachodnie
trans_list: Západní Německo
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec w latach 1949-1990;


lexentry: pol/Niemiecka_Republika_Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niemiecka Republika Demokratyczna
trans_list: Německá demokratická republika
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;


lexentry: pol/Nierl__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nierl
trans_list: Něrl
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Niger__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niger
trans_list: Niger
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) trzecia pod względem długości i powierzchni dorzecza rzeka Afryki (po Nilu i Kongu);


lexentry: pol/Niger__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niger
trans_list: Niger
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;


lexentry: pol/Nigeria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nigeria
trans_list: Nigérie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;


lexentry: pol/Nikobary__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nikobary
trans_list: Nikobary
sense:
(geografia, geograficzny) wydłużony południkowo archipelag należący do Indii, położony na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Nil__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nil
trans_list: Nil
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;


lexentry: pol/Niska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niska
trans_list: Niesky | Nízké
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, we wschodniej części kraju związkowego Saksonia, na terenie Łużyc Górnych;


lexentry: pol/Niszawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niszawa
trans_list: Nišava
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii i Bułgarii mająca źródła w Starej Płaninie i uchodząca do Morawy Południowej;


lexentry: pol/Niukża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niukża
trans_list: Ňukža
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim i amurskim; prawy dopływ Olokmy;


lexentry: pol/Niżniewartowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżniewartowsk
trans_list: Nižněvartovsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone i port nad Obem położone w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim;


lexentry: pol/Niżny_Nowogród__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżny Nowogród
trans_list: Nižnij Novgorod
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;


lexentry: pol/Niżny_Tagił__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Niżny Tagił
trans_list: Nižnij Tagil
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, nad Tagiłem;


lexentry: pol/Nogaj__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Nogaj
trans_list: nogajština
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek ludu tureckiego zamieszkującego północny Kaukaz, zwłaszcza Dagestan, Karaczajo-Czerkiesję i Kraj Stawropolski, wywodzącego się od koczowniczych plemion Złotej Ordy


lexentry: pol/Nogaj__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Nogaj
trans_list: nogajština
sense:
(historia, historyczny, historycznie) potężny emir (bejlerbej) z XIII wieku, praprawnuk Czyngis-chana, przywódca zachodniego ułusu Złotej Ordy, od którego nazwiska powstał etnonim ludu nogajskiego


lexentry: pol/Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Normandia
trans_list: Normandie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;


lexentry: pol/Norwegia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Norwegia
trans_list: Norsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;


lexentry: pol/Nowa_Fundlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Fundlandia
trans_list: Newfoundland | Nový Foundland
sense:
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;


lexentry: pol/Nowa_Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowa Kaledonia
trans_list: Nová Kaledonie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;


lexentry: pol/Nowokuźnieck__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowokuźnieck
trans_list: Novokuzněck
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;


lexentry: pol/Noworosja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Noworosja
trans_list: Nové Rusko | Novorusko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;


lexentry: pol/Nowy_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nowy Testament
trans_list: Nový zákon
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;


lexentry: pol/Nubia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nubia
trans_list: Núbie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;


lexentry: pol/Nukus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Nukus
trans_list: Nukus
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum;


lexentry: pol/Numidia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Numidia
trans_list: Numidie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;


lexentry: pol/Oczamczyra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oczamczyra
trans_list: Očamčyra
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Czarnym, położone na wybrzeżu Abchazji;


lexentry: pol/Odkupiciel__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Odkupiciel
trans_list: Vykupitel
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Ofiarowanie_Pańskie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ofiarowanie Pańskie
trans_list: Hromnice | Očišťování Panny Marie | Uvedení Páně do chrámu
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie, upamiętniające ofiarowanie Jezusa Chrystusa w Świątyni Jerozolimskiej (w 40. dniu od jego narodzin);


lexentry: pol/Ohio__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ohio
trans_list: Ohio
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;


lexentry: pol/Ohrza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ohrza
trans_list: Ohře
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) lewy dopływ Łaby, przepływa przez Bawarię (Niemcy) oraz Czechy;


lexentry: pol/Ojcze_nasz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ojcze nasz
trans_list: Otče náš
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów tych słów;


lexentry: pol/Ojmiakon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ojmiakon
trans_list: Ojmjakon
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką;


lexentry: pol/Oka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oka
trans_list: Oka
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Okeanos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Okeanos
trans_list: Ókeanos
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wielkiej rzeki (wielkiego morza, oceanu) otaczającej świat, najstarszy z tytanów;


lexentry: pol/Oklahoma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oklahoma
trans_list: Oklahoma
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;


lexentry: pol/Oksytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oksytania
trans_list: Okcitánie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowej Francji, jego stolicą jest Tuluza;


lexentry: pol/Oksytania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oksytania
trans_list: Okcitánie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;


lexentry: pol/Oktiabrskij__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oktiabrskij
trans_list: Okťabrskij
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich;


lexentry: pol/Oldenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oldenburg
trans_list: Oldenburg
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Oldenburgu (1.2);


lexentry: pol/Oldenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oldenburg
trans_list: Oldenburg
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;


lexentry: pol/Olimpia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Olimpia
trans_list: Olympie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;


lexentry: pol/Olokma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Olokma
trans_list: Oljokma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim, amurskim i Jakucji; prawy dopływ Leny;


lexentry: pol/Oman__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oman
trans_list: Omán
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;


lexentry: pol/Omołoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Omołoj
trans_list: Omoloj
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, uchodzi do Morza Łaptiewów;


lexentry: pol/Omołon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Omołon
trans_list: Omolon
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy;


lexentry: pol/Omsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Omsk
trans_list: Omsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;


lexentry: pol/Onega__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Onega
trans_list: Oněga
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;


lexentry: pol/Onon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Onon
trans_list: Onon gol
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka we wschodniej Mongolii i Rosji, po połączeniu z Ingodą tworzy Szyłkę;


lexentry: pol/Or__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Or
trans_list: Or
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i wschodniej Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Uralu w zlewisku Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Orawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orawa
trans_list: Orava
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny w Słowacji i częściowo w Polsce, w dorzeczu Orawy (1.1);


lexentry: pol/Organizacja_Narodów_Zjednoczonych__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Organizacja Narodów Zjednoczonych
trans_list: Organizace spojených národů
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;


lexentry: pol/Organizacja_Traktatu_Północnoatlantyckiego__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego
trans_list: Severoatlantická aliance
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Orinoko__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Orinoko
trans_list: Orinoko
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;


lexentry: pol/Orion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orion
trans_list: Orion
sense:
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);


lexentry: pol/Orionidy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orionidy
trans_list: Orionidy
sense:
(astronomia, astronomiczny) rój meteorów związany z kometą Halleya, którego radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt, obserwowany rokrocznie około 21 października;


lexentry: pol/Ormuz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ormuz
trans_list: Hormuzský průliv
sense:
(geografia, geograficzny) cieśnina Oceanu Indyjskiego pomiędzy Zatoką Perską od zachodu a Zatoką Omańską od wschodu, której północne wybrzeże należy do Iranu, a południowe do Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Omanu;


lexentry: pol/Orzeł__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orzeł
trans_list: Orel
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Orłowa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Orłowa
trans_list: Orlová
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina na Śląsku Cieszyńskim;


lexentry: pol/Osaka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osaka
trans_list: Ósaka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;


lexentry: pol/Osetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osetia
trans_list: Osetie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;


lexentry: pol/Osijek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osijek
trans_list: Osijek
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;


lexentry: pol/Osinniki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osinniki
trans_list: Osinniki
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;


lexentry: pol/Osobłoga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Osobłoga
trans_list: Osoblaha
sense:
(geografia, geograficzny) wieś gminna w Czechach w województwie morawsko-śląskim, w powiecie Bruntal;


lexentry: pol/Ostatnia_Wieczerza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ostatnia Wieczerza
trans_list: Poslední večeře
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;


lexentry: pol/Ołoniec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ołoniec
trans_list: Oloněc
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii;


lexentry: pol/Oś__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Oś
trans_list: náprava
sense:
(historia, historyczny, historycznie) sojusz państw podczas II wojny światowej (Niemcy - III Rzesza, faszystowskie Włochy, Japonia), blok państw przeciwstawnych aliantom


lexentry: pol/PRL__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: PRL
trans_list: PLR
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Rzeczpospolita Ludowa;


lexentry: pol/Palatynat__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palatynat
trans_list: Falc
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodnich Niemczech, położona na zachód od Renu;


lexentry: pol/Palau__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palau
trans_list: Palau
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;


lexentry: pol/Palestyna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Palestyna
trans_list: Palestina
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Pamir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pamir
trans_list: Pamír
sense:
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;


lexentry: pol/Pan_Bóg__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pan Bóg
trans_list: Pán Bůh
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie


lexentry: pol/Pandora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pandora
trans_list: Pandóra
sense:
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;


lexentry: pol/Pandż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pandż
trans_list: Pandž
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-wschodnim Afganistanie i w południowym Tadżykistanie;


lexentry: pol/Pani__zaimekosobowy__1
sense_num: 02
written_rep: Pani
trans_list: člověk
sense:
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty


lexentry: pol/Panna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Panna
trans_list: Panna
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;


lexentry: pol/Papeete__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Papeete
trans_list: Papeete
sense:
(geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;


lexentry: pol/Papua-Nowa_Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Papua-Nowa Gwinea
trans_list: Papua-Nová Guinea
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;


lexentry: pol/Parlament_Europejski__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Parlament Europejski
trans_list: Evropský parlament
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;


lexentry: pol/Parma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Parma
trans_list: Parma
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);


lexentry: pol/Parys__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Parys
trans_list: Paris
sense:
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;


lexentry: pol/Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Paryż
trans_list: Paříž
sense:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;


lexentry: pol/Pas_Kuipera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pas Kuipera
trans_list: Kuiperův pás
sense:
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;


lexentry: pol/Pasawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pasawa
trans_list: Pasov
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pascha
trans_list: Velikonoce
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Wielkanoc we wschodnich Kościołach chrześcijańskich;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pascha
trans_list: pesach
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;


lexentry: pol/Pasztun__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pasztun
trans_list: Paštun
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek głównej grupy etnicznej Afganistanu i Pakistanu, mówiący językiem paszto


lexentry: pol/Pawia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pawia
trans_list: Pavia
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii, położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino;


lexentry: pol/Pałana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pałana
trans_list: Palana
sense:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2);


lexentry: pol/Pański__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: Pański
trans_list: nedělní
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do Boga, związany z Bogiem, w szczególności Chrystusem


lexentry: pol/Państwo_Islamskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Państwo Islamskie
trans_list: Islámský stát
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;


lexentry: pol/Państwo_Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Państwo Izrael
trans_list: Stát Izrael
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa


lexentry: pol/Peczora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peczora
trans_list: Pečora
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji płynąca przez Republikę Komi oraz przez Nieniecki Okręg Autonomiczny;


lexentry: pol/Pentateuch__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pentateuch
trans_list: Pentateuch
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę


lexentry: pol/Perpignan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perpignan
trans_list: Perpignan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie;


lexentry: pol/Persefona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Persefona
trans_list: Persefona | Persefone
sense:
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;


lexentry: pol/Perseidy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perseidy
trans_list: Perseidy
sense:
(astronomia, astronomiczny) rój meteorów obserwowany rokrocznie 10 sierpnia w gwiazdozbiorze Perseusza;


lexentry: pol/Perseusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Perseusz
trans_list: Perseus
sense:
(mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);


lexentry: pol/Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peru
trans_list: Peru
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;


lexentry: pol/Peryń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peryń
trans_list: Peryň
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep położony u zbiegu jeziora Ilmen i rzeki Wołchow, niedaleko Nowogrodu Wielkiego


lexentry: pol/Peterhof__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Peterhof
trans_list: Petěrgof
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;


lexentry: pol/Pewek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pewek
trans_list: Pevek
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym;


lexentry: pol/Piasina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piasina
trans_list: Pjasina
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego;


lexentry: pol/Piatigorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piatigorsk
trans_list: Pjatigorsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;


lexentry: pol/Picunda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Picunda
trans_list: Picunda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;


lexentry: pol/Piemont__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Piemont
trans_list: Piemont
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;


lexentry: pol/Pietropawłowsk_Kamczacki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pietropawłowsk Kamczacki
trans_list: Petropavlovsk-Kamčatskij
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego;


lexentry: pol/Pikardia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pikardia
trans_list: Pikardie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;


lexentry: pol/Pittsburgh__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pittsburgh
trans_list: Pittsburgh
sense:
(geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;


lexentry: pol/Pięćdziesiątnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pięćdziesiątnica
trans_list: letnice
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów


lexentry: pol/Pięćdziesiątnica__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pięćdziesiątnica
trans_list: letnice
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory


lexentry: pol/Pińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pińsk
trans_list: Pinsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci


lexentry: pol/Plejada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Plejada
trans_list: Plejáda
sense:
(mitologia grecka) każda z siedmiu nimf, córek Atlasa, które zostały przeniesione na firmament jako otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka, zwana Plejadami;


lexentry: pol/Pluton__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pluton
trans_list: Pluto
sense:
(mitologia grecka) przydomek Hadesa jako boga podziemnego bogactwa (m.in. kruszców, płodnego ziarna), plonów i urodzaju;


lexentry: pol/Pluton__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Pluton
trans_list: Pluto
sense:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Podhale__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Podhale
trans_list: Podhalí
sense:
(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) region etnograficzny na południu Polski u północnego podnóża Tatr;


lexentry: pol/Podole__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Podole
trans_list: Podolí
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze dzisiejszej zachodniej Ukrainy oraz w Republice Mołdawii na lewym brzegu Dniestru;


lexentry: pol/Pokojowa_Nagroda_Nobla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pokojowa Nagroda Nobla
trans_list: Nobelova cena za mír
sense:
Nagroda Nobla przyznawana przez Norweski Komitet Noblowski za działalność na rzecz światowego pokoju;


lexentry: pol/Pole_Marsowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pole Marsowe
trans_list: Martovo pole
sense:
(geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;


lexentry: pol/Polesie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polesie
trans_list: Polesí
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna i historyczna na Białorusi, Ukrainie oraz we wschodniej Polsce;


lexentry: pol/Polessk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polessk
trans_list: Polessk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji w obwodzie królewieckim nad Zalewem Kurońskim;


lexentry: pol/Polihymnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polihymnia
trans_list: Polyhymnia
sense:
(mitologia grecka) muza poezji sakralnej i hymnicznej oraz pantomimy, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Polska
trans_list: Polsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;


lexentry: pol/Pomorzanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pomorzanin
trans_list: německý špic trpasličí
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;


lexentry: pol/Pompeje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pompeje
trans_list: Pompeje
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;


lexentry: pol/Ponoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ponoj
trans_list: Ponoj
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) najdłuższa rzeka na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Morza Białego, położona w całości w Rosji;


lexentry: pol/Pont__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pont
trans_list: Pontus
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;


lexentry: pol/Popigaj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Popigaj
trans_list: Popigaj
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, uchodzi do estuarium Chatangi;


lexentry: pol/Portoryko__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Portoryko
trans_list: Portoriko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;


lexentry: pol/Portugalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Portugalia
trans_list: Portugalsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Posawie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Posawie
trans_list: Posáví
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina położona w dolinie rzeki Sawy, na obszarze Słowenii, Chorwacji, Bośni i Serbii


lexentry: pol/Posejdon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Posejdon
trans_list: Poseidón
sense:
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;


lexentry: pol/Poti__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Poti
trans_list: Poti
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Powołże__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Powołże
trans_list: Povolží
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej, rozciągająca się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu;


lexentry: pol/Połtawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Połtawa
trans_list: Poltava
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Worsklą, stolica obwodu i rejonu połtawskiego;


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Południe
trans_list: jih
sense:
(geografia, geograficzny) kraje leżące na południu Europy (głównie Włochy, Hiszpania, Grecja i Portugalia)


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Południe
trans_list: jih
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki, państwo istniejące w latach 1860-1865


lexentry: pol/Prawo_i_Sprawiedliwość__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prawo i Sprawiedliwość
trans_list: Právo a spravedlnost
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych;


lexentry: pol/Prekmurje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prekmurje
trans_list: Zámuří
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii;


lexentry: pol/Prisztina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prisztina
trans_list: Priština
sense:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Prokopjewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prokopjewsk
trans_list: Prokopjevsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;


lexentry: pol/Pronia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pronia
trans_list: Proňa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży;


lexentry: pol/Protektorat_Czech_i_Moraw__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Protektorat Czech i Moraw
trans_list: Protektorát | protektorát Čechy a Morava
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednostka administracyjna utworzona podczas drugiej wojny światowej z ziem czeskich okupowanych przez Trzecią Rzeszę;


lexentry: pol/Prowansja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prowansja
trans_list: Provence
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Prudnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prudnik
trans_list: Prudník
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w województwie opolskim, lewy dopływ Osobłogi;


lexentry: pol/Prut__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prut
trans_list: Prut
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią;


lexentry: pol/Prypeć__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prypeć
trans_list: Pripjať
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, opuszczone po katastrofie w Czarnobylu;


lexentry: pol/Prypeć__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Prypeć
trans_list: Pripjať
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Przedkarpacie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Przedkarpacie
trans_list: Předkarpatsko | Předkarpatí
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie


lexentry: pol/Przedlitawia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Przedlitawia
trans_list: Cislajtánie | Předlitavsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa używana na określenie cesarskiej części Austro-Węgier, zarządzanej bezpośrednio z Wiednia;


lexentry: pol/Pula__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pula
trans_list: Pula
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Pur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pur
trans_list: Pur
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Pyszma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Pyszma
trans_list: Pyšma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Federacji Rosyjskiej na Syberii, prawy dopływ Tury;


lexentry: pol/Pytia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Pytia
trans_list: Pýthia
sense:
(starożytność) kapłanka w starożytnej Grecji, pełniąca rolę wieszczki w wyroczni Apollina w Delfach;


lexentry: pol/Périgord__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Périgord
trans_list: Périgord
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;


lexentry: pol/Północ__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Północ
trans_list: půlnoc
sense:
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie


lexentry: pol/Półwysep_Antarktyczny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Antarktyczny
trans_list: Antarktický poloostrov
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Półwysep_Arabski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Arabski
trans_list: Arabský poloostrov
sense:
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;


lexentry: pol/Półwysep_Bretoński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Bretoński
trans_list: Bretaň
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej części Francji, od północy oblany wodami kanału La Manche, zaś od południa wodami Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Półwysep_Iberyjski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Iberyjski
trans_list: Pyrenejský poloostrov
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Europie, między Oceanem Atlantyckim a Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Półwysep_Murawiowa-Amurskiego__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Murawiowa-Amurskiego
trans_list: Poloostrov Muravjova-Amurského
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep wrzynający się w Zatokę Piotra Wielkiego na Morzu Japońskim, w pobliżu Władywostoku;


lexentry: pol/Półwysep_Sambijski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Półwysep Sambijski
trans_list: Sambijský poloostrov
sense:
(geografia, geograficzny) półwysep na terenie Rosji rozdzielający Zalew Wiślany od Zalewu Kurońskiego;


lexentry: pol/RWPG__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: RWPG
trans_list: RVHP
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej;


lexentry: pol/Raba__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Raba
trans_list: Rába
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Austrii i północno-zachodnich Węgrzech, dopływ Dunaju Moszońskiego;


lexentry: pol/Rak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rak
trans_list: Rak
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;


lexentry: pol/Raszt__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Raszt
trans_list: Rašt
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Rawenna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rawenna
trans_list: Ravenna
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);


lexentry: pol/Reichstag__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reichstag
trans_list: říšský sněm
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) sejm rzeski, sejm rzeszowy, parlament, zgromadzenie przedstawicielskie w kolejnych formach państwowości Niemiec od XV w. do 1945 r.;


lexentry: pol/Reims__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reims
trans_list: Remeš
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;


lexentry: pol/Ren__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ren
trans_list: Rýn
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię i Holandię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;


lexentry: pol/Republika_Albanii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Albanii
trans_list: Albánská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Angoli__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Angoli
trans_list: Angolská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli;


lexentry: pol/Republika_Argentyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Argentyńska
trans_list: Argentinská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny;


lexentry: pol/Republika_Armenii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Armenii
trans_list: Arménská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Azerbejdżanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Azerbejdżanu
trans_list: Ázerbájdžánská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Beninu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Beninu
trans_list: Beninská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu


lexentry: pol/Republika_Chińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Chińska
trans_list: Čínská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Cypryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Cypryjska
trans_list: Kyperská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Czeska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Czeska
trans_list: Česká republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)


lexentry: pol/Republika_Czuwaska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Czuwaska
trans_list: Čuvašská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Czuwaszji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej


lexentry: pol/Republika_Dominikańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Dominikańska
trans_list: Dominikánská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Federalna_Niemiec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Federalna Niemiec
trans_list: Spolková republika Německo
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;


lexentry: pol/Republika_Finlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Finlandii
trans_list: Finská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii;


lexentry: pol/Republika_Grecka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Grecka
trans_list: Řecká republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Równikowej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Gwinei Równikowej
trans_list: Republika Rovníková Guinea
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej


lexentry: pol/Republika_Iraku__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Iraku
trans_list: Irácká republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa


lexentry: pol/Republika_Irlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Irlandii
trans_list: Irská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kazachstanu
trans_list: Kazachstán
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kirgiska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Kirgiska
trans_list: Kyrgyzská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Konga
trans_list: Konžská republika | Republika Kongo
sense:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;


lexentry: pol/Republika_Litewska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Litewska
trans_list: Litva
sense:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Macedonii
trans_list: Republika Makedonie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) nazwa Republiki Macedonii Północnej (Macedonii Północnej) używana do początku 2019 r.


lexentry: pol/Republika_Malty__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Malty
trans_list: Maltská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Portugalska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Portugalska
trans_list: Portugalská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_San_Marino__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika San Marino
trans_list: Republika San Marino
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa San Marino jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Serbii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Serbii
trans_list: Srbská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Serbska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Serbska
trans_list: Republika srbská
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dwóch jednostek składowych Bośni i Hercegowiny, zamieszkana w większości przez Serbów;


lexentry: pol/Republika_Singapuru__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Singapuru
trans_list: Singapurská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Sudanu_Południowego__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Sudanu Południowego
trans_list: Jihosúdánská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu Południowego jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Słowacka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Słowacka
trans_list: Slovenská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;


lexentry: pol/Republika_Togijska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Togijska
trans_list: Tožská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Togo jako państwa


lexentry: pol/Republika_Turcji__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Turcji
trans_list: Turecká republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Włoska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Włoska
trans_list: Italská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa oficjalna Włoch;


lexentry: pol/Republika_Łotewska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Łotewska
trans_list: Lotyšská republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
trans_list: Středoafrická republika
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Reunion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Reunion
trans_list: Réunion
sense:
(geografia, geograficzny) wulkaniczna wyspa na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium zamorskim Francji


lexentry: pol/Rewda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rewda
trans_list: Revda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;


lexentry: pol/Riazań__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Riazań
trans_list: Rjazaň
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;


lexentry: pol/Rież__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rież
trans_list: Rež
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, wraz z Nejwą tworzy Nicę;


lexentry: pol/Rijeka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rijeka
trans_list: Rijeka
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Riwiera_Makarska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Riwiera Makarska
trans_list: Makarská riviéra
sense:
(geografia, geograficzny) region turystyczny na wybrzeżu Morza Adriatyckiego, położony w środkowej części Dalmacji;


lexentry: pol/Rodopy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rodopy
trans_list: Rodopy
sense:
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;


lexentry: pol/Romania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Romania
trans_list: Romagna
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rosja
trans_list: Rusko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rostock__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rostock
trans_list: Rostock
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;


lexentry: pol/Rostów_nad_Donem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rostów nad Donem
trans_list: Rostov na Donu
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Rożawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rożawa
trans_list: Rojava
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;


lexentry: pol/Rublowka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rublowka
trans_list: Rubljovka
sense:
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) zachodnie przedmieście Moskwy zamieszkałe przez bogatych Rosjan i rosyjską elitę polityczną;


lexentry: pol/Rumunia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rumunia
trans_list: Rumunsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;


lexentry: pol/Rustawi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rustawi
trans_list: Rustavi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;


lexentry: pol/Ruwenzori__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ruwenzori
trans_list: Ruwenzori
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Afryce Środkowej, na pograniczu Demokratycznej Republiki Konga i Ugandy;


lexentry: pol/Ruś_Kijowska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ruś Kijowska
trans_list: Kyjevská Rus
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo feudalne w Europie;


lexentry: pol/Ruś__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ruś
trans_list: Rus
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczna nazwa ziem położonych na obszarze dzisiejszej Ukrainy i Białorusi, a także w zachodniej części Rosji europejskiej oraz wschodniej części Polski


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rwanda
trans_list: Rwanda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/Ryby__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ryby
trans_list: Ryby
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;


lexentry: pol/Rzeka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Rzeka
trans_list: Řeka
sense:
(geografia, geograficzny) gmina w Czechach, w kraju morawsko-śląskim w powiecie Frydek-Mistek, w historycznych granicach Śląska Cieszyńskiego;


lexentry: pol/Rzesza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Rzesza
trans_list: rajch
sense:
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;


lexentry: pol/SMS__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: SMS
trans_list: esemeska | textovka
sense:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


lexentry: pol/SRR__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: SRR
trans_list: SSR
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) = Socjalistyczna Republika Radziecka


lexentry: pol/Sahara_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sahara Zachodnia
trans_list: Západní Sahara
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;


lexentry: pol/Saint_Kitts_i_Nevis__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saint Kitts i Nevis
trans_list: Svatý Kryštof a Nevis
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saint Lucia
trans_list: Svatá Lucie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saipan
trans_list: Saipan
sense:
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saipan
trans_list: Saipan
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/Sakmara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sakmara
trans_list: Sakmara
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie Baszkortostanu i obwodu orenburskiego, prawostronny dopływ Uralu;


lexentry: pol/Salamanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Salamanka
trans_list: Salamanca
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, stolica prowincji Salamanka (1.2);


lexentry: pol/Salzburg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Salzburg
trans_list: Salcburk | Solnohrad
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);


lexentry: pol/Samara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samara
trans_list: Samara
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniepru; źródła rzeki znajdują się na zachodnim skłonie Wyżyny Donieckiej;


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samaria
trans_list: Samaří
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samaria
trans_list: Samaří
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;


lexentry: pol/Samarytanin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Samarytanin
trans_list: samaritán
sense:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek małej semickiej grupy etniczno-religijnej żyjącej w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej i wyznającej samarytanizm, potomek mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii;


lexentry: pol/Samcche-Dżawachetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samcche-Dżawachetia
trans_list: Samcche-Džavachetie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowej Gruzji;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Samoa
trans_list: Samoa
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/Sandżak__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sandżak
trans_list: sandžak
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Sas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sas
trans_list: Sas
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek ludu pochodzenia germańskiego, osiadłego w średniowieczu w Westfalii i Dolnej Saksonii;


lexentry: pol/Sas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sas
trans_list: Sas
sense:
(historia, historyczny, historycznie) członek rodu szlacheckiego, dynastii związanej z Saksonią; również przydomek polskiego króla Augusta III


lexentry: pol/Saska_Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Saska Szwajcaria
trans_list: Saské Švýcarsko
sense:
(geografia, geograficzny) kraina w niemieckiej części Gór Połabskich znajdujących się po obu brzegach Łaby, na południowy wschód od Drezna;


lexentry: pol/Satledź__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Satledź
trans_list: Satludž
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Saturn
trans_list: Saturn
sense:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga co do wielkości planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Scyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Scyta
trans_list: Skyt | Skyth
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;


lexentry: pol/Scytia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Scytia
trans_list: Skythie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) rozległa stepowa kraina historyczna Eurazji obejmująca część dzisiejszej Ukrainy, południowej Rosji i Kazachstanu, zamieszkana przez Scytów, koczowniczy lud indoeuropejski;


lexentry: pol/Sedan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sedan
trans_list: Sedan
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;


lexentry: pol/Semita__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Semita
trans_list: Semita
sense:
(etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan;


lexentry: pol/Semitka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Semitka
trans_list: Semita
sense:
(etnografia, etnograficzny) członkini jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Senegal
trans_list: Senegal
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;


lexentry: pol/Septuaginta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Septuaginta
trans_list: Septuaginta
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Serbia
trans_list: Srbsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Serbia_i_Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Serbia i Czarnogóra
trans_list: Srbsko a Černá Hora
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Seszele
trans_list: Seychely
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Siaś__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Siaś
trans_list: Sjas
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim i obwodzie leningradzkim, uchodzi do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Siedmiorzecze__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Siedmiorzecze
trans_list: Sedmiříčí
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sierra Leone
trans_list: Sierra Leone
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Singapur
trans_list: Singapur
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skalda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skalda
trans_list: Šelda
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;


lexentry: pol/Skania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skania
trans_list: Skánie
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skorpion
trans_list: Štír
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Skorpion
trans_list: Štír
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Slawonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Slawonia
trans_list: Slavonie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;


lexentry: pol/Socza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Socza
trans_list: Soča
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Włochy i Słowenię, wypływa z Alp Julijskich i uchodzi do Zatoki Weneckiej;


lexentry: pol/Sogdiana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sogdiana
trans_list: Sogdiana
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;


lexentry: pol/Solidarność__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Solidarność
trans_list: Solidarita
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”;


lexentry: pol/Solon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Solon
trans_list: Solón
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Somalia
trans_list: Somálsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Somaliland__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Somaliland
trans_list: Somaliland
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Sopot__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sopot
trans_list: Sopoty
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe i nadmorski kurort w Polsce, w województwie pomorskim;


lexentry: pol/Sparta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sparta
trans_list: Sparta
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;


lexentry: pol/Spira__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Spira
trans_list: Špýr
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Spisz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Spisz
trans_list: Spiš
sense:
(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) region etnograficzny na południu Polski i w środkowej Słowacji;


lexentry: pol/Srem__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Srem
trans_list: Srem
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację;


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sri Lanka
trans_list: Srí Lanka | Šrí Lanka
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stalin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stalin
trans_list: Stalin
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;


lexentry: pol/Stany_Zjednoczone_Ameryki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stany Zjednoczone Ameryki
trans_list: Spojené státy americké
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Stara_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stara Hercegowina
trans_list: Stara Hercegovina
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Czarnogóry;


lexentry: pol/Stara_Marchia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stara Marchia
trans_list: Stará marka
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w obecnym kraju związkowym Saksonia-Anhalt, najstarsza część Marchii Brandenburskiej, położona na lewym brzegu Łaby, na północ od Magdeburga;


lexentry: pol/Stara_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stara Saksonia
trans_list: Staří Sasové
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, pokrywająca się w dużej mierze z obecną Dolną Saksonią, gdzie mieściły się we wczesnym średniowieczu siedziby plemienia Sasów a później księstwo Saksonii;


lexentry: pol/Stary_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stary Testament
trans_list: Starý zákon
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;


lexentry: pol/Stolica_Apostolska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stolica Apostolska
trans_list: Svatý stolec
sense:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan


lexentry: pol/Stolica_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stolica Święta
trans_list: Svatý stolec
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim


lexentry: pol/Stralsund__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stralsund
trans_list: Stralsund
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Strzelec
trans_list: Střelec
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Strzelec
trans_list: Střelec
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Stuttgart__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Stuttgart
trans_list: Stuttgart
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Styria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Styria
trans_list: Štýrsko
sense:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;


lexentry: pol/Suazi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suazi
trans_list: Svazijsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;


lexentry: pol/Suchona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suchona
trans_list: Suchona
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem;


lexentry: pol/Sudety__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sudety
trans_list: Sudety | Krkonošsko-jesenická subprovincie | Krkonošsko-jesenická soustava | Sudetská soustava
sense:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;


lexentry: pol/Sugoj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sugoj
trans_list: Sugoj
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy;


lexentry: pol/Suna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Suna
trans_list: Suna
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii;


lexentry: pol/Sungari__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sungari
trans_list: Sungari
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Mandżurii w Chinach, prawobrzeżny i zarazem największy dopływ Amuru;


lexentry: pol/Sunża__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sunża
trans_list: Sunža
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka zachodniej Rosji, na terenie Osetii Północnej, Inguszetii i Czeczenii, prawy dopływ rzeki Terek;


lexentry: pol/Surchan-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Surchan-daria
trans_list: Surchandarja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Surinam
trans_list: Surinam
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;


lexentry: pol/Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Swanetia
trans_list: Svanetie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Swobodny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Swobodny
trans_list: Svobodnyj
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sycylia
trans_list: Sicílie
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Sydon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sydon
trans_list: Sidón
sense:
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Syn_Boży__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syn Boży
trans_list: Boží syn
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: określenie Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Syn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syn
trans_list: Syn
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: druga osoba Trójcy Świętej


lexentry: pol/Syngalezka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Syngalezka
trans_list: Sinhálec
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;


lexentry: pol/Syr-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syr-daria
trans_list: Syrdarja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;


lexentry: pol/Syriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syriusz
trans_list: Sirius
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;


lexentry: pol/Syłwa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Syłwa
trans_list: Sylva
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


lexentry: pol/Szatan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szatan
trans_list: Satan
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;


lexentry: pol/Szczecin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szczecin
trans_list: Štětín
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;


lexentry: pol/Szeherezada__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szeherezada
trans_list: Šahrazád
sense:
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;


lexentry: pol/Sziraz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Sziraz
trans_list: Šíráz
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;


lexentry: pol/Sziwa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sziwa
trans_list: Šiva
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stwórca, opiekun i niszczyciel świata, jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;


lexentry: pol/Szlezwik-Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szlezwik-Holsztyn
trans_list: Šlesvicko-Holštýnsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;


lexentry: pol/Szuja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szuja
trans_list: Šuja
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;


lexentry: pol/Szumawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szumawa
trans_list: Šumava
sense:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii, stanowiące południowo-zachodnie obrzeżenie Masywu Czeskiego;


lexentry: pol/Szwabia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwabia
trans_list: Švábsko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;


lexentry: pol/Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwajcaria
trans_list: Švýcarsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;


lexentry: pol/Szwecja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Szwecja
trans_list: Švédsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;


lexentry: pol/Sąd_Ostateczny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Sąd Ostateczny
trans_list: poslední soud
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;


lexentry: pol/Słowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Słowacja
trans_list: Slovensko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Słowenia
trans_list: Slovinsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Słowianin
trans_list: Slovan
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słowianka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Słowianka
trans_list: Slovanka
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Słońce
trans_list: Slunce
sense:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Tabor__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tabor
trans_list: Tábor
sense:
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa miast, miejscowości, gmin lub ich części w Polsce i innych krajach


lexentry: pol/Tadź_Mahal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tadź Mahal
trans_list: Tádž Mahal
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;


lexentry: pol/Taganrog__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Taganrog
trans_list: Taganrog
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;


lexentry: pol/Tajmyra__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tajmyra
trans_list: Tajmyra
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;


lexentry: pol/Tajwan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tajwan
trans_list: Tchaj-wan | Taiwan
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;


lexentry: pol/Tales__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tales
trans_list: Thalés
sense:
(historia, historyczny, historycznie) filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Tambow__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tambow
trans_list: Tambov
sense:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;


lexentry: pol/Tamil__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tamil
trans_list: tamilský
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki


lexentry: pol/Tamilka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tamilka
trans_list: tamilština
sense:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;


lexentry: pol/Tanganika__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tanganika
trans_list: Tanganika
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;


lexentry: pol/Tangier__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tangier
trans_list: Tanger
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Tanzania
trans_list: Tanzanie | Tanzánie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Tara__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tara
trans_list: Tara
sense:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Tarent__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tarent
trans_list: Tarent
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Tarym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tarym
trans_list: Tarim
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;


lexentry: pol/Tasiejewa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tasiejewa
trans_list: Tasejeva
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;


lexentry: pol/Tatarstan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tatarstan
trans_list: Tatarstán
sense:
(geografia, geograficzny) podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu;


lexentry: pol/Tawda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tawda
trans_list: Tavda
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;


lexentry: pol/Taz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Taz
trans_list: Taz
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Temelin__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Temelin
trans_list: Temelín
sense:
(geografia, geograficzny) wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim; 2 km od Temelina znajduje się elektrownia jądrowa;


lexentry: pol/Tennessee__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Tennessee
trans_list: Tennessee
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;


lexentry: pol/Teodozja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Teodozja
trans_list: Feodosija
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka polis w miejscu współczesnej Teodozji (1.2)


lexentry: pol/Terek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Terek
trans_list: Těrek
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Termopile__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Termopile
trans_list: Thermopyly
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;


lexentry: pol/Terpsychora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Terpsychora
trans_list: Terpsichoré
sense:
(mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Teuton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Teuton
trans_list: Germán
sense:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia germańskiego, wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego


lexentry: pol/Tierieszka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tierieszka
trans_list: Těreška
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Togo
trans_list: Togo
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tonga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tonga
trans_list: Tonga
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;


lexentry: pol/Tora__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tora
trans_list: Tóra
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;


lexentry: pol/Toskania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Toskania
trans_list: Toskánsko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;


lexentry: pol/Tracja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tracja
trans_list: Thrákie
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;


lexentry: pol/Trewir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trewir
trans_list: Trevír
sense:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;


lexentry: pol/Triest__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Triest
trans_list: Terst
sense:
(geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Troja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Troja
trans_list: Trója
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Troyes__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Troyes
trans_list: Troyes
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;


lexentry: pol/Trybunał_Konstytucyjny__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trybunał Konstytucyjny
trans_list: ústavní soud
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;


lexentry: pol/Trynidad__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trynidad
trans_list: trojice
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trynidad i Tobago
trans_list: Trinidad a Tobago
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trzeci Świat
trans_list: rozvojová země
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) XX wiek grupa państw nienależąca ani do bloku kapitalistycznego (pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych), ani do komunistycznego (ZSRR)


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Trzeci Świat
trans_list: rozvojová země
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;


lexentry: pol/Trzej_Królowie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trzej Królowie
trans_list: tři králové
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;


lexentry: pol/Trzyniec__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trzyniec
trans_list: Třinec
sense:
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Czechach, nad Olzą, w kraju morawsko-śląskim, w obrębie Śląska Cieszyńskiego;


lexentry: pol/Trójca_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trójca Święta
trans_list: trojice
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;


lexentry: pol/Trójmiasto__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Trójmiasto
trans_list: Trojměstí
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;


lexentry: pol/Tulon__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tulon
trans_list: Toulon
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turcja
trans_list: Turecko
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turkmenistan
trans_list: Turkmenistán
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Turks_i_Caicos__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turks i Caicos
trans_list: Ostrovy Turks a Caicos
sense:
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;


lexentry: pol/Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turyngia
trans_list: Durynsko
sense:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;


lexentry: pol/Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Turyngia
trans_list: Durynsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowych Niemczech


lexentry: pol/Tuszetia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tuszetia
trans_list: Tušetie
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Tuvalu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tuvalu
trans_list: Tuvalu
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;


lexentry: pol/Twerca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Twerca
trans_list: Tverca
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer;


lexentry: pol/Tym__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tym
trans_list: Tym
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;


lexentry: pol/Tyr__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyr
trans_list: Týros
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;


lexentry: pol/Tyrol__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrol
trans_list: Tyrolsko
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;


lexentry: pol/Tyrteusz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Tyrteusz
trans_list: Tyrtaios
sense:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;


lexentry: pol/UE__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: UE
trans_list: EU
sense:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska


lexentry: pol/Udine__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Udine
trans_list: Udine
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Udmurcja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Udmurcja
trans_list: Udmurtsko
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uganda
trans_list: Uganda
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Uglicz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uglicz
trans_list: Uglič
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;


lexentry: pol/Uj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uj
trans_list: Uj
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Ukraina_Słobodzka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ukraina Słobodzka
trans_list: Slobodská Ukrajina
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ukraina
trans_list: Ukrajina
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Ukrainka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Ukrainka
trans_list: Ukrajinka
sense:
(etnografia, etnograficzny) kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy


lexentry: pol/Układ_Słoneczny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Układ Słoneczny
trans_list: sluneční soustava
sense:
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;


lexentry: pol/Ulm__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ulm
trans_list: Ulm
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Ulster__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ulster
trans_list: Ulster
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urania
trans_list: Úrania
sense:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Urania
trans_list: Úrania
sense:
(mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Urbanowy__przymiotnikdzierżawczy__1
sense_num: 01
written_rep: Urbanowy
trans_list: Urbanův
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Urban


lexentry: pol/Usa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Usa
trans_list: Usa
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na północy europejskiej części Rosji, w Republice Komi, prawy dopływ Peczory;


lexentry: pol/Ust-Ługa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ust-Ługa
trans_list: Usť-Luga
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Uznam__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Uznam
trans_list: Uznojem
sense:
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy;


lexentry: pol/Uż__rzeczowniknazwawłasna__2
sense_num: 02
written_rep: Uż
trans_list: Uh
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w dorzeczu Dunaju, przepływająca przez Ukrainę i Słowację, uchodzi do Laborca;


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vanuatu
trans_list: Vanuatu
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Vicenza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vicenza
trans_list: Vicenza
sense:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Vichy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vichy
trans_list: Vichy
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Vienne__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vienne
trans_list: Vídeň
sense:
(geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère;


lexentry: pol/Vorarlberg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Vorarlberg
trans_list: Vorarlbersko
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waga
trans_list: Váhy
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waga
trans_list: Váhy
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;


lexentry: pol/Wandal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wandal
trans_list: Vandal
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;


lexentry: pol/Wardar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wardar
trans_list: Vardar
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji;


lexentry: pol/Waszka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Waszka
trans_list: Vaška
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;


lexentry: pol/Wałach__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wałach
trans_list: Valach
sense:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do grupy etnograficznej ludności polskiej, zamieszkującej obszar Śląska Cieszyńskiego, w okolicy Cieszyna i Skoczowa;


lexentry: pol/Wega__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wega
trans_list: Vega
sense:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Weimar__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Weimar
trans_list: Výmar
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;


lexentry: pol/Weje__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Weje
trans_list: Veje
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;


lexentry: pol/Wenezuela__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wenezuela
trans_list: Venezuela
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wenus
trans_list: Venuše
sense:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Werona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Werona
trans_list: Verona
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Wersal__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wersal
trans_list: Versailles
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;


lexentry: pol/Westa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Westa
trans_list: Vesta
sense:
(mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wewnętrzna Kartlia
trans_list: Šida Kartli
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;


lexentry: pol/Wezera__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wezera
trans_list: Vezera
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;


lexentry: pol/Wiaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiaźma
trans_list: Vjazma
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Wiczuga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiczuga
trans_list: Vičuga
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;


lexentry: pol/Wielikaja__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielikaja
trans_list: Velikaja
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus;


lexentry: pol/Wielka_Morawa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Morawa
trans_list: Velká Morava
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, prawy dopływ Dunaju, powstaje z połączenia Morawy Zachodniej i Morawy Południowej;


lexentry: pol/Wielka_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Niedźwiedzica
trans_list: Velká medvědice
sense:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Wielka_Sobota__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielka Sobota
trans_list: Bílá sobota
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;


lexentry: pol/Wielkanoc__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielkanoc
trans_list: Velikonoce
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Aniuj__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Aniuj
trans_list: Velký Aňuj
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; łącząc się z Małym Aniujem tworzy Aniuj;


lexentry: pol/Wielki_Czwartek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Czwartek
trans_list: Zelený čtvrtek
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Piątek
trans_list: Velký pátek
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Post__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Post
trans_list: postní doba
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;


lexentry: pol/Wielki_Wóz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Wóz
trans_list: Velký vůz
sense:
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;


lexentry: pol/Wielki_Zab__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielki Zab
trans_list: Velký Zab
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Litewskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielkie Księstwo Litewskie
trans_list: Litevské velkoknížectví
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie istniejące w latach 1236-1795;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Luksemburga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielkie Księstwo Luksemburga
trans_list: Lucemburské velkovévodství | Velkovévodství lucemburské
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;


lexentry: pol/Wielkie_Równiny__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielkie Równiny
trans_list: Velké planiny
sense:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;


lexentry: pol/Wielonarodowe_Państwo_Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wielonarodowe Państwo Boliwia
trans_list: Bolivijský mnohonárodnostní stát
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Boliwii


lexentry: pol/Wierchniaja_Sałda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wierchniaja Sałda
trans_list: Verchňaja Salda
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Wiesbaden__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiesbaden
trans_list: Wiesbaden
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;


lexentry: pol/Wigilia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wigilia
trans_list: Štědrý den
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/Wikipedia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wikipedia
trans_list: Wikipedie
sense:
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wikiźródła__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wikiźródła
trans_list: Wikizdroje
sense:
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wiminał__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wiminał
trans_list: Viminál
sense:
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu klasycznych wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Kwirynał i Eskwilin;


lexentry: pol/Wirakocza__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wirakocza
trans_list: Virakoča
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;


lexentry: pol/Wisznu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wisznu
trans_list: Višnu
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu


lexentry: pol/Witebsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Witebsk
trans_list: Vitebsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;


lexentry: pol/Wizygot__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wizygot
trans_list: Vizigót
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;


lexentry: pol/Wjosa__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wjosa
trans_list: Vjosa
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Albanii i Grecji, wypływająca z gór Pindos, uchodząca do Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Wniebowzięcie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wniebowzięcie
trans_list: Slavnost Nanebevzetí Panny Marie
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wodnik
trans_list: Vodnář
sense:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wodnik
trans_list: Vodnář
sense:
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;


lexentry: pol/Wodzisław_Śląski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wodzisław Śląski
trans_list: Vladislav
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;


lexentry: pol/Wojwodina__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wojwodina
trans_list: Vojvodina
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;


lexentry: pol/Wolne_Hrabstwo_Burgundii__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolne Hrabstwo Burgundii
trans_list: Franche-Comté
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
trans_list: Svobodné město Gdaňsk
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące w latach 1807–1814 pod protektoratem Francji, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
trans_list: Svobodné město Gdaňsk
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pod kontrolą Ligi Narodów, istniejące w latach 1920–1939, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolsk__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wolsk
trans_list: Volsk
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;


lexentry: pol/Wołga__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołga
trans_list: Volha
sense:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Wołoch__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wołoch
trans_list: Valach
sense:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;


lexentry: pol/Wołoszczyzna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołoszczyzna
trans_list: Valašsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;


lexentry: pol/Wołyń__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołyń
trans_list: Volyň
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;


lexentry: pol/Wołżski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wołżski
trans_list: Volžskij
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;


lexentry: pol/Wrocław__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wrocław
trans_list: Vratislav | Wrocław
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;


lexentry: pol/Wspólnota_Bahamów__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wspólnota Bahamów
trans_list: Bahamské společenství
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Niepodległych_Państw__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wspólnota Niepodległych Państw
trans_list: Společenství nezávislých států
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;


lexentry: pol/Wszystkich_Świętych__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Wszystkich Świętych
trans_list: Všech svatých
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;


lexentry: pol/Wybrzeże_Pieprzowe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wybrzeże Pieprzowe
trans_list: Pepřonosné pobřeží
sense:
(dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) region przybrzeżny w zachodniej Afryce, tereny w Sierra Leone i Liberii;


lexentry: pol/Wyg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyg
trans_list: Vyg
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-zachodniej Rosji, uchodzi do Zatoki Oneskiej Morza Białego;


lexentry: pol/Wyspa_Man__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspa Man
trans_list: Ostrov Man
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;


lexentry: pol/Wyspa_Wielkanocna__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspa Wielkanocna
trans_list: Velikonoční ostrov
sense:
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;


lexentry: pol/Wyspy_Brytyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Brytyjskie
trans_list: Britské ostrovy
sense:
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;


lexentry: pol/Wyspy_Cooka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Cooka
trans_list: Cookovy ostrovy
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Wyspy_Kanaryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Kanaryjskie
trans_list: Kanárské ostrovy
sense:
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;


lexentry: pol/Wyspy_Marshalla__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Marshalla
trans_list: Marshallovy ostrovy
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;


lexentry: pol/Wyspy_Salomona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Salomona
trans_list: Šalamounovy ostrovy
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Oceanii ze stolicą w Honiara;


lexentry: pol/Wyspy_Zielonego_Przylądka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Zielonego Przylądka
trans_list: Kapverdy
sense:
(geografia, geograficzny) atlantycki archipelag na zachodnim wybrzeżu Afryki, na wysokości Zielonego Przylądka;


lexentry: pol/Wyspy_Świętego_Tomasza_i_Książęca__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
trans_list: Svatý Tomáš a Princův ostrov
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;


lexentry: pol/Wyszni_Wołoczok__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wyszni Wołoczok
trans_list: Vyšnij Voločok
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;


lexentry: pol/Wzgórza_Golan__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Wzgórza Golan
trans_list: Golanské výšiny
sense:
(geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;


lexentry: pol/Władykaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Władykaukaz
trans_list: Vladikavkaz
sense:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;


lexentry: pol/Włochy__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Włochy
trans_list: Itálie
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;


lexentry: pol/Włocławek__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Włocławek
trans_list: Włocławek
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, nad Wisłą;


lexentry: pol/ZSRR__skrótowiec__1
sense_num: 01
written_rep: ZSRR
trans_list: SSSR
sense:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg_Jordanu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zachodni Brzeg Jordanu
trans_list: Západní břeh Jordánu
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Zachodni Brzeg


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zachodni Brzeg
trans_list: Západní břeh Jordánu | Předjordánsko | Západní břeh
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;


lexentry: pol/Zachód__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Zachód
trans_list: Západ
sense:
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia


lexentry: pol/Zaduszki__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: Zaduszki
trans_list: Dušičky
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);


lexentry: pol/Zakarpacie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zakarpacie
trans_list: Zakarpatsko | Zakarpatí
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;


lexentry: pol/Zakaukazie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zakaukazie
trans_list: Zakavkazsko
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;


lexentry: pol/Zalew_Szczeciński__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zalew Szczeciński
trans_list: Štětínský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;


lexentry: pol/Zalew_Wiślany__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zalew Wiślany
trans_list: Viselský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;


lexentry: pol/Zatoka_Adeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Adeńska
trans_list: Adenský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego a Somalią;


lexentry: pol/Zatoka_Amurska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Amurska
trans_list: Amurský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część;


lexentry: pol/Zatoka_Anadyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Anadyrska
trans_list: Anadyrský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego;


lexentry: pol/Zatoka_Arabacka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Arabacka
trans_list: Arabatský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej;


lexentry: pol/Zatoka_Bahrajnu__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Bahrajnu
trans_list: Bahrajnský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka wyróżniana w ramach Zatoki Perskiej, pomiędzy Bahrajnem, Katarem i Arabią Saudyjską;


lexentry: pol/Zatoka_Biskajska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Biskajska
trans_list: Biskajský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Burgaska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Burgaska
trans_list: Burgaský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas


lexentry: pol/Zatoka_Dwińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Dwińska
trans_list: Dvinský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego;


lexentry: pol/Zatoka_Gwinejska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Gwinejska
trans_list: Guinejský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;


lexentry: pol/Zatoka_Hudsona__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Hudsona
trans_list: Hudsonův záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w Ameryce Północnej, głęboko wcinająca się w kontynent, oblewa północne wybrzeża Kanady;


lexentry: pol/Zatoka_Kalifornijska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Kalifornijska
trans_list: Kalifornský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;


lexentry: pol/Zatoka_Koryncka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Koryncka
trans_list: Korintský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;


lexentry: pol/Zatoka_Kotorska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Kotorska
trans_list: Kotorský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Lwia__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Lwia
trans_list: Lví záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Śródziemnego, znajdująca się u południowych wybrzeży Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Meklemburska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Meklemburska
trans_list: Meklenburský záliv | Meklenburská zátoka
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka morska w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, położona u brzegów niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Meksykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Meksykańska
trans_list: Mexický záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Zatoka_Neapolitańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Neapolitańska
trans_list: Neapolský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;


lexentry: pol/Zatoka_Omańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Omańska
trans_list: Ománský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Indyjskiego łącząca leżące na południe od niej Morze Arabskie z Zatoką Perską;


lexentry: pol/Zatoka_Parnawska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Parnawska
trans_list: Pernovský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona przy południowo-zachodnim wybrzeżu Estonii


lexentry: pol/Zatoka_Pomorska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Pomorska
trans_list: Pomořanský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;


lexentry: pol/Zatoka_Sarońska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Sarońska
trans_list: Saronský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona między Attyką, Argolidą a Przesmykiem Korynckim;


lexentry: pol/Zatoka_Tajlandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Tajlandzka
trans_list: Thajský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tarencka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Tarencka
trans_list: Tarentský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;


lexentry: pol/Zatoka_Termajska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Termajska
trans_list: Soluňský záliv | Thermský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tonkińska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Tonkińska
trans_list: Tonkinský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Południowochińskiego, od zachodu ograniczona wybrzeżem Wietnamu, od północy i wschodu wybrzeżem Chin;


lexentry: pol/Zatoka_Wenecka__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wenecka
trans_list: Benátský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Wenezuelska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wenezuelska
trans_list: Venezuelský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Karaibskiego, wcięta w głąb linii brzegowej Wenezueli, połączona cieśniną z jeziorem Maracaibo;


lexentry: pol/Zatoka_Wlorska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wlorska
trans_list: Vlorská zátoka | Vlorský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w południowej części Albanii


lexentry: pol/Zatoka_Wschodniokoreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wschodniokoreańska
trans_list: Východokorejský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Półwyspu Koreańskiego, u wschodnich wybrzeży Korei Północnej, stanowi część Morza Japońskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Wyborska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Wyborska
trans_list: Vyborský záliv
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji;


lexentry: pol/Zatoka_Zachodniokoreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zatoka Zachodniokoreańska
trans_list: Korejská zátoka
sense:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin;


lexentry: pol/Zbrucz__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zbrucz
trans_list: Zbruč
sense:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na zachodniej Ukrainie o długości, lewy dopływ Dniestru;


lexentry: pol/Zefir__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zefir
trans_list: Zefyros
sense:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru zachodniego, utożsamiany z rzymskim Fawoniuszem; zwiastun wiosny;


lexentry: pol/Zeus__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zeus
trans_list: Zeus
sense:
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;


lexentry: pol/Ziemia_Obiecana__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ziemia Obiecana
trans_list: země zaslíbená
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii terytorium, które Bóg obiecał Abrahamowi i jego potomkom, Kanaan;


lexentry: pol/Ziemia_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Ziemia Święta
trans_list: Svatá zem | Svatá země
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;


lexentry: pol/Zimbabwe__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zimbabwe
trans_list: Zimbabwe
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo_Wielkiej_Brytanii_i_Irlandii_Północnej__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
trans_list: Spojené království Velké Británie a Severního Irska
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zjednoczone Królestwo
trans_list: Spojené království
sense:
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej


lexentry: pol/Zmartwychwstanie__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zmartwychwstanie
trans_list: vzkříšení
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej powrót Jezusa Chrystusa do życia po trzech dniach w grobie;


lexentry: pol/Zug__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zug
trans_list: Zug
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny;


lexentry: pol/Zugdidi__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Zugdidi
trans_list: Zugdidi
sense:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Związek_Australijski__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Związek Australijski
trans_list: Australské společenství
sense:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa


lexentry: pol/Związek_Radziecki__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Związek Radziecki
trans_list: Sovětský svaz
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;


lexentry: pol/Związek_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
trans_list: Svaz sovětských socialistických republik
sense:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;


lexentry: pol/Złota_Orda__rzeczowniknazwawłasna__1
sense_num: 01
written_rep: Złota Orda
trans_list: Zlatá horda
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczne państwo mongolsko-tatarskie, które istniało od XIII do XVI wieku, stanowiące część imperium mongolskiego


lexentry: pol/a-moll__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: a-moll
trans_list: a-moll
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);


lexentry: pol/a_kysz__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: a kysz
trans_list: kšá
sense:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)


lexentry: pol/a_także__fraza_spójnikowa__1
sense_num: 01
written_rep: a także
trans_list: a
sense:
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów


lexentry: pol/aak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aak
trans_list: aak
sense:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy;


lexentry: pol/abaja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abaja
trans_list: abája
sense:
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;


lexentry: pol/abaka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abaka
trans_list: abaka
sense:
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;


lexentry: pol/abakus__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abakus
trans_list: abakus
sense:
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;


lexentry: pol/abalienacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abalienacja
trans_list: zcizení
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;


lexentry: pol/abandon__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abandon
trans_list: abandon
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;


lexentry: pol/abazyński__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: abazyński
trans_list: abazština
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) język należący do północno-zachodniej (abchasko-adygejskiej) grupy języków kaukaskich;


lexentry: pol/abderyta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abderyta
trans_list: abdérita
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa


lexentry: pol/abdest__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abdest
trans_list: mytí
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;


lexentry: pol/abdominoplastyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abdominoplastyka
trans_list: abdominoplastika | plastická operace břicha
sense:
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry;


lexentry: pol/abdykacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abdykacja
trans_list: abdikace | odstoupení | rezignace
sense:
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/abdykować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: abdykować
trans_list: abdikovat | odstoupit | odstupovat
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aberracja
trans_list: aberace
sense:
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aberracja
trans_list: aberace
sense:
(optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;


lexentry: pol/abisal__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abisal
trans_list: abysál
sense:
(geografia, geograficzny) najgłębsza strefa wód oceanicznych poniżej 1700 m wraz z dnem, charakteryzująca się brakiem światła słonecznego;


lexentry: pol/ablacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ablacja
trans_list: ablace
sense:
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego


lexentry: pol/ablaktacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ablaktacja
trans_list: ablaktace
sense:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin;


lexentry: pol/ablatyw__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ablatyw
trans_list: ablativ
sense:
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;


lexentry: pol/abolicjonista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abolicjonista
trans_list: abolicionista
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej


lexentry: pol/abolicjonizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abolicjonizm
trans_list: abolicionismus
sense:
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;


lexentry: pol/abordaż__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abordaż
trans_list: zahákování
sense:
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;


lexentry: pol/abrazja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abrazja
trans_list: abrase
sense:
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;


lexentry: pol/abrewiacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abrewiacja
trans_list: zkrácení
sense:
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów


lexentry: pol/abrewiatura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abrewiatura
trans_list: abreviace
sense:
(książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;


lexentry: pol/absolucja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: absolucja
trans_list: rozhřešení
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/absolutystyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: absolutystyczny
trans_list: absolutní
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu (ustroju państwowego)


lexentry: pol/absorpcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: absorpcja
trans_list: absorpce
sense:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrahować
trans_list: abstrahovat
sense:
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrahować
trans_list: abstrahovat
sense:
(książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrakt
trans_list: shrnutí
sense:
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstrakt
trans_list: shrnutí
sense:
(książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim


lexentry: pol/abstynencja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abstynencja
trans_list: abstinence
sense:
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;


lexentry: pol/abulia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: abulia
trans_list: abulie
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji


lexentry: pol/acetamid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: acetamid
trans_list: acetamid
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;


lexentry: pol/aceton__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aceton
trans_list: aceton
sense:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/acetylenowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: acetylenowy
trans_list: acetylen
sense:
(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania


lexentry: pol/acetylocholina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: acetylocholina
trans_list: acetylcholin
sense:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;


lexentry: pol/ach__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: ach
trans_list: ach
sense:
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie


lexentry: pol/achondryt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: achondryt
trans_list: achondrit
sense:
(geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów


lexentry: pol/achromat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: achromat
trans_list: achromát
sense:
(optyka, optyczny) (fotografia) (fizyka, fizyczny) układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;


lexentry: pol/acz__spójnik__1
sense_num: 01
written_rep: acz
trans_list: třebaže
sense:
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się


lexentry: pol/adadżio__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adadżio
trans_list: pořekadlo
sense:
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;


lexentry: pol/adaks__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adaks
trans_list: adax
sense:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Addax Laurillard, rodzaj ssaka parzystokopytnego z podrodziny antylopowców;


lexentry: pol/adamaszek__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adamaszek
trans_list: damašek
sense:
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adapter__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adapter
trans_list: přenoska
sense:
(technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa


lexentry: pol/adaptometr__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adaptometr
trans_list: adaptometr
sense:
(medycyna, medyczny) przyrząd okulistyczny badający zdolność przystosowywania się wzroku do ciemności;


lexentry: pol/adaptować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: adaptować
trans_list: adaptovat
sense:
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska


lexentry: pol/addycja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: addycja
trans_list: adice
sense:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;


lexentry: pol/adenotomia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adenotomia
trans_list: adenotomie
sense:
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;


lexentry: pol/adenozyna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adenozyna
trans_list: adenozin
sense:
(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;


lexentry: pol/adenozynotrójfosforan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adenozynotrójfosforan
trans_list: adenosintrifosfát
sense:
(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;


lexentry: pol/adhan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adhan
trans_list: azán
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;


lexentry: pol/adidas__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adidas
trans_list: kecky
sense:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) (obuwnictwo, obuwniczy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: admirał
trans_list: admirál
sense:
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__2
sense_num: 02
written_rep: admirał
trans_list: admirál
sense:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych


lexentry: pol/admitancja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: admitancja
trans_list: admitance
sense:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;


lexentry: pol/adnotacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adnotacja
trans_list: anotace
sense:
(informatyka, informatyczny) w Javie: metadane dodawane na poziomie kodu źródłowego do klas, metod, zmiennych, pakietów i parametrów


lexentry: pol/adopcjanizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adopcjanizm
trans_list: adopcionismus
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;


lexentry: pol/adorować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: adorować
trans_list: bohoslužba
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego


lexentry: pol/adrenergiczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: adrenergiczny
trans_list: adrenergní
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zawierający lub wydzielający adrenalinę


lexentry: pol/adres__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adres
trans_list: adresa
sense:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka


lexentry: pol/adware__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adware
trans_list: adware | reklamní program | reklamní software
sense:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;


lexentry: pol/adware__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adware
trans_list: adware | reklamní program | reklamní software
sense:
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;


lexentry: pol/adwekcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adwekcja
trans_list: advekce
sense:
(fizyka, fizyczny) w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu;


lexentry: pol/adwent__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adwent
trans_list: advent
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adwentowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: adwentowy
trans_list: adventní | adventový
sense:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentem, dotyczący adwentu, odbywający się w adwencie


lexentry: pol/adwentysta__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adwentysta
trans_list: adventista
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty


lexentry: pol/adwentystka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adwentystka
trans_list: adventistka
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty


lexentry: pol/adwokat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adwokat
trans_list: advokát | právník
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;


lexentry: pol/adwokat_diabła__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adwokat diabła
trans_list: ďáblův advokát
sense:
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/adżyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: adżyka
trans_list: adžika
sense:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej;


lexentry: pol/aero-__przedrostek__1
sense_num: 01
written_rep: aero-
trans_list: aero-
sense:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem


lexentry: pol/aerograf__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aerograf
trans_list: fixírka
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;


lexentry: pol/aeroklub__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aeroklub
trans_list: aeroklub
sense:
organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa


lexentry: pol/aerozol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aerozol
trans_list: aerosol
sense:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym


lexentry: pol/aerozol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aerozol
trans_list: aerosol
sense:
(potocznie, potoczny) metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana


lexentry: pol/aerożel__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aerożel
trans_list: aerogel
sense:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;


lexentry: pol/affidavit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: affidavit
trans_list: čestné prohlášení
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą


lexentry: pol/afisz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: afisz
trans_list: plakát
sense:
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aforyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aforyzm
trans_list: aforismus
sense:
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;


lexentry: pol/afroazjatycki__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: afroazjatycki
trans_list: afroasijský
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) określający rodzinę języków używanych w północnej Afryce, Rogu Afryki i na Bliskim Wschodzie


lexentry: pol/afrodyzjak__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: afrodyzjak
trans_list: afrodiziakum
sense:
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;


lexentry: pol/aga__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aga
trans_list: aga
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji;


lexentry: pol/agat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agat
trans_list: achát
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;


lexentry: pol/agawa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agawa
trans_list: agáve
sense:
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;


lexentry: pol/agenda__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agenda
trans_list: agenda
sense:
ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie


lexentry: pol/agitacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agitacja
trans_list: agitace
sense:
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;


lexentry: pol/aglomeracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aglomeracja
trans_list: aglomerace
sense:
(urbanistyka, urbanistyczny) zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego;


lexentry: pol/aglutynacyjny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: aglutynacyjny
trans_list: aglutinační
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany


lexentry: pol/agnostycyzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agnostycyzm
trans_list: agnosticismus
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;


lexentry: pol/agnostyk__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agnostyk
trans_list: agnostik
sense:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu


lexentry: pol/agogika__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agogika
trans_list: agogika
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielkie odchylenia i zmiany w tempie i rytmie wykonywanego utworu muzycznego, uzasadnione interpretacją muzyczną wykonawcy


lexentry: pol/agonista__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agonista
trans_list: agonista
sense:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) czynnik współdziałający, o podobnym działaniu do czegoś;


lexentry: pol/agora__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agora
trans_list: agora
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;


lexentry: pol/agorafobia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agorafobia
trans_list: agorafobie
sense:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;


lexentry: pol/agoryzm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agoryzm
trans_list: agorismus
sense:
bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji


lexentry: pol/agradacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agradacja
trans_list: akumulace
sense:
(geologia, geologiczny) stopniowe wyrównywanie dna doliny lub innej wklęsłej formy terenu wskutek gromadzenia się osadów rzecznych


lexentry: pol/agrafka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agrafka
trans_list: sichrhajcka
sense:
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;


lexentry: pol/agranulocytoza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agranulocytoza
trans_list: agranulocytóza
sense:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;


lexentry: pol/agrarystyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: agrarystyczny
trans_list: agrární
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z agraryzmem


lexentry: pol/agregat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agregat
trans_list: agregát
sense:
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze


lexentry: pol/agresja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agresja
trans_list: agrese
sense:
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;


lexentry: pol/agrest__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agrest
trans_list: angrešt
sense:
(botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;


lexentry: pol/agrochemia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agrochemia
trans_list: agrochemie
sense:
(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;


lexentry: pol/agrofizyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agrofizyka
trans_list: agrofyzika
sense:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;


lexentry: pol/agrogaz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agrogaz
trans_list: agroplyn
sense:
biogaz pochodzący z surowców rolniczych, czyli z rozkładu materii organicznej (np. resztek roślinnych, kiszonek, gnojowicy, obornika)


lexentry: pol/agronomia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: agronomia
trans_list: agronomie
sense:
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;


lexentry: pol/aguti__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aguti
trans_list: aguti
sense:
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;


lexentry: pol/ahinsa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ahinsa
trans_list: ahinsá
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi;


lexentry: pol/ahoj__wykrzyknik__1
sense_num: 01
written_rep: ahoj
trans_list: ahoj
sense:
pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy


lexentry: pol/ajatollah__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ajatollah
trans_list: ajatolláh
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;


lexentry: pol/ajran__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: ajran
trans_list: ajran
sense:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;


lexentry: pol/akacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akacja
trans_list: akácie
sense:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)


lexentry: pol/akadyjski__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: akadyjski
trans_list: akkadština
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;


lexentry: pol/akan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akan
trans_list: akanština
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) język (lub makrojęzyk) z podgrupy kwa rodziny języków nigero-kongijskich


lexentry: pol/akatyst__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akatyst
trans_list: akafist
sense:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akcent
trans_list: přízvuk | akcent
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akcent
trans_list: přízvuk
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;


lexentry: pol/akcent_akutowy__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akcent akutowy
trans_list: čárka
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci pochylonej kreski w prawo umieszczany nad literą


lexentry: pol/akcentowanie__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akcentowanie
trans_list: akcentování
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania


lexentry: pol/akceptant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akceptant
trans_list: akceptor
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;


lexentry: pol/akceptor__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akceptor
trans_list: akceptor
sense:
(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akcja
trans_list: akcie
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);


lexentry: pol/akcyza__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akcyza
trans_list: spotřební daň
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;


lexentry: pol/aklimatyzacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aklimatyzacja
trans_list: aklimatizace
sense:
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;


lexentry: pol/akmeizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akmeizm
trans_list: akméismus
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;


lexentry: pol/akolada__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akolada
trans_list: spona | svorka | závorka
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (drukarstwo, drukarski) pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;


lexentry: pol/akompaniować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: akompaniować
trans_list: doprovodit
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło


lexentry: pol/akonityna__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akonityna
trans_list: akonitín
sense:
(biochemia, biochemiczny) bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;


lexentry: pol/akord__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akord
trans_list: akord
sense:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;


lexentry: pol/akordowy__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: akordowy
trans_list: akord
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy)


lexentry: pol/akrecja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akrecja
trans_list: akrece
sense:
(astronomia, astronomiczny) opadanie materii na powierzchnię ciała niebieskiego w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/akredytacyjny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: akredytacyjny
trans_list: akreditace
sense:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) związany z akredytacją, dotyczący akredytacji


lexentry: pol/akromegalia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akromegalia
trans_list: akromegalie
sense:
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;


lexentry: pol/akropol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akropol
trans_list: akropole
sense:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto


lexentry: pol/akrostych__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akrostych
trans_list: akrostich
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;


lexentry: pol/akroterion__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akroterion
trans_list: mys
sense:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu


lexentry: pol/akrylan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akrylan
trans_list: akrylát
sense:
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu akrylowego (CH₂=CH–COOH), powstające w wyniku reakcji tego kwasu z zasadą (sól) lub alkoholem (ester)


lexentry: pol/aksamit__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aksamit
trans_list: samet
sense:
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;


lexentry: pol/aksjomat__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aksjomat
trans_list: axiom
sense:
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;


lexentry: pol/akt_oskarżenia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akt oskarżenia
trans_list: žaloba
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;


lexentry: pol/aktinidia_chińska__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aktinidia chińska
trans_list: aktinidie čínská
sense:
(botanika, botaniczny) Actinidia chinensis, gatunek pnącza z rodziny aktinidiowatych, popularnie zwany „kiwi”;


lexentry: pol/aktorka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aktorka
trans_list: herečka
sense:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera


lexentry: pol/aktuariusz__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aktuariusz
trans_list: pojistný matematik
sense:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;


lexentry: pol/aktynowiec__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aktynowiec
trans_list: aktinid
sense:
(chemia, chemiczny) radioaktywny metal z grupy pierwiastków chemicznych ósmego okresu, w najczęstszym rozumieniu o liczbach atomowych od 83 (aktynu) do 103 (lorensu);


lexentry: pol/aktywa__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aktywa
trans_list: aktiva
sense:
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;


lexentry: pol/akumulator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akumulator
trans_list: akumulátor
sense:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)


lexentry: pol/akupresura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akupresura
trans_list: akupresura
sense:
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;


lexentry: pol/akupunktura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akupunktura
trans_list: akupunktura
sense:
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;


lexentry: pol/akustyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akustyka
trans_list: akustika
sense:
(fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków


lexentry: pol/akustyka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akustyka
trans_list: akustika
sense:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach


lexentry: pol/akwakultura__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akwakultura
trans_list: akvakultura
sense:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;


lexentry: pol/akwedukt__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akwedukt
trans_list: akvadukt
sense:
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;


lexentry: pol/akwen__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: akwen
trans_list: kotlina
sense:
każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych


lexentry: pol/alabaster__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alabaster
trans_list: alabastr
sense:
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;


lexentry: pol/alanina__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alanina
trans_list: alanin
sense:
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;


lexentry: pol/alarmistyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: alarmistyczny
trans_list: alarmistický
sense:
wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią


lexentry: pol/albedo__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: albedo
trans_list: albedo
sense:
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;


lexentry: pol/albinizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: albinizm
trans_list: albinismus
sense:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/albo__spójnik__1
sense_num: 01
written_rep: albo
trans_list: nebo
sense:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/alchemia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alchemia
trans_list: alchymie
sense:
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;


lexentry: pol/aldehyd__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aldehyd
trans_list: aldehyd
sense:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;


lexentry: pol/aldosteron__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aldosteron
trans_list: aldosteron
sense:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów


lexentry: pol/ale__spójnik__1
sense_num: 01
written_rep: ale
trans_list: ale | avšak
sense:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego


lexentry: pol/alegoria__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alegoria
trans_list: alegorie | jinotaj
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;


lexentry: pol/alegoryczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: alegoryczny
trans_list: alegorický
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny


lexentry: pol/alegoryzować__czasownik__1
sense_num: 01
written_rep: alegoryzować
trans_list: alegorizovat
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiać w formie alegorii lub interpretować coś jako alegorię


lexentry: pol/aleksandryn__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aleksandryn
trans_list: alexandrin
sense:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) typ wiersza sylabicznego o ustalonej długości — 12 sylab, zwykle z przerwą (średniówką) po szóstej sylabie


lexentry: pol/aleksytymia__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aleksytymia
trans_list: alexitymie
sense:
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;


lexentry: pol/alemański__rzeczownik__1
sense_num: 02
written_rep: alemański
trans_list: alemánština
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii


lexentry: pol/alembik__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alembik
trans_list: alembik
sense:
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/alergolog__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alergolog
trans_list: alergolog
sense:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych


lexentry: pol/alergolożka__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alergolożka
trans_list: alergoložka
sense:
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych


lexentry: pol/alfabet_Morse'a__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alfabet Morse'a
trans_list: Morseova abeceda | morseovka
sense:
(marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;


lexentry: pol/alfabetyzacja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alfabetyzacja
trans_list: gramotnost
sense:
(edukacja, edukacyjny) rozpowszechnienie podstawowych umiejętności edukacyjnych w społeczeństwie zacofanym: czytania, pisania i liczenia


lexentry: pol/alfons__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alfons
trans_list: kuplíř
sense:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę


lexentry: pol/algorytm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: algorytm
trans_list: algoritmus
sense:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;


lexentry: pol/aliant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aliant
trans_list: spojenec
sense:
(historia, historyczny, historycznie) państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej


lexentry: pol/aliant__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aliant
trans_list: spojenec
sense:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych


lexentry: pol/alibi__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alibi
trans_list: alibi
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;


lexentry: pol/alifatyczny__przymiotnik__1
sense_num: 01
written_rep: alifatyczny
trans_list: alifatický
sense:
(chemia, chemiczny) o związkach organicznych o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)


lexentry: pol/aligator__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aligator
trans_list: aligátor
sense:
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;


lexentry: pol/alija__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alija
trans_list: alija
sense:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) migracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;


lexentry: pol/alimenty__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alimenty
trans_list: alimenty | výživné
sense:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;


lexentry: pol/aliteracja__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: aliteracja
trans_list: aliterace
sense:
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;


lexentry: pol/alkaloid__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alkaloid
trans_list: alkaloid
sense:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;


lexentry: pol/alkan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alkan
trans_list: alkan
sense:
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;


lexentry: pol/alken__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alken
trans_list: alken
sense:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkin__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alkin
trans_list: alkyn
sense:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkohol__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alkohol
trans_list: alkohol
sense:
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);


lexentry: pol/alkoholan__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alkoholan
trans_list: alkoholát
sense:
(chemia, chemiczny) pochodna alkoholu - sól alkoholu powstająca przez zastąpienie atomu wodoru w grupie hydroksylowej (–OH) atomem metalu


lexentry: pol/alkoholizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alkoholizm
trans_list: alkoholismus
sense:
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;


lexentry: pol/alkoholizm__rzeczownik__1
sense_num: 01
written_rep: alkoholizm
trans_list: alkoholismus
sense:
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo


